MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 6 It-Tlieta, 3 ta' Novembru, 1998 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 6

It-Tlieta, 3 ta' Novembru, 1998

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.12 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tlieta, 3 ta' Novembru, 1998

WERREJ MINUTI 216

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 216

TQEGĦID TA' KARTI 221

MOZZJONIJIET

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IL-PROTEZZJONI TA' L-ERARJU 222

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

MOZZJONI DWAR IT-TRASFERIMENT TA' ART TAL-GVERN 223

AĠĠORNAMENT 245

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 250

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 5 li saret fit-2 ta' Novembru, 1998 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

SPTARIJIET - KURA TAT-TFAL

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' tfal taħt it-12-il sena li attendew għall-kura fl-isptarijiet ta' l-Istat f'Malta u Għawdex matul dawn l-aħħar ħames snin, sena b'sena?

ONOR.

LOUIS DEGUARA (Ministru tas-Saħħa): L-informazzjoni mitluba mill- Onor. Interpellant hija kif gej:

IN-PATIENTS

| |Sptar|Sptar|Psikjat|Sptar | | |S.Luq|Boffa|rija |ta' | | |a | |Malta |Ghawde| | | | | |x | |1993|4005 |0 |13 |510 | |1994|4139 |1 |28 |600 | |1995|4075 |2 |16 |572 | |1996|4212 |1 |24 |791 | |1997|3722 |3 |9 |670 |

OUT-PATIENTS (new cases u follow-ups)

| |Sptar |Psikja|Sptar ta' | | |S. |trija |Ghawdex | | |Luqa |Malta | | |1993|18130 |590 |1459 | |1994|20894 |528 |1488 | |1995|26307 |685 |1951 | |1996|27229 |644 |1852 | |1997|26615 |852 |1804 |

CASUALTY

| |Sptar S. |Sptar ta' | | |Luqa |Ghawdex | |199|8382 |1456 | |3 | | | |199|8857 |1584 | |4 | | | |199|9214 |1384 | |5 | | | |199|10,045 |1582 | |6 | | | |199|10,230 |1749 | |7 | | |

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

ALFRED SANT (Kap ta' l-Oppożizzjoni): Jista' l-Ministru, jekk jogħġbu, jgħidilna x'kienu l-laqgħat li saru bejn ir-rappreżentanti tal- Gvern u r-rappreżentanti tal-Fondazzjoni San Raffaele dwar l-isptar ċentrali f'Tal-Qroqq mis-6 ta' Settembru 'l hawn?

X'kien il-kontenut ta' dawn id-diskusssjonijiet?

MR SPEAKER: Il-Ministru Deguara

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Qed tirriferi għar-rappreżentanti ta' l-Isptar San Raffaele jew għall-FMSS?

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppżizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Ħalli nippreċiża l-mistoqsija, Sur President.

X'kienu l-laqgħat u kemm saru minnhom bejn l-FMSS - li safejn naf jien hija r-rappreżentant tal-gvern - u r-rappreżentanti tas-San Raffaele f'Milan dwar l-isptar ċentrali f'Tal-Qroqq?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Jiena m'iniex informat li kien hemm xi laqgħat formali pero' nista' niċċekkja.

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI (Prim Ministru): Nikkonferma li ma saru l-ebda laqgħat.

Saritli żjara ta' korteżija minn Don Luigi Verze' xi tlett ijiem ilu, pero' ma saru ebda diskussjonijiet.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Jista' l-Ministru tas-Saħħa jew il-Prim Ministru jgħidulna jekk kienx hemm xi tibdil fl-istrateġija tal-gvern fuq dak li kien ġie deċiż mill-Gvern Laburista dwar kif għandu jiġi orjentat l-isptar ċentrali f'Tal-Qroqq, jiġifieri jekk għandux ikompli jitmexxa kif iddeċieda l-Gvern Laburista bħala sptar ċentrali li jkun alternattiva għall-Isptar San Luqa; jew inkella hemmx xi deċiżjoni li nerġgħu mmorru fuq l-idea oriġinali - li kienet tfasslet mill-Gvern Nazzjonalista ta' qabel l-1996 u l-Fondazzjoni San Raffaele - li jkun sptar sub-specialised li jaħdem in tandem ma' l-Isptar San Luqa?

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Dalgħodu kellna laqgħa tal-kumitat tal- kabinett li ġie mwaqqaf apposta biex naraw the way forward għall-isptar il- ġdid u nista' ngħid li m'hu se jkun hemm ebda bidla dwar għal xiex għandu jservi dan l-isptar - jiġifieri d-deċiżjoni li kienet ittieħdet wara l- elezzjoni ta' l-1996 se tibqa' - pero' jkolli ngħid li sibna taħwid kbir u kellna nuqqas ta' direzzjoni dwar kif se jkompli l-bini ta' dan l-isptar.

Proprju dalgħodu aħna kellna seduta twila man-nies tekniċi kollha involuti u nittamaw li fi żmien qasir inkunu nistgħu nagħtu direzzjoni, liema direzzjoni llum assolutament ma teżistix.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Jista' l-Ministru jew il-Prim Ministru jekk jogħġbu jgħidilna jekk l-istrutturi ta' l-FMSS, jiġifieri li jkun hemm kumitat direttorali, dak iż-żmien taħt iċ-chairmanship tas-Sur Sladden, biex imexxi l-bini ta' l-isptar il-ġdid f'Tal-Qroqq, humiex se jiġu segwiti jew inkella hux se jkun hemm xi struttura ġdida?

Jista' l-Ministru jew il-Prim Ministru jgħidilna wkoll jekk humiex se jittieħdu xi passi kontra t-taħwid enormi li ħallew warajhom l-Ortesa fl-1996, fejn ħadd ma kien jaf eżattament x'kienu d-disinji, ħadd ma kien jaf fejn waslu d-disinji, ħadd ma kien jaf eżattament x'kienu l-obbligazzjonijiet tal-kuntratturi minn naħa u minn oħra u ħadd ma kien jaf min kien qiegħed imexxi, jekk hux l- Universita', jekk hux il-Gvern jew jekk hux San Raffaele?

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Infakkar lill-Onor.

Interpellant li fi żmienu l-FMSS kienet tbiddlet u saret FMS, jiġifieri m'għadhiex bħal qabel.

S'issa l-Gvern m'għandux il-ħsieb li jbiddel l-istruttura pero' ma neskludix il-possibbilta' li 'l quddiem ikun hemm bżonn li tinbidel l- istruttura wkoll.

Sal-lum l-FMS għadha responsabbli mill-bini ta' l-isptar il-ġdid - jiġifieri m'hemm l-ebda kambjament f'dak is-sens - pero' żgur li 'l quddiem ikun hemm il-ħtieġa li tissaħħaħ l-istruttura biex tkun tista' taqdi d-dmirijiet tagħha għall-bini ta' l-isptar il-ġdid.

Mr Speaker, rigward il-kumment li għamel il-Kap ta' l-Oppożizzjoni dwar it-taħwid, jiddispjaċini ngħidlu li t-taħwid jeżisti issa, li proprju wara sentejn ta' Gvern immexxi minnu, is-sitwazzjoni hija waħda ta' konfużjoni enormi.

Sfortunatament f'dan il-każ ukoll inħlew sentejn li fihom minkejja li ġie deċiż li l-isptar jiġi mkabbar, m'hemm ebda indikazzjoni għal dan it- tkabbir ħlief li prattikament kważi n-numru ta' sodod se jkun jammonta għad- doppju ta' qabel.

Ta' min jgħid ukoll li l-kumpannija li ngħatat il-kuntratt tad-designs għadha fl-istadju preliminari ta' preparazzjoni ta' designs li saru mingħajr l-ebda direzzjoni, pero' l-kumpannija kienet kostretta, minħabba li ma ngħatatx direzzjoni, tħawwad hi minn moħħha kif jidhrilha li dan l- isptar se jiffunzjona, u fil-fatt il-laqgħa li kellna dalgħodu, liema laqgħa kienet twila ħafna u naturalment kellha wkoll segwitù, kienet proprju biex nagħtu dan is-sens ta' direzzjoni u nkunu nafu preċiżament kif dan l-isptar se jkompli jinbena għall-użu li ġie destinat għalih.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Apparti mir-rettorika minfuħa, li għadna kemm smajna mill-ġdid lill-Prim Ministru jiddeletta biha u jerġa' jużaha llum, irrid niġbidlu l-attenzjoni li ma rrispondiex għall-mistoqsijiet li saru dwar ir- relazzjonijiet tal-gvern tiegħu ma' l-Ortesa, jiġifieri dik l- organizzazzjoni li kienet involuta ma' dan l-isptar.

Fl-1996 l-Ortesa kienet ħalliet kollox f'taħwid kbir.

Biżżejjed ngħid li aħna sibna x- xogħol wieqaf ħesrem, disinji ma jeżistux, kuntratti fl-ajru u min kien qiegħed jipproċedi fuq il-kuntratti ma kienx jaf eżattament x'kien u x'ma kienx għaddej.

Allura, fil-kontest ta' dak li għadu kemm qal hu dwar, skond hu, il- konfużjoni kbira li sab, jista' l-Prim Ministru jgħidilna jekk huwiex se jżomm l-istruttura personali bin-nies li hemm fiha ta' l-FMS, jew inkella jekk hijiex se ssir xi bidla f'dan ir-rigward, jekk hemmx xi bidla fil-mod ta' kif jiġu skedati l-kuntratti, kif ukoll jgħidilna x'inhuma l-passi li jmiss li jittieħdu?

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Mr Speaker, iktar milli għamilt rettorika, jien għidt x'inhuma l-fatti.

Għall-kuntrarju, ir-rettorika jużaha l-Kap ta' l-Oppożizzjoni meta jkun qed ikellem lil xi grupp ta' nisa tal-partit fejn jivvinta stejjer u jagħmel allegazzjonijiet li għalxejn ngħidlu li huma invenzjonijiet ta' moħħu għax jibqa' jirripetihom.

Imma naħseb li s'issa l-poplu Malti dara xi jsarraf Dr. Alfred Sant u mhux ir-rettorika rridu imma diskorsi serji, mhux ripetizzjonijiet li assolutament ma jagħmlu ebda sens u jirriflettu biss fuq min jagħmilhom.

Dak għar-rigward tal- kumment tar-retorika.

Dwar is-soċjeta` Ortesa ngħid li din illum hija kompletament out of the picture.

Veru li fl-1996 kellhom il-kuntratt tad-design imma dak il- kuntratt ġie tterminat mill-gvern l-ieħor u l-Ortesa llum m'hijiex involuta iktar ħlief, naturalment, li għad hemm domandi reċiproċi ta' danni li l- gvern li spiċċa f'sentejn sħaħ ma għamel xejn dwarhom.

Rigward is-set-up ta' l-FMS, jekk fhimt sewwa, s'issa m'hemm ebda ħsieb li jsir xi tibdil, pero' diġa` għidt li man mano li jiġi deċiż kif il- progress ta' l-isptar isir b'serjeta`, il-ħsieb hu li nenforzaw id- direzzjoni min-naħa ta' l-FMS.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Jista' l-Prim Ministru jikkonferma li b'hekk se jżomm parteċipazzjoni min-naħa ta' l-assoċjazzjoni tat-tobba?

Jista' jgħidilna wkoll x'tip ta' konsultazzjoni se jkun qed jagħmel ma' l-oqsma l-oħra li huma involuti fil-prattika medika ta' l-isptarijiet?

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Iva, ikun hemm il-konsultazzjoni kollha meħtieġa ma' kull min hu interessat fl-isptar il-ġdid.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mario Galea, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

MARIO GALEA: Sur President, xtaqt nagħmel mistoqsija supplimentari relatata ma' l-interpellanza oriġinali ta' l-Onor.

Noel Farrugia.

Fid-dawl tar-riċerka riċenti li qed issir, jiġifieri li t-tfal li jkunu akkumpanjati mill-ġenituri tagħhom jirrispondu aħjar għall-kura li tkun qed tingħatalhom u jagħmlu aktar progress - fil-fatt dan il-konċett ġie aċċettat fl- isptarijiet Maltin u l-ġenituri qed jitħallew jakkumpanjaw lit-tfal tagħhom li jkunu għall-kura fl-isptarijiet tagħna - jaħsibx il-Ministru li fl- isptar il-ġdid għandna nagħmlu l-pass li jmiss, jiġifieri li jkun hemm faċilitajiet aħjar għall-ġenituri li prattikament qed jagħmlu ġranet, u f'xi każi anke ljieli, mat-tfal.

MR SPEAKER: Il-Ministru Deguara.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: M'hemm l-ebda dubju li l-preżenza tal-ġenituri ħdejn it-tfal mhux biss tnaqqas mit-trawma psikoloġika li jkunu għaddejjin minnha t-tfal imma anke tgħin biex it-tfal ikollhom fejqan iktar malajr.

Kif qal sew l-Onor.

Interpellant, din is-sistema diġa` qiegħda tiġi pprattikata fil-limitazzjonijiet li jeżistu ġo l-Isptar San Luqa, fis-sens li ovvjament qegħdin inħallu almenu ġenitur wieħed joqgħod 24 siegħa mat- tfal, pero' peress li jeżistu ċerti limitazzjonijiet strutturali, sal-lum lill-ġenituri ma nistgħux noffrulhom sodda kif wieħed jistenna li jkun hemm.

Is-swali pedjatriċi li hemm maħsuba għall-isptar il-ġdid jaħsbu għal din l-eventwalita` u fil-fatt se jkun hemm faċilitajiet apposta għall- ġenituri li jkunu qegħdin jakkumpanjaw lit-tfal tagħhom waqt il-mawra tagħhom ġewwa l-isptar.

MR SPEAKER: L-Onor.

Michael Farrugia, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Mr Speaker, nixtieq nistaqsi lill-Prim Ministru jew inkella lill-Ministru tas-Saħħa - jekk jikkonfermax li f'Ottubru ta' l- 1996 ix-xogħol fuq l-isptar kien kważi disa' xhur b'lura.

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jekk jaf, jirrispondi l-Ministru tas-Saħħa.

Jien naf li kien waqa' ftit lura pero' ma nafx li kien b'disa' xhur lura.

Li naf hu li bħalissa l-kuntratturi prinċipali, jiġifieri dawk ta' SKANSKA Ltd., qegħdin jgħidu li minn hawn u ftit ieħor mhux se jkollhom iktar xogħol x'jagħmlu għax, peress li ilhom li waqqfulhom il-kuntratt ta' l-M&E minn April jew saħansitra minn Frar tas-sena l-oħra, ġew javżawni li jekk m'hijiex se tittieħed xi deċiżjoni, sa l-aħħar tas-sena għandhom jispiċċaw ċertu xogħol u mbagħad minn Frar li ġej ma jkollhom assolutament x'jagħmlu xejn iktar għaliex m'hemm l-ebda direzzjoni ta' dak li jrid isir.

Din hija d-direzzjoni li writna.

F'dawn is-sentejn, fejn fihom kellhom iż-żmien kollu biex jippreparaw, għad m'għandniex id-designs tal-bini li se jsir.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Jista' l-Prim Ministru jikkonferma li min-naħa tal-kuntratturi kien hemm ilmenti kontinwi li l-M&Es ma kenux tajbin u li l- preparamenti tagħhom kienu ħżiena?

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Huwa evidenti li ġaladarba l-isptar tbiddel minn wieħed li jesa' 460 sodda għal wieħed li jesa' madwar 850 sodda, dak li kien ippjanat f'dak li għandu x'jaqsam ma' M&Es issa m'għadux igħodd.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Jien fil-mistoqsija tiegħi ma kontx qed nirriferi għall-fatt li qabel kien maħsub li l-isptar jesa' 480 sodda imbagħad sar maħsub li dan jesa' 800 sodda.

Jien staqsejt lill-Prim Ministru jekk jistax jikkonferma li meta l-isptar kien ġie ppjanat taħt Gvern Nazzjonalista fl-1996 - jiġifieri mhux kif kien ġie ppjanat oriġinarjament meta l-Kunsill ta' l-Ewropa ma kienx jaf li nbidlu d-disinji tiegħu - l-M&Es kienu ħżiena u ma setax ikompli x-xogħol fuqhom.

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Le, ma nistax nikkonferma, pero' nikkonferma li l-ordni biex jieqaf il-kuntratt ta' l-M&E ingħata mill-gvern meta kien prim ministru l-Onor.

Alfred Sant, b'deċiżjoni tal-gvern għax, kif għidt diġa', id-designs tbiddlu u l-isptar tkabbar.

Għalhekk il-fatt li ma setax jitkompla l-kuntratt ta' l-M&E kien konsegwenza diretta tal-bidliet li għamel il-gvern li tiegħu l-Onor.

Michael Farrugia kien ministru.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Filwaqt li nista' nikkonferma li dik il- mistoqsija li għamilt jien il-Prim Ministru ma jafx jikkonfermaha, jista' xi ħadd mill-ministeru jew inkella l-Prim Ministru jikkonferma jekk hemmx xi ħsieb li hawn Malta tinġieb il-fondazzjoni ta' l-Isptar San Raffaele biex tmexxi l-isptar tal-Qroqq?

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: M'hemm l-ebda ħsieb.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Hemm xi ħsieb li tinġieb xi fondazzjoni oħra apparti l-fondazzjoni ta' l-Isptar San Raffaele?

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

Ħsieb wieħed hemm, illi l-isptar il-ġdid jiġi amministrat u mħaddem bl-iktar mod modern.

(Onor. Membri: Hear, hear)

MR SPEAKER: L-Onor.

Mario Galea.

ONOR.

MARIO GALEA: Jikkonfermax il-Prim Ministru li din l-oppożizzjoni, li llum tant qed turi interess f'dan l-isptar, kienet l-istess oppożizzjoni li qabel l-elezzjoni ta' l-1996 kienet qalet li dan l-isptar m'hemmx bżonnu u li jekk titla' fil-gvern kienet se twaqqgħu jew inkella twaqqfu.

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jien naħseb illi dan il-fatt huwa notorju fil- pajjiż, jiġifieri jafu kulħadd.

Il-gvern preċedenti biddel il-fehma tiegħu rigward dan l-isptar, fatt li għalkemm fih innifsu huwa pożittiv il-gwaj hu li kien hemm sentejn moħlija.

Fil-fatt illum ninsabu f'sitwazzjoni fejn għad irridu niddeċiedu dwar l- estensjoni ta' l-isptar abbażi tad-deċiżjoni tal-gvern l-ieħor li jkabbru.

Sal-lum dan it-tkabbir ma jistax isir ħlief għal sular li żdied fuq il- parti ta' wara għaliex għad m'hemmx id-disinji preparati, u dan wara sentejn u xi ġranet għaliex l-elezzjoni saret fis-26 ta' Ottubru u llum it- 3 ta' Novembru.

MR SPEAKER: L-Onor.

Michael Farrugia.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Apparti dan il-biki kollu għaliex l-isptar kiber minn 480 għal 800 sodda u sar skond ix-xewqa ta' kulħadd, nixtieq nistaqsi lill-Ministru tas-Saħħa jekk huwiex beħsiebu jerġa' jintroduċi l-buying of services fid-dipartiment tas-saħħa.

MR SPEAKER: Il-Ministru Deguara.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: S'issa m'huwiex permess li jiġu ntrodotti buying of services għalkemm għad hemm nies fid-dipartiment tas-saħħa li ġew impjegati b'dan il-mod.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Jista' l-Ministru jikkonferma li bejn l-1992 u l- 1996 ġew impjegati numru ta' persuni taħt is-sistema tal-buying of services li l-parti l-kbira minnhom kienu ġejjin mid-distrett tiegħu?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Iva, nista' nikkonferma li kien hemm nies li daħlu jipprestaw is-servizz tagħhom b'dan il-metodu.

L-ewwel każ li jiġini f'moħħi huwa l-każ ta' persuna li ddaħlet sitt xhur qabel l-elezzjoni, persuna li l-oppożizzjoni ta' dak iż-żmien ikkritikatha imma mbagħad meta telgħu fil-gvern żammewha taħdem magħhom għal 14-il xahar taħt l-istess kondizzjoni.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia, l-aħħar mistoqsija supplimentari.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Nixtieq nistaqsi lill-Ministru jekk kienx is- segretarju privat tiegħu li kien jiffirma l-kontijiet ta' dawn il-persuni.

It-tieni mistoqsija hija din: Il-buying of services kien isir fil-każ ta' servizz li kien joffri l-gvern stess bħal, per eżempju, servizz ta' skrivani?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Billi kien hemm nuqqas ta' ward clerks u ta' skrivani, u biex nintroduċu l-effiċjenza kemm jista' jkun malajr - din hija xi ħaġa li tħaddmet fil-pharmaceutical services taħt l-ex-ministru Farrugia - dehrilna li sakemm jinħatru dawn il-ward clerks għandna nimpjegaw clerks b'dan il-mod.

Aħna ma stajniex nibqgħu nistennew għaliex ċerti proċessi li kienu għaddejjin, speċjalment ġol-medical stores u f'sezzjonijiet oħrajn, kienu qegħdin isofru.

(Interruzzjonijiet) Iva, b'mod dirett bħalma ġara għal żmien limitat .....

(Interruzzjonijiet) Mhux kollha kienu mid- distrett.

Proporzjon minnhom kienu mid-distrett, mhux 90% kif kien fil-każ ...(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu issa għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru Louis Galea.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Edukazzjoni): Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Tabella li tagħti tagħrif dwar studenti u għalliema fi trade schools matul is-sena skolastika 1998/99, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 33;

Tagħrif dwar studenti li daħlu l-Universita' fis-sena akkademika 1998/99, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 84; u

Statistika dwar studenti fis-sena skolastika 1997/98, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 177.

MR SPEAKER: Il-Ministru Refalo.

ONOR.

MICHAEL ANĠELO REFALO (Ministru għat-Turiżmu): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja ta' ittra mibgħuta mill-Uffiċċju tal-Kabinett lis-Segretarju Permanenti OPM fil-25 ta' Awissu 1998 dwar personnel fis-segretarjati privati ta' Ministri u Segretarji Parlamentari, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 283.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet ministerjali?

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, tista' jekk jogħġbok tirrapporta lill- Kamra l-progress li sar fuq it-talba li għamilt jiena bħal nhar it-Tnejn ġimgħa dwar il-każ ta' ksur ta' privileġġ, fejn min-naħa tiegħek kellna l- ewwel rapport li se ssir f'xi seduta oħra u l-bieraħ għall-grazzja t'Alla kellna rapport li se ssir f'mument opportun?

Tista', jekk jogħġbok, tilluminana dwar fejn waslet it-talba dwar dan il-każ ta' ksur ta' privileġġ li għamilt jien bħal nhar it-Tnejn ġimgħa?

MR SPEAKER: Nassigura lill-Kap ta' l-Oppożizzjoni li s-Sedja f'xi ħin se tagħmel u tagħti r-ruling tagħha.

Ngħaddu issa għall-Mozzjonijiet.

MOZZJONIJIET

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IL-PROTEZZJONI TA' L-ERARJU

MR SPEAKER: Il-Ministru Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI (Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi): F'isem il- Ministru tal-Finanzi nipproponi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att ta' l- 1998 li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni ta' l-Erarju, Kap. 62", ikun moqri l-Ewwel Darba.

MR SPEAKER: Min jissekonda, jekk jogħġobkom?

ONOR.

JASON AZZOPARDI: Nissekonda.

MR SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att ta' l- 1998 li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni ta' l-Erarju, Kap. 62", ikun moqri l-Ewwel Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri l-Ewwel Darba.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

MOZZJONI DWAR IT-TRASFERIMENT TA' ART TAL-GVERN

Ikompli mit-2 ta' Novembru, 1998.

MR SPEAKER: L-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici huwa in possession.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Mr Speaker, se nipprova nkompli minn fejn ħallejt il-bieraħ bħala punt ta' loġika.

Fl-aħħar parti tad-diskors tiegħi l-bieraħ kont qed nipprova nespandi fuq il-poteri li din il-mozzjoni tagħti lil-land department u kont qed nipprova namplifika fuq id-dritt tas- sullokazzjoni..Xtaqt ngħaddi issa għall-artiklu 15 li jitkellem fuq għotja ta' art bi tpartit, artiklu tassew interessanti pero' jidher li huwa artiklu li ftit jiġi użat, kemm mid-dipartiment kif ukoll min-nies li jkollhom xi art tagħhom li tiġi esproprjata.

Dan l-artiklu jgħid li meta xi ħadd ikollu art li tiġi esproprjata jista' jitlob art oħra bi tpartit bħala kumpens.

Jidher pero' li l- maġġoranza tal-Maltin jippreferu li bħala kumpens jingħataw flus u mhux xi art oħra.

Għalhekk ta' min wieħed jindaga jekk din hijiex xi ħaġa li tista' tiġi mwettqa għaliex għandi l-impressjoni li għalkemm dan huwa artiklu fil-liġi, huwa wieħed minn dawk li fil-fatt ma jiġux prattikati.

Fil-fatt il-bieraħ, membru min-naħa ta' l-oppożizzjoni semma li hemm numru ta' nies li qegħdin jistennew biex jingħataw kumpens fuq artijiet li ġew esproprjati.

Id-dipartiment ta' l-artijiet għandu jara jekk huwiex possibbli li dawn in-nies jingħataw kumpens aħjar jew almenu l-każ tagħhom jitressaq quddiem il-qorti u l-proċeduri tas-soltu jimxu.

L-impressjoni ġenerali tal-poplu hija li l-kumpens li jiġi offrut mill-Istat għal dawn l- artijiet m'huwiex wieħed adegwat.

Din hija xi ħaġa li timmerita aktar studju, speċjalment meta wieħed jamplifika ftit fuq każijiet ta' nies li jew wirtu proprjetajiet jew inkella kellhom għelieqi li kienu ilhom jaħdmuhom minn ġenerazzjoni għal oħra u l-Istat iddeċieda li jeħodhom f'idejh sabiex jgħaddi toroq minn ġo fihom jew inkella għal bżonnijiet ta' natura pubblika.

Għalhekk hemm bżonn li naħdmu biex inġibu din is- sitwazzjoni in line billi jkun hemm organizzazzjoni ftit aħjar ġewwa l-land department u nieħu pjaċir nisma' li kien hemm il-ħsieb li dak id- dipartiment jiċċaqlaq mill-Auberge de Baviere.

Hawnhekk nixtieq ngħid li din hija waħda mill-isbaħ auberges li għandna f'pajjiżna u forsi jkun aktar indikattiv li tiġi ttrasformata f'mużew ta' l- arti.

Nafu li fil-mużew ta' l-arti li jinsab f'South Street tant għandna opri ta' l-arti li m'hemmx espożizzjoni tajba tagħhom u allura ta' min wieħed jaħseb biex iċaqlaqhom u jeħodhom fl-Auberge de Baviere.

Dan l- auberge għandu pożizzjoni tajba ħafna, għandu veduti sbieħ u jimmerita restawr aktar fil-fond - 'il quddiem ngħid xi ħaġa dwar ir-restawr - biex ikun post verament sabiħ li jinfetaħ għall-pubbliku bħala mużew biex il- poplu Malti mhux biss igawdi l-patrimonju intern imma jifhem ukoll is- saħħa kbira li l-Ordni ta' San Ġwann kellu hawn Malta biex bena post daqshekk imponenti u fl-istess ħin wieħed jagħti lura lill-Auberge de Baviere dik is-sbuħija li għandha bżonn.

Pero' żgur li d-dipartiment ta' l- artijiet għandu bżonn aktar attenzjoni.

Hawnhekk qegħdin niddiskutu din il-mozzjoni u jidher - jekk nista' nipprova nagħmilha ta' interpretu ta' l-anima tan-nies - li hawn ġew hawn ħafna preokkupazzjoni fuq il-kwestjoni tat-trasferimenti ta' l-art jew inkella fuq l-operat tal-land department.

Fil-fatt dan l-inkwiet kbir jidher li ħiereġ mill-fatt li diversi membri tkellmu fuq il-bżonn li jsir kumitat miż-żewġ naħat biex jiddiskuti dawn l-affarijiet.

Proprju fuq dan xtaqt inżid suġġeriment żgħir u umli, li wieħed iqiegħed bord ta' tlieta jew erba' min-nies ġewwa l-land department biex jaraw li l-proċessi dettaljati li d-dipartiment joħroġ bħala policy, wara li tkun għaddiet din il-mozzjoni, jiġu segwiti.

Sfortunatament ikun hemm wisq ħsieb ħażin li ċerti proċeduri ma jkunux ġew segwiti - forsi minħabba nuqqas ta' attenzjoni jew minħabba affarijiet oħra - u għalhekk aħna rridu nirrealizzaw li ma' din il-mozzjoni qed nafdaw proprjeta' enormi f'idejn il- bnedmin.

Mr Speaker, il-bieraħ semmejt il-fatt li kuntrarjament għal dak li wieħed jaħseb, tant hemm proprjeta' f'idejn l-Istat li ma nistgħux naħsbu li se jirnexxielna nbigħuha kollha u ma jibqgħalna xejn.

Għalhekk irridu naraw kif b'ċerta ħeffa iżda mhux żejda, il-proprjeta' tiċċaqlaq ukoll u l-gvern jagħti dan iċ-ċaqliq fl-ekonomija tal-pajjiż billi jqiegħed dawn il-postijiet għad-dispożizzjoni tal-poplu.

Huwa minnu wkoll li l-membri tal-Kamra wrew ċerta preokkupazzjoni għar- rigward tal-kwestjoni tal-bejgħ imma ma wrew l-ebda preokkupazzjoni għall- kwestjoni tal-kera.

Kuntrarjament għal dan, jiena nippreokkupa ruħi anke dwar il-kwestjoni tal-kera għax il-kirja, kif inhi mogħtija, tfisser li kważi qed tagħti l-proprjeta' assoluta lil xi ħadd.

Il-pussess huwa qawwi u b'saħħtu.

Huwa veru li l-land department għandu l-poteri li x'ħin irid jittermina din il-kirja pero' fil-prattika dawn il-kirjiet jingħataw u jibqgħu hemmhekk u allura huwa fl-eċċezzjoni li dawn il-kirjiet jiġu tterminati.

Allura jien naħseb li anke fuq il-kirjiet jew ċnus għandu jkun hemm xi forma ta' kontroll u meta ngħid "kontroll" ma rridx infisser xi bord ta' investigazzjoni.

L-Italja għandhom la corte di cassazione li tieħu ħsieb li tara li kull proċess tal-qorti jkun segwa l-proċedura normali tiegħu u li ma kien hemm l-ebda leżjoni tad-drittijiet tal- partijiet fuq il-proċedura.

Inħoss li forsi huwa l-waqt li din il-preokkupazzjoni li wrew il-kelliema ta' qabli - dawn għandhom iktar esperjenza minni, speċjalment in vista tal- fatt li għal xi wħud m'hijiex l-ewwel darba li qegħdin jiddiskutu mozzjoni għal din - tiġi tradotta wkoll f'bord separat ta' nies li jaraw li l- offerti kollha li jsiru hemmhekk ikunu saru skond il-proċeduri normali, fis- sens li meta jkun hemm offerta għal pubbliku, per eżempju, jaraw li din tkun ħarġet, li tkun ingħatat il-pubbliċita' rikjesta, li l-offerti jkunu saru kif għandhom isiru, eċċ. Dan huwa tajjeb u huwa ta' protezzjoni, sia għal għajnejn il-pubbliku kif ukoll għal għajnejn l-impjegati tajba li hemm fil-land department, għax ovvjament min huwa tajjeb toġħġbu din il-forma ta' checks and balances li permezz tagħha wieħed ikollu moħħu mistrieħ li l- affarijiet qegħdin isiru sewwa.

B'hekk wieħed ikun anke jista' jaqta' ftit mid-diskors forsi mhux propizju ta' ċerti nies li jallegaw li l-affarijiet ma jkunux saru skond kif għandhom isiru.

Kif intqal qabel dwar il-joint office, hemm bżonn li fil-land department ikun hemm - u din il- preokkupazzjoni wrewha l-membri ta' l-oppożizzjoni wkoll - iktar nies ta' professjoni li jkunu jistgħu jieħdu ħsieb li l-affarijiet isiru mhux biss b'iktar solerzia imma jsiru b'ċerta korrettezza u serjeta`.

Mr Speaker, għalkemm din il-mozzjoni ġiet tabled u ovvjament wieħed jifhem is-sens ta' urġenza li tiġi approvata malajr, ta' min jaħseb ukoll biex f'mozzjoni oħra tas-sena li ġejja jew matul is-sena, wieħed idaħħal grupp ta' erbgħa min-nies, possibbilment xi ex-imħallef jew xi ħadd li għandu ċerta esperjenza ta' kif jaħdem iċ-ċivil, ħalli jipproteġi liċ-ċivil minn ċerti pitfalls u jipproteġi wkoll lill-pubbliku minn ċerta proċedura - m'iniex qed ngħid għal xi forma ta' ombudsman għaliex ma naħsibx li għandna bżonn ombudsman ieħor fil-land department - u b'hekk jinqata' ħafna diskors vojt li jixħet dell ikrah fuq din il-ħaġa.

Is-Sinjorija Tiegħek tifhem li fejn hemm din il-proprjeta` kollha miġbura jista' jkun hemm it- tentazzjonijiet.

Ilkoll kemm aħna bnedmin u ovvjament trid tipproteġi lil min hu suxxettibbli li jsib lilu nnfisu f'ċerta pożizzjoni.

Irid ikun hemm kontrolli imma mhux kontrolli esaġerati għax f'dan il-pajjiż immorru minn estrem għall-estrem l-ieħor meta nagħmlu kontrolli li jagħlqu u joħonqu s- sistema kollha kemm hi.

Dan mhux il-ħsieb tiegħi.

Il-ħsieb tiegħi hu li dan ikun bord li jara li s-sistema ta' tendering jew sistemi oħra jsiru bil- proċeduri segwiti s-soltu.

Nixtieq niġbed l-attenzjoni tal-Kamra wkoll biex wieħed jara li ma' dawn il-mozzjonijiet jiġu annessi l-policies li d-dipartiment ta' l-artijiet juża biex japplika dak li aħna qegħdin nilleġislaw fuqu.

Huwa tajjeb li niddiskutu u nagħtu dawn il-poteri kollha lil-land department pero' tajjeb li aħna jkollna ftit feedback dwar kif dawn qed jiġu applikati jew kemm il- poplu qiegħed jagħmel użu korrett jew le minnhom.

Nifhem li dan id- dibattitu qiegħed iservi tajjeb għaliex forsi għal dawn il-jiem il-membri tal-pubbliku qegħdin jaqraw il-gazzetti u allura jifhmu aktar x'inhu l-land department, jifhmu wkoll x'inhuma l-poteri li l-parlament qed jagħti lil dan id-dipartiment u jifhmu kif is-soltu jsiru l-affarijiet.

Fuq dan il- punt xtaqt li s-Sedja tieħu nota għaliex naħseb li meta din ir-riżoluzzjoni tiġi darb'oħra għall-konsiderazzjoni ta' din il-Kamra, timmerita li wieħed jikkonsidra sewwa u fid-dettall kif dawn jiġu applikati.

Jiena m'għandix dubju li huma l-bonsens u r-raġuni li jmexxuna imma jkun aħjar li aħna bħala membri speċjalment id-diversi membri li għandhom ċerta esperjenza fl- andament tal-ħajja naraw kif ħaġa tapplika għal persuna u ma tapplikax għal persuna oħra u kif ċerti membri tal-pubbliku jistgħu jibbenefikaw indirettament jew direttament mingħajr ħafna nkwiet u dewmien.

Mr Speaker, il-ħsieb li ż-żewġ naħat tal-Kamra jaqblu li għandu jkun hemm dħul akbar jew attenzjoni għal dħul akbar għall-Istat Malti minn dawn il- proprjetajiet huwa ħsieb sabiħ.

Ovvjament wieħed jifhem li hawnhekk m'aħniex ngħidu li l-proprejtajiet kollha li qegħdin iħallsu l-kirjiet għandhom f'daqqa waħda jkollhom żieda fil-kera imma wieħed jista' jġib ċerti żidiet fil-kera b'mod intelliġenti u b'mod tajjeb u mingħajr ma jagħti zulluzzu jew ibeżża' lin-nies, tenut kont ukoll is-suq ġenerali ta' pajjiżna.

Ta' min wieħed jgħid li hemm idea tal-flus li qegħdin indaħħlu imma hemm ukoll ammonti ta' flus li għal xi raġuni jew oħra m'humiex qegħdin jidħlu.

Għalhekk ukoll wieħed irid jara jekk min-naħa amministrattiv hemmx in- notamenti mibgħuta u jekk kemm-il darba wieħed huwiex jagħmel il-parti tiegħu biex dan l-introjtu jidħol għall-bżonn tal-pajjiż.

Jien nifhem li l- proprjeta' li jħaddan il-gvern hija pjuttost qawwija u għalkemm il-Ministru fil-bidu qal - jekk smajt b'mod korrett - li huwa m'huwiex idaħħal bħala parti minn din il-mozzjoni l-postijiet storiċi, il-ħbieb tiegħi tan-naħa l- oħra tal-Kamra għoġobhom jidħlu fuq din il-kwestjoni wkoll.

Allura forsi ta' min wieħed ukoll mhux iwieġeb għalihom pero' jidħol ukoll ftit fuqhom.

Issemma, per eżempju, il-proġett tal-Kottonera.

Wieħed ukoll irid jgħid, Mr Speaker, li dan il-biża' kbir li kull darba jitressaq quddiem il-Kamra, li l-bini li hemm fix-Xatt tal-Birgu huwa xi bini li trid ħafna u ħafna flus biex tirranġah, jien dan narah allarmiżmu żejjed.

Jekk wieħed jindenja ruħu jmur fuq il-post - per eżempju, fejn illum hemm il-mużew marittimu, li huwa kkonsidrat bħala wieħed mill- mużewijiet ta' ċerta importanza u ċertu prestiġju - isib li iktar hemm biża' fuq l-ispejjeż li hemm bżonn biex jiġu rranġati l-postijiet u l- palazzi sbieħ li hemm fix-Xatt tal-Birgu milli fir-realta' wieħed jitlob.

Allura altru l-istimi li għamlu ċerti nies u altru meta tista' tagħmel użu minn ħaddieħor minn ġewwa d-dipartimenti tiegħek stess.

Għalhekk, Mr Speaker, fuq dan il-punt jiena nispera li s-sitwazzjoni se tiġi ċċarata b'mod li fl-aħħar il-Kottonera ħa jkollha mhux biss dan il-proġett - għaliex il-ħabib tagħna tan-naħa l-oħra qal li jidher li l-proġett tal- Kottonera m'għadux fuq il-fast track ...

Nista' ngħid li dan il-proġett għadu prijorita' ta' dan il-gvern imma dan bħall-ikel.

Illum il-fast food huwa kkonsidrat bħala junk food mentri s- "slow" food huwa ikel tajjeb u diġeribbli.

Il-proġett tal-Kottonera se jibqa' hemmhekk għat-tul ta' żmenijiet u allura wieħed jitlob li jieħu deċiżjonijiet tajbin għax dak li se jkun hemm se jibqa' għal dejjem.

Il- verita' hija li l-proġett li sar mill-Gvern Laburista kien mgħaġġel wisq, id-difett prinċipali ta' l-affarijiet kollha għaliex fil-Kottonera m'hemmx biss il-parti tax-xatt, fejn il-kwestjoni kienet kemm se jorbtu frejgatini jew kemm se jorbtu yachts, imma hemm ukoll diversi palazzi li jimmeritaw attenzjoni.

Għalhekk meta nitkellmu fuq politika ta' trasformazzjoni tal- Kottonera m'għandniex inħarsu lejn ħaġa żgħira u nippretendu li minn dik il- ħaġa żgħira se jkun hemm iċ-ċaqliq kollu, imma trid tibni l-istruttura kompletament u tirranġa ħafna postijiet, fosthom il-Maċina, il-Palazz ta' l-Isqof u l-Auberge de France.

Għal ftit ta' żmien il-Gvern Laburista kellu l-ħsieb li joħroġ għall-wiri wħud mill-kostumi tradizzjonali Maltin bħala parti mill-esibizzjoni li kienet saret mill-Patrimonju Malti fl- Auberge de France imma jidher li dan il-ħsieb waqa' u dbiel u l-Auberge de France baqgħet magħluqa.

Anke l-Fortizza ta' Sant'Anġlu, il-mina ta' Santa Liena u l-Cottonera Lines, li lkoll għandhom ċerta importanza għandna x'nieħdu ħsieb fihom.

Għalhekk forsi tajjeb li jkollna proġett għat-Tlett Ibliet f'daqqa għax ma tistax tippretendi li tirranġa parti żgħira biss.

Mr Speaker, f'dan il-Parlament hawn min tkellem b'mod qisu meta l-Partit Nazzjonalista tela' fil-gvern fl-1987 it-tlett Ibliet ħallihom kif sabhom, imma l-verita' hija differenti ħafna.

Fil-fatt fl-1987 ix-Xatt tal-Birgu kien assolutament diżastru.

Ħafna nies jiftakru - u jiena niftakar għaliex jiena minn hemmhekk - li kulma għamel il-Gvern Laburista kien li ġab id-dwana fix-xatt fost ħafna tgergir ta' ħafna nies fin-negozju f'Malta li mill-Belt kellhom imorru fil-Kottonera fejn kien hemm tinda enormi b'ħafna kolonni.

Dan kollu tneħħa, ħafna palazzi ġew restawrati, l-art reġgħet ġiet magħmula mill-ġdid u sar post fejn wieħed jista' jimxi b'ċerta trankwillita'.

Barra minn hekk aħna konna ħassejna li xi ħaġa prestiġġjuża, bħall-boat show, għandha ssir fil-Kottonera, kif fil-fatt sar għal xi żmien iżda, kif nafu, l-amministrazzjoni l-oħra - minkejja li dan il-post kien jippresta ruħu tajjeb għaliha - ddeċidiet li din issir fin- Naxxar.

Xi ħaġa li saret ukoll mill-amministrazzjoni l-oħra hija t-twaqqigħ tal- bini li kien hemm fin-nofs tax-xatt.

Huwa veru li dan sar mingħajr ħsieb u li għad hemm xi imbarazz iżda issa huwa importanti - għalkemm dan il-bini ma jaqax taħt din il-mozzjoni - li naraw li ż-żewġ palazzi li hemm fil- ġenb, u li matul il-gwerra kienet waqgħetilhom wing jiġu utilizzati għal xi ħaġa.

Għar-rigward tal-kwestjoni ta' l-għoti ta' proprjetajiet, meta l- ministru ppreżenta din il-mozzjoni tkellem fuq toroq ġodda ta' kif wieħed jista' jċaqlaq il-proprjeta'.

F'dan il-pajjiż imdorrijjin naħsbu fit- termini ta' dak li jgħidilna l-kodiċi ċivili.

Wieħed irid jgħid li l- kodiċi ċivili jagħti ħafna poteri lid-dipartiment, saħansitra jagħtih il- poter li jagħti servitujiet jew encroachments anke jekk ma jitkellimx fuqhom.

F'dan il-każ forsi qegħdin niżnaturaw ftit il-prinċipji fundamentali li fuqhom ġie bbażat il-kodiċi ċivili għaliex qed nimxu fuq konċetti u liġijiet li ġejjin mid-dinja Anglo-Sassona u mhux minn dik Napoleonika, pero' jidher li dan inħadem tajjeb f'dan il-kamp.

Sur President, il-verita' hija li f'dan il-pajjiż għandna assets kbar u l- bieraħ is-Sinjorija Tiegħek kellha l-paċenzja tismagħni nitkellem fl- aġġornament fuq dawn l-assets ta' wirt storiku li ħallewlna l- ġenerazjonijiet ta' qabilna.

Iżda apparti mid-diversi monumenti li għandna u apparti mill-fatt li għandna fdalijiet arkeoloġiċi li ma ssib imkien bħalhom fl-Ewropa, għandna wkoll l-aspett inqas storiku u lajk tan-numru kbir ta' proprjetajiet li għandna.

Xi ħaġa li nixtieq insemmi hawnhekk u li ma ssemmietx minn membri oħra hija l-liġi tal-mano morta.

Jekk m'iniex sejjer żball, meta l-knisja kienet tirċievi proprjeta' b'wirt, kienet trid tiddisponi minnha f'perijodu ta' sena, xi ħaġa li kienet tissejjaħ il-mano morta.

Din kienet tissejjaħ b'dan il-mod għax għalkemm il-knisja kienet tirċievi xi ħaġa, kellha tiddisponi minnha sakemm ma turix lill-Istat li kienet se tagħmel użu reliġjuż minnha.

Ħafna minn din il-proprjeta' li l-knisja għaddiet lill- Istat bil-ftehim li sar ġejja minn ġenerazzjonijiet ilu, pero' huwa żgur li l-knisja - tul is-seklu li għadda u anke tul dan is-seklu - għamlet użu soċjali mill-proprjeta' tagħha.

Dan kollu aħna wrietnih bħala gvern u allura naħseb li għandna d-dmir li nutilizzawh tajjeb.

Bir-rispett kollu naħseb li dan forsi jimmerita ferm aktar attenzjoni milli fil-fatt qegħdin nagħtuh, anzi naħseb li meta wieħed jiddibatti fil- fond din it-tip ta' mozzjoni u jikkonsidra d-drittijiet mogħtija taħt artiklu 6 - fejn qed nitkellmu fuq trasferiment b'titlu ta' kiri u hemm elenkati seba' tipi ta' proprjeta' li jistgħu jiġu mogħtija b'kera - wieħed jifhem il-potenzjal kbir li għandu f'idejh il-land department.

Allura wieħed kważi jitlob li għall-ġenerazzjonijiet li ġejjin mhux noqogħdu attenti biex nikkonservaw il-proprjeta' u ma nagħmlu xejn minnha, qisna nieħdu attitudni ta' ċertu ħsieb li forsi kien inħoloq f'ċertu ambjenti ta' borgesia, li jibqgħu jżommu l-proprjeta' biex tibqa' hemmhekk għall- ġenerazzjonijiet ta' warajhom, imma għandna nkunu ftit aktar attenti li min- naħa waħda nagħmlu introjtu aktar għall-pajjiż u min-naħa l-oħra nieħdu ħsieb illi nirrispettaw l-aspett soċjali ta' l-użu li jista' joħroġ minn dawn l-artijiet.

Wieħed irid jgħid li aħna bħala gvern m'aħniex qegħdin hemmhekk bħala negozjanti.

Is-sentiment prinċipali tagħna għandu jkun lejn il-ġid komuni ta' dan il-poplu.

Ovvjament wieħed ma jistax iwassal tali argument għall- assurdita' u jgħid li allura l-proprjeta' għandha titqassam komunement bejn il-Maltin pero' ċertament li wieħed għandu jamministra din il-proprjeta' b'mod għaqli u b'mod li l-Istat ikollu dħul ikbar minnu.

Bħalissa hawn ħafna eċċitament dwar il-kwestjoni taż-żejt f'dan il-pajjiż u d-dħul li jista' jkollna minnu meta hawnhekk għandna diġa' il-proprjeta' li qiegħda għad-dispożizzjoni tagħna, illi jista' jsir użu aħjar minnha u li minnha jista' jkollna introjtu ferm aħjar għal pajjiżna.

Mid-diskorsi li smajt mill-kelliema ta' qabli qisni ġejt mogħti l-impressjoni li din il-mozzjoni kellha tinġieb malajr billi tħalliet għal ċertu żmien mingħajr ma tessqet quddiem il-Kamra, allura ma nafx jekk kemm-il darba wieħed setax jieħu wkoll pariri ta' ċerti nies li hemm fil-land department li forsi setgħu jiftħu aktar il-poteri li hemm fiha.

U għalhekk jien kont għamilt is- suġġeriment li ta' min ukoll jara x'inhi l-policy li tiġi applikata għalihom.

Per eżempju, jekk wieħed jaqra paragrafu (b) ta' artiklu 6 li jgħid:

"Art tal-gvern tkun tista' tingħata b'kiri jekk tikkonsisti f'bini qadim (li ma jkunx għall-użu kummerċjali) li jingħata skond il-meritu tal-każ lil min ikun fuq il-kotba tad-dipartiment tal-gvern responsabbli għal hekk.",

jistaqsi x'inhu dan il-bini qadim a konfront ta' dak li hemm f'paragrafu (a) ta' l-istess artiklu 6 li jgħid:

"Art tal-gvern tkun tista' tingħata b'kiri jekk tikkonsisti f'bini ġdid (li ma jkunx bini għall-użu kummerċjali) li jingħata fuq sistema ta' punti wara avviż pubbliku li jindika għallinqas b'mod ġenerali, il- kriterji li fuqhom issir l-allokazzjoni tal-punti;".

Skond dawn l-artikli "bini ġdid" donnu jfisser bini li għadu ġdid fjamant, qisu parti minn porġett li l-gvern qiegħed jagħmel biex itella' ċertu bini, filwaqt li bini qadim huwa l-bini l-ieħor kollu li m'huwiex ġdid.

Allura ta' min jidħol iktar fid-dettall.

Din hija t-tendenza tal-leġislazzjoni moderna a konfront ta' dak li kien isir f'leġislazzjonijiet iktar antiki, per eżempju, dak li kien hemm oriġinarjament fid-Dritt Ruman, fejn il- pretur kien jiġi mogħti d-dritt li kull sena jbiddel il-liġi u l-editti tiegħu.

Hawnhekk irridu nkunu ferm iktar dettaljati għax din hija l-liġi li tagħti saħħa lil-land department, allura fejn hemm ħaġa in ġenerali, wieħed ta' min jispeċifikaha u jara ftit iktar fil-fond x'qiegħed attwalment isir u ma jsirx.

Dan m'iniex qed ngħidu bi ħsieb ħażin fuq l- amministrazzjoni tal-land departiment imma sabiex wieħed jidħol iktar fil- fond.

Nispera li dan id-diskors tiegħi jservi sabiex jiċċaqilqu wkoll ċerti affarijiet u wieħed ikollu ftit iktar aċċess għal ċerti proprjetajiet.

Per eżempju, iż-żewġ naħat tal-Kamra qed jaqblu li għandu jkun hemm lista aħjar tal-proprjetajiet kollha li għandu f'idejh l-Istat.

Problema oħra li għandu pajjiżna hija li peress li aħna bqajna nsegwu dak li kien hemm miż-żmenijiet l-antiki, li l-proprjetajiet jiġu reġistrati fuq l-ismijiet tal-persuni, allura jkun hemm ċerti diffikultajiet biex jiġu identifikati l-proprjetarji.

M'hijiex l-ewwel darba li aħna bħala avukati nintalbu biex nassistu klijenti biex isibu ta' min hi attwalment il- proprjeta`.

Għandna problema u uġiegħ ta' ras kbir, l-ewwelnett biex jirnexxilna nġibu l-ismijiet tan-nies u nagħmlu r-riċerki - li ma jispiċċaw qatt - biex nipprovaw nidentifikaw min huma u m'humiex.

Sa ċertu punt il- land registration għamlet avvanz kbir f'din id-direzzjoni pero' hemm bżonn ukoll aċċellerazzjoni biex forsi l-proprjetajiet kollha tal-gvern jingħataw prijorita` fuq l-oħrajn biex wieħed ikun jista' jagħmel użu aħjar minnhom.

Aħna qisna soċjeta` li m'għandhiex biżżejjed cashflow; taf li għandha ħafna nies li għandhom jagħtuha u trid iddur u tħaddem tajjeb l-istock li għandha billi tbigħu u ddaħħal il-flus li għandha tieħu.

MR SPEAKER: Onorevoli, ippermettili ninterrompik għaliex skadielek il- ħin u għandek bżonn extension.

Xi ħadd jipproponi li l-Onor.

Membru jkompli jinstema'.

ONOR.

ALFRED SANT: Nipproponi li l-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici jkompli bid-diskors tiegħu.

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH (Ministru għall-Ambjent): Nissekonda.

MR SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Onor.

Mifsud Bonnici jkompli bid- diskors tiegħu.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Nirringrazzja lill-proponent, lis- sekondant u lill-Kamra talli għoġobha testendili l-ħin.

Mr Speaker, kont qed ngħid li wieħed irid jara li dawn il-proprjetajiet jitqiegħdu għad-dispożizzjoni ta' pajjiżna u jsir forma ta' elenku kif inhuma mogħtija lil terzi persuni, fis-sens ta' kif il-proprjeta' ġiet mikrija jew mogħtija b'ċens, mhux wieħed jidħol f'mare magnum u kull darba li xi ħadd jistaqsi fuq proprjeta` trid issir forma ta' investigazzjoni a' la Sherlock Holmes u trid tibda tara x'informazzjoni tista' ġġib.

Illum qed navvanzaw fit-teknoloġija u naħseb li għandu jkun hemm din it-tip ta' informazzjoni biex wieħed ikun jista' jfittex dwar it-tali proprjeta' kif ingħatat, eċċ.

Mr Speaker, ħaġa oħra li ridt insemmi hija dwar il-fatt li m'hemmx limitu għal kemm-il proprjeta` wieħed jista' jieħu mingħand il-land department.

M'iniex l-ewwel wieħed li qed nissuġġerixxi li għandu jkun hemm limitu fejn jidħlu dawn l-affarijiet.

Pero' tajjeb li jkun hemm l-informazzjoni aċċessibbli biex wieħed ikun jaf jekk kemm-il darba xi ħadd marx jagħmel applikazzjoni l-ewwel darba għal garaxx u diġa' għandu ħamsa jew sitt garaxxijiet f'idejh, jew inkella xi ħadd mar jerġa' jagħmel talba għal store meta hu għandu xi erba' jew ħames stores f'idejh.

Ovvjament jien nifhem ukoll li altru dak li qed ngħid jien quddiem is-Sinjorija Tiegħek u altru dak li jista' jiġi applikat fil-prattika, pero' jien dejjem tgħallimt li wieħed għandu jimmira lejn l-aħjar u mbagħad jara x'jista' jottjeni tul it-triq.

Mr Speaker, jiena naqbel ukoll ma' dak li hemm f'artikolu 10 ta' din il- mozzjoni, li jittratta dwar id-dritt ta' l-ewwel rifjut.

Dan l-artiklu jgħid:

"Offerti għal trasferiment ta' art tal-gvern jistgħu jsiru soġġetti għal dritt magħruf bħala dritt ta' l-ewwel rifjut (right of first refusal) f'kull każ li l-gvern jidhirlu xieraq li għandu jingħata dak id-dritt lil xi persuna.".

Din hija xi ħaġa purament diskrezzjonali għax tħalli f'idejn min qiegħed imexxi biex jara jekk kemm-il darba għandux jingħata dan ir-right of first refusal jew le.

Wieħed irid jara wkoll jekk kemm-il darba hemmx policy lil min għandu jingħata jew le; per eżempju lil-lokatur li qiegħed hemmhekk jew lil xi ħadd li wiret dak il-post.

Wieħed irid jikkonsidra sewwa dawn l- affarijiet biex joħroġ policy li tkun ċara daqs il-kristall quddiem kulħadd li m'hemmx sentimenti ta' bias fl-għoti tar-right of first refusal.

Interessanti wkoll artiklu 13 li jgħid:

"Art tal-gvern tista' tiġi trasferita wara sejħa għall-applikazzjonijiet fil-Gazzetta kemm-il darba l-kondizzjonijiet kollha tat-trasferiment inkluż il-korrispettiv jiġu mħabbra pubblikament.

B'dan illi jekk ikun hemm aktar minn applikant wieħed li jissodisfa l- kondizzjonijiet ta' l-għotja, l-art tiġi trasferita lil dik il-persuna li isimha jittella' bix-xorti fost dawk li jkunu validament applikaw u ssodisfaw il-kondizzjonijiet kollha ta' l-għotja.

B'dan ukoll illi l-persuni kollha li jkunu applikaw validament, ikunu avżati bil-post u ħin fejn se jsir it-tlugħ bix-xorti, u jkunu jistgħu jattendu għal dan it-tlugħ."

Dan huwa artiklu li jindika b'mod mill-aktar ċar dak li wieħed jixtieq li jkollu f'dan il-pajjiż, li l-affarijiet isiru b'mod pubbliku.

Hawnhekk qed nirriferu għal trasferimenti ta' proprjeta`, inklużi l-kondizzjonijiet kollha tat-trasferiment, bħalma huwa l-korrispettiv, jiġifieri l-ammont ta' flus li se jiġu mħallsa.

Allura f'dan ir-rigward artiklu 13 huwa pass 'il quddiem, pero' dan kien sar f'leġislaturi oħra passati, xi erba' jew ħames snin ilu.

Għalhekk ta' min jibda jaħseb biex dan l-avvanz li sar bl- artiklu 13 isir f'affarijiet oħrajn.

Forsi m'huwiex il-lok li tagħmel emenda, pero' meta wieħed jaqra artiklu 14 li jgħid:

"Art tal-gvern f'xatt il-baħar li fuqha nbniet xi kamra jew bini ieħor jew li qed isservi biex fuqha titqiegħed "caravan", tista' tiġi trasferita b'titolu ta' kiri għal mhux iżjed minn għaxar snin b'kera skond stima tal-Kummissarju ta' l-Artijiet u li fl-ebda każ ma tkun inqas minn Lm40 fis-sena.

B'dan iżda illi l-bini bil-benefikati kollha fuqu, li b'dak kollu li hu mobbli, jaqa' f'idejn il-Gvern f'għeluq il-kirja mingħajr l-ebda dritt ta' kumpens.".

Ta' min jidħol ftit aktar fil-fond fuq din għax ovvjament meta qed nitkellmu fuq biċċa art li fuqha qed tqiegħed caravan, allura t-tieni parti ta' l-artiklu li jitkellem fuq kumpens ma japplikax għax ovvjament il- caravan titneħħa u ma jibqa' xejn fuq l-art in kwestjoni.

Pero' ta' min wieħed jara x'inhuma l-istimi li qed isiru mill-Kummissarju ta' l-Artijiet għar-rigward ċerti proprjetajiet u jara jekk forsi huwiex il-każ li jgħolli l-ammonti.

Niġi issa għal artiklu 11 ta' din il-mozzjoni li jitkellem fuq estenzjoni ta' kirja u jgħid hekk:

"Meta kerrej ta' art tal-gvern jagħmel f'dik l-art, għas-spejjeż tiegħu u mingħajr ma jkollu l-obbligu li jagħmilhom, benefikati strutturali u permanenti u jonfoq f'hekk almenu daqs erba' darbiet il- kera li jħallas għal dik l-art, u dawk il-benefikati:-

(a) jekk ikunu nbdew qabel l-1 ta' Ġunju 1981, ikunu tlestew wara l-1 ta' Jannar, 1976, u

(b) jekk jinbdew wara l-1 ta' Ġunju, 1981, ikunu saru bl-approvazzjoni bil-miktub tal-Kummissarju ta' l-Artijiet mogħtija espressament għall- fini ta' din il-policy, il-gvern jista' jtawwal il-kirja bl-istess kera u kondizzjonijiet, għal żmien li ma jkunx aktar minn dak ta' sena għal kull darba u li n-nefqa fil-benefikati tkun tal-kera ta' l-art, iżda dan iż-żmien jibda jgħodd minn mindu l-benefikati jkunu tlestew u jinkludi ż-żmien tal-kirja li jkun baqa'.".

Mr Speaker, jiena qisni nieħu l-impressjoni li dan l-artiklu kien importanti għal ċertu perijodu ta' żmien, pero' forsi wieħed irid jara jekk dan l-artiklu għadux applikabbli għal-lum jew inkella huwiex outdated.

Dan qed ngħidu għaliex qegħdin nitkellmu fuq proprjetajiet illi nbnew jew ġew irranġati fl-1976 u qegħdin ngħidu li qed nerġgħu ndaħħlu fil-konċett tal- kera, il-konċett taċ-ċens.

Għax il-konċett taċ-ċens huwa li wieħed jagħmel il-benefikati fuq l-art u l-istitut taċ-ċens oriġinarjament ġie mogħti biex min għandu proprjeta', jitħajjar jagħtiha għall-iżvilupp ta' ħaddieħor b'dan illi fl-aħħar taż-żmien li wieħed iżomm l-art, iħallilu benefikat fuqu.

Allura hawnhekk qed nerġgħu ndaħħlu fil-kera l-konċetti taċ-ċens li legalment huwa ftit anomalija, fis-sens li l-idea prinċipali dejjem kienet li min qiegħed jikri l-post jidħol, jieħu l-benefiċċju imbagħad jerġa' joħroġ minnu.

Pero' hawnhekk qed indaħħlu l-ħsieb li dan irid hemm ġew jagħmel il-benefikat, ħaġa kompletament differenti.

Pero' wieħed irid jara li dan forsi kien applikabbli għal ċerti fabbriki jew bini li llum spiċċa l- iskop tagħhom u jien naħseb li jkun tajjeb li wieħed jieħu ftit il-feedback tad-dipartiment dwar kemm dan l-artiklu għadux wieħed validu jew inkella jekk għandux jibqa' jiġi mġedded minn sena għal oħra għal dawk in-nies li jkunu għadhom ma ħallsux kirjiet antiki u allura billi ma jkunux għadhom ħallsu kirjiet antiki meta jiġu biex jagħmlu l-kontijiet finali tagħhom jerġa' jidħol in vigore dan l-artiklu fuq il-claims tal-partijiet li jkunu talbu.

Għalhekk ta' min wieħed jara jekk kemm-il darba għandux jitħalla dan l-artiklu u miegħu nżidu xi affarijiet.

Mr Speaker, nixtieq nitkellem ukoll fuq il-kwestjoni tat-trasferiment b'titlu ta' bejgħ jew fidi li nsibu f'artiklu 3 tal-mozzjoni li jgħid hekk:

"Art tal-gvern tkun tista' tinbiegħ jew id-dirett dominju perpetwu jew temporanju gravanti fuqha, ikun jista' jinfeda jekk dik l-art tikkonsisti fi flats jew djar li jiġu offerti permezz ta' avviż pubbliku biex jinxtraw jew jinfdew minn min joqgħod fihom taħt kondizzjonijiet li jiġu murija f'dak l-avviż.".

Mr Speaker, dan huwa artiklu tassew tajjeb u interessanti u għalhekk jimmerita li qiegħed fl-ewwel parti ta' din il-mozzjoni għaliex permezz tagħha diversi nies li kellhom f'idejhom proprjetajiet li kienu krew jew ħadu b'ċens mingħand il-gvern jistgħu jitħajru li jsiru s-sidien tagħhom.

Dan hu avvanz kbir għaliex b'ġebla waħda il-gvern qiegħed jolqot żewġ għasafar għax minn naħa jkun qiegħed idaħħal introjtu li huwa ferm ikbar minn dak li s-soltu jistenna mill-kirjiet u min-naħa l-oħra jkun qiegħed jagħmel skop soċjali għax diversi nies li joqogħdu f'dawn il-postijiet ikunu jistgħu jixtruhom.

B'dan il-mod ma jibqgħux iżjed kerrejja pero' jsiru proprjetarji tas-sit fejn joqogħdu għaliex għalkemm f'pajjiżna hawn ħafna nies - u ta' dan wieħed irid jagħti mertu lill-poplu Malti - li joqogħdu f'dar b'kera jew mogħtija b'ċens mill-gvern xorta waħda jagħmlu l- ameljoramenti fiha u jieħdu ħsiebha u jżommuha daqslikieku hija tagħhom.

Għalhekk jagħmel sens li wieħed jara jekk kemm-il darba hemmx lok li din l- iskema li rnexxiet ħafna tistax tiġi estiża jew jekk għandux jingħata d- dritt li, per eżempju, it-tfal jixtru l-proprjeta' meta jkunu qegħdin joqogħdu fid-dar il-ġenituri tagħhom u affarijiet simili.

Wieħed irid jiċċekkja wkoll mal-land department kemm nies għamlu użu minn din l- iskema.

Skond pariri li għandi, jien naf li ħafna drabi skema bħal din tiġi magħmula b'ħafna safeguards biex ma tagħtix lok għall-ispekulazzjoni billi timponi li min jixtri l-proprjeta' jżommha f'idejh għal ċertu perijodu ta' żmien.

Pero' jkun tajjeb ukoll li wieħed jikkonsidra jekk f'ċerti ċirkostanzi jistax ikun hemm membri oħra tal-familja li jitħajru jixtru l- proprjeta' huma bħal, per eżempju, meta jkun hemm xi ħadd li joqgħod lura għaliex ma jkunx jaf kif se jkun it-testment ta' missieru jew kif se tkun il-kwestjoni tal-wirt u allura jkun hemm dan l-ostaklu u jkun hemm ukoll is-sitwazzjoni li tippermetti dejjem li min joqgħod fil-post jibqa' dejjem protett u jista' jibqa' jgħix fil-post għal għomru jew kemm ikun irid hu.

Dan huwa mod ta' kif wieħed jista' jirnexxilu jikkombaċċja dawn iż-żewġ għanijiet, cioe' l-għan ta' introjtu ikbar mingħajr ma jkun hemm spekulazzjoni u l-għan soċjali li huwa importanti ħafna għaliex huwa parti mill-iżvilupp ta' soċjeta' demokratika li aħna nagħtu importanza lid- dritt ta' proprjeta' privata.

Naħseb li waħda mill-kolonni tas-sistema legali tagħna hija proprju dan il-ħsieb ta' proprjeta' privata u wieħed irid jgħid li l-poplu Malti fl-ebda mument ma ddistakka ruħu minn dan il- ħsieb li jkollu proprjeta' privata tiegħu.

Paragrafu (b) ta' artiklu 3 jgħid li:

"Art tal-gvern tista' tinbiegħ jekk tikkonsisti f'art li tmiss ma' art oħra diġa' żviluppata fejn din l-art isservi għall-espansjoni ta' l- intrapriża diġa' eżistenti u b'dan li l-uniku espansjoni ta' din l- intrapriża jista' jsir biss fuq art tal-gvern, wara li l-applikant ikun issodisfa lill-gvern dwar il-benefiċċju li din l-espansjoni tagħti lill-ekonomija tal-pajjiż.".

Dan huwa paragrafu tajjeb ħafna pero' ma nafx kemm jiġi applikat jew użat u għalhekk ta' min jagħtih ftit pubbliċita', Mr Speaker, b'mod partikolari għal min għandu l-ħsieb li jkabbar l-intrapriża tiegħu billi jkun irid jżid il-mekkaniżmu tiegħu u allura jkollu l-possibbilta' li jixtri art biex jgħaqqadha ma' l-art li huwa jkollu biex imexxi l- intrapriża tiegħu.

Huwa interessanti li hawnhekk il-gvern qiegħed jitkellem fuq bejgħ outright, jiġifieri m'aħniex qegħdin nitkellmu fuq ċens perpetwu jew fuq ċens temporanju imma l-gvern qed jagħti poter lil-land department li jekk ikun hemm proprjeta' viċin ta' proprjeta' oħra minn fejn qed titmexxa intrapriża, allura din il-proprjeta' tkun tista' tingħata min- naħa tal-gvern b'titolu ta' bejgħ.

Imbagħad tqum il-kwestjoni ta' x'inhi l- interpretazzjoni tal-kliem "tikkonsisti f'art li tmiss ma' art oħra diġa' żviluppata", fejn wieħed jgħid jekk, per eżempju, iridx li jkun hemm faċċata sħiħa jew inkella jekk kemm-il darba parti minnha hijiex biżżejjed biex jintitola lil dak li jkun li jixtri.

Jien nispera li d-dipartiment ma jinterpretax dan l-artiklu b'mod restrittiv imma jikkonsidrah b'mod ftit iktar liberali u fejn jara li l-iskop finali huwa għall-espansjoni u għall- benefiċċju ta' l-ekonomija tal-pajjiż, allura wieħed għandu jidħol għaliha u jagħmilha mingħajr ħafna problemi.

Mr Speaker, nagħlaq billi ngħid li nispera li meta s-sena li ġejja nerġgħu nippreżentaw din il-mozzjoni jkun hemm ftit iktar ċaqliq u ftit iktar emendi f'dan is-sens.

L-ewwelnett nerġa' nfakkar umilment lis-Sedja li għandu jkun hemm ftit nies li jaraw li l-proċeduri ġewwa l-land department isiru.

It-tieni nett għandu jkun hemm iktar amplifikazzjoni ta' dawn id-drittijiet u forsi xi espansjonijiet żgħar 'l hemm u 'l hawn li jkunu ċ-ċwievet biex jiftħu iktar il-proprjetajiet għad-dispożizzjoni tal- poplu Malti.

It-tielet nett għandna naraw li ma' dan id-dokument ikun hemm ukoll anness il-policy tad-dipartiment ħalli wieħed ikun jista' jara għaliex policy issir b'mod u mhux b'mod ieħor.

L-aħħar ħaġa li rrid ngħid hi li tkun idea tajba li nkunu nafu kemm nies fil-fatt jagħmlu użu mill-artikli speċifiċi li nsibu f'din il-mozzjoni.

Grazzi, Mr Speaker.

THE DEPUTY SPEAKER (Onor. Michael Bonnici): Grazzi.

Aktar rimarki?

Il- Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, ma kontx beħsiebni nitkellem f'dan id- dibattitu imma d-diskors intelliġenti li għadu kemm għamel seħibna l-Onor.

Mifsud Bonnici fl-istess ħin wassalni biex nagħmel il-kummenti tiegħi issa fuq ċerti affarijiet li tkellem dwarhom għal dak li għandu x'jaqsam mal- Kottonera, fis-sens ta' kif art tal-gvern tista' tintuża jew ma tintużax biex twassal għal ċerti żviluppi fil-pajjiż.

Nemmen li kien qed ikun limitat ħafna fil-mod kif iħares lejn żviluppi reġjonali, nemmen li kien qed ikun forsi tradizzjonali ż-żejjed; u nemmen ukoll li ma kienx qiegħed iħoss biżżejjed il-polz tal-pajjiż f'din il-ħaġa.

Jien naf li l-mod kif Gvern Laburista sas-sajf ta' din is-sena kien qiegħed jipproponi l-iżvilupp tal-Kottonera qanqal ċerti terrimoti f'dan il-Parlament, imma tajjeb li bl- aktar mod dispassionate - nerġa' nużaha din il-kelma - nħarsu ftit lejn iċ- ċirkostanzi ekonomiċi u soċjali ta' żmenijietna u wieħed irid jevalwa l- istrumenti li għandu l-gvern fi gżira żgħira bħal tagħna biex iqanqal l- attivita' ekonomika u soċjali f'reġjun li għandu dawn in-nuqqasijiet soċjali u ekonomiċi u anke biex dan ir-reġjun ikun jista' jimxi 'l quddiem.

Wieħed mill-ikbar dispjaċiri li kelli f'dawn l-aħħar ġimgħat kien meta kull darba li għaddejt mill-Birgu, rajt il-mollijiet mitluqa u mudlama kif kienu qabel.

Huwa veru li wieħed jista' joqgħod jgħid li fl-1987 kienu forsi inqas kurati pero' l-punt m'huwiex dan.

Il-punt huwa li dawk il- mollijiet għadhom mudlama u deżerti u għadhom jistennew lil min jiżviluppahom.

Jien nemmen li l-proposta li kellu l-Gvern Laburista ta' qabel Settembru ta' din is-sena kienet proposta innovattiva li kienet tuża l-istrumenti ekonomiċi u soċjali li jeżistu fi żmenijiet tal-lum biex tagħti ħajja ġdida lill-Kottonera.

Għaliex dan il-proġett għandu rilevanza mad-dibattitu tagħna tal-lum?

Għaliex kellna strument li seta' jintuża biex inqanqal l-iżvilupp tal-Kottonera u kellna l-mezz ta' l-art li rridu naħsbu tajjeb fuqha f'dan il-każ.

Għalkemm min-naħa tal-Gvern Laburista ma kienx hemm il-fondi - u ma naħsibx li dawn jeżistu fil-każ tal-gvern preżenti - kien hemm ir-rieda u l-ħtieġa li jekk se nqanqlu żvilupp fil- Kottonera, dan ikun żvilupp organiku marbut ma' l-assi u mal- karatteristiċi tat-tlett ibliet.

Aħna tlaqna mill-idea ċara - wara kollox ma kenitx xi ħaġa oriġinali għaliex kienet ilha tiġi diskussa s-snin - dwar kif nistgħu nivvalorizzaw l- assi li jeżistu fil-Kottonera b'mod ekonomiku li jkun vijabbli.

U l- ipotesi kienet li l-iżvilupp ikun wieħed li jrendi ħalli joħloq madwaru aktar ċaqliq ta' żvilupp ekonomiku u soċjali.

Allura l-gvern kellu jaħseb f'din it-tip ta' perspettiva billi jara x'inhuma l-assi pubbliċi li jeżistu fil-Kottonera u jara kif jista' jagħtihom sens ekonomiku li jrendi u li joħloq attivita' li toħloq impjiegi għan-nies tal-post li ġġib magħha żvilupp soċjali ikbar.

Aħna għamilniha ċara li l-assi li kellu l-gvern għad-dispożizzjoni tiegħu fil-Kottonera kienu l-art, il-mollijiet, il- kontorni li jmissu mal-baħar tal-Kottonera, il-Forti ta' Sant'Anġlu u l- Baċir Nru. 1 tat-Tarzna, fejn ridna naraw kif nistgħu nivvalorizzawh b'mod li jkun marbut ma' l-iżvilupp li qed iseħħ f'pajjiżna fuq bażi globali.

Aħna ridna li kemm jista' jkun din l-attivita' ekonomika titmexxa mis-settur privat u l-Istat joħloq madwarha ambjent ta' regolamentazzjoni li jassigura li din l-attivita' ekonomika mhux biss tkun trendi imma tkun soċjalment aċċettabbli.

Dik kienet il-perspettiva li poġġejna quddiem il- pajjiż u nemmen li l-Onor.

Mifsud Bonnici li tkellem qabli ma tahiex biżżejjed importanza.

Il-Ministru Zammit Dimech bħalissa qed jgħid li la l-proġett ikun irendi, jista' jidħol għalih il-gvern.

Huwa veru li anke l-Partit Laburista fl- imgħoddi kien juża l-argument li jekk xi ħaġa trendi jista' jidħol għaliha l-gvern, pero' għalkemm jista' jkun li dawn l-ideat għadhom validi fi żmenijiet tal-lum, ngħid li għadda żmienhom.

Allura kull gvern li tabilħaqq jinterressah kif se jiżviluppa parti mit-territorju jrid jibni fuq dak li diġa' huwa akkwistat bħala mod ta' riferenza u l-mod ta' riferenza huwa li s-settur privat jingħata spazju li fih ċerti assi pubbliċi jista' jużahom taħt kondizzjonijiet li huma pubblikament aċċettabbli, aktar u aktar f'żona bħalma hi l-Kottonera li tgħajjat bi kbir għal xogħol u investiment ġdid.

Huwa tajjeb li ngħidu li meta tlaqna għall-prospett ta' żvilupp ta' yacht marina ġdid fil-Birgu, ta' żvilupp kbir f'Sant'Anġlu flimkien ma' l- Ordni ta' San Gwann u l-prospett li l-Baċir Nru. 1 tat-Tarzna niżviluppawh f'mużew navali b'joint venture mat-Tarzna, anke b'interessi privati, il- ħsieb kien li permezz ta' injection ta' investiment privat inkunu qegħdin nanimaw ħidma ekonomika ġdida fil-Kottonera.

Xi strumenti seta' juża l- gvern biex jagħmel din il-ħaġa?

Xejn aktar ħlief l-art, il-mollijiet u l- proprjeta' ta' Sant'Anġlu.

Il-gvern li qabel Settembru ta' din is-sena kellu l-problema ta' finanzi - u naħseb li anke wara Settembru ta' din is- sena kien għad hemm din il-problema; issa kif ġiet din il-problema hija xi ħaġa differenti - ried jara kif se juża l-assi li għandu l-pajjiż bl-aktar mod validu u bl-aktar mod serju ħalli jistimula attivita' ekonomika ġdida u mhux attivita' ekonomika li hija bbażata sempliċement fuq in-nefqa pubblika, fejn il-gvern minn naħa jiġbor it-taxxi u min-naħa l-oħra jiġbed il-flus permezz tad-djun li jagħmel u dawk il-flus jonfoqhom f'pagi biex jinħolqu l-impjiegi.

Dak m'huwiex il-mod kif tmexxi attivita' ekonomika imma l-gvern jista' jmexxi l-assi li għandu l-pajjiż b'mod li jiġu kkonvertiti fi proġetti li qed irendu u qed irendu ħalli jinħolqu l- impjiegi.

Dik kienet l-isfida tagħna.

Naħseb li l-Onor.

Mifsud Bonnici ma daħalx biżżejjed f'dan it-tip ta' konċett, u jkun tajjeb li niddiskutuh anke taħt il-mozzjoni li għandna quddiemna llum.

Sieħbi l-Onor.

Charles Buhagiar spjega ċerti elementi tal-proġetti li konna qegħdin mmexxu 'l quddiem qabel Settembru ta' din is-sena.

Għalija l- aktar ħaġa li kont vixxeralment nemmen fiha kien preċiżament il-proġett tal-Kottonera.

Għaliex?

Dan kien proġett li min-naħa waħda kien jista' jiġi ggwidat biex jagħmel sens kbir ekonomikament u min-naħa l-oħra kien se jservi ta' rovesciata, li hija rovesciata normali ħalli jinħolqu spin- offs li jagħtu ħajja ġdida li tkun ta' ġid soċjali għan-nies tal- Kottonera, cioe' għan-nies tal-Birgu, ta' Bormla, ta' l-Isla, tal-Kalkara u tal-kontorni kollha.

Jien ngħid li dan huwa l-mod modern - issa jekk in- naħa l-oħra trid tiddieħak bil-kelma "modern" tagħmel li trid - kif tivviżwalizza l-użu ta' l-assi tal-poplu.

Issa ħaġa bħal din bilfors trid tiġi mpoġġija fil-perspettiva ta' kif il-gvern irid jistimula l- attivita' ekonomika u safejn naf jien f'dan il-pajjiż hawn consensus li l- attivita' ekonomika kemm jista' jkun trid tkun vijabbli u li l-gvern ma jidħolx hu biex imexxi affarijiet li jista' jmexxihom xi ħaddieħor.

Nerġa' ngħid li l-Ministru Zammit Dimech on record qiegħed jgħid li jekk xi ħaġa tkun vijabbli jista' jagħmilha l-gvern.

Naf li anke fl-imgħoddi Gvern Laburista jew il-Partit Laburista kien juża dak l-argument imma ż-żmien jgħaddi.

Din hija xmara li dejjem miexja 'l quddiem u f'dan il-kontest ma jfissirx li għaliex ħaġa tkun vijabbli irid jidħol għaliha l-Istat għaliex huma assi tal-pajjiż.

Jien ngħid li trid toqgħod attent li toħloq qafas serju ta' kif isiru dawn l-affarijiet, li jassigura li dak li qed ipoġġi 'l quddiem l-Istat ikollu rendiment tajjeb u t-tjubija tiegħu ma titqiesx biss neċessarjament minn rendimenti finanzjarji ta' ħames snin jew ta' għaxar snin imma titqies ukoll minn dawk li jgħidulhom spin-offs, mid-dħul soċjali ta' impjiegi, minn perspettivi ġodda ta' impjiegi, minn inizjattivi ġodda li jinħolqu u minn inizjattivi li lanqas biss taħseb fihom fil-bidu u li jistgħu jinfirxu mar-reġjun.

Jien ngħid li jekk hemm reġjun li jistħoqqlu trattament serju u sod f'dan il-qasam m'hemmx dubju li dan kien u għadu r-reġjun tal- Kottonera.

Meta xi kultant ngħaddi bil-lejl madwar il-mollijiet ta' dik l- area u nara kullimkien dlam, ngħid illi kieku mxew l-affarijiet kif konna pprospettajniehom aħna, kieku bħalissa - it-3 ta' Novembru ta' l-1998 - għaddej ix-xogħol biex ikun hemm il-bidu ta' mollijiet ġodda u l-bidu ta' żvilupp għal yacht marina ġdida.

Imma minflok hemm id-dlam u nittama li xi darba naslu x'imkien.

Jien nistaqsi: X'inhu l-mekkaniżmu li jaħdem f'qasam bħal dan?

Għandek l-assi tal-pajjiż li f'pajjiż bħal tagħna huma l-art fejn il-gvern jipprova jara - u dik kienet l-istrateġija tagħna - kif din l-art tista' tiġi mpoġġija 'l quddiem biex fuqha jinħolqu proġetti ġodda li jkunu vijabbli, xejn iktar u xejn inqas, u dawn il-proġetti vijabbli jmexxihom is-settur privat.

X'hemm ħażin f'dan?

Kienu qalulna li mollijiet bħal dawk m'għandhomx jingħataw b'ċens għal 99 sena.

Jien ngħid: X'inhi l-problema jekk il-qafas bankarju jkun aħjar għal min ikun qed jagħmel proġett għal 99 sena f'żona fejn m'hemmx investiment?

Forsi se jiġi xi investitur privat u jġorr dawn il-mollijiet miegħu?

Forsi se jġib xi aircraft carrier jew xi cruiser u jġorrhom miegħu lejn l- Amerika jew lejn x'imkien ieħor!

Dawn il-mollijiet mhux hemm se jibqgħu?

Forsi jekk tagħtihom għal 99 sena minflok għal 60 sena se jkun hemm iktar ċans illi jkun hemm is-suldati jew il-gwardjani li ma jħallukx tidħol?

Jien irrid infakkar li d-drittijiet tad-dħul kienu salvagwardati.

Jew inkella għaliex kienu se jingħataw b'ċens għal 99 sena dak li jkun ma kienx ikun jista' jmur jgħum, kif kien qal l-Onor.

Gonzi waqt wieħed mid- dibattiti f'din il-Kamra?

Sal-bieraħ fil-għaxija stess iċċekkjajt biex nara jekk xi darba rawx lill-Onor.

Gonzi jgħum hemmhekk minn dak iż-żmien 'il hawn imma qatt ma mar jgħum minn dak iż-żmien 'il hawn!

(Interruzzjonijiet) Dak iż-żmien kien front-bencher.

Jiġifieri dak m'huwiex l-argument.

Allura x'inhu l-punt?

Il-punt hu li trid tara kif se tistruttura assi pubbliċi biex fuqhom toħloq struttura vijabbli ta' attivita' ekonomika li tkun spearheaded, tkun immexxija u mbottata 'l quddiem mis-settur privat.

Fiċ-ċirkostanzi ta' żminijietna din hija l- istrateġija ta' kif toħloq attivita' ġdida.

U nerġa' ngħid li żgur li din l-istrateġija trid tiġi applikata għall-Kottonera.

Inutli noqogħdu nitkellmu fuq strateġija ġenerali, wiesgħa u integrata u l-gvern joqgħod iqassam id-djar f'dan ir-reġjun jew li d-deputati Nazzjonalisti joqogħdu jqassmu l-impjiegi lin-nies li jgħixu fil-Kottonera.

B'dan kollu tista' tagħmel furur għal ftit taż-żmien imma ma jwassalx għaliex sakemm ma jkunx hemm attivita' ekonomika disentu, li tkun attivita' li trendi, inkunu qed nidħku bin-nies tal-Kottonera u bil-Maltin u l-Għawdxin kollha.

Il-Gvern Laburista ma riedx jidħak bihom fiż-żmien li konna qed inressqu l-proġett tagħna, u llum bħala partit fl-oppożizzjoni ma rridux nidħku bihom lanqas, anzi se nibqgħu ngħidu li l-ikbar sfida hija kif se niġġeneraw - u hawnhekk jien nagħti tort lill-Onor.

Mifsud Bonnici li lanqas biss ikkonsidra dan il-punt - attivita' ekonomika fejn il-gvern ma jkunx hu li qiegħed jinvesti imma jkun qiegħed joħloq l-ambjent li fih jidħol investiment privat bil-provi, u mhux investiment li jitwiegħed u ma jitfaċċax.

Għaliex huwa importanti f'qafas bħal dan li l-investiment ma jkunx sempliċement minn Malta imma jkun hemm investiment barrani?

Għaliex nemmnu li l-flus barranin għandhom iktar valur mill-flus Maltin?

Huwa ovvju u ċar li dan m'huwiex il-każ imma aħna ridna li jkun hemm investiment barrani għar-raġuni li jekk qed tistimula proġett illi tridu jrendi - u tridu jrendi billi jkun qed jaħdem anke ma' barra u jqallagħna l-flus barranin - allura jkun tajjeb li jkollok marbut ġo fih investitur barrani, għaliex meta l-investitur barrani jqiegħed flusu hawn għandu kull interess li jdaħħal lejna u jorbotna ma' l-okkorrenza ta' swieq barranin tal- yachts.

Aħna ridna li jkun hemm yacht marina fil-Birgu li tkun marbuta b'investiment barrani ma' swieq barranin ħalli awtomatikament iġibu lejn il- Kottonera l-interess minn barra.

Issa jien stennejt li l-Onor.

Mifsud Bonnici se jitkellem dwar din il-ħaġa.

Kif nistgħu nitkellmu dwar żvilupp ta' reġjun mingħajr ma nifhmu kif l-assi tal-pajjiż għandhom jintużaw għal din il-ħaġa?

Meta jkollna riżoluzzjoni bħal din, l-isfida kbira li għandna quddiemna hija li nitkellmu dwar din il-ħaġa b'ċertu serjeta' u mhux noqogħdu ngħidu kemm l-affarijiet huma sbieħ u li issa l-Gvern se jagħmel żvilupp integrat.

L-affarijiet ma jsirux b'dan il-mod.

Issa għal dak li għandu x'jaqsam ma' l-assi li huma available fil- Kottonera, il-Gvern Laburista kien rahom fi tliet affarijiet ċioe' f'Sant'Anġlu, fil-mollijiet tal-Birgu u fil-Baċir Nru. 1 tat-Tarzna.

Għalkemm f'kull parti minnhom hemm perspettiva u loġika differenti ta' kif taħdem, imma fil-kontest ta' globalizzazzjoni li teżisti madwarna kollha jintrabtu ma' kif tista' ...

Aħna ma ngħixux bħala gżira maqtugħin mill- bqija tad-dinja.

Kif nistgħu niżviluppaw lil pajjiżna u qisna ninsew li hemm din ix-xibka madwarna ta' żviluppi ekonomiċi internazzjonali li jorbtuna ma' kullimkien u ma' kulħadd u mhux biss ma' l-Unjoni Ewropea?

Hija farsa li noqogħdu nitkellmu biss fuq l-Unjoni Ewropea.

L-iżviluppi ekonomiċi jorbtuna ma' kullimkien bl-istess mod permezz tal-kompetizzjoni internazzjonali, u allura meta tħares lejn il-Kottonera trid tħares lejha f'din il-perspettiva li qed insemmi jien u tiżviluppa loġika li tkun adattata għal dawn is-sub-sections ta' l-assi li għandu l-pajjiż fil- Kottonera u torbotha dejjem mal-ħtieġa li l-mutur jibqa' s-settur privat fil-kontest tal-lum.

Dan ma jfissirx li s-settur privat għandu jiddomina u li għandek taċċetta kull ħaġa li jgħidlek.

F'dan il-kontest trid tiftaħ qafas li fih is-settur privat jista' jimxi 'l quddiem u jekk irid jiddijlja mal-banek, trid tifhem li jista' jkollu bżonn ta' 99 sena fuq il-mollijiet ħalli jkun jista' jġib trattament aħjar.

Pero' trid tifhem ukoll li dan ma jfissirx li dawn il-mollijiet se jġorrhom miegħu sa Manhattan jew li l- mollijiet ma tistax tidħol fihom biex tgħum, kif kien qalilna li jagħmel l- Onor. Gonzi kull filgħodu!

Irrid ngħid ukoll li t-tip ta' ħrejjef illi nqalgħu fuq kif aħna ridna mmexxu 'l quddiem Sant'Anġlu kienu straordinarji.

Huwa veru li jien kont għidt li nistgħu nagħmluh "Vatikan f'Malta" imma per carita' - jekk nistgħu nużaw il-kelma "karita" f'dawn l-affarijiet! - dik kienet marketing term u ma jfissirx li fiha kien hemm it-tifsira diplomatika stretta li ċerti nies baqgħu jinsistu fuqha sa l-aħħar.

Il-konċett kien ċar għax aħna nafu illi Sant'Anġlu minnu nnifsu huwa asset enormi għall-pajjiż u jekk soċjeta' privata internazzjonali - bħalma hi l-Ordni ta' San Ġwann - tista' tmexxih 'il quddiem, minnha nnifisha din se toħloq żvilupp ekonomiku turistiku importanti.

Barra mill-iżvilupp li kien se jsir f'Sant' Anġlu u l-iżvilupp tal-yacht marina fil-Birgu, kien se jsir ukoll żvilupp tal-Baċir Nru. 1, li kien se jsir kompletament b'kollaborazzjoni mat-Tarzna.

Dan ifisser li l-gvern qiegħed f'pożizzjoni li jittrejdja l-assi tiegħu li jikkonsistu f'art u jpoġġihom 'il quddiem ħalli fuqhom ikunu jistgħu jinbnew l-impriżi meħtieġa.

Dan huwa l-konċett li konna qed nibnu fuqu, Sur President.

U dan huwa l-konċett illi sal-lum jien għadni skandalizzat - ma ngħidx imwaħħax - bil-mod kif ġie attakkat, bil-mod kif ġie imminat, imwarrab, skartat u muri fl-aktar dwal li assolutament ma jixraqlux.

Jekk dan il- pajjiż m'huwiex se jifhem illi l-assi li għandu jrid jivvalorizzahom b'mod illi tassew irendu, inkunu qegħdin nidħku b'xulxin.

Din hija r-riflessjoni li xtaqt nagħmel fuq l-intervent ta' l-Onor.

Mifsud Bonnici illi bir- rispett kollu lejh, ngħid li ma jistax ikun li jkollna qalbna mal-Kottonera mbagħad proġett innovattiv bħal dak illi kellna sa ftit taż-żmien ilu ma npoġġuhx fid-dawl tajjeb tiegħu u ma nuruhx bħala proġett illi minnu nnifsu kien innovattiv u jekk nipprovaw noħolqu xi Imsida ġdida biex taparsi nillapazzaw, jew moll ta' l-Imsida ġdida fil-Birgu, altament se nkunu qed nidħku bin-nies tal-Kottonera.

Huwa faċli li tagħmel xi ħaġa kif kien hemm fl-|msida u tibni pontoons li jiġu jiswew ftit mijiet ta' eluf ta' liri fejn kulħadd jista' jidħol, pero' b'hekk mhux veru nkunu qegħdin niġġeneraw u noħolqu attivita' ekonomika u soċjali ġdida f'dik l-area.

Nistgħu ngħidu wkoll li m'huwiex daqshekk diffiċli li tirrinova l-bini tal-Birgu.

Dan huwa l-mod kif naħsbu f'dawn l-affarijiet?

Jekk ma narawx il-ħtieġa li jkollna proġetti li jkunu tassew vijabbli u integrati - mhux f'sens integrat kif qalilna l-Ministru li se jintegra kullimkien għaliex se jagħmel historical park fuq is-swar tal-Kottonera - m'aħniex se naslu għaliex il-mod kif isiru l-affarijiet huwa li tiġġenera attivita' ekonomika b'investiment ġdid u siewi.

Jien nibqa' nsostni li konna għamilna pass kbir 'il quddiem billi l-ewwel ipprovajna nġibu investiment Svediż u kieku ġie dak l-investiment Svediż konna nkunu kuntenti.

Meta kont fuq it- television jien ma bżajtx ngħid li konna qed ninnegozjaw fuq investiment Svediż għall-Kottonera u meta dan l-investiment ma tfaċċax, għidt ukoll li dan l-investiment ma ġiex imma xorta konna se nibqgħu ninsistu li nġibu investiment barrani.

Fil-fatt meta ġie l-investiment Amerikan, ħadt gost bih ukoll għaliex aħna ridna li jkun hemm investiment ġdid Malti u barrani.

Dak huwa l-mod kif tiġġenera attivitajiet ġodda għaliex għandek investiment dieħel ġo żona u l-gvern jgħin dan il-proċess billi jpoġġi l- assi tal-pajjiż 'il quddiem ħalli jiġu valorizzati u mhux jibqgħu mudlama kif inhuma llum.

Naħseb li l-Onor.

Gonzi jmur jgħum filgħodu għaliex kieku jinduna li hemmhekk bħalissa kullimkien huwa mudlam u mitluq!

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

MEMBRU: Full moon illejla!

ONOR.

ALFRED SANT: Illejla nzerta full moon u jieħu gost jgħum jekk imur bħalissa!

(Interruzzjonijiet) Ma nafx l-Onor.

Mifsud Bonnici jmurx jgħum bħalissa wkoll!

Imma apparti minn dawn l-affarijiet, il-konċett huwa aktar qawwi minn hekk u jrid ikollna metodu - aħna pprovajna niżviluppaw dan il-metodu imma ma ħallewniex naslu sa l-aħħar bih - fejn l-art tal-gvern nużawha bħala mezz kif nistimulaw mhux biss aġevolament soċjali fil-qasam tal-housing - li huwa importanti wkoll - imma fi żmien fejn hemm strinġenza finanzjarja fuq it-tmexxija tal-gvern, dawn l-assi li għandu l-poplu nużawhom biex tabilħaqq invaraw proġetti li jrendu.

Dawk il- proġetti li jrendu b'investiment minn barra aktar u aktar ikunu jistgħu joħolqu impjiegi fir-reġjun illi jkunu.

Imbagħad ikun hemm il-multiplier effects, Sur President.

Il-ħolma tagħna kienet illi jsir investiment minn barra u minn Malta biex fil-mollijiet tal-Birgu jkollna yacht marina integrata ġdida u magħha jibda tiela' x-xogħol li jipprovdi s-servizzi għal yachts li jiġu mill- Mediterran u joqogħdu hawn Malta biex ibiddlu l-mod kif ikunu mgħammra u jsirilhom titjib fl-arranġament tagħhom u anke jkunu qed jistennew il- klijenti tagħhom illi jiġu hemmhekk ħalli jieħdu over.

Ma' dan kollu bil- mod il-mod jibda jsir żvilupp f'Baċir Nru. 1 għall-mużew marittimu - u kien hemm diġa' interess privat mill-Olanda fih - u man mano ma' dan kollu jsir żvilupp ieħor f'Sant'Anġlu li jattira in-nies li b'xi mod jew ieħor huma marbuta ma' l-Ordni ta' San Ġwann.

Fil-fatt huma bosta dawk in-nies li huma marbuta ma' l-Ordni ta' San Ġwann u fost dawn insibu nies mill- Ġermanja, mill-Amerika t'Isfel, mill-Amerika ta' Fuq u mill-USA.

Dan ifisser li ridna noħolqu cycle ta' ħidmiet biex lejn il-Kottonera jersqu yachts, turisti li jiġu biex jaraw x'inhu għaddej fil-Baċir Nru. 1 u turisti oħra li jiġu taħt l-awspiċji ta' l-Ordni ta' San Ġwann għal Sant'Anġlu.

Dan it-tip ta' xogħol illi jrendi, minnu nnifsu kellu joħloq madwar l-Isla, madwar il-Birgu u f'Bormla stess attivitajiet anċillari ġodda li jwasslu biex il-qalba ta' dawn l-ibliet tiġi rinovata, fosthom id- djar, it-toroq u jinħolqu anke l-impjiegi.

Din kienet il-ħolma tagħna.

B'dan il-mod mhux biss konna se nistimulaw u nimbottaw 'il quddiem il-flus tal-gvern imma anke l-assi tal-poplu li huma l-art, il-mollijiet u l- proprjetajiet f'Sant'Anġlu.

Bir-rispett kollu lejn il-ħabib tiegħi, l- Onor. Mifsud Bonnici, naħseb li dan il-punt ma ndirizzahx tajjeb biżżejjed u l-fatt illi tkellem b'dak il-mod poġġietu f'dawl ġdid mhux daqshekk ċar dwar x'inhi l-viżjoni tiegħu għall-Kottonera.

Jiena nemmen illi l-Kottonera ma tistax taqtagħha mill-bqija tal-pajjiż u wieħed mill-għanijiet ta' Gvern Laburista ta' qabel Settembru ta' din is- sena - ma nafx kemm dan il-gvern se jimxi b'dan il-mod - kien li l- Kottonera tiġi integrata mija fil-mija fl-iżvilupp illi għandu jseħħ f'dan il-pajjiż.

Il-ħolma tagħna kienet preċiżament li nużaw l-assi tal-gvern li huma l-mollijiet, il-Baċir u l-art madwar il-Forti ta' Sant' Anġlu biex nistimulaw attivita' ġdida ħalli l-Kottonera ma tibqax żona li soċjalment u ekonomikament trid taqbad ma' ħaddieħor u tiġri wara ħaddieħor.

Allura jien ngħid li kull wieħed u waħda minna hawn ġew irridu nirriflettu fuq kif dawn l-assi tal-gvern nistgħu nużawhom bl-aktar mod produttiv u bl- aktar mod kreattiv.

Huwa veru li rridu noqogħdu attenti li nippreservaw u nħarsu l-interess pubbliku imma ma rridux biex taparsi nħarsu l-interess pubbliku mmorru għall-estremiżmi li smajna f'dan il-parlament ftit tax- xhur ilu, fejn minn naħa kien hemm min qal illi dak li jkun ma jkunx jista' jmur hemmhekk u min-naħa l-oħra kien hemm min qal li ma kellux jingħata b'ċens għal 99 sena.

Huwa faċli li tidher demagoġiku u toqgħod tħambaq li l-mollijiet kienu se jingħataw b'ċens għal 99 sena.

Dawn huma kollha demagoġiji.

Huma kollha affarijiet maħduma biex taparsi jqanqlu l- emottivita' tan-nies, imma ma jkunux qed jispjegaw il-verita' ta' dak li jkun għaddej.

Jiena nemmen illi hawnhekk l-Onor.

Mifsud Bonnici kellu r- responsabbilta' personali li fuq dawn l-affarijiet jitkellem b'mod ċar.

Jekk irridu nużaw l-assi tal-pajjiż bl-aħjar mod possibbli, l-isfida tagħna hija li nivvalorizzawhom bl-aħjar mod possibbli, mhux biex nidhru sbieħ qisna l-palladini tal-patrijottiżmu li jkunu taparsi imma biex fuq bażi long-term illi tgħodd għaċ-ċirkostanzi li qed jiffaċċja l-pajjiż, tabilħaqq noħolqu bażi li minnha l-gvern ma jkunx aktar qiegħed iġorr taparsi responsabbilta' għall-impjiegi li mbagħad ma jkunx jista' jonora imma jkun hu li joħloq il-possibbiltajiet ħalli l-impjiegi li jinħolqu ikunu impjiegi produttivi u sostenibbli li tabilħaqq iwasslu x'imkien.

Bir- rispett kollu lejn kulħadd, jien nemmen illi l-akbar falliment illi kellu pajjiżna f'din l-aħħar sena kien in-nuqqas ta' suċċess illi kellna biex inressqu u mmexxu 'l quddiem proġetti li kienu se jkunu bbażati fuq użu ta' art tal-Gvern fil-Kottonera.

Jien kont nemmen illi dan kien se jkun esperiment liema bħalu fil-mod kif nistgħu nerġgħu nagħtu ħajja ġdida lil waħda miż-żoni l-aktar storiċi ta' pajjiżna, li sfortunatament hija waħda miż-żoni l-aktar minsija ta' pajjiżna u ma jistħoqqilhiex li tibqa' minsija kif inhi.

Wieħed mid-dispjaċiri kbar tiegħi din is-sena kien li bħala partit fil-gvern ma rnexxilniex naslu biex inwettqu proġetti fuq art tal-poplu fil-Kottonera, proġetti li jien konvint illi kieku wettaqniehom kien ikollna tabilħaqq l-aqwa sinjal ta' riġenerazzjoni fil- Kottonera u b'qalbi kollha nixtieq li dawn il-proġetti jsiru xorta waħda.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Mr Speaker, jidher biċ-ċar illi r-riżoluzzjoni li għandna quddiemna qanqlet ċertu interess.

Matul id-diskussjoni wieħed seta' jinnota, mill-kelliema li tkellmu dwar l-għanijiet, il-viżjonijiet u l-goals, illi kull wieħed minna bl-akbar responsabbilta' iħoss illi l-art pubblika fil-pajjiż għandha tiġi utilizzata bl-aħjar mezz, għal skop ekonomiku mill-aktar wiesa' - u dan nispjegah aktar 'il quddiem - kif ukoll għal skop soċjali.

Għalkemm illum qed jinħass li d-dipartiment ta' l- artijiet u anke dipartimenti oħra li għandhom x'jaqsmu miegħu, bħalma huwa l-joint office, għandhom importanza kbira, sfortunatament m'għandhomx high profile għal dak li jirrigwarda l-istituzzjoni amministrattiva tal-gvern.

Ovvjament dan qed ngħidu mingħajr ebda rifless fuq min jaħdem u jaqdi d- dmirijiet tiegħu f'dawn id-dipartimenti.

Imma l-fatt huwa li hemm element ta' shortcomings illi jirriżultaw minħabba l-fatt illi l-fondi amministrattivi, limitati kemm huma limitati, ma jkunux biżżejjed biex dawn l-istess dipartimenti amministrattivament jiżviluppaw b'mod veloċi fl- aħjar interess nazzjonali.

Għaliex qed ngħid dan?

Naħseb li d-dipartiment ta' l-artijiet u l-joint office - u tajjeb illi nifhmu l-importanza tal-joint office f'pajjiżna - flimkien bejniethom jiġbru - u hawnhekk naqbel ma' sieħbi l-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici - madwar ħamsin fil-mija u aktar tal-proprjeta' f'pajjiżna.

Għalkemm forsi inventarju dettaljat ta' dan kollu huwa pjuttost ftit 'il bogħod għalissa, is-sentiment tagħna lkoll huwa li meta għandek dan l-asset importanti f'pajjiżna, wieħed irid jara l-importanza ekonomika u soċjali ta' dawn id- dipartimenti fl-amministrazzjoni tal-gvern.

Din ir-riżoluzzjoni, li jekk m'iniex sejjer żball hija maqsuma f'16-il artiklu differenti, tolqot aspetti wesgħin tal-politika tal-gvern għal dak li għandu x'jaqsam ma' l- utiliżżazzjoni ta' art pubblika.

Jekk inħarsu lejn artiklu 4, li jgħid illi art tal-gvern tista' tiġi ttrasferita b'titolu ta' enfitewsi, li huwa ċ-ċens, naraw l-aspetti varji ta' kif din l-art tista' tiġi żviluppata - u hawnhekk nidħlu f'dawk illi huma home ownership schemes - u naraw l-użu soċjali fejn art tal-gvern tkun tista' tiġi żviluppata, u ovvjament taqa' fl-istructure plan bħala art illi tista' tiġi żviluppata u li tkun tista' tiġi mogħtija taħt diversi skemi min-naħa ta' l-Awtorita' tad-Djar lil min l-iktar ikollu bżonn ta' social housing.

F'dan l-artiklu għandna wieħed mill-iktar aspetti wesgħin soċjali ta' l-utiliżżazzjoni ta' l-art.

Sub-paragrafu (b) ta' artiklu 4 jgħid li art tista' tiġi mogħtija għal proġett industrijali wara li l-applikant ikun issodisfa lill-gvern li l- proġett jista' jkun ta' benefiċċju għall-ekonomija tal-pajjiż u li n-numru ta' impjiegi li joħloq ikun adegwat.

Dan ifisser li l-għan tal-gvern huwa li jutiliżża l-art illi tkun available għal skopijiet industrijali biex jinċentiva lil min irid jidħol f'dan is-settur ta' l-ekonomija billi hu jinvesti f'makkinarju u f'teknoloġija ġdida u l-gvern jassistih billi jpoġġi għall-użu tiegħu biċċiet ta' art jew fabbriki b'titolu ta' ċens.

Wieħed ma jistax ma jsemmix illi matul din l-aħħar sena u nofs, taħt skema li kienet organizzata mill-IPSE, l-MDC tat lil ħafna industrijalisti żgħar biċċiet ta' art b'ċens biex fuqhom dawn l-industrijalisti jinvestu flushom pero' jkollhom it-titolu fuq dik l-art illi jkunu jistgħu jużawha wkoll bħala garanzija mal-banek.

Din kienet skema li saret matul l-1997 pero' kienet ilha tiġi diskussa fi ħdan l-MDC sa mill-1994/95, għaliex kien ilu jinħass il-bżonn illi min ikollu industrija żgħira jew kbira u jkun qed jonfoq flejjes kbar billi jibni fuq il-biċċa art illi jkollu u jkompli jestendi biex jinvesti, għallinqas għandu jkollu titolu fuq dik l-art biex imbagħad ikun jista' jużaha bħala garanzija mal-banek.

Dan kien aspett importanti ħafna għall-individwu li ried jinvesti u kien matul l-20 xahar tal-Gvern Laburista li wasalna biex l-art tingħata b'ċens taħt skema pubblika u b'riżultat ta' dan rajna li numru konsiderevoli ta' industrijalisti ħadu porzjonijiet ta' art illi fuqha kienu qegħdin jinvestu u din setgħet tgħinhom bħala garanzija għal self u faċilitajiet bankarji.

Jien semmejt skop wieħed industrijali għaliex ovvjament għandek industriji kbar li jingħataw titolu b'enfitwesi perpetwa u rrid ngħid li f'ċirkostanzi bħal dawn ikunu b'rati sussidjati.

Dan ifisser li l-użu ta' l-art qed jingħata biex jimbotta 'l quddiem u jippromwovi l-qasam industrijali ta' l-ekonomija tagħna u għal dan il-għan il-gvern m'huwiex se joqgħod ifittex - u huwa tajjeb li jagħmel hekk - billi jqis li dik l-art qiegħda f'żona industrijali li tiswa ¥20 jew ¥30 ċens fis-sena u allura jitlob il-massimu mingħand l-industrijalist, imma qiegħed juża dik l-art biex jippromwovi, ikabbar u jirristruttura l-industrija billi jagħti l-art bi prezz issussidjat basta ovvjament l-industrijalist ikun marbut mal- kondizzjoni li dik l-art jew proprjeta' tintuża għal skopijiet industrijali speċifiċi biex jinħolqu l-impjiegi u tagħti spinta 'l quddiem lill- ekonomija tal-pajjiż.

Għalkemm kulħadd jaqbel mal-prinċipju li l-gvern jimmassimizza l-introjtu mill-art, f'dan il-każ għandna konsiderazzjonijiet oħra ekonomiċi li l-gvern jagħmel sewwa li jħares lejhom għaliex jekk, bħala pajjiż li qegħdin nikkompetu ma' pajjiżi oħrajn fejn kulħadd irid iħajjar l-investiment lejh, nipprovdu akkomodazzjoni industrijali b'ċens issussidjat biex wieħed ikun jista' jiżviluppa dan il- qasam ekonomiku, huwa importanti wkoll li l-għajnuna li tingħata lill- industrija minn żmien għal żmien tiġi aġġornata, jekk irridu nżommu lilna nfusna aġġornati mal-kompetituri tagħna li jagħmlu minn kollox biex iħajru l-investiment lejn pajjiżhom.

Sub-paragrafu (ċ) ta' artiklu 4 ta' din ir-riżoluzzjoni jitkellem dwar art li tkun tmiss ma' hotels, kumplessi turistiċi jew kummerċjali u jgħid li meta din l-art tingħata taħt ċerti kondizzjonijiet, l-iżvilupp jista' jikber u jiffjorixxi aktar.

Din kienet riżoluzzjoni li kien se jgħaddi l- Gvern Laburista f'Lulju ta' din is-sena u l-gvern preżenti qed jadotta l- istess kriterji.

Dan ifisser li l-gvern qiegħed iħares lejn pilastru ieħor ta' l-ekonomija tagħna li huwa s-settur turistiku u s-settur kummerċjali.

L-art tal-gvern għandha tiġi wżata fl-interess pubbliku u l- interess pubbliku ma jkunx biss jew esklussivament l-introjtu li l-gvern ikun se jagħmel minnha.

Għalkemm wieħed mill-għanijiet prinċipali tad- dipartiment ta' l-artijiet - u huwa sewwa li jkun hekk - huwa li jkabbar jew jimmassimizza l-qligħ tal-gvern mill-proprjeta' li jkollu, hemm konsiderazzjonijiet oħra li jidħlu in vigore u jinfluwenzaw il-mod kif l- art tiġi utiliżżata.

F'din ir-riżoluzzjoni nidħlu f'aktar dettalji li diġa' ġew spjegati, bħalma huma l-kirjiet u meta jkollok għotja b'encroachment, li jfisser li min ikollu dik l-għotja m'għandu l-ebda titolu fuqha u biex ngħid hekk ikun qiegħed hemm bil-bona grazzja tal-gvern.

Hawnhekk qegħdin naraw l-aspetti varji ta' kif b'mod mill-aktar wiesa' l-proprjeta' pubblika tista' tiġi amministrata.

Għalhekk meta wieħed iħares lejn dawn l-aspetti varji tagħha - għaliex din tolqot kull settur tal-ħajja soċjali u ekonomika Maltija - wieħed bilfors irid jgħid li hemm bżonn li l-joint office u d-dipartiment ta' l-artijiet ikunu msaħħin aktar billi jiġu indirizzati lejhom iktar riżorsi umani u riżorsi finanzjarji ħalli dawn id-dipartimenti jkunu organizzati aħjar.

Ma nixtieqx li din tittieħed bħala xi kritika personali lejn xi ħadd, imma l-importanza ta' dawn id-dipartimenti qiegħda tinħass ħafna u allura hemm bżonn li amministrattivament jiġu ndirizzati iktar riżorsi umani u riżorsi finanzjarji lejn dawn id-dipartimenti biex ikollna inventarju aktar preċiż u ċar tal-proprjeta' li jippossjedi l-gvern.

Ċertament huwa iktar faċli li tgħidha ħaġa bħal din milli effettivament tattwaha għax għalkemm il-gvern jgħid li l-proprjeta' hija tiegħu, mhux dejjem ikun jista' jittraċċja l-provenjenza tagħha b'xi kuntratt jew b'xi mod ieħor u allura ħafna drabi jew f'diversi ċirkostanzi jkun irid jistrieħ fuq pjanti antiki li jkunu fid-dipartiment ta' l-artijiet li jkunu jindikaw li din hija proprjeta' pubblika.

Pero' jien nemmen li l-art tal- gvern - u fiż-żmien li kelli l-land registry department taħt ir- responsabbilta' tiegħi kienu diġa' bdew isiru xi preparamenti - tkun reġistrata .

Naf li l-land registry huwa wieħed mill-aktar dipartimenti li żviluppa b'mod organizzat u ngħata aktar spazju għaliex meta kont ministru jien kienet ittieħdet dar oħra biswit id-dipartiment.

F'dan id-dipartiment insibu staff imħarreġ - li forsi hemm bżonn jiżdied ukoll - sabiex jirreġistra l-proprjeta' pubblika.

Għalkemm nidħlu fil-problema li r- reġistrazzjoni tagħti biss titolu b'pussess u mhux titolu assolut qabel ma jgħaddu l-għaxar snin, huwa importanti ħafna li xi darba naslu biex ikollna inventajru preċiż tal-proprjeta' li għandu l-gvern.

L-importanza ta' dan l- inventarju toħroġ aktar meta wieħed ikun jaf - speċjalment min huwa fil- professjoni tagħna - li mhux darba jew tnejn li kien hemm każijiet fejn art pubblika ġiet assorbita mill-privat jew ġiet reġistrata anke b'titolu assolut minħabba dawn id-diffikultajiet li jinqalgħu.

Din m'hijiex xi ħaġa li saret ħafna drabi imma l-fatt li dawn l-affarijiet saru naħseb li jissottolinea l-importanza li nibdew bi programm metodiku u mfassal fuq perijodu ta' snin biex gradatament l-art tal-gvern tiġi kollha reġistrata.

Dan jgħin ukoll il-prattika fuq it-titolu fuq l-art u d-drittijiet ta' l- individwu fuq l-art għaliex ikollna l-possibilita' li neliminaw id-diżgwid li ħafna drabi jinqala' dwar proprjeta' privata li tkun tmiss u tkun appoġġ ma' proprjeta' tal-gvern.

F'dawn il-każi jinqalgħu problemi fejn tibda waħda u fejn tispiċċa l-oħra, li f'ċerti ċirkostanzi jispiċċaw fil-qrati u nafu li kawża tieħu fit-tul.

Għalhekk jekk din il-proprjeta' tkun reġistrata, il-pubbliku jkollu dritt jara l-proprjeta' li rreġistra l- gvern, ikollu dritt jara jekk jistax jippretendi xi drittijiet, ikun jista' jagħmel l-oġġezzjoni tiegħu u jkun jista' jġib il-provi kuntrattwali u xi provi oħra legali.

B'dan il-mod inkunu qegħdin niddefinixxu u nissanaw dan il-qasam importanti tal-proprjeta' f'pajjiżna.

Dipartiment ieħor li jiġbor fih l-ammont kbir ta' proprjeta' li qiegħda fil-pussess tal-gvern huwa l-joint office.

Fl-1992 il-joint office kien ħa over l-art kollha tal-gvern li kienet ġiet trasferita lilu mill-knisja bħala riżultat tal-ftehim li kien intlaħaq bejn il-gvern u l-kurja.

Niftakar li meta konna qegħdin niddiskutu din il-liġi, kienu ġew imqiegħda fuq il-Mejda tal-Kamra madwar 12-il volum ta' proprjeta', drittijiet reali, ċnus u kirjiet li suppost għaddew kollha għand il-gvern.

Meta din il-liġi ġiet mgħoddija minn dan il-parlament, kien hemm l-obbligu li dik il- proprjeta' kollha - u l-ħsieb kien tajjeb - tkun reġistrata mal-land registry department ħalli jkollna identifikazzjoni ċara ta' fejn qiegħda din l-art, liema huma l-postijiet, eċċ., pero' rriżulta li amministrattivament ma kien hemm xejn ippreparat fil-joint office biex dan ix-xogħol effettivament isir.

U x'ġara?

Ġara li kellna ħafna każijiet ta' nies li kienu jmorru jħallsu ċ-ċens fil-joint office u dawn kienu jgħidulhom li ċ-ċens ma jitħallasx hemmhekk meta mill-kurja jkunu qalulhom biex imorru jħallsu l-kera l-joint office.

Imbagħad dawn in-nies jintalbu jġibu l-aħħar irċevuta mill-kurja, li min-naħa tagħha ma tagħtihomx irċevuta, u kien ikun hemm konfużjoni sħiħa li sfortunatament - għalkemm forsi naqset xi ftit - għadha tipprevali sal-lum.

Illum ħadd ma jaf preċiżament liema hija dik il-proprjeta' li baqgħet fil- pussess tal-knisja għall-iskopijiet pastorali tagħha u liema proprjeta' għaddiet għand il-gvern.

Dan ifisser li jekk il-gvern jiġi biex jutilizza dik il-proprjeta' u allura jkun irid jivvalorizzaha biex tiġi marketed, huwa importanti u imminenti - minħabba l-fatt li sas-sena 2000 jew sas- sena 2002 irid isir il-ħlas lill-kurja li jlaħħaq madwar Lm30 miljun, minbarra Lm2 miljun li l-kurja qed tingħata fis-sena bħala imgħaxijiet, u allura dawn il-fondi b'xi mod iridu jiġu realizzati minn dik il-proprjeta' li għaddiet f'idejn il-joint office għaliex il-ħlas irid isir fi żmien relattivament qasir - li l-joint office ikun organizzat amministrattivament billi jkollu staff imħarreġ u jkun hemm pjan li jkun qed jiġi attwat flimkien mar-reġistru ta' l-artijiet.

Jekk dan ma jsirx, il-gvern aktar qed jitlef l-opportunita' li dak l-asset li għandu fil-pussess tiegħu ma jutiliżżahx, ma jibbenefikax minnu u fl-aħħar mill-aħħar se jkollu jiffaċċja l-problema - li forsi jista' jinsiha xi ftit għaliex baqa' minn sentejn sa tliet snin oħra - meta jkun irid iħallas il-premium għal dik il- proprjeta'.

Barra minn hekk nafu li hemm ħafna individwi li qegħdin f'post bil-kera - u kulħadd jaf li min qiegħed f'post bil-kera għandu l-pussess tiegħu b'mod assolut, aktar u aktar meta qed jużah bħala residenza - u hemm ukoll ħafna nies li għandhom post b'ċens perpetwu jew b'ċens temporanju.

Dawn in-nies kollha jridu jifdu u jħallsu, pero' qabel ma jiġu reġistrati dawn id- drittijiet legali ma jistax isir il-kuntratt tat-trasferiment.

Għalhekk tisma' ħafna nies igergru u jgħidulek li ilhom li applikaw biex jifdu ċ- ċens u ħallsu anke xi deposit pero' l-kuntratt baqa' ma sarx.

Ir-raġuni hi li amministrattivament il-joint office mill-1992 'l hawn qatt ma ġie attrezzat biżżejjed biex jindirizza b'mod realistiku u b'mod prattiku l- problema li tirriżulta mill-ftehim ta' l-1992 li jeżisti bejn il-gvern u l- kurja.

Meta wieħed iħares lejn dawn l-aspetti, jirrealizza kemm huwa importanti li dawn it-tliet dipartimenti, il-joint office, il-land registry department u d-dipartiment ta' l-artijiet jikkordinaw u jaħdmu flimkien fuq pjan li jista' jiġi attwat.

M'iniex qed ngħid li huwa faċli li jsir dan il-pjan għaliex, kif diġa' għidt, jirrikjedi nies imħarrġa u allokazzjoni ta' ċerti fondi imma jien konvint li malli nibdew b'dan il-pjan, il-proċess jimxi b'ċertu pass u fl-aħħar mill-aħħar se jibbenefika minnu l-gvern għaliex ikun f'pożizzjoni li jiddisponi legalment minn dawn l-assi li għandu u mhux biss jivvalorizzahom imma jużahom għall-aħjar skop soċjali, ekonomiku u anke finanzjarju.

Pero' aktar ma ndumu ma nagħmlu dan il- pjan, il-problema aktar taggrava ruħha.

Meta nħarsu lejn dan kollu, wieħed ma jistax ma jikkonċentrax xi ftit fuq il-land registry department.

Kull min ikollu x'jaqsam mal-bejgħ, xiri jew drittijiet fuq proprjeta' u jmur jieħu xi parir legali, isemmulu lil dan id- dipartiment.

Fl-1997, il-ministeru tal-ġustizzja kien nieda l-ħsieb li l- land registry u l-insinwa, li hija wkoll marbuta ma' trasferimenti ta' proprjeta' - jiġifieri għandek żewġ dipartimenti li għandhom l-istess funzjoni - jiġu integrati flimkien.

Bejn Diċembru ta' l-1997 u Jannar ta' l-1998 kien sar rapport bejn il-land registry department u l-insinwa, flimkien ma' rappreżentanza mill-banek Maltin u mill-kunsill notarili - li huma l-aktar nies li jkollhom x'jaqsmu ma' trasferimenti, reġistrazzjoni u drittijiet fuq proprjeta' u problemi relatati magħhom - li bis-saħħa tiegħu kien tfassal pjan biex, jekk m'iniex sejjer żball, fi żmien sentejn issir din l-integrazzjoni bejn dawn iż-żewġ dipartimenti.

Sur President jekk aħna rridu li t-titolu fuq il-proprjeta' nissanawh, nagħmluh iktar ċar u nnaqqsu l-problemi, id-dubji u l-kwestjonijiet, huwa importanti li kemm jista' jkun dawn iż-żewġ dipartimenti jaħdmu flimkien.

Teżisti anomalija bejniethom għaliex jekk dak li jkun jagħmel riċerka fir- reġistru ta' l-artijiet fuq art li hija reġistrata hemmhekk, isib id- dettalji preċiżi u garantiti ta' l-obbligi, id-drittijiet u l-piżijiet fuq dik l-art, mentri jekk ir-riċerka ssir fl-insinwa - u din hija problema li jaf biha kulħadd - m'hemm l-ebda garanzija li l-informazzjoni tkun korretta.

U wieħed mill-għanijiet ta' dan il-programm ta' integrazzjoni kien li kemm il-land registry kif ukoll l-insinwa jkunu f'pożizzjoni li l- informazzjoni li jagħtu tkun uffiċjali u għalhekk garantita.

Għalhekk kien se jsir l-ewwel pass illi t-titolu, id-drittijiet u l-obbligi fuq il- proprjeta' jkunu uffiċjali u garantiti.

Din hija xi ħaġa li kulħadd ifittixha u meta wieħed iqis l-importanza li l-art u d-drittijiet fuq il- proprjeta' kontinwament qed jassumu f'pajjiżna, jirrealizza kemm dan kien ikun pass fid-direzzjoni t-tajba.

Pero' iktar minn hekk, bil-ħsieb ta' integrazzjoni konna se nkomplu nwessgħu - u ma kien hemm l-ebda ħsieb li jinqered xi dipartiment minnhom - r-reġistru pubbliku, u fost affarijiet oħra kien hemm propost abbozz ta' liġi, fejn konna se ngħidu illi, per eżempju, l-użu tal-prokuri jkun limitat jew regolat, fis-sens illi l-prokuri ġenerali u speċjali jkunu reġistrati, fis-sens illi wieħed ikun jaf illi "X" għamel prokura lil "Y" bid-drittijiet u l-obbligi li fiha u jkun jaf ukoll meta "X" ħassar dik il- prokura lil "Y".

Qed ngħid dan għaliex sfortunament l-abbuż bil-prokuri għadu jipprevali, biex ma ngħidx li qed jikber ukoll.

Għalhekk inkunu qed nagħmlu pass fid-direzzjoni t-tajba jekk il-prokuri jkunu reġistrati fir- reġistru pubbliku, fejn kulħadd ikun jaf bihom u jista' jikkontrollahom.

Teżisti wkoll il-problema fejn xi ħadd ikollu fil-pussess tiegħu art li tkun ġiet għandu mingħand xi nanniet xi 30 sena qabel jew iktar bil- preskrizzjoni u meta jiġi biex ibigħ, il-persuna li tkun se tixtri tiltaqa' mal-problema ta' kemm dak it-titolu ta' preskrizzjoni effettivament jagħtih titolu fuq l-art u għalhekk kienet ġiet proposta emenda fejn kull min jippretendi xi dritt u jinterrompi l-preskrizzjoni għall-proprjeta', ikun jista' jirreġistrah mal-land registry.

Dan kien se jkun pass ieħor 'il quddiem biex dawn id-dubji neliminawhom.

Qed ngħid dan fil-qosor għaliex dan huwa kollu marbut ma' l-użu u l-utiliżżazzjoni tal-proprjeta' u għalhekk il-bżonn li l-gvern jirreġistra u jkollu inventarju tal-proprjeta' tiegħu fil-land registry joħroġ iktar ċar ukoll minħabba dawn il-problemi.

Mr Speaker, wieħed irid iħares ukoll lejn l-użu u l-utilizzazzjoni ta' l- art pubblika flimkien mas-settur privat.

Illum donnu huwa prinċipju aċċettat minn kulħadd illi l-gvern m'għandux neċessarjament ikun hu li jinvesti anzi t-tendenza hi li jkollok a smaller and leaner government, jiġifieri kull gvern ikun iżgħar u mhux jifrex u jimraħ iktar billi jinvesti f'kollox hu imma jħajjar lis-settur privat li jinvesti.

Fil-fatt il-Gvern Laburista ta' l-1996 kien minn ta' quddiem li ried imexxi din l- idea u għalhekk wieħed mill-pjanijiet li ġie mbottat 'il quddiem matul l- 1997 - insemmi l-1997 għax Gvern Laburista tela' fl-aħħar xahrejn ta' l- 1996 - kien appuntu l-proġett ta' Manoel Island.

Il-bieraħ sieħbi l-Onor.

Charles Buhagiar semma l-proġett tal-cruise liners li fuqu kien hemm il-fażi preparatorja - għaliex dawn m'humiex proġetti żgħar u jirrikjedu preparazzjoni metikoluża u intensa u allura l- proċess ikun miftuħ u trasparenti kemm jista' jkun u bilfors jeħodlok iż- żmien - u llum l-Onor.

Alfred Sant spjega wkoll l-ħsebijiet wara l-proġett tal-Kottonera għaliex meta jkollok proprjeta' li hija mitluqa imma jkollha valur ekonomiku kbir għax tkun prime site, issib lil min ikun lest li jinvesti fiha u ċertament il-ħsieb irid ikun li min se jinvesti jħares lejn dan l-investiment tiegħu b'mod vijabbli.

Hija ħaġa mill-iktar faċli li tgħid li minflok ma oġġett tivvalutah Lm1,000 tagħtih valur ta' Lm100,000 pero' r-realta' hi li jista' jkollok problema jekk ma ssibx lil min jinteressa ruħu bil-kondizzjonijiet onerużi li tagħmillu.

Jekk trid tinċentiva lis-settur privat trid titkellem bil-ħsieb li s-settur privat jasal biex jifhem li l-investiment tiegħu se jkun wieħed vijabbli.

Fil-fatt din kienet waħda mill-konsiderazzjonijiet ta' Gvern Laburista fuq il-proġett ta' Manoel Island u Tigne' u l-ewwel pass li kien għamel kien li beda jiddiskuti kif se janalizza l-valur li ried jitkellem dwaru mal-consortium li kien jinteressa ruħu fil-proġett.

Minkejja l-fatt li l- valur tal-proprjeta' żdied sostanzjalment minn dak li kien hemm indikazzjoni li se jaslu għalih taħt il-Gvern Nazzjonalista - għalkemm minn dak li sibna aħna dan il-valur qatt ma kien preċiżat - xorta waħda wieħed ried jara li dak l-investiment ikun wieħed vijabbli ħalli l-proġett jirnexxi, għaliex inutli li toqgħod tgħid li għafast kemm stajt biex imbagħad tkisser il-vijabbilta' tal-proġett.

Wieħed mill-iktar aspetti importanti sabiex proġett jilħaq l-iskop ekonomiku u soċjali tiegħu u biex ikollok l-ispin-offs ekonomiċi li jirriżultaw għaliex il-proġett ikun qed jirnexxi, hija l-vijabbilta' tal-proġett.

Għalhekk imbagħad daħal il-ħsieb li parti minn dan it-territorju ta' Manoel Island u Tigne' jkun mogħti b'ċens perpetwu.

L-aħħar draft contract li kien hemm f'Lulju ta' din is-sena jgħid ċar u tond li l-parti l-kbira ta' Manoel Island u Tigne', fejn hemm is-siti storiċi u l-art pubblika ta' madwarhom, m'hijiex se tingħata b'ċens perpetwu u kienet biss il-parti li se tiġi żviluppata għal skop residenzjali li kienet se tingħata b'ċens perpetwu.

U hawnhekk kien inqala' storbju sħiħ għax intqal li art pubblika qatt m'għandha tingħata b'ċens perpetwu.

Pero' llum, għallinqas skond dak li ġie indikat fil- gazzetti, il-gvern qed jgħid li m'huwiex se jagħti art lill-consortium b'ċens perpetwu imma qed jagħti d-dritt lill-individwu li jixtri mingħand il-consortium li jkun jista' jikkonverti dak iċ-ċens temporanju f'ċens perpetwu b'kondizzjonijiet li jkunu diġa' magħrufa.

Tista' ddawwar il- ballun 'l hawn jew 'l hemm imma fl-aħħar mill-aħħar il-ballun tond irid jibqa' u ma tistax tagħmlu kif trid.

Jiġifieri inutli li noqogħdu nintilfu fid-diskors biex taparsi qed nagħmlu xi ħaġa ġdida meta fir-realta' u fis- sustanza nkunu qed nitkellmu fuq l-istess ħaġa u għalhekk il-gvern preżenti assigura li jżomm l-istess prezz li kien innegozja Gvern Laburista għaliex ir-riżultat aħħari huwa l-istess.

Kulma qed ngħidu huwa li minflok għandek entita' waħda li se jkollha t-titolu taċ-ċens perpetwu, illum se jkollok diversi entitajiet li se jkollhom l-istess titolu.

Għaliex?

Għaliex ħadu dak id-dritt li ġie assigurat mingħand il-consortium MIDI; u naħseb li dan inftiehem minn kulħadd għax anke l-kummenti li saru b'mod ġenerali mill-pubbliku fil-media juru dan li qed ngħid jien.

Mr Speaker, apparti l-punt li semmejt dwar iċ-ċens perpetwu u ċ-ċens temporanju f'dan il-proġett, naħseb li waħda mill-iktar affarijiet importanti li wieħed irid jikkonsidra huwa l-impatt ekonomiku li se jkollu l-iżvilupp ta' Manoel Island u ta' Tigne', flimkien ma' żviluppi oħra, fosthom l-iżvilupp tal-Hilton, li għaddej at full speed.

Il-Gvern Laburista kien ħaseb li meta se jkollok dawn iż-żewġ żviluppi għaddejjin simultanjament, prattikament se jkollok sitwazzjoni fejn għandek proprjeta' ta' ċertu valur u numru konsiderevoli ta' proprjeta' bi prezzijiet għoljin, għaliex hawnhekk m'aħniex qed nitkellmu fuq xi 20 unit imma qed nitkellmu fuq mijiet ta' units.

Minħabba din il-konsiderazzjoni ekonomika, Gvern Laburista kien ħatar kumitat biex jagħmel reconsideration tal-liġi dwar l- akkwist tal-proprjeta' minn barranin li tgħid li barranin li jakkwistaw proprjeta' hawn Malta jeħlu taxxa ta' 17%.

Normalment il-Maltin jeħlu taxxa ta' 7% jew 3.5%, skond iċ-ċirkostanzi imma l-barranin ġiet imposta fuqhom surcharge ta' 17% f'każ ta' akkwist ta' proprjeta'.

Bħala effett tad-dejn li kien għamel Gvern Nazzjonalista għar-raġunijiet tiegħu, l- interess mill-barranin fil-proprjeta' lokali niżel drastikament.

Issa x'se jiġri meta għandek din il-proprjeta'?

Din il-proprjeta' hija għall-Maltin u għall-barranin ukoll, imma meta għandek din il-massa ta' proprjeta' li qed tiżviluppa u għandek ċirkostanzi li jipprevalu ...

Din il-ġimgħa stess xi ħadd qal li l-interess mill-barranin fi proprjeta' hawn Malta naqas sostanzjalment għax m'għadniex iktar kompetittivi, speċjalment f'dawk li huma ċ-charges u l-ispejjeż għall-akkwist tal-proprjeta'.

Fil-fatt dan il- kumitat kien għamel studju intensiv dwar kif jista' jħajjar lejn Malta nies li għandhom income sostanzjali biex jinvestu fil-pajjiż u jassigura li l-valur ta' proprjeta' li seta' jakkwista barrani jogħla.

B'dan il-mod immedjatament inkunu qtajna l-possibbilta' li jkollok barranin li jikkompetu mal-Maltin fix-xiri tal-proprjeta' għax dan se jkun suq miftuħ għal xiri ta' proprjeta' minn ċertu prezz 'il fuq.

MR SPEAKER: Onorevoli Mangion, ippermettili ninterrompik għaliex skadielek il-ħin u għandek bżonn extension.

Xi ħadd jipproponi biex tkompli tinstema'.

ONOR.

RITA LAW: Nipproponi li l-Onor.

Mangion ikompli jinstema'.

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

JASON AZZOPARDI: Nissekonda.

MR SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Onor.

Charles Mangion ikompli bid- diskors tiegħu.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

ONOR.

CHARLES MANGION: Nirringrazzja lill-proponent, lis-sekondant u lill-Kamra għal din l-estensjoni.

Kont qed ngħid, Mr Speaker, illi l-parir li ta dak il-kumitat għandu jiġi re-assessed bis-serjeta' għaliex kienu ġew studjati konsiderazzjonijiet kemm dwar l-effett ta' dawn it-tip ta' żviluppi fuq l-ekonomija tagħna kif ukoll fuq l-introjtu li jista' jkollu l-pajjiż meta jħajjar individwi barranin ta' income għoli jersqu biex jixtru proprjeta' f'pajjiżna.

Dan huwa punt importanti ħafna għaliex jekk ma nħeġġux biex dan javvera ruħu se nispiċċaw sabiex ikollna glut ta' proprjeta', speċjalment f'żona partikolari tal-gżira tagħna, bir-riżultat li jkollna konsegwenzi ekonomiċi ħżiena.

Huwa importanti li l-gvern jerġa' jikkonsidra bis-serjeta' l- konsiderazzjonijiet ta' dak il-kumitat li kien twaqqaf taħt il-ministru tal- finanzi ħalli jirriattiva u jmexxi 'l quddiem l-ideat li kienu taw u jekk hemm bżonn jiżviluppahom iktar.

Irridu nżommu quddiem għajnejna li dawk l- ideat li ġew suġġeriti minn dak il-kumitat iridu jiġu wkoll żviluppati iktar fil-kwadru tal-liġijiet finanzjarji li għandna f'pajjiżna li fortunatament hemm qbil dwarhom minn din il-Kamra.

Jekk l-iskop huwa li wieħed jiftaħ iktar biex dawn il-proġetti jitmexxew 'il quddiem u jekk aħna rridu li jiġu realizzati u jkunu ta' ġid għal pajjiżna, huwa essenzjali li noħolqu l-ambjent li nħeġġu wkoll barranin magħżula - u mhux lil dawk li jkunu jistgħu jikkompetu mas-suq Malti - li għandhom ċertu saħħa finanzjarja u li jistgħu jagħtu imbottattura billi jkunu qegħdin jinvestu direttament f'pajjiżna għall-ġid ta' l-ekonomija Maltija.

Ovvjament dawn it-tip ta' nies m'humiex se jkunu ta' piż fuq il-qasam soċjali għaliex dawn jagħżlu lil Malta għal raġunijiet ta' vaganza u ta' negozju u għal xejn iktar.

Għaldaqstant nagħlaq billi ngħid illi, fl-opinjoni tiegħi, dak il- kumitat li fih kien hemm involuti ħafna nies minn kull settur - kemm min- naħa tal-finanzi, kemm min-naħa tal-Bank Ċentrali, kif ukoll min-naħa ta' l-estate agents - għamel eżerċizzju tajjeb ħafna u għalhekk is-suġġerimenti li saru għandhom jitmexxew 'il quddiem ħalli l-proġett tal-gvern li, flimkien mas-settur privat jiżviluppa dik l-art, jintlaħaq.

Grazzi, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Anġlu Farrugia.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Mr Speaker, bħalma spjegaw il-kelliema ta' qabli, qed nitkellmu fuq mozzjoni li kull gvern li għandu r-responsabbilta` tal- proprjeta` pubblika jrid iġedded, kif huwa obbligat li jagħmel taħt Kap 268 tal-Liġijiet ta' Malta.

Għalkemm ir-responsabbilta` legali, kif elenkata f'artiklu 3 ta' dan il-kapitlu, bilfors twassal lill-gvern li jippreżenta mozzjoni biex ikun jista' jittrasferixxi, jagħti b'kirjiet, jinnegozja ċens eċċ. - u wieħed jista' jidħol fiha biex jara kemm il- mozzjoni hija ppreżentata b'mod tajjeb sabiex l-affarijiet jiġu amministrati dejjem aħjar - wieħed irid jara wkoll illi d-dipartiment konness direttament ma' l-artijiet huwa d-dipartiment ta' l-artijiet, li għall-ewwel darba qiegħed taħt il-ministeru ta' l-intern, għalkemm storikament jidhirli li qatt ma kien taħt dan il-ministeru, pero' dik hija prerogattiva tal-Prim Ministru.

Il-Ministru jrid jara li wara li din il-mozzjoni tieħu r-ruħ, jiġifieri wara li tkun għaddiet minn dan il-parlament, il-gvern jkollu s-saħħa biex jamministra l-art pubblika bl-iktar mod għaqli u effiċjenti.

Qed ngħid dan għaliex iż-żmien għallimna, anke fi żmien il-gvern preċedenti, li ċertu effiċjenza mistennija min-naħa tad-dipartiment ta' l-artijiet ma rajnihiex.

Wieħed jista' jattribwixxi dan għal diversi raġunijiet, fosthom li m'hemmx nies li jgħinu biżżejjed biex dan ikun amministrat aħjar; jew li hemm nies biżżejjed imma hemm xi ħaġa li m'hijiex qed tiffunzjona fid-dipartiment ta' l-artijiet; jew inkella li hemm ċerti proċeduri li wieħed għandu jirrevedihom biex ikun hemm aktar effiċjenza.

Pero' żgur li wieħed irid jistudja kif dan id-dipartiment għandu jiżviluppa biex jaħdem aħjar.

Dan qed ngħidu għaliex għad hemm proċeduri pendenti fuq art li l-gvern kien ħa għal skop pubbliku taħt il-liġi tal-BDA, liġi li ilha li ġiet revokata mill- 1988.

Kull gvern huwa marbut li jressaq din il-mozzjoni quddiem dan il- parlament biex ikun jista' jaħdem, pero' f'għaxar snin l-ebda gvern ma ttermina dak li kellu jagħmel biex min kienet itteħditlu art għal skop pubbliku taħt il-BDA jerġa' jeħodha lura.

Jien qed nagħmel riferenza għal artiklu 16 tal-mozzjoni fejn qed nitkellmu dwar "trasferiment tale quale għall-kumpens relattivi".

Qed nidħol fil-kwestjoni dwar kif ġie intavolat dan il-artiklu u qed nitkellem fuq ex-BDA property meħuda lin-nies privati għaliex b'xi mod il- gvern irid iħossu konxju - m'iniex qed nagħmel riferenza diretta għall- Gvern Nazzjonalista - li din hija xi ħaġa li ilna għaddejjin biha għaxar snin.

Il-liġi tal-BDA kienet għamlet ħafna ġid fil-qasam tal-housing taħt Gvern Laburista pero' nafu wkoll li m'huwiex sewwa li persuna li tkun itteħditilha l-art għal skop pubbliku - u ħafna mill-art illum ma tistax tiġi wżata għaliex waqgħet fi green area u għalhekk tista' tiġi wżata għal skop agrikolu - m'għandhiex tiġi ritornata mill-aktar fis lil dawn il- persuni biex ikomplu jaħdmu l-art jew biex jinnegozjawha.

Jien naf każijiet fejn persuni li tteħditilhom art għal skop pubbliku - u llum din l-art m'għadx għandha skop pubbliku - għandhom bżonn din l-art biex tagħmel tajjeb għall-emerġenzi personali tagħhom u sal-lum baqgħu imsallbin li ma jistgħux jinnegozjaw il-proprjeta` tagħhom li qiegħda għand il-gvern u li minħabba proċedura li ħadet ħafna żmien fid-dipartiment ta' l-artijiet għadu ma ġiex konkluż il-kuntratt.

Issa dan huwa kuntratt pubbliku dwar trasferiment li jrid jiġi insinwat bin-nutar, fejn il-gvern jgħid sempliċement li qed jgħaddi l-proprjeta` lura għall-kumpens li xi darba kellu jagħti u ma tax, u allura ssir xi forma ta' tpattija, dik li bl- Ingliż insejħulha set-off.

Wieħed irid joqgħod attent għall-fatt li f'dan il-paragrafu qed ngħidu li l-gvern għandu dritt jagħti l-art lura anke lil nies li xi darba kellhom il-qbiela fuq din l-art.

M'iniex qed ngħid li min kellu l-qbiela m'għandux dritt ikompli jibbenefika mill-art, imma għandek każijiet fejn kien hemm min kellu art bi qbiela, din l-art marret għand il-gvern u kien hemm perijodu ta' żmien fejn il-qbiela ma baqgħetx tiġi wżata mill- inkwilin, u allura hawnhekk donnu li b'xi mod l-inkwilin qed jiġi preferut mis-sid.

Wieħed irid joqgħod attent dwar dan għaliex jistgħu jinħolqu xi abbużi.

Ma naħsibx li l-gvern għandu din l-intenzjoni u għalhekk wieħed irid joqgħod attent għad-drafting ta' dawn l-artikli biex is-sidien jiġu verament protetti.

Sintendi jista' jkun għadda ż-żmien, is-sid ikun miet u minn sid wieħed tispiċċa b'għaxar sidien għaliex kulħadd ikollu parti minn dik l-art.

Jien ngħid li għandna nieħdu l-opportunita` permezz ta' din il-mozzjoni biex dawk l-inġustizzji soċjali - sejħilhom li trid - tort ta' sistema li m'hijiex qed tiffunzjona tajjeb u li fiha xi ħaġa ħażina b'mod li mill-1988 sal-lum għadna ma solvejniex din il-kwestjoni tal-BDA, nistudjawhom u naraw li sakemm nerġgħu nressqu l-mozzjoni, dawn jiġu cleared u l-kwestjoni tal-BDA tiġi kompletament eżawrita.

Din ilha sejra.

Jien hawnhekk għandi riferenza li fl-1992 kien diġa` qiegħed jiġi kkonsidrat mill-ministru li kien ressaq il-mozzjoni dak iż-żmien, fejn qed jgħid li waħda mill-funzjonijiet importanti hija li l-policy taħt din il- mozzjoni tgħaddi malajr minn dan il-parlament biex neħilsu t-talbiet ta' sidien jew persuni - dak iż-żmien kien hemm madwar 48 talba - li għandhom interess fit-titolu ta' proprjeta` li hija ex-BDA taħt din il-liġi.

Minn dak iż-żmien 'l hawn xorta għad għandna din il-problema ma' saqajna.

Jien naħseb li din hija opportunita` kbira li naraw li din il-problema tiġi indirizzata mill-aktar fis.

Ħaġa oħra li xtaqt ngħid fuq din il-mozzjoni li għandna quddiemna hija l- kwestjoni ta' interpretazzjoni.

Din hija kwestjoni legali imma wieħed għandu jaċċenna għaliha għaliex għalkemm artiklu 1 tal-mozzjoni jitkellem dwar art li tinkludi fiha riferenza għal art diretta jew bini amministrattiv tal-gvern, nafu li l-art fiha nfisha bħala proprjeta` reali għandha tinkludi wkoll l-arja anke fuq art li ma tkunx art pubblika.

MR SPEAKER: Onorevoli, se jkolli ninterrompik għaliex sar il-ħin.

Tibqa' in possession?

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Iva, nibqa' in possession.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

L-Onor.

Gonzi, jekk jogħġbu jressaq l- Aġġornament.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal għada, l-Erbgħa, 4 ta' Novembru, 1998 fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Mozzjoni dwar Trasferiment ta' Artijiet tal-Gvern - Kontinwazzjoni,

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali - it-Tieni Qari; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Ħabs - it-Tieni Qari.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Sur President, se nieħu ftit ħin minn dan l- Aġġornament biex nagħmel xi rimarki fuq avveniment li ġara l-ġimgħa l-oħra għax inħoss li dan ma jistax jibqa' għaddej bla ma din il-Kamra tieħu nota tiegħu.

Qed ngħid hekk għaliex huwa avveniment sabiħ, li huwa ta' ċertu inkoraġġiment, u kemm Malta kif ukoll din il-Kamra kellhom rwol importanti biex dan l-avveniment seħħ.

Qed nirriferi għall-ewwel laqgħa tal-forum parlamentari Ewro-Mediterranju, liema laqgħa saret fi Brussels il-ġimgħa l- oħra u li għaliha kelli l-pjaċir li nifforma parti minn delegazzjoni parlamentari mmexxija mill-Onor.

Michael Bonnici, flimkien mal-kollegi tiegħi l-Onor.

Dolores Cristina, l-Onor.

John Vella u l-Onor.

Anglu Farrugia.

Sur President, nerġa' ngħid li l-Parlament, permezz tal-predeċessur tiegħek, in-Nutar Myriam Spiteri Debono, kellu wkoll rwol importanti biex dan l-avveniment seħħ u għalhekk kien interessanti għalina li naraw kif se jiżvolġi dan il-konċett.

Din l-idea kienet issemmiet b'mod vag fil- programm tax-xogħol tal-konferenza Ewro-Mediterranja ta' Barcelona u dan kien segwitu għal indikazzjonijiet u direzzjonijiet li kienu ngħataw fil- Kunsill Ewropew li kien sar f'Lisbona f'Ġunju ta' l-1992, dak ta' Corfu` ta' Ġunju 1994 u anke ta' Essen f'Diċembru ta' l-1994.

Imbagħad meta ltaqgħet l-ewwel konferenza Ewro-Mediterranja ġewwa Barcelona f'Novembru ta' l-1995, fil-programm ta' azzjoni kien hemm indikat ix-xewqa li jkun hemm komponent parlamentari għal dan il-proċess.

Dan l-istess programm ta' azzjoni, wara li jagħmel riferenza għal xi ħaġa li ġrat hawn Malta, jiġifieri l-laqgħa ta' l-IPU, li fiha kienet ġiet diskussa anke l-idea li jkun hemm xi ħaġa li tgħaqqad il-pajjiżi tal- Mediterran, jgħid li l-Parlament Ewropew huwa invitat li jieħu inizjattiva ma' parlamenti oħra rigward il-futur tad-djalogu parlamentari Ewro- Mediterranju, li allura jkun jista' jagħti l-fakulta` lir-rappreżentanti eletti tal-pajjiżi li huma msieħba f'dan il-proċess biex ikollhom bdil wiesa' ta' ideat fuq suġġetti varji.

Dan kien dak li qalet id-dikjarazzjoni ta' Barcelona li, bħalma għidt, tagħmel riferenza anke għat-tieni konferenza inter-parlamentari ta' l-IPU li kienet saret hawn Malta qabel Novembru u li kienet irrikkmandat it-twaqqif ta' assoċjazzjoni ta' Stati tal-Mediterran.

Dan huwa kollu fil-linja tal-politika Mediterranja ta' dan il-pajjiż u wieħed jara li filwaqt li fid-dikjarazzjoni tal-konferenza ta' Barcelona kien hemm dan il-holistic approach għall-problemi tal-Mediterran - u għalhekk forsi hemm ftit tas-suċċess komparat ma' inizjattivi li kienu ttieħdu qabel, li sfortunatament dejjem spiċċaw li ma tantx għamlu impatt - din l-istess dikjarazzjoni, kif ħafna jafu, qed tagħmel il-programm ta' xogħol tagħha maqsum fi tliet setturi: qed tattakka l-aspett politiku u ta' sigurta`, li huwa l-iktar wieħed delikat, għaliex ovvjament fil-Mediterran għandek il-problema tal-Lvant Nofsani; għandek il-problemi ekonomiċi u finanzjarji, li again wieħed jista' b'xi mod jaffrontahom bil-fondi ta' l- Unjoni Ewropea; u iktar importanti, għandek it-tielet pilastru li huwa dak soċjali, kulturali u uman.

U kien proprju hawnhekk li jissemma għal darba oħra l-bżonn li wieħed jagħmel iktar attenzjoni għall-parteċipazzjoni fil- livell parlamentari bejn il-pajjiżi msieħba f'dan il-proġett kbir li jipprova jġib aktar għaqda u prosperita` bejn il-pajjiżi ta' l-Unjoni Ewropea u l-pajjiżi tal-Mediterran biex, kif tgħid id-dikjarazzjoni, wieħed eventwalment jasal għal "area of shared prosperity".

Dan il-prospett baqa' jiġi segwit u meta bdiet toqrob it-tieni konferenza Ewro-Mediterranja li, bħalma taf is-Sinjorija Tiegħek, inżammet f'Malta f'April ta' l-1997, aħna konna bdejna nippreparaw bil-quddiem ħalli nagħmlu enfasi, fost affarijiet oħra, fuq din il-proposta li nipprovaw nimbottawha għaliex, bħalma diġa` aċċennajt, kienet ħafna għal qalb il-Gvern Malti - u bi pjaċir ngħid li din il-linja ta' politika Mediterranja kienu qegħdin isegwuha amministrazzjonijiet differenti - u kienet ukoll qiegħda fil-linja ta' dak li diġa` semmejt u li għamlet Malta f'fora differenti u f'postijiet differenti fejn mhux biss b'dikjarazzjonijiet imma anke b'mod prattiku ssuġġeriet kif wieħed jista' b'xi mod iġib flimkien lill-membri parlamentari ta' dawn il-pajjiżi tal-Mediterran.

Matul il-perijodu li kienet qed tiġi ppreparata din il-konferenza kien hemm anke laqgħat li saru f'postijiet oħra, pero' l-importanti huwa li sadanittant kien qed jitħejja rapport fil-Parlament Ewropew minn membru tal- Parlament Ewropew, Jannis Sakellariou - li kien jattendi wkoll il-laqgħat tal-Joint Malta/European Parliamentary Committee, liema kumitat kien jiltaqa' fuq bażi ta' darba jew darbtejn fis-sena - u kien hemmhekk li meta ġie jippreżenta r-rapport tiegħu, aħna min-naħa l-Maltija wrejnih li konna ilna nitkellmu fuq l-inizjattiva li trid tqanqal din it-tip ta' struttura fil-Mediterran u hu wegħidna li din kien se jinkludiha fir-rapport tiegħu, u fil-fatt hekk għamel.

Fir-rapport tiegħu ta' Jannar ta' l-1997, Sakellariou eventwalment qal ċar u tond li se jkun hemm it-twaqqif ta' forum parlamentari Mediterranju.

Dan ir-rapport jitkellem ukoll dwar il- possibbilta' li jiġu organizzati laqgħat inter-parlamentari fuq bażi regolari.

Jiġifieri t-triq kienet diġa' bdiet titwitta u aktar tard, f'laqgħa tal-Parlament Ewropew ġewwa Strasbourg, kien ġie deċiż illi din l- inizjattiva tiġi mistħarrġa aktar 'il quddiem.

Għal din il-laqgħa kienu mistiedna l-presidenti tal-parlamenti u kienet attendiet in-Nutar Myriam Spiteri Debono bħala President tal-Parlament Malti.

Din kienet ukoll segwita b'laqgħa f'Ateni u oħra f'Palermo u dawn kienu kollha jmorru fid- direzzjoni biex naslu li nattwaw din l-idea li kienet tajba ħafna għaliex toffri possibbiltajiet kbar.

Meta f'April ta' l-1997 wasalna għall-konferenza ta' Malta, apparti l- fatt li aħna konna diġa' qegħdin nimbuttaw u nibagħtu feelers u nesprimu li aħna naqblu ma' din l-idea, kien deċiż illi titressaq proposta formali minn Malta ħalli dan il-proġett isir realta'.

Fost il-proposti li għamilt jien f'isem il-Gvern Malti ta' dak iż-żmien, kien hemm dik li l-preparamenti jibdew immedjatament biex iġibu flimkien ir-rappreżentanti tal-Parlament Ewropew u dawk tat-12-il pajjiż Mediterranju msieħba f'dan il-proċess ta' Barcelona, bl-idea li jistabilixxu djalogu regolari u kostruttiv fuq kwestjonijiet li għandhom x'jaqsmu mal-Mediterran, biex jagħmlu programm ta' azzjoni u jorganizzaw attivitajiet li jkunu bbażati fuq il-programm ta' azzjoni tad-dikjarazzjoni ta' Barcelona, u anke biex possibbilment aktar 'il quddiem joħolqu mekkaniżmu, kunsill jew parlament tal-pajjiżi tal- Mediterran li jikkordina x-xogħol tal-gruppi parlamentari.

U dakinhar jien komplejt ngħid illi kunsill bħal dan illi l-Gvern ta' Malta ilu jipproponi mill-1992, ikun qiegħed jiżviluppa u jagħti aktar forza biex ikollna koperazzjoni politika bejn il-popli tal-Mediterran li għandhom daqshekk differenzi ta' lingwa, ta' kultura, ta' reġjuni u ideoloġiji bejniethom.

Mela din kienet il-proposta prattika li Malta għamlet fit-tieni konferenza Ewro-Mediterranja.

Dak il-ħin ħdejja kien hemm Manuel Marin, il-Kummissarju ta' l-Unjoni Ewropea, li tkellem immedjatament warajja u kkommetta ruħu li hu kien jaqbel ma' din l-idea u li kien se jagħmel minn kollox biex jimbuttaha u jattwaha.

Fil-fatt imbagħad aktar tard kienet saret korrispondenza mal- President tal-Parlament Ewropew, Jil-Robles, u aħna min-naħa tagħna bdejna nimbuttaw ħalli d-deċiżjoni li ttieħdet fil-konferenza ta' Malta, li kienet tgħid ċar illi l-parteċipanti jirrijaffermaw l-importanza li huma jagħtu lill-involviment attiv tal-parlamenti f'dan il-partnership Ewro- Mediterranju ...

Il-ministri li kienu mlaqqgħin f'din il-konferenza qalu wkoll illi jilqgħu l-fatt li l-Parlament Ewropew ħa l-inizjattiva ma' parlamenti oħra biex jibda t-triq ħalli jwaqqaf djalogu parlamentari Ewro- Mediterranju.

Jiġifieri meta fid-dikjarazzjoni finali tal-laqgħa ta' Malta kellna dan il-mandat, ħassejna li għandna nimbuttaw ħalli dan jitwettaq.

Kienet in-Nutar Myriam Spiteri Debono, l-ex-speaker tal-Kamra, illi bi ftehim mal-ministeru bdiet timbotta mal-President tal-Parlament Ewropew.

Dan wassal biex ftehemna mal-President tal-Parlament Ewropew - ovvjament dan kien dispost għal din l-idea - li jkun hemm kemm jista' jkun twettiq mill-aktar fis ta' din l-idea.

Din wasslet biex f'Mejju ta' din is-sena saret laqgħa preparatorja hawn Malta li fiha kellna rappreżentanza mill-presidenza u mill-membri tal- Parlament Ewropew u mill-pajjiżi kollha li huma parteċipi tal-Mediterran u parteċipi f'dan il-proċess.

B'hekk kien inħoloq djalogu u nħolqot diskussjoni li fl-opinjoni tiegħi kienu ċ-ċertifikat ta' kemm se tirnexxi din l-inizjattiva.

Meta saret il-laqgħa hawn Malta kien hemm deċiżjoni unanima dwar x'għandu jsir u ġie miftiehem illi jkun hemm l-ewwel laqgħa formattiva ta' dan il-forum parlamentari fil-ħarifa ta' din is-sena.

Fil- fatt, bħalma għidt fil-bidu tad-diskors tiegħi, il-laqgħa saret il-ġimgħa l- oħra ġewwa Brussels.

Għalkemm kien hemm ħafna tfixkil, dan ġie megħlub u l- laqgħa saret għax kien hemm rieda tajba.

Qed ngħid hekk għax tqajmu ħafna problemi dwar kif se tkun ir- rappreżentanza min-naħa tal-Parlament Ewropew, jekk hux se tkun biss fuq livell ta' membri tal-Parlament Ewropew jew fuq livell ta' parlamenti nazzjonali u nstab il-happy medium illi bih kien hemm numru sabiħ ta' membri tal-Parlament Ewropew - xejn inqas minn 43 persuna - li ġew appuntati biex jiffurmaw dan il-Parlament flimkien ma' żewġ membri minn kull parlament tal-pajjiżi li huma msieħba fl-Unjoni Ewropea u sitt membri minn kull pajjiż Mediterranju li huwa parteċipi f'din il-konferenza.

Fi kliem ieħor dan il-forum potenzjalment laqqa' flimkien 144 membru parlamentari li mela' l-vojt li kien jeżisti f'dan il-proċess bejn il- laqgħat ta' livell għoli f'livell ministerjali, il-laqgħat li kienu jsiru fuq il-fringe, on the side, tal-konferenza mis-civic societies, li huma NGOs u affarijiet bħal dawn, pero' ma kienx hemm dawn il-laqgħat fuq livell parlamentari.

Jiena ngħid illi din il-laqgħa kienet xi ħaġa storika u qed nagħmel enfasi dwar dan mhux biex il-parlament jiftaħar b'rixu iżda għax huwa importanti li din l-eventwalita' li ġrat tiġi recorded.

Issa x'inhu s- sinifikat ta' laqgħa bħal din?

Jien ngħid illi l-fatt li għall-ewwel darba fl-istorja ta' l-Unjoni Ewropea saret laqgħa bħal din, għandha fiha nnifisha sinifikat.

Għaliex?

Għax din qiegħda toffri struttura li fiha jkun hemm tqarrib fil-prattika ta' l-ideat ta' dawk il-pajjiżi kollha li qegħdin jaħsbu li fil-futur li żgur mexjin lejh - forsi fl-2010 jew fl-2015 - ikollhom dan it-twettiq ta' għaqda bejn il-pajjiżi ta' l-Afrika ta' Fuq u anke l-pajjiżi tan-naħa ta' Lvant tal-Mediterran mal-pajjiżi ta' l-Unjoni Ewropea.

Bla dubju ta' xejn dan il-forum, li ma fihx la rabtiet ta' gvernijiet u lanqas ta' uffiċjali għolja, jagħti potenzjal biex il-parlamentari, fuq responsabbilta' personali tagħhom, jitkellmu u jgħidu dak li jħossu f'dan il-proġett ta' għaqda, ta' tnissil ta' iktar sigurta', ta' iktar stabbilta' u ta' iktar prosperita' f'dan ir-reġjun li hu mifni bil-problemi.

Aħna dejjem emminna - naħseb li hawn qed nitkellem għaż-żewġ naħat tal- Kamra - li jekk kemm-il darba ma jkunx hemm dan it-tqarrib biex nitkellmu iktar flimkien, biex nifhmu aktar wieħed lill-ieħor, biex ikun hemm il- kuntatt personali bejn parlamentari minn pajjiż tan-naħa ta' fuq ta' l- Afrika ma' pajjiżi fl-Ewropa, mingħajr preġudizzji, mingħajr ma xi ħadd jaħseb li hu iktar superjuri għall-ieħor, mingħajr ma xi ħadd jaħseb li għandu jlibbes lill-ieħor is-sistemi tiegħu, mingħajr ma' xi ħadd jaħseb li għandu ċ-ċavetta iktar tajba għas-soluzzjoni tal-problemi soċjali u ekonomiċi milli għandu l-ieħor, fi kliem ieħor f'rispett reċiproku lejn is- sitwazzjoni u l-pożizzjoni ta' kull naħa ...

Għandu jkun hemm dan it-tip ta' diskors u dawk it-tip ta' laqgħat, kemm uffiċjalment fis-seduta, jiġifieri f'diskorsi uffiċjali, u anke fil-laqgħat iktar importanti li jsiru barra mis-sala fejn għandek il-possibbilta' li jiltaqgħu l- parlamentari flimkien.

Kienet ħasra li pajjiżi bħas-Sirja u l-Libanu żammew lura - f'dan il-każ jien informat li kienet għal raġuni ġusta - milli jattendu għal din il- laqgħa.

Jien nawgura li f'laqgħa oħra, li probabbilment se ssir fil- Marokk, ikunu qegħdin hemmhekk ħalli anke huma jagħtu l-kontribut tagħhom.

Li kien pożittiv ħafna f'din il-laqgħa - wieħed anke jħoss kif tirrifletti ruħa t-tibdil fis-sitwazzjoni fil-Mediterran - kien proprju li fil-ġranet meta ttieħdet deċiżjoni ta' ftehim - ħalli nsejħulu hekk, għax l-ewwel irridu narawh jitwettaq - li sar ġewwa l-Amerka, 'l hekk imsejjaħ Wye River peace agreement bejn l-Israel u l-PLO, kien anke rifless f'din il-forum parlamentari fejn kemm parlamentari Palestinjani kif ukoll Iżraeljani waslu biex flimkien jagħmlu joint motion biex titressaq quddiem dan il-forum parlamentari.

Jiġifieri anke hemmhekk fl-ewwel seduta bdejna nħossu kif jistgħu jiġu ttrasformati jew riflessi dawn it-tipi ta' żviluppi li jistgħu jsiru.

Mr Speaker, ovvjament din għadha l-ewwel laqgħa u m'hemmx dubju li issa wieħed irid imur iktar 'il quddiem.

Wieħed irid jara kif se jiġu fformolati l-proċeduri u kif se jimxi dan il-parlament, jiġifieri jekk għandux jimxi b'consensus, illi kull ma jkun hemm irid jgħaddi minn kulħadd - per eżempju, f'din il-laqgħa ta' Brussels, kellna lit-Turkija li oġġezzjonat li l-kwestjoni ta' Ċipru tidħol fir-riżoluzzjoni finali; u fil- fatt din baqgħet ma ssemmitx - u allura hemmhekk wieħed irid jiddeċiedi jekk nagħmlux dan b'consensus jew inkella b'mezzi oħra.

Pero' x'inhi s- sustanza ta' dan kollu?

Is-sustanza hija li jekk kemm-il darba dan il- forum jibda jiltaqa' fuq bażi regolari, kif huwa intiż li jsir - jiena nawgura li 'l quddiem ikollu anke s-sedja tiegħu f'xi post u b'wishful thinking ngħid li j'Alla jkun f'Malta - ikollu bażi permanenti fejn dawn jiltaqgħu lkoll flimkien, bħal fil-każ tal-Kunsill ta' l-Ewropa.

Mr Speaker, dalwaqt nagħlaq id-diskors tiegħi għax irrid inħalli ftit minuti għad-dispożizzjoni tal-kollega tiegħi.

Meta wieħed kien qed jitkellem fuq dan il-forum, kien hemm aspettattiva u approach differenti lejn kif jidhru l-affarijiet.

Qed ngħid dan b'mod partikolari minħabba li qamet il-kwestjoni tat-tkabbir, jiġifieri jekk għandhomx jinkludu aktar pajjiżi f'dan il-proċess, u din qamet ukoll hawn Malta.

Pero' aħna konna għidnielhom biex nistennew sakemm issir l-ewwel laqgħa għax kieku ma konniex naslu għaliha.

Fil-fatt, bħalma jafu l-kollegi tiegħi li kienu hemmhekk, dwar il-kwestjoni biex wieħed ikabbar sabiex jidħlu pajjiżi - apparti l-Mauritania, li diġa' kienet qiegħda osservatur - bħal-Libja, li nafu li għadha fil-problemi, kien hemm diskussjoni interessanti ħafna, anke fil-formolazzjoni tad-dikjarazzjoni finali, fejn wieħed kien qiegħed jiżen u anke kien hemm rappreżentant bħala osservatur tal-Libja f'dan il-forum parlamentari.

Għalija huwa sinikattiv ħafna li min-naħa ta' l-Unjoni Ewropea, li sal-lum dejjem żammet kemm jista' jkun 'il bogħod għax m'hemmx konnessjonijiet mal-Libja, ikun hemm rappreżentant li jkun qiegħed hemmhekk u jagħti l-kummenti tiegħu.

F'kummenti li ta lil ċerti aġenziji dan ir- rappreżentant qal li dan huwa breakthrough.

Huwa importanti li anke l- kwestjoni tal-Libja ġiet diskussa b'mod miftuħ - bit-tajjeb, bil-ħażin u bil-prospetti pożittivi u negattivi li jista' jkun hemm - u huwa maħsub illi d-diskussjonijiet jitkomplew ħalli l-proċess Ewro-Mediterranju jinfetaħ għal pajjiżi mhux biss bħal-Libja imma anke għal pajjiżi oħra - bħalma hija l-Kroazja - li qegħdin anke fil-Mediterran u li għandhom anke interess li jkunu hemmhekk.

Sur President, jien li rrid ngħid huwa li dan huwa żvilupp pożittiv ħafna.

Jien konvint li aħna bħala pajjiż - mhux bħala oppożizzjoni jew bħala gvern - se nkomplu nsegwu dan il-proċess għax minnu ma joħroġx ħlief ġid.

Dan jista' jkun ukoll ir-riżultat tat-tlaqqigħ l-opinjonijiet u anke tal-fatt illi inti mhux qed titkellem biss through xi ħaddieħor imma qiegħed tiltaqa' face to face u tiddiskuti l-problemi.

Dan huwa l-ispirtu ta' dak li aħna dejjem tkellimna fuqu, ta' dik li hija cooperative security, jiġifieri s-sigurta', l-istabilita' u l-paċi li tista' tiġi minn meta l-popli mhux jinżammu 'l bogħod, mhux jiġu maqsumin, mhux ma jingħatawx ċans jitkellmu flimkien, mhux jitkellmu permezz ta' l-aġenziji ta' l-aħbarijiet li għandhom l-interessi tagħhom imma jitkellmu direttament fuq livell ta' parlamentari li huma nies li jafu iktar x'inhuma l- bżonnijiet tal-popli li qed jirrappreżentaw, jafu iktar jinterpretaw x'qed iħoss il-poplu u kif il-poplu qiegħed iħoss li dak il-proċess Ewro- Mediterranju - li nitkellmu ħafna fuqu b'ismijiet kbar u proġetti kbar - qed jolqot the man in the street, kif il-poplu, iċ-ċittadin iż-żgħir qiegħed jintlaqat għax dak jirrapporta lill-Membri tal-Parlament tiegħu li mbagħad imur hemmhekk biex jiddiskuti x'irid isir ħalli dan il-proċess isir dejjem aħjar.

Grazzi, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Sur President, nirringrazzja lil sieħbi li kkonċedili ħames minuti għax f'dan l-Aġġornament mhux suppost kelli nitkellem imma l-ħsieb kien li nagħmel xi kjarifika fuq ir-rapport ta' l- Awditur Ġenerali dwar il-ministeru tal-ġustizzja u kunsilli lokali li ġie mqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra nhar it-28 t'Ottubru ta' din is-sena.

Il-kjarifikazzjonijiet huma importanti għax ovvjament il-media, speċjalment dik Nazzjonalista, tipprova żżejjen minn hawn u minn hemm mingħajr lanqas id-diċenza li tanalizza jew tasal għall-konklużjonijiet ta' l-istess rapport, li effettivament kien jikkonċerna investigazzjoni li segwiet minn ittra anonima u li bl-ebda mod ma jgħid li kien hemm xi irregolaritajiet jew abbuż matul iż-żmien li jien kont ministru responsabbli mill-ġustizzja u l-kunsilli lokali.

L-ewwel punt li rrid nikkjarifika, għax ma kienx ikkjarifikat fir- rapport, huwa illi meta l-Prim Ministru - dak iż-żmien l-Onor.

Alfred Sant - kien irċieva din l-ittra anonima u talab il-kummenti tiegħi, filwaqt li ovvjament innegajt dak li kien hemm fl-ittra, tlabtu biex iqabbad lill- Awditur Ġenerali ħalli jagħmel l-investigazzjonijiet tiegħu.

Jiġifieri kont jien li tlabt lill-Prim Ministru biex iqabbad lill-Awditur Ġenerali jagħmel l-investigazzjonijiet tiegħu.

Mr Speaker, it-tieni nett irrid nikkonferma li matul l-1997, jiġifieri matul il-perijodu li kont ministru jien, ix-xogħol amministrattiv, partikolarment fejn jidħlu ħaddiema u proċeduri ta' flus, kienu kollha countersigned u mgħoddija minn taħt idejn il-permanent secretary u d- direttur tal-corporate services - dan jistgħu jikkonfermawh huma stess - jiġifieri r-regolamenti finanzjarji kienu jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tagħhom u jien bl-ebda mod ma kont nindaħal fihom.

Dik hi l-proċedura li dejjem kont nimxi biha.

Mr Speaker, ġie allegat ukoll li kien qed isir użu eċċessiv mill-karozzi tas-segretarjat imma fil-fatt mill-istess rapport jirriżulta li kulma kellu s-segretarjat kienu erba' karozzi, jiġifieri ħafna inqas milli kellu s- segretarjat preċedenti ta' l-1995 u ta' l-1996.

Għar-rigward tal-hospitality vote ikun tajjeb jekk wieħed jippreċiża li meta f'Diċembru ta' l-1996, jiġifieri ftit ġimgħat wara li tlajna aħna, kienu qed jiġu ċċelebrati l-okkażjonijiet tal-Milied, kien sar il-party ta' Sant'Ivo, bħalma kien sar is-sena ta' qabel, u kienet saret ukoll reception għall-ħaddiema kollha tad-dipartimenti kollha tal-ministeru ġewwa Dar il- Mediterran.

Fil-fatt irriżulta li dawn iż-żewġ receptions kienu laħħqu spiża konsiderevoli u għalhekk jien kont għidtilhom immedjatament biex għall-1997 dawn ir-receptions ma jsirux għax, għalkemm fihom infushom huma tajbin u huma okkażjonijiet sbieħ, iċ-ċirkostanzi ma kenux jippermettu dan l-infiq ta' flus.

Hawnhekk ta' min jgħid ukoll li peress li fl-1997 ma żammejniex il-konswetudini tas-snin ta' qabel, in-nefqa fuq ir-receptions li tant issemmew ġiet tammonta għal Lm7,000 inqas mill-1996 .

Issemma wkoll li jien kont bdilt il-karozza tal-ministeru.

Fil-fatt ta' min isemmi li l-karozza nbidlet mingħajr ma l-ministeru ħareġ sold, u naturalment dan sar bil-proċeduri esegwiti u bl-approval tal-ministeru tal- finanzi.

Ikun tajjeb jekk wieħed jgħid ukoll illi l-karozza nbidlet minn waħda petrol għal waħda diesel biex il-konsum tal-fuel jonqos u jkun iktar ikkontrollat.

Ħaġa oħra li ssemmiet kienet li kien hemm tnejn min-nies li tħallsu ta' l- overtime.

Ovvjament dawn kien ħaqqhom jitħallsu ta' l-overtime għax fil- fatt dawn ħadmu overtime, u dan l-overtime kien isir anke fl-1995 u fl- 1996.

Ir-raġuni għaliex kien jingħata dan l-overtime kienet li fil-post fejn kien sitwat il-ministeru kien hemm problema ta' security u allura naturalment inħass il-bżonn ta' security matul il-lejl.

Pero' hawnhekk irrid niċċara punt għax mhux it-tnejn min-nies li ssemmew fir rapport biss kienu jagħmlu l-overtime imma kienu jagħmluh madwar 12-il ruħ oħra li kienu jaħdmu b'roster.

Jiġifieri l-overtime kien mifrux u l-fatt li fir-rapport issemmew biss tnejn min-nies juri l-intenzjoni ħażina ta' min kiteb din l- ittra anonima.

Mr Speaker, nixtieq nikkonkludi d-diskors tiegħi billi ngħid li mill- aspetti l-oħra tar-rapport joħroġ ċar li l-proċeduri esegwiti mid-direttur tal-corporate services u minn kull min kien involut kienu proċeduri stabiliti u għalhekk l-allegazzjonijiet mimlija odjożita' li ġew imsemmija fl-ittra anonima bl-ebda mod m'huma fondati.

Dan ikkonfermah l-istess rapport ta' l-Awditur.

Fl-aħħarnett irrid ngħid li fir-rapport tiegħu l-Awditur għamel ċerti rakkmandazzjonijiet, pero' dawn ir-rakkmandazzjonijiet kienu applikabbli proċeduralment għall-ministeri kollha.

Sur President, iddeċidejt li nagħmel dawn il-kjarifikazzjonijiet għax inħoss li huwa tajjeb li affarijiet bħal dawn jiġu ċċarati f'din il-Kamra ħalli jiġu rrapportati b'mod ċar ukoll.

Grazzi, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada l- Erbgħa, 4 ta' Novembru, fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mill- Ministru Gonzi.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

SPTARIJIET - OPERAZZJONIJIET

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' tfal li fil-preżent qegħdin fil- waiting list sabiex jagħmlu xi operazzjonijiet mediċi fl-isptarijiet ta' l- Istat f'Malta u f'Għawdex?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: M'hix policy tad-dipartiment li jpoġġi tfal li għandhom bżonn operazzjoni fuq il-waiting list.

Jekk l-Onor.

Interpellant ghandu diffikulta' dwar xi każ partikolari, nitolbu jgħaddi l-informazzjoni b'mod konfidenzjali ħalli nkun nista' nagħmel l-aċċertamenti meħtieġa.

SKEJJEL - STUDENTI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' studenti li qed jattendu trade schools?

Kemm huwa n-numru ta' bniet u subien f'kull skola?

Kemm huwa n-numru ta' għalliema f'kull skola u kemm minn dawn huma fuq bażi ta' kuntratt ta' xogħol definit jew indefinit?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif mitlub tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

SKEJJEL - TRASPORT

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew reġistrati problemi fuq it-trasport pubbliku mill-ġenituri tat-tfal li jattendu l-iskejjel ta' l-Istat fis-sena skolastika 1998/99?

Mil-liema lokalitajiet ta' Malta u Għawdex ġejjin dawn l-ilmenti u x'miżuri ttieħdu sabiex dawn jiġu rimedjati?

ONOR.

LOUIS GALEA: Jien informat li kien hemm 25 ilment mill-ġenituri tat- tfal li jattendu l-iskejjel taż-Żejtun, Birżebbuġa, Marsaxlokk, Żurrieq, il- belt Valletta, il-Manikata u Birkirkara.

Bosta lmenti saru minħabba li x- xufiera nvoluti fit-trasport tat-tfal sabu diffikulta' biex jidraw il-pick up points il-ġodda.

Kull każ kien rimedjat għas-sodisfazzjon ta' kulħadd.

SKEJJEL - TFAL B'DIŻABILITA'

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' tfal li jbatu minn diżabilita' u li qed jattendu fl-iskejjel governattivi?

Jista' l-Ministru jelabora l-informazzjoni fuq il-kategorija differenti ta' l-iskejjel ċioe' primarja, bniet u subien eċċ. eċċ.?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li tfal b'diżabilita' li qed jattendu fil- mainstream ta' l-iskejjel governattivi primarji, sekondarji/trade huma:

Kindergarten Primarji

Subien Bniet Total Subien Bniet Total 42 19 61 217 113 330

Sekondarji/Trade

Subien Bniet Total 28 28 56

Skejjel Specjali Subien Bniet Total

Santa Marija Day, Msida 36 9 45 Guardian Angel, Qormi 56 32 88 San Miguel, St Andrews 32 11 43 Dun Manuel Attard, Wardija 48 16 64 Mater Dei, Msida 19 -- 19 Special Unit, Sannat, Gozo 11 3 14 Special School, Qrendi 15 11 26

In-numru ta' tfal li jattendu l-iskejjel Post Sekondarji, u li għandhom diżabilita' huwa:

ġuvintur 2 tfajliet 2

PULIZIJA - KAŻ TA' QTIL

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' każi ta' qtil u attentati ta' qtil li l-pulizija ressqet u/jew qed tressaq quddiem il-qrati fil-mument?

Kemm kienu l-każijiet mressqa ta' din in-natura matul dawn l-aħħar għaxar snin, sena b'sena u kemm minn dawn il-każijiet ġew trattati u finalizzati fil-Qrati tagħna?

ONOR.

TONIO BORG: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

UNIVERSITA' - STUDENTI

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l- Ministru jgħid kemm daħlu studenti fl-Universita' għas-sena akkademika 1998/99?

Mil-liema raħal jew belt ġejjin dawn l-istudenti f'kull kors?

ONOR.

LOUIS GALEA: In-numru ta' studenti li daħlu l-Universita' għas-sena akkademika 1998/99 huwa 2550.

L-informazzjoni dwar in-numru ta' studenti minn kull belt jew raħal li daħlu f'kull kors tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is- seduta.

OPM - DIRETTURI

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm inħatru diretturi fid-dekasteru tiegħu mill-5 ta' Settembru 1998 'l hawn?

Min huma?

Xi kwalifiki għandhom?

Fuq liema kriterji ngħataw il-ħatra?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jiena nformat illi ma ngħatat ebda ħatra ta' direttur fid-dekasteru tiegħi mill-5 ta' Settembru, 1998 'l hawn.

MINISTERU GĦAL POLITIKA SOĊJALI - DIRETTURI

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid kemm inħatru diretturi fid-dekasteru tiegħu mill-5 ta' Settembru 1998 'l hawn?

Min huma?

Xi kwalifiki għandhom?

Fuq liema kriterju ngħataw il-ħatra?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nippresumi li l-Onor.

Membru qed jirriferi għall- ħatra ta' direttrui jew ta' dipartimenti tal-Gvern jew ta' bordijiet ta' kumpaniji li fihom il-Gvern għandu l-maġġoranza ta' l-ishma.

Irrid ngħid li, fiż-żewġ każijiet, fejn għandu x'jaqsam il-Ministeru għall-Politika Soċjali ma kien hemm l-ebda ħatra ta' dan it-tip.

MINISTERU TA' L-EDUKAZZJONI - DIRETTURI

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l- Ministru jgħid kemm inħatru diretturi fid-dekasteru tiegħu mill-5 ta' Settembru 1998 'il hawn?

Min huma?

Xi kwalifiki għandhom?

Fuq liema kriterji ngħataw il-ħatra?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ma nħatar ebda Direttur fid-dekasteru tiegħi mill-5 ta' Settembru, 'l hawn.

MINISTERU TAL-FINANZI - DIRETTURI

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid kemm inħatru diretturi fid-dekasteru tiegħu mill-5 ta' Settembru, 1998 'l hawn?

Min huma?

Xi kwalifiki għandhom?

Fuq liema kriterji ngħataw il-ħatra?

ONOR.

JOHN DALLI: Mill-5 ta` Settembru, 'il hawn ma nħatar ebda direttur fid-dekasteru tiegħi.

MINISTERU GĦALL-AMBJENT - DIRETTURI

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid kemm inħatru diretturi fid-dekasteru tiegħu mill-5 ta' Settembru 1998 'il hawn?

Min huma?

Xi kwalifiki għandhom?

Fuq liema kriterji ngħataw il-ħatra?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ma kien hemm l-ebda ħatra ta' direttur fid- dekasteru tiegħi mill-5 ta' Settembru, 1998 'il hawn.

DIPARTIMENTI TAS-SAĦĦA - SAHRA

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jagħti lista ta' kemm kien hemm persuni li kellhom bejn Lm1,000 - Lm2,000; Lm2,000 - Lm3,000; Lm3,000 - Lm4,000; u aktar minn Lm4,000 overtime fl-1996 u fl-1997 fid-dipartimenti kollha tas-saħħa?

X'kien il- grad f'kull każ?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant tinsab fuq id-dokument anness.

OVERTIME IRO 1996

MINISTRY OF HEALTH

|GRADE |LM |LM |LM | | |1000-20|2000-30|3000-40| | |00 |00 |00 | |Pharm. |1 | | | |Tech. | | | | |Sen. |1 | | | |Pharm. | | | | |Tech. | | | | |Handyman | |1 | |

CARE OF THE ELDERLY

|GRADE |LM |LM |LM | | |1000-20|2000-30|3000-40| | |00 |00 |00 | |Tradesman |1 | | | |Sen. |1 | | | |Tradesman | | | | |Technical |1 | | | |Officer | | | | |Drainage |1 | | | |Worker | | | | |E.N. |1 | | | |Cook |1 | | | |Health | | |1 | |Asst. | | | |

PUBLIC HEALTH

|GRADE |LM |LM |LM | | |1000-20|2000-30|3000-40| | |00 |00 |00 | |Prin. |1 | | | |Hlth. | | | | |Insp. | | | | |Supervisor|1 | | | |Sen. Hlth |1 | | | |Insp. | | | | |E.N. Sc. | | |1 | |11 | | | |

HEAD OFFICE

|GRADE |LM |LM |LM | | |1000-20|2000-3000|3000-400| | |00 | |0 | |Prin. |1 | | | |Pysio. | | | | |Princip|1 | | | |al | | | |

BOFFA HOSPITAL

|GRADE|LM |LM |LM |LM | | |1000|200-30|3000-40|5000-Ov| | |-200|00 |00 |er | | |0 | | | | |E.N. |4 |3 |1 |1 | |Cas. |1 | | | | |Radgp| | | | | |hr. | | | | |

MOUNT CARMEL HOSPITAL

|GRADE |LM |LM |LM |LM | | |1000-2|2000|3000|4000| | |000 |-300|-400|-Ove| | | |0 |0 |r | |Deputy |2 |2 | | | |N.O. | | | | | |Nurs. |3 |3 | | | |Officer | | | | | |S.N. |4 | | | | |S.N. (on |1 | | | | |contract) | | | | | |E.N. |42 |57 | | | |Hlth |28 |1 | | | |Assists. | | | | | |Hosp.

Aux.|11 | | | | |Supervisor|2 |1 | | | |Tech. | |1 | | | |Officers | | | | | |Sen. Tech.|1 | | | | |Tradesman |1 | | | | |Sen. |4 | | | | |Tradesman | | | | | |P.M. & |1 | | | | |Mort. | | | | | |M.T.D. |1 | | | | |Gen. Hand |1 | | | | |Tailor | |1 | | |

ST.

LUKE'S HOSPITAL

|GRADE |LM |LM |LM |LM | | |1000|2000|3000|4000-Ove| | |-200|-300|-400|r | | |0 |0 |0 | | |E.C.G. |12 |1 | | | |Techs. | | | | | |Radiogra|2 | | | | |phers | | | | | |Lab. |9 |4 | | | |Techs. | | | | | |Clerical|4 |5 | | | |Staff |49 |14 |1 |1 | |Nurse | | | | | |Enrolled|41 |10 | | | |Nurse | | | | | |Health |41 |3 | | | |Asst. | | | | | |Hosp. |6 |1 | | | |Aux. | | | | | |Maintena|11 |3 | | | |nce | | | | | |N/Phy. |1 | | | | |Tech. | | | | |

PRIMARY HEALTH CARE

|GRADE |LM |LM |LM |LM | | |1000-|2000|3000|4000-Ove| | |2000 |-300|-400|r | | | |0 |0 | | |Sen. |1 | | | | |Principa| | | | | |l | | | | | |Hosp. |1 | | | | |Aux. | | | | | |S.N. Sc.|1 | | | | |10 | | | | | |E.N. Sc.|1 | | | | |13 | | | | | |S.N. Sc.| |1 | | | |10 | | | | | |E.N. Sc | |1 | | | |12 | | | | |

OVERTIME IRO 1997

MINISTRY OF HEALTH

|GRADE |LM |LM |LM | | |1000-20|2000-30|3000-400| | |00 |00 |0 | |Clerk |1 | | | |Exec. |2 | | | |officer| | | | |Assist.|1 | | | |Princ | | | |

CARE OF THE ELDERLY

|GRADE |LM |LM |LM | | |100-2000|2000-300|3000-4| | | |0 |000 | |Cook |1 | | | |Cook | |1 | |

PUBLIC HEALTH

|GRADE |LM |LM |LM | | |1000|2000-|3000-4000| | |-200|3000 | | | |0 | | | |Prin.

Hlth.|1 | | | |Insp. | | | | |Assist. |1 | | | |Prin.

Hlth | | | | |Insp. | | | | |E.N. Sc.11 |1 | | | |E.N. Sc.11 |1 | | | |E.N.Sc.11 |1 | | |

HEAD OFFICE

|GRADE |LM |LM |LM | | |1000-2|2000-3|3000-4| | |000 |000 |000 | |Dep.

Nurs. |1 | | | |Off. | | | | |Clerk |1 | | | |Off. i/c |1 | | | |Minor Staff| | | | |M.T.D. |1 | | |

BOFFA HOSPITAL

|GRADE |LM |LM |LM |LM | | |1000|2000|3000-4|5000-O| | |-200|-300|000 |ver | | |0 |0 | | | |E.N. |2 |5 |1 | | |Cas. |1 | | | | |Radiogra| | | | | |pher | | | | | |Prin. | | | |1 | |Radiogra| | | | | |pher | | | | | |Assist. | | | |1 | |Prin. | | | | | |Radgrph.| | | | |

MOUNT CARMEL HOSPITAL

|GRADE |LM |LM |LM |LM | | |1000-2|2000-3|3000-4|4000| | |000 |000 |000 |-Ove| | | | | |r | |Sen. | |1 | | | |Princip| | | | | |al | | | | | |Deputy |4 |2 |1 | | |N.O. | | | | | |Nurs. |5 |1 |2 | | |Officer| | | | | |S.N. |5 |1 |1 | | |S.N. |1 | | | | |(on | | | | | |contrac| | | | | |t) | | | | | |E.N. |34 |67 |15 | | |Health |29 |13 |3 | | |Assts. | | | | | |Hosp. |7 |4 |2 | | |Aux. | | | | | |Supervi|2 | | | | |sor | | | | | |Tech. |1 | | | | |Officer| | | | | |s | | | | | |Sen. |1 |1 | | | |Tech. | | | | | |Tradesm| |1 | | | |an | | | | | |Sen. |7 | |1 |1 | |Tradesm| | | | | |an | | | | | |M.T,D. | |1 | | | |Gen. | | |1 | | |Hand | | | | | |Seamstr|1 | | | | |ess | | | | | |Foremen|1 | | | | |Cook |2 | | | |

ST.

LUKE'S HOSPITAL

|GRADE |LM |LM |LM |LM | | |1000|2000|3000-|4000-| | |-200|-300|4000 |Over | | |0 |0 | | | |ECG |8 |6 | | | |Techs. | | | | | |Radiograp|10 |2 | | | |hers | | | | | |Lab |71 |1 |1 | | |Techs. | | | | | |Clerical |5 |1 |1 | | |Staff |55 |12 |3 |1 | |Nurse | | | | | |Enrolled |44 |19 |2 |1 | |Nurse | | | | | |Health |51 |8 |1 | | |Assts. | | | | | |Hosp. |21 |2 | | | |Aux. | | | | | |Maintenan|27 |8 |1 |1 | |ce | | | | | |Physios |1 | | | | |HSO |2 | | | | |Foreigner|5 |2 | | | |s | | | | |

PRIMARY HEALTH CARE

|GRADE |LM |LM |LM |LM | | |1000|2000|3000-|4000-O| | |-200|-300|4000 |ver | | |0 |0 | | | |S.N.Sc.1|1 | | | | |0 | | | | | |Health |3 | | | | |Asst. | | | | | |E.N.Sc.1| | |1 | | |2 | | | | | |E.N.Sc.1| | | |1 | |3 | | | | |

SAĦĦA - PAGERS

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Mis-6 ta' Settembru, 1998 jista' l-Ministru jgħid min kienu dawk il-persuni fis- segretarjat, ministeri u dipartimenti kif ukoll barra mid-dipartimenti li ngħataw il-faċilita' ta' pagers mikrija jew mixtrija fuq id-Dipartiment tas- Saħħa?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: In-numru ta' persuni li ngħataw il-faċilita' tal- pager mis-6 ta' Settembru, 1998 kienu maqsumin hekk:

|Ministru |2 | |Dipartiment-Head |2 | |Office | | |Dipartiment-Sptarijiet|9 |

Ma jidhirlix li għandi nagħti dettalji ta' ismijiet għaliex in-numru tal- pager jista' jiġi ddentifikat.

SPTAR ZAMMIT CLAPP - BORD TAT-TMEXXIJA - MEMBRI

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid min huma l-membri tal-Bord ta' Tmexxija ta' l-iSptar Zammit Clapp?

X'inhi r-remunerazzjoni tagħhom?

X'inhu l-grad tagħhom?

Barra r-remunerazzjoni,każ każ humiex intitolati għal benefiċċji oħra bħal karozzi, mobile, ħlas personali tat-telefon eċċ?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Il-membri tal-kumitat (mhux bord) ta' tmexxija ta' l- Isptar Zammit Clapp huma:

|Isem |Grad | |Profs.

Frederick |Chairman| |Fenech | | |Mr. Emmanuel Micallef|Membru | |Dr. Anthony Fiorini |Membru | |Ms. Nicholina |Membru | |Farrugia | | |Mr. Joseph Micallef |Membru | |Mr. Saviour Sciberras|Membru | |Mr. Emanuel Attard |Membru |

Ir-rimunerazzjoni tal-Kumitat ma nbidlitx u għadha l-istess ta' meta l- Onor. Interpellant kien Ministru.

Membri tas-segretarjat tal-ministeru ma jirċievu l-ebda remunerazzjoni minkejja li fil-kumitat preċedenti kien hemm żewġ membri li kienu qed jircievu Lm1,000 kull wiehed.

Dan minkejja li kienu membri tas-segretarjat tal-Ministeru tas-Saħħa, Kura ta' l-Anzjani u Affarijiet tal-Familja u tas-segretarjat tas-Segretarju Parlamentari għall- Kura ta' l-Anzjani.

Dan il-ħlas kien imur kontra ċ-ċirkolari maħruġa mill- uffiċċju tal-Prim Ministru fit-3 ta' Novembru, 1997 li kienet tgħid li l- ebda membru ta' segretarjat ma jista' jieħu onorarja għal xogħol li jagħmel bħala membru f'bord jew kumitat.

Il-Kumitat tat-tmexxija huma ntitolati għal remunerazzjoni biss.

OBSTETRIJA/ĠINEKOLOĠIJA - MOBILE ULTRA SOUND MACHINE

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jikkonferma jekk il-mobile ultra sound machine fid-Dipartiment ta' l-Obstetrija u Ġinekoloġija kienx bil-ħsara din il-ġimgħa?

Kemm ilu?

X'azzjoni qed tittieħed biex isir l-ultra sound lill-pazjenti?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Nikkonferma illi fil-Labour Ward ta' l-Isptar San Luqa hemm mobile ultra sound machine li ilha bil-ħsara dawn l-aħħar erba' snin.

Qed jiġi evalwat jekk fil-fatt ikunx cost-effective li tissewwa, minħabba problemi ta' spare parts.

Meta jkun meħtieg ultra sound urġenti tinfetaħ il-main ultra sound unit li tinsab 25 metru 'l boghod mill-Labour Ward u jintużaw il-makni aktar moderni li hemm hemmhekk.

SAĦĦA - UFFIĊJALI

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jagħti lista ta' ċaqlieq uffiċjali u mhux uffiċjali li sar fid- Dipartiment tas-Saħħa jew mid-Dipartiment tas-Saħħa għal dipartimenti oħra, jew minn dipartmenti oħra għal Dipartiment tas-Saħħa, mis-6 ta' Settembru, 1998 sal-lum?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: In-numru ta' ċaqlieq li sar fid-Diviżjoni tas- Saħħa jew mid-Diviżjoni tas-Saħħa għal dipartimenti oħra jew minn dipartimenti oħra għad-Diviżjoni tas-Saħħa mis-6 ta' Settembru sal-lum huwa ta' 44.

Qed nehmez lista bid-dettalji taghhom.

LIST OF TRANSFERS FROM 5/9/98

|NAME |GRADE|FROM |TO |DATE | | | | | |OF | | | | | |TRANS| | | | | |FER | |XUEREB|PRINC|HEALTH |SLH |25.09| |GODFRE|IPAL |PROMOTI|(DIAB|.98 | |Y |SCIEN|ON UNIT|ETES | | |290162|TIFIC| |CLINI| | |M |OFFIC| |C) | | | |ER | | | | |CAUCHI|CLERK|HEALTH |DEPT.|28.09| |IVAN | |DIVISIO|OF |.98 | |16668G| |N |SOCIA| | | | |(HEAD |L | | | | |OFFICE)|POLIC| | | | | |Y | | |MERCIE|CLERK|HEALTH |DEPT.|28.09| |CA | |DIVISIO|OF |.98 | |GEORGE| |N |SOCIA| | |56762G| |(HEAD |L | | | | |OFFICE)|POLIC| | | | | |Y | | |CARDON|WARD |MHI'S |PEST |05.10| |A JOE |CLERI|OFFICE |CONTR|.98 | |656257|CAL | |OL | | |M |ASSIS| |SECTI| | | |TANT | |ON | | | | | |(LUQA| | | | | |) | | |BARTOL|ASST.|SLH - |SLH |06.10| |O JOHN|TECHN|ELECTRO|- |.98 | |MARY |ICAL |NIC |MED. | | |228464|OFFIC|VENTILA|ELECT| | |M |ER |TORS |RONIC| | | | |SECTION|LABOR| | | | |(EXCLUD|ATORY| | | | |ING |(MONI| | | | |RENAL |TORIN| | | | |UNIT) |G | | | | | |SECTI| | | | | |ON) | | |GRIMA |HOSPI|SLH |SLH |06.10| |LEONAR|TAL |(GYNAE |(INCI|.98 | |D |AUXIL|WARD) |NERAT| | |342051|IARY | |OR | | |M | | |SECTI| | | | | |ON) | | |KITCHE|TECHN|TRANSPO|MCH |06.10| |R |ICAL |RT | |.98 | |HENRY |OFFIC|SECTION| | | |955148|ER | | | | |M | | | | | |FRENDO|AUXIL|TRANSPO|PRIMA|13.10| |CUMBO |IARY |RT |RY |.98 | |PAUL |WORKE|SECTION|HEALT| | |284265|R | |H | | |M | | |CARE | | |SALIBA|NURSI|SLH |HEAD |13.10| |EMANUE|NG | |OFFIC|.98 | |L |OFFIC| |E | | |7162M |ER | |(DIRE| | | | | |CTOR | | | | | |NURSI| | | | | |NG | | | | | |SERVI| | | | | |CES) | | |SALIBA|HOSPI|MCH |BOFFA|13.10| |JOSEPH|TAL | |HOSPI|.98 | |452063|AUXIL| |TAL | | |M |IARY | | | | |FARRUG|TECHN|PRIMARY|SLH |13.10| |IA |ICAL |HEALTH |(WORK|.98 | |ALFRED|OFFIC|CARE |SHOP | | |309438|ER | |- | | |M | | |MECHA| | | | | |NICAL| | | | | |) | | |ABDILL|HOSPI|SLH |SLH |13.10| |A |TAL |(PHARMA|(WS2)|.98 | |ANTONI|AUXIL|CY) | | | |A |IARY | | | | |993347| | | | | |M | | | | | |SALIBA|HOSPI|SLH |SLH |13.10| |JOSEPH|TAL |(WS2) |(TELE|.98 | |INE |AUXIL| |PHONE| | |636547|IARY | |OPERA| | |M | | |TOR | | | | | |DUTIE| | | | | |S) | | |BORG |CLERK|HEALTH |SLH |14.10| |MICHAE| |PROMOTI|(PATH|.98 | |L | |ON |OLOGY| | |576078| |DEPT. |DEPT)| | |4M | | | | | |BRINCA|ENROL|SLH |SLH |19.10| |T |LED |(MOT) |(GYNA|.98 | |ISABEL|NURSE| |E | | |LE | | |WARD)| | |575856| | | | | |M | | | | | |GORAS |ENROL|SLH |SLH |19.10| |BOGUSL|LED |(GYNAE |(MOT)|.98 | |AWA |NURSE|WARD) | | | |P.P. | | | | | |NO: AA| | | | | |015251| | | | | |0 | | | | | |CALLUS|PRINC|SLH |MCH |19.10| |LINO |IPAL |(MAIN | |.98 | |3544M | |STORES)| | | |CORTIS|STAFF|MCH |SLH |19.10| |CHARMA|NURSE| |(O/PA|.98 | |INE | | |TIENT| | |104269| | |S | | |M | | |DEPT)| | |BORG |ASST.|SLH |MCH |19.10| |MICHAE|TECHN|(SECURI|(TRAN|.98 | |L |ICAL |TY |SPORT| | |196252|OFFIC|SECTION|SECTI| | |M |WE |) |ON - | | | | | |DDO | | | | | |ROSTE| | | | | |R) | | |MUSCAT|PRINC|MAJJIST|ST |19.10| |CARMEL|IPAL |RAL |PAUL'|.98 | |O |HEALT|REGIONA|S BAY| | |580044|H |L |REGIO| | |M |INSPE|OFFICE |NAL | | | |CTOR |- MSIDA|OFFIC| | | | | |E | | |MICALL|PRINC|MHI'S |MAJIS|19.10| |EF |IPAL |OFFICE |TRAL |.98 | |HORACE|HEALT| |REGIO| | |829247|H | |NAL | | |M |INSPE| |OFFIC| | | |CTOR | |E - | | | | | |MSIDA| | |CAUCHI|ASST.|MSIDA |ST |19.10| |CLIFFO|PRINC|REGIONA|PAUL'|.98 | |RD |IPAL |L |S BAY| | |727857|HEALT|OFFICE |REGIO| | |M |H | |NAL | | | |INSPE| |OFFIC| | | |CTOR | |E | | |BUTTIG|CLERK|MSIDA |ST |19.10| |IEG | |REGIONA|PAUL'|.98 | |KAREN | |L |S BAY| | |348974| |OFFICE |REGIO| | |M | | |NAL | | | | | |OFFIC| | | | | |E | | |BARTOL|HOSPI|MAJJIST|ST |19.10| |O |TAL |RAL |PAUL'|.98 | |MOSES |AUXIL|REGIONA|S BAY| | |197862|IARY |L |REGIO| | |M | |OFFICE |NAL | | | | |- MSIDA|OFFIC| | | | | |E | | |PACE |PRINC|SLH |XLOKK|19.10| |PAUL |IPAL |(O I/C |REGIO|.98 | |318846|HEALT|HOSPITA|N | | |1M |H |LS) | | | | |INSPE| | | | | |CTOR | | | | |DESIRA|PRINC|XLOKK |SLH |19.10| |TANIA |IPAL |REGION |(OFFI|.98 | |529258|HEALT| |CER | | |M |H | |I/C | | | |INSPE| |HOSPI| | | |CTOR | |TALS)| | |ATTARD|PRINC|GOZO |PORT |19.10| |KINGSW|IPAL |REGIONA|HEALT|.98 | |ELL |HEALT|L |H | | |JOHN |H |OFFICE |SERVI| | |737957|INSPE| |CES | | |M |CTOR | | | | |FARRUG|PRINC|FOOD |HEAD |19.10| |IA |IPAL |SAFETY |OFFIC|.98 | |FRANK |HEALT|BRANCH |E | | |176250|H | |(MHI'| | |M |INSPE| |S | | | |CTOR | |OFFIC| | | | | |E) | | |AGIUS |SENIO|B'BUGIA|XLOKK|19.10| |GRAZIO|R |HEALTH |REGIO|.98 | |156749|HEALT|OFFICE |N | | |M |H | | | | | |INSPE| | | | | |CTOR | | | | |ZAMMIT|SENIO|NAXXAR |MAJJI|19.10| |CARMEL|R |HEATH |STRAL|.98 | |O |HEALT|OFFICE |RETGI| | |376848|H | |ONAL | | |M |INSPE| |OFFIC| | | |CTOR | |E - | | | | | |MSIDA| | |CAMILL|SENIO|FOOD |SVPR/|19.10| |ERI |R |SAFETY |MCH |.98 | |MARIO |HEALT|BRANCH |(MAIN| | |633757|H | |KITCH| | |M |INSPE| |ENS) | | | |CTOR | | | | |CARUAN|GENER|MINISTR|SLH |20.10| |A |AL |Y OF |(PATH|.98 | |VICTOR|HAND |HEALTH |OLOGY| | |316267| |(PERM. |DEPT | | |M | |SEC. |WITH | | | | |OFFICE)|DR | | | | | |DEGUA| | | | | |RA) | | |BONELL|CLERK|HEAD |SLH |20.10| |O | |OFFICE |(PATH|.98 | |KAREN | |(REGIST|OLOGY| | |182376| |RY) |DEPT)| | |M | | | | | |SPITER|HOSPI|SVPR |BOFFA|20.10| |I |TAL | | |.98 | |DOMINI|AUXIL| | | | |C |IARY | | | | |153066| | | | | |M | | | | | |DEBATT|STAFF|SLH |SLH |23.10| |ISTA |NURSE|(ITU) |(RENA|.98 | |PAULIN| | |L | | |E | | |UNIT)| | |427364| | | | | |M | | | | | |FALZON|STAFF|SLH |SLH |23.10| |NICHOL|NURSE|(RENAL |(ITU)|.98 | |AS | |UNIT) | | | |226975| | | | | |M | | | | | |GELFO |STAFF|SLH |MCH |23.10| |VICTOR|NURSE| |(DAY |.98 | |459665| | |DUTY | | |M | | |ROSTE| | | | | |R) | | |BUTTIG|WARD |SLH |DRUG |23.10| |IEG |CLERI|(X-RAYS|CONTR|.98 | |LILIAN|CAL |) |OL | | |682062|ASSIS| |SECTI| | |M |TANT | |ON) | | |MUSCAT|MIDWI|SLH |SLH |27.10| |CHARMA|FE |(LABOUR|(GYNA|.98 | |INE | |WARD) |E O/P| | |504664| | |CLINI| | |M | | |C) | | |FARDEL|OPERA|GENERAL|FLORI|27.10| |L |TIVE |STORES |ANA |.98 | |ANTHON| | |H.C. | | |Y | | |(STOR| | |385149| | |ES | | |M | | |SECTI| | | | | |ON) | | |COSTA |EXECU|HEAD |HEALT|27.10| |FRANCI|TIVE |OFFICE |H |.98 | |S |OFFIC|)DISCIP|PROMO| | |492655|ER |LINE |TION | | |M | |SECTION|UNIT)| | | | |) | | | |CAMILL|CLERK|HEALTH |SLH |27.10| |ERI | |PROMOTI| |.98 | |ANTOIN| |ON UNIT| | | |ETTE | | | | | |21979G| | | | | |MALLIA|MOTOR|TRANSPO|ADDOL|27.10| |NICHOL|TRANS|RT |ORATA|.98 | |AS |PORT |SECTION|CEMET| | |94144M|DRIVE| |ERY | | | |R | |(ON | | | | | |NIGHT| | | | | |WATCH| | | | | |MAN | | | | | |DUTIE| | | | | |S) | | |CHIRCO|HEALT|HOUSE |HEALT|27.10| |P |H |OF R |H |.98 | |MARIO |ASSIS|EPRESEN|DIVIS| | |470274|TANT |TATIVES|ION | | |M | | |(MCH)| |

UNIVERSITA' - KORS GĦAL KURA PSIKJATRIKA

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jikkonferma jekk twaqqafx xi kors li huwa relatat mal- kura psikjatrika fl-Universita' ta' Malta?

ONOR.

LOUIS GALEA: M'huwiex ċar mill-mistoqsija jekk "twaqqafx xi kors" tfissirx li xi kors ma tkomplix jew li xi kors ġdid imbeda.

Ma kien hemm ebda tibdiliet fid-Diploma tan-Nursing li huwa l-kors relatat mal-kura psikjatrika fl-Universita' ta' Malta.

BIRŻEBBUĠIA - TNEĦĦIJA TA' ARBLU TAD-DAWL

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Possibbli li l-Korporazzjoni Enemalta tieħu passi u tneħħi l-arbli tad-dawl fi Triq l-Izbark tat-Torok kantuniera ma' Triq il-Kitarristi f'Birżebbuġia (ħdejn Garage Nru. 55)?

Billi dan l-arblu qiegħed hemm għalxejn għax il-wires li kellu miegħu ġew trasferiti għal mal-ħitan, possibbli l-Korporazzjoni Enemalta tieħu passi biex tneħħieħ anki għal fatt li ilu madwar erba' snin jintalab b'mod ripetut biex l-Korporazzjoni Enemalta tneħħi dan l-arblu?

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-arblu msemmi fi Triq l-Iżbark tat-Torok Bireżbbuġia ġie mneħħi.

ŻABBAR: TRIQ BIĊĊIENI, SQAQ NRU.

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Billi fil-maltemp li għamel fl-24 ta' Settembru, 1998 reġa' kien hemm bosta djar li għarqu bl-ilma fi Sqaq Nru. 3, Triq Biċċieni, Żabbar, possibbli li d-Dipartiment tat-Toroq jieħu azzjoni biex din il- problema tiġi rimedjata possibbilment b'xi culverts għall-ilma?

Jista' d-dipartiment konċernat ġentilment jittratta dan l-ilment b'ċerta urġenza u prijorita' billi dan l-għargħar f'dan l-isqaq qed iseħħ ta' spiss fix-xhur tax-xitwa, u billi f'ħafna każi minnhom familji kellhom iqabbdu pompi u jċemplu fire engines biex jippumpjaw l-ilma minn djarhom?

Hu possibbli li jittieħedu passi immedjati?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jiena nformat li l-problema f`din iż-żona tal- Biċċieni qiegħda tiġi kkaġunata peress li bl-iżvilupp li sar fl-għelieqi fil-Lvant ta` din iż-żona, kanali antiki ta` l-ilma li kienu jwasslu sal- wied lejn Wied il-Għajn tneħħew, u l-ilma jiġri f`wiċċ it-toroq.

Biex din il-problema tiġi solvuta, jenħtieġ li jsir proġett għat-toroq ġodda kollha f`dawn l-inħawi.

Għalhekk, għalkemm il-problema ma` tistax tiġi riżolta f`ħakka t`għajn, tajt struzzjonijiet lid-Dipartiment tat-Toroq biex jagħti bidu għal-ħolqien ta` pjan ta`azzjoni.

QORTI - PRESIDENT TAL-QORTI

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Prim Ministru: Peress li fl- indirizz tal-President tal-Qorti, fil-ftuħ tas-sena forensi, huwa qal li jispetta issa lill-amministrazzjoni ġdida li tevalwa l-proġetti li l-Gvern Laburista ipprepara biex itejjeb ċerti aspetti ta' l-amministrazzjoni tal- ġustizzja, fi kliemu "kollha ta' fejda", jista' l-Prim Ministru jinforma lill-Kamra jekk hux se jkompli bit-twaqqif tal-Qorti tal-Familja, it- trasferiment tar-reġistri mill-annex għal fejn tinsab bħalissa l-għassa tal- pulizija, awli u ambjenti għall-użu tal-Master u l-Assistenti Ġudizzjarji?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Fid-Diskors tal-President fl-okkażjoni tal- ftuħ tal-Parlament il-Gvern diġa esprima l-impenn tiegħu dwar it-twaqqif tal-Qorti tal-Familja.

Se jitwettaq ukoll it-trasferiment tar-Reġistru għall-post fejn hemm l- għassa tal-Pulizija.

Pero` nixtieq ngħid li se jsir studju ħalli jiġi fformulat pjan sħiħ dwar kif jista` jsir użu aħjar mill-kumpless tal-Qorti kollu kemm hu.

ĦABS ĊIVILI - PRIĠUNIERI

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kemm hemm priġunieri llum fil-Faċilita' Korrettiva ta' Kordin?

Kemm minnhom huma ta' nazzjonalita' barranija?

Kemm hemm priġunieri mqassmin fis-seba' (7) divisions?

Kemm mill-priġunieri kollha għadhom qed jistennew sentenza definittiva fil-każ tagħhom?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li fis-27 ta' Ottubru, 1998, in-numru ta' priġunieri fil-Faċilita' Korrettiva ta' Kordin kien ta' 236 li kollha huma mqassmin fid-diversi diviżjonijiet u units fil-faċilita'.

Minbarra dan in-numru, hemm 32 priġunier ieħor li qegħdin l-Imtaħleb, l-Isptar San Luqa u Monte Carmeli jew bil-Prison Leave il-Caritas u s-Sedqa.

In-numru ta' priġunieri ta' nazzjonalita' barranija kien ta' 75, filwaqt li n-numru ta' priġunieri li qed jistennew sentenza definittiva kien ta' 97.

PULIZIJA - INĊIDENTI TAT-TRAFFIKU

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid x'kien in-numru ta' inċidenti fatali tat-traffiku li ġraw matul l-1998, xahar b'xahar u l-lokalita' ta' kull inċident?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi n-numru ta' inċidenti fatali tat- traffiku li ġraw matul l-1998, xahar b'xahar, u l-lokalitajiet fejn seħħew huma kif ġej : -

XAHAR LOKALITA' NUMRU

Jannar Attard 1 Frar / xejn Marzu B'Kara 1 April Pembroke 1 Gzira 1 San Pawl il-Bahar 2 Mejju Attard 1 Gunju Victoria 1 Lulju Ghaxaq 1 Awissu Qormi 1 Tarxien 1 Settembru San Gwann 1 Ottubru (sal-25) Pieta' 1 PULIZIJA - TRASFERIMENTI

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kemm saru transfers ta' kuntistabbli, surġenti u spetturi mill-10 ta' Settembru, 1998 sa l-20 ta' Ottubru, 1998?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi n-numru ta' membri tal-Korp tal- Pulizija li ġew trasferiti bejn l-10 ta' Settembru u l-20 ta' Ottubru, 1998 kien kif ġej : -

Spetturi xejn Surgenti (rgiel) 4 Surgenti (nisa) 2 Kuntistabbli (rgiel) 31 Kuntistabbli (nisa) 6

DIPARTIMENTI TAL-GVERN - GĦALLIEMA

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm għalliema li huma seconded ma' ministeri u/jew Dipartimenti tal-Gvern?

Jista' jingħata breakdown tan-numru skond il- ministeri/dipartimenti?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li l-għalliema li jaqgħu taħt l- Operations Department li huma seconded ma' Ministeri u/jew Dipartimenti tal- Gvern huma kif se nsemmi:

Ministry of Social Policy 1 Institute of Tourism Studies 1 Department of Correctional Services 3 Department of Agriculture 2 Museums Department 1 Ministry of Public Works 1 Department of Health 1 Public Library 5 Santu Spirtu National Archives 1 Examination Department 1 Malta Development Corporation 1

Ebda għalliem mid-Dipartiment tal-Kurrikulu u mid-Dipartiment tas-Servizz għall-istudenti u Relazzjonijiet Internazzjonali ma ġie seconded ma' Ministeri u/jew Dipartiment tal-Gvern.

Mid-Dipartiment, Pjanar u Żvilupp, kien hemm Education Officer (Is-Sur Ignatius J. Abela) li ġie seconded mal-Ministeru ta' l-Edukazzjoni.

Mis-settur Post-Sekondarju hemm għalliem wieħed li hu sekondat mal-Malta Council for Science and Technology.

PULIZIJA - MEMBRI

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kemm hemm membri tal-Korp tal-Pulizija li huma seconded ma' ministeri u/jew Dipartimenti tal-Gvern?

Jista' jingħata breakdown tan- numru skond il-ministeri/dipartimenti?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li m'hemmx membri tal-Korp tal- Pulizija li huma seconded ma' Ministeri jew Dipartimenti tal-Gvern.

SKEJJEL - ISTITUT M.A. SAPIANO

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid f'liema suġġetti hemm għalliema neqsin fl-Istitut M. A. Sapiano?

Kemm hemm klassijiet neqsin minn għalliema f'dawn is- suġġetti?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ġejt informat li fl-Istitut Tekniku Mikilanġ Sapiano hemm nuqqas ta' għalliema fil-branka ta' l-Inġinerija Teknika u fis- suġġetti assoċjati mal-computers.

Dawn in-nuqqasijiet jolqtu disa' klassijiet.

MINISTERU TA' L-EDUKAZZJONI - KONSULENTI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid min huma l-persuni li ngħataw ir-role ta' konsulenti fi ħdan il-ministeru fl-aħħar sitt ġimgħat?

F'liema oqsma qed jagħtu l-pariri?

X'kondizzjonijiet igawdu fi ħlasijiet eċċ?

ONOR.

LOUIS GALEA: B'effett mill-1 ta' Ottubru 1998 tlabt lis-Sur Richard Muscat jaġixxi ta' konsulent fi ħdan il-ministeru fuq materji li għandhom x'jaqsmu ma' kultura.

Qed jiġu proposti l-kondizzjonijiet normali fuq bażi ta' kuntratt għal dan ix-xogħol u li jridu jiġu approvati mill- Management and Personnel Office fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru.

Meta u jekk dan jiġi definit inkun nista' ninforma l-Kamra.

UNIVERSITA' - PSIKOLOGI EDUKATTIVI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid fiex waslet il-ħidma bejn il-ministeru u l- Universita' biex ikun jista' jibda l-kors tant meħtieġ tal-Master's għal Psikologi Edukattivi?

ONOR.

LOUIS GALEA: Qed nistħarreġ it-tagħrif li ingħatajt u tweġiba nagħtiha f'xi seduta oħra.

SKEJJEL - KUNSILLI SKOLASTIĊI - PRESIDENTI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jekk jogħġbu jgħaddili lista sħiħa tal-presidenti tal- kunsilli skolastiċi ta' l-iskejjel kollha ta' Malta u Għawdex?

ONOR.

LOUIS GALEA: Billi fadal xi Presidenti (speċjalment fil-livell primarju) li għadhom mhux proposti mill-kunsilli lokali u oħrajn li qed jiġu nominati flok xi ħadd li irriżenja reċentement, għadu mhux possibbli li l-lista tkun kompleta.

Beħsiebni npoġġi l-lista mitluba fuq il-Mejda tal-Kamra f'seduta fil- futur.

SEGRETARJAT/SEGRETARJU PARLAMENTARI - IMPJEGATI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid min huma l-impjegati kollha fis-segretarjat tal- ministru u tas-Segretarju Parlamentari?

X'impjieg kienu jokkupaw qabel?

F'kull każ, x'kondizzjonijiet qed igawdu f'dak li għandu x'jaqsam ma' salarji, allowances, mobile phones u karozzi?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-impjegati fis-Segretarjat tal-Ministru huma dawn:

Isem Grad

Frank Mifsud Manager Ignatius Abela Education Officer Albert Callus Senior Principal Carmen Callus Clerk Teddy Kenely Executive Mariella Farrugia Assistant Principal Priscilla Camilleri Clerk M'Louise Aquilina Senior Clerk Maria Verin Senior Pharmacy Tech Margaret Abdilla Clerk Annabelle Vassallo Executive Emmanuel Sciberras Dispatcher Norbert Farrugia Security Guard Tessie Sammut Messenger II

L-impjegati fl-Uffiċċju tas-Segretarju Parlamentari huma dawn:

Isem Grad

Mr V Battistino Senior Physiotherapist Ms Rose Curmi Senior Principal Mr P. Saliba Senior Principal Mr S. Campbell Senior Pharmacy Technician Ms M. Mizzi Executive Secretary Mr J. Camilleri Clerk Ms D. Camilleri Bil-kuntratt Mr S. Bianchi Bil-kuntratt Mrs M.R. Abela General Hand Mr S. Caruana Bil-kuntratt Mr A. Formosa Bil-kuntratt

Il-kondizzjonijiet huma dawk imniżżla fil-memorandum li tqiegħed mill- Prim Ministru fuq il-Mejda tal-Kamra fis-Seduta tat-2 ta' Novembru, 1998.

SKEJJEL - STUDENTI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm tfal separatament fil-Kindergartens: statali; tal-Knisja; u privati; fl-iskejjel primarji: statali; tal-Knisja; u privati; fl-iskejjel sekondarji: statali; tal-Knisja; u privati; żgħażagħ studenti fil-livell post-sekondarju: statali; tal-Knisja; u privati?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif mitlub tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

ENERĠIJA - UŻU

L-ONOR.

LOUIS BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-gvern preżenti għandux xi forma ta' politika dwar l-użu ta' l-enerġija f'pajjiżna?

Jista' l-Ministru jagħti rendikont tal-politika tal-Gvern dwar l-użu ta' l-enerġija f'pajjiżna?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li risposta se tingħata f'seduta oħra.

DJAR - KAŻ NRU.H11043

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jara li tingħata attenzjoni lill-każ ta' Housing H11043 minħabba l-periklu li l-persuna kkonċernata tinsab tgħix fih?

X'inhi r-raġuni li l-applikanta ġiet mitluba tibgħat id- dettalji relevanti meta dawn diġa' ġew ippreżentati lid-Dipartiment ta' l- Akkomodazzjoni Soċjali fi żmien l-amministrazzjoni l-oħra?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jien informat illi l-applikanta ġiet mitluba biex terġa' tapplika mill-ġdid minħabba li l-applikazzjoni tagħha ġiet ikkanċellata mill-amministrazzjoni preċedenti għax ma kienetx irrispondiet il-kwestjonarju li kien intbagħat lill-applikanti kollha bejn Frar u Marzu 1998.

PENSJONI TAŻ-ŻEWĠ TERZI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jinvestiga l-ilment tal- pensjonant mill-Imsida (Pension No.12/14146) li mhuwiex jieħu pensjoni taż- żewġ terzi?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Membru illi l-persuna msemmija minnhu, ġiet mogħtija t-tagħrif meħtieġ dwar il-pensjoni tagħha bil-miktub mid-Dipartiment tas-Sigurta Soċjali.

PULIZIJA - KAŻI TA' DROGA

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' persuni maqbuda mill-pulizija mill- 5 ta' Settembru 'il hawn fuq każijiet konnessi mad-droga?

Kemm minn dawn kienu każi ta' pussess u kemm ta' traffikar?

Kemm se jitressqu persuni l- Qorti fuq dawn il-każijiet?

ONOR.

TONIO BORG: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

PULIZIJA - KAŻI TA' DROGA

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jagħti breakdown tas-sess u eta' ta' dawk il-persuni li nqabdu mill-pulizija mill-5 ta' Settembru, 1998 'il hawn fuq każijiet konnessi mad- droga?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li t-tagħrif mitlub mill-Onor.

Interpellant għall-perijodu bejn il-5, ta' Settembru u s-27, ta' Ottubru, 1998 hu kif ġej : -

Eta' Irġiel Nisa 15 - 19 18 3 20 - 24 18 2 25 - 29 13 1 30 - 34 5 1 35 - 39 3 xejn 40 - 44 1 xejn 45 - 49 1 xejn

PULIZIJA - PERMESSI GĦAL RAVE PARTIES

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm ingħataw permessi mill-pulizija din is-sena għal rave parties?

Fejn kienu l-postijiet illi saru?

Kemm kien in-numru ta' nies illi suppost kellhom jidħlu f'dawn il-parties skond il-permess f'kull każ?

Meta saru?

X'ħin beda u x'ħin spiċċa kull party?

Kemm hemm applikazzjonijiet pendenti għal dawn it-tip ta' parties?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi din is-sena nħarġu erba' permessi mill-Pulizija għal rave parties.

Dawn kienu għal 3 fil-Westin Dragonara, fl-1 ta' Awissu u fis-7 u fl-20 ta' Settembru u wieħed f'Gianpula fl-24 ta' Ottubru.

In-numru ta' nies li setgħu jidħlu għal dawn il-parties ġie ndikat fil-każ ta' l-aħħar tnejn u dan kien 468 u 500 rispettivament.

Il- pulizija ma żżommx statistika tal-ħinijiet li bdew u spiċċaw dawn il- parties.

Ninsab informat ukoll li m'hemmx applikazzjonijiet pendenti għal rave parties.

Bħalissa qed isiru diskussjonijiet biex dan il-qasam jiġi regolat aħjar.

PULIZIJA - RAVE PARTIES

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm saru rave parties mill-5 ta' Settembru, 1998 'il hawn?

Kemm kien in-numru ta' pulizija li kienu preżenti qabel id-dħul u waqt kull party?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi bejn il-5 ta' Settembru u s-26 ta' Ottubru, 1998 kien hemm tliet rave parties li għalihom intalab permess lill-Pulizija.

Fl-ewwel wieħed li nżamm fis-7 ta' Settembru ma kienx hemm preżenza ta' pulizija, f'ieħor kien hemm erba' pulizija bl-uniformi kif ukoll numru ieħor pajżana mill-Iskwadra ta' kontra d-droga u f'ieħor kien hemm tmien pulizija bl-uniformi flimkien ma' għadd ta' membri ta' l -Iskwadra kontra d-Droga.

Għal raġunijiet ovvji ma jidhirlix li n-numru ta' pulizija pajżana fl-attivitajiet simili għandu jiġi żvelat.

PULIZIJA - RAVE PARTY

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' pulizija preżenti meta l-pulizija waqqfet ir-rave party dakinhar ta' l-Indipendenza 1998?

Kemm daħlu complaints lill-pulizija konnessi ma' dan il-party, speċjalment f'dak li għandu x'jaqsam ma' storbju eċċessiv?

X'ħin daħlu u minn liema lokalita' oriġina l-complaint?

Għaliex il-pulizija ħadet azzjoni fl-4.30 a.m. u mhux qabel jekk il-mużika kellha tieqaf f'nofs il-lejl?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li minbarra erba' pulizija bl-uniformi u numru ieħor ta' pulizija pajżana mill-Iskwadra ta' kontra d-Droga, kien hemm diversi pulizija oħra tad-Distrett, filwaqt li units tal-SAG u tal- Mobile Squad kienu fil-viċinanzi meta l-pulizija waqqfet ir-rave party fil- 21 ta' Settembru, 1998.

Il-pulizija rċeviet diversi lmenti dwar storbju eċċessiv prinċiparjament mill-inħawi ta' San Ġiljan u Tas-Sliema u l-pulizija aġixxiet fuq dawn l- ilmenti.

Ninsab informat ukoll li se jittieħdu proċeduri fil-Qorti kontra l-organizzatur ta' dan ir-rave party.

Għandi pjaċir ninforma lill-Onor.

Interpellant li, minkejja li parties simili għal dak imsemmi fid-domanda tiegħu, saru kemm-il darba mill-bidu ta' din is-sena, din hi l-ewwel darba li ttieħdet azzjoni deċiżiva.

Nassigura lill-Onor.

Interpellant illi azzjonijiet simili jittieħdu biex jiġi evitat abbuż.

PULIZIJA - TFAL TAĦT L-ETA' ĠO DISKOTEKI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' tfal taħt is-16-il sena li nqabdu ġewwa discos din is-sena?

Kemm minn dawn inqabdu mill-5 ta' Settembru, 1998 'il hawn?

ONOR.

TONIO BORG: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

FLORIANA - TRIQ L-IMĦAŻEN

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara li ssir lampa tad-dawl ġdida fi Sqaq l-Imħażen fil-Furjana, ġewwa nett fl-isqaq, fejn ir-residenti qed jilmentaw minn dlam ċappa?

Jaf il-Ministru li fl-isqaq l-ieħor biswit dan (Sqaq il-Fosos) hemm lampa tad-dawl 'il ġewwa nett?

ONOR.

JOSEF BONNICI: It-talba għall-lampa fi Sqaq l-Imħazen Floriana qed tiġi kkunsidrata flimkien ma talbiet oħra.

Investigazzjonijiet li saru jindikaw li hemm bżonn ta' lampa ġdida.

Din ser issir fi żmien qasir.

DAR TA' L-ANZJANI - FLORIANA

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid meta hu maħsub li jitlesta x-xogħol fid-Dar ta' l-Anzjani fil-Floriana?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Dan il-Gvern qiegħed iħaffef ix-xogħol li fadal isir fid-Dar ta' l-Anzjani tal-Furjana.

Huwa maħsub li x-xogħol kollu meħtieġ jitlesta sa Marzu/April 1999.

MINISTERU TA' L-EDUKAZZJONI - TRASFERIMENTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' transfers li saru fid- dekasteru u entitajiet li jaqgħu taħtu mis-6/9/98 sa l-24/10/98?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-informazzjoni għadha qed tinġabar.

Tweġiba tingħata f'xi Seduta oħra.

MINISTERU TA' L-AFFARIJIET BARRANIN - TRASFERIMENTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' transfers li saru fid-dekasteru u entitajiet li jaqgħu taħtu mis-6/9/98 sa l-24/10/98?

ONOR.

GUIDO DE MARCO: Bejn is-6 ta' Settembru 1998 u l-24 ta' Ottubru 1998, erbgħa uffiċċjali ngħataw il-permess biex jiġu trasferiti mill- Ministeru ta' l-Affarijiet Barranin għal Dipartimenti oħra fejn huma stess talbu li jmorru.

Dawn l-uffiċċjali kienu kollha jaħdmu fis-Segretarjat Privat tal-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin u ta' l-Ambjent ta' qabel.

OPM - TRASFERIMENTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' transfers li saru fid-dekasteru u entitajiet li jaqgħu taħtu mis-6/9/98 sa l-24/10/98?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab infurmat li n-numru ta' transfers li saru fid-dipartimenti li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħi u li ġew maħruġa bl-approvazzjoni tal-MPO bejn id-dati msemmija kien ta' 21.

Dan in-numru jinkludi ċaqliq intern u transfers minn u għal dan id-dekasteru.

Erbgħa minn dawn it-transfers seħħew qabel is-sitta ta' Settembru 1998 imma ma laħqux dehru fi transfer list qabel l-Elezzjoni.

Tlieta oħra seħħew ukoll qabel is-sitta ta' Settembru 1998 u kienu jagħmlu parti mill-eżerċizzju tat-trasferiment għal Għawdex tas-Short Term Benefits Section tad-Dipartiment tas-Sigurta Soċjali.

MINISTERU GĦAL POLITIKA SOĊJALI - TRASFERIMENTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' transfers li saru fid-dekasteru u entitajiet li jaqgħu taħtu mis- 6/9/98 sa l-24/10/98?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nippresumi li l-Onorevoli Membru mhux qed jirreferi għal trasferimenti ta' mpjegati minn jew għal Segretarjati Privati ta' Ministri jew Segretarji Parlamentari wara l-bidla fl- Amministrazzjoni.

Rigward trasferimenti oħra, ninforma lill-Onorevoli Membru:

(i) li taħt id-dekasteru tiegħi jaqgħu erbatax il-Dipartiment tal-Gvern jew organiżżazzjoni pubblika;

(ii) fil-każ ta' tnax minn dawn id-Dipartimenti/Organizzazzjonijiet ma saru l-ebda trasferimenti fil-perjodu ndikat;

(iii) fil-każ tad-Dipartiment tas-'Social Housing', ġew trasferiti żewġ impjegati li qabel kienu jaħdmu fl-Uffiċċju tas-Segretarju Permanenti tal- Ministeru tal-Housing, wara li dan ġie maħtur Segretarju tal-Kabinett.

Waħda minn dawn l-impjegati ġiet trasferita ma' l-istess Segretarju tal- Kabinett u l-oħra mas-Segretarju Permanenti fil-Ministeru tiegħi;

(iv) fil-każ tad-Dipartiment għall-Kura ta' l-Anzjani ġew trasferiti

Dan in-numru ma jinkludix xi trasferimenti ta' Casual Social Assistants li m'humiex meqjusa bħala uffiċjali pubbliċi, iżda jinkludi xi trasferimenti ta' mpjegati bejn taqsimiet differenti ta' l- istess Dipartiment.

Irid jingħad li d-Dipartiment tas-Sigurta' Soċjali għad irid jittrasferixxi numru ta' ħaddiema b'riżultat tat-Trasferiment tax-Short Term Benefits Section għal Għawdex, skond kif kien miftiehem meta beda dan il-proċess fiż- żmien l-Amministrazzjoni preċedenti.

MINISTERU TAL-FINANZI - TRASFERIMENTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' transfers li saru fid-dekasteru u entitajiet li jaqgħu taħtu mis-6/9/98 sa l-24/10/98?

ONOR.

JOHN DALLI: It-transfers li saru fid-dikasteru mis-6 ta` Settembru, 1998 sal-24 ta` Ottubru, 1998 huma kif ġej:

Dipartiment Lejn id- Mid- Dipartiment Dipartament

Segretarjat Privat tal-Ministeru 6 17 (1) It-Teżor 3 8 (2) Taxxi Interni 6 3 Dwana 4 3 Taxxa tad-Dwana u tas-Sisa 1 2

(1) Dawn it-transfers kienu organiżżati mill-amministrazzjoni l-oħra ftit qabel l-aħħar elezzjoni.

(2) 2 minn dawn it-transfers seħħew qabel is-6 ta` Settembru 1998 u kienu jagħmlu parti mill-eżerċizzju tat-trasferiment għal Għawdex tax-Short Term Benefits Section tad-Dipartiment tas-Sigurta Soċjali.

Il-bqija telqu jew fuq talba tagħhom jew għax intagħżlu biex iservu f`xi Ministeru.

MINISTERU TAT-TURIŻMU - TRASFERIMENTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l- Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' transfers li saru fid-dekasteru u entitajiet li jaqgħu taħtu mis-6/9/98 sa l-24/10/98?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Ninsab infurmat li fil-perjodu msemmi ma saru ebda transfers fid-dekasteru u entitajiet li jaqgħu taħt ir-responsabbilta` tiegħi ħlief għal dawk li kienu maħsuba skond direttiva tal-Kabinett imħabbra f`ittra li ġġib id-data tal-25 ta` Awissu 1998 u li kopja tagħha qed titqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra.

MINISTERU TA' L-EDUKAZZJONI - IMPJEGATI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid min huma dawk il-persuni li jiffurmaw l-istaff tas- segretarjat tiegħu?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll min huma l-istaff li għandhom is-segretarji parlamentari fl-uffiċċju tiegħu?

X'inhu r-rwol ta' kull impjegat?

Liema huma dawk il-persuni ingaġġati b'kuntratt?

X'inhuma l-kondizzjonijiet tax-xogħol inkluż paga, allowances u benefiċċji oħra ta' kull impjegat?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għall-Mistoqsija Parlamentari Nru 176.

SEGRETARJAT TAL-FINANZI - STAFF

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Ministru jgħid min huma l-persuni li jiffurmaw l-istaff tas-segretarjat privat tiegħi?

X'inhu r-rwol ta' kull impjegat?

Liema huma dawk il-persuni ngaġġati b'kuntratt?

ONOR.

JOHN DALLI: Ninsab infurmat li l-ebda kuntratt jew ftehim ma għadu ġie ffirmat ma` l-individwi konċernati u nkun f`qagħda li nwieġeb għall- mistoqsijiet magħmula f`xi seduta oħra wara li dawn jiġu ngaġġati formalment.

Nirreferi wkoll lill-Onorevoli Interpellant għat-tweġiba mogħtija mill-Prim Ministru b`risposta għall-mistoqsija parlamentari Nru. 81.

SEGRETARJAT GĦALL-AMBJENT - STAFF

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid min huma l-persuni li jiffurmaw l-istaff tas- segretarjat privat tiegħu?

X'inhu r-rwol ta' kull impjegat?

Liema huma l-persuni ngaġġati b'kuntratt?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Għar-rigward tas-Segretarjat Privat ninsab infurmat li l-ebda kuntratt jew ftehim ma għadu ġie ffirmat ma' l-individwi konċernati u nkun f'qagħda li nwieġeb għall-mistoqsijiet magħmula f'xi seduta oħra wara li dawn jiġu ngaġġati formalment.

Nirreferi wkoll lill-Onorevoli Interpellant għat-tweġiba mogħtija mill-Prim Ministru b'risposta għall-mistoqsija parlamentari Numru 81.

SEGRETARJAT TAT-TURIŻMU - STAFF

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jgħid min huma l-persuni li jiffurmaw l-istaff tas-segretajat privat tiegħu?

X'inhu r-rwol ta' kull impjegat?

Liema huma dawk il-persuni mpjegati b'kuntratt?

X'inhuma l-kondizzjonijiet tax-xogħol inkluż paga, allowance u benefiċċji oħra ta' kull impjegat?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Il-persuni li s'issa jiffurmaw l-istaff tas- Segretarjat Privat tiegħi huma:-

Anthony Cachia Charles Micallef St. John John Aquilina Maria Portelli Lucienne Camilleri Romina Agius Cutajar Marie Louise Grixti Audrey Cummings Vincent Tanti Victor Bray John Cardona Joe Bonello

Għall-kumplament tal-mistoqsija nirreferi lill-Onor.

Membru għat-tweġiba mogħtija mill-Prim Ministru fit-2 ta' Novembru 1998 għall-mistoqsija Nru. 81.

SEGRETARJAT TAT-TRASPORT U KOMUNIKAZZJONI - STAFF

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid min huma dawk il-persuni li jiffurmaw l-istaff fis-Segretarjat privat tiegħu?

X'inhu r-rwol ta' kull impjegat?

Liema huma dawk il-persuni li huma mpjegati b'kuntratt?

X'inhuma l-kondizzjonijiet tax-xogħol inkluż paga, allowances u benefiċċji ta' kull impjegat?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Ninsab infurmat li l-ebda kuntratt jew ftehim ma` għadu ġie ffirmat ma` l-individwi kkonċernati u nkun f`qagħda li nwieġeb għall-mistoqsija f`xi seduta oħra wara li dawn jiġu ngaġġati formalment.

Nirreferi wkoll lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba mogħtija mill-Prim Ministru b'risposta għall-Mistoqsija Parlamentari numru 81.

SEGRETARJAT GĦAS-SERVIZZI EKONOMIĊI - STAFF

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid min huma l-persuni li jiffurmaw l- istaff tas-Segretarjat privat tiegħu?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll min huma l-istaff li għandhom s-segretarji parlamentari fl-uffiċċju tiegħu?

X'inhu l-irwol ta' kull impjegat?

Liema huma dawk l-impjegati li qegħdin b'kuntratt?

X'inhuma l-kondizzjonijiet tax-xogħol, inkluż paga, allowances u benefiċċji oħra ta' kull impjegat?

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-persuni li jiffurmaw l-istaff tas-Segretarjat Privat tiegħi huma:

Mr. Pierre Cauchi (Private Secretary) Mr. Charles Micallef (Secretariat Officer Scale 10)

Mr. Ivan Bezzina (Secretariat Officer Scale 10)

Mr. Sammy Bonniċi (Secretariat Officer Scale (10)

Mr. Joe Oliva (Secretariat Officer Scale 10)

Mr. Adrian Busuttil (Driver/Security Officer)

Mr. Carmel Formosa (Driver/Security Officer)

Ms. Tania Dalli (Charwoman Scale 19)

Ms. Marthese Scerri (Secretariat Pool Scale 14)

Ms.Jeannette Zarb (Secretariat Pool Scale 14)

Ms. Olivia Bezzina (Secretariat Pool Scale 14)

Ms. Vanessa Schembri (Secretariat Pool Scale 14)

Il-persuni li jiffurmaw l-istaff tas-Segretarju Parlamentari L-Onor.

George Hyzler huma:

Mr. Oliver Mallia (Communications Coordinator )

Mr. Joe Calleja (Secretariat Officer)

Mr. George Muscat (Security Officer/Driver)

Mr. Patrick Gatt (Security Officer/Driver)

Dr. James Calleja (Assistent Personali)

Mr. Anthony Fenech (Segretarju Privat)

Mrs. Doris Żammit (Secretariat Officer)

Ms. Roselle Attard (Secretary)

Ms. Josefa Laferla (Secretary)

Mr. Nazzareno Portelli (Messenger) Mr. Luke Cassar (Messenger)

L-persuni li jiffurmaw l-istaff tas-Segretarju Parlamentari l-Onor.

Edwin Vassallo huma :

Iman Schembri (Communications Coordinator Officer)

Tonio Camilleri (Secretariat Officer)

Ms. Louise Fenech (Secretariat Pool)

Mr. Saviour Bugeja (Messenger)

Mr. Jimmy Mallia (Messenger)

Mr. Saviour Mifsud (Secretariat Officer)

Ms. Karen Tonna (Secretariat Pool) Mr. Albert Briffa (Personal Assistant)

Mr. Gilbert Agius (Private Secretary)

Mr. Mario Delceppo (Driver/Security)

Mr. Raymond Pisani (Driver/Security)

Dwar l-aħħar parti tad-domanda nixtieq nirreferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta mogħtija għall-mistoqsija Parlamentari numru 119.

AKKWIST TA' PROPRJETA'

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Ministru jgħid x'inhu l-ħsieb tal-gvern dwar tibdil li kien qed jaħdem fuqu gvern preċedenti Laburista dwar tibdil fil-liġi u regolamenti li joħorġu minnha ta' akkwist ta' proprjeta' minn persuni mhux residenti f'Malta 1974, u li dwarha kien tlesta rapport estensiv u komprensiv?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor Membru li l-konklużjonijiet fir- rapport imsemmi jittieħdu in konsiderazzjoni fid-deċiżjonijiet li se jsiru.

QRATI - QORTI TAL-FAMILJA

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Prim Ministru: Peress li l- gvern ikkonferma li se jibqa' għaddej bi twaqqif tal-Qorti tal-Familja li kien beda gvern preċedenti Laburista, jista' l-gvern jgħid x'inhuma l- pjanijiet tiegħu jew inkella hux se jattwa r-rapport dwar il-Qorti tal- Familja li kien magħmul mill-kumitat immexxi mill-Imħallef Arrigo?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Bħalma diġa ntqal fid-Diskors tal-President fl-okkażjoni tal-ftuħ tal-Parlament, il-Gvern se jiżgura li l-Qorti tal- Familja tibda taħdem u dan b'mod effiċjenti.

Nista ngħid li ħafna mill-punti imsemmijin fir-rapport ta' l-Imħallef Arrigo jinkwadraw sew fil-pjanijiet tal-Gvern għall-Qorti tal-Familja.

PORT ĦIELES - IMPJEGATI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew impjegati nies mal-kumpannija Malta Freeport Corporation mis-7 ta' Settembru, 1998 sal-25 ta' Ottubru, 1998?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ħadd ma ġie ngaġġat fil-Malta Freeport Corporation Ltd.

MINISTERU TA' L-EDUKAZZJONI - IMPJEGATI TAL-MALTA DRYDOCKS/MALTA SHIPBUILDING

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew sekondati mpjegati mill-Malta Drydocks u Malta Shipbuilding għal mal-Ministeru jew xi dipartiment li jaqa' taħt id- dikasteru tiegħu?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-impjegati sekondati huma kif se nsemmi:

- mill-Malta Drydocks - 12 - mill-Malta Shipbuilding - 1

PULIZIJA - KAŻI TA' SNATCH AND GRAB

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kemm ġew irrapportati każi ta' snatch and grab għax-xhur ta' Settembru u Ottubru 1998?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi bejn l-1 ta' Settembru, 1998, u d- 29 ta' Ottubru, 1998, in-numru ta' każijiet ta' snatch and grab irrapurtati lill-Pulizija kien ta' 65.

PULIZIJA - QBID TA' DROGA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kemm ġew irrapportati każi ta' qbid ta' droga għax-xhur ta' Settembru u Ottubru 1998?

Jista' l-Ministru jagħti x'ammonti u x'tip ta' droga nqabdu f'dan l-istess perjodu?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi n-numru ta' każi ta' qbid ta' droga f'Settembru u f'Ottubru, 1998 kien ta' 35.

Rigward it-tieni parti tal-mistoqsija, nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li jien tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 155 - Seduta Nru. 5.

IMPJIEGI - REĠISTRAZZJONI GĦAX-XOGĦOL

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' nies, belt belt, jirreġistraw għax-xogħol għax-xahar ta' Settembru u Ottubru 1998?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: In-numru ta' nies li kienu qed jirreġistraw għax- xogħol fl-aħħar ta' Awwissu 1998, skond il-Kunsilli Lokali kien kif jidher hawn taħt:

MALTA GOZO ___________ _________

Attard 65 Msida 121 Fontana 16 Balzan 40 Naxxar 119 Ghajnsielem 54 B'Kara 387 Paola 178 Gharb 15 B'Bugia 163 Pembroke 16 Għasri 5 Cospicua 252 Pieta' 65 Kercem 27 Dingli 40 Qormi 399 Munxar 17 Fgura 164 Qrendi 55 Nadur 82 Floriana 61 Rabat Malta 160 Qala 27 Gharghur 58 San Gwann 188 San Lawrenz 8 Ghaxaq 107 Santa Lucia 75 Sannat 31 Gudja 64 Santa Venera 117 Victoria 112 Gzira 128 Senglea 115 Xaghra 82 Hal Safi 30 Siggiewi 126 Xewkija 48 Hamrun 293 Sliema 150 Zebbug 48 Kalkara 65 St. Julian's 107 Kirkop 44 St. Paul's Bay 151 TOTAL 572 Lija 27 Swieqi 36 _________________ Luqa 127 Tarxien 119 L-Iklin 23 Ta' Xbiex 35 Marsa 234 Valletta 254 Marsascala 108 Vittoriosa 67 Marsaxlokk 59 Xghajra 18 Mdina 5 Zabbar 344 Mellieha 41 Zebbug Malta 206 Mgarr Malta 25 Zejtun 266 Mosta l89 Zurrieq 188 Mqabba 65

TOTAL 6,539 IMPJIEGI - REĠISTRAZZJONI GĦAX-XOGĦOL

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid x'inhu n-numru ta' persuni li għandhom 'il fuq minn 40 sena u kienu qed jirreġistraw għax- xogħol fix-xhur ta' Settembru u Ottubru 1998?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Fl-ahhar ta' Awwissu 1998, in-numru ta' persuni li kienu qed jirreġistraw għax-xogħol 'il fuq minn 40 sena kien ta' 2,709.

PULIZIJA - SURĠENTI

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid x'sar minnhom il-courses għal surġenti wara li saru l- interviews f'Marzu, 1998?

Hemm il-ħsieb li dan il-kors jibda? 27/10/98

ONOR.

TONIO BORG: Sa' l-elezzjoni li għaddiet, il-korsijiet għal surġenti kienu għadhom ma bdewx minħabba li l-Korp kien impenjat fuq ħafna xogħol relatat ma' l-elezzjoni.

Il-Gvern il-ġdid qed jivvaluta l-ħtiġijiet tal-Korp tal-Pulizija u l-esiġenzi tas-servizz in ġenerali, qabel ma jiġi deċiż meta jibdew il-korsijiet.

SKEJJEL - SKRIVANI PART-TIME

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Billi l-part-time clerks fl-iskejjel qed jitħallsu biss bir-rata ta' Lm1.45c fis- siegħa, jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li din ir-rata tiżdied biex tkun tirrifletti kemm il-grad kif ukoll iż-żmenijiet tal-lum?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li r-rata ta' ħlas ta' Lm1.45c4 fis-siegħa li biha huma mħallsa l-Part-Time Clerks li d-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni timpjega fl-iskejjel ta' l-Istat hi bbażata fuq il-minimu ta' l-iskala numru 16.

Din hi l-paga li Clerk regolari ġdid jibda biha meta jidħol fis- servizz.

SKEJJEL - SKOLA ADELAIDE CINI

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jispjega kif fl-iskola ta' Adelaide Cini fil-Ħamrun, m'hemmx supervisor biex josserva l-caretakers?

Il-handyman telaq mingħajr ma kienet taf il-headmistress u għadu ma ġiex replaced?

Mil-lista ta' maintenance fl-iskola għadu ma beda xejn, meta hemm applikazzjoni uffiċjali fl-uffiċċju u kollox għadu pending?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li n-numru ta' caretakers u handyman fl- iskola huwa żgħir u ma jitlobx li jkun hemm supervisor.

Informat ukoll li l-Headmistress irċeviet it-transfer note dwar il-handyman.

Mir-records miġbura fid-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni jidher li bejn Ġunju 1997 u t-30 t'Ottubru 1998 intbagħtu 58 requisition minn Adelaide Ċini Girls' Secondary School dwar xogħol ta' manutenzjoni.

42 minn dawn ir-requisitions inħadmu u dawn irrekjedew 1186 siegħat ta' plumming, drainage, metal works, joinery u elettriku.

Is-16-il requisition li baqa' qiegħdin jiġu kkunsidrati fid-dawl ta' talbiet għal xogħol minn istituzzjonijiet oħra.

PULIZIJA - RESERVED PARKING

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kif il-persuna, li isimha qed jintbagħat separatament, ma ngħatax permess għall-reserved parking meta dan għandu wkoll il-karta s- safra?

ONOR.

TONIO BORG: Nitlob lill-Onorevoli Interpellant jirreferi din il- Mistoqsija lill-Ministru konċernat.

AJRUPORTI - SIGURTA'

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'inhuma l-kriterji ta' sigurta' applikabbli għal kull min jaħdem fl-ajruporti jew ikollu x'jaqsam max- xogħol li jkun qed jiġi esegwit fl-ajruporti?

Jista' l-Ministru jgħid jekk dan ikunx jeħtieġ xi pass partikolari?

Min huma l-persuni li jikkwalifikaw jew le għall-għoti ta' dan il-pass?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jiena nfurmat li l-Att XX (20) ta`l-1998, jinvesti r-responsabbilta` għas-sigurta` fl-ajruport fil-Ministru responsabbli ghas- Sigurta~ fl-ajruport.

Nissuggerixxi li l-mistoqsija tintbagħat lill- Ministru għall-Affarijiet Interni.

DJAR - SUSSIDJU FUQ TISWIJA TA' DJAR

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid meta l-Awtorita' tad- Djar se terġa' tiftaħ is-servizz ta' l-iskeda 3 għal sussidju fuq tiswija ta' djar?

Jista' jgħid ukoll jekk dan is-servizz huwiex se jibqa' bl- istess ammont ta' sussidju?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Skema Tlieta skadiet fl-14 ta' Ottubru 1998.

Il-Board il-ġdid ta' l-Awtorita' tad-Djar ser jiddiskuti din l-iskema fil- laqgha li jmiss.

DJAR - APPARTAMENTI TAL-GVERN

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid kif il-persuna li d- dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament li toqgħod ġo flat tal-gvern isfel (taħt il-livell tat-triq) lanqas biss għandha bitħa u lanqas shaft, ma ngħatatx permess tagħmel tank ta' l-ilma fuq il-bejt tal-flat tagħha?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ngħarraf lill-Onorevoli interpellant li permess ta' dan it-tip jinkiseb mid-Dipartiment ta' l-Artijiet il-Baviera li jaqa' taħt il-Ministeru ta' l-Intern.

Għalhekk il-mistoqsija trid issir lill dak il-Ministru.

FGURA - QASAM TAD-DJAR - ASFALTAR

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jispjegali kif area ta' bejn Block tal- gvern fil-back side ta' Block B3, B4 u B5 u l-front ta' Block B2 Housing Estate, Fgura għadha kollha żrar u qatt ma ġiet asfaltata wara snin kbar?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jiena nfurmat li l-post indikat mill-Onor Interpellant huwa diġa asfaltat u għalhekk ix-xogħol ta' resurfacing irid isir mill-Kunsill Lokali

FGURA - QASAM TAD-DJAR - BOZZA

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jispjegali għalfejn l-istallazzjoni ta' bozza għal mal- ġenb ta' Block B2, Housing Estate, Fgura għadha ma saritx, meta din l- applikazzjoni saret sentejn ilu?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Qatt ma kien hemm talba speċifika għal din il- bozza.

Issa din it-talba qed tiġi kkunsidrata flimkien ma talbiet oħra.

IPSE - RISTRUTTURAR TA' L-INDUSTRIJA MALTIJA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid meta se jiġu mgħoddija l-fondi mill-privatizzazjoni tal- Maltacom lill-IPSE għar-ristrutturar ta' l-Industrija Maltija?

ONOR.

JOHN DALLI: Hu mistenni li l-20% mid-dħul nett mill-bejgħ ta` 40% tal-ishma fil-Maltacom plc jiġu debitati lill-Fond Konsolidat qabel l-aħħar ta` din is-Sena Finanzjarja biex ikunu jistgħu jgħaddu lill-IPSE Ltd. għall- istrutturar ta` l-industrija.

DEJN PUBBLIKU

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Mill- elezzjoni 'l hawn, jista' l-Ministru jgħid jekk saritx xi laqgħa tal- kumitat dwar id-dejn pubbliku?

ONOR.

JOHN DALLI: Ma saritx laqgħa oħra tal-Public Debt Management Committee minn wara 1-5 ta` Settembru 1998.

Kif jaf l-Onor Interpellant meta f`Lulju li għadda saret sejħa għal Lm30 miljun self, fil-fatt ġie meħud Lm125.90 miljun mingħajr ebda raġuni u pjan.

Dan involva l-Gvern fi spiża akbar ta` eluf ta` liri.

MINISTERU TAL-FINANZI - TIBDIL

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Mill- elezzjoni 'l hawn, jista' l-Ministru jgħid jekk kienx hemm xi tibdil fil- pożizzjonijiet għoljin tal-Ministeru tal-Finanzi?

Saru xi tibdiliet fil- Budget Office?

ONOR.

JOHN DALLI: Ma kien hemm ebda tibdil fil-pożizzjonijiet għoljin tal-Ministeru tal-Finanzi u lanqas fil-Budget Office.

PENSJONIJIET - PENSJONIJIET PRIVATI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid x'konsiderazzjoni ngħatat lir-rapport ta' l-actuaries+ Ingliżi Wyatt dwar il-pensjonijiet privati?

ONOR.

JOHN DALLI: Ninforma lill-Onorevoli Interpellant li peress li l- Watson Wyatt Survey of State Pension schemes li ġie ppublikat xahrejn ilu jagħti biss analiżi ta` skemi ta` Pensjonijiet f`diversi pajjiżi jistax jikkonferma li qed jirreferi proprju għal dan is-Survey, li inċidentalment għadu kif wasal f`idejn il-Ministeru f`dawn l-aħħar ġranet.

PULIZIJA - QORMI - AREI FEJN ISIR L-ABBUŻ TAD-DROGA

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid x'qiegħed isir biex l-areas magħrufa minn kulħadd f'Ħal Qormi fejn isir il-pushing tad-droga, jiġu meħlusa minn dan l-abbuż?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li membri ta' l-Iskwadra kontra d- Droga kontinwament jagħmlu raids għall-għarrieda f'dawk il-lokalitajiet li huma magħrufa li huma frekwentati minn persuni għal skop ta' abbuż u traffikar ta' droga.

Wieħed minn dawn il-lokalitajiet huwa Ħal Qormi fejn fil-fatt saru diversi arresti ta' persuni wara li nstabu sustanzi abbużivi fuqhom.

Barra r-raids il-pulizija tagħmel xogħol ieħor konness mal-ġlieda kontra l-abbuż u t-traffikar ta' drogi, li għal raġunijiet ta' sigurta' mhux il- każ li wieħed jippubblika fiex jikkonsisti.

VALLETTA - TRIQ L-ORDINANZA - DAWL

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jara li jsiru x-xogħlijiet meħtieġa sabiex id-dwal/bozoz maqtugħa taħt il-loġoġ fi Triq Ordinanza, fil-Belt jibdew jiffunzjonaw?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nitlob lill-Onorevoli Interpellant jagħmel din il-mistoqsija lill-Ministru konċernat.

VALLETTA - TRIQ IT-TEATRU - BOZZA

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara li tinbidel bozza maqtugħa fi Triq it- Teatru kantuniera ma' Triq Merkanti, fil-Belt?

Tista' ssir bozza ġdida fi Triq it-Teatru, il-Belt bejn Triq Merkanti u Triq San Pawl fil-ġenb tas-suq fejn hemm ukoll forn?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-manutenzjoni tal-bozza maqtugħa fi Triq it- Teatru kantuniera ma Triq Merkanti, il-Belt saret.

It-talba għall-bozza ġdida fi Triq it-Teatru bejn Triq Merkanti u Triq San Pawl hi ġustifikata.

Hi qed tiġi kkunsidrata flimkien ma talbiet oħra.

DJAR - RAĦAL ĠDID - APPARTAMENTI TAL-GVERN

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li flats tal-gvern fi Triq Ġuże' D'Amato, Raħal Ġdid jinżebgħu fid-dħul intern?

Hemm il-ħsieb li jsiru lifts fil-komun?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onorevoli interpellant li t-talba għat-tibjid ta l-entraturi komuni fl-appartamenti tal-Gvern fi Triq Guze' D'Amato, r-Rahal il-Ġdid ġiet inkluża fil-programm tad-Dipartiment tal-Bini u Tiswija ta' Djar.

Rigward il-lifts, għandha tiġi mfassla policy dwar kif u fejn għandhom jiġu stallati lifts kemm f'bini tal-Gvern kif ukoll f'dak privat kif imwiegħed fil-programm elettorali tal-Gvern.

ANZJANI - DJAR TA' L-ANZJANI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx il-pjan li jinfetħu aktar djar għall-anzjani?

Jekk iva, liema huma l-lokalitajiet ta' prijorita'?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: IVA, hemm il-ħsieb li jinfetħu aktar Djar għall- Anzjani.

Pero' għadu qed jiġi studjat liema huma l-lokalitajiet ta' l- akbar prjorita'.

ETC - IMPJEGATI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew impjegati ħaddiema ġodda mis-6 ta' Settembru sat-28 ta' Ottubru, 1998 mal- Korporazzjoni ta' Xogħol u Taħriġ?

Jista' jgħid fl-imsemmi post tax- xogħol, meta ħarġu l-applikazzjonijiet għal dawn l-impjiegi?

Jekk jirriżulta li ġew impjegati ħaddiema ġodda mingħajr ma' ħarġu applikazzjonijiet, jista' l-Ministru jgħid kemm minn dawk ingaġġati kienu ilhom applikati għal imsemmi impjieg?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mal-Korporazzjoni tax-Xogħol u Taħrig, bejn id- dati riferuti ma ġiet impjegata l-ebda persuna.

Pero, fil-perjodu riferut ġew ingaġġati ħames (5) trainers fuq bażi part- time.

Persuna ġiet ingaġġata bħala trainer fl-Empowerment Skills wara sejħa li kienet saret f'Diċembru 1997.

Persuna oħra ġiet ingaġġata bħala trainer lill-persuni b'disabilita', wara li hi stess offriet is-servizzi tagħha permezz ta' ittra f'Ottubru 1998.

Persuna oħra ġiet ingaġġata sabiex tmexxi kors tal-catering f'Għawdex.

Dan l-ingaġġ sar mingħajr sejħa peress li l-persuna hija l- unika 'instructor' tal-Institute for Tourism Studies f'Għawdex.

Persuna oħra ġiet ingaġġata bħala trainer fil-Computer Skills direttament.

Dan sar wara li l-persuna li kienet qed tmexxi l-kors waqqfet is-servizzi tagħha ħesrem waqt li kien għaddej il-kors.

Persuna oħra ġiet ingaġġata direttament, sabiex tmexxi korsijiet fil-Further Technical Education (NIFTE).

Dan sar minħabba l- kompentenza tagħha f'korsijiet simili kemm mal-industrija privata u mad- Dipartiment tal-Edukazzjoni.

ITS - IMPJEGATI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew ingaġġati ħaddiema ġodda mis-6 ta' Settembru sat- 28 ta' Ottubru, 1998 mal-Institute of Tourism Studies?

Jista' jgħid fl- imsemmi post tax-xogħol, meta ħarġu l-applikazzjonijiet għal dawn l- impjiegi?

Jekk jirriżulta li ġew impjegati ħaddiema ġodda mingħajr ma' ħarġu applikazzjonijiet, jista' l-Ministru jgħid dawk li ġew ingaġġati kemm kienu ilhom applikati għall-imsemmi impjieg?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Ninsab infurmat li l-ebda persuna ma ġiet impjegata b`kuntratt indefinit mill-Institute of Tourism Studies bejn is-6 ta` Settembru u t-28 ta` Ottubru 1998.

IPSE - IMPJEGATI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew impjegati ħaddiema ġodda mis- 6 ta' Settembru sat-28 ta' Ottubru 1998 mal-Institute for the Promotion of Small Enterprizes?

Jista' jgħid fl-imsemmi post tax-xogħol, meta ħarġu l- applikazzjonijiet għal dawn l-impjiegi?

Jekk jirriżulta li ġew ingaġġati ħaddiema ġodda mingħajr ma' ħarġu applikazzjonijiet, jista' l-Ministru jgħid kemm minn dawk ingaġġati kienu ilhom applikati għall-imsemmi impjieg?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li matul il-perjodu msemmi kienet ingaġġata persuna waħda.

Din il-persuna ġiet issekondata mill-Korporazzjoni Maltija għall-Iżvilupp.

L-applikazzjoni għall-ingaġġ ħarġet fis-7 t'Awissu 1998 u tqassmet lill- impjegati tal-Korporazzjoni Maltija għall-Iżvilupp.

AIR MALTA PLC - IMPJEGATI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew impjegati ħaddiema ġodda mis- 6 ta' Settembru sat-28 ta' Ottubru 1998 ma' l-Air Malta plc?

Jista' l- Ministru jgħid fl-imsemmi post tax-xogħol, meta ħarġu l-applikazzjonijiet għal dawn l-impjiegi?

Jekk jirriżulta li ġew impjegati ħaddiema ġodda mingħajr ma' ħarġu applikazzjonijiet, jista' l-Ministru jgħid kemm minn dawk ingaġġati kienu ilhom applikati għall-imsemmi impjieg?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ma ġewx impjegati ħaddiema ġodda mal-Air Malta bejn is-6 ta` Settembru 1998 u t-28 ta` Ottubru 1998

ENEMALTA - IMPJEGATI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew impjegati ħaddiema ġodda mis- 6 ta' Settembru sat-28 ta' Ottubru 1998 mal-Korporazzjoni Enemalta?

Jista' l-Ministru jgħid fl-imsemmi post tax-xogħol, meta ħarġu l-applikazzjonijiet għal dawn l-impjiegi?

Jekk jirriżulta li ġew impjegati ħaddiema ġodda mingħajr ma' ħarġu applikazzjonijiet, jista' l-Ministru jgħid kemm minn dawk ingaġġati kienu ilhom aplikati għall-imsemmi impjieg?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ma saru ebda impjiegi mal-Korporazzjoni Enemalta fil-perjodu ndikat mill-Onorevoli Membru.

SEDQA - IMPJEGATI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għal Politika Soċjali u Kap tal-Kamra tad-Deputati: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew impjegati ħaddiema ġodda mis-6 ta' Settembru sat-28 ta' Ottubru 1998 mas-Sedqa?

Jista' l-Ministru jgħid fl-imsemmi post tax-xogħol, meta ħarġu l- applikazzjonijiet għal dawn l-impjiegi?

Jekk jirriżulta li ġew impjegati ħaddiema ġodda mingħajr ma' ħarġu applikazzjonijiet, jista' l-Ministru jgħid kemm min dawk ingaġġati kienu ilhom applikati għall-imsemmi impjieg?

ONOR.

LAWRENCE GONZI:

IMPJEGATI ĠODDA MA' L-AĠENZIJA SEDQA BEJN IS-6 TA' SETTEMBRU U T-28 TA' OTTUBRU, 1998:

F'dan il-perjodu, l-Aġenzija Sedqa impjegat 4 persuni.

Dan sar wara li saru talbiet lill-Cabinet Committee for Recruitment, permezz tas-Segretarju Permanenti fil-Ministeri tal-Ħarsien Soċjali, u dawn ġew approvati mill- imsemmi Kumitat, waqt Meeting No. 11/98 tal-14 t'April, 1998 u waqt Meeting No. 17/98 tas-17 ta' Ġunju, 1998.

Dawn il-persuni ġew impjegati wara li ħarġu il-permessi meħtieġa mill-ETC, u wara li dehru avviżi fil-gazzetti, kif indikat hawn taħt:

Isem Data ta' Posizzjoni Permess ETC Data meta l-impieg u data meta deher hareg l-avviz fil- gazzetti _______________________________________________________________

Cutajar C. 07.09.98 Care Worker 62/98-20.04.98 31.05.98 Arpa S. 07.10.98 Research Ex.

98/88-10.07.98 03.09.98 Saliba N. 28.09.98 Prevention Ex.

99/98-10.07.98 03.09.98 Seychell C. 28.09.98 Prevention Ex.

99/98-10.07.98 03.09.98

Ħadd ma ġie impjegat mingħajr ma' ħarġu applikazzjonijiet.

MINISTERU TAS-SAĦĦA - FLUS ALLOKATI GĦALL-OSPITALITA'

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid kemm kien hemm flus allokati għall-ospitalita' għas-sena 1998?

Kemm intnefqu minn dawn il-flus sa Awissu, 1998?

Fiex intnefqu?

Baqa' kontijiet pendenti?

Kemm mill-flus li ntnefqu intnefqu matul ix- xahar ta' Awissu, 1998?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Flus allokati fil-vot tad-dikasteru tas-Saħħa għall- ospitalita' għas-sena 1998:

Ministeru Lm3000 Segretarju Parlamentari Lm2000 D.C.S. Lm 700 Diviżjoni tas-Saħħa Lm7300 TOTAL Lm13000

Nefqa sa l-aħħar ta' Awissu 1998

Ministeru Lm5616 Segretarju Parlamentari Lm1311 D.C.S. Lm 58 Diviżjoni tas-Saħħa Lm2411 TOTAL Lm9396

Din intnefqet kif jidher hawn taħt:

| |Minist|Seg. |D.C.|Div. | | |eru |Parlamen|S. |tas-S| | | |tari | |aħħa | | |Lm |Lm |Lm |Lm | |Drinks |1985 |754 |58 |73 | |Lunches |1747 |282 |- |2338 | |Wreaths/|185 |175 |- |- | |Bouq. | | | | | |Accomoda|1478 |100 |- |- | |tion | | | | | |Gifts |221 |- |- |- | |TOTAL |5616 |1311 |58 |2411 |

Kontijiet Pendenti

Ministeru Lm2074 Diviżjoni tas-Saħħa Lm 97

L-infiq għax-xahar ta' Awissu kien Lm1,972

WSC - ALLOWANCES

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm ħa f'overtime u allowances id- driver taċ-chairman tal-Water Services Corporation minn Marzu 1997 s'issa?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li r- risposta tingħata f'seduta oħra.

STOCK TAKING EXERCISE - OVERTIME

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġie jiswa f'overtime l-istock taking exercise li sar f'Settembru?

Kemm nies kienu involuti, min kienu, kemm ħadu f'overtime, min għażilhom u taħt liema kriterju ġew magħżulin?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jista' l-Onorevoli Interpellant ikun iktar speċifiku fid-domanda tiegħu.

MOBILE BLOOD DONATION UNIT - XUFIERA - SAHRA

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid kemm sigħat f'overtime inħadmu minn xufier/a biex jopera l- mobile blood donation unit minn meta kien introdott dan is-servizz?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll kemm tħallas/tħallsu x-xufier/a ta' dan l-overtime?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant hi kif gej:

| |Joseph | |Joseph | | | |Grech | |AzzopardiXuf| | | |Assistant | |ier | | | |Care Worker| | | | | | | | | | | |Siegh|Hlas |Siegha|Hlas | | |at | |t | | |Dicembru|61 |141.9|68 |149.6| |'97 | |57 | |7 | |Dic'97 |- |- |32 |93.91| |Hdud | | | | | |Jannar'9|70 |166.8|136.5 |308.0| |8 | |10 | |8 | |Jan'98 |- |- |47.5 |142.9| |Hdud | | | |3 | |Frar '98|75.5 |179.9|125.5 |283.2| | | |17 | |5 | |Frar'98 |- |- |47.5 |142.9| |Hdud | | | |3 | |Marzu |36 |87.62|130 |293.4| |'98 | |4 | |1 | |Marzu'98|17.25|55.61|60 |180.5| |Hdud | |0 | |4 | |April |85 |206.8|135.5 |305.8| |'98 | |90 | |2 | |April'98|- |- |48 |144.4| |Hdud | | | |8 | |Mejju |38.5 |93.70|154.5 |348.7| |'98 | |9 | |1 | |Mejju'98|19.5 |63.29|65 |195.6| |Hdud | |7 | |2 | |Gunju |- |- |85.0 |191.8| |'98 | | | |5 | |Gunju'98|- |- |24 |72.24| |Hdud | | | | | |Lulju |- |- |87.5 |197.4| |'98 | | | |9 | |Lulju'98|- |- |12 |36.12| |Hdud | | | | | |Awissu |- |- |134.5 |303.5| |'98 | | | |9 | |Awissu'9|- |- |40 |120.3| |8 Hdud | | | |8 | |Settembr|- |- |66.5 |150.1| |u '98 | | | |0 | |Sett.'98|- |- |16 |48.15| |Hdud | | | | | | | | | | | |Total | |995.8| |3709.| | | |14 | |27 |

Il-Hlas totali ghall-overtime lil dawn iz-zewg impjegati matul id-9 xhur imsemmija kien ta Lm4705.804

OPM - SEGRETARJAT PARLAMENTARI

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Prim Ministru: Peress li s- Segretarju Parlamentari fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru stqarr li se jwaqqaf it-tribunali lokali, jista' l-Prim Ministru jgħid meta se jitwaqqfu u x'organizzazzjoni għandhom lesta biex dan jibda jseħħ?

Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk il-pjanijiet tal-Gvern Laburista biex jassigura li jinġabru l-multi dovuti fuq kontravenzjonijiet ta' traffiku hux beħsiebu jattwahom?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Nikkonferma lill-Onorevoli Interpellant li dan il-Gvern hu determinat li d-delega ta` l-infurzar ta` ċerti liġijiet permezz ta` twaqqif ta` tribunali lokali tidħol fis-seħħ sa l- aħħar tas-sena d-dieħla, 1999.

Għaldaqstant, diġa bdew jitħejjew il-pjanijiet kollha meħtieġa dwar

(a) l-organizzazzjoni ta` dawn it-tribunali, u

(b) l-assikurazzjoni li l-multi dovuti jinġabru biex din id- deċiżjoni titwettaq fil-fatt u b'mod effettiv.

TA' QALI - SIRINGI

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Fid- dawl tas-sejba tas-siringi fiċ-Ċentru ta' Ta' Qali, jista' l-Ministru jgħid x'passi ttieħdu minnhom biex jassigura li l-post ikun nadif u safe għat- tfal li jiffrekwentawh?

Peress li l-post huwa dejjem mgħasses, il-Ministru għamel xi investigazzjoni biex jara kif abbuż mid-droga jidher li qed isir f'post magħluq u sorveljat?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nitlob lill-Onorevoli Interpellant jagħmel din il-mistoqsija lill-Ministru konċernat.

VAT - DĦUL

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Ministru jgħid kemm mid-dħul mill-VAT, matul l-1995 u l-1996 kien ried jiġi rrifondut lura bħal refunds?

ONOR.

JOHN DALLI: Ninforma lill-Onor Interpellant li l-ammonti ta` rifużjonijiet li tħallsu lura mid-dħul tal-VAT matul il-1995 u l-1996 kienu kif ġej:

1995: Lm14,880,284 1996: Lm31,623,909

Dawn ir-rifużjonijiet kienu jinkludu ammonti ta` rifużjonijiet ta` dazju fuq ħażniet u taħt l-Iskema ta` Ħlas ta` Taxxa Lura fuq Bini ta` l-Ewwel Dar kif ġej:

Dazju fuq Hazniet Hlas Lura ta` Taxxa fuq Bini ta` l-Ewwel Dar

1995 Lm 5,340,975 NIL 1996 Lm10,094,690 Lm323,843

Total Lm15,435,665 Lm323,843