MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 511 It-Tnejn, 12 ta' Marzu, 2001 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 511

It-Tnejn, 12 ta' Marzu, 2001

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.10 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tnejn, 12 ta' Marzu, 2001

WERREJ MINUTI 390

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 390

TQEGĦID TA' KARTI 394

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-KOSTITUZZJONI TA' MALTA (EMENDA NRU 2) (IT- TIENI QARI)

CONSTITUTION OF MALTA (AMENDMENT) (NO.

2) BILL (SECOND READING) 396

AĠĠORNAMENT 412

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 417

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 510 li saret fis-7 ta' Marzu, 2001 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

SKOLASAJF

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari nru.

23530, b'riferenza għas-sajf ta' l-1999 u s-sena 2000?

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Edukazzjoni): Lista bit-tagħrif mitlub fl-ewwel parti tal-mistoqsija qed titpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra.

Informat li l-flus li jinġabru mill-iskejjel jintużaw biex jinxtara materjal u dak kollu li jintuża mit-tfal matul is-sajf u xi spejjeż oħra għall-kordinament tal-programm.

Dwar l-aħħar parti tal-mistoqsija mhux magħruf li waslu xi rapporti f"dan ir-rigward.

Jekk l-Onor.

Membru jista' jispeċifika b'mod kunfidenzjali, id- diviżjoni ta' l-edukazzjoni tkun lesta li tinvestiga u tieħu l-passi neċessarji.

BA (LEGAL AND HUMANISTIC STUDIES) – EŻAMIJIET

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta ġew imxandra għall- ewwel darba r-riżultati ta' l-eżami tal-kors tal-BA (legal and humanistic studies) għas-sena akkademika 1997/1998 biex l-istudenti jitilgħu fir-raba' sena?

Jista' jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tar-riżultati kif imxandra l-ewwel darba?

X'kienu l-istess riżultati mxandra t-tieni darba?

X'wassal biex ir-riżultati ġew mibdula?

Jista' jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tar-riżultati mxandra mill-ġdid?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li r-riżultati ta' l-eżami tal-kors BA (legal and humanistic studies) ġew imxandra għall-ewwel darba fis-27 ta' Lulju 1998, li kopja tagħhom qed titpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra (App.

I).

Wara lmenti min-naħa ta' l-istudenti dwar il-marki li ġabu, il-fakulta` sabet li kien hemm regolament tas-senat ta' l-universita' li kien baxxa l- average għal grad C. Meta ġew ippublikati r-riżultati għall-ewwel darba, il-grad C kien ikkalkulat fuq 57% meta r-regolament tas-senat jgħid li l- grad C għandu jiġi kkalkulat fuq 53%.

Minħabba dan ir-regolament il- fakulta` kellha tikkoreġi r-riżultati u għalhekk ir-riżultati ġew imxandra għal darba oħra fil-21 ta' Awissu 1998, li kopja tagħhom ukoll qed titpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra (App.

II).

FREEPORT - DJUN

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid x'inhuma d-djun li għandha l-freeport u li għandhom il-kumpanniji sussidarji jew assoċjati magħha?

Jista' jagħti ċ-ċifri kumpannija b'kumpannija?

ONOR.

JOSEF BONNICI (Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi): L-informazzjoni mitluba hija kif ġej:

a) Malta Freeport Corporation Ltd:

i) Bullet bonds fl-ammont ta' $US250 miljun għall-iżvilupp ta' terminal two li nħarġu f'Mejju 1998 u li jimmaturaw f'Mejju tas-sena 2028;

ii) Amortising bonds fl-ammont ta' $US3.95 miljun intiżi għall- iżvilupp ta' terminal two, li nħarġu f'Mejju 1994 u li jimmaturaw f'Marzu tas-sena 2009; u

iii) Self ta' Lm17.5 miljun intiż għall-iżvilupp ta' terminal one.

b) Freeport Terminal (Malta) plc: Lm0.65 miljun

c) Coastal Management Co. Ltd: Xejn

Peress li l-kumpanniji assoċjati tal-korporazzjoni tal-freeport huma entitajiet privati li fuqhom l-istess korporazzjoni ma' teżerċitax kontroll, ma jkunx opportun li tingħata l-informazzjoni mitluba.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Mizzi, domanda supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li jiddaħħlu ħaddiema ġodda mal-freeport?

Jekk fl-affermattiv, kemm hemm bżonn ta' ħaddiema u għaliex se jiddaħħlu?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-mistoqsija oriġinali tirrigwarda d-djun tal- freeport u ma naħsibx li wieħed jista' jkun informat b'dawn id-dettalji li issa qed niġi interpellat dwarhom.

Iżda nista' ngħid b'mod ġenerali li hija deċiżjoni tad-diretturi u tal-management tal-korporazzjoni li jaraw jekk minn żmien għal żmien ikunx hemm bżonn li jdaħħlu ħaddiema ġodda magħhom.

MR SPEAKER: L-Onor.

Carmelo Abela, domanda supplimentari.

ONOR.

CARMELO ABELA: Allura l-Ministru ma jkunx informat meta kumpannija li jkun responsabbli minnha hu tieħu deċiżjoni li timpjega aktar nies magħha?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Naħseb li l-Onor.

Interpellant m'huwiex biżżejjed informat dwar ir-rwol li għandu l-ministeru.

Ir-rwol tal-ministeru mhuwiex li japprova l-ingaġġ ta' persuni mal-korporazzjoni imma li jirrappreżenta lix-shareholder u jiddiskuti l-policy.

Imma tajjeb ukoll li l-Onor.

Abela jżomm quddiem għajnejh li d-domanda oriġinali tirrigwarda d-djun li għandha l-freeport u mhux jekk il-korporazzjoni tal-freeport hijiex beħsiebha ddaħħal aktar impjegati magħha.

Kieku din il-mistoqsija saritli bil-miktub l-istess kont nirrispondi, fis-sens li l-korporazzjoni ddaħħal magħha nies skond il-ħtieġa li jkollha.

Naturalment jien ninsab konvint li l-freeport m'hijiex se żżid l-impjegjati jekk ma jkunx hemm il-ħtieġa li tagħmel hekk.

MR SPEAKER: L-Onor.

Carmelo Borg, domanda supplimentari.

ONOR.

CARMELO BORG: Jista' għallinqas jgħidilna jekk hux previst li fil- futur qarib il-freeport iddaħħal impjegati ġodda magħha? .

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Speaker, naf li bħalissa għaddejjin xi interviews biex jimtlew postijiet ta' assistant clerk u naturalment dawn jidħlu fejn ikun hemm il-ħtieġa.

Ċertament li l-freeport idaħħal impjegati ġodda kull meta jkun hemm il-ħtieġa, bħal fil-każ ta' kull korporazzjoni oħra.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Il-Ministru jaf bis-sitwazzjoni mwiegħra ta' ċertu makkinarju li hemm fil-freeport?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Le m'iniex informat dwar xi sitwazzjoni mwiegħra tal-makkinarju li hemm fil-freeport.

Jekk l-Onor.

Membru jrid risposta aktar dettaljata nitolbu jispeċifikali u bil-qalb kollha niċċekkja jekk dak li qed jiġi allegat huwiex minnu jew le.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Ġaladarba l-Ministru ma jindaħalx fl-operat tal- freeport u ġaladarba min hu responabbli ma ġibidlux l-attenzjoni li hemm xi ħaġa li mhix miexja sew, allura b'daqshekk għandna neħduha li m'hemm xejn ta' periklu u li l-makkinarju qed jaħdem sew?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena konvint li l-unions huma attrezzati biżżejjed biex jissorveljaw din il-materja mill-aktar qrib possibbli – nista' ngħid li jsiru laqgħat b'mod regolari bejn il-unions u l-management fuq l-issue ta' health and safety - għax wieħed irid jifhem illi x-xogħol tal-freeport huwa ta' ċerta komplessita' u ta' ċertu periklu.

Jekk l-Onor.

Interpellant għandu xi informazzjoni partikolari dwar xi makkinaru, nitolbu jgħaddihieli għax jiena m'iniex informat dwar dan li qed jgħid.

Mill-banda l-oħra l-Onor.

Membru m'għandux jippretendi li jien inkun naf bid-dettalji kollha!

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Peress li l-informazzjoni li għandi dwar nuqqas ta' manutenzjoni fil-makkinarju tal-freeport dehret ukoll f'gazzetta lokali, il- Ministru ma jistax jara li jintbagħat xi ħadd responsabbli mill-health and safety biex jara x'inhi s-sitwazzjoni?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ma nemminx li kulma jgħidu l-gazzetti għandu l-awra tal-verita', apparti li jekk verament hemm xi kwestjoni ta' health and safety jiena ċert li din tiġi ttrattata minnufih.

Jiena m'għandi l-ebda indikazzjoni uffiċjali dwar il-problema li qed isemmi, pero' nerġa' nirrepeti li jekk l-Onor.

Mizzi għandu xi ħaġa speċifika jagħmilli domanda f'dan is-sens.

FREEPORT TERMINALS CO LTD

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid meta twaqqfet il- kumpannija bl-isem ta' Freeport Terminals Co. Ltd.?

Għal-liema skop twaqqfet?

Min għandu sehem fiha?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li ma twaqqfet l- ebda kumpannija bl-isem ta' Freeport Terminals Co. Ltd.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT (Kap ta' l-Oppożizzjoni): Jista' l-Ministru jgħidilna fiex waslu l-pjani għal privatizzazzjoni tal-freeport?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-ewwelnett irrid ngħid li l-privatizzazzjoni ma taqax taħt il-ministeru għas-servizzi ekonomiċi imma taqa' taħt il- ministeru tal-finanzi.

Skond l-informazzjoni li għandi, il-pjani mexjin u qegħdin fi stadju avvanzat u wieħed jistenna li fil-bidu tas-sena d-dieħla jkun hemm riżoluzzjoni tal-proċess kollu ta' privatizzazzjoni.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Il-proġett ta' privatizzazzjoni qed isir fuq bażi ta' l-assi u l-obbligi kollha li għandha l-freeport?

Jew qed isir fuq il-bażi li jiġu hived off ċerti assi li hemm marbut magħhom il-management?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena nerġa' ngħid illi l-informazzjoni li għandi hija li l-proċess ta' privatizzazzjoni qiegħed iħares aktar lejn l-użu tal- faċilitajiet, bl-ownership ta' l-art tibqa' f'idejn il-Gvern Malti u bl- equipment li hemm ikun qed jużah u jkun qed jagħmel manutenzjoni tiegħu min eventwalment jopera l-freeport.

Naturalment wieħed irid iħares lejn strateġiji differenti kif jista' jissaħħaħ l-operat tal-freeport bil-proċess ta' privatizzazzjoni.

Hemm il- privatisation unit li qed jagħmel dan, b'konsulenza mal-freeport ukoll, u wieħed irid jistenna sakemm nikkonkludu l-proċess kollu qabel ma nibdew nikkonsidraw min jista' jkun partner tal- freeport.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Peress illi l-prattika ta' dan il-gvern f'dak li għandu x'jaqsam mal-privatizzazzjoni hija li jfaqqa' d-deċiżjonijiet f'daqqa waħda, ġeneralment lejliet l-Għid, jista' għallinqas jikkonferma li f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-obbligi li għandu vis-à-vis il-freeport, il- gvern beħsiebu joħroġ 'il barra mill-proġett ta' privatizzazzjoni?

L- outlay li ħareġ il-gvern innifsu, li huwa backed minn loans internazzjonali, dak se jkun barra mill-proċess ta' privatizzazzjoni?

Jekk se jinħareġ barra mill-proċess ta' privatizzazzjoni, is-servicing ta' dawk il-loans se jiġi maħdum back to back mal-proċess ta' privatizzazzjoni?

Hawnhekk qed nistaqsi fuq bażi ta' prinċipju.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-parti l-kbira tal-loans għandhom x'jaqsmu mal- makkinarju, pero' hemm loans oħra li għandhom x'jaqsmu ma' l-iżvilupp ta' l- infrastruttura.

Id-direzzjoni hi li l-proċess ta' privatizzazzjoni jwaqqaf fondi li jieħdu ħsieb dawn it-tip ta' loans.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Hemm il-ħsieb li tiġi ppubblikata xi forma ta' white paper jew xi rapport preliminari dwar il-proċess kif se jsir?

Jew forsi l- gvern beħsiebu jibda jinnegozja direttament mingħajr ma jkun hemm l-ebda informazzjoni mogħtija lill-parlament fuq dan il-proċess?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-white paper fuq il-proċess ta' privatizzazzjoni in ġenerali diġa' ġiet ippubblikata.

Il-proċess li qegħdin nantiċipaw huwa li l-privatisation unit tirrakkmanda ċerta direzzjoni kif wieħed se jimxi u wieħed imbagħad jibda l-proċess ta' selezzjoni.

Naħseb li dan il-proċess għandu biżżejjed modi kif wieħed joperah, u naturalment ma naħsibx li hawn xi ħadd li jippretendi li niġu hawnhekk u niddibattu min se jieħu l-freeport.

Ma naħsibx li dak hu li għandu f'moħħu l-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

Pero' ċertament wieħed irid isib l-aħjar deal għall-pajjiż b'mod li nassiguraw li l-futur tal-freeport jissaħħaħ billi jiġi kkonsidrat x'wieħed l-aktar jaqbillu strateġikament.

Il-proċess hu li l-privatisation unit jagħmel ir-rakkomandazzjonijiet u gvern jiddiskutihom, imbagħad jibda l-proċess formali fejn wieħed jara min applika u x'pożizzjoni għandu jagħżel.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: In line ma' dak li qed jiġri fl-MIA, hemm consultants imqabbda mill-privatisation unit biex jagħtu pariri fuq dan ix-xogħol?

Hemm il-ħsieb li tiġi kkonsultalta t-trade union konċernata qabel ma jibda l-proċess ta' privatizzazzjoni?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena naf li fil-każ ta' l-MIA diġa' hemm diskussjonijiet għaddejjin ma' l-unions - anke minħabba r-ristrutturazzjoni li qiegħda ssir, fejn se jkollok unit ġdida li mhux se tkun parti mill- privatizzazzjoni – u hemm xi konsulenti barranin, iżda m'għandix informazzjoni dwarhom għax nerġa' ngħid li m'iniex responsabbli mill- privatizzazzjoni imma mix-shareholding.

Għall-freeport naf li hemm xi kumpannija finanzjarja barranija li qed tipparteċipa fil-proċess li ntagħżlet wara ċertu selection, pero' wieħed qed jikkonsidra l-packages differenti li wieħed jista' joffri lil freeport għall-privatizzazzjoni.

Anke fil-każ tal-freeport il-unions qed jiġu kkonsultati minn żmien għal żmien.

FREEPORT - IMPJEGATI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm nies jaħdmu mal-freeport u mal-kumpanniji differenti sussidarji jew assoċjati magħha?

Jista' jagħti ċ-ċifri b'mod settorjali u kumpannija kumpannija?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Fil-preżent in-numru ta' ħaddiema mpjegati mal- korporazzjoni tal-freeport u ma' kumpanniji sussudjarji jammonta għal 638.

Dawn il-ħaddiema huma mqassmin kif ġej:

Freeport Terminal (Malta) plc.

499 Malta Freeport Corporation Ltd.

122 Coastal Management Co. Ltd.

SKEJJEL - MARGARET MORTIMER JUNIOR LYCEUM

23867 L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid min huma l-għalliema kollha regolari jew temporanji li jgħallmu l-Ingliż fl-iskola Margaret Mortimer junior lyceum?

Kollha għandhom il-kwalifiki meħtiega biex jgħallmu l-Inġliż?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li fil-Margaret Mortimer junior lyceum hemm tmien għalliema ta' l-Ingliż li kollha għandhom il-kwalifiki meħtieġa.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI

EDDIE FENECH ADAMI (Prim Ministru): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Tagħrif dwar il-ktieb "A Day in her Life" - flimkien ma' kopja ta' l- istess ktieb - miktub minn Ms Frances Camilleri għall-kummissjoni għall-avvanz tal-mara, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI (Viċi Prim Ministru u Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Il-menu għar-residenti f'St Vincent de Paule għax-xahar ta' Frar 2001, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Louis Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar l-għadd, il-grad u x-xogħol tal-ħaddiema fil-kumpless sportiv tal-Marsa, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA (Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 45 ta' l-2001 - regolamenti ta' l-2001 li jemendaw regolamenti tas-sena 2000 dwar servizzi ta' telekomunikazzjoni (modifika ta' liċenzi ta' Maltacom p.l.c. u Vodafone Malta Ltd);

Avviż Legali Nru 46 ta' l-2001 - ordni ta' tmiem ta' privileġġi esklużivi fl-1 ta' Marzu, 2001;

Avviż Legali Nru 47 ta' l-2001 - ordni ta' tmiem ta' privileġġi esklużivi fl-1 ta' Ġunju, 2001;

Avviż Legali Nru 48 ta' l-2001 - regolamenti ta' l-2001 dwar servizz ta' telekomunikazzjoni (modifika tal-liċenza tas-sistema u servizzi ta' radio-tracking);

Avviż Legali Nru 49 ta' l-2001 - regolamenti ta' l-2001 dwar servizz ta' telekomunikazzjoni (modifika ta' kull ftehim u liċenza tas-sistema ta' radio-paging); u

Avviż Legali Nru 50 ta' l-2001 - regolamenti ta' l-2001 dwar servizz ta' telekomunikazzjoni (modifika ta' kull ftehim u liċenza tas-sistema tal-cable).

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja tal-kuntratt tax-xogħol tas-Sur Mario Frendo bħala head corporate services mal-korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma ffirmat fit-8 ta' Frar 2001, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

24266; u

Kopja tal-kuntratt tax-xogħol tas-Sur Paul Portelli bħala manager communications mal-korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma ffirmat fl- 14 ta' Awissu 2000, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG (Ministru ta' l-Intern): Mr Speaker, inqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra:

Tabella li tagħti l-għadd u t-tip ta' reati rapportati lill-pulizija matul Frar 2001, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Austin Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT (Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar poteri u responsabbiltajiet ġodda li ngħataw lill-kunsilli lokali bejn Settembru 1998 u l-2001, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-KOSTITUZZJONI TA' MALTA (EMENDA NRU 2)

CONSTITUTION OF MALTA (AMENDMENT) (NO.

2) BILL

L-ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli mis-7 ta' Marzu, 2001.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħdet.

MR SPEAKER: Iktar rimarki?

L-Onor.

Joseph Cuschieri.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Mr Speaker, l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna ġie ppilotat bil-għan li t-twaqqif tal-kunsilli lokali jitniżżel fil-Kostituzzjoni.

Fl-introduzzjoni tiegħu, il-ministru ta spjegazzjoni ċara ta' dan l-abbozz u fost affarijiet oħra qal li minkejja li l-kunsilli lokali se jkunu qed jiġu inklużi fil-Kostituzzjoni, se jitħalla wisa' biex il-liġi dwar il-kunsilli lokali tkun tista' tiġi emendata mill-gvern tal- ġurnata, ikun liema gvern ikun.

Jien naħseb li dan huwa importanti ħafna għax filwaqt li din in-naħa tal- Kamra taqbel li għandha ssir emenda biex il-Kostituzzjoni tkun tinkorpora fiha l-kunċett tal-kunsilli lokali, min-naħa l-oħra l-Partit Laburista jixtieq li meta jkun fil-gvern ikollu l-opportunita` li jtejjeb l-operat tal-kunsilli b'mod illi l-liġi tkun iktar prattika u tkun iktar adatta għaċ- ċirkostanzi tal-ġurnata.

Ilkoll nafu li sfortunatament fil-liġi tal- kunsilli lokali jeżistu diversi difetti, jew aħjar anomaliji, li qed iħallu effett negattiv fuq l-operat tal-kunsilli.

Żgur li waħda mill-problemi li teżisti fil-liġi u li wieħed irid jara kif tista' tiġi mtejba hija l- kwestjoni tal-kontroll finanzjarju ta' l-istess kunsilli lokali.

Nafu li għalkemm il-liġi titkellem f'dan ir-rigward, wieħed jista' faċilment jgħid li r-restrizzjonijiet u l-passi li jistgħu jittieħdu huma limitati.

Infatti matul dawn l-aħħar snin rajna diversi każi ta' kunsilli lokali li tgħabbew bid-dejn.

Nixtieq ukoll nosserva b'mod kritiku li dan l-abbozz ta' liġi tressaq għad- diskussjoni proprju fi żmien meta kienu qed isiru l-elezzjonijiet tal- kunsilli lokali.

Nafu li f'dawn l-aħħar jiem il-kunsilli lokali kienu qed jiġu diskussi mal-pajjiż kollu u nistgħu ngħidu li kienet għaddejja kampanja elettorali miż-żewġ partiti politiċi l-kbar.

Jien li niskanta huwa kif dan l-abbozz ta' liġi, li issa ilu fuq l-aġenda parlamentari għal xhur sħaħ, tressaq fuq quddiem ta' l-aġenda proprju fl-eqqel tal-kampanja elettorali.

Jiddispjaċini ngħid li kien hemm min isserva bil-liġi suprema ta' pajjiżna għal skopijiet purament partiġġani – u din ngħidha b'wiċċi minn quddiem – u dan meta nafu li l-parti kbira ta' l-emendi kostituzzjonali jinħtieġu l-vot ta' żewġ terzi tal-Kamra tar- Rappreżentanti.

Nistgħu kważi ngħidu li kull artiklu tal-Kostituzzjoni jrid jgħaddi b'consensus, u dan meta f'din il-Kamra ħadd qatt ma kellu iktar minn żewġ terzi tal-membri fuq in-naħa tiegħu biss.

Allura ġaladarba l-Kostituzzjoni tirrifletti ċertu bilanċ bejn iż-żewġ naħat tal-Kamra, jien naħseb li ma tantx kienet idea feliċi li dan l-abbozz ta' liġi jittressaq fl-eqqel tal-kampanja elettorali.

Jien diġa' għedt pubblikament - u llum għandi ċ-ċans li nerġa' ngħidha hawnhekk – li min iddeċieda li dan l-abbozz ta' liġi jitressaq fl-eqqel tal-kampanja elettorali, ried jisserva bl-ogħla liġi tal-pajjiż għal skopijiet partiġjani, u dan huwa ħażin.

Fejn jidħol il-kontroll tal-finanzi, il-liġi tal-kunsilli lokali għandha ċerti loopholes u difetti li jien nemmen li għandhom jiġu eliminati.

Per eżempju, ħafna jafu li l-kunsill lokali tal-Mosta għandu deficit ta' Lm400,000, liema deficit issa ntefa' fuq il-kunsilliera li ġew eletti l- bieraħ.

Jien nippretendi li l-liġi tibda titfa' r-responsabbilta` ta' l- amministrazzjoni ta' flus iċ-ċittadin fuq is-segretarji u fuq is-sindki tal- kunsill lokali.

(Interruzzjonijiet) Iva, anke l-kunsill lokali tar-Rabat għandu deficit ta' madwar Lm120,000.

Nhar il-25 ta' Settembru, 2000 id- dipartiment bagħat ittra lill-kunsill lokali tar-Rabat - liema kunsill lokali huwa mmexxi minn maġġoranza Nazzjonalista - fejn ġibidlu l- attenzjoni għal dan id-deficit u ħeġġu jirregola l-pożizzjoni tiegħu.

Imbagħad għall-ħabta t'Ottubru l-ministru kien bagħat għas-sindku u għas- segretarju tal-kunsill, imma f'daqqa waħda, bħal fil-każ tal-kunsill lokali tal-Mosta, tfaċċa kont ta' Lm19,876, li jikkonsisti fi spejjeż ta' xogħlijiet li saru mad-dipartiment tax-xogħlijiet.

F'ħin minnhom il- ministru staqsieni: Jiġifieri matul dawn is-sitt snin inti ma ridtx li jsir il-patching fil-Mosta jew li jsiru xogħlijiet oħra fir-Rabat?

Skużi, jien nixtieq nara ħafna iktar xogħol milli fil-fatt qed isir, imma Allaħares nirriduċu l-kunsilli lokali f'azjendi midjuna!

Il-maġġoranza tal- fondi tal-kunsilli lokali ġejjin mingħand il-gvern ċentrali u żgur li minn hemm li jridu jibbilanċjaw il-kontijiet tagħhom.

Fil-każi tal-kunsilli lokali tar-Rabat u tal-Mosta, wisq nibża' li min kien qed imexxi ma kienx qed imexxi bil-galbu, anzi naħseb illi li kien qed imexxi b'xi ftit tat-traskuraġni għax li kunsill lokali jakkumula deficit ta' Lm3,000, Lm4,000 jew Lm5,000 wieħed jasal biex jifhimha, pero` li d- deficit jitla' għal Lm120,000 naħseb li dan ma jkunx sar b'kumbinazzjoni imma jkun ġej minn nuqqas ta' serjeta` ta' kif ikunu qed isiru l- affarijiet.

Anke jekk wieħed iħares lejn il-kunsill lokali tas-Swieqi jsib li dan se jispiċċa b'deficit ta' Lm40,000, u meta tqis li anke f'dan il-każ il-kunsill lokali tas-Swieqi għandu maġġoranza Nazzjonalista, tibda tinkwieta li din qisha saret it-trend għall-kunsilli b'maġġoranza Nazzjonalista, bħalma hija t-trend tal-gvern ċentrali mmexxi mill-Partit Nazzjonalista.

Dawn huma affarijiet li lill-poplu jinkwetawh u nhar is- Sibt li għadda l-poplu wera li huwa verament inkwetat.

Żgur li ma xtaqtx inħalli barra lill-kunsill lokali ta' Birkirkara, Mr Speaker.

M'inix se nitkellem dwar il-Lm25 li dan il-kunsill lokali ried jintroduċi bħala tariffa fuq il-parking għar-residenti imma se nitkellem fuq kif il- kunsill lokali ta' Birkirkara, li suppost iltaqa' fis-6 ta' Marzu biex japprova l-budget ta' l-istess kunsill, evita milli jagħmel dan għax Alla jbierek, kumbinazzjoni l-ebda wieħed mill-kunsilliera Nazzjonalisti ma seta' jattendi għal-laqgħa ta' l-istess kunsill.

Fil-fatt minkejja li kien hemm mozzjoni mill-kunsilliera Laburista, is-sindku Tonio Fenech xorta ma setax ilaqqa' l-kunsill.

Jekk is-sindku ta' Birkirkara evita milli jlaqqa' l-kunsill fis-6 ta' Marzu u ddeċieda li jlaqqgħu fit-13 ta' Marzu forsi għaliex xtaq jgħatti xi diżastru finanzjarju ieħor peress li kienu ġejjin l-elezzjonijiet tal-kunsilli lokali, aħna ngħidulu li dawk il-kunsilli lokali li għandhom maġġoranza Laburista ma qagħdux jistennew lejliet l- elezzjoni biex jagħtu r-riżultati tal-ħidma tagħhom u l-fatti jidhru weħidhom.

Hawnhekk nixtieq niġbed l-attenzjoni tal-ministru tal-finanzi għall-fatt illi jien informat li bejn Jannar u Frar is-sindku tal-Mosta ħallas Lm96,000 f'kontijiet pendenti li kellu l-kunsill lokali.

Tgħiduli: X'hemm ħażin f'dan?

Iva, dan huwa ħażin għax jidher ċar li hawnhekk is-sindku kiser il-liġi.

Il-liġi tgħidlek ċar u tond li qabel ma jsir il-ħlas, kull talba għandha tkun ivverifikata u ċċertifikata mis-segretarju u wara tkun approvata mill-kunsill lokali u ffirmata.

Imma s-sindku tal-kunsill lokali tal-Mosta ħallas Lm96,000 mingħajr l-approvazzjoni tal-kunsill lokali u kontra l-budget kif approvat mill-istess kunsill lokali.

Jiġifieri filwaqt li l-kunsill lokali approva budget partikolari, is-sindku qabad u ħa l- fondi li kienu vvotati għal affarijiet oħra biex iħallas dawn il-kontijiet ħalli, b'hekk sakemm jaslu l-elezzjonijiet tal-kunsilli lokali d-deficit ikun laħaq niżel xi ftit.

Fl-opinjoni tiegħi, dan huwa abbuż u kemm il- ministru tal-ġustizzja u gvern lokali kif ukoll il-ministru tal-finanzi għandhom jieħdu l-passi kollha meħtieġa.

Aħna nafu li fuq Lm13,000 tgħidx kemm ħareġ stqarrijiet il-ministru u ma nafx x'm'għamilx iktar!

Issa nittama li taqa' l-maskra u jekk hemm fejn jittieħdu l-passi naraw li dawn jittieħdu.

Wara kollox, il-ministru tal- ġustizzja huwa responsabbli mill-kunsilli lokali kollha u allura huwa fid- dover li jara li l-kunsilli kollha josservaw il-liġi u jimxu skond ir- regolamenti, u mhux nippretendu li dawk il-kunsilli lokali biss li għandhom maġġoranza Laburista li jimxu preċiż.

Mr Speaker, ara aħna tal-Partit Laburista, mhux talli nimxu b'serjeta' kbira imma talli aħna xempju tas- serjeta`, u se nagħti xi ftit eżempji biex nuri kemm aħna xempju tas- serjeta` fejn jidħlu l-finanzi.

Per eżempju, filwaqt li l-amministrazzjoni Nazzjonalista fil-kunsill lokali ta' Ta' Xbiex ħalliet warajha Lm19,000 dejn, issa li l-kunsill għandu maġġoranza Laburista, bl-għaqal tas-sindku u tal-kunsilliera Laburisti qed jonqos id-dejn u x-xogħol qed isir b'ħafna iktar serjeta` u b'anqas spejjeż.

Fil-fatt ir-riżultati jista' jarahom u jmisshom b'idejh kulħadd u sakemm jispiċċa t-term ta' dan il-kunsill lokali d-dejn se jkun spiċċa.

B'dan il-mod għandhom jimxu l-kunsilli lokali u mela niġu noħorġu stqarrija u nakkużaw lil kunsill lokali b'maġġoranza Laburista li nefaq xi Lm2,000 jew Lm3,000 f'riċevimenti – jew nimponulhom li jkollhom il-gwardjani lokali fil-lokal tagħhom - u mbagħad insibu li l-istorja tar-riċevimenti ma kienet minnha xejn!

Din x'awtonomija hi, Mr Speaker?

Ejja nindirizzaw lill- kunsilli lokali bl-ikbar serjeta` mingħajr ma nħarsu lejn l-uċuh ta' min qed imexxi l-kunsill.

Jien ma nsibha xejn bi tqila li ngħid li aħna hawn ġew - l-Onor.

Charles Mangion bħala l-kelliem ewlieni tal-kunsilli lokali, il-Ministru Austin Gatt bħala l-ministru responsabbli mill-kunsilli lokali u jien bħala l-kelliem - għandna d-dmir li lill-kunsilli lokali nidderiġuhom fi triq serja u mhux b'mod partiġjan.

Min qabel kien imexxi l-kunsill lokali ta' Raħal Ġdid meta dan il-kunsill lokali kellu maġġoranza Nazzjonalista, veru ma kienx jaf jistħi biex lil ta' warajh ħallielu Lm100,000 dejn!

(Interruzzjonijiet) Iva, il-kunsill lokali ta' Raħal Ġdid kellu Lm100,000 dejn.

ONOR.

MEMBRU: M'intix korrett!

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Taf min ma kienx korrett?

Ma kienx korrett min nhar il-Ħamis waqt dibattitu qal li l-kunsill lokali ta' Raħal Ġdid kellu Lm100,000 dejn meta fil-verita` dan il-kunsill lokali, permezz tal- maġġoranza Laburista li għandu, irnexxielu jnaqqas dan id-dejn b'Lm60,000 biex issa niżżlu għal Lm40,000.

Din hi l-verita`, pero` hemm min għoġbu ma jkunx korrett għax kienet waslet l-elezzjoni tal-kunsilli lokali.

Biex niftehmu, aħna ma neħdux pjaċir naraw il-kunsilli lokali mimlija bid-dejn imma lill-kunsilli rridu narawhom jimxu b'mod serju u jħallu l-frott.

Wara kollox dik hi l-politika tagħna.

Ara ħaddieħor, qabel l-elezzjoni qagħad jintilef fuq l-Unjoni Ewropea.

Kien hemm min saħansitra ddieħak għax fil- fuljett li bagħat il-Partit Laburista qabel l-elezzjonijiet tal-kunsilli lokali dehru Ricky Martin u Jennifer Lopez.

Għandu jkun min hu nesa li darba kien irreklama lil Hitler!

Mr Speaker, li jinteressah il-poplu Malti u Għawdxi huwa x'qed isir u x'se jsir fil-lokalita` tiegħu, u dik hi l-politika tal-Partit Laburista.

Fil-fatt ma kienx l-interess tagħna li nabbinaw l-elezzjonijiet tal- kunsilli lokali ma' issues nazzjonali iżda kien il-Partit Nazzjonalista li xtaq din it-tip ta' rabta.

Dan li qed ngħid tant huwa minnu li l-Partit Nazzjonalista wasal saħansitra biex jgħid li l-vot ta' nhar is-Sibt li għadda kellu jkun fiduċja fil-gvern għall-politika tiegħu favur l-Unjoni Ewropea, imma l-poplu tah risposta u l-fatti u ċ-ċifri ma jista' jmerihom ħadd.

Aħna dejjem insistejna li l-kampanja għall-elezzjonijiet tal- kunsilli lokali għandha tkun ibbażata fuq bażi lokali.

Fis-sentejn li l- Partit Laburista ilu jipparteċipa fl-elezzjonijiet tal-kunsilli lokali tajna diversi riżultati pożittivi.

Żuru dawk il-lokalitajiet fejn hemm kunsill b'maġġoranza Laburista - fosthom Ta' Xbiex, Ħal Tarxien, iż-Żejtun, Ħad-Dingli, il-Kalkara u l-Fgura - u taraw b'għajnejkom stess kemm dawn il- kunsilli lokali mxew b'għaqal, trasparenza, galbu u integrita` u ġabu riżultati bil-fatti.

Dik hi s-serjeta`!

Bla ebda dubju, nhar is-Sibt li għadda l-poplu obda lil min qallu biex jitkellem bil-vot tiegħu u biex jagħżel id-direzzjoni t-tajba, u jien ngħid li mhux biss sar ħażin li l- abbozz ta' liġi li għandna quddiemna tressaq lejliet l-elezzjonijiet tal- kunsilli lokali imma agħar minn hekk li kien hawn min isserva bl-istess elezzjonijiet.

Naħseb li tajjeb nirrimarkaw li l-lejliet l-elezzjonijiet tal-kunsilli lokali ġara l-istess bħalma ġara lejliet l-elezzjoni ġenerali ta' l-1998 meta l-esponenti tal-gvern wiegħdu lill-poplu li kienu ġejjin Lm100 miljun mill-Unjoni Ewropea.

Fil-fatt din id-darba kellna lill-prim ministru jgħid li l-kunsilli lokali se jingħataw il-fondi mill-Unjoni Ewropea.

Issa hawnhekk jien nixtieq li l-prim ministru u l-ministru tal-ġustizzja u gvern lokali jkunu konkreti u jgħidulna mil-liema fondi ta' l-Unjoni Ewropea ġejjin il-fondi għall-kunsilli lokali għax wisq nibża' li din il-wegħda hija vaga wisq, bħalma kienet vaga l-wegħda tal-Lm100 miljun.

Il-Partit Nazzjonalista jeħtieġ li jifhem li lill-poplu tidħak bih darba, forsi tidħak bih darbtejn ukoll imma t-tielet darba żgur li se jgħidlek: Issa żżejjed kollu żejjed u allavolja lejliet l-elezzjoni tal-kunsilli lokali inbixtni u pprovajt toqrosni, jien se ngħaddi l-messaġġ tiegħi bil-kwiet!

U fil-fatt nhar is-Sibt li għadda, għadda messaġġ bil-kwiet u għadda l- messaġġ li jrid jara kunsilli lokali serji.

Il-poplu xeba' jara pajjiż li jimxi bir-rettorika u b'ħafna paroli fil-vojt mingħajr ma jara l-ebda fatti konkreti.

Il-poplu jrid jara li jkun hemm iktar deċentralizzazzjoni u sussidjarjeta` fejn jidħlu l-kunsilli lokali, u dan irid jarah bil-fatti.

Huwa inutli li filwaqt li tagħti l-impressjoni li lill-kunsilli lokali tkun qed tgħaddilhom il-poteri, ir- responsabbiltajiet u l-fondi, fil-verita` tkun qed timminahom.

Fil-fatt kien hemm kunsilli lokali li l-fondi li ngħataw mhux talli ma żdidulhomx imma talli naqsulhom.

Kien hemm min qal li l-Partit Laburista għamel ħafna fuss fuq din il-ħaġa u li m'għandux grazzja mal-kunsilli lokali – għax kien hemm min ipprova jisserva b'biċċa quote tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni biex taparsi juri lill-poplu li l-Partit Laburista m'għandux grazzja mal- kunsilli lokali - imma kulħadd jaf li l-verita` m'hijiex li l-Partit Laburista m'għandux grazzja mal-kunsilli lokali imma li l-poplu m'għandux grazzja mal-politika nazzjonali tal-gvern, mad-dejn u mat-tħarbit li ħallew warajhom il-kunsilliera Nazzjonalisti fil-kunsilli lokali.

Meta nhar il-Ħamis li għadda jien u l-Ministru Austin Gatt konna qed nieħdu sehem f'dibattitu, huwa qalli: Issa min se jemmen li meta l-Onor.

Joseph Cuschieri kien indipendenti, dan ma kienx jirrappreżenta lill-Partit Laburista!

Min-naħa tiegħi, jien iddikjarajtlu li lili ħadd qatt ma tani xi direzzjoni jew ikkmandani kemm domt noħroġ bħala indipendenti.

Min irid jista' jkellem lin-Nazzjonalisti ta' San Ġiljan, u dawn żgur li jgħidulu li jien kont naħdem għal kulħadd u fejn kien possibbli kont ngħin lil kulħadd.

Mhux biex niftaħar imma dan jikkonfermah ir-riżultat li jien personalment ksibt fl-elezzjoni tal-kunsill lokali fl-1996.

(Interruzzjonijiet) Għax kif jista' wieħed jgħid li l-indipendenti kienu Laburisti meta per eżempju nafu li Albert Rizzo, membru tesserat għal għomru mal-Partit Nazzjonalista, dejjem ħareġ indipendenti!

Allura dak Laburist?

Allura kieku m'iniex membru f'dan il-parlament, ma kienx ikolli dritt li nikkontesta bħala indipendenti għax kienu jgħidu li jien kont qed nirrappreżenta lill-Partit Laburista?

Imma għalfejn dan il-qerq?

Li kieku dan l-argument kien veru, allura nistgħu ngħidu li fl-elezzjonijiet ta' l-1998 il-kandidati Laburisti għaddew lill-kandidati Nazzjonalisti bi 3%!

Jien m'iniex se noqgħod insemmi ċ-ċifri li ħarġu mill-elezzjonijiet tal-kunsilli lokali ta' nhar is- Sibt li għadda, imma jidher ċar li din id-darba l-Partit Nazzjonalista kellu diżastru.

Per eżempju, fil-kunsill lokali tal-Mosta, il-Partit Nazzjonalista mhux biss naqqas kunsillier imma naqqas madwar 9% tal-voti, u m'hijiex ċajta meta tnaqqas madwar 9% tal-voti fuq lokalita` waħda biss.

U min f'Ħal Qormi qagħad jaqla' t-toroq biex mingħalih jagħmel show, il-poplu Qormi tah risposta għax filwaqt li qabel in-Nazzjonalisti kienu f'maġġoranza issa marru f'minoranza.

Jiġifieri issa Clyde Puli sar il-kap ta' l-oppożizzjoni tal-kunsill lokali ta' Ħal Qormi u m'għadux il sindaco, allavolja waħħal irħama!

Nhar is-Sibt li għadda l-poplu wera biċ-ċar li m'huwiex faċli tidħak bih, u kellu raġun min fil-Partit Nazzjonalista, tard is-Sibt filgħaxija jew sbieħ il-Ħadd filgħodu, dar fuq sħabu u qalilhom: Qlajna xebgħa!

Sur President, min jidħak bil-poplu dak hu li jistenna u issa l-Partit Nazzjonalista ġie f'sitwazzjoni fejn tilef sitt kunsilliera, minn 13-il kunsill b'maġġoranza Nazzjonalista ġie bi 12, u minn 53% tal-voti niżel għal 48%, tnaqqis ta' kważi 6%.

U hawn irrid ngħid li l-lokalitajiet li fihom saru l-elezzjonijiet nhar is-Sibt huma dawk fejn l-aktar li għandhom maġġoranza n-Nazzjonalisti.

Li l-Partit Nazzjonalista tilef il-maġġoranza f'dawn il-lokalitajiet m'hijiex ċajta.

Mr Speaker, il-poplu ma jistax jibqa' jaffronta gvern arroganti li jwiegħed mod u jagħmel ieħor.

Il-poplu ma jistax jibqa' ma jitkellimx meta jkollu gvern ossessjonat fuq ħaġa waħda biss u l-kumplament ikun kollu mitfugħ għal riħu.

Ma jistax ikun li jkollok partit politiku li suppost ikun qed jiġri tiġrija elettorali fuq il- lokalitajiet u jdaħħallek fin-nofs l-istilel ta' l-Unjoni Ewropea.

Jien nistaqsi: X'għandhom x'jaqsmu l-bankini, it-toroq, il-politika soċjali, il-politika edukattiva, l-ambjent u dak kollu li għandu x'jaqsam mal-kunsilli lokali mas-sħubija ta' Malta fl-Unjoni Ewropea?

Ma nafx x'għandu x'jaqsam dan jien, pero` n-Nazzjonalisti għoġobhom jagħmlu dan il- paragun.

Fil-fatt kulma kellhom żieda fil-voti n-Nazzjonalisti kien biss fis-Siġġiewi u fiż-Żebbuġ, għax mill-bqija kellhom tnaqqis fil-Ħamrun, fil- Mosta, fis-Swieqi, f'Ħal Qormi, fil-Gżira, f'Ħal Luqa, f'Marsaxlokk, fil- Munxar u fil-Qala u kullimkien.

Għalhekk issa ġaladarba għandna gvern f'minoranza, dan ma jistax imur barra minn Malta u jgħid li qed jirrappreżenta lill-maġġoranza.

Għandna gvern minoritarju li xellef il- mandat tiegħu stess.

Is-sena l-oħra fl-elezzjoni tal-kunsilli lokali huma tilfu l-maġġoranza assoluta, pero` din id-darba tilfu l-maġġoranza relattiva.

Nistgħu ngħidu bla dubju ta' xejn din hija telfa deċiżiva għall- Partit Nazzjonalista.

Sewwa qal illum Henry Frendo fil-ġurnal "The Malta Independent" illi li kieku nhar is-Sibt kienet elezzjoni ġenerali l-Partit Laburista kien joħroġ rebbieħ.

Konna noħorġu rebbiħin mhux b'kumbinazzjoni imma għax bil-politika tagħna dwar il-kunsilli lokali wrejna s-serjeta`, urejna d-dixxiplina, mexxejna l-fondi tal-poplu bil-galbu u fuq kollox ħdimna għall-interessi tal-lokalitajiet rispettivi.

Sur President, nhar is-Sibt li għadda l-poplu sfiduċja lil min ħadem bix- xinxilli, lil min ħadem bit-tqanċiċ u mela l-kunsilli bid-dejn.

Il-poplu ma jiflaħx jara iktar lill-gvern Nazzjonalista jdur lejh u jgħabbih b'iktar taxxi.

Fi żmien sentejn u nofs il-poplu diġa' tgħabba b'184 taxxa.

Imbagħad xi ngħidu għad-dejn esaġerat li għamlu l-kunsilli lokali b'maġġoranza Nazzjonalista?

Diġa' tajt eżempji biex nuri dan.

Illum il- gvern Nazzjonalista falla fil-politika tiegħu dwar il-kunsilli lokali u falla bil-fatti għax minn 21 lokalita`, 19-il lokalita` naqqsu l-fiduċja tagħhom fil-Partit Nazzjonalista.

Ir-riżultat ta' nhar is-Sibt jitkellem waħdu.

Verament nistgħu ngħidu li l-poplu sfiduċja l-politika Nazzjonalista dwar il-kunsill lokali u sfiduċja lil min isserva b'dan l- abbozz ta' liġi u bil-Kostituzzjoni ta' pajjiżna lejliet l-elezzjonijiet tal-kunsilli lokali.

Grazzi.

THE DEPUTY SPEAKER (Onor. Michael Bonnici): Nirringrazzjak.

Iktar rimarki?

L-Onor.

Silvio Parnis.

ONOR.

SILVIO PARNIS: Mr Speaker, tifhimha li f'dawn l-aħħar ġranet kulħadd jitkellem dwar is-suċċess li kiseb il-Partit Laburista fl- elezzjonijiet lokali.

Jien nista' ngħid li smajt b'widnejja stess Nazzjonalisti jgħidu x'biċċa ġralhom.

Irrid ngħid li ħadt pjaċir li fil- lokalita' ta' Ħal Qormi ġie elett sindku Laburista u nittama li issa l- ilmenti tar-residenti ta' dik il-lokalita' jibdew jiġu ttrattati bis- serjeta'.

Ħadt pjaċir ukoll li fil-Mosta kien hemm swing kbira favur il- Partit Laburista, swing li tfisser li l-poplu Malti jrid li fil-kunsill lokali jkun hemm is-serjeta' u l-galbu.

Forsi jkun hawn min jaħseb li fil- Mosta ġara hekk għax il-Partit Laburista għamel kampanja elettorali qawwija, pero' l-verita' hi li l-poplu nduna li ma jistgħux jibqgħu sejrin kif kienu l-affarijiet.

Mr Speaker, is-swing rajniha kullimkien u l-Partit Laburista żied il-voti f'postijiet bħall-Munxar ̧ Marsaxlokk, Ħal-Luqa, il-Gżira, il-Furjana, Ħ'Attard u l-Ħamrun, li għall-ewwel darba se jkollu kunsill b'sindku Laburista.

Issa jekk in-Nazzjonalisti jridu jibqgħu jgħidu li aħna m'għamilniex rebħa affari tagħhom.

L-importanti hu li npoġġu moħħna hemmhekk u ma nħallux rasna tikber iżżejjed.

Irridu nżommu saqajna ma' l-art u naraw li l-kunsilli b'maġġoranza Laburista jaħdmu b'rieda u galbu, u kunsilli b'maġġoranza Nazzjonalista min-naħa tagħhom jagħtu widen għal- leħen tagħna, kif għamlu l-kunsilli ta' Birkirkara u Għajnsielem.

Meta tkellmu l-Laburisti aħna ressaqna anke kunsilliera Nazzjonalisti qrib tagħna.

Illum il-partit ħareġ rebbieħ u l-istorja daret kontra l-partit l- ieħor.

Naturalment ikun hawn min jgħid li f'nofs leġislatura hekk jiġri, pero' l- verita' hi li l-poplu ddejjaq bin-Nazzjonalisti u kieku dan ġara lilna, tan-naħa l-oħra dan l-argument kienu jġibu.

Din id-darba l-istorja ġiet favur il-Partit Laburista u wieħed m'għandux iġib l-argument li ħarġu jivvotaw aktar Laburisti u n-Nazzjonalisti baqgħu d-dar.

L-argument kollu huwa li n-nies qed jaraw li l-Partit Laburista huwa alternattiva reali.

Fl-opinjoni tiegħi n-nies qed jindunaw li l-Partit Laburista kien jaf x'inhu jagħmel sentejn u nofs ilu u llum l-elettorat qed isewwi l- iżball li għamel.

(Interruzzjonijiet) Tiġix tgħidli li l-Partit Laburista żied il-voti għax ħarġu jivvutaw aktar Laburisti, għax sentejn ilu meta l- Partit Laburista ddeċieda li joħroġ għall-elezzjoni ma qalux hekk.

Illum għax tajnihom tkaxkira tajba qegħdin jgħidu li ħarġu jivvotaw aktar Laburistu u li qegħdin f'nofs leġislatura!

Iva kemm se ndumu nidħku bin- nies!

In-Nazzjonalisti jridu kollox favur tagħhom, donnu li dak li jagħmlu dejjem ikun tajjeb u aħna dejjem fl-iżball!

Fil-gazzetta "Paola" li ħarġu għall-elezzjoni tal-kunsilli lokali ta' Raħal Ġdid ġabu ritratt ta' Ġnien Lorry Sant, post rikreattiv li ġie żviluppat mill-kunsill lokali.

Issa jien ma nafx kif dawn ma stħawx iġibuh dan ir-ritratt għax ma nafx x'ma vvintawx dwaru.

Niftakar li tal-ġurnal "The Malta Independent" kienu sturdewni daqskemm kienu jivvintaw affarijiet!

Meta kont sindku, jien kont għedt li jkun tajjeb kieku dan il- ġnien insemmuh għal persuna li ħadmet ħafna għal-lokalita' tagħna, pero' meta ftaħna l-ġnien il-kunsilliera, kandidati u deputati Nazzjonalisti ma attendewx u s-siġġijiet baqgħu vojta.

Imbagħad bil-wiċċ tost kollu qassmu gazzetta u fuq il-faċċata poġġew ritratt ta' dan il-ġnien.

Jien kont nippretendi li f'din il-gazzetta jġibu x'sar meta l-Partit Nazzjonalista kellu l-poter f'idejh fil-kunsill lokali ta' Raħal Ġdid!

Apparti minn hekk, f'"The Malta Independent" ġabu li ċertu tilwim ta' seta' kien hemm fost il-kunsilliera Laburisti tefa' x-xogħol lura - ma qalux li t-tilwim kien bejn xi kunsilliera indipendenti – iżda dawn ma semmewx il-mewt tal-kunsillier Toni Micallef - Alla jagħtih il-glorja tal- ġenna – li kienu nqdew bih biex jgħidu li l-kunsilliera indipendenti kienu tilfu l-maġġoranza.

Dak iż-żmien il-kunsilliera indipendenti ma setgħu jagħmlu xejn għax kienu tnejn bi tlieta, pero' dawn tant jemmnu fid- demokrazija li minflok sejħu għall-kandidati li kienu ħarġu għall-elezzjoni tal-kunsilli lokali b'mod indipendenti ̧ qabbdu żewġ Nazzjonalisti - wieħed minnhom kien is-segretarju privat ta' l-Onor.

Fenech Adami, li jiena għandi rispett lejh - biex joħorġu għall-kunsill lokali.

Meta tara s- sistema li jaħdmu biha n-Nazzjonalisti ma nafx kif jista' jkun li temminhom!

Mr Speaker, sfortunatament meta l-kunsill lokali kien immexxi mil-Laburisti kien minsi mill-gvern ċentrali - pero' jekk tħares lejn lokalitajiet oħra ssib li dawn ġew megħjuna sew – u nista' ngħid li konna ilna nitolbu biex Ġnien Pawlu Boffa jiġi f'idejn il-kunsill lokali.

Fil-fatt il-kunsill lokali ta' Raħal Ġdid ħejja rapport biex dan il-ġnien jiġi rranġat, pero' biex isir dan kellna bżonn Lm18,000.

L-istess hija tal-mistħija li l- funtani li kien hemm u li jqumu eluf ta' liri ntużaw biss meta Dr Fenech Adami fetaħ il-ġnien.

Ara fit-22 xahar li l-partit tagħna għamel fil- gvern kemm għamilna affarijiet!

Irranġajna r-roundabout ta' ħdejn iċ- ċimiterju ta' l-Addolorata u bdejna x-xogħol fid-daħla ta' Lourdes u fid- daħla ta' Santa Luċija li tagħti għal Raħal Ġdid.

Dan kien imisshom qalu!

Nista' ngħid ukoll li mal-Perit Charles Buhagiar konna wasalna biex fejn l- area ta' Smash Communications konna se nagħtu ftit tarmac u nagħmlu l- bankini u ċ-ċnut tal-plots, pero' għadda ż-żmien, tela' gvern Nazzjonalista u ma sar xejn.

Mr Speaker, sħabi l-kunsilliera qaluli biex nitkellem fuq id-dawl tat-toroq u biex ngħid kemm ġew injorati talbiet għal bozoz.

Ma nistax ma nsemmix ̧ per eżempju, il-pelican lights li kienu se jsiru ħdejn Luqa Road, pero' xi ħadd prominenti fil-gvern Nazzjonalista ħareġ ordni biex dawn ma jsirux u ma sarux.

Dan l-aħħar il-gvern Nazzjonalista beda jgħid li żied il-fondi tal-kunsilli lokali pero' ma qalx li għas-servizzi dawn iridu jħallsu 15%.

Imbagħad jgħajruna li l-Laburisti joqgħodu jiġġieldu bejniethom fil- kunsilli lokali.

Per eżempju ̧ jien naf għalfejn żewġ kunsilliera nisa fil-kunsill lokali ta' Raħal Ġdid - Rita Delezio u Carmen Vella, u minn hawnhekk nixtieq insellmilhom għax meta kont fil-kunsill lokali ħdimt ħafna magħhom - ma ħarġux għall-elezzjoni tal-kunsilli lokali.

Imbagħad jgħajru lilna bil-ġlied u bl-inkwiet!

Naħseb li aħjar nieqaf hawnhekk għax ma nispiċċa qatt ngħid kemm ipprovaw ifixklu kull meta l-Partit Laburista pprova jagħmel xi ħaġa.

Jgħidu x'jgħidu tan-naħa l-oħra, il- kunsilli lokali b'maġġoranza Laburista qegħdin jiġu mwarrba biex ikun jidher li dawn mhu qed jagħmlu xejn.

F'Ħal Qormi ma nafx x'ma vvintawx biex jieħdu l-maġġoranza u minn hawnhekk nixtieq insellem lill-Qriema u ngħidilhom prosit għax għamlu rebħa sabiħa.

Issa jkunu jafu l-Qriema jekk humiex se jgħinuhom!

Per eżempju, kien hawn xi ħadd min-naħa l-oħra li ma ħax pjaċir li fl-aħħar ġranet taw dak it-tarmac kollu f'Ħal Qormi għax hekk kien jaqbillu, imma l-maġġoranza f'Ħal Qormi għandna nżommuha.

Ma nistax ma nsemmix, per eżempju ̧ il-protesta li saret f'Tax-Xlejli fil- Gudja organizzata mill-kunsill lokali Laburista.

Għal din il-protesta attendew biss il-kunsilliera Laburisti, pero' kien hemm ukoll deputat min- naħa l-oħra.

Dan id-deputat li ġie jitkellem f'isem in-nies tal-Gudja ma ngħatax leħen għax hemmhekk għad hemm rebus sħiħ.

Qed ngħid dan għax jekk tmur Tax-Xlejli meta tagħmel xita qawwija kważi lanqas tkun tista' tidħol u meta jien ressaqt petizzjoni f'dan il-parlament kulma qaluli kien li hemm aktar toroq ta' prijorita' xi jsiru.

Kemm aħna bravi!

Jien nixtieq Inkun naf liema huma dawn it-toroq ta' priorita'.

Ara f'Tas-Sliema qed isir xi xogħol biex jissebbaħ ix-xatt pero' n-naħat tagħna mhux qed jagħtu kashom!

Jien nittama illi meta jkun hemm gvern Laburista ssir ġustizzja ma' dawk il-kunsilli lokali li għandhom maġġoranza Laburista u li sabu l- bibien magħluqin ma' wiċċhom.

Issa nixtieq ngħid xi ħaġa fuq Ħal Tarxien, Sur President.

Il-ġimgħa l-oħra kien hemm xi bravu li kiteb fil-gazzetta u qal illi jien irrid nagħmel kapital politiku mill-petizzjonijiet.

Jien kont, għadni u se nibqa' niġbor petizzjonijiet għax nemmen li leħni għandi nwasslu.

Jien ma tlajtx fil-parlament għall-pożi imma tlajt biex niddefendi lin-nies u meta mmur biex niġbor il-firem inħabbat għand kulħadd, Laburisti u Nazzjonalisti.

Hekk għandhom ikunu l-affarijiet u mhuwiex sew li naqbdu u nfajru bl-addoċċ.

Jien dejjem emmint li l-kunsilli lokali huma xi ħaġa tajba u naqbel ma' Dr Alfred Sant li fil-kunsilli lokali m'għandux ikun hemm involviment politiku.

Pero' ladarba tan-naħa l-oħra se jibqgħu joħorġu taħt il-bandiera tal-partiti, aħna jkollna nagħmlu l-istess għax ma nafdawhomx.

Aħna rridu nkunu nafu x'inhu jiġri.

Per eżempju ̧ llum ġie wieħed fuqi u qalli: Miskin il-kunsillier Laburist li hemm fil-kunsill lokali tas-Swieqi, waħdu qalb sitta!

Jien għedtlu li aħjar hekk għax għallinqas dak qed iwassal leħen il-Laburisti ta' dik il- lokalita'.

Per eżempju, il-kunsillier Laburista ta' Għajnsielem irnexxielu jġib lill-kunsilliera l-oħrajn jaqblu miegħu.

Jien nemmen li fil-kunsilli lokali għandu jidħol l-interess tal-lokal u nemmen li l-kunsilliera kollha flimkien għandhom jaħdmu biex il-lokalitajiet kollha jimxu 'l quddiem ħalli jintlaħqu l-aspirazzjonijiet tan-nies.

Naturalment importanti li l- kunsilli lokali jaħdmu bi pjan għax ġieli tinnota kunsilli li ma jkollhom l- ebda pjan.

Wara kollox hemm il-flus fin-nofs u jekk se nagħmlu bankina, per eżempju, għandna naraw li din nagħmluha tajba.

Filwaqt li nifhem li kull kunsillier jaħdem b'mod volontarju, nittama li l-kunsilli lokali jwessgħu aktar il-ħidma tagħhom.

Jien ma rridx ngħid illi l-Laburisti biss iħobbu l-lokal għax fir-realta' hemm kunsilliera taż-żewġ naħat u anke kunsilliera indipendenti li jħobbu l-lokal tagħhom.

Mr Speaker ̧ meta jien kont għedt li l-kunsill lokali għandu jkollu informazzjoni dwar min huma l-anzjani li jgħixu waħedhom, xi ħadd min-naħa l-oħra kien qal li b'hekk dak li jkun jitlef il-privatezza.

X'fiha ħażin li kultant il-kunsilliera jċemplu lil anzjani jew lil persuni b'diżabilita' biex jaraw jekk għandhomx bżonn xi ħaġa u jekk, per eżempju, jkollhom is- saqaf iqattar dawn jagħmlu xi ħaġa biex jgħinuhom?

Per eżempju, llum jeżistu skemi biex nies bħal dawn jiġu megħjuna jirranġaw darhom.

Jien dejjem emmint li fejn jidħlu dawn l-affarijiet ma tridx iddaħħal politika u jien lest li nagħmel suġġerimenti bħal dawn biex dawn l-affarijiet jiddaħħlu fil-kunsilli lokali.

Anke liż-żgħażagħ irridu ninvolvu aktar.

Jien kelli l-esperjenza li nara żgħażagħ jaħdmu u jgħinu lill-kunsilli lokali.

Per eżempju, meta jien kont fil-kunsill lokali kont inħajjar liż- żgħażagħ biex jagħtu s-sehem tagħhom fil-ħidma għall-progress tal-lokal u kont ngħidilhom li għandhom ikunu kburin li qed jagħmlu xi ħaġa.

Ma rridux naħdmu b'sistema li min mhuwiex fil-kunsill lokali mhuwiex tajjeb u ma jistax jagħti l-ideat tiegħu.

Mr Speaker, dwar il-gwardjani lokali jien m'inix kontra u huwa fatt li f'ċerti kunsilli lokali l-gwardjani lokali qed jaħdmu tajjeb.

Imma f'pajjiż bħal dan fejn m'għandekx fejn tipparkja, m'għandniex noħolqu sistemi li forsi ma tantx huma prattiċi.

Ma jistax ikun li noqogħdu nagħtu ċ-ċitazzjonijiet għax forsi taqbeż xi ftit il-lane.

Min-naħa l- oħra l-gwardjani lokali għandhom jaraw li n-nies ma jħammġux l-ambjent.

Hemm bżonn naraw ukoll li dawn ma jkunux ta' piż fuq il-kunsilli lokali.

Jien ngħid li l-kunsilli lokali għamlu bidla għall-aħjar allavolja fil-bidu għamilna l-iżbalji, pero' dejjem ħdimna b'mod ġenwin.

Nista' ngħid li ħadna ħafna riskji u ġieli sibna ma' wiċċna l-awtorita' ta' l-ippjanar għax ma kien hemm l-ebda regolamenti kif tagħmel il-bankini.

Huwa importanti wkoll li wieħed jibża' għall-fondi u ma jħallix ruxxmata dejn għal ta' warajh, bil-konsegwenza li l-kunsill il-ġdid imbagħad ma jkun jista' jagħmel xejn.

Jien nemmen li hemm mod kif tista' tneħħi l-ħela.

Il-kunsilli lokali m'għandhomx ikunu hemmhekk għar-riċevimenti.

Niftakar li meta kont fil-kunsill kont ngħidilhom biex ir-riċevimenti u l-kartolini jinsewhom għax in-nies bankini, toroq u ambjent sabih iridu.

Hemm kunsilli li ħadmu b'dan il-għan u mxew, u hekk għandu jsir biex in-nies ikollhom fiduċja fil-kunsilli lokali.

Illum il-Partit Laburista ġab aktar voti mill-Partit Nazzjonalista, pero' x'ma qalux qabel l-elezzjonijiet ta' nhar is-Sibt!

Qalu li l-Ewropa se tgħin lill-kunsilli lokali, pero' din hija bħal tal-Lm100 miljun li baqgħu ma ġewx għax għal pajjiżna taxxi biss ġew.

Mr Speaker, f'dawn l-elezzjonijiet tal-kunsilli lokali l-Partit Nazzjonalista tilef 13-il kunsillier u tilef ukoll it-tmexxija ta' tliet kunsilli kbar, Ħal Qormi ̧ il-Ħamrun u l-Gżira.

Din mhijiex ċajta għax hawnhekk mhux qed nitkellmu fuq kunsill lokali fejn hemm xi 300 vot.

Fil- fatt il-Partit Nazzjonalista naqqas aktar minn 5% tal-voti fuq l- elezzjonijiet ta' tliet snin ilu.

Aħna għandna raġun naraw lin-nies jifirħu għax dawn qed jifhmu l-politika Laburista.

Aħna ma rridux li l- kunsilli lokali jdaħħlu aktar taxxi għax il-poplu ma jiflaħx għalihom.

Il- kunsilli għandhom iħarsu l-interess tal-lokal u jġibu l-għaqda fil-lokal tagħhom.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Michael Farrugia.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Mr Speaker.

Naħseb it-tentazzjoni llum tkun illi nagħmlu diskussjoni fuq ir-riżultati tal-weekend li għadda.

Ħa nipprova ma naqgħax f'din it-trappola, imma qed ninotta li l-ministru qed jgħid tentazzjoni (Interuzzjonijiet) Tentazzjoni jew eċċezzjoni?

U waħda mill- affarijiet li forsi tajjeb li wieħed jikkummenta dwarha - naħseb li tajjeb li nikkumentaw - hi li dan l-abbozz ta' liġi li se jibdel il-Kostituzzjoni tressaq appuntu fil-bidu tal-ġimgħa li għaddiet u ħafna nies bdew jistaqsu, anke f'din il-Kamra, x'kienet ir-raġuni li dan l-abbozz ta' liġi ta' tibdil tal-Kostituzzjoni, illi kien ilu jinħadem - dan mhux xi ħaġa li ġrat għal ftit jiem - illi f'daqqa waħda, appuntu, lejliet l-elezzjonijiet tal- kunsilli lokali ta' nhar is-Sibt 10 ta' Marzu bdejna niddiskutu dan l- abbozz ta' liġi.

Naħseb li deher manifestament ċar daqs il-kristall illi l- iskop tal-gvern kien illi, bl-iktar mod sfaċċat ngħidlu jiena, ipprova jgħid affarijiet li fil-fatt m'humiex reali.

X'jiena ngħid?

Il-gvern, minkejja d-dikjarazzjonijiet ripetuti li għamel il-partit Laburista kif ukoll it-tmexxija Laburista, ipprovaw iwasslu l-messaġġ żbaljat li l-Partit Laburista huwa kontra l-kunċett tal-kunsilli lokali.

Min-naħa ta' l- uffiċjali tal-Partit Laburista u min-naħa ta' kull membru ta' l- oppożizzjoni stqarrejna kemm-il darba li aħna m'aħniex kontra l-kunċett tal- kunsilli lokali imma ma rridux li l-partiti politiċi jikkompetu bejniethom biex joħorġu l-kandidati tagħhom.

Il-Partit Laburista jippreferi li jkunu ċ-ċittadini li joħorġu 'l quddiem mingħajr l-umbrella tal-partiti ħalli l- interess li jkollhom ma jkun xejn aktar ħlief il-lokal li huma jirrappreżentaw.

Dawn m'għandu jkollhom l-ebda spaga politika li tiġbidhom biex ikunu jistgħu jmexxu 'l quddiem il-manifest politiku minflok il-manifest tal-lokalità.

Per eżempju, xi ħaġa li żgur kienet interessanti min-naħa tal-Partit Laburista kienet li minflok li kien qiegħed isir manifest wieħed, kien qiegħed isir manifest għal kull lokalità separata.

Għaliex aħna nemmnu li l-interess tal-kunsilliera li jiġu eletti fil-kunsilli lokali għandu jkun l-ewwel u qabel kollox il-ġid tal- lokalità tagħhom.

It-tieni mbagħad hemm il-galbu u l-għaqal, li iktar 'l quddiem se jkolli ċans nitkellem aktar fuqhom.

Mr Speaker, permezz ta' dan li għandna quddiemna qegħdin nipproponu li kemm il-kunċett tal-kunsilli lokali kif ukoll l-emenda li tirrigwarda ċ- ċittadinanza, it-tnejn għandhom jiġu entrenched fil-Kostituzzjoni.

L- emenda dwar iċ-ċittadinanza se tagħti d-dritt lin-nisa u lill-irġiel li għandhom mara jew raġel ta' ċittadinanza Maltija, li wara perijodu ta' żmien ikunu jistgħu jgawdu l-istess drittijiet bħalma għandhom ċittadini oħra Maltin u Għawdxin.

Jien nista' nifhem li meta ftit xhur ilu għaddiet liġi minn dan il-parlament li tagħti d-dritt taċ-ċittadinanza doppja, inħolqot problema għax applikaw mijiet jekk mhux eluf ta' persuni ħalli jkunu jistgħu jgawdu l-faċilitajiet kollha li jgawdu l-Maltin u l-Għawdxin ladarba jkunu qegħdin in line mal-liġijiet ta' pajjiżna.

Jien smajt b'diversi każi ta' persuni li ilhom li applikaw minn meta ħarġu l- applikazzjonijiet taċ-ċittadinanza doppja, ilhom joqogħdu hawn Malta tnax- il sena, m'hemm l-ebda raġuni għaliex dawn m'għandhomx jingħataw iċ- ċittadinanza doppja imma xorta għadhom qed jistennew.

Naħseb li mhux biżżejjed li ngħidu li dan il-provvediment se jiġi entrenched fil-Kostituzzjoni u nieqfu hemm.

Se jkollna sitwazzjoni fejn għal perijodu ta' żmien, sakemm jiġu miflija dawn l-applikazzjonijiet kollha, se jkollna l-ogħla liġi tal-pajjiż tgħid li wieħed għandu d-dritt kostituzzjonali li jingħata ċ-ċittadinanza doppja jekk jissodisfa ċerti kriterji, imma ma jkunx jista' jieħu ċ-ċittadinanza għax il-burokrazija tkun għadha fil-proċess li tevalwa l-applikazzjonijiet.

Inħoss li l-gvern għandu jħaffef il-proċeduri u huwa importanti li iktar 'l quddiem f'dan id- dibattitu l-ministru konċernat jinformana meta hemm il-ħsieb li jkunu nħadmu l-applikazzjonijiet għaċ-ċittadinanza doppja li hemm pendenti.

Ma narahiex ħaġa flokha li ngħaddu emenda kostituzzjonali b'consensus meta fl- istess ħin qegħdin nippermettu sitwazzjoni fejn numru ta' nies li jissodisfaw ir-rekwiżiti stabiliti mil-liġi għadhom ma ħadux dak li hu tagħhom bi dritt.

MR SPEAKER: Il-Ministru, bil-permess ta' l-Onor.

Farrugia.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, min jakkwista ċ-ċittadinanza doppja ma jkollux bżonn iktar il-freedom of movement għax ladarba jkun ċittadin Malti jkollu d-drittijiet sħaħ.

Il-freedom of movement għandu bżonnha min mhuwiex ċittadin Malti.

Jidhirli s'issa diġa' nħadmu xi 1,100 applikazzjoni – u registrations hemm xi 600 oħra - però wieħed irid japprezza li l-ammont ta' applikazzjonijiet ma kienx xi wieħed żgħir għax saħansitra kien hemm min kien ilu jistenna xi 30 sena.

Apparti minn hekk, hemm ammont ikbar ta' nies li ħadu ċ-ċittadinanza awtomatikament - jiġifieri japplikaw biex jikkonfermawlhom li verament għandhom ċittadinanza doppja imma ma jħallsu xejn – u dawk l-iktar li jridu jipprovaw huwa li għamlu sitt snin barra.

Hemmhekk trid iġġib il- provi, però anke jekk ma jġibux dawk il-provi jistgħu japplikaw dejjem, però jekk ikunu jistgħu jagħtuhielhom awtomatikament ikun aħjar.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: L-argument mhuwiex jekk jistgħux japplikaw imma li dawk li toħroġilhom uffiċjalment iċ-ċittadinanza doppja se jkollhom id- dritt li jkunu fuq ir-reġistru elettorali.

Ejja ngħidu li l-prim ministru jiddeċiedi li jsejjaħ elezzjoni xahrejn oħra.

Mela se nkunu f'sitwazzjoni fejn numru ta' persuni li applikaw ilkoll fl-istess żmenijiet, bejn wieħed u ieħor, minkejja li l-Kostituzzjoni tgħid li dawn għandhom il-fakultà li jkollhom iċ-ċittadinanza doppja, numru minnhom ikunu ħaduha u jkollhom id- dritt li jidhru fir-reġistru elettorali biex jivvotaw, waqt li oħrajn li jaqgħu wkoll fil-parametri li tpoġġilek il-liġi taċ-ċittadinanza doppja mhux se jkollhom id-dritt li jivvotaw.

Se jkollna sitwazzjoni kostituzzjonali fejn minkejja li jkun hemm persuni bl-istess drittijiet li jaqgħu fil-parametri tal-liġi, se jkun hemm min għandu dritt li jivvota u min m'għandux.

Irridu nammettu li fiċ-ċivil hemm burokrazija żejda u red tape bl-għama u għalhekk jeħtieġ li nħaffu dan il-proċess biex ma niġux f'sitwazzjoni ta' ksur ta' dritt kostituzzjonali.

Mhux se noqgħod nidħol fil-kwestjoni jekk il-bastiment La Salle kellux jitħalla jidħol fid-dockyard għaliex mhux l- iskop tiegħi li nidħol fl-argument jekk il-gvern jiġix jaqa' u jqum li jikser il-Kostituzzjoni fejn jidħlu każi simili.

Imma ma nixtieqx li wara li ngħaddu abbozz ta' liġi, niġu f'sitwazzjoni kostituzzjonali fejn fost persuni li applikaw biex ikollhom ċittadinanza doppja jkun hemm uħud li se jkollhom dan id-dritt u oħrajn li se jkunu miċħuda minn dan id-dritt, meta kostituzzjonalment it-tnejn għandhom id-dritt.

Irridu noqogħdu attenti li dan ma jiġrix.

Se nieqaf hawnhekk fuq il-kwestjoni taċ-ċittadinanza doppja, Sur President.

Nitkellem issa fuq il-kwestjoni tal-kunsilli lokali.

Nerġa' nirrepeti li bħala partit Laburista aħna nsostnu żewġ affarijiet.

L-ewwelnett nemmnu fil-kunċett tal-kunsilli lokali, u qed inkun speċifiku meta ngħid fil- kunċett tal-kunsilli lokali.

Mhux se noqgħod nirrepeti bħalma jirrepeti l- gvern: Nemmen fil-kunċett tas-sussidjarjetà bla, bla, bla!

Nitlob lil din il-Kamra, speċjalment lil min qiegħed imexxi dan l-abbozz ta' liġi, li meta nkunu qed niddiskutu fid-dettall l-emendi li hemm bżonn isiru fl-istadju ta' kumitat nittrattawhom bis-serjetà.

Jekk hemm il-kunċett li jirrigwarda l-kunsilli lokali ngħidu li nemmnu fih, imma ma nistgħux noqogħdu nħaħħlu ħafna kliem biex ninbxu lin-naħa l-oħra.

Min-naħa l-oħra tajjeb ngħidu li filwaqt li qegħdin naqblu mal-konċett tal-kunsilli lokali, l-abbozz ta' liġi ma jidħolx fid-dettall ta' kif għandhom isiru, kemm għandu jkun hawn kunsilli lokali u kif għandhom jiġu eletti.

Aħna se nivvotaw fuq il-kunċett per se, irrispettivament mir-regolamenti li jistgħu jinbidlu mill-gvern tal-ġurnata skond kif iħoss li għandhom isiru għall-ġid tal-komunità u għall-ġid ta' Malta u Għawdex.

Tajjeb li jkun reġistrat li bħala Partit Laburista għadna nsostnu li huwa importanti li l-kunsilli lokali ma jkunux politiċizzati u li jkun aktar għaqli kieku l-partiti politiċi ma jipparteċipawx fl-elezzjonijiet tal-kunsilli lokali.

F'pajjiżna diġà għandna sitwazzjoni polarizzata, naħa jew oħra, u ma nixtequx li din tkompli tiżdied fid-diversi lokalitajiet.

Diġà għandna ċerti każini li jinqasmu bil-kulur politiku; għandna każini li jinqasmu skond il-qaddis; għandna każini li jinqasmu skond jekk dak il-każin jżommx mat-Taljani jew ma' l-Ingliżi; u għandna każini li jinqasmu skond jekk wieħed hux ġej min-naħa ta' fuq jew inkella min-naħa t'isfel tar-raħal.

Għandna biżżejjed sitwazzjonijiet ta' qasma ġewwa pajjiżna.

Meta daħlu l- kunsilli lokali kienet opportunità eċċellenti biex inneħħu l- polarizzazzjoni politika, iżda tlifniha dik l-opportunita' għaliex il- Partit Nazzjonalista kompla jwebbes rasu li joħroġ il-kandidati tiegħu għall-kunsilli lokali.

B'hekk ġejna f'sitwazzjoni fejn kien qed ikollna deficit demokratiku minħabba li kellek settur ta' kunsilliera organizzati taħt kappa ta' partit, waqt li grupp ieħor ta' persuni li kellhom l- interess qabel kollox tal-lokalità, ma kienu taħt l-ebda kappa.

Anke fejn kien hemm sitwazzjoni ta' minoranza Nazzjonalista, dawn kienu dominati minħabba li l-kandidati li kienu jirrappreżentaw lill-Partit Nazzjonalista kienu organizzati taħt programm partikolari li apparti li kien ifittex l-interess tal-lokalità, kien ifittex ukoll l-interessi tal- Partit Nazzjonalista.

Kien għalhekk li sentejn ilu l-Partit Laburista ħabbar id-deċiżjoni tiegħu li se joħroġ il-kandidati taħt il-kappa tal- Partit Laburista bi programm għal kull lokalità.

Però f'diversi lokalitajiet fejn hemm maġġoranza ta' kandidati Laburisti, kif ukoll fejn hemm minoranza ta' kandidati Laburisti, qed tidher b'mod ċar id-differenza li jista' jkollok fl-approach lejn il-kunsilli lokali.

Jekk insemmi ċerti sitwazzjonijiet naħseb li wieħed ikun jista' jifhem aktar ċerti differenzi bejn lokalità u lokalità.

Illum inħossni aktar komdu li nitkellem fuq ċerti affarijiet għaliex mhux se nkun qiegħed nitkellem fuq lokalitajiet li se jkollhom l-elezzjonijiet tal-kunsilli lokali fi ftit jiem oħra, peress li diġà saru l-elezzjonijiet tal-kunsilli lokali.

Naħseb huwa importanti li wieħed jara l-impenn.

Per eżempju, bejn l-1996 u l-1998 il-maġġoranza tal-kunsilliera f'Bormla u anke s-sindku kienu indipendenti.

Dawn setgħu kellhom opinjonijiet politiċi differenti - kien hemm min kien Nazzjonalist u kien indipendenti, u kien hemm min kien Laburist u kien indipendenti - imma għallinqas kien hemm indipendenza ta' ħsieb.

Dak iż-żmien ma ħasbuhiex darbtejn biex jagħmlu pressjoni fuq il-gvern Laburista ħalli jitħaffef ix-xogħol fiċ- ċentru tas-saħħa ta' Bormla.

Kull meta talbu biex jingħataw l- informazzjoni dwar x'kien għaddej fiċ-ċentru tas-saħħa ta' Bormla – bħal meta kienu ħerġin it-tenders, meta kienu se jintgħażlu t-tenders, meta kien se jiġi awarded il-kuntratt jew meta kellu jibda u jispiċċa x-xogħol tal- kuntrattur - dejjem ġew informati pass pass kif kienu sejrin l-affarijiet.

Kien hemm ukoll diskussjoni biex iċ-ċentru tas-saħħa ta' Bormla mhux jaqbad u jagħlaq il-bibien u kulħadd ikollu jmur jinqeda fiċ-ċentru tas-saħħa ta' Raħal Ġdid, u fil-fatt il-kunsilli lokali intalbu anke pariri.

Sur President, kien hemm diskussjoni sħiħa biex intgħażel post ħalli l- faċilitajiet li dak iż-żmien kienu jingħataw miċ-ċentru tas-saħħa ta' Bormla fuq bażi ta' 24 siegħa, jibdew jingħataw abbażi ta' 12-il siegħa kuljum, mis-7.00 a.m. sas-7.00 p.m., peress li l-post kien żgħir.

Kien hemm il-ħsieb li meta jiftaħ iċ-ċentru tas-saħħa ta' Bormla dan kellu jerġa' jibda jiffunzjona fuq bażi ta' 24 siegħa kuljum.

Kienu informati wkoll li s-servizz ma kellux jibqa' wieħed rudimentali b'servizz ta' tabib, imma ċ-ċentru tas-saħħa ta' Bormla kellu jkun eżempju ta' fejn irridu naslu fiċ-ċentri tas-saħħa l-oħrajn.

Fil-fatt kien hemm ippjanat - u suppost għad hemm ippjanat, għallinqas fuq il-karta - li jkun hemm diversi faċilitajiet u servizzi li s'issa fl-ebda ċentru tas-saħħa m'huma qegħdin jingħataw.

Anzi konna qegħdin nitkellmu li għandu jsir tkabbir ta' ċentri tas-saħħa oħrajn, fejn m'hemmx l-ispazju neċċessarju, ħalli s-servizzi li kellhom jibdew jingħataw fiċ-ċentru tas-saħħa ta' Bormla jkunu jistgħu jingħataw fiċ-ċentri tas-saħħa l-oħrajn kollha.

Iżda taħt il-gvern Nazzjonalista, iċ-ċentru tas-saħħa ta' Bormla mhux talli ma fetaħx fi żmienu talli nfetaħ madwar għaxar xhur wara t-target date.

Għaddew ix-xhur u s-servizz qatt ma beda abbażi ta' 24 siegħa kuljum imma dejjem baqa' fuq il-bażi ta' 12-il siegħa kuljum.

Is-servizz ta' tabib li minn biċċa gabuba ta' garaxx ġo Bormla li kien servizz li jingħata fuq tul ta' ħin, tnaqqas u sar sal-5.00 p.m. Mhux talli hekk, talli mis-Sibt wara s-1.00 p.m. sat-8.00 a.m. tat-Tnejn ta' wara ma ssibx tabib ġewwa ċ-ċentru tas-saħħa ta' Bormla.

Kellna sitwazzjoni fejn is-servizzi l-oħrajn ta' eċċellenza li kienu maħsuba li jingħataw f'dan iċ-ċentru baqgħu sempliċement fuq l-ixkaffa jew fuq il-kotba jilagħqu t-trab tal-librerija.

U l-isfortuna kienet li n-nies ta' Bormla, minkejja li kellhom kunsill indipendenti li kien qed jagħmel pressjoni fuq il-gvern tal-ġurnata ħalli jkollhom ċentru tas-saħħa mill-aqwa, spiċċaw li għandhom bini mill-aqwa imma servizz mill-inqas!

Is-servizzi li tant kienu ilhom mwegħdin qatt ma raw id-dawl tax-xemx.

Naturalment il-kunsill lokali ta' Bormla pprotesta kontra d-deċiżjoni tal-gvern li jagħlaq iċ-ċentru tas-saħħa b'dak il-mod u għaliex intgħażlet Bormla.

Hekk ukoll ġara fis-sitwazzjoni tar-Rabat, fejn kunsillier Laburista ressaq mozzjoni ssekondata minn kunsillier ieħor Laburista li fiha kkritika lill- gvern għaliex għalaq iċ-ċentru tas-saħħa għal xi ħinijiet.

Ma fiha xejn billi wieħed jikkritika.

Jien ma niddejjaq xejn li għada pitgħada - jekk forsi nerġa' niġi fdat f'pożizzjoni li nkun ikkritikat – niġi kkritikat minn kunsill lokali b'maġġoranza Laburista.

Anzi niddejjaq min ifaħħarni l- ħin kollu għax nibda ninkwieta li mhux qed jurini l-fatti u l-verità.

Iktar nista' nitgħallem u nagħmel ġid jekk inkun ikkritikat milli jekk xi ħadd jagħmel sarima ma' ħalqu jew inkella nagħmel sarima ma' ħalq xi ħadd biex ma jkunx jista' jikkritikani.

Jien dejjem emmint fl-awto-kritika, minn meta kont żgħir fil-partit ħdimt għall-awto-kritika u ma jiddispjaċinix li llum ukoll naċċetta awto-kritika.

J'Alla fil-futur ikolli l-grazzja li l-awto-kritika mhux biss naċċettaha imma nismagħha u nagħmel it-tibdil kollu neċessarju.

Issa t-tajba hi li l-maġġoranza tal-kunsilliera Nazzjonalisti tal-kunsill lokali tar-Rabat qablu mal-mozzjoni li kienet tressqet.

Mhux talli qablu ma' dik il-mozzjoni talli kkritikaw lill-gvern għall-mod kif għalaq arbitrarjament għall-ħafna mill-ħin tal-ġurnata u tal-ġimgħa ċ-ċentru tas- saħħa tar-Rabat u ma tax kas id-diffikultajiet li kienu qed jiffaċċjaw ir- Rabtin, in-nies tal-Baħrija, tal-Kunċizzjoni, ta' Ħad-Dingli, ta' l-Imdina, u n-nies tal-lokalitajiet kollha ta' madwar.

Min m'għandux trasport għandu problema kbira biex ikun jista' jinżel fiċ-ċentru tas-saħħa tal-Mosta, apparti li wara li jkunu niżlu ċ-ċentru tas-saħħa tal-Mosta jgħidulhom li wara l-5.00 p.m. u mis-Sibt wara s-1.00 p.m sat-Tnejn fit-8.00 a.m. jaraw każi ta' emerġenzi biss.

Imma b'dan naraw kif anke meta kienu f'minoranza l-kunsilliera Laburisti kienu kapaċi jġibu differenza fil-kunsill lokali, u anke persuni indipendenti wrew li kapaċi jġibu differenza.

L-istess, kunsillier indipendenti ġewwa Ħal Qormi, issekondat minn kunsillier indipendenti ieħor, ukoll ressaq mozzjoni fejn ikkundanna lill- gvern għall-għeluq taċ-ċentru tas-saħħa f'Ħal Qormi.

Hemmhekk kien hemm sitwazzjoni ta' maġġoranza ta' sitt kandidati tal-Partit Nazzjonalista u ħamsa li kienu indipendenti.

Dawn is-sitta għelbu lill-ħamsa l-oħra fuq din il-mozzjoni u ma ħarġet l-ebda kritika fuq l-għeluq taċ-ċentru tas- saħħa ta' Ħal Qormi.

Issa mhux se nidħol fil-merti ta' x'interessi oħrajn seta' kien hemm ġewwa Ħal Qormi li ma kienx hemm fir-Rabat – per eżempju, is-sindku kellu kuntratt ta' Lm10,000 mal-fondazzjoni għas-servizzi mediċi, liema rabta kuntrattwali forsi kienet iġġibu f'ċertu konflitt – għax rridu nirrikonoxxu l-fatt li minħabba li jkun hemm ċerta rabta wieħed ma jkunx jista' jimxi kif ikun jixtieq.

Evidentement mhux biżżejjed li tmur tagħmel it-tarmac fl-aħħar ġurnata qabel l-elezzjoni, u nistgħu naraw li l-Qriema rrealizzaw x'kien qed jiġri fl-aħħar tliet snin mhux biss mill-kunsill lokali imma anke mill-gvern ċentrali.

Ċertament li l-elettorat ta' Ħal Qormi tah risposta lill-gvern.

Naħseb li jkun interessanti wkoll li ladarba qed nitkellem fuq is-settur tas-saħħa insemmi dak li qed jiġri fiċ-ċentru tas-saħħa ta' Birkirkara.

Dan iċ-ċentru tas-saħħa suppost li wkoll kellu jinfetaħ fuq bażi ta' 24 siegħa kuljum imma issa qed jinfetaħ daqslikieku kienet il-berġa kif kienet qabel għax it-tabib ipoġġi hemmhekk mit-8.00 a.m sal-11.00 a.m. u mbagħad ikollok servizz ta' nurse.

Issa s-sabiħa hija li bis-servizz ta' nurse mhux l-ewwel darba li jmur xi ħadd biex jieħu t-tilqima tat-tetnu u jgħidulu li m'għandhomx u li allura aħjar imur il-Mosta.

Jiddispjaċini ngħid li n-nies qed imorru għal ċerti servizzi, ma jingħatawlhomx u jintbagħtu l-Mosta, sitwazzjoni għal kollox inaċċettabbli.

Għandek servizz ta' nursing ġewwa ċ-ċentru tas-saħħa ta' Birkirkara jew m'għandekx?

U jekk m'għandekx u m'initx tagħti s-servizz kollu, allura liċ-ċittadini ta' Birkirkara u tal-viċinanzi, ta' Ħal-Lija, ta' Ħ'Attard, ta' Ħal Balzan, ta' l-Iklin għandek tgħidilhom għal liema servizzi għandhom imorru fiċ-ċentru tas-saħħa ta' Birkirkara u għal liema servizzi għandhom imorru fiċ-ċentru tas-saħħa tal-Mosta.

Mhux sewwa li dawn imorru hemmhekk u mbagħad jibagħtuhom n-naħa l-oħra jew inkella jkun hemm numru ta' nies jistennew fil-waiting room u kif isiru l-11.00 a.m. t-tabib jgħidilhom li sarlu l-ħin biex jitlaq.

Mr Speaker, din mhijiex sitwazzjoni aċċettabbli u l-kunsilliera Laburisti ilhom isemmgħu leħinhom fuq din is-sitwazzjoni ġewwa Birkirkara.

Jien ġejt informat li fil-jiem li ġejjin għandha titressaq proposta li ċ-ċentru tas-saħħa ta' Birkirkara għandu jkun provdut b'tabib li l-fondi għalih ikunu mħallsa mill-kunsill lokali ta' Birkirkara ħalli jagħmel tajjeb għal dak li mhux qed jagħmel il-gvern ċentrali, fis-sens li dak li mhux qed jagħmel il-ministru tas-saħħa, għallinqas jagħmlu l-kunsill lokali ta' Birkirkara.

Wieħed irrid jistenna u jara x'se jkun l-eżitu ta' din il- mozzjoni li se titressaq u nittama li ċ-ċittadini, li jixirqilhom ħafna u ħafna aktar, jingħataw l-aħjar servizz li wieħed jistenna.

Jien inħoss li l-kunsilli lokali għandhom ħafna x'joffru fis-settur tas- saħħa, b'mod speċjali f'dawk il-lokalitajiet li qegħdin viċin il-bajjiet.

Dawn għandhom joffru servizzi ta' first-aid minn nies li huma kwalifikati f'każ ta' inċidenti konnessi mal-baħar.

Nafu li s-sajf li għadda kellna madwar 15-il każ ta' mewt assoċjati ma' l-għawm.

Naħseb li jkun interessanti li diversi kunsilli lokali jibdew minn issa jippreparaw għas- sajf li ġej, għall-istaġun ta' l-għawm, ħalli jibdew joffru l-faċilitajiet kollha neċessarji.

Dan l-aħħar anke smajt lill-ministru tal-ġustizzja u gvern lokali u anke lill-ministru tas-saħħa jsemmu s-settur tas-saħħa in konnessjoni mal- kunsilli lokali.

Ikun interessanti li fl-għeluq tad-diskors tiegħu l- ministru jgħidilna x'inhu l-ħsieb tal-gvern ċentrali dwar dawn is-servizzi tas-saħħa u kif għandhom ikunu abbinati mal-kunsilli lokali.

Importanti li nisimgħu dawn l-ideat issa u mhux meta l-froġa tkun diġà tfattret, ħalli wieħed ikun jista' jitkellem favur jew kontra ċerti konċetti li jkunu qed jiddaħħlu.

B'hekk l-affarijiet ma jsirux bl-iskossi għax għada pitgħada jerġgħu jinbidlu l-affarijiet peress li ma jkunx intlaħaq consensus.

Fl- aħħar minuta u nofs li baqagħli xtaqt insemmi xi punti oħrajn, Sur President.

Huwa importanti li l-affarijiet li jkunu qegħdin isiru ġewwa pajjiżna jsiru bis-serjetà u mhux sewwa li jiġri bħalma ġara ġewwa n-Naxxar, fejn kien hemm xi nies li kellhom biċċa porch fuq il-bieb, u marru ruxmata pulizija u ħaddiema biex iwaqqgħuhielhom u waħħluhom xi Lm150 ta' kull waħda li neħħew.

Inkella jkun hemm postijiet pubbliċi li jitilgħu mingħajr il- permess tal-planning authority - għax hekk ikun iddeċieda l-gvern - imbagħad dawn l-irregolaritajiet jiġu ssanzjonati mill-awtorita' ta' l- ippjanar u taparsi l-organizzazzjoni konċernata teħel multa, bħalma ġara fl-isptar tal-Qroqq, u qisu qatt ma ġara xejn!

Lanqas huwa aċċettabbli li jsir parkeġġ mingħajr il-permess tat-traffic control board, kif hemm inti u dieħel il-Għarghur.

Iċ-chairman tat-traffic control board informa lis- segretarju tal-kunsill lokali li huma bdew ix-xogħol qabel lanqas biss kienu għadhom bagħtu l-pjanti ħalli t-traffic control board ikun jista' jevalwa jekk hemmx periklu jew le f'dik il-lokalità.

M'huwiex aċċettabbli li jinbeda x-xogħol għax ikun hemm il-permess tal- planning authority biss, imbagħad meta l-kumitat li suppost jara li ma jkunx hemm periklu għat-traffiku jissuġġerixxi emendi fil-pjanti, isib li x- xogħol diġà sar u biex jiġi kkoreġut rridu nerġgħu nonfqu l-flus.

Dan mhuwiex il-mod kif wieħed jimxi bil-għaqal u mhuwiex eżempju li wieħed jagħti lil Ċikku l-poplu, għax allaħares kulħadd jagħmel li jrid u li jogħġbu qabel ikollu l-permessi tal-planning authority jew tat-traffic control board.

Il-gvern qed jagħti messaġġ ħażin lill-poplu.

Mhux ta' b'xejn li ħafna drabi l-poplu jipprova jabbuża għax jgħidlek: Bħalma jabbuża l-gvern, hekk ukoll għandi d-dritt li nabbuża jien!

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Joe Mizzi.

ONR.

JOE MIZZI: Sur President, qabel nibda d-diskors proprju tiegħi nawgura lill-kunsilliera kollha li telgħu, kemm Nazzjonalisti u kemm dawk Laburisti, imma b'mod speċjali nawgura lill-kunsilliera tal-Birgu li ħarġu taħt il-kappa tal-Partit Laburista.

Evidenti li n-nies tal-Birgu taparsi jirrikonoxxu x-xogħol li għamlu l-kunsilliera ta' qabel, u bil-kunsill il- ġdid jien persważ li se jkompli jsir ħafna ġid għal-lokalità tal-Birgu.

Anke fil-każ tal-kunsilli lokali l-oħra tal-Kottonera, jien persważ li jekk dawn jimxu fuq il-programmi Laburisti, il-poplu tal-Kottonera jinduna li dik hija l-aħjar policy li jista' jkun hemm għal dawk il-lokalitajiet.

In- nies ta' dawk in-naħat għandhom esperjenza biżżejjed għaliex meta konna fil- gvern aħna ridna nuru lin-nies tan-naħa t'isfel ta' Malta li verament ridna nagħtu spinta lil dawk l-inħawi, mhux biss permezz tal-gvern ċentrali imma bl-għajnuna tal-kunsilli lokali nnifishom.

Illum nistgħu ngħidu li l- elettorat tad-distrett tiegħi fehem dan il-messaġġ, u naħseb li tajjeb li dan il-messaġġ jifhmu wkoll dak il-kollega tan-naħa l-oħra li f'okkażjoni oħra ħareġ jgħajjat li l-Partit Laburista kien tilef il-fiduċja tal-poplu.

Ma tridx tkun xi avukat biex tinduna li l-folja qed iddur u qed iddur sewwa kontra l-Partit Nazzjonalista.

Kemm mingħalihom riedu jġellduna man-nies ta' xejra Laburista li aħna kontra l-kunsilli lokali!

Iżda bil-maqlub, fit-22 xahar li konna fil-gvern aħna wrejna kemm nemmnu fil-kunsilli lokali għax konna ħejjejna pjan soċjo-ekonomiku għan-naħa t'isfel ta' Malta u lill- kunsilli lokali involuti konna kkonsultajnihom f'kull ħaġa.

Il-kunsilli lokali kien ikollhom diskussjonijiet ma' kapijiet ta' dipartimenti, ma' għaqdiet soċjali u ma' għaqdiet reliġjużi u NGOs.

Kien ikun hemm diversi esperti f'ħafna oqsma, kemm fuq aspetti soċjali u ambjentali, u kienu jikkonsultaw ruħhom anke mal-kunsilli lokali.

Wara li saru dawn il- konsultazzjonijiet, studji u riċerki, kien ħareġ il-pjan soċjo-ekonomiku finali għan-naħa t'isfel ta' Malta.

Dan il-pjan kien sar proprju bl- għajnuna ta' kulħadd u nista' ngħid li kienu qablu miegħu l-partiti politiċi, kulmin kien ħa sehem fih u anke n-nies li joqogħdu f'dawk l- akwati.

Dan il-pjan soċjo-ekonomiku għan-naħa t'isfel ta' Malta kien daħal fil-problemi kollha li jeżistu hemmhekk u ttekiljahom kemm mill-aspett ta' żvilupp, kemm mill-aspett soċjali, kemm mil-lat ambjentali, kemm mil-lat kulturali, tista' tgħid minn kull aspett.

Dan għaliex kien jidher ċar li wieħed irid jidħol fil-problemi ta' dawn l-akwati b'mod sħiħ u mhux jikkonċentra fuq aspett wieħed biss.

Per eżempju, ma jagħmilx sens li wieħed jagħmel ċertu żvilupp biex iġib it-turisti hemmhekk mingħajr ma jħares lejn l-effetti li jkun se jħalli dak l-iżvilupp.

Fil-fatt dak kien l-aħjar rapport li qatt sar biex wieħed ikun jista' jmexxi 'l quddiem il- lokalita' tal-Kottonera.

Niftakar li wara l-konferenza li kienet saret qabel l-elezzjoni ta' l-1998, fejn kien ġie approvat dan il-pjan soċjo-ekonomiku għan-naħa t'isfel ta' Malta, kien ġie deċiż li kellu jkun hemm action committee mhux biss biex jara x'inhuma l-prioritajiet tal-proġetti, imma dan kellu jissottometti wkoll l-ispejjeż involvuti biex jiġu implimentati dawn il-proġetti.

Jiġifieri l-gvern ċentrali, barra li kien qed jivvota l-fondi għall- kunsilli lokali, kien se jivvota fondi oħra lil dan il-kumitat biex ikunu jistgħu jitwettqu dawn il-proġetti tal-pjan soċjo-ekonomiku.

Allura l- kunsilli lokali tan-naħa t'isfel ta' Malta kienu se jgawdu minn ammont ta' flus akbar milli wieħed kien jista' jobsor.

Iżda mbagħad saret l- elezzjoni ġenerali u tela' l-Partit Nazzjonalista fil-gvern u f'affari ta' ftit ġimgħat, wara li l-ministru għall-politika soċjali pubblikament kien wieġeb ċar u tond li jaqbel mal-pjan soċjo-ekonomiku u kien anke stqarr li jemmen li dan il-pjan kellu jitwettaq, l-ewwel ħaġa li saret kienet li l- gvern Nazzjonalista talab lil dawk li kienu fuq dan l-action committee biex jibagħtu r-riżenja tagħhom, u dawn hekk għamlu.

Fil-fatt jien kont wieħed minnhom.

Issa hawn ta' min jgħid li kulħadd kien qabel ma' dan il-pjan soċjo-ekonomiku għan-naħa t'isfel ta' Malta u kien hemm kordinament ċar bejn il-kunsilli lokali biex dawn jaħdmu bħala reġjun.

Smajna diversi drabi li din tar-reġjun ma treġix, pero` jien li nista' ngħid hu li meta l-awtorita` ta' l-ippjanar marret barra minn Malta biex tippreżenta proġetti reġjonali, ġabet proprju dan il-pjan soċjo-ekonomiku għan-naħa t'isfel ta' Malta bħala eżempju ta' pjan reġjonali.

Fil-fatt l- awtorita` ta' l-ippjanar kienet waslet saħansitra biex aċċettat li dan il- pjan ikun inkluż meta joħorġu l-pjani lokali għan-naħa t'isfel ta' Malta, pero` minkejja dan kollu issa spiċċajna biex għandna gvern Nazzjonalista li qed iwarrab dan il-pjan u r-riżorsi kollha li kellu dan il-pjan u minflok ma beda jinvesti fin-naħa t'isfel ta' Malta, beda jkisser u beda jagħmel ċerti affarijiet biex ikisser b'mod soċjali lin-nies tan-naħa t'isfel ta' Malta.

Jiddispjaċini ngħid li dak li qed jagħmel il-gvern Nazzjonalista fil-proġett tal-Kottonera hu biss spekulazzjoni u mhux veru li permezz ta' dan il-proġett in-naħa t'isfel ta' Malta se tingħata nifs ġdid.

Il-gvern Nazzjonalista qed jabbanduna ċerti affarijiet li kien sar studju serju fuqhom u se jipprova jdaħħal affarijiet oħra li ma sarx studju biżżejjed fuqhom.

Il-gvern Nazzjonalista beda biex qalilna li se jsir revival plan li se jkun magħmul minn esperti barranin dwar il-Kottonera.

Niftakar li kellna wkoll laqgħa li fost l-oħrajn attendew għaliha dawn l-esperti barranin, iċ- chairman għar-riabilitazzjoni tal-Kottonera u Dr Karmenu Mifsud Bonnici.

Hekk kif kienet se tibda din il-laqgħa jien dort fuq dawn l-esperti u staqsejthom jekk kenux raw il-pjan soċjo-ekonomiku li kien sar għan-naħa t'isfel ta' Malta, u meta dawn weġbuni fin-negattiv, jien għedtilhom: Jekk intom għadkom ġejjin Malta kif tistgħu tagħmlu pjan aħjar minn dak li ħa ż- żmien biex sar u li ħa sehem fih kulħadd, fosthom esperti Maltin li żgur li jafu x'hemm bżonn għan-naħa t'isfel ta' Malta iktar minnkom?

Dawn x'affarijiet huma!

Huma qaluli li lanqas biss għandhom kopja ta' dan il- pjan u għalhekk jien offrejtilhom biex nagħtihom kopja, pero` minn dakinhar 'il hawn qatt ma reġgħu kkuntattjawni.

Jista' jkun li ddobbaw kopja ta' dan il-pjan minn x'imkien ieħor ukoll.

Dan qed ngħidu biex nuri kemm l- affarijiet m'humiex qed isiru bis-serjeta`.

Per eżempju, fil-pjan soċjo-ekonomiku li konna għamilna aħna, konna għamilna enfasi kbira fuq il-bżonn li l-poliklinika fil-Kottonera tibqa' miftuħa 24 siegħa kuljum u tiġi manned b'ċertu apparat li jaqdi l- bżonnijiet neċessarji għall-mard li huwa kkonċentrat f'dik l-area.

Kellu jkun hemm ukoll xi speċjalisti ta' ċertu mard f'ċerti ħinijiet.

Imma l- Partit Nazzjonalista x'għamel?

Minkejja li jaf li fil-Kottonera hemm popolazzjoni anzjana, huwa ppropona li l-poliklinika tinfetaħ għal ftit sigħat kuljum biss, jiġifieri jekk anzjana tkun teħtieġ tabib wara l-5.00 p.m. jew f'xi festa pubblika, trid titla' l-poliklinika ta' Raħal Ġdid, u jekk ma jkollhiex mezzi biex tagħmel dan affariha.

Mhux ta' b'xejn li l- ewwel jien għedt li spiċċajna biex lir-residenti tal-Kottonera erġajna tfajnihom lura u kissirnihom!

Il-pjan soċjo-ekonomiku għan-naħa t'isfel ta' Malta kien qed jipproponi li jsir ċentru għall-ħidma soċjali ħalli b'hekk dan iċ-ċentru jkun jista' jaħdem iktar viċin dawk in-nies li għandhom problemi soċjali, u fil-fatt kien hemm ukoll il-ħsieb li iktar 'il quddiem wieħed idaħħal ċerti lifeskills.

Imma hekk kif inbidel il-gvern dan kollu mar il-baħar.

Ta' min jgħid ukoll li meta kien hemm il-Partit Laburista fil-gvern, aħna konna fformajna kumitat biex nissorveljaw kif l-affarijiet huma mexjin fin- naħa t'isfel ta' Malta, pero` minn dan kollu ma sar xejn.

Flimkien mal- ministru ta' l-edukazzjoni ta' dak iż-żmien, aħna konna fhimna li rridu nagħtu attenzjoni speċjali lir-residenti tan-naħa t'isfel ta' Malta u fil- fatt konna saħansitra ħsibna biex flimkien mal-Maltacom indaħħlu l-internet fl-iskejjel tan-naħa t'isfel ta' Malta, pero` anke hawn kif inbidel il- gvern minn dan kollu ma sar xejn.

Li kieku l-gvern Nazzjonalista baqa' miexi fuq dak il-pjan nazzjonali li konna għamilna aħna konna nkunu għamilna avvanz kbir 'l quddiem, u fil-fatt il-kunsilli lokali tan-naħa t'isfel ta' Malta kienu diġa' bdew jaħdmu u jikkordinaw flimkien.

Il- kunsilli lokali kien se jkollhom ir-responsabbilta` li jaraw li l- affarijiet mexjin sew u flimkien jagħtu dik l-imbottatura biex il-problemi soċjali jiġu solvuti, pero` minkejja li l-gvern Nazzjonalista kien wiegħed li se jimxi ma' dan il-pjan soċjo-ekonomiku għan-naħa t'isfel ta' Malta, ma mxew imkien.

Il-Partit Nazzjonalista meta ta importanza lill-kunsilli lokali tan-naħa t'isfel ta' Malta?

Ħalli nerġa' mmur lura fuq il-proġett tal-Kottonera.

Il-kunsilli lokali ma ġewx ikkonsultati kif kellhom jiġu kkonsultati.

Fil- fatt il-kunsilli lokali lanqas biss kienu jafu li l-appartamenti li kienu se jinbnew kienu se jgħattu l-area tal-Birgu.

Dawn lanqas kienu jafu lanqas li kienet se tinħoloq problema ta' parking u li iktar 'il quddiem se jkun hemm konġestjoni tat-traffiku.

Il-gvern Nazzjonalista beda l-proġett tal-Kottonera mingħajr ma għamel ċerti studji neċessarji.

Per eżempju, qabel ma nbeda dan il-proġett, raw jekk is-sistema ta' drenaġġ li hemm tiflaħx għal dan il-proġett?

Jew se nibdew nagħmlu dan il-proġett u mbagħad wara nerġgħu nibdew inkissru?

Ta' min jgħid ukoll li ma sar l-ebda traffic impact assessment, bil-konsegwenza li l-konġestjoni tat-traffiku li se jkun hemm hemmhekk mhux biss se taffettwa lir-residenti tal-Kottonera imma anke lir-residenti tal-Fgura u Raħal Ġdid.

Jien ngħid li anke bis-supermarket li se jinbena minflok is-cement stores se jinħolqu iktar problemi soċjali.

Ma naħsibx li l-awtorita` ta' l- ippjanar għandha tagħti l-permess biex jinbena dan is-supermarket għax hi stess kienet iddikjarat li hemmhekk m'għandux jinfetaħ outlet kbir bħal dak, pero` taħt gvern Nazzjonalista ma tistax tgħid x'isir.

Fl-awtorita` ta' l-ippjanar qed jiġru ħafna affarijiet strambi u ma neħodhiex bi kbira li joħroġ il-permess għal dan is-supermarket, bil-konsegwenza li dan jispiċċa biex jeqred il-ħwienet iż-żgħar li hemm fil-Kottonera.

Ta' min jgħid ukoll li sal-lum ħafna mill-familji tal-Kottonera ma jħallsux lil dawn il-ħwienet fil-pront imma jħallsuhom hekk kif jirċievu l-paga, u b'dan is-supermarket din il-faċilita` se tinqata'.

Dawn huma problemi li jeżistu u li wieħed irid jagħti kashom, pero` fil-verita` l-gvern Nazzjonalista m'huwiex qed iwettaq il-proġett tal-Kottonera biex minnu jgawdu r-residenti tal-Kottonera imma qed iwettqu biex minnu jgawdu l-ispekulaturi.

Iridu jbellgħuhielna li l-isports complex li se jsir ġol-Kottonera se jkun għan-nies tal-Kottonera.

Li kieku dan l-isports complex kien se jsir verament għan-nies tal-Kottonera kien ikun miftuħ il-ħin kollu biex in-nies ikunu jistgħu jużawh meta jridu.

Il-verita` hi li dan l-isports complex se jsir biex isiru attivitajiet nazzjonali.

Aħjar nitkellmu ċar u tond u mhux nipprovaw inbellgħuha lin-nies tal-Kottonera li dan huwa speċifikament għalihom.

U mbagħad xi ngħidu għall-fatt li minkejja li minkejja li s- segretarju parlamentari tant jiftaħar li hu jagħmel kollox bil-permess u kif suppost, fil-forti ta' Sant'Anġlu l-kuntrattur għamel rampi illegali, neħħa l-ħamrija minn hemm, għabbieha fuq barkun u marru jarmuha l-baħar?

U mela se jiġi jmerini u jgħid li jien giddieb!

Imma l-isbaħ waħda hi meta qalu li fil-ġnien taż-żebbuġ, li jibda minn Ħaż- Żabbar u jibqa' sejjer sal-Kottonera u sal-Fgura, qed jitfgħu xi ħamrija bil-galbu.

X'galbu, galbu!

Morru araw kif ħarbtu s-siġar taż-żebbuġ biex tefgħu dik il-ħamrija!

Ma nafx fejn spiċċat l-attenzjoni speċjali u s- serjeta` li jgħid li għandu dan il-gvern għan-naħa t'isfel ta' Malta!

Minkejja li qed issir din il-ħsara, għall-gvern qisu m'hu qed jiġri xejn u qed iħalli lil kulħadd jibqa' jagħmel li jrid.

Fil-fatt għalkemm il-gvern Nazzjonalista tant jiftaħar li l-kunsilli lokali huma gvernijiet lokali u li hu jagħti kashom, l-awtoritajiet konċernati m'huma qed jagħmlu xejn biex jaqtgħu dan l-abbuż li qed isir.

MR SPEAKER: Onor. Mizzi, ippermettili nwaqqfek hawn għax sar il-ħin.

Se tibqa' in possession?

ONOR.

JOE MIZZI: Iva, se nibqa' in possession.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Nitlob lill-Ministru biex, jekk jogħġbu, iressaq l- Aġġornament tal-Kamra.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni kienet interrotta u baqgħet aġġornata.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

AUSTIN GATT: Nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal għada t- Tlieta, 13 ta' Marzu, 2001 fid-9.00 a.m. b'din l-agenda:

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta (Emenda Nru 2) - Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Condominia - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Amministrazzjoni ta' Art tal-Gvern - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni ta' l-Erarju – Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kunsill Malti għall-Iżvilupp Ekonomiku u Soċjali - Tieni Qari;

Riżoluzzjoni tal-Prim Ministru dwar il-qagħda fil-pajjiż – Kontinwazzjoni.

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kontroll tal-Pestiċidi – Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni u l-Privatezza tad-Data – Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza tad-Dwana – Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Ippjanar ta' l-Iżvilupp - Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

Is-Segretarju Parlementari

ONOR.

GEORGE PULLICINO (Segretarju Parlamentari): Mr Speaker, fil-ħin li għandi għad-disposizzjoni tiegħi se nitkellem fuq xi każi li semma' l- Onor. Joe Mizzi l-ġimgħa l-oħra.

L-Onor.

Membru rrifera għal numru ta' każi li skond hu huma "irregolaritajiet" min-naħa ta' l-awtorita' ta' l- ippjanar u fost affarijiet oħra tkellem fuq il-każ tal-proġett tal-gvern biex jagħmel sports complex għall-area tal-Kottonera.

Infatti l-Onor.

Membru għadu kemm qalilna li dan il-proġett m'huwiex għan-nies tal- Kottonera. (interruzzjonijiet)

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, jien lis-segretarju parlamentari tlabtu jgħidilna jekk dan il-proġett huwiex se jkun xi ħaġa nazzjonali jew għar- residenti tal-Kottonera.

ONOR.

GEORGE PULLICINO: Mr Speaker, naħseb li l-Onor.

Mizzi ma jirrealizax li proġett nazzjonali jista' wkoll iservi għan-nies tal-lokali!

Infatti meta l-gvern Nazzjonalista għamel dak il-meravilja ta' sports complex ġewwa Victoria, għalkemm dik kienet deċiżjoni tal-gvern ċentrali, dak il-proġett kien misjuq mill-ministeru għal Għawdex.

Dik kienet inizjattiva ta' proġett nazzjonali imma m'għandix l-iċken dubju li l-iktar nies li gawdew minn din il-faċilita' huma l-Għawdxin, għalkemm dan ma jfissirx li l-Maltin huma miżmumin milli jużaw dawn il-facilities.

Nispera li mhux se nibdew bl-apartheid f'pajjiżna u jkun hawn xi iblah li jgħid illi peress illi l-sports complex jinsab f'Għawdex, allura jistgħu jużawh l-Għawdxin biss u l-Maltin ma jużawhx!

Bl-istess mod fil-Kottonera, żgur li mhu se jkun hemm ħadd mal-bieb ta' l-isports complex biex jitolbok l-ID card u jekk jara li m'intix mill-Kottonera jgħidlek li ma tistax tidħol!

Niskanta u nitnixxef b'ċerti kummenti li nisma' hawn ġew - kont se ngħid ninxef, kelli bżonn - imma ħalli nkompli fuq dak li qal l-Onor.

Membru mhux illum imma fl-aġġornament tal-ġimgħa l-oħra.

L-Onor.

Mizzi tkellem dwar il-każ ta' l-isports complex tal-Kottonera u qal li hija tal-mistħija u huwa abbuż min-naħa ta' l-awtorita' ta' l-ippjanar illi ntefgħet ħamrija fil-baħar.

Tkellem ukoll dwar attivita' li saret f'Wied San Blas ġewwa Għawdex li, skond hu, jikkostitwixxi abbuż ieħor min- naħa ta' l-awtorita' ta' l-ippjanar.

Imbagħad tkellem dwar l-iżvilupp li għaddej fil-Lukanda Seabank fil-Mellieħa - jew aħjar li kien għaddej - u qalilna li anke dan huwa abbuż min-naħa ta' l-awtorita' ta' l-ippjanar.

Iżda jekk wieħed jara' l-affarijiet sew isib li f'kull każ l-awtorita' ta' l-ippjanar ħadet azzjoni kif inhu mitlub minnha biex ikun hemm infurzar tal- liġi.

Fil-każ ta' l-isports complex ta' Kottonera, meta l-awtorita' ta' l- ippjanar kellha informazzjoni li kien qed isir rimi ta' materjal - u jiena ġejt informat li l-kuntrattur tefa' dak il-materjal il-baħar minħabba l- fatt illi waqt li kien qed isir it-tqattigħ, sabu xi ħamrija - l-awtorita' ta' l-ippjanar ħadet azzjoni mill-ewwel.

Azzjoni simili ttieħdet fil-każ ta' Wied San Blas u fil-każ tas-Seabank Hotel.

Tant hu hekk li fil-każ tas-Seabank Hotel l-awtorita' ta' l- ippjanar ħadet azzjoni permezz ta' enforcement notice mhux din is-sena iżda fl-1998 meta saret taf li kienu qed isiru xi xogħlijiet illegali u ħarġet l- ewwel enforcement notice.

Allura kif jista' l-Onor.

Mizzi jiskandalizza ruħu għax l-awtorita ta' l-ippjanar ħadet l-azzjoni li kellha tieħu permezz ta' l-infurzar?

Kif jiġi jakkuzaha b'irregolarita u abbuż meta l-azzjoni l-awtorita' ta' l-ippjanar ħaditha?

Li jkun hemm ħaddieħor illi jkun qiegħed jabbuża, ngħidu aħna l-iżvilippatur, dan ma tistax tikkontrollah totalment l-awtorita' ta' l-ippjanar.

Anzi jien nista' nikkonferma li l- awtorita' ta' l-ippjanar nsistiet mal-gvern biex idejha jiġu msaħħa ħalli tkun f'pożizzjoni aħjar li tieħu azzjoni b'saħħitha u tinforza l-liġi.

Dan huwa dak li qegħdin nagħmlu bit-tibdil tal-liġi, li nsaħħu jdejn l- awtorita' ta' l-ippjanar fl-inforzar tal-liġi.

Mr. Speaker, meta tkellem hawnhekk fis-6 ta' Frar l-Onor.

Mizzi qal li konna qegħdin innaqqsu l-poteri ta' l-awtorita' ta' l-ippjanar f'dak li huwa infurzar.

Forsi l-Onor.

Membru ma jafx jew għadu ma ndunax illi fil- 21 ta' Frar in-naħa tal-gvern għaddiet lill-oppożizzjoni sensila ta' emendi għall-abbozz ta' liġi li aħna ħriġna u waħda mill-emendi hija proprju għal sezzjoni 52, dik li l-Onor.

Mizzi qed jikkontesta.

Possibbli li fi 15-il ġurnata ma kellux ċans jinduna li kien hemm emenda għal sezzjoni 52 għaliex kien hemm żball?

Ma nlumux jekk 15-il ġurnata m'humiex biżżejjed għall- Onor. Membru, imma għalinqas kellu kull opportunita jgħid f'din il-Kamra li qed isir sforz qawwi min-naħa tagħna sabiex insaħħu idejn l-awtorita' ta' l-ippjanar.

Iva, hemm bżonn li nsaħħu jdejn l-awtorita ta' l-ippjanar sabiex meta jkun hemm min jabbuża, l-awtorita' tkun f'pożizzjoni li tista' tieħu azzjoni kontrih, hu min hu, kemm jekk huwa dipartiment tal-gvern u kemm jekk huwa l-privat.

Din hi d-direzzjoni li dejjem tajna lill-awtorita' ta' l-ippjanar, li taġixxi dejjem indaqs ma' kulħadd, hu min hu l- applikant.

L-awtorita ta' l-ippjanar għandha taġixxi indaqs ma' kulħadd kemm jekk huwa dipartiment tal-gvern, kemm jekk hija korporazzjoni tal-gvern u kemm jekk huwa l-privat, privat żgħir jew privat kbir.

Din tal-kbir u taż-żgħir ma tantx tagħmel differenza għalija għax kulħadd huwa applikant.

Jekk inkisret il-liġi ma tagħmilx differenza jekk huwiex kbir jew żgħir għax il-liġi għandha tkun indaqs ma' kulħadd, u hekk nippretendi li tkun.

Li jdejjaqni hu li l-Onor.

Mizzi jiġi jitkaża u jagħmel għaġeb hawnhekk għax intefgħet xi ħamrija l-baħar permezz ta' barkun fil-każ ta' l-applikazzjoni tal- Kottonera.

Tgħidx kemm-il darba smajna fuq dan il-każ hawnhekk, kważi mn'Alla kellu dan il-każ l-Onor.

Membru biex ikollu ma xiex jaqbad!

Kieku tgħid li meta n-naħa l-oħra tal-Kamra kienu fil-gvern dawn imxew b'xi mod eżemplari, tista' tgħid li issa għandhom iċ-ċans illi jattakkaw.

Meta dawn kienu fil-gvern mhux biss tefgħu ħamrija fejn ma kellhomx jitfgħuha imma neħħew kulma kien hemm.

Kienu anke bdew proġetti mingħajr applikazzjoni ta' xejn u kważi spiċċaw il-proġetti mingħajr applikazzjoni ta' xejn.

Fejn kien l-Onor.

Joe Mizzi dakinhar?

Ċertament li kien ministru bla portafol fil-gvern ta' Alfred Sant meta kienu għamlu l-proġett ta' Buġibba u tal-Qawra u spiċċaw għamlu xogħlijiet li qatt ma kien hemm permess għalihom.

Niftakarni f'waħda mill-ewwel ġranet tiegħi bħala segretarju parlamentari, jiena u l-Onor.

Ċensu Galea nippruvaw naraw kif nraqqgħu l-pannu fil-qara' aħmar u nippruvaw insolvu problema li writna fil-każ tal-proġett tal-Qawra, proġett li li sar mingħajr permess.

F'dak il- każ mhux daqsxejn ħamrija ċaqalqu imma spalankaw fuq il-blat għax tefgħu ammont ta' materjal fuq il-blat.

Kienu għaddew bil-konkos u għamlu l- ilqugħ u kollox mingħajr permess.

Issa fil-każ tal-Kottonera hemm il- permess.

Allura kif jiġi hawnhekk jitkaża l-Onor.

Joe Mizzi?

Veru każ li l- ispiżjar milli jkollu jagħtik!

Dawk id-dokumenti li qiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra jekk xejn jikonfermaw li l-awtorita' ta' l-ippjanar ħadet azzjoni u ħarġet enforcement notice, u mela jiġi hawnhekk u jgħid li l-abbużi huma min-naħa ta' l-awtorita' ta' l-ippjanar!

Jiena ngħid illi bħal kull istituzzjoni oħra f'dan il-pajjiż, l-awtorita' ta' l-ippjanar m'hijiex kollha tleqq.

Ċertament li mhix magħmula biss minn uffiċċjali ta' fuq imma hemm ukoll in-nies t'isfel, il-case officers.

Jiena mhux wieħed minn dawk li noħroġ għonqi żżejjed biex niddefendi lill- awtorita' ta' l-ippjanar, imma għallinqas hemm bżonn li jkollna l-fatti f'idejna qabel ma npeċilqu.

Meta jkollna l-fatti mbagħad nitkellmu fuq il- fatti.

Ejja nitkellmu fuq l-affarijiet u mhux minn ftit trab nipprovaw nagħmlu muntanja'!

Imissna naraw il-problemi li għandna u nippruvaw insolvuhom u mhux noħolqu muntanja minn ftit ħamrija li nkunu qegħdin naraw!

(Interruzzjonijiet) Iva, hemm muntanji x'nitilgħu u nridu nikkoperaw flimkien biex insolvu ċerti problemi.

Niddejjaq nitkellem fuq dan is-suġġett b'mod partiġġjan, u dan għedtu mill-bidu għaliex nemmen li istituzzjoni nazzjonali bħall-awtorita' ta' l-ippjanar iktar ma nżommuha maqtugħa mill-politika partiġjana iktar ikun aħjar, anke fl-interess ta' pajjiżna stess.

Ma jistax ikun li niġu hawnhekk u l-affarijiet li l- awtorita' ta' l-ippjanar tkun diġa' ħadet azzjoni fuqhom, nipprovaw inpinġuhom bħala xi abbuż min-naħa ta' l-awtorita'.

Jien ngħid lil sħabi biex joqogħdu daqsxejn attenti anke għal dak li jsir minn sħabna tan-naħa l- oħra għax donnu jsibha faċli l-Onor.

Mizzi li jitfa' l-akkuzi fuq din in- naħa u ma jarax x'qed isir mill-kollegi tiegħu tan-naħa l-oħra.

Nittama li l-Onor.

Membru jaġixxi wkoll fuq affarijiet li jkunu ġejjin min-naħa tal- kollegi tiegħu, imma llum mhux se nkompli ngħid fuq dan għaliex ikolli ċans nitkellem darb'oħra.

L-Onor.

Mizzi qal li hemm uffiċjal ta' l-awtorita' ta' l-ippjanar li sar frame-up fuqu mill-istess awtorita' ta' l-ippjanar.

Fuq frame-ups ma tantx nifhem - fuq frame-ups jista' jitkellem ħaddieħor, forsi dik l-istess persuna li kien mar ikellem l-Onor.

Joe Mizzi ftit ġranet wara li laħaq ministru bla portafoll fil-gvern ta' Alfred Sant u mar ikellmu l-ħabs; forsi dik il-persuna tista' tfehmu ftit iktar liema tip ta' frame-ups kienu jsiru permezz tal-korp tal-pulizija qabel l-1987 - u peress li ma nifhimx staqsejt lill-awtorita' ta' l-ippjanar biex tgħidli x'inhi l-pożizzjoni fuq dan il-każ.

Mill-informazzjoni li għandi rrid ngħid li ma jidhirx li l- awtorita' ta' l-ippjanar m'għandhiex ir-raġunijiet tagħha għalfejn ħadet il- passi dixxiplinarji li ħadet kontra dan l-uffiċjal.

Għalhekk nappella lill- Onor. Mizzi sabiex joqgħod attent illi ma jispiċċax ipinġi vittma bħala l- ħati, filwaqt li lill-ħati jipprova jpinġih bħala l-vittma'!

Naħseb illi meta l-Onor.

Membru jitkellem fuq dan il-każ, irid jitkellem b'mod iktar serju u jkollu l-fatti kollha qabel ma jiftah ħalqu.

Imbagħad l-Onor.

Joe Mizzi tkellem fuq sleaze u fuq korruzzjoni min-naħa ta' l-awtorita' ta' l-ippjanar u qal li kultant hu għalhekk ma jivvotax u għalhekk ma jipparteċipax fid-deċiżjonijiet tal-bord ta' l-awtorita'.

Jien bil-maqlub ngħid li għandu jagħmel.

Jekk l-Onor.

Membru qiegħed fil-bord ta' l-awtorita' għandu jaġixxi u mhux jitlaq 'il barra, anzi għandu jagħmel il-pożizzjoni tiegħu ċara u jagħmilha b'saħħa.

M'għandix dubju illi meta l- Onor. Mizzi jaħseb li għandu raġun jaf jagħmel l-affarijiet b'saħħa, u allura naraha kemmxejn stramba li jiġi hawnhekk u jgħid li ma jipparteċipax u joħroġ 'l barra.

Imbagħad semma' l-applikazzjoni ta' Baystreet.

Issa l-applikazzjoni ta' Baystreet meta twieldet?

Din l-applikazzjoni ġiet ipproċessata fi żmien l- amministrazzjoni Laburista u l-permess ħareġ f'Awissu ta' l-1998.

Ara meta kien hemm il-laqgħa tal-bord ta' l-awtorita' tad-9 ta' Novembru, l-Onor.

Mizzi talab li jsir rapport min-naħa ta' l-enforcement unit biex jara x'nuqqasijiet kien hemm għaliex qal li hemm affarijiet li m'humiex konformi mal-permess.

Mill-informazzjoni li għandi naf li l-Onor.

Membru fil-laqgħa tad-9 ta' Novembru għamel daqsxejn ta' diskors kulurit kif jaf jagħmel hu.

Imbagħad x'ġara?

Il-bord reġa ltaqa' fil-23 ta' Novembru u ġew għall- votazzjoni.

Meta ġew għall-votazzjoni, wara l-kjas li kien għamel fuq is- suppost affarijiet li ma kenux skond il-permess, l-Onor.

Mizzi iddeċieda li jitlaq 'il barra.

Din naraha daqsxejn stramba bħal fil-każi l-oħrajn fejn l-Onor.

Mizzi l-ewwel jgħid ħaġa u mbagħad meta jiġi għall-vot jara kif jagħmel biex ma jikxifx idejh!

Ma nafx, forsi ġrat xi ħaġa stramba bejn id- 9 u l-23 ta' Novembru?

Forsi qala' xi għajta għaliex qal ċertu kliem fid-9 ta' Novembru?

Ma nafx, qed nistaqsi!

Forsi dan il-proġett kien il-baby ta' xi ħadd waqt li huma kienu fil-gvern u permezz tiegħu riedu juru kemm kien għaddej żvilupp u kemm kien hawn interess għall-investiment f'dan il- pajjiż, u allura ġibidlu widnejh xi ħadd għaliex ħa dik il-pożizzjoni?

Ma nafx, qed nistaqsi!

Imma naraha daqsxejn stramba li l-ewwel fid-9 ta' Novembru jagħmel xenata għax kien hemm xi affarijiet li m'humiex konformi mal-permess skond hu, u mbagħad meta niġu għall-vot biex jiġu ssanzjonati ċerti tibdiliet hu jiddeċiedi li jitlaq 'il barra u ma jipparteċipax.

Diġa għedt illi l-ewwel deċiżjoni importanti fuq Baystreet ittieħdet f'Awissu tal-1998.

L-Onor.

Mizzi ma jistax jiġi hawn ġew u jgħid li ma jridx jipparteċipa f'dak il-ħmieġ għax allura fi kliemu stess dik id- deċizjoni illi kienet ttieħdet kienet maħmuġa.

Jien ngħid li l-ħabib tagħna għandu jispjega għaliex dakinhar ma kenux talbuh lill-proġettista biex jaħseb għall-parkeġġ li jgħaddi mit-triq ta' quddiemu.

Issa l- awtorita' ta' l-ippjanar talbet biex ta' Baystreet iħallsu lill- iżviluppatur biex jiġi pprovdut parkeġġ x'imkien ieħor, u din it-talba saret peress illi l-awtorita' ta' l-ippjanar flimkien mad-dipartiment tax- xogħlijiet qed jaħdmu biex dik it-triq – din dejjem miżgħuda biż-żgħażagħ, partikolarment fil-weekend - issir triq pedonali.

L-iżball taf x'inhu?

L- iżball hu li meta ttieħdet dik id-deċiżoni ħadd ma poġġa fuq mejda u qal: X'hemm bżonn isir biex meta dan il-proġett jitlesta jkollna parkeġġ lest li jkun jista' jaqdi lin-nies li se jużaw dan il-post u jaqdi wkoll lil ħafna nies li jmorru Paceville?

Dan huwa preċiżament dak li għamilna aħna.

Naturalment kemm ilna fil-gvern ipprovajna nsibu siti fejn nistgħu nagħmlu carpark strateġiku u l-awtorita ta' l-ippjanar immarkat post fil-Bajja ta' San Ġorġ fejn nistgħu nagħmlu carpark.

Imma x'ġara?

Peress li aħna f'dan il-pajjiz inbatu minn dak is-syndrome ta' "not in my backyard", meta l- awtorita' ta' l-ippjanar ħarġet tgħid li hemmhekk huwa l-aħjar post fejn isir carpark, bdew ġejjin numru ta' kontestazzjonijiet, allavolja l- awtorita' wriet li kienet konxja mill-fatt illi hemmhekk hemm għar u qalet ukoll li meta eventwalment isir il-carpark hemm bzonn li wieħed ikun sensittiv.

Tant hija sensittiva l-awtorita ta' l-ippjanar illi talbet lill- applikant - f'dan il-kaz d-dipartiment ta' l-artijiet - jagħmel studju ta' l-għar, u dan l-istudju qed issir.

Jekk wara dan l-istudju jinstab illi meta jsir dan il-proġett dan ikollu impatt negattiv fuq l-għar, ma jkollniex triq oħra ħlief illi mmorru nsibu site oħra fejn isir il-proġett.

Jekk mill-istudju joħroġ illi l-għar mhux se jkollu impatt negattiv allura nibqgħu għaddejjin, imma dak huwa l-mod serju kif għandhom isiru l- affarijiet.

Dan l-istudju qiegħed isir – nista' ngħid ukoll li jiswa eluf ta' liri - għaliex aħna kommessi li mhux biss nipprovaw insolvu u ntaffu l- problema tal-parking fl-inħawi ta' Paceville imma kommessi illi nipproteġu l-ambjent ukoll.

L-Onor.

Mizzi mbagħad tkellem - u pprova jara kif idaħħalha ma' dan il-kaz - fuq il-proposta li kienet telgħet quddiem l-awtorita' ta' l-ippjanar biex fil-każ tat-triq prinċipali tax-Xemxija jkun hemm tibdil fl-alignment, u qal: Ara min iddeċieda fuq dik id-deċiżjoni kien l-istess persuna li ddeċieda fuq Baystreet!

L-ewwelnett id-deċiżjoni ta' Baystreet ittieħdet b'mod kollettiv u ma kenitx persuna waħda biss li ddeċidiet fuq dan fl- awtorita' ta' l-ippjanar.

Iżda dak li l-iktar jinkwetani huwa li l-Onor.

Mizzi jiġi hawn u jgħid li fil-każ ta' dan iċ-change of alignment kien hemm pressjoni politika mill-Partit Nazzjonalista.

Mhux talli ma nafx li kien hemm pressjoni politika - kategorikament niċħadha din - talli meta ġew għall-vot, minkejja li d-direttorat ta' l-ippjanar kien qal li għandu jsir it-tibdil fl-alignment, il-membri kollha li kienu preżenti dakinhar ivvotaw b'mod unanimu kontra l-proposta tad-direttorat.

Allura kif jista' wieħed jemmen li kien hemm pressjoni politika min-naħa tal-Partit Nazzjonalista - għaliex skond hu kien hemm xi individwu involut – meta l-proposta quddiem il-bord ta' l-awtorita' ġiet respinta mill-membri kollha preżenti!

Anke jekk tipprova iġġebbed l-imaġinazzjoni, ma tista' qatt tasal għall- konklużjoni li wasal għaliha l-Onor.

Mizzi, u mela jiġi hawnhekk u jgħid li kien hemm pressjoni politika mill-Partit Nazzjonalista!

Niskanta li l- Onor. Membru jiġi jitkellem b'dan il-mod hawnhekk u wisq nibża' li kultant ikejjel bir-riga tiegħu!

Sur President, jien naf b'każi oħrajn fejn kien hemm pressjoni politika u naf b'każi fejn il-Partit Laburista għamel pressjoni fuq il-gvern Laburista biex dan jagħmel pressjoni fuq l-awtorita' ta' l-ippjanar biex tinbidel xi ħaġa biex forsi l-Partit Laburista nnifsu jagħmel gwadann.

Jiena b'din it- tip ta' pressjoni politika naf iżda fuq tax-Xemxija ma nafx u jekk l-Onor.

Mizzi jaf b'xi ħaġa nitolbu jgħidha.

Jiena bit-tip ta' pressjoni politika l- oħra naf - u fil-mument opportun ngħid x'tip ta' pressjoni politika kien għamel il-Partit Laburista - imma bl-oħra tax-Xemxija ma nafx, u nerġa nirrepeti li jekk l-Onor.

Mizzi jaf b' xi ħaġa jgħidha.

Anzi jekk l-Onor.

Membru jrid jgħid xi affarijiet fuq in-nies, nistiednu jgħidhom barra ħalli naraw kemm ikun lest illi jipprova dawn il-affarijiet.

Iva, ma niddejjaqx li ssir kritika għaliex irrid nara tibdil fl-awtorita' ta' l- ippjanar.

Il-gvern tiegħi kommess li naraw tibdil fl-awtorita' ta' l- ippjanar u dan it-tibdil qed isir għaliex qed nagħmlu tibdil fl- organizzazzjoni, tibdil permezz tal-liġi u tibdil permezz ta' policies.

Aħna se nibqgħu għaddejjin b'dan it-tibdil u min hu mitħla ta' l-awtorita' ta' l-ippjanar jaf li qed isir dan it-tibdil u huwa forsi għalhekk illi issa ġejja din l-kantaliena ta' abbużi għax iridu jidfnu, iridu jtappnu t- tibdil pożittiv li għaddej.

Dan ma jaqtagħlix qalbi għax meta l-kritika tkun tajba napprezzaha u jekk il-kritika tkun tajba nismagħha biex flimkien infittxu l-aħjar triq biex intejbu l-operat ta' l-awtorita' ta' l-ippjanar.

Imma t-triq prinċipali tiegħi u tal-gvern tiegħi se tibqa' illi ntejbu l- awtorita ta' l-ippjanar u dan it-tibdil se jkompli biex l-awtorita' ta' l- ippjanar issir aħjar għal kulħadd, aħjar fl-interess tal-pajjiż, u aħjar fl- istess interess ta' l-awtorita' ta' l-ippjanar.

Forsi dan huwa l-iżball li qed nagħmlu, li t-tajjeb li qed nagħmlu mhux qed inxandruh biżżejjed.

Anke f'dan il-qasam ta' l-awtorita' ta' l-ippjanar, it-tajjeb li għamilna u dak li qed nagħmlu forsi hemm bżonn li ntejbuh aħjar, li intejbuh iva, imma li nkissru l-awtorita' ta' l-ippjanar b'kummenti vojta u b'akkużi fil-vojt, le.

Filwaqt li nkun l-ewwel wieħed li nikkritika l-awtorita' ta' l- ippjanar fejn hemm bżonn, inkun ukoll l-ewwel wieħed li niddefendiha fejn hemm bżonn għaliex l-awtorita' ta' l-ippjanar hija istituzzjoni nazzjonali li m'għandhiex tiġi mżebilħa għal xejn.

Grazzi.

Mr Speaker.

MR.

SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada t-Tlieta, 13 ta' Marzu 2001, fid-9.00 a.m. bl-agenda kif komunikata mill-Ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

LA SALLE

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kien in-nru. ta' ħaddiema tat-tarzna li laħqu tefgħu ir- risposta tagħhom dwar jekk ridux jaħdmu fuq il-vapur La Salle?

Kemm tqassmu ittri lill-ħaddiema?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Kif jaf l-Onor.

Interpellant il-proċess ta' konferma ndividwali mill-ħaddiema tat-Tarzna waqaf hekk kif il-General Workers' Union aċċettat li x-xogħol fuq il-USS La Salle għandu jsir.

Nista' nikkonferma li r-rispons għas-sejħa tal-Gvern kien wieħed tajjeb ħafna.

Peress li dan il-proċess ma tkompliex, jidhirli li mhux utli li nagħti l-informazzjoni mitluba.

FORZI ARMATI TA' MALTA

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid meta se jerġa isir xogħol umanitarju fil-balkani mill-Forzi Armati ta' Malta?

Kemm se jipparteċipaw suldati Maltin fil-ħidma li jmiss?

Kemm sewa lill-pajjiżna ix-xogħol li diġa sar u kemm ipparteċipaw suldati f'kull okkazjoni?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jien infurmat li bħalissa ma hemm l-ebda pjan biex il-Forzi Armati jerġgħu jmorru fil-Balkani fuq xi missjoni simili bħal tas-sena l-oħra.

Matul l-2000, il-Forzi Armati wettqu tliet missjonijiet fil-Kosovo li f'kull waħda ħadu sehem 23 membru.

B'kollox intefqu Lm40,127.

KOMUNITA MUSULMANA

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kemm huwa stmat li tiswa l-art li il-Gvern ta' lill-komunita Musulmana biex fuqa jinbena ċemeterju?

Jista' jgħid jekk din ingħatax b'xejn jew ġietx mibjuha u jekk l-oqbra humiex se jkunu propjeta tal- komunita' li tmexxi iċ-ċimiterju jew humiex se jkunu jistgħu jiġu mixtrija min musulmani li jgħixu Malta?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi ma saret l-ebda stima ta` l-art li rrefera għaliha l-Onor.

Interpellant peress li din ma ġietx mibjugħa.

Il-Gvern ta permess, taħt it-titlu ta` encroachment lill-komunita` Musulmana biex tagħmel użu mill-art bħala ċimiterju.

Dan it-titolu hu għalhekk wieħed kompletament "prekarju".

Il-permess hu soġġett għall-miżata ta` Lm50 fis-sena.

Għalkemm l-oqbra ser jitħaffru mill-istess komunita` u ser ikunu amministrati minnhom, dawn ma jistgħux jiġu mibjugħa, u l-art b`kull ma jista` jsir fiha, tibqa` il- proprjeta` esklussiva tal-Gvern Malti.

SOYA BEAN

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: B'riferenza għal-mistoqsijiet parlamentari 22932 u 23821, jista' l- Ministru jgħid jekk kienx hemm xi żviluppi, u cioe jekk il-Gvern issussidjax il-prezz tas-soya bean issa li l-kriżi tar-raħħala u produtturi kompliet teskala li kif ikkonferma l-Ministru hemm pagament tal-BIS ta' Lm 400,000?

Jista' jinfurmani għaliex għadu ma introduċa ebda skema ta' sussidju fuq is-soya bean?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ma kien hemm ebda żviluppi minn l-aħħar risposta li tajt għall-Mistoqsija Parlamentari Nru. 23821 fis-27 ta' Frar 2001, jiġifieri ġimgħatejn ilu.

MOSTA - TRIQ SAN SILVESTRU

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jinvestiga l-periklu li hemm fi Triq San Silvestru l-Mosta fil-parti d-dejqa li tiġi n-naħa ta' isfel mall-Knisja peress li dik il-parti tat-triq mhux one way u barra li hija dejqa u mudlama qed tikkawża perikolu serju w kontinwu għar-residenti u l- pedestrians?

Jista' l-Ministru jikkonsidra li ssir sleeping policeman jew xi forma ta' protezzjoni oħra mmedjatament.

Jekk fl-affermattiv meta?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jiena nfurmat li rappreżentant tal-Bord għall- Kontroll tat-Traffiku għamlu survey fuq il-post u ser jitolbu lill-Kunsill Lokali tal-Mosta biex jagħmel sleeping policeman fil-post indikat mill- Onor. Interpellant.

TRIQ SAN SILVESTRU

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara li tiddawal aħjar il-parti ta' Triq San Silvestru (il-parti d-dejqa) peress li l-anzjani fl-inħawi ilhom jilmentaw x-xhur għal dan il-bżonn?

Peress li din it-triq mhux one way minkejja li hija dejqa ħafna, jista' jara li x-xogħlijiet jsiru urġentement sabiex jiġi evitat kull perikolu għall-anzjani, tfal u residenti ta' l-inħawi?

ONOR.

JOSEF BONNICI: It-talba ta' l-Onor.

Interpellant ġiet riferuta lill-Korporazzjoni Enemalta sabiex issir l-investigazzjoni meħtieġa u jekk ikun il-każ tittieħed l-azzjoni neċessarja.

ALLOWANCE SUPPLIMENTARI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid għaliex f'dawn l- aħħar tlett snin is-ceiling ta' l-allowance supplimentari, ma ġietx miżjuda b'kemm il-pensjonanti ħadu żieda ta' l-għoli tal-ħajja?

Kemm kienu dawk li minħabba f'din il-miżura, sew koppji kif ukoll persuni li jgħixu weħedhom, ma baqgħux jibbenefikaw minn din l-allowance supplimentari?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-Artikoli 90A u 90B ta' l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali jirregolaw dwar liema pensjonijiet, benefiċċji, għajnuniet u allowances għandhom jiżdiedu meta tingħata żieda għall-għoli tal-ħajja.

Ir- rati ta' l-Allowance Supplimentari kif ukoll id-dħul massimu annwali li hemm stipulat fit-test tal-meżżi mhumiex regolati mill-artikoli msemmija.

Mhux magħruf in-nru. ta' dawk li minħabba din il-miżura setgħu ma baqgħux jibbenefikaw minn din l-Allowance, għaliex qatt ma nħasset il-ħtieġa li tinżamm statistika tar-raġunijiet li minħabba fihom il-persuna ma tibqax tikkwalifika għall-Allowance Supplimentari.

PENSJONANTI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid, sew matul is- sena 1999 kif ukoll is-sena 2000, jew aħjar meta id-Dipartiment tas-Sigurta Soċjali beda juża is-sistema tal-PAYE, kemm kien in-nru. ta' pensjonanti kopji u singli, li jħallsu taxxa fuq id-dħul u kemm hi somma totali li għaddiet jew trid tgħaddi lill-Kummissarju tat-Taxxi Interni?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li d-Dipartiment tas-Sigurta' Soċjali beda jnaqqas it-taxxa minn ras il-għajn (FSS) għal- ewwel darba fis-sena 2000.

L-ammont li nġabar kien ta' Lm746,746.116 imqassmin hekk:

Lm501,511.239 minn pensjonanti miżżewġa (5087)

Lm245,234.877 minn pensjonanti mhux miżżewġa (3104)

Nenfasiżża l-fatt li l-FSS hija sistema li tevita illi t-tax payer jispiċċa s-sena finanzjarja (sena bażi) b'ammonti dovuti lil/jew mingħand il- Kummissarju tat-Taxxi Nterni.

Għalhekk din il-proċedura hi ta' vantaġġ għall-persuni kkonċernati.

PENSJONI KANADIZA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm-il applikazzjoni għall-pensjoni Kanadiza sew ta' bord mediku kif wkoll ta' l- irtirar għandu pendenti Dipartiment tas-Sigurta' Soċjali?

X'inhi r-raġuni ta' dan id-dewmien?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- applikazzjonijiet għal pensjoni Kanadiża, jiġifieri għal invalidita', għal min jirtira kif ukoll għar-romol, ma jinżammux pendenti fid-dipartiment.

Meta d-dipartiment jirċievi dawn it-talbiet jintbagħtu malajr kemm jista jkun bl-informazzjoni meħtieġa li tkun normalment mitluba mill-awtoritajiet Kanadiżi.

Minn dawn it-talbiet id-dipartiment kellu 58 is-sena l-oħra.

PULIZIJA - SERQ

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kemm ġew irrappurtati każi ta' serq mill-1 ta' Frar 2001 sat- 28 ta' Frar 2001?

Jista' jikklassifika s-serq?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi matul Frar 2001 ġew irrapurtati lill-Pulizija 710 każ ta` serq.

Dawn kienu kklassifikati kif ġej:

|Hold up |4 | |Pick pocketing |33 | |Snatch & grab |18 | |Theft from seacraft |6 | |Theft of seacraft |3 | |Theft of vehicle |58 | |Theft from vehicle |258 | |Theft from residence |56 | |Theft from |71 | |bars/hotels | | |Theft from beaches |2 | |Theft from factories |5 | |Theft from retail |31 | |outlets | | |Other theft |165 |

PULIZIJA - REATI

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kemm ġew rrappurtati reati mill-1 ta' Frar 2001 sat-28 ta' Frar 2001?

Jista' jikklassifika r-reati?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi t-tagħrif mitlub mill-Onor.

Interpellant hu kif jidher fit-Tabella li qed inpoġġi fuq il-Mejda tal- Kamra.

FAĊILITA KORRETTIVA TA' KORDIN

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: B'riferenza għar-risposta għall-mistoqsija parlamentari nru.

22330, jista' l-Ministru jgħid x'passi ttieħdu, jekk qatt set jittieħdu?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi l-każ li qed jirreferi għalih l- Onor. Interpellant diġa` beda jinstema`, u qiegħed appuntat għal-20 ta` Marzu biex jinstema` l-aħħar xhud.

DIPARTIMENT TAT-TAXXI

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid jekk ħarġux xi direttivi jew struzzjonijiet mill-gvern, ministeri jew dipartiment oħra tal-gvern lid-dipartiment ta' l-Inland Revenue, sabiex statements (TX51/52) li juru li ċittadin għandu jagħti lill- gvern f'sena partikolari jinħarġu, filwaqt li oħrajn ta' l-istess ċittadin, iżda ta' snin oħra li juru li għandu jieħu, ma jinħarġux?

X'passi se jieħu l-Ministeru sabiex jara li l-istatements msemmija jibdew jinħarġu kollha f'daqqa sabiex kull ċittadin ikollu stampa ċara ta' x'inhu l-bilanċ tiegħu skond id-dipartiment tat-taxxi tal-ġurnata li fiha jinħarġu l-istatements?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li ma nħarġu l-ebda direttivi jew struzzjonijiet lid-Dipartiment tat-Taxxi Interni sabiex lis- statements TX51/52 (kontijiet għall-assessments tat-taxxa) ta' xi individwi partikolari ma joħorġux f'daqqa.

Fil-biċċa l-kbira tal-każi, individwu jkollu assessment wieħed u għalhekk joħroġ mingħajr diffikultajiet.

F'dawk il-każi fejn individwu jkollu aktar minn statement wieħed x'joħroġ għax ikunu nħadmu diversi assessments f'daqqa, jista' jagħti l-każ li xi wħud jinżammu mill-kompjuter minħabba xi diskrepanzi jew minħabba li xi assessments ikunu jridu jiġu ivverifikati manwalment.

Biex ma jinżammx il- proċess kollu, is-sistema kompjuterizzata tad-Dipartiment dejjem ħasbet biex dawk lis-statements li ma jkollhomx bżonn ikunu iċċekkjati manwalment, joħorġu.

Kif jaf l-Onororevoli Interpellant, mill-1999 is-sistema tal-assessments inbidlet meta daħlet is-Self Assessment System u għalhekk mhux se jkun hemm aktar il-ħtieġa li joħroġ iżjed minn statement wieħed f'xi ħin.

IMGĦAXIJIET

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid jekk hux ġust li bħalma ċittadin irid iħallas imgħax fuq flus li jkollu jagħti lill-gvern bi dritt, hekk ukoll ċittadin li għandu jieħu flus mingħand il-gvern għandu wkoll bi dritt, jitħallas imgħax speċjalment jekk dawn il-flus qed jinżammu milli jitħalsu lura permezz ta' burokrazija li qed titħaddem għal raġunijiet finanzjarji tal-gvern, u mhux għax l-informazzjoni hija nieqsa?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li l-Gvern preżenti jirrealizza li hu ġust li, min għandu jieħu lura flus li jkun ħallas lil dipartiment u li ma kienux dovuti minnu, dan għandu jkun kumpensat b'imgħax meta jissodisfa ċerti kriterji.

Hekk, per eżempju, l-liġi tal-VAT u l-emendi li saru rigward rifużżjonijirt ta' Income Tax mis-sena 2000 'il hawn jaħsbu għal tali eventwali.

Iżda l-Onor.

Interpellant japprezza li jkun diffiċli li wieħed imur lura wkoll fuq snin passati.

Li qed jiġri, iżda, per eżempju fl-Income Tax, bis- sistema li ntroduċa l-Gvern, darba jinqatgħu l-arretrati, arretrati ġodda ma jiġux ikkrejati.

Fl-istess ħin, tajjeb jingħad li, fuq arretrati antiki ta' Income Tax li taxpayer għandu jagħti lill-Gvern, ma jiġux mitluba imgħaxijiet, kemm-il darba l-individwu iżomm mal-ftehim li permezz tiegħu jintrabat li jħallas l- arretrati dovuti lid-Dipartiment.

PRODOTTI FARMAĊEWTIĊI - SPEZZJONIJIET

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid kull sena minn min saru u kemm ġew jiswew l-ispezzjonijiet li saru fis-snin 1998, 1999, 2000 lill-kumpanniji lokali li jipproduċu prodotti farmaċewtiċi?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Jista` l-Onor.

Interpellant ikun aktar speċifiku għal liema spezzjonijiet qed jirreferi.

DIPARTIMENT TAD-DENTISTRIJA

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid x'applikazzjonijiet hemm pendenti biex joħorġu fil-gazzetta tal-Gvern fid-dipartiment tad-dentistrija?

Kemm

hemm applikazzjonijiet li bħalissa qegħdin fil-proċess ta' interview?

Kemm hemm applikazzjonijiet li ġew ipproċessati u li fil-preżent qegħdin għall- approvazzjoni tal-P.S.C. biex jinħarġilhom l-appointment?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jiena nfurmat li hemm żewġ sejħiet għall- applikazzjonijiet pendenti fid-dentistrija.

Waħda hija għad-Dipartiment tad-Dentistrija u l-oħra fid-Dipartiment għall-Ħarsien ta' l-Anzjani.

Dawn iż-żewġ sejħiet għadhom qegħdin jiġu kkunsidrati.

Hemm sejħa għall-applikazzjonijiet oħra li għadha kif ġiet ippubblikata fil- Gazzetta tal-Gvern u li għaliha għadhom qegħdin jintlaqgħu l- applikazzjonijiet.

Ma hemmx sejħiet għall-applikazzjonijiet li l-proċess ta' l-għażla tagħhom tlesta u li qegħdin għall-approvazzjoni tal-Kummissjoni dwar is-Servizz Pubbliku biex jinħarġu l-appointments.

MEDICAL STORES - REFURBISHMENT

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid kemm huwa l-ammont ta' flus li bejn Settembru 1998 u l-aħħar tas-sena 2000 intnefqu biex jiġi refurbished il-bini tal-medical stores fi Gwardamanga (inkluż infrastruttura, soft furnishings, għamara, computers, eċċ.)

Jista' l-Ministru jgħid minn liema vot jew voti ttieħdu dawn il- finanzi u min awtorizza din l-ispiża?

Kemm kien l-ammont li tħallas sa l- aħħar tas-sena 2000?

Fl-aħħar tas-sena 2000 kemm kien l-ammont ta' flus li kienu għadhom ma tħallsux?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni għada qed tinġabar.

Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

MEDICAL STORES - REFURBISHING

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid bejn Settembru 1998 u l-aħħar tas-sena 2000 kemm mix-xogħol ta' refurbishing li sar fil-bini tal-medical stores fi Gwardamanga ħareġ wara sejħa ta' tender?

Kemm mix-xogħol sar b'direct order?

Kemm mix- xogħol sar wara li ntalbu quotations?

ONOR.

Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

SVPR

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'taħriġ ingħataw l-impjegati fil-kċina ta' St Vincent de Paule?

B'liema mod jiġu appuntati l-impjegati, bħal koki, eċċ.?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: It-taħriġ li ngħataw il-koki ġewwa San Vinċenz huwa dak li kien jingħata fl-amministrazzjonijiet preċedenti. peress li sa issa ebda kok ġdid ma ġie impjegat f'San Vinċenz matul din l- amministrazzjoni.

L-impjegati normalment jiġu mpjegati wara sejħa fil-Gazzetta tal-Gvern.

SVPR - CUSTOMER CARE

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm-il rapport sar fil-customer care ta' St Vincent de Paule dwar l-ikel matul dawn l-aħħar ħames snin, sena b'sena?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nixtieq ninforma lill Onor. Interpellant li l- Customer Care Service ġewwa San Vinċenz beda jitħaddem matul is-sena 1999.

Filwaqt li l-kċina ta' San Vinċenz tipproduċi madwar 2,100 ikla kuljum jew 766,500 ikla fis-sena bejn Awissu 1999 u Frar 2001 kien hemm 26 complaint dwar l-ikel ġewwa San Vinċenz.

SVPR

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'qed isir biex f'St Vincent de Paule, l-ikel ma jibqax jasal kiesah għand l- anzjani?

Fuq liema bażi jiġi deċiż il-menu għall-anzjani?

Hemm menu wieħed għal kulħadd?

X'kien il-menu matul ix-xahar ta' Frar, ġurnata, ġurnata?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-ikel li jitwassal ġewwa s-swali ta' San Vinċenz ikun sħun meta jitqassam lir-residenti għax dan jasal fis-swali ġewwa heated trolleys.

Jista' jkun li xi kultant xi mpjegat jinsa jixgħel is- switch tat-trolleys u għalhekk jasal fitel.

Il-menu tal-anzjani ġie mfassal minn dietician fil-passat u jiġi modifikat kuljum mill-persuni nkarigati mill-kċina.

Qed inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra il-menu ġurnata b'ġurnata.

MARSA SPORTS GROUND - IMPJEGATI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm ħaddiema fil-Marsa Sports Ground fil- preżent?

Xi grad għandhom u x'xogħol suppost li jagħmlu u x'xogħol qed jagħmlu fil-preżent?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif mitlub qed jitpoġġa fuq il-Mejda tal- Kamra.

SVPR - ĠRIEDEN

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'qed isir biex fis-swali ta' l-irġiel 1/2 u 3/4 f'St Vincent de Paule, ma jibqgħux jidhru l-ġrieden?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li fil- każ rari li jitfaċċja xi ġurdien f'xi sala jittieħdu l-miżuri meħtieġa biex dawn jinqabdu.

Fil-maġġoranza tal-każi, l-operazzjoni dejjem kienet suċċess.

MARSA SPORTS GROUND

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm kuntratti ma' kuntratturi privati li qed jagħmlu xogħol regolari fil-Marsa Sports Ground, eżempju ta' skips, gafef etc?

Meta ngħataw dawn il-kuntratti u b'kemm ingħataw?

Jista' jgħid jekk ingħatawx b'direct order jew le?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-provvista ta' skips huwa l-uniku servizz regolari li jingħata minn kuntratur privat fil-Marsa Sports Ground.

Il-kuntratt ingħata qabel l-1996 wara sejħa għall-kwotazzjonijiet.

Il- ħlas huwa ta' Lm50.25 fix-xahar għal żewġ skips.

Riċentement id- Dipartiment għamel sejħa għall-kwotazzjonijiet ġodda minħabba li nbidlu xi dettalji fis-servizz mitlub.

SVPR - QTATES

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'qed isir biex fRB2 B f'St Vincent de Paule ma jiqbax ikun hemm qtates jiġru fis- swali?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li fis-Sala RB2B hemm residenta li għandha bħala qattusa li żżommha bħala pet.

Dan jgħinha għax hi parti mit-terapija tagħha.

MARSA SPORT GROUND

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm ħaddiema part-time fil-Marsa Sports Ground u x'xogħol dawn qed jagħmlu?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li fil-Marsa Sprots Ground, hemm impjegata part-time waħda u din tieħu ħsieb it-tindif ta' l-uffiċini ta' l- amministrazzjoni tal-Marsa.

SVPR - DUBBIEN

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk issewwiex l-apparat kontra d-dubbien u l-air conditioning fis-sala RB2B f'St Vincent de Paule?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-apparat kontra d-dubbien ġewwa s-sala RB2B qatt ma kien bil-ħsara, iżda ġie mneħħi minn post u mqiegħed f'post aktar ċentrali.

L-air conditioning system ġewwa RB2B qatt ma kien bil-ħsara għax din is-sala hija waħda mill-ftit swali li għad m'għandhomx l-air condition.

MARSA SPORTS GROUNDS

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm intefqu flus fil-Marsa Sports Ground minn Ottubru 1998 sal-lum?

Fiex intefqu u min għamel dan ix-xogħol u kemm tħallsu?

Kif ingħataw dawn ix-xogħlijiet jekk hux b'direct order jew b'tenders?

Kien hemm ħaddiema tal-Gvern li kienu nvoluti f'xi xogħol flimkien ma' xi kuntratturi privati?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif mitlub qed jinġabar u tweġiba tingħata f'xi Seduta oħra.

MALTACOM

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-Maltacom, bħala kumpanija, ma għandha x'taqsam xejn mas-somma li hu ntitolat għaliha l-persuna li saret referenza għaliha wara li dan spiċċa mill-impjieg.

AWTORITA' TAD-DJAR

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk l-Awtorita' tad-Djar hux qed tikkonsidra li tieħu passi legali kontra l-ex chief executive ta' l-istess Awtorita' tad-Djar?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: M'hiniex infurmat li l-Awtorita' tad-Djar qiegħda tikkonsidra li tieħu l-passi indikati mill-Onor.

Interpellant.

EUR 1 CERTIFICATES

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li m'għandi xejn x'inżid mar-risposta li tajt fil-mistoqsija parlamentari nru.

23908 f'seduta 510.

GOZO CHANNEL

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għal Għawdex: B'referenza għall-mistoqsija parlamentari nru.

23844, kemm mit-83 ħaddiem ġdid ingaġġati mill-Gozo Channel minn Ottubru 1998 sal-lum huma Għawdxin?

Jista' jindika il-lokalitajiet li dawn l-Għawdxin jiġu minnhom?

ONOR GIOVANNA DEBONO: Jiena nfurmata li mit-83 ħaddiem ġdid impjegati mill- Gozo Channel minn Ottubru 1998 sal-lum, 47 huma residenti f'lokalitajiet Għawdxin kif jidher hawn taħt:

|Għajnsielem |13 | |Rabat |8 | |Xagħra |6 | |Nadur |5 | |Qala |3 | |Kerċem |3 | |Sannat |2 | |Marsalforn |2 | |Xewkija |2 | |Żebbuġ |1 | |Għarb |1 | |San Lawrenz |1 |

TUNIŻJA - INVESTIMENT

L-ONOR.

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

23843 f'seduta 510.

DIPARTIMENT TAL-LOTTU

L-ONOR.

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

23912 f'seduta 510.

HOUSING

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: B'riferenza għal mistoqsija parlamentari nru.

23956, jista' Viċi Prim l-Ministru jgħid x'kienu r-raġunijiet li l-bord ta' l-Awtorita' tad-Djar iddeċidiet li tittermina s-secondment minn ma' l- awtorita'

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Kif kelli okkażjoni ngħid fil-pubbliku d-deċiżjoni ttieħdet għaliex nħass il-bżonn li wasal iż-żmien għall-bidla f'din il- kariga.

ĦAL FAR - WIED ZNUBER - DRENAĠĠ

L-ONOR.

GEORGE VELLA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid jekk wara r-rapporti li xandret Nature Trust/Malta dwar il- ħruġ mill-ġdid ta' drenaġġ mill-qasam industrijali ta' Ħal Far għal ġo Wied Żnuber, liema drenaġġ eventwalment jispiċċa fil-baħar, jekk: (i) itteħdux xi passi mill-ministeru tiegħu biex isir magħruf x'ikkawża dan kollu; (ii) itteħdux xi passi mill-ministeru tiegħu biex dan kollu ma jerġax jiġri; u (iii) itteħdux xi passi mill-ministeru tiegħu kontra min huwa responsabbli għal dan it-tinġiż?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-Onor.

Interpellant għandu jkun jaf li din il-problema ilha teżisti minn mindu ġie żviluppat Ħal Far bħala zona industrijali.

Il-problema għaldaqstant ilha aktar minn għoxrin sena u mhux xi problema li nqalgħet illum.

X'ġiegħel jikkawża dan huwa magħruf għax f'dawk iż-żminijiet is-sistema tad- drenaġġ suppost kienet imqabbda ma' impjant tat-trattament tad-drenaġġ, li x-xogħol fuqu ma kienx spiċċa.Qegħdin isiru negozjati mal-MDC biex dan l- inkonvenjent jitneħħa.

Hu mistenni li hi meħtieġa spiża ta' madwar kwart ta' miljun lira (Lm250,000.)

ĦAL FAR - WIED ZNUBER - DRENAĠĠ

L-ONOR.

GEORGE VELLA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid jekk wara r-rapporti li xandret Nature Trust/Malta dwar il- ħruġ mill-ġdid ta' drenaġġ mill-qasam industrijali ta' Ħal Far għal ġo Wied Znuber, liema drenaġġ eventwalment jispiċċa fil-baħar, jekk: (i) itteħdux xi passi mill-ministeru tiegħu biex isir magħruf x'ikkawża dan kollu; (ii) itteħdux xi passi mill-ministeru tiegħu biex dan kollu ma jerġax jiġri; u (iii) itteħdux xi passi mill-ministeru tiegħu kontra min huwa responsabbli għal dan it-tinġiż?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninsab infurmat li diversi spezzjonijiet saru minn uffiċjali ta`dan id-Dipartiment fil-post imsemmi f'Wied Żnuber (Qasam industrijali ta` Ħal Far).

Il-kawża ta` dan il-ħruġ ta` drenaġġ ġie ndividwat għal Impjant ta` Trattament tad-Drenaġġ li bħalissa m'għadux jintuża.

Id-Dipartiment tad-Drenaġġ kif ukoll il-Korporazzjoni għal l- Iżvilupp Malti, ġew infurmati b'dan, tant li minn informazzjoni li għandna jirriżulta li laqgħat qegħdin isiru biex isolvu il-problema darba għal dejjem.

Għaldaqstant ninforma lill-Onor.

Interpellant li jkun aktar opportun jekk jirreferi l-mistoqsija lil Ministru responsabbli mid- Dipartiment tad-Drenaġġ, biex jinformah sa fejn waslu tali laqgħat.

ĦAL FAR - WIED ZNUBER - DRENAĠĠ

L-ONOR.

GEORGE VELLA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid jekk wara r-rapporti li xandret Nature Trust/Malta dwar il-ħruġ mill-ġdid ta' drenaġġ mill-qasam industrijali ta' Ħal Far għal ġo Wied Znuber, liema drenaġġ eventwalment jispiċċa fil-baħar, jekk: (i) itteħdux xi passi mill-ministeru tiegħu biex isir magħruf x'ikkawża dan kollu; (ii) itteħdux xi passi mill-ministeru tiegħu biex dan kollu ma jerġax jiġri; u (iii) itteħdux xi passi mill-ministeru tiegħu kontra min huwa responsabbli għal dan it-tinġiż?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Peress li d-Dipartiment tad-Drenaġġ ma jiffurmax parti mid-dekasteru tiegħi, nissuġġerixxi lill-Onor.

Interpellant jagħmel il-mistoqsija lill-Ministru kkonċernat.

Madanakollu inġibdet l-attenzjoni tal-Korporazzjoni għall-Iżvilupp ta' Malta sabiex tindaga x'jista' jsir min- naħa tagħha biex din il-problema tiġi rimedjata.

STAMPERIJA TAL-GVERN

L-ONOR.

HELENA DALLI staqsiet lill-Prim Ministru: B'riferenza għal mistoqsija parlamentari nru.

23752, jista' l-Prim Ministru jwieġeb il- mistoqsija, jiġifieri meta ġie stampat A Day in Her Life?

Jista' jpoġġi kopja tiegħu fuq il-Mejda tal-Kamra, possibbilment, fis-6 ta' Marzu?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Nirreferi l-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għall-Mistoqsija Parlamentari Nru. 24053.

Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal- Kamra kopja tal-ktieb imsemmi.

GĦAWDEX - QORTI

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jaf il-Ministru li l-qorti ta' Għawdex ilu fuq tlett ġimgħat mingħajr is-servizz ta' photocopier machine?

X'inhi r-raġuni li fl-istess qorti hemm nuqqas kbir ta' manutenzjoni b'siġġijiet u microphones imkissra?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ir-responsabilita amministrattiva ghall-Qorti f`Għawdex hi tal-Ministeru ghal Għawdex u konsegwentament l-Onor.

Interpellant hu mitlub li jagħmel id-domanda tiegħu lil Ministru konċernat.

GOZO CHANNEL - ĦSARAT

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jikkonferma li dan l-aħħar xi ħadd għamel ħsara f'xi switches ta' wieħed mill-vapuri tal-Gozo Channel?

Fiex kienet tikkonisisti din il-ħsara u f'liema vapur saret?

Sar rapport lill-pulizija?

Saret inkjesta maġisterjali?

Kemm hija stmata li tiswa din il-ħsara?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena nfurmat li nhar is-Sibt 3 ta' Marzu 2001, fin- nofs siegħa ta' wara nofsinhar, irriżulta li kien hemm ħsara fil- manouvering consoles fuq iż-żewġ bridges tal-vapur M.V. Cittadella.

Il- ħsara saret fil-limit switches li joperaw mata l-cams tal-controls tal- propellers jiġu mħaddma.

Dawn tqaċċtu minn mal-mounting base.

L-istess ħsara, din id-darba f'żewġ limit switches, saret fit-tieni bridge.

Il-pulizija ġiet infurmata b'din il-ħsara u anke saret inkjesta maġisterjali.

Huwa stmat li t-tiswija tal-ħsara tlaħħaq madwar mitt lira.

KAŻ TA' ARMLA

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jara li kemm jista' jkun malajr jikkonkludi l-każ ta' armla li d-dettalji tagħha qed jintbgħatu qiegħda tistenna biex tirċievi l-pensjoni tar-romol peress li ilha li romlot dawn l- aħħar ġimgħat?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-persuna konċernata ġiet infurmata bil-każ.

SUSSIDJU

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jagħti spjegazzjoni lill-kopja li l-partikularijiet tagħha jidhru separatament mimn din il- mistoqsija għaliex ġiet rifjutata li tieħu sussidju taħt skema 7 meta din anke għandha card maħruġa mil-kumissjoni persuna b'diżabilita?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninsab infurmat li l-applikazzjoni mill-persuna ndikata kienet taħt l-Iskema dwar għajnuna finanzjarja għall-persuni b'diżabilita' rigward xogħolijiet ta' titjib relatati mad-diżabilita' tagħhom.

Ix-xogholijiet li dwarhom saret l-applikazzjoni mill-persuna ndikata ma kienux relatati mad-diżabilita' tagħha u għalhekk ma ġietx milqugħha.

Jekk l-applikant jaħseb li x-xogħolijiet meħtieġa jistgħu jsiru taħt xi Skema oħra ta' l-Awtorita', hu mitlub javviċina lill-Awtorita' tad-Djar għal aktar informazzjoni.

TOROQ - TARMAC

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jara li tingħata t-tarmac it-triq li l- partikularijiet tagħha qed jintbagħtu separatament minn din il-mistoqsija minħabba l-istat li tinsab fih?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Tajt struzzjonijiet lid-Dipartiment tat-Toroq jinvestiga t-talba ta' l-Onor.

Interpellant.

SAN VINĊENZ DE PAULE

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jagħti breakdown ta' l- ispejjeż li saru fil-bini tal-wards ġodda fl-isptar San Vinċenz de Paule

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- informazzjoni għal din il-Mistoqsija Parlamentari għad trid tinġabar u tingħata aktar il-quddiem.

MDC - LUQA - HUT

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: B'riferenza għal File No. MDC9106 dwar l-użu ta' hut f'Ħal-Luqa u li dwarha l-MDC irċeviet anke ittra mill-konsulent legali ta' l- enfitewta, li d-dettalji dwaru qed jintbagħtu separatament, jista' l- Ministru jindaga kif dan l-individwu għadu ma rċieva ebda risposta mill-MDC għal din l-ittra datata 20 ta' Jannar, 2001?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ġejt infurmat li, wara li jkun sar l-istħarriġ neċessarju, il-konsulent legali ta' l-enfitewta ser jingħata risposta għall- korrispondenza li qed issir riferenza għaliha.

Huwa ttamat li r-risposta tingħata fil-futur qrib.

FEDERAZZJONI KAĊĊATURI, NASSABA U KONSERVAZZJONISTI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid meta se tiġi onorata l-wegħda li ngħatat lill-Federazzjoni Kaċċaturi, Nassaba u Konservazzjonisti li l-liċenzja għal kaċċa tinħareġ lil persuni ta' tmintax-il sena?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Il-Gvern se jonora l-wegħda li għamel lill- Kaċċaturi fil-Programm Leġislattiv tiegħu kemm jista' jkun malajr.

VAPURI - SKART

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: B'riferenza għar-risposta' tal-mistoqsija parlamentari nru.

24068, jista' l-Ministru jgħid kif persuni liċenzjati jiddisponu minn skart li jitniżżel minn fuq il-vapuri fil-portijiet tagħna?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li mill-vapuri ma jitħalliex jitniżżel wet waste (swill).

Jingħata permess mis-Servizz Veterinarju għall kull talba ta' vapur biex iniżżel dry waste (mhux ikel).

Dan id-dry waste jitqies bħala domestic waste.

ENEMALTA - MAIN TAD-DAWL

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara li jiddaħħal il-main tad-dawl fir-residenza tal- koppja li l-partikolaritajiet tagħha qed jintbagħtu separatament?

ONOR.

JOSEF BONNICI: It-talba ta' l-Onor.

Interpellant ġiet riferuta lill-Korporazzjoni Enemalta sabiex tiġi kkunsidrata flimkien ma' talbiet simili oħra.

XOGĦOLIJIET PUBBLIĊI - OVERTIME

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: B'riferenza għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari nru.

24135, kif jista' l-Ministru jgħid li soluzzjoni ġusta għal ħlas tal-ħaddiema li jitħallas nofs il-valur ta' l-overtime dovut bi dritt lilhom?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Jien infurmat li l-uffiċjali ta' l- Awtorita' tat-Turiżmu isostnu li s-sigħat ta' overtime li qed jgħidu li saru mill-ħaddiema m'humiex minnhom.

Għalhekk nemmen li din hi soluzzjoni ġusta favur il-ħaddiema in kwestjoni.

HEAD CORPORATE SERVICES

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jirrispondi għal-mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal- kuntratt tal-Head Corporate Services tal-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l- Ilma.

MALTACOM/UNION GRADWATI MALTACOM - FTEHIM KOLLETTIV

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jikkonferma li ġie ffirmat ftehim bejn l-Union Gradwati Maltacom u l-Maltacom plc?

Meta ġie ffirmat dan il-ftehim?

Jista' l- Ministru jqiegħed kopja tiegħu fuq il-Mejda tal-Kamra?

Meta għalaq l-aħħar ftehim kollettiv li ġie ffirmat bejn l-istess partijiet?

Jista' jesebixxi kopja ta' dan il-ftehim kollettiv?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Nikkonferma li fl-10 ta' Jannar 2001 il-Maltacom u l-Union Gradwati Maltacom iffirmaw ftehim li ġab fit-tmiem il-pendenzi kollha li jirriżultaw mis-"side letter" datata 23 ta' Ottubru 1996 u annessa mal-Ftehim Kollettiv iffirmat fl-istess data u li għalaq fil-31 ta' Diċembru 1998.

Tajjeb jingħad li ż-żewġ naħat qablu li l-kontenut tal-ftehim iffirmat fl- 10 ta' Jannar 2001 ser ikun inkorporat fil-Ftehim Kollettiv il-ġdid.

Peress li dan il-Ftehim Kollettiv ġdid għadu ma ġiex iffirmat, ma naħsibx li jkun prudenti li fil-preżent titpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal- ftehim iffirmat fl-10 ta' Jannar li għadda.

WSC - HEAD OF COMMUNICATIONS

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal- kuntratt tal-Head Communications tal-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l- Ilma.

GENERAL HANDS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari nru.

23911 li oriġinarjament kienet saret lill-Viċi Prim Ministru u cioe jista' jgħid matul is-sena 2000, kemm daħħal general hands fi scale 20 il-gvern, apparti minn ex- impressed?

Kif ġew magħżula?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab infurmat li l-grad ta' General Hand mhux qiegħed fi Skala 20 iżda qiegħed fi Skala 19 u jitla' għal Skala 18 wara ħames snin.

Kien hemm tnejn minn nies li ddaħħlu f'dan il-grad matul is-sena 2000.

Dawn kienu diġa mpjegati mal-Gvern fil-grad ta' Labourer u ġew assimilati General Hand skond il-provvedimenti tal-Ftehim għall-Klassifikazzjoni u l- Istrutturar tal-Gradi Industrijali.

HOUSING AUTHORITY

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm inxtara bini mill- housing authority?

Kemm inxtraw u min kien is-sid f'kull każ?

Kif intgħażlu dawn il-postijiet?

F'liema stat kienu?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jekk l-Onor.

Interpellant qiegħed jirreferi għall- Iskema 8, dwar Xiri ta' Proprjeta' Privata mill-Awtorita' tad-Djar, ninsab infurmat li l-Awtorita' xtrat dwan il-postijiet:

2 flats fi Triq il-Kurunell Mas Tarxien, mingħand Fenech Azzopardi (Styles) Ltd.

Dawn inxtraw shell għall-prezz ta' Lm36,500.

15 il-flat u 14 il-garaxx fi Triq Dun Karm Sant, Tarxien, mingħand Andrew Bartolo, Carmel Muscat u Anthony Camilleri.

Dawn inxtraw shell għall- prezz ta' Lm298,000.

Ninsab infurmat li l-Awtorita' tad-Djar ħatret panel apposta biex jevalwa l- offerti li kellha.

ZEJTUN - TRIQ BUGĦARBIEL

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid b'liema prijorita' qiegħda triq ġdida fi Triq Bugħarbiel ġewwa ż-Żejtun biex tingħata l-ewwel surfacing mill-gvern ċentrali peress li hemm residenti li ilhom li ħallsu r-road contribution 'l fuq minn għaxar snin?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Tajt struzzjonijiet lid-Dipartiment tat-Toroq jinvestiga t-talba ta' l-Onor.

Interpellant.

ZABBAR - TRIQ IR-REDENTUR - TOROQ

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se jibda t-twessiegħ ta' parti tat-Triq Redentur f' Ħaż-Żabbar (biswit il-barumbara)?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nirreferi l-Onor.

Interpellant għar-risposta għall- Mistoqsija Parlamentari Nru 23019 li ngħatat f'seduta 478.

ZABBAR - PARK REĠJONALI

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Peress li sa mill-ewwel kunsill lokali f'Ħaż-Żabbar kienet saret talba biex il-gvern ċentrali permezz tad-dipartiment ta' l-ambjent jgħin fl-iżvilupp għal park reġjonali fejn illum hemm masġar taż-żebbuġ (ħdejn Girdle Road) jista' l- Ministru jgħid f'hiex wasal dan il-proġett min-naħa tad-dipartiment tiegħu, kif wkoll f'hiex tikkonsisti l-għajnuna tad-dipartiment?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li d-Dipartiment tal-Bini u Inġinerija pprepara d-dettalji biex tinħareġ l-offerta għall-bini ta' boundary wall.

Xogħol ta' bini ta' ħitan tas-sejjieħ u żbir tas-siġar ser isir ukoll min-nies tat-Taqsima tax-Xogħlijiet.

KOTTONERA - ĊENTRU SPORTIV

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid x'qed isir mill-ħamrija li qed titneħħa mis- sit fil-Kottonera li fih se jsir iċ-ċentru sportiv ġdid?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ninsab infurmat illi l-ħamrija li qed titneħħa mis- sit fil-Kottonera fejn qed isir iċ-ċentru sportiv il-ġdid, qed tmur fi tlett bnadi differenti:

Parti qiegħda tmur fil-Marsa Sports Club, fejn ser tintuża sabiex jitħawwlu aktar siġar.

Parti oħra mill-ħamrija qiegħda tinġarr viċin tas-sit, fi Vjal il- Cottoner, limiti ta' Ħaż-Żabbar, fejn hemm masġar taż-żebbug li qiegħed jiġi rranġat.

Aktar ħamrija qiegħdha tinġarr ukoll f'sit f'Kordin, limiti tar-Raħal Ġdid, fejn qiegħda tiġi maħżuna sabiex tintuża għall-football ground tal- Hibernians.

Materjal ieħor bħal ġebel u blat kbir li għandu kontenut ta' ħamrija fiħ, qiegħed jittieħed mill-kuntrattur sabiex jiġi sseparat fl-impjant tiegħu.

ZABBAR - TOROQ

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Peress li l-istat tat-Triq Ġuseppe Micallef u Wesgħa Alofju Wignacourt f'Ħaż-Żabbar huma tali li kważi ma tistax tgħaddi b'karozza, jista' l-Ministru jara tistax issir soluzzjoni imqar temporanja (bħal invellar tat-triq) biex tittaffa l-ħsara ta' vetturi u l-inkonvenjent lir- residenti, sakemm isir is-surfacing kif suppost?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li għad hemm ħafna żvilupp li għadu qed isir f'din it-triq u għalhekk ma jistax jsir xogħol fiha mid-Dipartiment bħalissa.

IKDAM

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Minstru jgħid kemm qalgħu paga ras għal ras il-ħaddiema li qegħdin jaħdmu fuq il-vapur IKDAM li fil-preżent qiegħed fil-baċir nru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-informazzjoni mitluba hija ta' natura kummerċjali u għaldaqstant ma naħsibx li jkun fl-interess ta' l-azjenda li din tiġi ppubblikata.

TARZNA - BAY STREET

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm tilfet flus it-tarzna fil-proġett ta' bay street?

Saritx investigazzjoni mill-kunsill tat-tarzna għaliex sar dan il-telf?

ONOR.

TARZNA - BASTIMENT NAVALI

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm sar xogħol fit-tarznari tagħna fuq bastimenti navali tal-gwerra tal-Libja, sena b'sena mill-1987 'l hawn?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ninsab infurmat li mill-1987 'l hawn fit-Tarzna ta' Bormla ma sar ebda xogħol fuq bastimenti navali tal-gwerra tal-Libja.

FLORIANA - LIFT

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Peress li fl-appartament bl-indirizz 41, Triq il-Miratur, Floriana għadhom qed isiru l-pjanti sabiex jiġi nstallat lift, u peress li f'dawn l-appartmenti toqgħod il-persuna l-aktar anzjana fil-Floriana, minbarra persuni b'mard kroniku serju, jistax ix-xogħol meħtieġ jingħata prijorita'?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninsab infurmat li, minn naħa tagħha, l-Awtorita' tad-Djar qiegħda tagħti l-prijorita' meħtieġa lill-każ indikat mill-Onor.

Interpellant.

WSC - FURJANA

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Peress li l-WSC kienet ħalliet bankini quddiem 40, Triq il- Miratur, Floriana mogħttija temporanjament b'injama, jista' l-Ministru jgħid jistax' isir ix-xogħol meħtieġ sabiex ma jibqax pocket ta' ġrieden?

ONOR.

JOSEF BONNICI: It-talba ta' l-Onor.

Interpellant ġiet riferuta lill-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma sabiex issir il-verifika neċessarja u jekk ikun il-każ tittieħed l-azzjoni meħtieġa.

ĊITTADINANZA DOPPJA

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jara li l-persuna li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, tingħata ċ-ċittadinanza doppja li jimmeritha mingħajr dewmien żejjed?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li l-persuna ndikata mill-Onor.

Interpellant avviċinat lid-Dipartiment taċ-Ċittadinanza dwar il-każ tagħha fit-2 ta` Marzu 2001, jiġifieri anqas minn ġimgħatejn ilu.

Dakinhar hi ma ġabitx evidenza biżżejjed biex tipprova li għexet barra minn Malta għal perijodu ta` mhux anqas minn sitt snin u għalhekk għandha ġġib aktar evidenza.

Ninsab infurmat ukoll li l-każ ta` din il-persuna jkun jista` jiġi ffinalizzat wara li jiġu pproċessati l-applikazzjonijiet li tressqu qabel din id-data.

KULTURA - RE-ANACTMENT

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid huwiex minnu li dawk li jieħdu sehem fir-re-anactment ta' d-dipartiment tal-kultura qed jintalbu jiddikjaraw id-dħul tagħhom minn din l-attivita', meta l-membri tal-baned huma eżentati milli jagħmlu dan?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li d-Dipartiment tal-Kultura huwa biss sponsor ta' diversi attivitajiet kulturali.

Fejn il-każ hu ta' sostenn finanzjarju, p.e. lill-baned jew għaqdiet volontarji, m'hemmx kwestjoni ta' dikjarazzjonijiet ta' dħul.

Meta jixtri servizzi d-Dipartiment isegwi r- regoli fiskali bħal ħaddieħor.

MIA

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Peress li ġejt infurmat li hemm madwar 400 ħaddiem li jaħdmu mal-MIA li probabilment b'żvista ma' ġietx mimlija l-NI 12 mill-istess kumpanija, jista' l-Ministru jara li din issir, għaliex jekk dawn il-ħaddiema jiġu bżonn xi benefiċċju soċjali ma jikkwalifikawx għalih?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ninsab infurmat li l-Malta International Airport ma tużax il-bulk payment system biex tibgħat il-kontribuzzjonijiet tas- Sigurta' Soċjali u għalhekk ma hemmx ħtieġa li tintuża l-formola NI 12.

Għaldaqstant il-benefiċċji soċjali li jistgħu jkunu ntitolati għalihom il- ħaddiema mhux ser jiġu affettwati.

DIAMOX - OUT OF STOCK

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid jekk huwiex minnu li l-pilloli diamox ilhom out of stock għal diversi ġimgħat ?

Meta hemm il-ħsieb li dawn jerġgħu jaslu f'pajjiżna?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninsab infurmat li bejn l-aħħar tas-sena l-oħra u l- ewwel ġimgħa ta` Marzu waslu erbgħa kunsenji ta` pilloli Acetazolamide 250mg għand is-Servizzi Farmaċewtiċi tal-Gvern.

Dawn il-kunsenji kellhom iservu madwar tlett xhur.

Mistennija kunsenja oħra dan ix-xahar.

WORK PERMITS

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jagħti tagħrif in dettal ta' kemm ingħataw work permits lil barranin, matul is-sena 2000 u 2001?

Jista' jgħid kemm tresqu nies akkużati li ħadmu illegalmentu?

Kemm minnhom weħlu?

ONOR.

JOE BORG: B'referenza għall-Mistoqsija Parlamentari nru.

24315, nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li s-suġġett tal-mistoqsija ma jikkonċernax lill-Ministeru ta' l-Affarijiet Barranin.

Għalhekk l-Onor.

Interpellant huwa mitlub jagħmel din il-mistoqsija lill-Ministeru konċernat.

FORZI ARMATI - TRIBUNAL GĦALL-INVESTIGAZZJONI TA' L-INĠUSTIZZJI

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm inqatgħu kawżi mit-tribunal għall-investigazzjoni ta' l- inġustizzja kontra l-kap kmandant tal-forzi armati?

Jista' jagħti d- dettalji?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab infurmat li minn meta beda jaħdem it- Tribunal għall-Investigazzjonijiet ta' Inġustizzji sas-7 ta' Marzu 2001, kien hemm tlieta u ħamsin (53) każ deċiż li jinvolvu l-Forzi Armati li minnhom 23 inqatgħu favur ir-rikorrent.

Ma jidhirlix li għandi nagħti aktar dettalji.

SKEJJEL PRIVATI - GĦAJNUNA

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jispjega u jagħti dettalji dwar dak imwiegħed fil-budget fejn l-iskejjel privati ngħataw għajnuna ta' Lm 5,000 kif din l-għajnuna ser taffettwa l-miżati esorbitanti li jħalsu l-ġenituri tat-tfal li jattendu dawn l-iskejjel?

Jista' jgħid hux ser jikkonsidra favorevolment il-petizzjoni li għamlu l-imsemmija ġenituri?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-Gvern fil-Budget għal din is-sena ivvota nofs miljun lira bħala għajnuna lill-ġenituri li jibgħatu l-uliedhom fi skejjel privati bi ħlas ta' miżati.

Qed jiġu konsidrati l-kriterji biex tittieħed id-deċiżjoni dwar it-tqassim ta' din l-għajnuna.

Malli l-kriterji jiġu approvati isir il-ħlas rispettiv.

ŻWIĠIET MA' BARRANIN

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kemm kien hemm żwiġijiet ma' barranin matul is-snin 1999, 2000 u 2001?

Jista' jagħti statistika ġenerali ta' kemm rġiel iżżewġu nisa barranin u nisa iżżewġu rġiel barranin matul l-istess perjodu?

Kemm minn dawn iż- żwiġijiet spiċċaw fi proċedura għas-separazzjoni personali?

ONOR.

TONIO BORG: Dwar l-ewwel u t-tieni partijiet tal-Mistoqsija, ninsab infurmat illi t-tagħrif mitlub mill-Onor.

Interpellant hu kif ġej:-

| | | | | |Sena |Total ta`|Irġiel |Nisa | | |żwiġijiet|Maltin |Maltin | | |ma` |ma` nisa|ma` | | |barranin |barranin|rġiel | | | | |barrani| | | | |n | |1999 |343 |146 |197 | |2000 |323 |132 |191 | |2001*| 40 | 11 | 29 |

* sat-28 ta` Frar.

Ninsab infurmat ukoll li ma tinżammx statistika dwar it-tagħrif mitlub fl- aħħar parti tal-Mistoqsija.

KUNSILLI LOKALI - BUS SHELTERS - KUNTRATT

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-ftehim li sar bejn l-assoċjazjoni tal-kunsilli lokali u kumpanija privata, dwar il- bini u manutenzjoni ta' bus shelters?

Mal-kuntratt, jistgħu jitqiegħdu wkoll l-annexes li hemm ma' l-istess dokument?

ONOR.

AUSTIN GATT: L-Assocjazzjoni tal-Kunsilli Lokali twaqqfet bħala Korp b`personalita` ġuridika distinta bis-saħħa ta` l-Avviz Legali nru.

153 ta` l-1994 kif amendat bl-Avviz Legali nru.

195 ta` l-1999.

Għaldaqstant nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jirreferi l-mistoqsija tiegħu lill-Assocjazzjoni.

DWANA - ABBUŻI

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jinvestiga każi ta' allegat abbuż ta' poter minn ċertu uffiċjali tad-dwana fil-port tal-Belt fid-direzzjoni ta' passiġġieri Għarab fejn hu allegat li abbużivament qed jittieħdulhom affarijiet personali, ħwejjeġ, b'konfiska qabel joħorġu mill-pajjiż?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li mill- investigazzjoni li saret ma rriżultax li kien hemm xi abbuż ta' poter minn uffiċjali tad-Dwana kif allegat minnu.

Fil-fatt id-Dwana tidħol mill-inqas jew xejn fis-sala tat-tluq sew bil-baħar kif ukoll bl-ajru.

Jekk l-Onor. interpellant għandu x'informazzjoni nitolbu jgħaddihieli, anki kunfidenzjalment, ħalli nkun nista' nindaga iżjed.

ENEMALTA - KONT TAD-DAWL

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara li jiġi investigat kont tad-dawl u l-ilma li jammonta għal Lm 536.33? (tal-persuna li l-partikularijiet tagħha qed jintbagħtu separatament).

Din l-istess familja qiegħda titlob biex in-nru. ta' persuni jidher bħala 4 u mhux wieħed?

Jista' jingħarraf direttament lil din il-familja b'l-iżviluppi?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Tajjeb jingħad li l-ammont imsemmi ikopri xejn anqas minn seba' kontijiet għall-perjodu bejn it-28 ta' Mejju 1998 u t-30 ta' Settembru 2000.

Jekk in-nru. ta' persuni fl-indirizz fejn inħareġ il-kont huwa ta' erbgħa, il-konsumatur għandu jibgħat id-dettalji tal-persuni li joqgħodu f'dak l- indirizz flimkien man-nru. tal-Karta ta' l-Identita'.

Din il-proċedura trid tiġi segwita peress li persuna ma tistax tingħata benefiċċju fuq żewġ kontijiet.

ARMATA - RANKS

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm hemm membri tal-armata illi illum qed jgħamlu xogħol li normalment isir min ranks ogħla minn dak li għandhom?

X'ranks għandhom dawn il-persuni?

Xi grad għandhom dawk li jagħmlu normalment dan ix-xogħol?

Jista' jgħid jekk qed jikkonsidrax li jeleva lil dawn il-membri għar-rank ta' l-oħrajn?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Il-proċess ta' evalwazzjoni għall-promotions fl-Armata diġa nbeda u għandu jiġi konkluż fi żmien qasir.

Il-każijiet imsemmija mill-Onor.

Interpellant qed ikunu ndirizzati..

OBESITA'

L-ONOR.

HELENA DALLI staqsiet lill-Ministru tas-Saħħa: B'riferenza għal mistoqsija parlamentari nru.

24125, jista' l-Ministru jagħmel il- kalkolu kif isir f'pajjiżi oħra bħal per eżempju kif għadu kif sar mill- N.H.S. tar-Renju Unit fejn ikkalkulaw x'triswa kura relatata mal-obesita' bħalma hu mard tal-qalb, zokkor, pressjoni eċċ?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ma għandi xejn x'inżid mar-risposta li tajt għad- domanda parlamentari nru.

GRANMASTRU DE VILHENA - MONUMENT

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid għal liema raġunijiet kelli jiġi mċaqlaq il- monument tal-granmastru De Vilhena sabiex jiġi restawrat?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li l-proġett ta' restawr u konservazzjoni tal-monument De Vilhena fil-Floriana kien jipprevedi li jsir dan kemm minn barra u kemm minn ġewwa.

Kien għalhekk neċessarju li jinqala' minn postu biex isir dak kollu li hemm bżonn isir fil-monument minn ġewwa.

Barra minn hekk parti mill-kuntratt, li qiegħed isir mid-ditta speċjalista fil-bronż ta' Sante Guido Restauri, tipprevedi wkoll ir-restawr tal- pedestall ta' l-irħam.

KUNSILLI LOKALI

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm ingħataw fondi l-Kunsilli Lokali mit- twaqqif tagħhom?

Jista' jgħid ukoll kemm ingħata kull Kunsill mit-twaqqif tiegħu sal-llum?

ONOR.

AUSTIN GATT: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant ghat-twegiba li ngħatat ghall-mistoqsija parlamentari nru.

KUNSILLI LOKALI

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid x'kienu l-poteri u r-responsabbilitajiet ġodda li ngħataw il-Kunsilli Lokali minn Settembru 1998 'l hawn?

ONOR.

AUSTIN GATT: Qed inpoggi fuq il-Mejda tal-Kamra l-informazzjoni mitluba.

PETS U PJANTI

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid x'passi qed jittieħdu sabiex pets, pjanti li ġejjin barra minn Malta ma jkunux sors ta' kontaminazzjoni / infezzjoni fl- annimali Maltin?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Id-Diviżjoni għall-ħarsien mill-mard tal-pjanti qiegħda tirreferi kull importazzjoni ta' peat jew kompost lill-veterinarji sabiex dawn jiżguraw li ma hemm l-ebda periklu li tista' tidħol xi marda għall-annimali.

Dwar pets, jiddependi mill-pajjiż ta' oriġinu u mis- sitwazzjoni tal-mard f'dak il-pajjiż.

Tingħata importanza wkoll jekk ikun hemm xi trasbord jew transit f'pajjiż ieħor.