MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 308 It-Tlieta, 6 ta' Ġunju, 2000 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 308

It-Tlieta, 6 ta' Ġunju, 2000

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-9.09 a.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tlieta, 6 ta' Ġunju, 2000

WERREJ MINUTI 291

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 291

TQEGĦID TA' KARTI 295

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA ABBOZZ TA' LIĠI GĦAT-TWAQQIF TA' AWTORITA' TA' MALTA DWAR IL-KOMUNIKAZZJONI (KUMITAT) MALTA COMMUNICATIONS AUTHORITY BILL (COMMITTEE STAGE) 295

AĠĠORNAMENT 322

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 327

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 307 li saret fil-5 ta' Ġunju, 2000 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

SERVIZZ ĊIVILI - PENSJONI TA' L-ETA'

L-ONOR.

DOLORES CRISTINA (f'isem l-Onor.

Francis Agius) staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kienu dawk l- impjegati li spiċċaw bil-pensjoni ta' l-eta' jew ta' l-invalidita' - separatament għas-snin 1996, 1997 u 1998 - fi grad ta' salarju u minn skala 1 sa skala 20?

ONOR.

LAWRENCE GONZI (Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali)(f'isem il-Prim Ministru): Ninsab informat illi n-numru ta' mpjegati li spiċċaw bil-pensjoni ta' l-eta' jew ta' l-invalidita' huwa kif jidher hawn taħt:

|Sena |Spiċċaw |Għaddew bord| | |bl-eta' |mediku | |1996 | 442 | 168 | |1997 | 544 | 185 | |1998 | 485 | 277 |

Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra tliet tabelli li juru l-informazzjoni mitluba fuq il-gradi u l-iskali ta' salarju kif miżmuma minn dan l- uffiċċju.

MIDDLE SEA INSURANCE - ALLOKAZZJONI TA' SHARES

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Billi kien ġie mwiegħed li l-eżerċizzju ta' l-allokazzjoni tax-shares tal-Middle Sea Insurance lix-shareholders tal-Mid-Med Bank kellu jsir sa l-aħħar ta' Marzu, jista' l-Ministru jgħid fiex wasal dan ix-xogħol?

ONOR.

JOHN DALLI (Ministru tal-Finanzi): Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li dan l-eżerċizzju se jsir dalwaqt.

Fil-fatt nqalgħu xi problemi tekniċi dwar shareholders li jinsabu barra minn Malta, pero' dawn qed jiġu riżolti.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jiġifieri din is-sena dan il-proċess ikun tlesta?

ONOR.

JOHN DALLI: Iva, ikun tlesta.

BASAL - PREZZ MEDJU

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien il-prezz medju tal-basal bejn Jannar u Mejju ta' din is-sena fil-pitkalija ċentrali?

Jista' jagħti l- istess informazzjoni għall-istess perijodu għas-snin 1997, 1998 u 1999?

ONOR.

NINU ZAMMIT (Ministru għall-Agrikoltura u Sajd): Ninforma lill- Onor. Interpellant illi l-prezz medju tal-basal bejn l-1997 u s-sena 2000 kien dan li ġej :-

| |1997 |1998 |1999 |2000| |Janna|26.57|15.17|37.44|7.06| |r | | | | | |Frar |29.56|16.25|40.35|5.29| |Marzu|29.83|20.02|41.79|4.65| |April|27.30|41.92|49.86|4.41| |Mejju|13.70|18.62|9.12 |4.60|

Ta' min ifakkar li l-prezzijiet tal-prodotti tal-biedja ma huma mertu ta' ħadd u dawn jiddependu mill-forzi u mill-għaqal u l-bżulija tal-bidwi nnifsu, skond kif jippermetti t-temp.

PATATA - PREZZ MEDJU

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien il-prezz medju tal-patata bejn Jannar u Mejju ta' din is-sena fil-pitkalija ċentrali?

Jista' l-Ministru jagħti l-istess informazzjoni għall-istess perijodu għas-snin 1997, 1998 u 1999?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant illi l-prezz medju tal-patata bejn l-1997 u s-sena 2000 kien dan li ġej :-

| |1997 |1998 |1999|2000| |Janna|10.66|15.48|16.0|17.4| |r | | |0 |1 | |Frar |7.89 |18.56|22.6|14.9| | | | |2 |1 | |Marzu|6.93 |22.50|20.7|12.1| | | | |8 |2 | |April|6.57 |12.32|13.6|12.2| | | | |5 |9 | |Mejju|6.58 |7.79 |7.59|6.74|

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Farrugia, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Sur President, fid-dawl ta' dak li għedna l-bieraħ li s-CAP hija għolja - allavolja dan qabel kien jiċħdu l-gvern - jista' l- Ministru jgħidilna x'besieħbu jagħmel biex jipproteġi lill-bidwi lokali, partikolarment f'dak li għandu x'jaqsam mat-tkabbir tal-patata?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Mr Speaker, ikolli nirrepeti ftit dak li għedt il- bieraħ.

Qed isir eżerċizzju biex ikollna stabilit x'se jkun l-impatt ekonomiku fuq is-settur kollu ta' l-agrikoltura, peress li kulħadd jaf li bi sħubija u mingħajrha xorta trid tispiċċa l-protezzjoni fuq il-prodotti agrikoli.

Rigward il-prezz tal-patata nafu li pajjiżna għandu niċċa barra minn Malta.

Din in-niċċa rridu nikkultivawha, nieħdu ħsiebha, inkattruha u nkabbruha ħalli għall-futur lill-bdiewa nkomplu nipprovdulhom din in-niċċa, fejn jistgħu jesportaw il-patata bi prezz tajjeb.

Irrid infakkar illi l- patata ta' Malta ġġib prezz tajjeb għal diversi fatturi u iżjed ma nikkuraw il-proċess kollu tat-tkabbir, iżjed ikun assigurat li l-bdiewa tagħna jirċievu prezzijiet tajbin għall-patata li jesportaw.

Ovvjament rigward il-prezzijiet fl-Unjoni Ewropea u kif dawn jikkomparaw ma' dawk ta' pajjiżna rrid ngħid illi aħna għandna prezzijiet li huma vantaġġużi u ovvjament ladarba titneħħa l-protezzjoni kollha għall-qasam agrikolu, bħalma ddikjarajt diversi drabi jrid ikun hemm mezzi oħra, mekkaniżmi finanzjarji oħra, illi jiggarantixxu illi d-dħul tal-bdiewa u tar-raħħala ma jonqosx.

Għal dan il-għan l-Unjoni Ewropea, fil-każ ta' pajjiżi bħal tagħna fejn aħna nikkwalifikaw bħala less favoured area, għandha proġetti oħra illi permezz tagħhom il-bdiewa jkunu jistgħu jibbenefikaw minnhom ħalli d-dħul tagħhom jibqa' stabbli u garantit.

Fil- preżent dawn jikkonsistu billi jkun hemm direct income għall-bdiewa raħħala tagħna kif ukoll hemm benefiċċji għal development programmes li pajjiżna jkun jista' japplika għalihom.

Jiena persważ li ladarba jsiru dawn il- proġetti bis-serjeta' bħal pajjiżi oħra pajjiżna jkun jista' jibbenefika minn dawn il-proġetti ta' rural development.

Imbagħad hemm ukoll l-SSM, l-ispecial supply measures u l-ispecial support measures, benefiċċji li pajjiżna jista' japplika għalihom waqt in- negozjati, ħalli b'hekk il-prezzijiet ta' ċerti prodotti li nimportaw, bħalma huma l-qmuħ u z-zokkor, inżommuhom kemm jista' jkun fil-livell li qegħdin fil-preżent.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Mr. Speaker, meta l-Ministru f'din il-Kamra jgħid illi għadu qed jinnegozja u għadu ma jista' jagħti ebda rendikont, kif ma jqisx kemm qed ikun irresponsabbli meta jgħid li l-politika Laburista ma kenitx lesta ssostni l-protezzjoni tal-levy?

Il-Ministru ċaħad kemm-il darba l-istqarrijiet li jiena għamilt f'isem l-oppożizzjoni li l-politika komuni ta' l-agrikoltura se ġġib magħha splużjoni tal-prezzijiet f'pajjiżna.

Il-bieraħ u dalgħodu għamilt riferenza għan-new challenges għas-CAP, għax jekk ma ssirx reviżjoni totali is-CAP mhux se tkun kompetittiva lanqas għas-swieq Ewropej.

Mela allura l-Ministru kif dejjem jaħrab u ma jgħidx il-verita' meta issa jaf ukoll illi l-politika, il-linja u t-triq tal-Partit Laburista ġiet konfermata anke minn pajjiżi oħra li għamlu ftehim simili?

(Interruzzjonijiet) Jekk jien qed nitkellem fuq il- punent kif jirrispondini fuq il-lvant!

Għax dan mhux darba jew tnejn imma ilna x-xhur sejrin hekk.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Mr Speaker, mhux se noqgħod ngħid min huwa irresponsabbli imma se nuri bil-fatti x'inhija l-politika tal-Partit Laburista fir-rigward ta' l-agrikoltura.

Jekk inħarsu lejn il-gazzetta "The Times" ta' Erbgħa, 29 ta' April 1998, meta l-Kap ta' l-Oppożizzjoni kien ġie mistoqsi x'jiġri bis-set-up ta' free trade area, kien ġie kkwotat li qal ...

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Sur President, din il-ġimgħa l-Prim Ministru qal li m'għandniex noqogħdu nikkwotaw minn artikli tal-gazzetti u allura ma nistax nifhem kif issa Ministru qed jikkwota mill-gazzetti!

MR SPEAKER: Ikompli jwieġeb il-Ministru, jekk jogħġbu.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Hawnhekk hawn intervista li kien ta l-Kap ta' l- Oppożizzjoni, li ġiet irrapportata fil-gazzetta "The Times" ta' l-Erbgħa, 29 ta' April, 1998.

Issa Sant kien qal hekk:

"With free trade we would still have the option of buying what we want from where we want ... ".

- jiġifieri qal li nistgħu nixtru l-prodotti minn fejn irridu aħna -

" ... although we wouldn't be able to protect our milk industry, our meat industry, our eggs, our vegetables."

Dik hija l-politika Laburista!

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni, on a point of personal explanation.

ONOR.

ALFRED SANT (Kap ta' l-Oppożizzjoni): Il-Ministru ilu jirrepeti dan l-artiklu żmien twil.

(Interruzzjonijiet) Ibqa' rrepetih kemm trid imma b'hekk tkun qed tiżgwida lilek innifsek u l-bqija!

Ovvja li bi free trade ma tistax tipproteġi l-biedja!

Għalhekk konna ngħidu "industrial free trade", jiġifieri free trade fl-industrija.

F'dak li għandu x'jaqsam mal- prodotti tal-biedja hemm policy bbażata fuq give and take, as easy as that.

Il-Ministru ilu żmien għaddej b'dan l-artikolu u ma jarax affarijiet oħra fejn tkellimna b'dettall.

Ovvjament jagħmel hekk għax dik hija l-unika straw li għandu biex ma jegħriqx!

MR SPEAKER: Ikompli l-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Hawnhekk qed nikkwota x'qal il-Kap ta' l- Oppożizzjoni.

Dan qiegħed miktub iswed fuq l-abjad li bi free trade area "we would not be able to protect our milk industry, our meat industry, our eggs and our vegetables".

(Interruzzjonijiet) Qed ngħid x'ġie kkwotat li qal il-Kap ta' l-Oppożizzjoni fid-29 ta' April, 1998.

U minn dak iż-żmien 'l hawn Dr Sant qatt ma nnega x'qal hawnhekk.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr. Speaker, free trade hekk tfisser.

Għalhekk konna ngħidu "industrial free trade".

Il-Ministru tant huwa mgħomi b'dak l- artiklu li assolutament m'huwiex qed jifhem li dik it-terminoloġija ntużat fis-sens ta' kummerċ industrijali ħieles.

Il-prattika internazzjonali diplomatika titkellem dwar kummerċ ħieles u mbagħad meta tiġi biex timplimentaha fil-ftehim tiżgura li jkun kummerċ industrijali, kif ġara, per eżempju, għall-ftehim li kellhom il-pajjiżi ta' l-EFTA fis-snin '70.

Kienu jgħidula free trade imma fil-fatt kienet industrial free trade għax kienet teskludi s-settur tal-biedja mill-provisions ġenerali tal-free trade.

Xi ħaġa sempliċi u elementari bħal din l-Onor.

Zammit ma jistax jifhimha!

Dan tant jipprova jżelliġha li ovvjament qed jipprova jimmislijdja lilu nnifsu u agħar minn hekk l-bqija tal-pajjiż!

MR SPEAKER: Ma ninsewx li dan huwa l-ħin tal-mistoqsijiet.

L-Onor.

Michael Asciak, domanda supplimentari.

ONOR.

MICHAEL ASCIAK: Nixtieq nistaqsi lill-Ministru jistax jikkonferma illi l-Unjoni Ewropea kienet diġa' eskludiet b'mod kategoriku li jsir free trade fil-kwestjoni ta' l-agrikoltura.

Irrid ngħid ukoll li għadu kemm sar agreement bejn il-Gvern Svizzeru u l-Unjoni Ewropea.

Il-Gvern Svizzeru kellu jaċċetta wkoll free trade f'dik li hija agrikoltura u sajd?

(Interruzzjonijiet) L-EFTA li semma' l-Kap ta' l-Oppożizzjoni m'għandhiex x'taqsam ma' l-Unjoni Ewropea

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Il-mod kif tpoġġiet issa l-EFTA minn xi ħadd li ftit ilu qal li l-Irlanda għadha kemm daħlet fl-Unjoni Ewropea juri li dan assolutament qed jipprova jżelleġ dak li għadni kemm għedt.

Jiena rriferejt lill-Onor.

Membru għall-ftehim li kellhom il-pajjiżi ta' l-EFTA ma' l-EU fis-snin 70.

Dażgur li għandha x'taqsam!

L-Onor.

Asciak jippretendi li jifhem ħafna fuq l-EU pero' ftit ilu qal li l-Irlanda għadha kemm daħlet fl-EU.

Dan lanqas kien jaf li ilha kważi 30 sena hemmhekk.

Jiena nistiednu jħares lejn il-ftehim li kellhom il-pajjiżi ta' l-EFTA li ma daħlux fl-EEC fis-snin 70, fosthom l-Awstrija li daħlet wara, u jara li kellhom ftehim ta' kummerċ ħieles u kummerċ industrijali ħieles de facto.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Mr Speaker, kont qed ngħid - u nerġa' nirrepeti ħalli jidħol f'moħħ kulħadd - li l-politika tal-partit fl-oppożizzjoni fir- rigward ta' l-agrikoltura hija dik li semma l-Kap ta' l-Oppożizzjoni fl- artiklu li għadni kif irriferejt għalih.

Kif jista' qatt il-Kap ta' l- Oppożizzjoni jinnega dak li qal f'dan l-artiklu?

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Staqsieni nistax ninnega li għedt li kummerċ ħieles ifisser li ddaħħal il-biedja.

Jiena semmejt "kummerċ industrijali ħieles" biex fil-ftehim li tagħmel tiffoka fuq l-industrija.

Hemm xi ħaġa aktar sempliċi minn hekk?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Mr Speaker, fil-ġurnata ta' qabel kien hemm intervista ma' Robin Cook u f'dik l-intervista ntqal li bit-twaqqif ta' zona ta' kummerċ ħieles l-agrikoltura ma setgħetx tiġi eskluża.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni qed jikkonferma x'kien intqal f'dik il-konferenza.

Gvern soċjalista ried iwaqqaf zona ta' kummerċ ħieles li tkun tinkludi l- agrikoltura.

Bħalma qal il-Kap ta' l-Oppożizzjoni, ladarba tkun inkluża l- agrikoltura kienet se tispiċċa l-protezzjoni kollha u l-industrija tal- ħalib, l-industrija taċ-ċanga u l-industrija tat-tiġieġ u t-tkabbir tal- ħxejjex.

Din hija d-differenza bejn iż-żewġ linji.

Il-gvern preżenti jaf li bi sħubija u mingħajr sħubija xorta rridu nirranġaw dan il-qasam.

Issa biex tirranġah ovvjament trid il-finanzi u bi sħubija fl-Unjoni Ewropea l-piż ma nġorruħx weħidna.

Mill-banda l-oħra bil- politika tal-Partit Soċjalista dan il-piż kien ikollu jinġarr kollu kemm hu mill-poplu.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadd.

Ngħaddu għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru Censu Galea.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

ĊENSU GALEA (Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni): Mr Speaker, f'isem il-Ministru ta' l-Intern inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar permessi għal kiosks bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI GĦAT-TWAQQIF TA' AWTORITA' TA' MALTA DWAR IL-KOMUNIKAZZJONI

MALTA COMMUNICATIONS AUTHORITY BILL

FIL-KUMITAT

L-Onor Michael Bonnici, President tal-Kumitati, ippresjeda.

Ikompli mill-5 ta' Ġunju 2000.

KLAWSOLA 5 - Tmexxija ta' l-Affarijiet ta' l-Awtorita' (Kont)

CLAUSE 5 - Conduct of the Affairs of the Authority)(Cont)

THE CHAIRMAN: Infakkar li ma Klawola 5 hemm l-ewwel skeda.

Il-Kumitat għandu quddiemu wkoll l-emenda "L" imressqa mill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, se nressaq emenda flimkien ma' dik li hija diġa' proposta.

Din hija maqsuma f'żewġ partijiet, waħda biex tagħti l- possibbilta' li jkunu jistgħu jiġu mpjegati bħala diretturi l-persuni li m'humiex bilfors mal-gvern jew inkella ma' l-awtorita' u oħra biex tagħmel aktar ċar il-policy li the core functions tar-regolamentazzjoni u liċenzjar m'hijiex waħda minn dawk il-funzjonijiet li jistgħu jiġu kuntrattati barra mill-awtorita'.

Mr Chairman, se nipproponi din l-emenda:

"M" (1) Fis-subklawsola (4) tal-klawsola 5 minnufih wara l-kliem "jew impjegat ta' l-Awtorita'" għandu jidħol il-kliem "jew persuna assenjata biex taħdem ma' l-Awtorita' skond ftehim bejn l-Awtorita' u intrapriża pubblika jew privata".

(2) Fis-subklawsola (5) għandu jiżdied il-proviso li ġej:

"Iżda ebda ħaġa f'dan is-subartikolu ma għandha tawtorizza lill- Awtorita' sabiex tagħti b'kuntratt il-funzjonijiet ċentrali tagħha ta' regolamentazzjoni jew liċenzjar.".

"M" (1) In subclause (4) of clause 5, immediately after the words "or an employee of the Authority" there shall be inserted the words "or a person detailed to work for the Authority in accordance with an agreement made between the Authority and a public or private undertaking".

(2) In subclause (5) the following proviso shall be added:

"Provided that nothing in this subsection shall authorise the Authority to contract out its core regulatory or licensing functions.".

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Naħseb li l-emendi mexjin fid-direzzjoni t-tajba.

Jiena ftit titubanti fuq kif qed tiġi tradotta core functions.

Trid tagħmilha ċentrali bil-Malti hux hekk?

Issa l-mistoqsija tiegħi hija din.

Bl-Ingliż piu o meno tiftiehem għax qiegħda "core" imma ma kienx ikun aktar preċiż li tirriferi mill-ewwel għal 3(a) u teskludi dawk il-funzjonijiet li huma ċari li m'għandhomx jiġu regolati?

Għax minn klawsola 4(3) għandek il-functions kollha listed f'paġna 662.

Jekk tħares lejhom hemm tnejn jew tlieta biss li huma core functions, l-oħrajn m'humiex core.

Din hija ftit vaga.

Bl-Ingliż tiftiehem imma bil-Malti ma tiftiehemx.

Mr. Chairman, ma rridx nagħfas aktar fuq dan il-punt għax naħseb li din hija emenda li fid- direzzjoni t-tajba imma nixtieqha tkun aktar preċiża.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Sur President, il-Kap ta' l-Oppożizzjoni qed jgħid li l-kelma "funzjonijiet ċentrali ma tittraduċix tajjeb il-kelma "core functions"?

(Interruzzjonijiet) Nara jekk hemmx xi translation li tista' tkun aktar preċiża.

L-opinjoni li għandi jien hija li din tittraduċi tajjeb imma nara jekk huwiex possibbli li tiġi translated b'mod illi jogħġob aktar f'dan il-każ.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Louis Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Sur President, nxtieq li l-ministru jispjega aħjar kif se taħdem il-hierarchy f'din l-awtorita'.

Se jkun hemm l-eżekuttiv prinċipali u se jkun hemm id-direttorati bid-direttur bħala kap ta' kull direttorat?

Issa jekk wieħed iħares lejn klawsola 4(9) isib li l-eżekuttiv prinċipali se jkun responsabbli għall-implimentazzjoni ta' l-għanijiet ta' l-awtorita' waqt li l-awtorita' se tiffunzjona billi teżerċita l- funzjonijiet tagħha permezz tad-direttorati.

Nixtieq li l-Ministru jispjega r-relattivita' bejn ir-responsabbiltajiet tat-tliet units, l- eżekuttiv prinċipali, l-awtorita' u d-direttorati, u jserraħ moħħ il-Kamra li ma jkunx hemm konflitti f'dawk li huma funzjonijiet u responsabbiltajiet bejn dawn it-tliet units.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Sur President, naħseb li l-istruttura kif inhi qegħda hija self-explanatory.

Jiena ma nafx kif jista' jkun hemm il-konflitt li qed isemmi l-Onor.

Buhagiar għax dawn id-direttorati għandhom funzjonijiet separati.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Louis Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Jekk wieħed iħares lejn klawsola 4(9) isib li l- eżekuttiv prinċipali se jkun responsabbli għall-implimentazzjoni ta' l- għanijiet, mela se jkollu ċerta responsabbilta'.

Id-diretturi tad- direttorat wkoll se jkollhom responsabbilta' li jimplimentaw id- direzzjonijiet ta' l-awtorita'.

Jiena rrid spjegazzjoni dwar jistax ikun hemm konflitt fir-responsabbiltajiet ta' l-eżekuttiv prinċipali jew xi konflitt bejn l-eżekuttiv prinċipali u xi direttur.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, iċ-chief executive hija l-persuna li trid tara li d-direttorati qegħdin jaħdmu bl-aħjar mod possibbli u skond il- kriterji li hawn anke fl-istess twaqqif ta' dawn id-direttorati.

Jekk ikun hemm konflitti dawn mhux fil-funzjonijiet jistgħu jinħolqu imma bejn il- personalitajiet.

Din xi ħaġa li żgur l-ebda persuna ma jista' jaċċerta illi ma sseħħx għax ħafna drabi jkun jiddependi mill-mod ta' kif individwu jħares lejn dawk ta' madwaru, lejn dawk ta' taħtu jew lejn dawk ta' fuqu.

Jiġifieri m'hijiex kwestjoni ta' funzjonijiet imma aktar minn ħaġa oħra l- mod ta' kif l-individwi jaġixxu fil-pożizzjoni li jkun fiha.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr. Chairman, nixtieq ngħid xi ħaġa fuq l-istess idea tar-reporting relationship imma issa mhux vis-a-vis d-diretturi u ċ-chief executive imma bejn iċ-chief executive, il-Ministru u ċ-chairman.

Il-bord ta' l-awtorita' tistabbilixxi l-policies.

Iċ-chief executive għandu r- responsabbilta' li jimplimentahom imma mkien ma hemm follow up, anzi tiffolowja bil-maqlub, li ċ-chief executive jirrapporta liċ-chairman.

Sur President, qegħdin nispiċċaw bi struttura fejn iċ-chief executive m'għandu l-ebda obbligu li jirrapporta lill-bord għax jirrapporta lill- ministru u effettivament il-bord m'għandu l-ebda power fuq iċ-chief executive u fuq id-diretturi.

Il-power qiegħed f'idejn il-ministru.

Ir- reporting relationships qegħdin miċ-chief executive lill-ministru u miċ- chairman tal-bord lill-ministru.

Anke d-diretturi huma appuntati direttament mill-ministru, jiġifieri reporting relationships assolutament m'humiex neċessarji taħt din il-liġi.

Ma nafx hux qed nispjega ruħi tajjeb.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Mr Chairman, iċ-chief executive jesegwixxi l- funzjonijiet delegati lilu mill-awtorita'.

Ir-relazzjoni li qed jitkellem fuqha l-Kap ta' l-Oppożizzjoni hija waħda f'ċertu sens awtomatika.

Ladarba ċ-chief executive se jwettaq il-funzjonijiet li tagħtih l-awtorita', żgur li tkun l-awtorita' nnifisha li tara li ċ-chief executive ikun qiegħed jew ma jkunx qiegħed jattwa r-responsabbiltajiet li għandu.

ONOR ALFRED SANT: Hija ħaġa ċara li l-awtorita' teżerċita' l- funzjonijiet tagħha mid-direttorat u miċ-chief executive.

Il-punt huwa li ċ- chief executive u d-diretturi huma appuntati direttament mill-ministru u xi kultant għandhom obbligi li jirrapportaw jew jieħdu instructions mill- ministru.

Ir-relationship bejn il-bord, iċ-chairman tal-bord u ċ-chief executive m'hijiex preċiżata fis-sens li dawn iridu jirrapportaw lill-bord.

Jiġifieri ċ-chief executive għandu responsabbilta' li jimplimenta jew ikun in line mad-deċiżjonijiet li jieħu l-bord, imma l-bord m'għandu l-ebda say biex per eżempju jgħidlu li m'huwiex miexi tajjeb biżżejjed fuq xi deċiżjoni.

Imkien m'hu qed jintqal li ċ-chief executive għandu d-dover li jirrapporta lill-bord jew lill-awtorita' fuq ix-xogħol li qed jagħmel.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: F'dan l-istadju m'għandix iktar kummenti x'inżid għaliex naħseb li kif inhi worded hawnhekk, ir-relazzjoni bejn l-awtorita' u ċ-chief executive u l-kumplament ta' l-istruttura toħroġ b'mod awtomatiku.

ONOR ALFRED SANT: Jista' l-Ministru jgħidilna liema partijiet jimplikaw awtomatikament dan li qed jgħid?

Għax anke r-responsabbilta' għall- implimentazzjoni qiegħda mija fil-mija f'idejn ċ-chief executive.

Hawnhekk hawn imniżżel li ċ-chief executive irid jassumi "full responsibility for the overall supervision and control of the directorates".

Minn fejn joħroġ dak li qal il-Ministru li hija ħaġa awtomatika li ċ-chief executive għandu jirrapporta wkoll lill-bord?

Għax nistgħu nifhmu x'jiġri.

Per eżempju, dan jibda jirrapporta direttament lill-ministru u jaqbeż lill-bord kompletament.

Imbagħad ikollok il-bord jew l-awtorita' li qed tieħu deċiżjonijiet u m'għandhiex kontroll fuq dak li qed jiġi implimentat u m'għandhiex say għax tiġi undermined il-ħin kollu mir-relazzjoni bejn iċ- chief executive u l-ministru.

Tgħidli jekk ikun hemm ministru serju mhux se jagħmilha din il-ħaġa.

(Interruzzjonijiet) Issa ma nafux kif taħdem is- sistema!

Mhux qed nargumenta dwar xi ħaġa out of this world, hija xi ħaġa li tiġri.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Jiena nagħmel riferenza għal subklawsola (1) ta' klawsola 5 fejn jingħad li:

''Bla ħsara għall-proveddimenti l-oħra ta' dan l-att, l-affarijiet u x- xogħol ta' l-awtorita' għandhom ikunu r-responsabbilta' ta' l- awtorita' nnifisha iżda, salv kif hawn iktar imsemmi, it-tmexxija eżekuttiva ta' l-awtorita', l-amministrazzjoni u l-organizzazzjoni tagħha u l-kontroll amministrattiv ta' l-uffiċjali u l-impjegati tagħha jkunu responsabbilta' ta' l-eżekuttiv prinċipali ta' l- awtorita', li jkollu wkoll dawk il-poteri l-oħra li jistgħu, minn żmien għal żmien, jiġu lilu delegati mill-awtorita'.''.

Hawnhekk, aktar minn ħaġa oħra, iċ-chief executive għandu r-responsabbilta' illi jkollu the executive administration ta' l-awtorita'.

Il-funzjoni taċ- chief executive hija waħda preċiża u speċifika.

Hawnhekk awtomatikament mhux biss hemm implikat imma huwa wkoll stabilit li r-rabta prinċipali hija bejn l-awtorita' u ċ-chief executive, li iktar minn ħaġa oħra, anke bil- wording li hawn hawnhekk, għandu dan id-doveri li mhux biss jirrapporta lill-awtorita' imma jara li hu kontinwament ikun qiegħed jesegwixxi d- deċiżjonijiet ta' l-awtorita'.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR ALFRED SANT: Jiena ma naqbilx ma' din l-interpretazzjoni għax naħseb hija miftuħa beraħ u se tagħti ċans lil kull chief executive, lil kull ministru u eventwalment anke lil kull president ta' l-awtorita' illi joħolqu balbuljata manja kif jiġri kemm-il darba.

Nixtieq ngħid xi ħaġa wkoll dwar l-ewwel skeda, fejn titkellem dwar it- tielet direttorat.

Apparti mill-electronic commerce, dan id-direttorat għandu wkoll information and other systems.

Dan ifisser li se jkun responsabbli mir-regolamentazzjoni ta' l-internet?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Mr. Chairman, it-tielet direttorat huwa:

"Direttorat għal sistemi ta' Informazzjoni u sistemi oħra b'responsabbilta' għar-regolament ta' kull pratika li tirrigwarda l- kummerċ elettroniku kif ukoll informazzjoni u sistemi oħra li jistgħu minn żmien għal żmien ikunu assenjati lill-awtorita' minn jew taħt Att tal-Parlament."

Issa jekk l-internet huwa meqjus bħala sistema ta' informazzjoni jiġi jaqa' taħt dan id-direttorat.

ONOR ALFRED SANT: Mhux "jekk"!

Hu jew m'huwiex għall-fini ta' din il- liġi?

Din hija xi ħaġa konkreta mhux xi ħaġa ta' 20 sena ilu.

L-internet jeżisti.

Huwa klassifikat mill-gvern li qed jipproponi din il-liġi taħt electronic commerce as well as information and other systems?

L-internet taqa' direttorat numru 3?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Kif inhi qegħda hawnhekk, l-internet jista' jaqa' taħt dan id-direttorat partikolari.

ONOR ALFRED SANT: X'jiġifieri "jista' jaqa"?

Issa qed nitkellmu fuq xi ħaġa konkreta.

Qed nitkellmu dwar l-iskop ta' regulation għall-finijiet ta' dan li qed ngħaddu f'dan il-parlament.

Kieku nistaqsik jekk electronic commerce jaqax taħt dan id-direttorat ma tgħidlix "jista' jaqa'" imma tgħidli li hemmhekk qiegħed.

Jiena nifimha li l-internet jaqa taħt "information and other systems", imma nixtieq nikkonferma biex nistaqsi mistoqsija oħra.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Mr Chairman, għall-grazzja ta' l-argument l-internet jista' jaqa' wkoll fl-ewwel direttorat bħala sistema ta' telekomunikazzjoni.

L-awtorita' se jkollha d-dover li tassenja l- funzjonijiet speċifiċi u f'dan l-istadju m'inix f'pożizzjoni ngħid jekk l- awtorita' hijiex se tassenja l-internet taħt direttorat numru 1 jew inkella taħt direttorat numru 3.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR ALFRED SANT: Il-mistoqsija tiegħi hija din: Hemm xaqq fil-liġi tax- xandir.

Din il-liġi tirregola r-radio u t-television transmissions kollha nklużi bis-satellita ħlief fuq l-internet.

Hemmhekk, il-liġi kif ġiet emendata sal-ġimgħa li għaddiet, l-internet is out of it.

Radio u television transmissions fuq l-internet taħt din il-liġi se jiqbgħu jiġu regolati minn dawn id-direttorati jew le?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Nifhem il-punt li qed isemmi l-Kap ta' l-Oppożizzjoni għaliex kien hemm din id-diskussjoni għaddejja fil-kumitat ta' l-abbozzi illi jirrigwarda l-mod ta min se jamministra u jirregola t-trasmissjonijiet bir-radju u affarijiet bħal dawn.

Irrid ngħid li sakemm ix-xandir huwa meqjus bħala xandir, hija l-awtorita' tax-xandir li hija responsabbli mill- kontroll ta' dak li joħroġ.

Vis-a-vis il-punt ta' l-internet użat biex jitrasmetti, wieħed tajjeb jiftakar illi bħalissa għaddejjin minn sitwazzjoni dwar dak li qed tissejjaħ il-konverġenza bejn it-trasmissjonijiet televiżivi, trasmissjonijiet tar-radju u l-internet.

Kollox qiegħed joqrob lejn xulxin u qed isir diffiċli biex tiġi stabbilita distinzjoni.

Dan mhux biss hawn Malta imma wkoll barra minn Malta.

Madanakollu, sakemm għandek it- trasmissjoni bħala internet, is-servizz ta' internet huwa regolat minn din l-awtorita'.

Ix-xandir fih innifsu s'issa għadu regolat mill-awtorita' tax- xandir.

ONOR ALFRED SANT: Nagħtu kas ikun hawn xi ħadd - u naf li hawn proġetti biex isiru dawn l-affarijiet - illi jrid iwaqqaf stazzjon li jitrasmetti biss fuq l-internet.

Dan lanqas tista' tgħidlu xandir tekniku normali.

Issa dan taħt min se jaqa'?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Mr Chairman, il-Kap ta' l-Oppożizzjoni mhux qed jitkellem fl-ajru meta jsemmi li hemm il-possibbilta' illi jkollna xandir permezz ta' l-internet.

Hija possibbilta' li tista' tiżviluppa u naħseb li se tiżviluppa wkoll fiż-żmien li ġej.

S'issa qegħdin ngħidu li l- pożizzjoni tal-kontenut ta' dak li jiġi trasmess huwa regolat mill- awtorita' tax-xandir.

Mill-banda l-oħra s-sistema fiha nnifisha ta' internet hija regolata minn din l-awtorita'.

Il-parir li għandi huwa li the content of the transmission jiġi regolat mill-awtorita' tax-xandir.

ONOR ALFRED SANT: Anke meta jkun biss fuq l-internet?

ONOR ĊENSU GALEA: Iva, anke meta huwa biss fuq l-internet.

ONOR ALFRED SANT: Ma naħsibx li hu hekk.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Marie Louise Coleiro.

ONOR MARIE LOUISE COLEIRO: Kif jista' jiġi regolat dak li joħroġ through l-internet?

Din m'hijiex kwestjoni ta' stazzjon lokali imma kwestjoni ta' aċċess.

M'hemmx mod ta' kif wieħed jirregola dak li wieħed jista' jaċċessa mill-internet.

Nixtieq nistaqsi lill-Ministru jekk apparti li tagħmel ir- regolamentazzjoni għall-finijiet ta' kummerċ u politika nazzjonali f'dan il- qasam, din l-awtorita' hijiex tikkontempla wkoll li teduka.

Fi kliem ieħor min se jieħu ħsieb li jkollna iktar awareness, partikolarment indirizzat lejn il-ġenituri, biex ikollhom għajnuna ta kif jistgħu jiggwidaw u jħarsu lill-uliedhom minn ċertu tip ta' trasmissjonijiet jew inkella affarijiet oħra li jistgħu jidħlu permezz ta' l-internet?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: In parti r-risposta għal din id-domanda toħroġ minn klawsola 4(3)(h), fejn qed ngħidu li:

"...tipprovdi informazzjoni u toħroġ linji direttivi lill-pubbliku u lill-entijiet kummerċjali dwar kull ħaġa regolata minn jew taħt dan l- Att."

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Coleiro.

ONOR MARIE LOUISE COLEIRO: Jiġifieri qed nifhem illi b'dan is-subartiklu hemm ikkontemplat ukoll li l-awtorita' tieħu in konsiderazzjoni l- edukazzjoni tal-parents u l-edukazzjoni tat-tfal, jew hija relatata biss ma' l-aspett kummerċjali u l-politika tal-komunikazzjoni fil-pajjiż?

Naħseb importanti li nkunu ċari ħalli jekk mhux se tkun din l-awtorita' li tieħu ħsieb dan, wieħed jara fuq min taqa' r-responsabbilta' ta' xi ħaġa bħal din.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: L-għanijiet ta' l-awtorita' kif inhuma spjegati hawnhekk jinkludu wkoll din il-funzjoni, li tajjeb wieħed jgħid hija funzjoni li diffiċilment tiġi implimentata mhux minn din l-awtorita' biss imma minn kwalunkwe awtorita' oħra.

Din il-ħaġa dwar x'jista' jiġi trasmess, kif jiġi trasmess u kif teduka lill-ġenituri u lit-tfal dwar l- użu ta' dan is-servizz hija concern mhux f'Malta biss imma anke barra.

Kif qegħda hawnhekk naħseb illi tista' tkun waħda mill-funzjonijiet li tagħmel l-awtorita'.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Il-bieraħ jien ressaqt il-punt li d-definizzjoni ta' "komunikazzjoni" tinkludi wkoll is-servizzi postali.

X'kienet ir-raġuni li ma nkludiex direttorat speċifiku biex jassenjalu x-xogħol relatat mas- servizzi postali?

Dawn is-servizzi postali forsi se jiġu regolati minn xi liġi oħra?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

CENSU GALEA: Mr Chairman, dan il-punt diġa' ġie mwieġeb il-bieraħ filgħaxija.

Li qed ngħidu f'dan l-istadju huwa li din l-awtorita' għandha bżonn dawn it-tliet direttorati biex tibda taqdi l-funzjonijiet tagħha.

Hemm il-possibbilta' illi direttorati oħra jiġu mwaqqfa skond il-ħtieġa u jekk u meta l-postal services jaqgħu wkoll taħt din l-awtorita', allura jkun hemm il-possibbilta' jew li jitwaqqaf direttorat ieħor inkella li wieħed mid-direttorati diġa' eżistenti jingħata r-responsabbilita' tal- postal services.

Mr. Chairman, ippermettili nirtira l-emenda "M" li kont ippreżentajt iktar kmieni u nissostitwiha b'din l-emenda:

"N" (1) Fis-subklawsola (4) tal-klawsola 5 minnufih wara l-kliem "jew impjegat ta' l-Awtorita'" għandu jidħol il-kliem "jew persuna assenjata biex taħdem ma' l-Awtorita' skond ftehim bejn l-Awtorita' u intrapriża pubblika jew privata".

(2) Fis-subklawsola (5) għandu jiżdied il-proviso li ġej:

"Iżda ebda ħaġa f'dan is-subartikolu ma għandha tawtorizza lill- Awtorita' sabiex tagħti b'kuntratt xi funzjonijiet regolatorji jew ta' liċenzjar tagħha.".

"N" (1) In subclause (4) of clause 5, immediately after the words "or an employee of the Authority" there shall be inserted the words "or a person detailed to work for the Authority in accordance with an agreement made between the Authority and a public or private undertaking".

(2) In subclause (5) the following proviso shall be added:

"Provided that nothing in this subsection shall authorise the Authority to contract out any of its regulatory or licensing functions.".

THE CHAIRMAN: Hawn permess biex l-emenda "M" tiġi rtirata?

(Onor. Membri: Iva)

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR ALFRED SANT: Mhux rimarka imma stqarrija ta' l-aħħar.

Qed nagħmilha ċara f'isem l-oppożizzjoni Laburista li aħna nqisu li u wara li tgħaddi elezzjoni mhux biss iċ-chairman u l-membri ta' l-awtorita' jridu jittenderjaw ir-riżenja tagħhom, imma wkoll iċ-chief executive ta' l- awtorita' u d-diretturi ta' l-awtorita' li huma appuntati mill-ministru.

Qed ngħid dan biex kollox ikun trasparenti u ċar.

Jiġifieri aħna nistennew li fi żmien elezzjoni, meta taqleb elezzjoni, joffru r-riżenja tagħhom - kif inhija konswetudni s'issa - mhux biss iċ-chairman u l-membri ta' l- awtorita', imma wkoll iċ-chief executive ta' l-awtorita' u d-diretturi ta' l-awtorita', li taħt din il-liġi se jkunu qegħdin appuntati għal tliet snin minn ministru ta' gvern li jkun qiegħed jersaq għall-elezzjoni.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni għandu kull dritt jesiġi l- affarijiet meta u jekk ikun hemm il-bidla li għamel riferenza għaliha, pero' tajjeb wieħed jiftakar illi f'diversi sensi, b'mod partikolari għal dak li huwa ċ-chief executive u d-diretturi, din l-istqarrija wkoll hija theddida għall-istabilita' ta' awtorita' bħal din.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR ALFRED SANT: M'hi theddida la għall-ebda awtorita' u lanqas għall- ebda stabilita'.

Hija sempliċement mixja 'l quddiem fuq l-ispirtu u l-ittra ta' din il-liġi.

Għax l-ispirtu u l-ittra ta' din il-liġi mhux biss jagħtu lill-ministru ta' amministrazzjoni viġenti l-poter li jaħtar lill-membri ta' l-awtorita' imma wkoll li jaħtar it-top executives direttament hu fuq kuntratt ta' tliet snin.

Dik hija fiduċja politika diretta u meta taqleb amministrazzjoni, fis-sens normali ta kif jaħdmu l-amministrazzjonijiet f'demokrazija parlamentari, għandu jkun hemm ukoll il-kuxjenza min-naħa ta' dawn in-nies li mhux biss iħallu lill-membri ta' l-awtorita' joffru r- riżenja tagħhom imma huma wkoll joffru r-riżenja tagħhom.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Mr Chairman, forsi għalhekk hawn id-diversita' fil-mod kif namministraw lil dan il-pajjiż.

Naturalment il-Kap ta' l-Oppożizzjoni għandu dritt għall-opinjoni tiegħu wkoll.

ONOR ALFRED SANT: M'hawn l-ebda diversita' fil-mod kif namministraw il- pajjiż.

Aħna nħarsu lejn il-prattika tal-Partit Nazzjonalista fil-gvern u nagħmlu bħalu.

Jekk ħadd ma kkritika dak li għamel il-Partit Nazzjonalista, ħadd m'għandu jikkritika kif jaħdem Partit Laburista fil- gvern jekk jaħdem fuq l-istess binarji.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Jekk il-gvern mibdul jaħdem bl-istess mod kif ħadem il- gvern preżenti, allura jkun ifisser li prattikament kull chairman li kien hemm u kull uffiċjal li kien hemm jibqa' wkoll fil-post għal diversi xhur u għal diversi snin ukoll wara.

ONOR ALFRED SANT: Veru li qegħdin f'parlament differenti għax mid-dehra l- Ministru ma jafx ir-realta' kif inhi!

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Mr Chairman, naf sewwa u m'għandix iktar kummenti xi nżid!

ONOR ALFRED SANT: La taf u lanqas trid taf kif inhi r-realta'!

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-emenda ''L'', kif imressqa mill- Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Emenda ''L'' għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-emenda ''N'', kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Emenda ''N'' għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 5, kif emendata, u l-Ewwel Skeda.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 5, kif emendata, u l-Ewwel Skeda għaddew u kienu ordnati jsiru parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 6 - Relazzjonijiet bejn il-Ministru u l-Awtorita'

Clause 6 - Relations between the Minister and the Authority THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: F'din il-klawsola hawn id-dettalji ta kif tiġi esegwita r-relazzjoni bejn il-pożizzjoni tal-ministru u ta' l-awtorita'.

Naħseb li hija klawsola pjuttost self-explanatory u f'dan l-istadju m'għandix kummenti x'ngħaddi.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR ALFRED SANT: Id-direttivi li joħorġu mill-ministru lill-awtorita' ikunu published jew ikunu in petto?

Qed nipprova niċċekkja jekk dawn id- direttivi humiex qegħdin in writing.

Safejn naf jien mhux qiegħda in writing lanqas.

Dawn id-directions of a general character se jkunu wkoll bil-miktub?

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Buhagiar.

ONOR LOUIS BUHAGIAR: Kif konna qed ngħidu mill-bidunett, filwaqt illi l- gvern jiftaħar illi din se tkun awtorita' awtonoma, f'kull klawsola tal- liġi nsibu li l-ministru jappunta, il-ministru jista' jneħħi u hawnhekk insibu li l-ministru, apparti l-istruzzjonijiet li jagħti b'dan l-Att, jista' jagħmel kull direttiva ta' xorta ġenerali.

Dan ifisser li l-ministru jista' jinkludi kull ħaġa li jfettillu.

Il-punt tagħna hu li din awtorita' mhux talli mhux se tkun awtonoma talli se tkun soġġetta totalment għal dak li jrid u li jesiġi l-ministru.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Coleiro.

ONOR MARIE LOUISE COLEIRO: Sur President, inkompli ma' dak li kien qed jgħid il-kollega tiegħi l-Onor.

Buhagiar.

Min se jkun responsabbli għall- policy, l-awtorita' jew il-ministru?

Għax la se jkun jista' faċilment jagħti struzzjonijiet dwar policy, allura naħseb li l-ministru se jkollu l- policy f'idejh.

F'subklawsola 6(2) il-ministru se jkollu d-dritt kollu li jitlob informazzjoni dwar kollox.

Jiġifieri din l-awtorita' li se tkun qed taħdem fil-qasam kummerċjali se tkun sottomessa li tgħaddi kwalunkwe informazzjoni, anke saħansitra ta' natura kummerċjali lill-ministru, li wara kollox huwa persuna politika?

Din se tispiċċa agħar minn section f'dipartiment?

F'subklawsola 6(3) saħansitra għandna li l-prim ministru jista' x'ħin irid jittrasferixxi għand il-ministru parti jew il-funzjonijiet kollha ta' l-awtorita'.

Hawnhekk komplejna nkabbru l-omnipotenza tal-ministru.

Barra minn hekk it-trasparenza qiegħda ħafna 'l bogħod minn dak li nixtiequ, għax lanqas hemm xejn ipprovdut biex almenu b'mod pubbliku jingħataw ir-raġunijiet għalxiex jista' jagħmel dan il-prim ministru.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru

ONOR.

CENSU GALEA: Mr. Chairman, għar-rigward tal-punt dwar li d-direttivi jkunux bil-miktub jew le, naħseb li nistgħu niċċarawha u nagħmluha li d- direttivi jkunu bil-miktub.

M'għandux ikun hemm problema u bħalissa qegħdin jippreparawli emenda biex ngħidu li d-direttivi jkunu wkoll bil-miktub.

Għar-rigward tal-pubbliċita' jew le ta' dawn id-direttivi, tajjeb wieħed jifhem li dawn id-direttivi jistgħu jkunu ta' natura diversa u allura huwa diffiċli li tintrabat li bilfors kull waħda minn dawn id-direttivi tkun ukoll pubblikata.

Jekk għall-argument ikun hemm direttiva biex jiġi investigat każ partikolari huwa diffiċli li inti tippubliċizza.

Għall-kumment ta' l-Onor.

Coleiro, aħna nemmnu li huwa importanti li l- informazzjoni li tiġbor l-awtorita' f'każi li jista' jinħoloq il-bżonn tagħhom tkun aċċessibbli għall-ministru.

Għar-rigward ta' l-aħħar punt - jekk l-awtorita' tonqos milli tħares xi ordni maħruġ taħt dan l-artiklu, il-prim ministru jista' jittrasferixxi ċerti funzjonijiet tagħha lill-ministru - tajjeb nifhmu li l-gvern għandu r- responsabbilta' li jmexxi l-pajjiż bl-aħjar mod 'il quddiem u jkollu mod kif jiċċensura ċerti azzjonijiet ta' l-awtorita'.

Hawnhekk mhux qed ngħidu li l-ministru se jiċċensura l-funzjoni ta' l-awtorita' imma se jkun il-prim ministru li jagħmel dan.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Jien nissospendi ruħi nisma' lill-Ministru jagħti r- raġuni għaliex m'għandhomx ikun published id-direttivi li jagħti l-ministru lill-awtorita'.

Nissospendi ruħi għaliex mingħajr ma nduna l-Ministru kkonferma kemm għandna raġun ngħidu li din l-awtorita' se tispiċċa pupazz tal-ministru.

Għaliex m'għandekx tagħmilha pubblika d-direttiva tal- ministru lill-awtorita'?

Bir-rispett kollu, il-każ li semma' ma jistax jagħmlu l-ministru taħt din il-klawsola.

Permezz ta' din il-klawsola ministru ma jistax jibgħat jgħid lill-awtorita' biex, per eżempju, tinvestiga xi ħaġa dwar il-cable television.

Għax il-klawsola tgħid ċar u tond li d-directions li:

"...from time to time are given to the authority are directions of a general character not inconsistent with the provisions of this Act."

Mela ċertament direttiva bħal dik m'hijiex of a general character u hija ultra vires għal din il-liġi.

L-eżempju li ta huwa bir-rispett kollu żbaljat, għalkemm jimplika ċar il- mind-set tal-gvern li qed imexxi din il-liġi.

Il-liġi m'hijiex qed tagħti l-poter lill-ministru biex jordna lill-awtorita' biex tinvestiga lil dak jew lill-ieħor.

Din il-klawsola assolutament ma tippermettix lill-ministru jagħmel hekk, għax hawn qed tirriferi għal direttivi ta' natura ġenerali, bħal dwar kif se jiġi orġanizzat is-suq jew dwar kif se tiġi organizzata ir- regulation.

Mela dan l-eżempju huwa ħażin imma jindika l-psikoloġija tal- gvern li l-ministru se jkollu l-poter li jimbotta lill-awtorita' biex tkun qisha kelb ta' l-għassa fuq dak jew fuq l-ieħor.

Il-Ministru għandu kull dritt jaħseb hekk, imma m'għandux dritt jew poter taħt din il-liġi jagħmel hekk.

Dik m'hijiex direttiva of a general character.

Ladarba dan huwa stabilit, jerġa' jqum il-punt: X'jista' jkun daqstant kunfidenzjali f'xi ħaġa li tkun of a general character?

Anzi jekk hija of a general character għandha tkun pubblikata għax se tkun direttiva li tapplika għal kulħadd.

Nerġa' ngħid: Fejn hi t-trasparenza li l-ministru joħroġ direttiva of a general character, jagħmilha in writing - għax qbilna li se ssir in writing - u jkun jafha biss il-ministru u l-awtorita'?

Din il-ħaġa assolutament ma tagħmilx sens.

Jien naħseb li għandu jkun prinċipju kardinali li direttivi of a general character mhux talli jkunu in writing talli jkunu pubblikati fil-gazzetta tal-gvern.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Coleiro.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Intqal li l-ministru se jkollu l-faċilita' kollha li jitlob mingħand l-awtorita' anke informazzjoni ta' ċerta natura.

Dan kif se jinkwadra f'dik li hija l-liberalizzazzjoni li suppost qed titkellem fuqha din il-liġi, meta l-informazzjoni li l-awtorita' se jkollha żgur se tkun ta' natura kummerċjali?

Again dejjem jidħlu s-suspetti għaliex l-affarijiet m'humiex ċari biżżejjed.

Xtaqt insemmi wkoll il-punt fuq l-investigazzjoni li għadu kif semma' l- Kap ta' l-Oppożizzjoni.

X'relazzjoni se jkollha din l-awtorita' mal-fair competition office meta aħna għandna legislation fuq fair competition?

X'tip ta' relazzjoni se jkun hemm bejn dawn iż-żewġ entitajiet?

L-aħħar punt tiegħi huwa fuq dak li qal il-Ministru fir-rigward tas- setgħa li għandu l-prim ministru li jxolji l-awtorita' għaliex tkun naqset li tħares xi ordni maħruġa minn dan l-Att.

Dan il-parlament qed jiddiskuti biex titwaqqaf din l-awtorita', allura l-prim ministru kif ma jiġix u jirriferi lill-parlament fuq ħwejjeġ ta' tali importanza bħax-xoljiment ta' awtorita' sħiħa?

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Il-bieraħ il-Prim Ministru qal li l-assenjazzjoni tal-funzjonijiet bejn il-ministru u awtorita' partikolari tinvolvi xi forma ta' balancing act.

Dan nifhmu jiena.

Jiġifieri waqt li l-ministru huwa responsabbli mill-politika, l-awtorita' għandha tingħata ċerta inizjattiva u ċerta motivazzjoni u tħallilha ċerta leeway biex taħdem.

Nifhem li għandu jkun hemm balancing act pero' jiena ma nafx fejn huwa l-isforz li sar biex ikun hemm din il-balancing act fil-każ ta' din il-liġi.

Fil- klawsoli kollha ta' din il-liġi ma ssib l-ebda balancing act imma hemm assolutament l-awtorita' tal-ministru.

Il-ministru jista' jappunta lin- nies, jista' jneħħihom, jista' jgħaddilhom direttivi fil-magħluq u jista' jagħmel kollox.

THE CHAIRMAN : Il-Ministru.

ONOR.

CENSU GALEA: Il-balancing act qiegħed minn klawsola 1 sa klawsola 32 magħqudin kollha flimkien.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni għandu raġun li kif inhi qiegħda l-liġi l- ministru ma jistax jordna li tiġi investigata attivita' ta' kumpannija partikolari u dak il-punt huwa evidentement validu.

Issa għar-rigward tal- pubblikazzjoni bil-miktub se nressaq din l-emenda:

"O" Fis-subklawsola (1) fi klawsola 6 minnufih wara l-kliem "jagħti lill- awtorita' direttivi" għandhom jidħlu l-kliem "bil-miktub".

"O" In subclause (1) of clause 6 immediately after the words "to the authority directions" there shall be added the words "in writing".

Mela dawn id-direttivi ma jistgħux ikunu bil-fomm jew inkella b'xi mod ieħor imma jridu jkunu bil-miktub.

Rigward il-pubblikazzjoni ta' dawn id-direttivi l-parir li għandi huwa li għalkemm huwa ideali li dawn id-direttivi jiġu ppubblikati - u safejn nistgħu għandhom jiġu pubblikati wkoll - jista' jkun hemm ċirkostanzi fejn ma jkunx possibbli jew inkella huwa fl-interess pubbliku li ma jiġux pubblikati.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni

ONOR.

ALFRED SANT: Kull raġuni li tinġieb biex titnaqqas it-trasparenza hija awtomatikament suspetta.

Aktar u aktar awtomatikament suspetta r- raġuni konkreta li ġab il-Ministru in the first stage.

(Interruzzjonijiet) Issa qed jammetti li bil-liġi ma jistax iġiegħel lill-awtorita' tinvestiga kumpannija.

Issa m'għandniex eżempji aktar imma qed jgħidilna li għandu parir li jista' jkun hemm affarijiet li ma jkunux in the public interest.

U ejja!

X'jistgħu jkunu dawn l-affarijiet daqstant importanti?

Dawn huma direttivi ta' natura ġenerali.

Allura dan qegħdin nagħmluh biex il- burokratiċi u t-teknokratiċi jkunu jistgħu jaħbu idejhom.

Din ma tagħmilx sens.

Il-Ministru qalilna li t-trasparenza tinħass il-ħin kollu f'kull klawsola, imbagħad ma jaċċettax l-iktar ħaġa trasparenti bħala bħala prattika li direttiva ta' natura ġenerali tiġi ppubblikata?

Hawnhekk qed noħolqu screen madwar dak li nagħmlu biex ikollna ċ-ċans nimmanipulaw l- affarijiet.

Forsi dawn għandhom direttiva moħbija.

Dan bħal fil-każ ta' Luigi XIV, jibgħatlek ittra minn taħt biex lil xi ħadd iddaħħlu l-ħabs u lil xi ħadd tħallih barra!

Raġuni oħra importanti għaliex għandha tiġi published hi għax jista' jkun hemm direttivi li ma jkunux ta' natura ġenerali imma xorta joħorġu u ħadd ma hemm biex jikkontesta li dik m'hijiex ta' natura ġenerali.

Il-Ministru stess tana eżempju ta' direttiva ta' natura partikolari li għalih kienet ġenerali.

Din id-direttiva jibgħatha xorta waħda in writing.

Min se jkun jaf li dik ħarġet u li hija ultra vires?

Fejn hi t-trasparenza?

Nerġa' nfakkar lill-Ministru li fil-liġijiet li qrajtlu tal-UE fuq regolamentazzjoni tat-telecoms u tal-komunikazzjoni, il-kelma trasparenza tidher il-ħin kollu.

Il-Ministru qalilna li t-trasparenza f'din il-liġi tidher mill-miżuri li se nkunu qed indaħħlu.

Hawn għandna każ fejn direttivi ġenerali jemanaw mill-ministru lill-awtorita' li suppost hija awtonoma.

Hu qed jgħid li jista' jkun hemm raġunijiet għaliex direttiva ma tkunx pubblikata.

Jekk għandu xi każi jew setturi konkreti f'moħħu fejn skond hu fl-interess pubbliku li ma jixxandrux, jgħidilha liema huma forsi naqblu miegħu.

Jekk neliminaw dawn il-każi konkreti mbagħad id-direttivi l- oħra kollha għandhom jiġu pubblikati.

Din hija t-trasparenza li ftaħar biha meta qalilna li kull klawsola tirrifletti awtomatikament is-sens ta' trasparenza?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru

ONOR.

CENSU GALEA: Naħseb li rridu nagħtu ftit mertu lill-membri li għad iridu jiġu appuntati fl-awtorita'.

Dawn żgur ma jkunux f'qagħda li b'xi mod jaċċettaw li jimxu fid-direzzjoni ta' direttivi li huma ultra vires.

Minbarra hekk, jekk l-awtorita' se tkun qed taġixxi fuq direttiva partikolari tal-ministru, jien konvint li l-istess awtorita' se tippubblika u tgħid li tinsab miexja fuq direttiva partikolari tal-ministru.

Il-punt li qed isemmi l-Kap ta' l-Oppożizzjoni fuq xi affarijiet li huma ultra vires jew b'xi mod moħbija ma jirriżultax.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Ma nistgħux nibqgħu sejrin hekk, Mr. Chairman.

Kull darba li titqajjem oġġezzjoni qed insemmu n-nies li se jaħdmu b'dan il-mod, il-ministru li se jaħdem b'dan il-mod jew li l-bord li se jaħdem b'dan il- mod ...

Imma skużi, allura ma nagħmlu liġijiet xejn!

Inħallu lill-bord u lill-ministru jmexxu u nafdaw fil-kapaċita' u fl-integrita' tagħhom u fil- parametri li jmexxu 'l quddiem.

Il-ħajja reali m'hijiex hekk.

U jien frankament xi kultant ngħid li dan huwa maniġġ għal ta' l-apposta.

Skużi, huwa fair enough li jkollok il-fiduċja fin-nies li se jiġu appuntati, imma lil dawn għandek tagħtihom is-saħħa bil-liġi biex ikunu jistgħu jmexxu 'l quddiem l-affarijiet mingħajr ma joqogħdu jxellfu subgħajhom ma' dak jew ma' l-ieħor.

X'inhi l-problema li direttivi ta' natura ġenerali jiġu pubblikati?

Il-Ministru qal li jista' jkun hemm l-interess pubbliku.

X'inhu l-interess pubbliku?

L-interess pubbliku hu li l-affarijiet isiru bi trasparenza l-ħin kollu f'qasam bħal dan.

Il-Ministru beda billi semmielna każ konkret li huwa ultra vires u ġibdu lura.

Imma hemm xi każi konkreti oħra?

Jekk hemm forsi naqblu magħhom, imma la m'hemmx m'għandniex noqogħdu ngħidu li n-nies ta' l-awtorita' se jkunu tant trasparenti li se jippublikawhom huma.

Mhux dejjem hekk jiġri, u bħala eżempju nistgħu nsemmu l-korporazzjoni ta' l-iżvilupp.

F'dan il-każ ċerti stqarrijiet li qed jiġru min-naħa tal-politiċi on the one hand u min naħa l-oħra ċerti affarijiet fil-korporazzjoni ta' l- iżvilupp qed jimxu ħażin kontra kull trasparenza u kontra kull accountability.

Fost affarijiet oħra qed inaffru l-investiment minn pajjiżna.

X'inhu dan?

Jiena konvint li se jkun hemm attentat biex jitpoġġew nies ta' integrita' u ta' kapaċita' imma hija l-istruttura tal-liġi li trid tagħtihom is-saħħa lil dawn in-nies.

U tagħtihom saħħa billi ma jkunux soġġetti għall-ħsieb li ladarba direttiva hija bil-moħbi jridu jaraw huma kif se jmexxu jekk ma jaqblux magħha, imbagħad kulħadd iġorr ir- responsabbiltajiet tiegħu.

Integri kemm huma integri u kapaċi kemm huma kapaċi, direttiva bil-miktub imposta mill-ministru bil-liġi, tagħtihom iċ- ċans li jeżerċitaw l-integrita' tagħhom u l-kapaċita' tagħhom bla constraints.

U dan imissu jżomm quddiem għajnejh il-Ministru li ftaħar li t- trasparenza tkejjilha mill-miżuri konkreti li se jkun qed ipoġġi 'l quddiem.

Hemm aħna, qed ipoġġi miżura konkreta 'l quddiem.

Din iżżid it- trasparenza jew tnaqqas it-trasparenza?

Huwa evidenti li tnaqqas it- trasparenza.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

CENSU GALEA: Fil-fatt, diġa kienet ċara li b'xi mod l-awtorita' trid tispjega li miexja fuq id-direttiva.

Issa bil-pożizzjoni li d-direttivi jkunu bil-miktub, il-membri ta' l-awtorita' u l-awtorita' se jkollhom il- liberta' u l-possibbilta' kollha li bl-iktar mod trasparenti wkoll... (interruzzjonijiet) Iva, il-proċess ta' trasparenza li tkellem fuqu diversi drabi l-Kap ta' l-Oppożizzjoni qiegħed hemm.

Imbagħad fl-aħħar mill- aħħar dawn tista' tippublikahom.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Dan li qed jgħid il-ministru fl-opinjoni tiegħi m'huwiex ibbażat fuq realta' amministrattiva.

Dan joħroġ minn subklawsola 6 (3) li titkellem fuq x'jiġri jekk l-awtorita' fails to comply ma' direttiva li tkun irċeviet.

Infakkar jien li fil-bidu lanqas kienet bil-miktub id- direttiva, jiġifieri tant konna trasparenti li meta qed nagħmlu d-drafting tal-liġi anke dan il-punt elementari nqabeż!

Jekk l-awtorita' ma tesegwix id-direttiva li rċeviet, se tkun soġġetta li jkollha s-sanzjoni li l- ministru jkeċċiha jew joħdilha l-affarijiet?

Jista' jiġri li l-awtorita' ma taqbilx mad-direttiva tal-ministru kollha kemm hi u tobdi minnha 60% jew 70%.

B'liema mod l-awtorita' se tkun qiegħda b'mod trasparenti turi lill- pubbliku eżattament x'qed tagħmel?

Ma nafx!

Għax hi se tkun qed timplimenta 60% mid-direttiva li tkun irċeviet.

U jekk in-naħa tal-gvern tkun urtata minħabba dak il-40% li ma jkunx ġie implimentat, għandha ċans tagħmel pressjoni qawwija fuq l-awtorita' - kollox bil-moħbi.

L-awtorita' mhux se tippubblika d-direttiva sħiħa la l-liġi ma timponilhiex li tagħmel hekk.

Imbagħad allura nistgħu naslu għall-pożizzjoni fejn in-naħa politika, għax jaqblilha tagħmel hekk, tagħmel anke pressjoni ġenerali, pubblika fuq l-awtorita' kif aħna pubblikament nagħmlu, bir-raġun kollu, fuq il-planning authority - għax ma tkunx qed taħdem tajjeb.

Fejn hi t- trasparenza f'dan kollu?

U nistgħu naslu għall-istadju li fit-taħwida li tinqala' jinġibdu lura l-affarijiet mill-awtorita' u l-pubbliku ma jkunx qed jara l-affarijiet b'mod trasparenti.

Dawn l-affarijiet qegħdin waħda wara l-oħra.

Allura dan tajjeb?

Jekk l-awtorita' tiddeċiedi li timplimenta 60% biss mid-direttiva - u għax huma ta' integrita' u ta' kapaċita' se jagħmluha din il-ħaġa - imma skużi għall-anqas trid tagħtihom il-protezzjoni li jkunu jafu minn fejn telqu u fejn waslu.

Il-ministru tahom direttiva u huma se jimplimentaw 60% biss minnha.

Imbagħad jekk il- ministru jrid ikeċċihom jew jeħdilhom l-affarijiet, hi responsabbilta' tal- ministru daqs kemm hi responsabbilta' ta' l-awtorita'.

Din hija t- trasparenza.

Important aktar u aktar minħabba l-mod kif jiskattaw waħda ma' l-oħra subklawsoli (1), (2) u (3).

Jekk l-awtorita' hija veru awtonoma, l-ewwelnett id-direttivi ta' natura ġenerali għandhom ikunu jidhru b'mod trasparenti.

It-tieni l-operat u d- deċiżjonijiet li twettaq l-awtorita', jekk ikunu 20%, 50%, 100%, anke huma jkunu bl-istess mod ċari u preċiżi u t-tielet kulħadd ikun jista' jibbilanċja l-affarijiet fit-trasparenza.

Għaliex il-planning authority hija daqshekk kritikata?

Għax fiha ma tidhirx trasparenza.

La nafu x'direttivi tirċievi u lanqas nafu kif ikunu wiegħed ċerti deċiżjonijiet.

Minkejja li għandha qafas pubbliku minn barra, id-deċiżjonijiet jittieħdu b'mod li huwa mdallam.

Allura issa se nagħmlu l-istess ħaġa hawn ukoll?

Jiena nappella lill-Ministru biex jerġa' jikkonsidra l-pożizzjoni tiegħu għax m'hijiex tenibblii, lanqas in terms ta' trasparenza Ii qed jgħid li qed turi din il-liġi.

Ma turihiex f'dan il-każ żgur.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

CENSU GALEA: Nifhem il-kumment tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni li biex jipprova jippopolarizza l-argument tiegħu, jagħmel attakk indirett fuq il- planning authority.

(Interruzzjonijiet) Kollox sew, jekk iqishom bħala attakki diretti ma jimpurtax!

Il-punt li semma' l-Kap ta' l-Oppożizzjoni hu li l-ministru għandu l-poteri li jista' jagħti direttivi ta' xorta ġenerali u qed jistaqsi x'jistgħu jkunu dawn id-direttivi.

Qal li jistgħu jkunu affarijiet ultra vires, li jmorru 'l bogħod mill-funzjoni ta' l- awtorita' u li subklawsola (3) timplika li jekk l-awtorita' ma tesegwix direttiva 100%, il-ministru jista' jkun urtat u allura b'konsegwenza ta' hekk l-awtorita' kollha kemm hi tista' tisfa' mtajra.

Naħseb li l-Kap ta' l-Oppożizzjoni - issa jew apposta jew inkella ma nafx għal liema raġuni - qed jaqbeż ukoll nofs sentenza li tinsab f'subklawsola 6 (1), fejn qed ngħidu li:

"Il-Ministru jista' fir-rigward ta' dawk l-affarijiet li jkun jidhirlu li jolqtu l-interess pubbliku, minn żmien għal żmien jagħti lill-awtorita' direttivi ta' xorta ġenerali, li ma jkunux inkonsistenti mal-provedimenti ta' dan l-Att".

Mela l-ewwelnett id-direttivi li jista' jagħti l-ministru huma direttivi ta' xorta ġenerali li jidhru li jolqtu l-interess pubbliku.

Imbagħad hemm il-parametru l-ieħor li jgħid li dawn id-direttivi jridu jkunu tali li ma jkunux inkonsistenti mal-provedimenti ta' dan l-Att.

Dan ifisser li d- direttivi bl-ebda mod m'huma se jkunu ultra vires u lanqas imorru kontra l- mod kif għandha taħdem l-awtorita'.

Mela hawnhekk huwa ċar x'tip ta' direttivi jistgħu jingħataw.

Ta min jgħid li fil-bidu ma kenux bil-miktub imma qegħdin naqblu li għandhom ikunu direttivi ukoll bil-miktub.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Bir-rispett kollu, min qal li direttiva bilfors tkun inkonsistenti u tqajjem il-problemi?

L-ewwelnett l-eżempju ta' l-ultra vires mhux jien ġibtu imma ġabu l-Ministru stess meta qal li d-direttiva m'għandhiex tkun pubblika jekk il-ministru jgħid lill-awtorita' biex tinvestiga kumpannija.

Imbagħad aċċettaha li tkun ultra vires.

Hu ġabu l- eżempju.

Jien mhux qed ngħid li direttiva li tista' tiġi kkontestata mill- awtorita' bilfors se tkun inkonsistenti mal-provvediment ta' din il-liġi.

Jista' jkun hemm apprezzament ta' politika differenti bejn il-ministru u l- awtorita' fuq bażi ta' policy.

La l-ministru u lanqas l-awtorita' jew il- membri ta' l-awtorita' ma jkunu inkonsistenti mal-provvediment ta' din il- liġi imma jista' per eżempju jkun hemm nuqqas ta' qbil fuq kif għandu jiġi organizzat is-suq.

Per eżempju, il-ministru jibgħat direttiva li ħadd fis- settur tat-telecoms ma jkollu iktar minn 30% għal 40% tas-suq.

Hemm xi ħaża inkonsistenti ma din il-liġi?

Le, hija mod kif b'apprezzament ta' ġudizzju kummerċjali gvern jagħti direttiva konsistenti mal-liġi imma jista' jkun li membri ta' l-awtorita' ma jaqblux magħha.

La wieħed u lanqas l-ieħor ma huwa inkonsistenti mal-liġi.

Il-membri ta' l-awtorita' jistgħu flok 30% jgħidu 50% u l-ministru ma jkunx happy biha din.

M'humiex qegħdin jimplimentaw id-direttiva kollha imma parti minnha.

(Interruzzjonijiet) X'għandha x'taqsam li l-ministru żgur se joqgħod attent li ma jkunx inkonsistenti mal-liġi!

(Interruzzjonijiet) Mhux dak il-punt.

Il-punt hu li d-direttiva li joħroġ il-ministru tkun pubblikata in writing u l-awtorita' tgħid: Aħna se nimplimentaw daqshekk biss minnha.

U anke d- deċiżjoni tagħhom imbagħad ovvjament tispiċċa pubblikata.

Jekk ikun hemm clash u l-prim ministru jiddeċiedi li jieħu parti mill-funzjonijiet ta' l- awtorita' għal din ir-raġuni, x'hemm ħażin li kollox ikun trasparenti?

Bilfors li hekk trid tkun biex naħdmu bis-serjeta' fuqha din l-istorja.

Nerġa' ngħid li direttiva li ma tintlaqax mill-awtorita' ma jfissirx li tkun direttiva inkonsistenti mal-provvedimenti ta' din il-liġi, anzi tkun in line magħhom.

Dan huwa l-punt kollu tar-regulation, apprezzament politiku, ekonomiku, kummerċjali u teknoloġiku ta' kif jimxu l-affarijiet.

M'huwiex konċepibbli li l-gvern ikollu veduta u l-membri ta' l-awtorita' ikollhom veduta oħra?

X'inhi r-raġuni li qed ngħidu li d-direttivi ma jiġux ippubblikati.

Din il-ħaġa ma tagħmilx sens.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Mr. Chairman, il-Kap ta' l-Oppożizzjoni m'huwiex korrett meta jgħid li d-direttivi kollha ma jiġux ippubblikati jew inkella xi direttiva partikolari ma tiġix ippubblikata.

Li qed ngħidu f'din il- klawsola partikolari huwa li mhux bilfors jiġu ppubblikati.

Għar-rigward tal-punt illi naslu fil-pożizzjoni li għal xi raġuni jew oħra l-awtorita' jkollha b'xi mod tiġi xolta...

ONOR ALFRED SANT: Mhux tiġi xolta.

Min qed jgħid xolta?

ONOR ĊENSU GALEA: Kollox sew, tiġi mneħħija.

ONOR ALFRED SANT: Il-funzjonijiet tagħha jeħodhom il-Prim Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Tiġix xolta jew imneħħija, jiena konvint li kieku naslu għal pożizzjoni bħal din mhux biss ir-raġunijiet għaliex jitneħħa l- poter mingħand l-awtorita' u jmur għand il-ministru jkollhom jiġu ppubblikati, imma jiġu ppubblikati wkoll id-diskussjonijiet kollha u l- fatti kollha li jkunu saru.

Naħseb illi l-Kap ta' l-Oppożizzjoni qiegħed iġorr l-argument.

Minn pożizzjoni fejn qiegħed jgħid li l-awtorita' mhux bilfors tippubblika d-direttivi jew inkella l-Ministru mhux bilfors jippubblika d-direttivi qed imur għall-pożizzjoni l-oħra fejn il-Prim Ministru jista jittrasferixxi l-funzjonijiet ta' l-awtorita' lill-ministru.

Naħseb illi l-Kap ta' l-Oppożizzjoni jifhem iktar minni li d-deċiżjonijiet li jittieħdu fl-ogħla livell tal-gvern żgur li mhux se jkunu qed jittieħdu b'mod kappriċuż jew inkella b'mod irresponsabbli.

Minbarra l-ministru nnifsu jkun hemm ir-responsabbilta' ikbar tal-prim ministru.

Barra minn hekk meta l-prim ministru jiġi biex jaġixxi f'pożizzjoni bħal din żgur li barra l-fehma tal-Ministru se jisma' wkoll dik ta' l-awtorita'.

Il-każ ta fejn il-Prim Ministru jneħħi funzjoni u jgħaddiha lill-Ministru hija xi ħaġa ta' estremita' biżżejjed li f'dan il-pajjiż tinħoloq reazzjoni u diskussjoni pubblika.

Meta tiġi biex tieħu deċiżjonijiet ta' dan it-tip - u nispera li ma naslu qatt għal din il-pożizzjoni - tkun qed tieħu din id- deċiżjoni b'mod responsabbli u għal raġunijiet ġustifikati skond din il- liġi u skond ukoll l-opinjoni pubblika.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR ALFRED SANT: L-aħħar intervent tiegħi fuq dan il-punt.

Bir-rispett kollu, kull darba qed inbiddlu l-goalposts.

L-ewwel ingħatajna eżempju ta' direttiva inkonsistenti mal-liġi, issa meta waqqa' dan il-punt ukoll qed ngħidu - jien ngħidlu argument tas-soltu - li hemm ministru, prim ministru u gvern li se jkunu responsabbli u allura se jagħmlu l-affarijiet kif suppost.

Skużi, iċ-checks and balances il-liġi trid toħloqhom mhux dawn il- ħafna assumptions dwar kif se jimxu jew ma jimxux l-affarijiet.

Iċ-checks and balances il-liġi trid tipprovdihom u mhux qed tipprovdihom.

Jien tajtu eżempju u hu għadu ma tanix eżempju wieħed.

Jien tajtu eżempju ta x'jista' jinqala' u drammatizzajtu apposta biex dan l-eżempju jitlaħħam.

Semmejtlu eżempju fejn qabbilt klawsola (6)1 ma klawsola 6(3).

Il-fatt li direttiva ma tiġix milqugħa kollha mill-awtorita' jista' jwassal biex jiġri dak li hemm provdut fi klawsola 6(3).

Iċ-cheques and balances il-liġi trid tagħtihom u mhux din il-klima li jitkellem dwarha l-Ministru barra mil- liġi.

Kif qed isiru l-affarijiet m'hawnx trasparenza.

Jiena ma nistax nifhem x'inhija din il-ħerqa min-naħa tal-Ministru biex xi ħaġa mbażwra ma jikkorreġihiex.

Din ma tinvolvih l-ebda problema billi jikkorreġġiha.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Mr. Chairman, diġa' għedt li l-pożizzjoni ta' dak l- eżempju hija fil-fatt differenti minn dik li spjegajt fil-bidunett.

Huwa ċar hawnhekk li dawn id-direttivi ma jridux ikunu inkonsistenti mal- provvedimenti ta' dan l-Att.

Altrimenti m'għandix iktar kummenti x'ngħaddi.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Marie Louise Coleiro.

ONOR MARIE LOUISE COLEIRO: Xtaqt kieku l-Ministru jweġibni għall-punti li għamilt jiena.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Jiena jidhirli li l-punti li tqajmu weġibthom kollha, pero' jekk hemm xi punt partikolari li tħoss li ma weġibthiex dwarhom nipprova nweġibha wkoll.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Marie Louise Coleiro.

ONOR MARIE LOUISE COLEIRO: Jiena staqsejt dwar il-kwestjoni ta x'relazzjoni se jkollha l-awtorita' mal-fair competition office.

Biex il- liberalizzazzjoni u l-politika ta' kompetizzjoni tkun tista' taħdem tajjeb u verament ikun hemm kompetizzjoni ġusta allura l-awtorita' jrid ikollha xi tip ta' relazzjoni.

Jekk le, b'liema mod se jiġru l-affarijiet?

Staqsejt ukoll dwar klawsola 6(3) fejn il-Prim Ministru għandu s-setgħat li jekk din l-awtorita' ma tħarisx dan l-Att, jista' ixoljiha kompletament u jittrasferixxi s-setgħat jew inkella l-funzjoni tagħha lill-Ministru.

Dan il-parlament qed jiddiskuti biex titwaqqaf awtorita' u ma nafx kif imbagħad ikun il-Prim Ministru waħdu li jiddeċiedi mingħajr ma jagħti raġunijiet ċari.

Kif din il-liġi m'hijiex tikkontempla li jerġa' jkun hawn diskussjoni f'dan il-parlament fuq din il-bażi?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Mr. Chairman, għar-rigward tal-punt tar-relazzjoni bejn din l-awtorita' u l-uffiċċju tal-kompetizzjoni ġusta rrid ngħid li l- liġi tal kompetizzjoni hija waħda mil-liġijiet ili għandha relazzjonijiet ma' din il-liġi.

Dan bħal fil-kas tal-postal services act, l-e-commerce u d- data protection act.

Il-punt li l-Prim Ministru bl-omnipotenza kollha jista' jneħħi l- awtorita' jew inkella jista' jneħħi l-funzjoni ta' l-awtorita' u jgħaddiha lill-Ministru, naħseb illi kien diskuss fit-tul biżżejjed u m'għandix iktar x'inżid ma' dak li ngħad.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Louis Buhagiar.

ONOR LOUIS BUHAGIAR: Jista' l-Ministru jagħmel emenda li f'dawk il-każi li l-Prim Ministru jkun kostrett li jittrasferixxi ċerti funzjonijiet lill- Ministru jew il-funzjonijiet kollha jkun marbut illi jippubblika u jagħti sodisfazzjon lill-parlament għaliex ikun ħa dik id-deċiżjoni?

Hawnhekk m'għandniex noqogħdu nitkellmu fuq intenzjoni tajba.

THE CHAIRMAN: ll-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Mr. Chairman, m'għandix iktar xi nżid mal-kummenti li diġa' għaddejt fuq dan il-punt iktar kmieni dalgħodu.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Louis Buhagiar.

ONOR LOUIS BUHAGIAR: Mr. Chairman, f'dan il-parlament irridu nkunu serji iżjed minn hekk.

M'hijiex serjeta' li f'liġi nagħmlu klawsola speċifika li permezz tagħha l-Prim Ministru se jkollu funzjoni li jittrasferixxi lill- ministru u lanqas ikun hemm bżonn spjegazzjoni f'din il-Kamra.

Jekk irridu nagħmlu leġislazzjoni serja dawn l-affarijiet irridu niddiskutuhom u ma jistax jiġi l-Ministru jgħidilna li mhux se jitkellem iżjed fuq dan il- punt.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Marie Louise Coleiro.

ONOR MARIE LOUISE COLEIRO: Mr. Chairman, qed nitkellmu fuq liġi li se tkun qisha l-vetrina tagħna mhux lokalment biss imma anke internazzjonalment.

Din il-liġi se tagħti s-seta' ta' liberalizzazzjoni f'dan il-qasam tant importanti.

Jekk aħna m'aħniex se nkunu kredibbli ma nafx kif qatt xi ħadd xi darba jista' jħares lejna bħala worth it li jwaddab ftit kapital f'pajjiżna u forsi joħloq ftit impjiegi.

Qed naraw sa mneħirna biex ma ngħidx inqas ukoll.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Mr. Chairman, forsi r-risposta għal dan il-kumment hija n-numru ta' organizzazzjonijiet li diġa' fl-aħħar ġimgħat bdew jaraw il-possibbilta' li jinvestu f'pajjiżna f'dan is-settur.

U iktar ma ndumu ma ngħaddu din il-liġi mill-Parlament aktar inkunu qegħdin intellfu l- possibbiltajiet lil pajjiżna.

ONOR MARIE LOUISE COLEIRO: Il-Ministru Bonnici tgħidx kemm ilu jgħid li ġej kollox hawn.

S'issa għadu ma ġie xejn.

M'għandniex ngħoddu l-flieles qabel ma jfaqqsu.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l- emenda ''O'' għall-klawsola 6.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Emenda ''O'' għaddiet nem. con..

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 6 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Klawsola 6 kif emendata għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 7 - Personalita' ġuridika u rappreżentanza ta' l-Awtorita'

Clause 7 - Legal personality and representation of the Authority

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Mr Chairman, din hija klawsola self-explanatory u m'hemmx aktar kummenti x'ngħaddi, almenu f'dan l-istadju.

THE CHAIRMAN: Hawn rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 7.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 7 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 8 - Provvedimenti rigward il-proċedimenti ta' l-Awtorita'

Clause 8 - Provisions with respect to proceedings of the Authority

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Mr Chairman, din hija klawsola li titkellem dwar il- proċeduri tal-ħajja ta' kuljum ta' l-awtorita'.

Titkellem dwar kif jissejħu l-laqgħat, il-quorum u affarijiet bħal dawn.

Din il-klawsola wkoll hija self-explanatory u m'għandix kummenti x'ngħaddi fuqha.

THE CHAIRMAN: Hawn rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 8.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 8 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 9 - Ħatriet ta' persunal

Clause 9 - Staff appointment

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Mr Chairman, għandi din l-emenda "P" għal klawsola 9:

Klawsola 9

Fil-klawsola 9, minflok il-kliem minn "Bla ħsara" sa "mingħajr preġudizzju" għandhom jidħlu l-kliem "Mingħajr preġudizzju".

Clause 9

In clause 9, for the words from "Subject to" to "without prejudice" there shall be substituted the words "Without prejudice".

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Marie Louise Coleiro.

ONOR MARIE LOUISE COLEIRO: Fi klawsola 9 qed jingħad illi l-ħatra tal- personnel tal-human resource fl-awtorita' issir mill-awtorita', imma mbagħad il-pattijiet u l-kondizzjonijiet ta' l-impjieg għandhom jiġu stabbiliti mill-awtorita' bi ftehim mal-Ministru.

In vista tal-fatt li l- Ministru għandu setgħat kbar ħafna, dan se jkun ifisser li l-awtorita', per eżempju, tirrikmanda xi tip ta' kuntratt jew xi tip ta' kondizzjoni lil xi mpjegat u l-Ministru jista' jiddeċiedi kontra?

Jekk jiġri hekk, ta min se tgħaddi, ta' l-awtorita' jew tal-Ministru?

Dan qed ngħidu dejjem in vista tal-famuża balancing act li l-Ministru qal li torbot minn artiklu għal ieħor.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Jien naħseb illi hawnhekk huwa ċar li l-impiegi għandhom jiġu stabbiliti mill-awtorita' bi ftehim mal-Ministru.

Hija l- awtorita' illi tistabbilixxi l-kondizzjonijiet u l-pakkett kollu ta' ħlasijiet u affarijiet bħal dawn li mbagħad ikun hemm il-Ministru li jrid jaqbel ma' dak li tressaq l-awtorita'.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Marie Louise Coleiro.

ONOR MARIE LOUISE COLEIRO: Jekk il-Ministru ma jaqbilx x'jiġri?

Il- Ministru jista' jtajjar direttorat u jaħtar ieħor u għandu r- responsabbilta', skond il-liġi, li jappunta lil dak u lill-ieħor fl- awtorita'.

Jekk f'dan il-każ l-awtorita' tiġi b'sett ta' kondizzjonijiet u tip ta' kuntratt li l-Ministru ma jiftiehemx dwarhom - se nużaw it- terminoloġija wżata f'dan l-artiklu - ta' min se tgħaddi?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Mr Chairman, ma naħsibx illi huwa l-każ ta' min se tgħaddi, imma dan irid isir bi ftehim bejn iż-żewġ naħat.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Marie Louise Coleiro.

ONOR MARIE LOUISE COLEIRO: Dawn x'affarijiet huma?

Jekk ma jkunx hemm ftehim x'se jiġri?

Se jkun hemm xi strike bejnietkom?

Ta min se tgħaddi?

Din il-liġi titkellem b'mod speċifiku li l-Ministru għandu s-setgħa li jtajjar direttorat, jaħtar direttorat, jaħtar iċ-chairman u jaħtar lil kulħadd.

F'każ li ma jaqbilx mal-kondizzjonijiet u l-kuntratt li l- awtorita' tippreżentalu għall-personnel li se timpjega, ta min se tgħaddi, tal-Ministru jew ta' l-awtorita'?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Jibqgħu jiddiskutu sakemm jiftehmu.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Louis Buhagiar.

ONOR LOUIS BUHAGIAR: Mr Chairman, jekk wieħed segwa l-ġurnali meta bdejna niddiskutu din il-liġi, waħda mill-affarijiet illi l-pubbliku kkritika f'din il-liġi hija l-omnipotenza tal-Ministru.

Din kienet waħda mill-punti kardinali għaliex l-Oppożizzjoni tkellmet kontra din il-liġi.

Il-Ministru jaħtar lill-awtorita', jaħtar lill-membri ta' l-awtorita', jaħtar id-diretturi, jista' jneħħi lill-awtorita', jista' jneħħi d- diretturi u jaħtar iċ-chief executive.

Issa wasalna fil-punt illi jekk l- awtorita' tiddeċiedi li timpjega lil xi ħadd trid bilfors tmur għand il- Ministru u tieħu l-approvazzjoni tiegħu.

Fejn hi l-fiduċja li n-naħa tal- gvern titkellem dwarha rigward l-awtoritajiet?

Fejn hi l-fiduċja li n-naħa tal-gvern għandha fil-poplu Malti?

Din hija patrimonju tal-gvern u patrimonju tal-Ministru.

Huwa veru li għandu jkun hemm balancing act u li l-Ministru għandek tħallilu l-poteri għax ġie elett mill-poplu imma fl- istess ħin bilfors irridu nħallu ċerta funzjoni lill-awtoritajiet.

Dan l- artiklu huwa eżempju ċar fejn din il-liġi qed tagħmel kastrament lill- awtorita' mingħajr ma tħallilha funzjoni ta' xejn.

Lanqas biss se tħallilha l-funzjoni li timpjega lil xi ħadd li fl-opinjoni tagħha jidhrilha li hu tajjeb jekk ma jkunx hemm il-ftehim tal-Ministru.

F'dan il-pajjiż l- affarijiet nafu kif jiġru meta tindaħal persuna pubblika.

Sfortunatament - u hawn m'inix nipprova nnaqqas il-mertu tan-nies fil-gvern - meta ssemmi li l-ministru se jindaħal biex jimpjega lil xi ħadd jew biex jiftiehem li jimpjega lil xi ħadd nifhmu li għandu ċerta nuqqas ta' fiduċja fil- pubbliku.

Allura se nkomplu nsammru l-musmar anke b'din il-liġi?

Jista' l- Ministru jikkonsidra li għallinqas din il-klawsola jneħħiha minn nofs u tkun unikament responsabbilta' ta' l-awtorita' li timpjega l-impjegati li jidhrilha li hemm bżonn?

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Michael Frendo.

ONOR MICHAEL FRENDO: Mr Chairman, jiena assolutament ma naqbilx ma' l- argumenti fuq din il-klawsola min-naħa ta' l-Oppożizzjoni.

Jekk niġu f'sitwazzjoni fejn awtorita' timpjega lil xi ħadd b'xi Lm70,000 mbagħad niġu f'dan il-parlament u nduru għall-ministru u nistaqsuh ma nafx kemm-il mistoqsija u nżommuh responsabbli għall-mod ta kif qed jintnefqu l-flus pubbliċi.

Ladarba hawn ġew isir hekk ma nistgħux imbagħad fl-istess argument ngħidu li l-ministru m'għandu jkollu l-ebda say assolutament mhux fuq min timpjega, imma fuq il-pattijiet u l-kondizzjonijiet ta' l-impjieg.

Naħseb illi l-awtorita' għandu jkollha l-fakulta' illi min qed imexxiha jagħmel l-għażliet tiegħu lil min jimpjega imma mhux li jagħmel pattijiet u kondizzjonijiet li forsi ma jkollhom l-ebda relazzjoni mal-pattijiet u kondizzjonijiet f'awtoritajiet oħrajn u joħloq sitwazzjoni fejn il-Ministru jrid jiddefendi affarijiet illi m'għandu l-ebda say fihom.

Naħseb li din mhijiex klawsola daqshekk ħażina u żgur li mhijiex klawsola li jixirqilha t- terminoloġija li ntużat li qed "tikkastra" lill-awtorita'.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Mr Chairman, jiena niskanta kif il-line of thought il- ħin kollu ta' l-Oppożizzjoni huwa ta' attakk fuq il-pożizzjoni tal-ministru all along.

Kif qal l-Onor.

Michael Frendo irridu naqraw ukoll dak illi hemm.

Ħadd mhu qed jgħid illi l-Ministru se jkun hu li jindaħal jekk jiġix impjegat ''a'' inkella ''b'' imma huwa l-pakkett ta' kondizzjonijiet illi se jiġi diskuss u se mai approvat mill-ministru.

Kif qal l-Onor.

Frendo l-ministru fl-aħħar mill-aħħar qiegħed hemmhekk biex jassigura li jkun hemm relattivita' bejn din il-funzjoni partikolari u funzjonijiet f'postijiet oħra biex jiġi assigurat li ma jkun hemm ħadd illi f'daqqa waħda jiddeċiedi li jagħti anke t-tip ta' pakketti li għamel referenza għalihom l-Onor.

Frendo.

U hawnhekk żgur m'hawn l-ebda intenzjoni li b'xi mod il-Ministru jiddeċiedi li jiġi mpjegat ''a'' jew ''b'' kif donnha qed tagħti l-impressjoni l-Oppożizzjoni.

Huwa l-pakkett ta' kondizzjonijiet li jkun stabbilit mill-awtorita' bi ftehim ma' l-istess ministru.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Louis Buhagiar.

ONOR LOUIS BUHAGIAR: Mr Chairman, possibbli l-Ministru mhux se jkollu l- fiduċja f'awtorita' li jappunta hu stess li din tara li l-kondizzjonijiet ta' impjieg ikunu konsistenti mal-budget li l-Ministru jassenja lil din l- awtorita'?

Hemm bżonn il-Ministru jorbot lill-awtorita' dwar il-pattijiet u l-kondizzjonijiet ta' kull impjieg li jsir ma' l-awtorita'?

Din hija l- fiduċja li nitkellmu fuqha dwar l-awtoritajiet?

Jiena kont nifhem li x- xogħol tal-Ministru f'dan l-att għandu jkun li jagħti direttivi dwar il- policies u jara li l-att jiġi mplimentat bħala mod ġenerali.

Il-Ministru jista' jiġi kkritikat dwar kemm jassenja budget lill-awtorita', imbagħad għandu jkollu fiduċja biżżejjed fl-awtorita' li din se tutilizza dawk il- fondi skond kif jidhrilha hi.

Din l-awtorita' għandha jkollha kull faċilita' li timpjega lil xi ħadd u tagħmillu kondizzjonijiet u pattijiet dwar kif jidhrilha li huma konsistenti mal-kapaċitajiet ta' dik il-persuna mingħajr indħil tal-ministru.

Il-ministru m'għandux għalfejn joqgħod jidħol fin-nitty-gritty ta' din l-awtorita' għax inkella se jintilef jaħli ħafna żmien fuq affarijiet li suppost għandha responsabbli għalihom l- awtorita'.

ONOR ĊENSU GALEA: No more remarks.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-emenda "P" kif ippreżentata mill- Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "P" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 9 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri:No) Carried.

Klawsola 9 kif emendata għaddiet u ġiet ordnata biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi

Klawsola 10 - Ħatra u funzjonijiet ta' l-Uffiċjali u l-impjegati ta' l- Awtorita'

Clause 10 - Appointment and functions of officer and employees of the Authority.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Klawsola 10 titkellem dwar li l-awtorita' għandha timpjega u taħtar personnel b'remunerazzjoni skond il-kondizzjonijiet li jiġu stabbiliti minn żmien għall-ieħor skond l-artiklu 9 li għadna kif għaddejna.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Louis Buhagiar.

ONOR LOUIS BUHAGIAR: Mr Chairman, hawnhekk japplika l-istess argument li konna qegħdin nagħmlu għall-klawsola preċedenti.

Hawnhekk jidher li lill- awtorita' qed nagħtuha fakulta' li taħtar u timpjega b'dawk ir- remunerazzjonijiet u b'dawk il-pattijiet u l-kondizzjonijiet u allura bilfors terġa' tapplika klawsola 9 u bilfors irid jerġa' jindaħal il- ministru biex jara jekk dawk il-pattijiet u l-kondizzjonijiet humiex ġusti.

Il-Ministru m'għandux għalfejn joqgħod jidħol f'dan ix-xogħol meta qed nitkellmu fuq id-deċentralizzazzjoni tal-poter.

Il-Ministru se jispiċċa missing the woods for the trees kif jgħidu l-Ingliżi, jidħol fid-dettall u jitlef mill-funzjonijiet li għandu jkollu dwar direzzjoni ta' politika u biex jara li dan l-att ikun esegwit bil-mod kif approvat f'dan il- parlament.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: No more remarks.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 10.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 10 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 11 - Assenjament ta' uffiċjali pubbliċi biex jaqdu dmirijiet ma' l- Awtorita'

Clause 11 - Detailing of public officersfor duty with the Authority

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Din il-klawsola titkellem dwar il-mod ta kif persuni li qegħdin jaħdmu fis-settur pubbliku jistgħu jiġu assenjati ma' l- awtorita' u wkoll il-mod ta kif ikunu jistgħu jaqdu funzjonijiet fl-istess awtorita'.

THE CHAIRMAN: Hawn rimarki?

L-Onor.

Louis Buhagiar.

ONOR LOUIS BUHAGIAR: Mr Chairman, qed nifhem sew li bniedem li jiġi trasferit mis-servizz pubbliku u jgħaddi biex jiġi mpjegat mill-awtorita' awtomatikament wara sena dan ma jibqax jiġi kkonsidrat bħala li jaħdem mas- servizz pubbliku diment li ma jkunx hemm proviżjonijiet ulterjuri?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Mr Chairman, din hija klawsola li għadha kif ġiet applikata fit-twaqqif tal-Malta Tourism Authority u l-pożizzjoni hi li persuna li tmur ma' l-awtorita' trid, wara perijodu speċifikat jekk ma jkunx hemm estensjoni tagħha, tiddeċiedi x'se tagħmel.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Louis Buhagiar.

ONOR LOUIS BUHAGIAR: Jista' l-Ministru jelenka r-raġunijiet għaliex il- Prim Ministru jista' jirrevoka partijiet minn din il-klawsola?

Din se tkun talba ta' l-uffiċjal pubbliku stess jew se tkun talba ta' l-awtorita' li f'ċerti sitwazzjonijiet tirrevoka ċerti kondizzjonijiet ta' din il- klawsola?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Mr Chairman, kif għedt din hija klawsola li fil- prattika hija meħuda mil-liġi dwar l-Awtorita' dwar it-Turiżmu u m'hemm l- ebda raġuni partikolari li jkun hemm differenza bejn din l-awtorita' u awtoritajiet oħrajn.

Naħseb li m'hemm l-ebda raġuni għaliex għandi nidħol fid-dettall li qed jitlob l-Onor.

Buhagiar u m'għandix kummenti aktar x'ngħaddi.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Louis Buhagiar.

ONOR LOUIS BUHAGIAR: Mr Chairman, jiena nistenna iżjed serjeta' mill- Ministru.

Huwa veru li dawn il-klawsoli li qed ngħaddu b'ċerta rapidita' huma kkuppjati minn liġijiet oħrajn pero' l-Ministru għandu d-dmir li jidħol fid-dettall tal-liġi u allura għandu jagħti l-ispjegazzjoni.

Għallinqas jista' l-Ministru jispjegali jekk il-Prim Ministru huwiex se jirrevoka partijiet minn din il-kondizzjoni fuq talba ta' l-uffiċjal pubbliku nnifsu jew fuq talba ta' l-awtorita'?

Għax faċli ngħidu li dawn diġa' għaddejnihom f'liġijiet oħrajn.

Ejja nitkellmu dwar il-kontest ta' din il-liġi.

Per eżempju għalkemm klawsola 4 hija kkuppjata mill- Kostituzzjoni u minn liġijiet oħrajn, ikun hemm ċerti ċirkostanzi fejn ċerti partijiet, għalkemm japplikaw għal-liġijiet oħrajn ma jkunux japplikaw għal din il-liġi partikolari.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Mr Chairman, l-individwu jista' jitlob, l-awtorita' tista' titlob, il-Prim Ministru jista' jitlob u tista' tkun xi ħaġa bejn kulħadd flimkien jew uħud minnhom.

U huwa nkredibbli li xi ħadd jiġi jgħid li f'liġi bħal din għandna nidħlu f'dan id-dettall kollu.

Jista' jagħti l- kas li l-awtorita' ma tkunx trid lil ċertu individwu għal xi raġunijiet li ma nafx x'jistgħu jkunu u l-individwu jkun irid jibqa'.

Jista jiġri viċi versa fejn l-individwu ma jridx jibqa' u l-awtorita' jkollha bżonnu.

Hija pożizzjoni li tixxiftja mhux skond il-persuna, imma tixxiftja għaliex inti għandek diversi possibbiltajiet kif dik l-ordni tista' tiġi revokata.

Mhux kwestjoni ta' l-individwu jitlob jew l-awtorita' titlob jew il-Prim Ministru jitlob.

Ma tistax tispeċifika x'inhi r-raġuni partikolari.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Marie Louise Coleiro.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: L-argument ta' l-Onor.

Buhagiar huwa f'waqtu mmens għax ma tistax tipparaguna din l-awtorita' ma' l-awtorita' tat- turiżmu.

L-awtorita' tat-turiżmu ħadet jew setgħet tieħu numru ta' nies mid- dipartimenti li kienu jaqgħu taħt it-turiżmu bħall-HCEB, jew inkella l- field service section mentri rigward din it-tip ta' awtorita' qatt ma kien hemm struttura ta' regolatur amplifikata daqshekk.

Il-klawsoli li japplikaw fil-każ ta' l-awtorita' tat-turiżmu ma jistgħux jiġu applikati hawnhekk bl-istess mod.

Din importanti ħafna li tkun ċara.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr. Chairman, bir-rispett kollu persuna hija impjegata maċ-ċivil irrispettivament mil-liema dipartiment jew inkella organizzazzjoni hija mpjegata miegħu.

Dawk li kienu ma' l-HCEB u llum marru ma' l-awtorita' tat-turiżmu għad għandhom l-istess kondizzjonijiet u allura d-distinzjoni ma teżistix.

Dan japplika anke fil-kas ta' din l-awtorita' b'funzjonijiet u raġunijiet differenti.

Veru li f'dan is-settur m'hemmx ħafna impjegati b'mod dirett mal-gvern imma b'daqshekk ma jfisser xejn.

Safejn naf jien il-kondizzjonijiet li jorbtu l-impjiegi mal-gvern huma kondizzjonijiet ġenerali.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Marie Louise Coleiro.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Ma nistgħux niġġeneralizzaw l-impjegati kollha taċ-ċivil.

Hemm ħaddiema taċ-ċivil li m'għandhomx l-istess kondizzjonijiet ta' impjegati oħra.

Per eżempju gwardjan tad-dwana għandu l- istess kundizzjonijiet u jaħdem bl-istess mod li jaħdem skrivan fiċ-ċivil?

Safejn naf jien gwardjan tad-dwana jaħdem bix-shift u skrivan fiċ-ċivil ma jaħdimx bix-shift, jiġifieri ma nistgħux niġġeneralizzaw b'dan il-mod.

MR CHAIRMAN: L-Onor.

Louis Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Mr Chairman, l-istess argument jista' jingħad għal klawsola 11(2).

Skond din il-klawsola l-Prim Ministru jista' jappunta lil xi ħadd jew jittrasferih minn uffiċjal pubbliku għal ma' l-awtorita' pero' jagħmillu kondizzjonijiet li huma differenti minn ta' ħaddieħor.

Jiena naħseb li kif qiegħda din il-klawsola tagħti lok għal ħafna diskriminazzjoni f'dawn it-tip ta' trasferimenti.

Ma naħsibx li għandha tidħol klawsola bħal din jew għallinqas tista' tiġi rranġata biex ma jkunx hemm dan il-lok ta' diskriminazzjoni.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 11.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 11 għaddiet nem. con. u saret parti mill-Abbozz ta' Liġi

Klawsola 12 - Status ta' uffiċjali pubbliċi assenjati biex jaqdu dmirijiet ma' l-Awtorita'

Clause 12 - Status of public officers detailed for duty with the Authority

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Sur President, klawsola 12 titkellem dwar l-istatus li jkollhom uffiċjali pubbliċi li jkunu assenjati ma' din l-awtorita' u għal darb'oħra l-kondizzjonijiet huma dawk kif stabbiliti minn awtoritajiet oħrajn.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Għalkemm uffiċjal pubbliku ikun impjegat ta' l- awtorita', pero' jibqa' kkunsidrat bħala uffiċjal pubbliku a terminu tal- Kostituzzjoni bl-istess responsabbiltajiet u drittijiet.

Persuna oħra li ma tkunx seconded mill-public sector m'hijiex se titqies bħala uffiċjal pubbliku jekk ma tikkreax dikotomija f'dak li huwa engagement ta' employment.

U jekk hu hekk x'inhu l-iskop tal-gvern li jżomm din id- distinzjoni?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nirrepeti li dawn huma l-istess tip ta' kondizzjonijiet li għandhom persuni oħrajn li jiddeċiedu li jmorru ma' awtoritajiet oħrajn, b'mod partikolari ma' l-awtorita' dwar it-turiżmu.

Dwar il-punt li semma' li hemm distinzjoni bejn uffiċjali li jkunu ġejjn miċ-ċivil u uffiċjali mpjegati direttament tajjeb wieħed jgħid li ħlief għal skopijiet ta' pensjoni, impjegat maċ-ċivil li jiddeċiedi li jmur ma' l- awtorita' għandu perjodu tranżitorju ta' sena - jew inkella kemm jiġi stabbilit hawnhekk - biex jiddeċiedi jekk jibqax ma' l-awtorita'.

Jekk jiddeċiedi li jibqa' mbagħad dik id-distinzjoni tispiċċa ħlief għad-dritt tal-pensjoni li ġejja min-naħa taċ-ċivil.

Il-problema li semma' l-Onor.

Mangion m'għandhiex tirriżulta wara l-perijodu tranżitorju.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Jista' jkun il-kas li uffiċjal pubbliku jkun ikkuntrattat li jagħmel ċertu żmien ma' l-awtorita'.

F'dak il-perijodu kuntrattwali jiena nifhem li ma jitlef l-ebda drittijiet tal-pensjoni pero' l-fatt hu li matul dak il-perijodu huwa jibqa' jiġi kkonsidrat bħala uffiċjal pubbliku u tibqa' din id-dikotomija bejn min ikun minn barra u min ikun mis-settur pubbliku.

Barra minn hekk fi klawsola 12(2)(a)(1) hemm il-konsiderazzjoni li ma naħsibx li tagħmel sens sa ċertu punt illi bniedem jista' japplika biex ikun transferred għal dipartiment tal-gvern.

Issa hawnhekk qegħdin nitkellmu f'parametri ta' mobbililta' tax-xogħol ukoll.

Jekk wieħed jagħmel kuntratt ma' l-awtorita' għal sentejn ma jistax ikun li wara sitt xhur jew wara sena u nofs jgħidlek li jrid jiġi transferred ma' dipartiment ieħor.

Ma naħsibx li din il-ħaġa għandha titħalla.

Il-kondizzjonijiet l-oħra tax- xogħol, il-benefiċċju tal-pensjoni u forsi l-perijodu ta' l-għażla li jkun ikkunsidrat bħala uffiċjal pubbliku għal skopijiet ta' pensjoni għandna niċċarawhom pero' ma naħsibx li tagħmel sens li matul dak il-perijodu jkollu dritt li jitlob transfer.

Din m'hijiex serjeta'.

Dan jew se jagħżel li jmur għal dak il-perijodu jew inkella ma jagħżel xejn.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Impjegat li hu fiċ-ċivil se jmur ma' l-awtorita' mhux b'kuntratt kif qal l-Onor.

Mangion.

Ma naħsibx li l-individwu li jmur ma' l-awtorita' għandu jkun prekluż milli jitlob li jiġi trasferit min-naħa għal oħra.

Kif għedt aktar qabel dawn huma kondizzjonijiet ġenerali li qed jiġu applikati għall-awtoritajiet kollha li qed jiġi mwaqqfa u ma narax raġuni partikolari għaliex għandhom jinbidlu.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Il-Ministru kemm-il darba ġustament qal li dan huwa settur speċjalizzat u ħafna drabi jkun aktar diffiċli biex issib nies idonei biex jaħdmu fih.

Minħabba f'hekk ikun tajjeb li uffiċjal pubbliku li huwa tajjeb għal ċerta funzjoni jagħmel kuntratt ma' l-awtorita.

Huwa tajjeb li jsir xi ħaġa biex lil dak li jkun tħajru jieħu ċerta kariga.

Dan li qed ngħid huwa fl-aħjar interess ta' l-awtorita'.

B'dan il-mod impjegat sempliċement tkun qed tgħidlu: Jiena se nitfgħek fl-awtorita' u meta trid itlaq.

Dan huwa konċett pjuttost perikoluż.

Aħjar ikun hemm xi ħadd li volontarjament jagħżel.

Fl-opinjoni tiegħi għandha tingħata l-faċilita' li anke uffiċjali pubbliċi, speċjalment f'ċerti kategoriji, għandhom jiġu recruited b'kuntratt mingħajr ma jitilfu l-benefiċċji li jkollhom matul dak il-perijodu tal-kuntratt.

L-iskop ta' din il-ħaġa huwa biss biex jagħtik aktar flessibbilta' u biex jekk hemm nies li huma idonei tkun tista' tutilizzahom.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA Nifhem u napprezza l-kumment li għadu kif għadda l- Onor. Mangion, madanakollu din is-sezzjoni partikolari titkellem dwar dawk il-persuni li se jiġu assenjati biex jagħmlu xogħol b'mod permanenti.

L- għan prinċipali ta' din il-klawsola u l-klawsola ta' qabilha hu li jirregolaw il-mod ta' kif impjegat maċ-ċivil ikollu l-possibbilta' li jiġi mpjegat ma' l-awtorita'.

Qed jingħata l-possibbilta' ta' perijodu ta' tranżizzjoni - hawnhekk fil-fatt imsemmi b'mod kważi speċifiku li jkun perijodu ta' sena - li fih l-individwu se jkollu l-possibbilta' li jagħżel jekk jirritornax taħt il-kondizzjonijiet tad-dipartiment kif kien qabel inkella jibqax impjegat ma' l-awtorita'.

Wieħed japprezza l-punt li semma' l-Onor.

Mangion għar-rigward ta' kuntratti ta' xogħol u wkoll rigward tal-problema ta' personnel pero' f'dan ir-rigward naħseb li individwu ta' dan it-tip ma jistax jitqies bħala persuna li hija mpjegata ta' l-awtorita', imma jitqies bħala persuna li qed tagħmel biċċa xogħol partikolari bi ftehim partikolari ma' l-awtorita'.

Irrid ngħid li m'huwiex l-għan tagħna li nirregolaw dan ukoll.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Joe Debono Grech.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Jiena qed nifhem x'inhu jgħid il-Ministru pero' meta jiena kont ministru din ippruvajna nagħmluha anke biex imorru mid-DCA għall-MIA pero' dejjem sibna d-diffikultajiet miż-żewġ unions.

Aħna konna ngħidu perjodu ta'transizzjoni ta' sena pero' wara li tgħaddi s-sena xorta jkun hemm il-kwestjonijiet għax jibdew isemmulek il-collective agreements u l-public service commission u jgħidulek li dawn xorta għandhom dritt jerġgħu jmorru lura anke sentejn, tlieta jew erbgħa wara.

Jiena nissimpatizza mal-ministru fuq din il-kwestjoni għax nemmen li mhux sewwa li bniedem imur ma' awtorita' biex jieħu l-benefiċċji minħabba li l- awtoritajiet għandhom pagi differenti u x'ħin ifettillu jerġa' jmur lura f'dipartiment.

Wara kollox dan se jġorr il-pensjoni miegħu.

Per eżempju fil- kas tal-posta kellna ħafna zig-zag minħabba kwestjonijiet ta' promotions u ħafna ġiri minn mal-posta għal mal-gvern u viċi versa.

Jien nixtieq inkun naf jekk hijiex veru li hemm il-PSC fuq dawn l-affarijiet illi tgħidlek li dan ma jistax isir.

Dan qed ngħidu biex ma niġux b'ħafna anomaliji 'l quddiem.

Meta jitlaq bniedem trid timpjega ieħor minfloku.

Barra minn hekk, jekk bniedem għandu pensjoni mal-gvern dan ma tistax tneħħiehielu din u jekk imur ma awtorita' il-pensjoni tiegħu se tiġi aktar minn tal-gvern.

Lili hekk kienu jgħiduli l-PSC u l-unions.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Sur President, fil-fatt il-punt li qajjem tajjeb l- Onor. Debono Grech huwa punt li affaċċjawh il-gvernijiet ta' pajjiżna fl- aħħar snin meta kien hemm kwestjonijiet - u f'ċertu sens għad hemm kwestjonijiet - dwar drittijiet ta' pensjoni għal ċerti impjegati.

Madanakollu bil-mod kif qegħda miktuba f'din il-liġi u kif kienet miktuba fil-liġi dwar il-Malta Tourism Authority din il-problema jidher li ġiet sorvolata u l-pożizzjoni hi li hemm dan il-perijodu ta' tranżizzjoni li fih wieħed irid jiddeċiedi jekk imurx lura jew inkella jkomplix bħala impjegat ta' l-awtorita'.

Jidher li permezz ta' din il-liġi ġew eliminati dawn it- tip ta' diffikultajiet li kellu jaffaċċja l-Onor.

Debono Grech fis-sentejn li għamel ministru.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Joe Debono Grech.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Mr. Chairman, il-unions kienu qaluli li hemm agreements ma' kwalunkwe' gvern u meta konna niġu għaliha kienu jgħidu li dan id-dritt ma jistax jitneħħa.

Jien għalhekk ngħid li għandna nagħmlu shelving tad-deċiżjoni fuq din il-kwestjoni.

J'Alla din il-problema issa ġiet sorvolata.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Il-pożizzjoni għar-rigward ta' dawn il-punti li qajjem l-Onor.

Debono Grech jidher li ġiet ukoll maħsuba minn min kien qed ifassal kemm din il-liġi kif ukoll il-liġi tat-tourism authority.

Id- diffikultajiet imqajma mill-Onor.

Debono Grech ma jidhirx li jistgħu jirriżultaw għaż-żmien li ġej u allura f'dan l-istadju ma narax raġuni għaliex għandna nagħmlu shelving tad-deċiżjoni fuqha.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 12.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 12 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 13 - Offerta ta' impieg permanenti ma' l-Awtorita' lil uffiċjali pubbliċi assenjati biex jaqdu dmirijiet ma' l-Awtorita'

Clause 13 - Offer of permanent employment with the Authority to public officers detailed for duty with the Authority

ONOR.

ĊENSU GALEA: F'din il-klawsola hawn f'aktar dettall il-pożizzjoni ta' dawk il-persuni li sal-lum jaħdmu ma' xi dipartiment tal-gvern u se jiġu assenjati biex jagħmlu xogħol ma' l-awtorita'.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Mr. Chairman, klawsoli 11,12 u 13 iridu jaħsbu għal tliet affarijiet, waħda fejn għandek l-assignment tal-ħaddiema - trasferiment insejħulu assignment - għandek ukoll l-element fejn ħaddiema jiġu kuntrattati u l-oħrajn li jkunu fuq bażi permanenti.

Klawsola 13 tħares fejn ħaddiema mis-settur pubbliku jkunu ngaġġati fuq bażi permanenti ma' l-awtorita'.

Issa fid-dawl tal-fatt li min ikun qed jagħżel li jmur hemmhekk fuq bażi permanenti qed jagħżel ukoll li jitlaq is-settur pubbliku, għaliex irid ikun hemm l-approvazzjoni tal-Prim Ministru?

Hawnhekk hawn:

"L-Awtorita' tista', bl-approvazzjoni tal-Prim Ministru, toffri lill- uffiċjal assenjat..."

Qed tippresupponi li l-uffiċjal irid ikun assenjat diġa' biex ikun jista' jmur hemmhekk fuq impjieg permanenti?

Jekk ikun hemm call for applications u uffiċjal pubbliku jagħżel li jirriżenja biex jiġi ngaġġat hemmhekk, dan ma jistax?

Sempliċement qed nistaqsi mistoqsija għax ma naħsibx li dan huwa l-ħsieb.

Effettivament din il-ħaġa ma tagħmilx sens.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Hawnhekk il-liġi titkellem dwar dawk l-impjegati li jiġu assenjati ma' l-awtorita' fil-bidu.

Naturalment jekk ikun hemm call for applications u individwu li ilu jaħdem mal-gvern jiddeċiedi li jirriżenja minn mal-gvern biex imur jaħdem ma' din l-awtorita', dak jiġi meqjus bħala persuna normali li m'hijiex impjegata tal-gvern u allura d- diffikultajiet li se jinħolqu huma dwar drittijiet tiegħu ta' pensjoni mill- gvern u affarijiet bħal dawn.

Din hija d-differenza bejn impjegat li huwa assenjat miċ-ċivil għal ma' l-awtorita' u persuna oħra li f'ħafna sensi jista' jitqies bħala persuna privata.

Jista' jagħti l-kas li persuna jkollha job mal-gvern pero' biex tmur tikkompeti għal job partikolari ma' l- awtorita' din tkun tista' tapplika pero' mingħajr id-drittijiet l-oħrajn ta' pensjoni u affarijiet oħra li huma carried over minn mal-gvern għal ma' l-awtorita'.

ONOR.

CHARLES MANGION: Sakemm jibqa' fuq bażi li uffiċjal jista' at any time imur lura mal-gvern hija ħaġa loġika u hekk għandu jkun li jibqa' jgawdi l-istess benefiċċji.

Meta l-uffiċjal assenjat jagħżel li jitlaq minn mal-gvern, dan m'għandux igawdi benefiċċji aktar minn uffiċjal ieħor mal- gvern li ma ġiex assenjat biex imur jaħdem fl-awtorita' pero' xorta qed jgħid li għandu opportunita' fl-awtorita' u din l-opportunita' jrid neħodha.

Mela min diġa' qiegħed assenjat se jgawdi ċerti benefiċċji u uffiċjal ieħor li huwa mal-gvern u għażel li se jitlaq - u t-tnejn huma fuq bażi permanenti u t-tnejn se jirriżenjaw minn mal-gvern u t-tnejn se jispiċċaw jirriżenjaw minn mal-gvern - ma jeħodhomx.

Jiena naħseb li mhux ġustifikat li ssir din id-distinzjoni.

M'għandux ikun hemm hemm diskriminazzjoni ma xi ħadd minħabba l-fatt illi jkun għażel li jitlaq minn mal-gvern.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, tajjeb li nispeċifika għal darb'oħra li persuna li hija mpjegata fiċ-ċivil u se tkun assenjata li taħdem ma' l- awtorita' se ġġorr magħha biss id-dritt tal-pensjoni u l-perijodu ta' xogħol li għamlet impjegata tal-gvern se jiġi meqjus ukoll għal skopijiet ta' pensjoni.

Dawn huma paragrafi li huma meħudin għal darb'oħra word for word mill-klawsoli rilevanti tal-liġi dwar it-twaqqif ta' l-awtorita' tat- turiżmu.

ONOR.

CHARLES MANGION: Pero' naħseb li xorta jibqa' dan l-element diskriminatorju anke jekk din il-klawsola hija meħuda word for word mil- liġi dwar it-twaqqif ta' l-awtorita' tat-turiżmu.

Jien qed nippresupponi li jkun hemm xi ħadd li qiegħed assenjat u baqa' jgawdi l-benefiċċji li ħaddieħor li irriżenja minn mal-gvern u mar jaħdem ma' l-awtorita' ma gawdihomx.

Dan huwa element diskriminatorju.

Mhux qed ngħid li huwa intenzjonali imma l-element diskriminatorju qiegħed hemmhekk.

U naħseb illi dan m'huwiex l-iskop.

Hija xi ħaġa understandable li min ikun assenjat minn mal-gvern iżomm l-istess drittijiet.

Hekk għandu jkun pero' dawn il-benefiċċji għandhom japplikaw ukoll għal min ikun għażel li jirriżenja minn mal-gvern u jmur kompletament ma' l-awtorita'.

Bil-mod kif inhi din il-klawsola se noħolqu żewġ tipi ta' impjegati fiċ-ċivil li jagħżlu li jmorru fil-private sector.

Issa jekk irridu nkunu loġiċi rridu nħajru nies fiċ-ċivil li jmorru jaħdmu fis-settur privat pero' aktar milli inċentiv dan se jservi ta' disinċentiv.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Il-Ministru tat-Turiżmu.

ONOR.

MICHAEL REFALO (Ministru tat-Turiżmu): Mr. Chairman, naħseb li l- ewwel esperiment ta' din il-kwalita' sar fil-Malta Tourism Authority.

Intqal li din il-klawsola hija diskriminatorja kemm f'dan il-kas kif ukoll fil-kas tal-Malta Tourism Authority.

Il-gvern għandu numru ta' uffiċjali li għandhom ċerta esperjenza fl-amministrazzjoni tat-turiżmu u jrid iħalli l- bieb miftuħ biex jutilizza lil dawk in-nies ukoll fil-Malta tourism authority.

Issa mhux bilfors min qiegħed mal-gvern għandu bilfors imur għand l-awtorita' tat-turiżmu.

Ix-xelta hija waħda libera.

Daqskemm hemm ukoll liberta' li min jaħdem mhux fid-dipartiment jista' japplika wkoll.

Fil-fatt ikun hemm diversi calls miftuħin għal executives u karigi oħrajn biex jaħdmu mal-Malta Tourism Authority.

Hemm distinzjoni bejn dawk li m'humiex fid-dipartiment tat-turiżmu jew fl-ITS u bejn l-oħrajn.

Filwaqt li l-awtorita' tista' tistieden lil dawn ta' l-aħħar, l-oħrajn iridu japplikaw u jekk japplikaw f'din il-liġi hemm is-setgħa tal-PRIM MInistru li jista' jassenjahom.

Fil-fatt din hija improvement fuq il-klawsola ta' l- awtorita' tat-turiżmu.

F'dan il-pajjiż għandna pool ta' expertise limitat u għalhekk ikun żball li ma tagħtix l-opportunita' lil dak li jkun li juża dak l-expertise tiegħu ma fejn l-aħjar li jista' jużah għall-interess tal- pajjiż.

Din hija r-raġuni wara din il-klawsola.

Issa mbagħad tqum kwestjoni amministrattiva rigward id-drittijiet vestiti li jkun kiseb impjegat tal-gvern matul il-karriera tiegħu u l-klawsola qiegħda hemmhekk biex ma ttellifx dawn id-drittijiet.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Per eżempju jiena m'inix assenjat lill-awtorita', mela m'hemmx dik il-kondizzjoni għalkemm jiena bniedem kompetenti biex naħdem fiha.

Jekk jiena rriżenjajt mis-settur pubbliku u mort naħdem hemmhekk wara call for applications m'inix se nieħu l-benefiċċji.

Dan hu l- element diskriminatorju.

(Interruzzjonijiet) ONOR.

MICHAEL REFALO: Il-creaming off ikun diġa' sar, voldieri ma jfissirx li l-iskrivani ma jistgħux jidħlu.

L-iskrivani at a certain level ma ssibhomx kullimkien.

Issa jekk nieħdu l-każi ipotetiċi nistgħu naslu nagħmlu dawn id-domandi waħda wara l-oħra.

(Interruzzjonijiet) Il- prinċipju naħseb li huwa mportanti pero dan jiġi diskuss fit-tieni qari.

(Interruzzjonijiet) L-Awtorita' tat-Turiżmu hija limitata li tagħżel min- nies li jkunu fit-turiżmu.

Per eżempju ma tistax tmur u ssib wieħed li jkun qiegħed fil-public works.

(Interruzzjonijiet) Imma l-gvern ma tantx jaqbillu, għax inneħħulu l-aħjar nies biex imorru f'awtorita.

(Interruzzjonijiet) Jista' jkun hemm ukoll closed department.

Close department kemm hu kopert?

Wieħed kellu jsib is-soluzzjonijiet.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Xorta ma rrispondewx ir-rimarki li qanqalt.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr. Chairman, għandi din emenda teknika.

Fis-subklawsola (3) tal-klawsola 13 minflok il-kliem "l-artikolu 33 ta' dan l-Att" għandhom jidħlu l-kliem "is-subartikolu (6) ta' dan l- artikolu".

Clause 13

In subclause (3) of clause 13 for the words "section 33 of this Act" there shall be substituted the words "subsection (6) of this section".

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-emenda ''Q''.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed

L-emenda ''Q'' għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 13 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed

Klawsola 13, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 14 - L-infieq ta' l-Awtorita' jsir mid-dħul tagħha

Clause 14 - Authority to meet expenditure out of revenue

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, se mmorru għat-Taqsima 4 ta' din il-liġi fejn hemm il-provvedimenti finanzjarji u d-dettalji ta' kif l-awtorita' tiġbor il-flus u kif tkun tista' tonfoq dawn il-flus.

THE CHAIRMAN: Hemm xi rimarki?

L-Onor.

Louis Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: F'dan il-pajjiż nitkellmu dwar id-deficit finanzjarju u allura għandu jsir kull sforz f'kull awtorita' li nagħmlu, speċjalment jekk tkun awtorita' regolatorja, biex dawn ikunu self financing.

Din hija anke nkluża fil-liġi u hawn li kemm hu possibbli l- awtorita' għandha taħdem bid-dħul li tiġġenera hi stess.

Waqt li nerġa' nenfasizza l-importanza ta' dan l-artiklu rrid ngħid li mkien fil-liġi ma ssib dettalji ta' kif l-awtorita' se ddaħħal dawn id-drittijiet jew ħlasijiet li jkollha bżonn biex taħdem.

Jien naħseb li għandna nagħtu direzzjonijiet anke fil-qafas tal-liġi dwar kif awtoritajiet bħal dawn jiġġeneraw id-dħul tagħhom.

F'dan l-istess artiklu qed ngħidu li jekk l- awtorita' ma tkunx self sufficient jgħaddulha l-flus mill-fond konsolidat.

Din nifhimha imma f'liġijiet bħal dawn irid ikun hemm speċifikament indikat dwar kif dawn l-awtoritajiet se jdaħħlu dawn il-flus.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Din l-awtorita' suppost tkun self-financed.

Issa fit-tieni skeda ta' dan l-abbozz diġa' hemm arranġament dwar kif tliet entitajiet, il-Maltacom, Melita u Vodaphone se jaqsmu l-kejk bejniethom.

Jista' l-Ministru jgħidilna jekk hemmx xi rati li diġa' ġew maqbula magħhom biex għallinqas ikollna idea dwar kemm se jkun l-introjtu ta' din l- awtorita'?

Dan qed ngħidu biex din il-Kamra tkun tista' tagħmel assessment.

Mhux qed ngħid li għandu jkollna projections preċiżi għalkemm jekk għandek ir-rati maħduma tkun tista' tagħmel projections kważi preċiżi.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, il-kwestjonijiet ta' ħlasijiet li jrid isiru mill-operaturi - u din m'hijiex kwestjoni ta' tliet operaturi - li jkunu qed jaħdmu f'pajjiżna f'dan is-settur fiż-żmien li ġej se jiġu stabbiliti b'regolamenti li joħorġu minn din il-liġi li għandna quddiemna b'mod partikolari mill-iskeda 2.

F'dan l-istadju l-ħlasijiet għadhom mhux stabiliti.

Naturalment hemm ħjiel ta' x'inhi l-intenzjoni li għandu jiġi ċċarġjat il-quddiem pero' f'dan l-istadju għadni ma nistax ngħid kemm se jkunu dawk ir-rati għas-sempliċi raġuni li għadhom mhux uffiċjalment stabbiliti.

ONOR.

CHARLES MANGION: Hawnhekk fil-liġi għandna wkoll l-hekk imsejjaħ pjan nazzjonali għar-riforma fis-settur tat-telekomunikazzjonijiet.

Dan il- pjan jispeċifika dawk il-miżuri li japplikaw għall-Maltacom u l-miżuri li japplikaw għall-oħrajn kollha.

Mela kull entita' minn dawn taf fejn tista' teżerċita' d-drittijiet tagħha u sa' liema data għandha monopolju.

Jiġifieri l-awtorita' diġa taf li għallinqas għas-sentejn li ġejjin l- awtorita' trid topera taħt dawn il-parametri.

Fid-dawl ta' dan kollu, meta sar dan l-arranġament lanqas kien hemm proposta ta' kemm se jkunu l- ħlasijiet u r-rati minn dawn l-entitajiet?

Ma jistax ikun nagħmlu element hekk importanti...(Interruzzjonijiet) Meta l-Ingilterra kienu qed jilliberalizzaw l-air waves u kienu se jagħmlu auction kienu qegħdin jistmaw li se jdaħħlu xi Stg 22 biljun.

Huwa veru li dan huwa pajjiż kbir imma l-fatt hu li kien hemm stima ta' kemm kienu se jdaħħlu.

Hawn qed nitkellmu fuq ftehim bejn dawn l-entitajiet li għandhom is-servizzi assenjati lilhom u għandhom monopolju sas-sena 2002 u mbierek Alla l-gvern ma jafx kemm se jdaħħal minn dawn l-entitajiet.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, il-kondizzjonijiet ta' pagamenti għadhom m'humiex ppublikati permezz ta' regolamenti li jridu jiġu stabbiliti.

Hawnhekk fir-realta' lanqas għandi dawn ir-regolamenti li għad iridu jiġu pubblikati u li fihom hemm ukoll stabbilit il-mod ta' kif irridu jsiru l- ħlasijiet u l-ammont li jrid jitħallas.

ONOR.

CHARLES MANGION: Ir-rati u l-ħlasijiet ġew miftehma?

Iva jew le.

Jekk iva, kemm huma r-rati?

Hawn qegħdin niddiskutu finanzi pubbliċi.

M'humiex se jinħolqu problemi jekk jgħid kemm se jkunu dawn il-ħlasijiet għax sa sentejn oħra kulħadd jaf il-piece of cake tiegħu fejn qiegħda.

Jekk ir-rati huma miftehma l-Ministru għandu jgħidilna kemm huma.

Jekk m'humiex miftehma jgħidilna li m'humiex.

Wieħed jippresupponi li dawn iridu jitħallsu immedjatament biex l-awtorita' tibda tiffunzjona u mhux nagħtuhom il-credit b'xi imgħax baxx.

(Interruzzjonijiet) Ara nissussidjawhomx mill- housing authority wkoll!

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, ma nafx għalfejn l-Onor.

Mangion qed jagħmel konklużjonijiet li ma jidhru mkien.

Diġa' għidt li r-rati li jridu jitħallsu m'humiex qegħdin għandi hawnhekk.

Fil-kas inġibhom fis-seduta li jmiss.

Fl-aħħar mill-aħħar ħadd ma ħaseb li se naslu għal klawsola 14 għaliex konna qegħdin nagħmlu nofs klawsola kull seduta.

Kien dalgħodu biss li mxejna ftit.

ONOR.

CHARLES MANGION: Nieħu l-kelma tal-Ministru li fis-seduta li jmiss iġibilna kemm se jkunu r-rati u l-ħlasijiet li se jħallsu dawn l- entitajiet.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Meta kien hemm id-diskussjonijiet dwar kif se jinqasmu dawn il-funzjonijiet bejn il-Maltcom, il-Melita Cable Television u l-Vodaphone ġew diskussi u maqbula l-ħlasijiet li se jagħmlu dawn l- entitajiet lill-awtorita'?

Il-Ministru qed jgħidilna li m'għandux id- dettalji speċifiċi ta' kemm dawn se jikkontribwixxu sena b'sena lill- awtorita' u wegħdna li darba oħra se jġibilna dawn il-figuri.

Qed nifhem tajjeb jien?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, l-ammont m'huwiex wieħed fiss imma huwa marbut ma' l-attivitajiet li jkunu qegħdin jagħmlu l-entitajiet separati.

Hawnhekk m'għandix dan id-dettall u jekk taparsi nagħti risposta hawnhekk dalgħodu nkun qed nimmislidja lil dan il-parlament.

Li qed ngħid huwa li r-regolamenti huma stabbiliti u nista' nġibhom miegħi fis-seduta li jmiss biex ikunu nistgħu niddiskutuhom jekk hemm bżonn.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 14.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed

Klawsola 14 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 15 - Setgħa li tissellef jew toriġina kapital

Clause 15 - Power to borrow or raise capital

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, klawsola 15 titkellem fuq is-setgħa ta' l-awtorita' li jekk il-kapital li tkun qiegħda ddaħħal ma jservix għall- amministrazzjoni ta' l-istess awtorita' din tkun tista' tissellef.

Irrid nenfasizza li hija l-intenzjoni tal-gvern li l-awtorita' tkun self financing imma qegħdin nagħtu wkoll possibilita' li jekk l-awtorita' jkollha ħtieġa, din tkun tista' tissellef biex tkun tista' twettaq xi funzjoni partikolari tagħha.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Sar il-ħin.

MR SPEAKER: Sar il-ħin.

Aġġornament.

Il-Viċi Prim Ministru.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal-lejla Tlieta 6 ta' Ġunju, 2000 fis-6.00 p.m. b'din l-agenda

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Bastimenti Merkantili - Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Affarijiet tal-Konsumatur – Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Awtorita' għas-Saħħa u s-Sigurta' fuq il-Post tax- Xogħol – Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi għat-Twaqqif ta' Awtorita' ta' Malta dwar il-Komunikazzjoni – Kumitat (Kont);

Abbozz ta' Liġi dwar l-Awtorita' Maltija għall-Għemil ta' Standards - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza tad-Dwana – Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kunsill Malti għall-Artiġjanat – Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Interpretazzjoni - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni ta' l-Erarju - Tieni Qari (Kont.); u

Riżoluzzjoni mressqa mill-Prim Ministru dwar il-qagħda fil-pajjiż - Kontinwazzjoni.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar ix-Xandir – Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar it-Trademarks - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Privattivi Industrijali - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Rifuġjati - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku - Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

L-Onor.

Anġlu Farrugia.

ONOR.

ANGLU FARRUGIA: Mr Speaker, ħaġa ta' l-iskantament hija li meta ġejna biex niddiskutu l-att dwar ix-xandir, minflok poġġa dak kollu relatat mat-teleshopping fl-abbozz il-gvern nazzjonalista ġabu fi stadju ta' kumitat li sar quddiem il-kumitat permanenti għall-abbozzi ta' liġi.

Hija ħaġa tal-mistħija li l-gvern nazzjonalista jintroduċi affarijiet bil-moħbi tan-nies u bil-moħbi ta' l-istess membri tal-parlament.

Issa qed nidrawha s- sistema tal-gvern.

Dan jitfa' l-abbozzi taħt kumitat biex ir-ruxxmata emendi li jkun hemm jiġu diskussi biss minn tlieta jew erba' min-nies.

Dan m'huwiex fair ma' l-ogħla istituzzjoni tal-pajjiż.

Qed ngħid dan għaliex it-teleshopping dieħel f'pajjiżna b'liġi li qatt ma ġiet diskussa f'dan il-parlament imma ġiet diskussa biss fil-kumitat permanenti.

B'din il-liġi kull organizzazzjoni, kumpannija jew individwu, wara li japplikaw għal-liċenzja, jistgħu jxandru permezz tar-radju, tat- televiżjoni kif ukoll tal-cable television.

Dan ifisser li persuna tista' tarma studio b'recording camera u minn hemmhekk tkun tista tittrażmetti 24 siegħa kuljum u tagħmel xogħol ta' trade irrispettivament mill-ħinijiet li tkun qed ixxandar fihom u b'kompetizzjoni diretta man-negozji ż-żgħar li jridu joqogħdu għal-liġijiet tal-pajjiż.

MR SPEAKER: Onor. Farrugia, kif taf tajjeb din hija liġi li wieħed jista' jitkellem fuqha waqt li jkun għaddej id-dibattitu dwarha.

Nitolbok tikkummenta dwar din il-liġi fil-ħin adatt.

ONOR.

ANGLU FARRUGIA: Kollox sew.

Jien kont qed nitkellem fuq it- teleshopping, fejn ġejt informat li f'dan il-każ ħadd ma kkonsulta man- negozji ż-żgħar qabel kien hemm propost li jidħol it-teleshopping.

Meta t- teleshopping jiġi introdott ħadd ma jkun jista' jżomm lil min għandu studio milli jittrażmetti t-teleshopping u jidħol f'kompetizzjoni diretta mal- ħwienet iż-żgħar.

Jista' jkun hemm min jitħajjar jixtri xi outside broadcasting unit u jibda' jmur f'warehouses u supermarkets u jorganizza t- teleshopping minn hemmhekk.

L-impatt ta' dan kollu ħadd ma studjah u l- gvern nazzjonalista ma kkonsulta ma' ħadd fuq l-effetti tat-teleshopping.

Jien nistaqsi lill-Onor.

Edwin Vassallo jekk iddiskutiex it-teleshopping mas-sidien tan-negozji ż-żgħar.

Nistaqsih ukoll jekk dawn is-sidien qalulux lil minħabba l-mod mgħaġġel ta' kif qed jiġu introdotti indirettament ċerti direttivi ta' l-UE, ħafna mill-corner shops qegħdin jgħalqu u jekk se jidħol it-teleshopping il-ferita se tikber.

MR SPEAKER: Onor. Farrugia, nerġa' niġbidlek l-attenzjoni li wieħed jista' jikkummenta fuq din il-liġi fil-ħin allokat lilha.

ONOR.

ANGLU FARRUGIA: Mr Speaker, qed nifhem x'inti tgħidli.

Irrid ngħid ukoll li hawnhekk m'aħniex fi Sqallija jew l-Italja, fejn il- popolazzjoni hija ta' miljuni u huwa għalhekk li n-negozjanti twerwru hekk kif semgħu li qed jiġi diskuss it-teleshopping.

Bil-popolazzjoni ta' ftit eluf dawn in-negozji diġa' għandhom problemi kbar biex ilaħħqu man-negozju.

Peress li dan il-gvern huwa ossessjonat bl-Unjoni Ewropea m'huwiex qed jirrispetta l-interess pubbliku u m'huwiex qed jifhem x'inhuma l-problemi serji tal-pajjiż.

Bħalissa f'Malta hawn ħafna fallimenti u n-negozjanti qed ikollhom ħafna telf.

Allura ma' dan kollu se nżidu t-teleshopping?

Għamel sew il-Kap ta' l-Oppożizzjoni li din il-ġimgħa tkellem dwar it-teleshopping f'Għawdex, għax anke l-Ministru Giovanna Debono dehret inkwetata fuq dan il- fatt.

Tajjeb li wieħed jgħid li anke f'Għawdex il-ħwienet diġa' għandhom il- problemi tagħhom.

Dawn il-problemi se jiżdiedu malli jibda' t-teleshopping.

Ma neskludix il-fatt li jista' jkun hemm xi ħadd minn Għawdex li jitħajjar jiftaħ xi studio tat-teleshopping hemmhekk għax il-liġi qiegħda miftuħa għal kulħadd basta kull persuna ma jkollhiex iktar minn liċenzja waħda.

It- teleshopping hija xi ħaġa serja ħafna u rridu naraw x'hemm moħbi warajha.

Hemm bżonn li s-sidien tal-ħwienet, l-organizzazzjonijiet bħall-GRTU u l- għaqdiet l-oħra konċernati jiltaqgħu malajr biex jiddiskutu din il-problema u biex jieħdu stand kemm jista' jkun malajr.

Aħna nafu li meta tkun ġejja xi elezzjoni ġenerali jew l-elezzjonijiet tal-kunsilli lokali l-Prim Ministru jikteb ittra indirizzata "Lill-għażiż ċittadin" u ffirmata minnu stess imma meta ġie biex jgħaddi l-liġi tat-teleshopping lil tal-ħwienet ma kitbilhomx biex jinformahom.

Mr. Speaker, aħna qegħdin ngħidu li t-teleshopping ma jaqax taħt id- definizzjoni ta' ħanut.

Huwa kklassifikat bħala mod li bih jixxandru offerti diretti lill-pubbliku bil-għan li jippromwovu l-provvista ta' prodotti.

Allura jekk it-teleshopping m'huwiex klassifikat bħala ħanut mhux bilfors li mhux se jaqa' taħt il-liġijiet li jirregolaw il-liċenzji tal-ħwienet!

Quddiem dawn il-problemi kollha jien ħassejt li f'dan l- aġġornament, bl-urġenza kollha nenfasizza l-fatt li t-teleshopping irid jiġi diskuss malajr mill-għaqdiet kollha konċernati u mhux minn minn min għandu l-istazzjonijiet tat-television.

Wara kollox it-teleshopping huwa biss mezz ieħor ta' profitt.

(Interruzzjonijiet) Mela aħna hawn Malta se ngħixu billi noqogħdu nħarsu lejn l-iscreens tat-television biss?

Hawn Malta rridu naraw li jkollna negozju b'saħħtu u dan isir billi nipproteġu lill-ħwienet iż-żgħar biex dawk li huma b'saħħithom ma jkomplux jissaħħu għad-detriment ta' min hu żgħir.

Nafu li bit-teleshopping jista' jiġri li supermarket kbir joqtol kull negozju żgħir li jkun hemm fl-akkwata tiegħu.

Malta hija żgħira u għalhekk min se jagħmel it-teleshopping jaffordja li jagħmel offerta li in the next hour jagħti skont ta' 20%, għax jaf li fi żmien nofs siegħa kull min ikun interessat li jixtri jkun diġa wasal fuq il- post. Barra minn hekk illum hawn sistemi ta' couriers u sistemi ta' negozju permezz tal-computers u dawn kollha jagħmlu lill-kwestjoni tat-teleshopping aktar serja u aktar urġenti.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Karl Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Mr Speaker, nixtieq niġbed l-attenzjoni ta' kull min qed jismagħna li għal dak li għandu x'jaqsam ma' relazzjonijiet bejn Malta u l-Unjoni Ewropea il-gvern diġa' ftiehem fuq seba' kapitli li iżda ma jridx li jkunu pubblikati.

Sfortunatament ukoll, f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-operat ta' l-ETC il-Ministru Gonzi l-bieraħ stess naqas milli jqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra rapport li jikkonċerna d-dinja tax-xogħol li nafu li bħalissa tinsab għarkubbtejha.

Dan ir-rapport li tħejja rigward l-operat ta' l-ETC jirrigwardja wkoll l-impatt ta' membership fl-Unjoni Ewropea.

Proprju l-istess gvern Nazzjonalista kkummissjona dan ir-rapport permezz ta' aġenzija governattiva Ewropea, li hija l-FAS Ireland.

Meta jiena staqsejt lill-Ministru biex ipoġġi kopja ta' dan ir-rapport li l-FAS Ireland ippreżentat lill-ETC, il-Ministru qalli li m'hemmx il-ħsieb li r- rapport jiġi ppubblikat.

Jien naħseb li kull ċittadin u kull taxpayer Malti għandu d-dritt li jkun jaf sew x'hemm lest għalih fid-dinja tax-xogħol, speċjalment jekk Malta ssir membru sħiħ ta' l-Unjoni Ewropea.

La jien u lanqas l-oppożizzjoni laburista m'għandna x'naħbu, anzi aħna dejjem emminna fil-prinċipji tal- verita' u tat-trasparenza.

Dawn huma prinċipji li ninsab ċert li kienu fost l-affarijiet li tellfuna l-elezzjoni li għaddiet imma jista' jkun li l- Ministru Gonzi ma jridx jippubblika dan ir-rapport għax għandu x'jaħbi jew għax jibża' jistqarr dak li hemm fih.

Jien irnexxieli niddobba dan ir- rapport mingħand membru li jaħdem l-ETC u għalkemm ma tkunx etika li nikxef lil din il-persuna ...

MR SPEAKER: Ippermettili ftit Onor. Chircop.

Il-Viċi Prim Ministru bil- permess ta' l-Onor.

Membru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, l-Onor.

Chircop għamilli mistoqsija u jiena weġibtu lura u għalhekk nitolbu biex ikun korrett mal-kontenut tat- tweġiba tiegħi.

Jiena weġibtu li dan ir-rapport għadu m'huwiex lest u l- proċess għadu għaddej.

Peress li hu qed jgħid kemm il-partit tiegħu jimxi mal-verita' nitolbu biex għallinqas f'din il-kwestjoni jgħid il-verita'.

Jekk jgħid il-kuntrarju naħseb li jkun qed jimmislidja lil din il-Kamra u lil kull min qed isegwi d-diskors.

S'issa għadni ma smajtux jgħid li jien weġibtu li dan il-proċess għadu għaddej u allura r-rapport għadu mhux lest minħabba f'hekk.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Xejn affattu!

Jiena ġie f'idejja rapport li l-FAS Ireland għaddiet lill-ETC u nista' nassigura lill-Ministru li r-rapport huwa lest u se nqiegħdu fuq il-Mejda tal-Kamra.

(Interruzzjonijiet) Importanti li niġbed l-attenzjoni lill-membri tal-gvern Nazzjonalista li anke fil-kamp tagħhom stess hemm ħafna nies li jaħsbuha xort'oħra milli jaħsbuha huma.

Dawn ma jaqblux mal-politika estera tal-Partit Nazzjonalista almenu fuq dak li għandu x'jaqsam mad-dinja tax-xogħol.

Jiena persważ li fejn għandu x'jaqsam ix-xogħol, żgur li diġa' qed jikber il-consensus favur il-politika laburista.

U lil dawk in-Nazzjonalisti li jridu jagħmlu bħall- ostrich u jgħaddsu rashom fir-ramel ngħidilhom li ma jdumux ma jintebħu bl- iżball li qed jagħmlu huma u l-partit tagħhom.

U jekk mhux se jkun moħħhom li jikkonvinċihom li huma żbaljati, jien persważ li għada pitgħada se jkun buthom li jġiegħlhom jirrealizzaw .

Dan ir-rapport magħmul minn aġenzija governattiva Irlandiża qed jgħid hekk:

"To meet the demands of the EU employment guidelines and the ETC terms of reference it is important to identify the client groups whom we serve and their needs with a view to designing and implementing world- wide initiatives."

Mela hawnhekk qegħdin naraw li l-iskop ta' dan ir-rapport huwa li jidentifika x'inhuma l-problemi u jara kif se nilqgħu għalihom, iżda imbagħad fl-istess rapport, f'subsection 4, insibu miktub hekk:

"Special interventions will have to be made available to combat the expected large scale redundancies."

L-istess rapport jgħaddi imbagħad biex jiddiskuti d-diversi inizjattivi li għandhom jittieħdu biex kemm jista' jkun dawn il-large scale redundancies jiġu evitati.

Imma mbagħad aktar tard, fil-kapitlu ddedikat totalment għat- telf ta' impjiegi, ir-rapport itenni li:

"There is expectation that there be redundancies in the event of Malta joining the EU as trade levies and barriers are removed"

Se nieqaf ftit fuq dawn iż-żewġ sentenzi.

It-tneħħija mgħaġġla tal-levies diġa' urietna li ntilfu eluf ta' impjiegi fis-settur tal-manifattura.

Proprju minn mistoqsija parlamentari li saret lill-istess Ministru Gonzi irriżulta li kemm ilu l-partit Nazzjonalista fil- gvern, fis-settur tal-manifattura ntilfu mas-7,000 impjieg.

Ħaġa oħra li tinkwieta lil din in-naħa tal-Kamra huwa l-fatt li sfortunatament ma ġie l- ebda investiment minn barra.

Għalqu ħafna fabbriki iżda minflokhom ma ġewx oħrajn.

L-uniku investiment li qed isir huwa permezz tal-fabbriki li l- maġġoranza tagħhom kienu twaqqfu waqt amministrazzjonijiet preċedenti Laburisti.

L-istess jekk nitkellmu fuq il-free movement of persons li se jiftaħ beraħ is-suq ta' l-impjiegi tagħna li diġa' huwa mgħakkes u ristrett.

X'qed isir f'dan il-kamp biex inkunu nistgħu nilqgħu għat-theżżiżiet li ġejjin fuqna?

M'hu qed isir xejn, anzi l-Partit Nazzjonalista qed jagħmel minn kollox biex jgħawweġ il-fatti dwar id-dritt ta' l-Ewropej li jmorru jaħdmu barra minn pajjiżhom.

Ir-realta' hi li minn ftehim li ġie milħuq bejn l-Isvizzera u l-Ewropa, fi żmien sentejn l-Isvizzeri se jkollhom id- dritt imorru jaħdmu fl-Ewropa pero' l-Ewropej se jkollhom l-istess dritt fi żmien 13-il sena.

Dan hu t-tip ta' ftehim li kapaċi jilħaq min għandu moħħu f'postu!

Iżda aktar importanti minn hekk huwa l-fatt li l-Isvizzera għandha l-faċilita' li tinħall minn kull irbit ma' l-Unjoni Ewropea jekk tħoss li dan il-ftehim ma jkunx qed jaħdem fl-interess taċ-ċittadini Svizzeri.

Wieħed jista' jara wkoll li pajjiżi li diġa' jifformaw parti mill-Unjoni Ewropea qed jitħassbu dwar l-effetti li l-moviment ħieles ta' persuni se jħalli fuq pajjiżhom.

Per eżempju l-Ġermanja u l-Awstrija qed jibżgħu li ħafna nies mill-Ewropa tal-Lvant se jmorru f'pajjiżhom biex ifittxu x- xogħol.

Issa l-Ġermanja l-Awstrija diġa' huma membri sħaħ fl-Unjoni Ewropea pero' dawn qed ifittxu derogi biex ħaddiema mill-pajjiżi tan-naħa ta' l- lvant ma jkunux jistgħu jiġu jidħlu jaħdmu f'pajjiżhom.

Mr Speaker, minkejja dan sfortunatament jidher li l-gvern Nazzjonalista ma jibżax li ħaddiema barranin jistgħu jidħlu jaħdmu Malta bla xkiel ta' xejn.

Dak li jbeżża' pajjiżi kbar u ekonomikament b'saħħithom bħalma huwa l- Ġermanja u l-Awstrija jidher li mhux qed ibeżża' lill-Gvern Malti ta' Fenech Adami, u hawnhekk tinkixef l-ipokresija, speċjalment tal-Prim Ministru għax jiena persważ li dan ir-rapport ġie mgħoddi lilu wkoll.

(Interruzzjonijiet) Huwa ħażin jekk ma ġiex mgħoddi lilu għaliex bħala l- iktar bniedem responsabbli mill-eżekuttiv tal-gvern għandu jkun jaf anke fuq riżultat ta' l-istħarriġ li għamlet l-FAS Ireland fi ħdan l-ETC.

Wara kollox fl-għeluq tal-kunsill ġenerali tal-Partit Nazzjonalista proprju nhar il-Ħadd li għadda l-istess Prim Ministru ġie kwotat li qal li l-istess Partit Nazzjonalista għandu identita' u viżjoni - is-soltu buzz words li ma jfissru xejn ħlief fantasija u xinxilli - u li diġa' beda jagħmel riforma fi ħdanu sabiex ikun jista' jibda jaħdem b'mod aktar effettiv.

Mr Speaker, il-Prim Ministru kompla biex attakka anke l-policy tal-Partit Laburista fuq l-Unjoni Ewropea fejn qal li dan il-partit m'huwiex kredibbli u li ma rnexxilux isib politika alternattiva għall-istand li ħa kontra sħubija sħiħa immedjata fl-Unjoni Ewropea.

Jekk verament jemmen li l- politika tal-Partit Nazzjonalista hija kredibbli aktar minn tagħna għax ma jippubblikax il-kapitli li ġie miftiehem fuqhom u li s'issa għadhom ma ġewx ippubblikati?

Jew wieħed jibża' li jippubblika xi affarijiet minnhom?

U jekk verament in-naħa l-oħra hija fiduċjuża mill-politika estera tagħha u tinsab konvinta wkoll li n-nazzjonalisti kollha jinstabu kuntenti b'din il- politika, għaliex dokument daqstant importanti bħalma huwa dan ta' FAS Ireland ma jiġix ippubblikat?

U għaliex il-Viċi Prim Ministru f'risposta għall-interpellanza tiegħi rrispondini b'dak il-mod?

Jiena ma tlabtu xejn speċjali.

Sempliċement tlabtu biex ipoġġi l-istess dokument li qed nirriferi għalih jien fuq il-Mejda tal-Kamra għall-użu tal-membri taż-żewġ naħat.

X'qed iżomm lill-Viċi Prim Ministru li jiena persważ li jemmen fl- onesta milli jippubblika informazzjoni daqstant importanti fil-qasam tax- xogħol u kif dan se jiġi affettwat jekk nissieħbu fl-Unjoni Ewropea?

Jekk qed jibża' jagħmel hekk jiena ngħidlu li ta' din in-naħa aħna lesti biex lill-poplu Malti u anke membri oħrajn tan-naħa l-oħra tal-Kamra ngħidulu l- verita' kif inhi.

Il-poplu, Mr Speaker, għandu dritt ikun jaf fuq dawn l- affarijiet.

Dawn huma affarijiet li jolqtu fil-laħam il-ħaj.

Inutli niġu niftaħru li l-qgħad naqas għax sfortunatament jidher li fil-futur qarib ġejjin theżżiżiet kbar fil-qasam tax-xogħol, theżżiżiet li fl-aħħar mill- aħħar se jolqtu fil-laħam il-ħaj lill-poplu Malti u Għawdxi.

Mr Speaker, l-FAS Ireland hija aġenzija governattiva tal-Gvern Irlandiż.

Tan-naħa l-oħra spiss jiftaħru li l-Irlanda waqfet fuq saqajha meta daħlet fl-Unjoni Ewropea.

Hawnhekk għandna l-istess pajjiż li qed jibagħtilna aġenzija biex tirrapporta fuq kif se jintlaqat is-settur tax-xogħol meta aħna jkollna full membership fl-Unjoni Ewropea u qed jgħidulna li se jkollna large scale redundancies.

Il-kelma hija ċara u tonda, Mr Speaker, u ħadd ma jista' jinnegaha.

U għall-ġid ta' din il-Kamra jiena nitlob lill- Ministru Gonzi biex jagħmel stqarrija fuq din il-kwestjoni kollha.

M'għandniex dritt li lill-poplu noqogħdu nbellgħulu ħafna buzz words ta' serjeta', verita' u direzzjoni li meta tagħsarhom ma jsarrfu xejn biex imbagħad minn warajh ikun qed jinħema xi ħaġa minn wara l-kwinti li se jaffettwa ħażin proprju l-qasam tax-xogħol.

Mr Speaker, hawnhekk għandi cutting mill-gazzetta "The Times" tal-bieraħ fejn il-Prim Ministru Fenech Adami reġa qal li:

"...the MLP policy on EU membership is just not credible and Dr. Sant failed to find an alternative policy."

Jiena nerġa' nistaqsi: Jekk kemm-il darba l-Prim Ministru huwa konvint li l-maġġoranza tal-Maltin fil-qasam tax-xogħol huma favur il-full membership fl-Unjoni Ewropea għaliex jafu li se jiġu 'l quddiem għaliex qed ikompli jirreżisti li jippubblika l-kapitli li ġew mifthemin u anke dan ir-rapport ta' l-FAS Ireland li proprju jistqarr li jekk Malta tissieħeb bħala membru sħiħ ma' l-Unjoni Ewropea se jkun hemm large scale redundancies?

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER.

Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal-lejla t-Tlieta, 6 ta' Ġunju 2000 fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif kommunikata mill-Ministru.

Fin-12.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

TADAM - PREZZ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien il-prezz medju għall-prodott tat- tadam, xahar b'xahar bejn Jannar u Mejju ta' din is-sena, fil-pitkalija ċentrali?

Jista' l-Ministru jagħti l-istess informazzjoni għall-istess perijodu għas-snin 1997, 1998 u 1999 rispettivament?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant illi l-prezz medju ta' tadam kull kilo, xahar b'xahar, fil-pitkalija ċentrali bejn Jannar u Mejju bejn 1997 u 2000 kien kif ġej:

| |1997 |1998 |1999 |2000 | |Jannar |18.98ċ|41.28ċ|21.16ċ|60.95ċ| |Frar |34.42ċ|42.99ċ|32.91ċ|49.85ċ| |Marzu |33.16ċ|52.43ċ|25.70ċ|49.39ċ| |April |41.57ċ|39.03ċ|30.10ċ|43.35ċ| |Mejju |20.16ċ|26.86ċ|23.96ċ|23.83ċ|

Ta' min ifakkar li l-prezzijiet tal-prodotti tal-biedja ma huma mertu ta' ħadd u jiddependu mill-forzi tas-suq u mill-għaqal u l-bżulija tal-bidwi nnifsu skond kif jippermetti t-temp.

PASTARD - PREZZ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien il-prezz medju għall-prodott tal- pastard, xahar b'xahar bejn Jannar u Mejju ta' din is-sena, fil-pitkalija ċentrali?

Jista' jagħti l-istess informazzjoni għall-istess perijodu għas-snin 1997, 1998 u 1999 rispettivament?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant illi l-prezz medju tal-pastard kull kilo, xahar b'xahar fil-pitkalija ċentrali bejn Jannar u Mejju bejn 1997 u 2000, huwa dan li ġej:

| |1997 |1998 |1999 |2000 | | |Janna|4.39ċ|31.35|2.03ċ |14.36ċ| | |r | |ċ | | | | |Frar |4.63ċ|29.78|10.34ċ|16.18ċ| | | | |ċ | | | | |Marzu|3.48ċ|17.96|6.89ċ |23.55ċ| | | | |ċ | | | | |April|6.04ċ|3.68ċ|3.35ċ |12.65ċ| | |Mejju|7.11ċ|3.16ċ|6.51ċ |4.67ċ | |

Ta' min ifakkar illi l-prezzijiet tal-prodotti tal-biedja ma huma mertu ta' ħadd u jiddependu mill-forzi tas-suq u mill-għaqal u l-bżulija tal-bidwi nnifsu skond kif jippermetti t-temp.

FRAWLI - PREZZ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien il-prezz medju għall-prodott tal- frawli xahar b'xahar bejn Jannar u Mejju ta' din is-sena fil-pitkalija ċentrali?

Jista' jagħti l-istess informazzjoni għall-istess perjodu għas- snin 1997, 1998 u 1999 rispettivament?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant illi l-prezz medju għall-prodott tal-frawli kull kilo xahar b'xahar fil-pitkalija ċentrali bejn is-snin 1997 u 2000 kien dan li ġej:

| |1997 |1998 |1999 |2000 | |Jannar|42.91ċ|57.54|48.42ċ|59.73ċ| | | |ċ | | | |Frar |34.92ċ|35.61|48.51ċ|45.54ċ| | | |ċ | | | |Marzu |24.91ċ|23.06|29.47ċ|32.04ċ| | | |ċ | | | |April |18.39ċ|11.85|16.86ċ|15.61ċ| | | |ċ | | | |Mejju |16.84ċ|17.53|17.53ċ|17.89ċ|

PULIZIJA - TA' XBIEX - PERMESSI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jikkonferma li mhux se joħorġu permessi ġodda għall-uffiċini f'Ta' Xbiex ħlief għall-ambaxxati?

ONOR.

TONIO BORG: Kif jaf l-Onor.

Interpellant fis-6 ta` Mejju ġie varat l-abbozz tal-pjan lokali għat-tramuntana tal-portijiet (North Harbours).

L- Awtorita` ta` l-Ippjanar bħalissa għaddejja minn proċess ta` konsultazzjoni pubblika.

Għalhekk l-ebda proposta li hija mniżżla fil-pjan m`għandha titqies bħala finali.

Nitlob lill-Onor.

Membru jirriferi għall-proposta NHGT15 ta`dan il-pjan.

SAĦĦA - POLYCLINICS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid xi pjan hemm biex il-polyclinic tal-Gżira titmexxa għal Tas- Sliema?

Kif se tiġi milquta l-komunita' tal-Gżira?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Nirriferi l-Onor.

Interpellant għal mistoqsija parlamentari nru.

PULIZIJA - TAS-SLIEMA - PARKING

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid hux minnu li r-residential parking f'Tas-Sliema se jkun jista' jsir bil-lejl biss?

ONOR.

TONIO BORG: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jirriferi din il- mistoqsija lill-ministru konċernat.

PULIZIJA - SLIEMA - PARKING

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid hux minnu li mijiet ta' parking spaces se jitneħħew f'Tas- Sliema u fi Qui-si-Sana sabiex jiġu sostitwiti b'parking lots bi ħlas?

ONOR.

TONIO BORG: Nitlob lill-Onor.

PULIZIJA - PACEVILLE - PARKING

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid jekk ir-residenti ta' Paceville humiex se jiġu kkonsultati dwar ir-resident parking scheme li hemm maħsuba?

ONOR.

TONIO BORG: Nitlob lill-Onor.

PA - SWIEQI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid jekk huwiex minnu li l-art agrikola fis-Swieqi se tintuża għal skopijiet ta' housing?

ONOR.

TONIO BORG: Kif jaf l-Onor.

Membru, fis-6 ta` Mejju ġie varat l- abbozz tal-pjan lokali għat-tramuntana tal-portijiet (North Harbours).

L- Awtorita` ta`l-Ippjanar bħalissa għaddejja minn proċess ta` konsultazzjoni pubblika.

Ninsab infurmat li l-policies għal Swieqi fil-pjan lokali jidentifikaw art li diġa` qiegħda fiż-żona ta` żvilupp, għal użu speċifiku bħal housing u użi oħra.

Biex jintuża għal dan l-iskop trid tintefa' applikazzjoni mis- sidien rilevanti.

AFM - ROADBLOCKS

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid kemm saru roadblocks mill-Forzi Armati mill-1 ta' Jannar, 2000 sal-lum?

Jista' jgħid f'liema lokalitajiet saru?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab infurmat li fil-perijodu msemmi l-Forzi Armati wettqu 373 roadblocks fi 72 lokalita'.

Nifhem li ma għandux jingħad liema kienu l-lokalitajiet.

PULIZIJA - SAN ĠILJAN - BARS

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jieħu passi sabiex il-bars u l-pubs li hemm fi Triq il- Kbira, San Ġiljan, biswit Triq it-Taraġ tal-Bajja, jibdew jagħlqu fil-ħin kif provdut fil-liġi u skond il-permess li għandhom u ma jkomplux jiddisturbaw lir-residenti sa tard bil-lejl, kif qed jiġri preżentament?

Jista' jgħid il-pulizija kemm-il rapport irċeviet f'dawn l-aħħar sentejn f'dan ir-rigward u x'passi ttieħdu?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi l-pulizija kienet u ser tibqa` tissorvelja sabiex ma jkunx hemm abbużi mis-sidien tal-ħwienet fil- lokalita` li rrifera għaliha l-Onor.

Interpellant.

Ninsab infurmat ukoll li kull meta l-pulizija kellha rapporti li qed ikun hemm abbuż, dejjem investigat u ttieħdu l-passi kif meħtieġ.

Fil-fatt matul dawn l-aħħar sentejn inħarġu 14-il ċitazzjoni lil sidien ta` ħwienet fl-inħawi.

GĦARGĦUR - DRENAĠĠ

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid meta se tiġi mgħoddija s-sistema tad-drenaġġ fil- parti t'isfel ta' Triq Mons Luigi Catania u Triq l-Isqof Tumas Gargallo, Għargħur?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li t-tender biex isiru dawn ix-xogħlijiet kien inħareġ.

Preżentement dan it-tender (WD 1496/83/4), li jinkludi tħaffir ta' galleries u gravity main, qiegħed għall-proċeduri ta' approvazzjoni qabel ma ssir il-pubblikazzjoni.

PULIZIJA - GĦARGĦUR

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jieħu passi biex ikun hemm pulizija fi Triq San Bartolomew fil-ħinijiet kollha tad-dħul u ħruġ ta' tfal mill-iskola primarja tal-Għargħur?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li fil-ħinijiet tad-dħul u l-ħruġ tat- tfal qed ikun hemm assenjat regolarment pulizija fejn l-iskola li qed jirriferi għaliha l-Onor.

Interpellant.

SKEJJEL - GĦARGĦUR - SKOLA PRIMARJA

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jikkonferma jekk is-saqaf tas-sala fl-iskola primarja tal-Għargħur hux fi stat ta' perikolu?

Jekk fl-affermattiv, x'passi qed jittieħdu?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li għalkemm huwa minnu li saret xi ħsara f'żewġ planki fis-saqaf tas-sala ewlenija ta' l-iskola primarja Karmnu Sant fil-Għargħur, is-sala ma ntużatx u għalhekk m'hemmx periklu għat-tfal.

Informat ukoll li minnufih id-diviżjoni ta' l-edukazzjoni ħarġet sejħa għat- tenders biex tissewwa l-ħsara.

Ix-xogħol ingħata lill-kuntrattur f'April li għadda iżda dan ma bediex ix-xogħol mill-ewwel fuq talba ta' l- awtoritajiet ta' l-iskola li xtaqu jħarsu lill-istudenti żgħar tagħhom minn xi ħsejjes u trabijiet li seta' jikkaġuna dan it-tip ta' xogħol.

Għalhekk ix-xogħol fuq dan is-saqaf issa għandu jibda fl-10 ta' Lulju, 2000.

GĦAWDEX - KORSA TAŻ-ŻWIEMEL

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk fit-tiġrijiet taż-żwiemel li saru fit-13 ta' Mejju, 2000 fil-korsa ta' Għawdex l-organizzaturi għamlux użu mis-servizzi tal-ħaddiema tal-Malta Racing Club?

Jekk iva, min ħallas u kif ġew magħżula minħabba li ma marrux kollha?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li kien hemm xi ħaddiema tal-Malta Racing Club Committee li taw servizz biex ġew organizzati t-tiġrijiet li saru Għawdex fit-13 ta' Mejju 2000.

Dawn il-ħaddiema ġew magħżula mill-kumitat organizzattiv magħmul minn rappreżentanti ta' l-Oracle Group li sponsorizza l-attivita` u l-kumitat ta' Għawdex.

Il-kumitat tal-Malta Racing Club ma kienx responsabbli mill-organizzazzjoni u għalhekk m'għandux dettalji ta' min ħallas lil dawn il-ħaddiema.

GĦAWDEX - KORSA TAŻ-ŻWIEMEL

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid jekk jistax isir logħob, bħalma jsir fil-korsa tal-Marsa, fil-korsa taż-żwiemel ġewwa Għawdex?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li l-korsa taż-żwiemel ġewwa Għawdex qatt ma nħarġilha ċertifikat ta` approvazzjoni skond Kap 78.

GĦAWDEX - KORSA TAŻ-ŻWIEMEL

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l-Ministru tgħid jekk fil-meeting tat-13 ta' Mejju, 2000 li sar fil-korsa ta' Għawdex kienx hemm servizz ta' bookmakers?

Jekk iva, kemm ħallsu lill- organizzaturi u għand min marru l-flus?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jagħmel il- mistoqsija lill-ministru konċernat.

GĦAWDEX - KORSA - VAT

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l-Ministru tgħid kemm inġabret VAT fuq id-dħul fil-korsa ta' Għawdex fit-13 ta' Mejju, 2000?

Tista' tgħid ukoll kemm tħallsu l-impjegati tal-korsa taż- żwiemel ta' Għawdex fl-istess meeting u kemm tħallset VAT?

Jekk tħallsu, min ħallas dawn il-ħaddiema?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel il- mistoqsija lill-ministru konċernat.

Dwar it-tieni parti tal-mistoqsija, ninsab infurmata li l-impjegati tal- korsa ma tħallsu xejn extra għal din l-attivita'.

ŻEJTUN - TRIQ IT-TANBUNN

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta, bejn wieħed u ieħor, Triq it-Tanbunn fiż-Żejtun se ssir minħabba li tinsab fi stat mhux aċċettabbli?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li d-dipartiment tat-toroq, flimkien mal-kunsilli lokali, qed jipprepara programm għal asfaltar ta` toroq simili ma` Malta kollha, u x-xogħol fil-lokal isir skond il-prijoritajiet li ser jirriżultaw minn dan il-programm.

EU - TABAKK/ALKOĦOL

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'passi qed jittieħdu sabiex pajjiżna jiġi in line mad-direttivi u r-regolamenti ta' l-Unjoni Ewropea f'dak li għandu x'jaqsam ma' reklamar u sponsorships minn azjendi tat-tabakk u ta' l-alkoħol, b'mod partikolari f'dak li għandu x'jaqsam ma' għaqdiet sportivi?

ONOR.

LOUIS GALEA: Bħala riżultat tar-rwol edukattiv tiegħu, u sensibbli għall-ħsara għal saħħet il-bniedem, il-ministeru ta' l-edukazzjoni jifhem il-bżonn ta' regolamentazzjoni ta' dan it-tip ta' reklamar u sponsorships, irrispettivament jekk Malta ssirx membru ta' l-Unjoni Ewropea.

Bħalissa għaddejjin diskussjonijiet bejn diversi dipartimenti interessati dwar is- suġġett.

FMS - SPTAR TAL-QROQQ

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: B'riferenza għar-risposta għall-mistoqsija parlamentari nru.

16426, jista' l-Ministru jgħid min huma d-"disinjaturi oħra" apparti l-perit Joe Cassar, li ġew "approvati skond il-ħtieġa tax-xogħol", li b'xi mod għandhom x'jaqsmu mad-disinji l-ġodda ta' l-isptar il-ġdid f'Tal-Qroqq?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari nru.

16554 u t-tweġiba ta` mistoqsija parlamentari nru.

16426 dawn huma id- disinjaturi l-oħra li ġew approvati skond il-ħtieġa:

Perit Joe Cassar minn Cassar Grech & Ebejer; il-persuna responsabbli skond it-termini tal-liġi.

White Architects; Hospital Planners.

Prof. Richard England; Architectural Consultant.

Perit Carmel Busuttil; Structural Consultant.

Skanska (In-House Team); responsabbli mill-electrical, mechanical u medical design; fejn meta jinħass il-ħtieġa jitqabbdu esperti f'ċerti oqsma ta` speċjalizzazzjoni bħal eżempju fire fighting, medical gases etc.

AFFARIJIET BARRANIN - SAFAR

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jwieġeb l-aħħar parti tal-mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

JOE BORG: It-tagħrif mitlub mill-Onor.

Interpellant għadu qed jinġabar u għaldaqstant m'għandi xejn x'inżid mat-tweġiba li tajt għall- mistoqsija nru.

PA - SAN PAWL IL-BAĦAR - PESCATORE

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid meta l-Awtorita' ta' l-Ippjanar se tinforza d- deċiżjoni tagħha u tneħħi l-istrutturi illegali mwaħħla mal-bini tal- Pescatore f'San Pawl il-Baħar?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li l-każ li qed jirriferi għalih l- Onor. Interpellant tpoġġa fuq il-lista ta` każi għal azzjoni diretta.

L- awtorita` qiegħda fil-proċess li taġixxi biex jitneħħew l-istrutturi li nbnew mingħajr permess.

ETC - ŻGĦAŻAGĦ BLA XOGĦOL

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid minn Settembru, 1999 sal-lum x'inizzjattivi ttieħdu mill-ETC ma' żgħażagħ bla xogħol taħt id-19-il sena li huma bla kwalifiki u ma jafux jiktbu u jaqraw?

F'kull każ, kemm attendew u fiex kienu jikkonsistu dawn l-inizzjattivi?

Jista' l-Viċi Prim Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tas-sillabu tal-korsijiet li saru?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Minn Settembru, 1999 sal-lum, in-numru ta' żgħazagħ bejn is-16 u 18-il sena li jirreġistraw għax-xogħol u li attendew korsijiet tal-ETC hu ta' 376.

Il-korsijiet kienu dawn:

Kors Attendew

Office Skills 65 Book Keeping and Accounts 3 Computer Skills 99 Wages Clerk 7 Core Skills 133 Retail Skills 15 Sage 12 Typing 7 Storekeeping 8 Local Wardens 8 Refrigeration & Air Conditioning 2 Woodwork & Spraypainting 2 Aluminium Frame Work 13 Welding 1 Water & Electrical Installation 1

Jista' jkun li numru ta' dawn kienu bla kwalifiki u ma jafux jiktbu u jaqraw iżda ma kienx hemm inizzjattivi speċifiċi ta' taħriġ għal dawn.

Fil-passat l-ETC organizzat korsijiet fil-qari u l-kitba għal dawk li qed ifittxu x-xogħol u jiddikjaraw li huma illiterati.

Sfortunatament, ir- riżultati miksuba ma tantx kienu nkoraġġanti għaliex dawn il-korsijiet ma tantx wasslu biex il-persuni li attendew għalihom isibu mpjieġ.

U dan, minkejja li l-ETC għamlet użu minn għalliema mħarrġa għal dan il-qasam ta' l-edukazjoni mid-diviżjoni ta' l-edukazzjoni.

Barra minn hekk, il-programm kien jinkludi fih taħriġ fuq oqsma tas-snajjaż, minbarra tagħlim fuq qari u kitba, biex il-kors ikun imżewwaq u jħajjar aktar lil min qed jagħmlu.

L- Interpellant japprezza li tista' tistieden jew tisforza bniedem biex jattendi għal programm ta' taħriġ iżda ma tistax iġġiegħlu jitgħallem.

Ċertament, il-problema ta' l-illitterizmu fost min qed ifittex ix-xogħol hija waħda preokkupanti.

Għalhekk l-ETC qed tippjana biex iġġib flimkien lil dawk l-organizzazzjonijiet kollha jistgħu jgħinu f'dan il-qasam.

Kulħadd jaqbel li jkun aħjar jekk nintroduċu sistem biex il-problema ta' l- illiteriżmu ma tinqalax milli noqogħdu nipprovaw insolvuha wara li tinqala'

ENEMALTA - ĦSARAT

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid minn Settembru, 1999 sal-lum f'liema postijiet saru ħsarat kbar waqt xogħol tal-kuntratturi fuq cables ta' Enemalta?

F'kull każ kemm swiet il-ħsara u x'passi ttieħdu kontra l- kuntratturi nvoluti?

Min kienu l-kuntratturi?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Tweġiba tingħata f`xi seduta oħra.

PULIZIJA - GĦAWDEX - RADAM

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid mill-bidu tas-sena sal-lum kemm ittieħdu passi f'Għawdex dwar tfigħ illegali ta' radam fil-kampanja?

F'liema postijiet twaddab dan ir-radam f'Għawdex?

Kontra min ittieħdu dawn il-passi u meta f'kull każ?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li matul l-ewwel ħames xhur ta` din is- sena, il-Pulizija ressqet żewġ persuni quddiem il-Qorti dwar rimi ta` materjal f`Għawdex.

Wieħed dwar rimi ta` terrapien ġo Victoria u l-ieħor f`Għajnsielem.

Dawn il-każi seħħew fit-12 ta` Jannar, u fit-12 t`April, rispettivament.

Ninsab informat ukoll li fit-22 ta` Mejju, ta` din is-sena, il-Pulizija flimkien ma` l-Awtorita` ta` l-Ippjanar bdiet l-investigazzjoni ta` żewġ persuni, dwar tfiegħ ta` materjal fil-Munxar.

Il-pulizija ukoll qed tagħmel ronda f`postijiet l-aktar suxxettibbli għal dan it-tip ta` abbuż sabiex kemm jista` jkun dan ma jsirx.

PULIZIJA - FIXED KIOSKS

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid f'liema bajjiet ta' Malta u Għawdex ingħataw permessi għal ftuħ ta' fixed kiosks għas-sajf li ġej?

Kemm hemm kiosks f'kull każ?

Min huma s-sidien f'kull każ?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li l-operaturi li jingħataw permess sabiex joperaw l-kiosks tagħhom għal perijodu tas-sajf fil-bajjiet f`Malta u Għawdex huma kif jidher fit-tabella li tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

Nixtieq inżid li l-permessi għadhom qegħdin jitħallsu.

SKEJJEL - MOBILE PHONE TRANSMITTER ANTENNAE

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid għaliex sal-lum għadu ma ħa ebda linja pubblika dwar jekk għandhomx jitwaħħlu mobile phone transmitter antennae fuq il-bjut ta' l-iskejjel governattivi?

F'liema skejjel s'issa twaħħlu dawn l- antennae?

ONOR.

LOUIS GALEA: Tajjeb jingħad li l-awtoritajiet edukattivi Maltin bdew jieħdu azzjoni fuq il-kwestjoni sa mill-bidu ta' din is-sena hekk kif saru jafu bil-kontroversja imqanqla.

Fi skambju ta' korrispondenza fil-bidu tas-sena, il-Health and Safety Section tad-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni ġiet informata mid-Dipartiment tal- Wireless Telegraphy li ma kienx jirriżultalu li r-radjazzjoni li jemettu t- tip ta' aerials stallati fuq l-iskejjel jaffettwaw is-saħħa ta' staff u studenti fl-iskejjel.

Fuq insistenza tad-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni, fil-21 ta' April 2000 it- Taqsima Health and Safety id-diviżjoni irċeviet konferma li d-Dipartiment tal-Wireless Telegraphy għamel testijiet fi skejjel fejn hawn dawn l- antennae dwar radio frequency electromagnetic field u r-riżultat kien li r- radjazzjoni li temetti l-antenna li tittrasmetti t-telefon ċellulari hi fil- limiti ta' safety internazzjonalment stabbiliti.

Il-kwestjoni kompliet tiġi segwita attivament u, kif diġa' intqal pubblikament, pendenti konklużjonijet ta' bord governattiv imwaqqaf apposta fuq din il-kwestjoni, ġie deċiż li l-iskejjel għandhom jissospendu kull negozjati ma' kumpanniji konċernati dwar stallazzjoni ta' dawn l-antennae.

Fir-rigward ta' kuntratti konklużi ma' skejjel sa minn Ġunju 1998, qed tiġi kkonsidrata l-azzjoni li tista' tiġi segwita skond il-liġi taħt il- kuntratti eżistenti biex jiġi assigurat li s-saħħa pubblika tiġi salvagwardata.

Informat li saru kuntratti f'dawn l-iskejjel:

Skola Sekondarja Ġuże' D'Amato, Paola Skola Tas-Snajja' Umberto Calosso, Sta Venera Skola Primarja 'B', Żebbuġ Skola Tas-Snajja' Stefano Żerafa, Naxxar Skola Primarja Ġuże' Ebejer, Dingli Skola Sekondarja Erin Serracino Inglott, Cospicua.

SKEJJEL - SUBJECT CO-ORDINATORS

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta ħarġu l-applikazzjonijiet u meta għalqu għal subject co-ordinators primary sector?

Jista' jgħid kemm applikaw għal dawn il-postijiet vakanti, meta ser isiru l-intervisti, u meta huwa maħsub li l-għalliema applikanti li eventwalment ikunu ġew magħżulin ser jibdew din il-ħidma?

Jista' jgħid liema huma l-iskejjel primarji li fihom ser jintbagħtu dawn is-subject co-ordinators?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-applikazzjonijiet għal subject co- ordinator ħarġu fid-9 ta' Mejju, 2000 u għalqu fid-29 ta' l-istess xahar.

Perss li l-eżerċizzju ta' għażla huwa mniehdi mill-Kummissjoni tas-Servizz Pubbliku - liema kummissjoni tesiġi kunfidenzjalita` waqt il-proċess - m'iniex f'pożizzjoni li nagħti dettalji iżjed f'dan l-istadju.

ŻJARAT UFFIĊJALI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Ministru jikkonferma jekk riċentement kellux żjarat uffiċjali fil- Bahrain, Latvia, Pariġi u Zurich?

Jekk fl-affermattiv, jista' jgħid x'kien l-iskop ta' dawn iż-żjarat u ma' min saru?

Jista' jgħid x'inhi r-raġuni li dawn iż-żjarat ma ngħatawx pubbliċita' u ma ssemma' xejn fil-media lokali kif jiġri s-soltu?

Jista' jgħid minn min kien akkumpanjat u kemm laħqet l- ispiża ta' dawn iż-żjarat?

ONOR.

JOHN DALLI: Kontra li qiegħed jgħid l-Onor.

Interpellant, jiena ma għamilt ebda żjara uffiċjali la fil-Bahrain u lanqas fi Zurich.

Għamilt żjara f` Dubai, Pariġi u Riga.

F`Dubai kelli laqgħat mal-Kamra tal-Kummerċ, u l-Bank Ċentrali dwar l- investiment li Malta jista` jkollha minn dik il-Parti tad-Dinja fil-qasam ta` servizzi finanzjari.

F`Pariġi indirizzajt seminar organizzat mill-MFSC u kelli diskussjonijiet mal-OECD fuq il-klassifikazzjoni li se jkollha Malta fil- kategorizazzjoni li dawn se jagħmlu ma' Ċentri Finanzjarji u li għandha tiġi ppubblikata sa l-aħħar ta` dan ix-xahar.

Iltqajt ukoll mal-President tal-Movement des Entreprises de France (MEDEF) u mad-deputat Ministru fil- Ministeru tal-Finanzi, Francois Huwart.

F`Riga attendejt għal-laqgħa annwali tal-EBRD u ħadt l-okkażjoni biex niffirma l-Ftehim dwar il-Ħelsien mit-Taxxa doppja bejn Malta u l-Latvja.

F`Pariġi u l-Latvja kont akkumpanjat mill-Assistent Segretarju fil- ministeru, waqt li f` Dubai ma` kont akkumpanjat minn ħadd.

Hu falz li tgħid li ma ssemma xejn fil-medja lokali dwar din iż-żjara.

L-ispejjeż laħqu Lm6,346.

OPM - IMPJEGATI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari 16271, jista' l-Ministru jgħid x'pakkett ġie offrut lis-Sur Joe Portelli bħala kap tat-Tax Compliance Unit?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li bħala Kap tat-Tax Compliance Unit, is-Sur Joseph Portelli ingħata remunerazzjoni ta` Lm12,600 fis-sena li bejn wieħed u ieħor huwa l-pakkett globali li kellu bħala Segretarju Permanenti fil-Ministeru tal-Finanzi.

XIRI TA' DJAR - VAT

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jikkonferma li koppja li tkun se tiżżewweġ u tixtri post li jkun inbena wara l-1960 ma jkollux dritt għar-rifużjoni tal-VAT fuq l-ispejjeż li jagħmel?

Jekk huwa minnu, ma jidhirlux li: (a) dan l-aġir qed inaqqas l-interess taż-żgħażagħ li jixtru postijiet qodma u jirranġawhom; u (b) qed jiżdied il-piż enormi li jkollhom iġorru dawn iż-żgħażagħ?

Għaldaqstant ma jaħsibx il-Viċi Prim Ministru li: (c) qiegħda tinħoloq diskriminazzjoni ma' dawn iż-żgħażagħ meta wieħed iqis li meta l-gvern ibigħ residenza shell lil koppji għarajjes dawn ix-xerrejja żgħażagħ huwa stess jagħtihom id-dritt għal rifużjoni tal-VAT?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-iskema ta' rimborż sa massimu ta Lm 3,000 tal-VAT imħallsa fuq xogħlijiet li jsiru fuq l-ewwel dar ta' abitazzjoni, li nbnew l-1960, hi ntiża biex tħajjar nies jixtru u jmorru jgħixu fi djar qodma.

Fil-każijiet l-oħra elenkati fl-iskema relattiva, l-ammont massimu ta' rifużjoni hu ta' Lm 2,500.

Il-kondizzjoni dwar is-sena speċifika msemmija kienet hemm fil-Att ta' l- 1995 dwar sussidju tad-djar fuq taxxa tal-valur miżjud imħallas fuq l-ewwel dar ta' abitazzjoni kif ukoll fl-Att ta' l-1997 dwar sussidju fuq djar fuq taxxa tas-SISA imħallsa fuq l-ewwel dar ta' abitazzjoni.

Il-fondi għal din l-iskema jinħarġu mill-VAT Office.

L-Awtorita' tad- Djar hi l-operatur tagħha.

Il-kondizzjonijiet ta' l-iskema ġew maqbula bejn il-VAT Office u l-Awtorita' tad-Djar.