MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 419 It-Tlieta, 7 ta' Novembru, 2000 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 419

It-Tlieta, 7 ta' Novembru, 2000

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-6.11 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tlieta, 7 ta' Novembru, 2000

WERREJ MINUTI 643

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 643

TQEGĦID TA' KARTI 646

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA 647

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IL-PROTEZZJONI U L-PRIVATEZZA TAD-DATA (IT-TIENI QARI)

DATA PROTECTION BILL (SECOND READING) 647

AĠĠORNAMENT 663

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 668

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 418 li saret fis-7 ta' Novembru, 2000 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

BEJJIEGĦA TAL-LAĦAM - MAJJAL

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: B'riferenza għar-rapport li deher f'ġurnal lokali dwar il-problemi li qed jiltaqgħu magħhom il-bejjiegħa tal-laħam minħabba l-kondizzjoni tal-laħam tal-majjal lokali, jista' l-Ministru jinformani bl-investigazzjonijiet li qed isiru?

ONOR.

ĊENSU GALEA (Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni) (f'isem il- Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi): Nissuġġerixxi lill-Onor.

Interpellant jagħmel il-mistoqsija lill-ministru kkonċernat.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Farrugia, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Din il-mistoqsija tittratta rapport li fih hemm l- interess kemm tal-konsumatur kif ukoll tal-bejjiegħa tal-laħam.

Allura l- Ministru qed jgħid li m'għadux responsabbli għall-ħarsien tal-konsumatur?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Bħala self-employed, il-bejjiegħa tal-laħam jaqgħu taħt il-ministeru għas-servizzi ekonomiċi.

Pero' jekk trid tkun taf aktar dwar majjal lokali, trid tistaqsi lill-ministru għall-agrikoltura.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Mr Speaker, dak li qed jgħid il-Ministru ninterpretah b'mod differenti jien, fis-sens li l-bejjiegħa tal-laħam ibiegħu lill-konsumatur.

Jekk ir-responsabbiltajiet tal-bejjiegħa tal- laħam għadhom jaqgħu taħt il-ministeru għas-servizzi ekonomiċi, x'inhi r- raġuni li l-Ministru qed jgħidli biex nindirizza l-mistoqsija tiegħi banda oħra?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Speaker, id-domanda li għandi quddiemi ma tantx tagħti lok għal miżinterpretazzjoni.

Din ma titkellimx dwar il-bejjiegħa tal-laħam imma dwar il-kondizzjoni tal-laħam tal-majjal.

MR SPEAKER: Il-Ministru Ninu Zammit.

ONOR.

NINU ZAMMIT (Ministru għall-Agrikoltura u Sajd): Mr Speaker, veru li f'dawn l-aħħar xhur kellna shortage ta' majjal, b'mod partikolari majjal li jintuża għall-processing, u laqqajna lill-koperattiva ta' min irabbi l- majjal mal-proċessuri tal-laħam u ġie miftiehem li għandu jiġi importat ċertu ammont ta' majjal taħt ċerti kondizzjonijiet.

Ħalli nispjega aħjar.

MR SPEAKER: Ippermettili ftit Ministru, l-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Napprezza l-ispjegazzjoni li qed jagħtina l- Ministru pero' jien mhux għal dan qed nirriferi.

Il-mistoqsija tiegħi tittratta dwar dak li qrajna li l-bejjiegħa tal-laħam qed jilmentaw li l- laħam li qed jaslilhom huwa inferjuri.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Jien lill-Onor.

Membru nitolbu jkun aktar speċifiku u jgħidli għal liema rapport qed jirriferi.

Ladarba jkolli din l- informazzjoni f'idejja, nwegħdu li nagħtih risposta adegwata.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Allura l-Ministru qed jgħid li r-rapport li deher fil-ġurnali għadu ma ġiex għall-attenzjoni tiegħu?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Jiena persważ li l-Onor.

Farrugia japprezza li fil- ġurnali lokali jidhru diversi artikli u għalhekk nitolbu jkun aktar speċifiku u jindika għal liema rapport qed jirriferi.

Per eżempju, f'idejja għandi artiklu li deher f'"l-orizzont" tas-16 ta' Ottubru, 2000 u ma nafx jekk hux għal dan qed jirriferi.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Sur President, jiġifieri l-Ministru qed jgħid illi d-dipartiment għadu ma ġablux għall-attenzjoni tiegħu l-ilment tal- bejjiegħa tal-laħam dwar il-kwalita' inferjuri ta' majjal li qed jirċievu?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Le, hawnhekk m'aħniex qed nitkellmu dwar prodott inferjuri.

Jien nixtieq li l-Onor.

Farrugia jkun aktar speċifiku u jindikali eżatt għal liema rapport qed jirriferi.

Jekk qed jirriferi għar- rapport li deher f'"l-orizzont" tas-16 ta' Ottubru ta' din is-sena, inwegħdu li dan ir-rapport se niflih u nirrispondih fl-inqas żmien possibbli.

RABAT - TA' SAURA - RESERVED PARKING

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jinformani għaliex tneħħa s-sinjal tar- reserved parking li kien hemm fejn id-dar ta' l-anzjani "Nikola Saura" fir- Rabat?

Jista' jara li l-affarijiet jerġgħu għal li kienu immedjatament?

ONOR.

CENSU GALEA: Jien informat li s-sinjal tar-reserved parking li qed jirriferi għalih l-Onor.

Interpellant tneħħa għal raġunijiet ta' safety.

Dan kien viċin wisq tal-bus stop, bil-konsegwenza li karozza tal-linja li toħroġ mill-bus bay ikollha toħroġ wrong side fi triq dejqa li minnha jgħaddi ħafna traffiku.

Il-bord għall-kontroll tat-traffiku qiegħed f'kuntatt ma l- amministrazzjoni tad-dar ta' l-anzjani biex jingħata spazju alternattiv f'post fejn ma jinħoloqx periklu.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jiena napprezza l-ispjegazzjoni li qed jagħti l- Ministru, pero' nixtieq inkun naf fuq liema kriterju dan ir-reserved parking tneħħa meta għadu ma nstabx post alternattiv.

Għax tajjeb jew ħażin, din id-dar ta' l-anzjani qiegħda fil-main road u meta dawn ikunu jridu jagħmlu użu mit-trasport privat tagħhom għandu jkollhom post reserved.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: F'dan il-każ huwa diffiċli li tiddeċiedi x'inhi l- aħjar deċiżjoni.

Pero' jekk ir-reserved parking kien viċin tal-bus stop, u naturalment il-karozzi tal-linja qegħdin il-ħin kollu deħlin u ħerġin b'ċerta regolarita' fl-istess post, jagħmel sens li jitneħħa l-periklu.

Naf li bħalissa għaddejjin diskussjonijiet ma' l-amministrazzjoni ta' din id-dar ta' l-anzjani biex jinstab post alternattiv, pero' ma nafx f'liema stadju waslu dawn id-diskussjonijiet.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Sur President, peress li jien informat li l- familjari ta' l-anzjani li qegħdin f'din id-dar huma kollha nkwetati minħabba li tneħħa dan ir-reserved parking, teżisti il-possibilita' li sakemm jinstab post alternattiv, dan ir-reserved parking jerġa' jitpoġġa lura fejn kien?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nifhem il-preokkupazzjoni tal-familjari ta' l- anzjani li qegħdin jgħixu f'Ta' Saura, madanakollu żgur li ma jagħmilx sens li biex mingħalik tkun solvejt problema, toħloq waħda akbar b'periklu kontinwu bil-karozzi tal-linja deħlin u ħerġin minn bus lane li qrib tagħha hemm reserved parking.

Naf li teżisti din il-problema u nispersaw li nsolvuha kemm jista' jkun malajr.

MR SPEAKER: L-Onor.

Carmelo Abela, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

CARMELO ABELA: X'inhi r-raġuni li kontra x-xewqa tal-kunsill lokali taż-Żejtun, bejn Vjal 25 ta' Novembru u Triq Tal-Barrani saret roundabout minflok saru t-traffic lights?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Safejn jien informat għadha ma tteħdetx deċiżjoni dwar is-suġġeriment tal-kunsill lokali taż-Żejtun.

Bħalissa quddiem l- awtorita' ta' l-ippjanar hemm talba biex ikun hemm junction ġdida li tkun tinkludi wkoll roundabout, pero' s'issa għadha ma tteħditx deċiżjoni jekk issirx waħda jew oħra.

MR SPEAKER: L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Allura jikkonsidrax il-Ministru li l-ewwelnett il- kunsill lokali għandu jiġi kkonsultat - u mhux l-awtorita' ta' l-ippjanar tibda tgħaffeġ waħedha mingħajr ma tikkonsulta lil ħadd, bis-soltu storja - u barra minn hekk għandux isir bħalma sar in-naħa ta' Ħal Tarxien u Santa Luċija, fejn il-problema ġiet solvuta permezz ta' traffic lights?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Speaker, jien ma nafx għaliex kulħadd jaħseb li jista' jiddeċiedi hu x'tip ta' mezzi nistgħu nużaw għall-kontroll tat- traffiku.

Fil-fatt il-kunsill lokali taż-Żejtun ddeċieda li jagħmel central strip li ma kenitx fir-responsabbilta' tiegħu imma tal-kunsill lokali ta' Ħal Għaxaq.

Nerġa' nirrepeti li safejn naf jien, hemm talba pendenti quddiem l- awtorita' ta' l-ippjanar li fuqha għad m'hemmx deċiżjoni dwar jekk issirx roundabout jew xi mezz ieħor ta' kontroll tat-traffiku.

MR SPEAKER: L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Mr Speaker, safejn naf jien dawn it-traffic lights kienu diġa' ġew approvati mit-traffic control board u mhux mill-awtorita' ta' l-ippjanar.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Speaker, jekk l-Onor.

Interpellant għandu xi informazzjoni nitolbu jgħaddihieli għax jiena m'iniex informat li kien hemm xi arranġament partikolari biex isiru t-traffic lights.

MR SPEAKER: L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jista' l-Ministru jgħidli min ressaq l- applikazzjoni quddiem l-awtorita' ta' l-ippjanar?

L-applikant ikkonsulta mal-kunsill lokali taż-Żejtun?

Veru li kien hemm l-approval li hemmhekk isiru t-traffic lights?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Speaker, fejn jidħlu arterial roads l- applikazzjoni ssir mid-dipartiment tat-toroq.

Naf li d-dipartiment żamm xi forma ta' diskussjoni mal-kunsill lokali u naf ukoll li l-kunsill lokali kien u għadu kontra li hemmhekk issir roundabout.

(Interruzzjonijiet) Mhux dejjem tista' ssolvi l-affarijiet billi tapplika dak li jkun sar f'postijiet oħra!

Hemmhekk għadha qed tiġi studjata l-possibbilta' li jiġu stallati lights minflok roundabout.

Madanakollu m'hemm l-ebda deċiżjoni as yet.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mario Galea, mistoqsijia supplimentari.

ONOR MARIO GALEA: Mr Speaker, fid-dawl ta' dak li qed jintqal, jista' l- Ministru jispjegali jekk kunsill lokali għandux dritt jiddeċiedi hu dwar l- immaniġjar tat-traffiku?

Safejn naf jien f'dan il-pajjiż għandna t-traffic control board li hu kompost minn nies imħarrġa f'dan il-qasam u meta l- kunsill lokali jieħu xi inizjattiva suppost jikkonsulta miegħu.

Jista' l- Ministru jgħid jekk hux dejjem isir hekk?

Qed ngħid dan għax l- impressjoni li qed nieħu hi li l-kunsilli lokali f'daqqa waħda assumew ir- responsabbilta' li jiddeċiedu huma kif għandhom jimmaniġjaw it-traffiku fl- irħula tagħhom, ħafna drabi mingħajr konsultazzjoni ta' ħadd u bil- konsegwenza li jżidu l-periklu minflok inaqqsuh.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Mr Speaker, sfortunatament il-proċeduri mhux dejjem jiġu osservati kif suppost u ġieli kellna rapporti li ċerti kunsilli lokali ddeċidew li jagħmlu one-ways u affarijiet bħal dawn mingħajr ma jkunu għaddew mill-proċeduri normali.

Nixtieq li ma jkollniex aktar każi simili.

MR SPEAKER: L-Onor.

Abela.

ONOR CARMELO ABELA: Jista' l-Ministru jgħid jekk it-traffic control board ġiex imwaqqaf jew le?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Mr Speaker, hemm chairman li qed imexxi t-traffic control board u fiż-żmien li ġej se jiġu appuntati l-membri tal-bord.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Viċi Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR LAWRENCE GONZI (Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tabelli li juru l-lokalitajiet li minnhom ġejjin ir-residenti fid-dar ta' l-anzjani ta' Bormla u l-lokalitajiet li minnhom ġejjin l-anzjani li hemm fuq il-waiting list għall-istess dar ta' l-anzjani, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar karozzi mixtrija mid-dikasteru li għalih jien responsabbli, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Gatt.

ONOR AUSTIN GATT (Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru. 227 ta' l-2000 - ordni ta' l-2000 li jemenda l-ordni dwar id-delega ta' infurzar mill-kunsilli lokali (emenda nru 11); u

Rapport dwar l-effiċjenza tal-kunsilli lokali għall-perijodu bejn Mejju u Lulju 2000.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IL-PROTEZZJONI U L-PRIVATEZZA TAD-DATA

DATA PROTECTION BILL

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR AUSTIN GATT (Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali): Mr Speaker, nipproponi t-Tieni Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni u l- Privatezza tad-Data.

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR LOUIS DEGUARA (Ministru tas-Saħħa): Nissekonda.

MR SPEAKER: Rimarki?

Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Speaker, wara li l-bieraħ din il-Kamra approvat l- abbozz ta' liġi dwar l-e-commerce, qiegħed inressaq it-tieni u l-aħħar abbozz f'dak li għandu x'jaqsam mat-twaqqif u ma' l-introduzzjoni f'Malta ta' 'l hekk imsejħa e-society, abbozz ta' liġi li għandu l-ħsieb li jipproteġi d-data u, aktar minn hekk, il-privatezza ta' l-istess data.

Il-bieraħ approvajna abbozz ta' liġi li ried jirrikonoxxi legalment li llum il-kummerċ u t-transazzjonijiet privati m'għadhomx isiru biss bil- kitba tradizzjonali imma wkoll b'mezzi elettroniċi.

Il-liġi fl-istadju tat- tieni qari ġiet approvata unanimament, u ta' dan nirringrazzja lill-membri kollha ta' din il-Kamra.

Aktar ma jgħaddi ż-żmien, aktar din il-liġi se tassumi importanza għax aktar transazzjonijiet se jibdew isiru b'mod elettroniku.

Kien importanti li pajjiżna jkollu din it-tip ta' leġislazzjoni minn issa għax mingħajr din it-tip ta' leġislazzjoni llum ma tattirax investiment.

Hu fatt rikonoxxut li llum is-sistemi elettroniċi jagħtu faċilita' kbira mhux biss ta' komunikazzjoni imma li tagħmel transazzjonijiet elettroniċi u li jkollok faċilment available ħafna aktar informazzjoni minn qatt qabel.

Minkejja dan hemm il-periklu, bħal f'kull ħaġa oħra, li jkun hemm l-użu ħażin ta' l-informazzjoni li tkun maħżuna f'dawn is-sistemi u dan l-Att irid jirregola u jiżgura illi kemm jista' jkun ma jkunx hemm abbużi minn min qiegħed iġemma' din id-data, fl-ipproċessar ta' dik id-data u abbużi oħrajn li b'xi mod imorru kontra d-dritt fundamentali għall-privatezza ta' kull wieħed u waħda minna.

Liġi serja dwar data protection trid prattikament tħares tliet affarijiet, id-dritt ta' privatezza ta' kull ċittadin bħala prinċipju sagrosant, l-ipproċessar ta' dik id-data, meta dik id-data titħaddem biex toħroġ informazzjoni minnha, u wkoll id-dritt ta' l-Istat li jipproċessa data speċifika biex jiżgura li ma jkunx hemm abbużi minnha u biex ma tintużax għal skopijiet ħżiena bħal traffikar tad-droga, white slavery, pornografija, eċċ. Dawn it-tliet prinċipji kollha qegħdin fil-liġi u aktar 'il quddiem nispjega mnejn ħadna l-kunċetti bażiċi tagħha.

Hija wkoll premessa li pajjiż li qed jaspira li jkollu e-government serju, irid ikollu wkoll Data Protection Act serja.

F'dokument li ħareġ il- cabinet office ta' l-Ingilterra jingħad ċar u tond li:

"E-government must be and must be seen to be suitably secure.

Concerns over privacy must be satisfied or electronic services will not succeed and may need to be withdrawn, as in the case of the US social security service."

Ir-referenza hawnhekk kienet għal servizz li kien ingħata fl-Istati Uniti fejn minħabba l-fatt li min kien qed juża dak is-servizz ma ngħatax - jew deherlu li ma ngħatax - l-assigurazzjonijiet neċessarji li l-informazzjoni li hu kien qed idaħħal permezz ta' l-internet f'dik is-sistema kienet garanzija biżżejjed għall-privatezza tiegħu, dik is-sistema ma tħaddmitx minn min kienet intiża li titħaddem u kellha titneħħa bħala servizz.

Fi kliem ieħor, dak li għedt jiena fuq l-e-commerce japplika wkoll għall-l-e- government.

Is-sistema hi li bniedem jidħol f'databases kbar fejn ikun hemm advertised ċerti prodotti fuq l-internet u dan jixtri prodott billi jibgħat id-dettalji ta' l-interessi tiegħu u jirreġistrahom biex 'il quddiem javżawh meta jkollhom prodotti simili.

Min jikkummerċja b'dan il-mod jista' jibni data banks estiżi u jista' wkoll jagħmel użu ħażin minn din id-data u allura jekk is-sistema sħiħa ta' l-e-government u s-sistema ta' l-e- commerce ma tkunx imdawra wkoll b'Data Protection Act serja li tagħti garanzija ta' konfidenzjalita', ta' privatezza u ta' sigurta', it-tendenza hi li dak li jkun jibda jibża juża din is-sistema għax jibża' li jintmiss id-dritt tal-privatezza.

Id-Data Protection Act li qed jippreżenta dan il-gvern trid tindirizza dawn id-diffikultajiet u qed tipproponi soluzzjoni serja ta' regolamentazzjoni dwar id-data li tista' tiġi maħżuna minn persuni u kumpanniji Maltin u tistabilixxi r-regoli dwar meta tista' tiġi pproċessata dik id-data, meta tista' titħaddem u kif għandha tiġi proċessata.

Id-data protection hu suġġett sensittiv ħafna għax jolqot l-aktar informazzjoni intima tal-persuna dwar l-istat tas-saħħa tiegħu, kemm mar jara tobba, mar jew ma marx l-isptar, x'jemmen politikament, ir-razza tiegħu, l-oriġini tiegħu, hux miżżewweġ, kemm għandu tfal u fejn imorru skola.

Is-saħħa ta' l- IT illum hija li tista' tikkollega informazzjoni minn sorsi ħafna differenti biex tagħmel psychological profile ta' persuna biex tiġbor l- iktar informazzjoni intima dwarha.

Minħabba f'hekk l-argumenti dwar dan is- suġġett kienu spiss argumenti pjuttost sħan, speċjalment anke fis-snin sebgħin, meta l-IT kien għadu ġdid fuq ix-xena mondjali u l-ispekulazzjoni dwar l-abbuż tiegħu ġustament kienet għolja ħafna.

Mis-sebgħinijiet 'il hawn jidher li ġew żviluppati żewġ mudelli bażiċi ta' leġislazzjoni.

Hemm dik Ewrope li ħarġet il-kummissjoni ta' l-Unjoni Ewropea u li fiha jiċċarteċipaw ħafna pajjiżi, fejn il-prinċipju prattikament huwa li kull użu ta' data jista' jwassal għal abbuż u allura tirregola b'mod dettaljat x'tista' taħżen, x'tista' tiipproċessa u kif.

Hemm ukoll il-mudell Amerikan, li kuntrarjament għal dak Ewropew, fih hemm il-premessa li l-użu tad-data llum hu raġonevoli u leġittimu, u għandek biss tirregola permezz ta' liġi kontra l-possibbilta' ta' abbuż.

Mela fejn id-direttiva tal-kummissjoni ta' l-Unjoni Ewropea hija aktar ibbażata fuq il-premessa li se jsir l-abbuż, il-mudell Amerikan jgħid li l-użu hu raġonevoli u allura l-premessa ta' l-abbozz kif kontemplata mill-Ewropej taqa'.

Effettivament illum anke fl-Ewropa hemm diverġenza ta' opinjoni, u fil-fatt l-istate of play huwa li seba' Stati membri biss għandhom leġislazzjoni li hija in line mad-direttiva tal-Kummissjoni Ewropea.

Mhux l- Istati kollha ħadu l-istess pożizzjoni u l-aktar liberali f'dan is-sens, li ħadu l-approach tad-de minimis pero' xorta baqgħu in line mad-direttivi ta' l-Unjoni Ewropea, kienu l-Isvediżi, u aktar 'il quddiem ngħid ukoll għaliex użajna l-mudell Svediż.

Ta' min jgħid li kien hemm ukoll evoluzzjoni fid-dibattitu sħiħ dwar id- data protection.

Fis-sebgħinijiet, meta l-IT qabad mad-dinja kollha pero' kien għadu fil-bidu, kien hemm biża' kbir - dak iż-żmien kien ġustifikat - li l-istati, gvernijiet jew il-kumpanniji kbar multinazzjonali kienu se jużaw dan il-makkinarju ta' l-IT biex jabbużaw mill-konsumatur jew miċ- ċittadin.

Naħseb li dak li ħafna beżgħu li se jseħħ dak iż-żmien ma seħħx.

Dan ma jfissirx li ma kienx hemm organizzazzjonijiet u stati li ma abbużawx qabel ma daħlu fis-seħħ il-liġijiet neċessarji, pero' ma seħħx dak li kien hemm il-biża' fuqu li permezz ta' l-IT l-istat se jsir il-big brother, kif impinġi minn George Orwell, jew li l-kumpanniji multinazzjonali se jibdew jużaw din is-sistema elettronika biex jiddominaw il-business.

Illum qed nitkellmu fuq data-protection mhux tant vis-a-vis l-istat, jew big business, imma aktar fil-kuntest tal-kummerċ internazzjonali.

U llum it- tħassib hu proprju x'qed jiġri mill-kummerċjanti, bid-data li tibgħat lill- kummerċjanti varji madwar id-dinja meta tuża l-internet.

Jiġifieri għandna spostament ta' l-argument minn dak li jikkonċerna l-istati u l- multinazzjonali l-kbar għal dak li sposta ruħu fuq il-livell ta' kummerċ internazzjonali.

L-argument sposta ruħu wkoll għax fis-sebgħinijiet kien hemm diffidenza kbira miċ-ċittadin ordinarju li jagħti l-informazzjoni tiegħu lill-istat biex dan jaħżinha f'databanks, pero' llum dan m'għadux il-każ għax iċ- ċittadini tad-dinja kollha qed jibbenefikaw mill-vantaġġi u mill-offerti ta' l-internet u hemm propensita' kbira minnhom li lid-dinja kummerċjali jagħtuha dejjem u dejjem aktar informazzjoni.

In short, mis-sebgħinijiet 'l hawn rajna taqliba kbira li naqqset il-biża' li inti tagħti d-data.

Mela filwaqt li kibret l-awareness li r-regolamentazzjoni tista' ssir u għandha ssir, kibret ukoll il-propensita' tan-nies li jagħtu d-data tagħhom lil ħaddieħor biex jaħżinha.

Meta tara dan kollu ssib li hemm bżonn ta' leġislazzjoni biex tipproteġi d-drittijiet taċ-ċittadin, pero' fl-istess ħin ma tinqatax mir-realtajiet governattivi u wisq inqas minn dawk kummerċjali.

Trid issib il-bilanċ neċessarju bejn dak li hu meħtieġ bħala protezzjoni tad-drittijiet mingħajr ma xxekkel in-negozju jew it-tmexxija ta' stat.

Mr. Speaker, ta' min jgħid li lanqas fl-Ewropa stess m'hemm qbil dwar dan id-dibattitu.L-Ewropa tiftakar aktar mill-Amerika dak li għaddiet minnu fiż- żewġ gwerer dinjija.

L-Ewropa għaddiet minn era ta' komuniżmu qawwi u allura tħoss aktar mill-Amerika l-bżonn li l-istat u l-użu ta' l- informazzjoni jiġu kkontrollati ħafna aktar milli forsi jistgħu jħossu l- Istati Uniti.

Żgur li fl-Ewropa m'hemmx l-attitudni ġenerali lejn il- politika ta' liberaliżmu li hemm fl-Amerika.

Anke pajjiżi bħall-Awstralja, il-Kanada u New Zealand ma kellhomx id-diffikultajiet politiċi li kellha l- Ewropa u allura tifhimha li dawn l-istati jkunu ħafna aktar liberali milli huma stati Ewropej fl-iżvilupp ta' data protection laws.

Fil-fatt naħseb li d-dibattitu li hemm fl-Ewropa jirrifletti dak li ċ-ċittadini Ewropej għaddew minnu fi żmenijiet meta kienu jgħixu fi stati dittatorjali jew viċin tagħhom.

U d-dibattitu li għaddej illum fl-Ewropa huwa proprju kemm għandek tagħfas fil-leġislazzjoni li tippreżenta bħala data protection.

Fil-fatt, minkejja li hemm id-direttiva 95/46 ta' l-Unjoni Ewropea, illum hemm biss seba' stati membri li għandhom leġislazzjoni dwar data protection li almenu tilħaq il-livelli minimi mitluba.

Dawn huma l-Ingilterra, l- Italja, il-Portugal, l-Isvezja, il-Fillandja, l-Awstrija u l-Greċja.

Pajjiżi oħra li huma diġa' membri ta' l-Unjoni Ewropea m'għandhomx din it- tip ta' leġislazzjoni u, kif għedt, id-direttiva ta' l-Unjoni tagħmel ħafna aktar kontrolli favur iċ-ċittadini milli jagħmlu leġislazzjonijiet oħra ta' pajjiżi bħall-Amerika, l-Awstralja, il-Kanada u New Zealand għax dawk għandhom storja differenti ħafna minn dawn il-pajjiżi.

Meta ġejna biex infasslu din il-leġislazzjoni ma pprovajniex nivvintaw ir- rota imma rajna r-realtajiet ta' pajjiżna, l-esperjenzi ta' pajjiżi oħra.

Barra d-direttiva ta' l-Unjoni Ewropea, rajna l-convention ta' l-1981 tal- Kunsill ta' l-Ewropa, rajna l-UNCITRAL models, il-leġislazzjoni Amerikana u dik ta' ħafna stati differenti bħal dik Awstraljana, Kanadiża u ta' New Zealand.

Dan huwa numru kbir ta' liġijiet li bażikament jirregolaw b'modi differenti.

Aħna bbażajna ħafna mil-liġi fuq il-leġislazzjoni li teżisti fl-Isvezja.

Ir-raġunijiet li bbażajna fuq l-Isvezja kienu ħamsa.

Fost is- seba' pajjiżi li għandhom leġislazzjoni li hija konformi mad-direttiva ta' l-Unjoni, l-Isvezja huwa l-istat li assuma l-minimum list approach.

Jiġifieri d-direttiva m'hijiex tassattiva, li timponi, imma tħalli diversi gradi fejn tista' tapplika l-kejl tiegħek.

L-Isvezja applikat bl-aktar kejl liberali li jaqbel għal pajjiżna għax jixbah ħafna l-pożizzjonijiet partikolari tagħna.

Fil-fatt l-Isvezja hija l-unika pajjiż fost dawn li semmejt li għandu sistema ta' identity card individwali bħal ta' Malta b'numru partikolari.

Din hija ħaġa li rridu nieħdu in konsiderazzjoni u hija biss l-Isvezja li għandha kemm l-identity card kif ukoll reġistru elettroniku ta' popolazzjoni u indirizzi, li jeżisti Malta wkoll u huwa msejjaħ is-CDB.

Il-pajjiżi l-oħra kollha bħall- Ingilterra jew m'għandhomx identity card bħala rekwiżit essenzjali jew inkella m'għandhomx xi ħaġa bħas-CDB li għandna aħna u l-Isvezja.

Ibbażajna wkoll fuq l-Isvezja għax dehrilna li d-drafting tal-liġi kif inhi miktuba m'huwiex daqshekk komplikat u ma jiddependix fuq ħafna liġijiet oħra fejn għandek paġni sħaħ ta' definizzjonijiet tekniċi.

Aħna ridna kemm jista' jkun negħlbu d-diffikultajiet kollha legali u tekniċi f'din it-tip ta' liġi billi nagħmlu draft sempliċi.

Barra minn dawn, l- Isvezja huwa wkoll l-aktar pajjiż li għandu kultura antika ta' information- sharing.

U meta nafu li l-futur ta' kull sistema elettronika irid ikun ibbażat fuq information-sharing across the board bejn dipartimenti tal- gvern, bejn gvern u kunsill lokali, bejn ċittadin u dipartimenti differenti, kien importanti li wieħed iħares lejn pajjiż li għandu din it- tip ta' kultura u leġislazzjoni.

Mr. Speaker, ħadna ispirazzjoni kbira mil-liġi Svediża pero' wżajna wkoll liġijiet oħra bħala sors.

Użajna dik Taljana u dik Portugiża, kif ukoll liġijiet li m'għandhomx x'jaqsmu ma' l-Unjoni Ewropea.

Hemm diversi prinċipji fundamentali f'dan l-Att u nixtieq insemmihom għax jekk ma nifhmux x'inhuma l-prinċipji motivatorji ma nkunux nistgħu nifhmu għaliex hemm ċerti provisions.

Fil-fatt l-ewwel adottajna l-prinċipju li għandu jkun hemm bilanċ bejn id-dritt tal-privatezza u l-ħtieġa ta' information- sharing.

B'dan irrid infisser li sieq waħda ta' l-Att hija bbażata fuq id- dritt kardinali li ċ-ċittadin għandu d-dritt li l-informazzjoni dwaru tkun u tibqa' privata, li jikkontrolla l-aċċess dwarha, li hu biss jagħti l- permess li ħaddieħor jużaha u li jiġi avżat jekk informazzjoni li ta hijiex se tiġi użata kemm mill-persuna li taha kif ukoll minn persuni oħrajn.

Mela d-dritt tal-privatezza jinkludi li informazzjoni li tista' tkun stored ma tkunx aċċessibbli għal ħaddieħor mingħajr il-permess tiegħu iżda biex stat jaħdem irid ikun hemm is-sieq l-oħra, l-information-sharing.

Jekk l-att tat-twelid tiegħi huwa reġistrat elettronikament ma jfissirx li dak l-att ma jistax jużah dipartiment tal-gvern għal skop leġittimu u allura fil-liġi ppruvajna noħolqu l-bilanċ bejn id-dritt tal-privatezza li għandu l-individwu u l-bżonn ta' l-istat li juża ċerta informazzjoni neċessarja biex ikun jista' jiggverna u jmexxi fl-interess pubbliku.

Fl- Att li għandna quddiemna l-lum id-dritt tal-privatezza jeżisti, iżda ċerta informazzjoni għandha tingħata fl-interess ta' sigurta' nazzjonali, ta' difiża, ta' sigurta' pubblika, ta' offiżi kriminali, interessi finanzjarji, nazzjonali ekonomiċi jew fiżiċi, jew minħabba li jkun qed jiġi leż id- dritt ta' ħaddieħor.

Mill-bqija id-dritt ta' privatezza hu assolut.

Kull Att bħal dan jipprova joħloq dan il-bilanċ.

Ħloqniex preċiż jew le diffiċli tgħid, pero' bħala gvern lesti li jekk hemm xi nuqqasijiet kbar f'dan is-sens, wieħed jeżaminahom ma' l-oppożizzjoni fl-istadju tal-kumitat biex isiru l-emendi meħtieġa.

It-tieni prinċipju huwa li rridu noħolqu awtorita' indipendenti u kompetenti li tkun watchdog għad-drittijiet taċ-ċittadin.

Ma jistax ikollok Data Protection Act jekk dan hu kkontrollat mill-gvern.

Il-gvern huwa suġġett għall-Att u m'huwiex il-manager tiegħu.

Minħabba f'hekk qed nipproponu l-Malta telecommunications authority.

Mhux qed nagħmlu oħra differenti imma qed nużaw waħda li diġa' għandha ċerta awtonomija.

Biex żgur nikkonsolidaw l-indipendenza mill-gvern dwar id-drittijiet mogħtija lill-awtorita' taħt dan l-Att, qed niggarantixxu hawnhekk li l-awtorita' għandha tkun totalment indipendenti fil-ġestjoni tal-poteri u l-obbligi li għandha.

It-tielet prinċipju li ridna ndaħħlu huwa li minkejja d-dritt tal- privatezza, il-processing ta' l-identity cards huwa dejjem permess.

Illum ilkoll nafu li f'pajjiżna, bħall-Isvezja, in-numru tal-karta ta' l- identita' ta' kull individwu hija l-bażi li jitlaq minnha kull att li għandu x'jaqsam mal-gvern, u allura l-prinċipju jrid bilfors jiġi stabilit.

Ma jistax ikun li kull darba trid tmur tistaqsi għall-permess mingħand xi ħadd biex tipproċessa ID card.

Dan l-ipproċessar huwa prinċipju bażiku li aħna qed nirrikonoxxu biex tkun tista' tħaddem is-sistemi tal-gvern u għalhekk qegħdin indaħħluh fil-liġi.

Ir-raba' prinċipju huwa li hemm premessa fil-liġi favur il-privatezza u kontra l-media, billi d-dritt taċ-ċittadin għall-privatezza tiegħu jirbaħ fuq dak tal-media li tinvestiga.

Dan huwa bilanċ li nħoloq f'ħafna liġijiet u mhux dejjem il-linja tinqata' bl-istess mod.

Ħafna pajjiżi jew stati f'pajjiżi jibbilanċjaw aktar favur il-media u jagħtuha aċċess għal data privata fuq il-premessa li l-media qegħda hemmhekk biex tgħin u biex f'demokrazija tinvestiga l-abbużi.

Waqt li f'pajjiżna rridu nżommu d- drittijiet tal-media kollha li għandna fil-liġijiet eżistenti, ma dehrilniex li lil din għandna b'xi mod niffavoruha aktar minn ħaddieħor f'dan il-livell.

Jidhrilna li l-prinċipju tad-dritt personali ta' kull ċittadin li jżomm privata d-data li tikkonċerna lilu hu ħafna aktar importanti minn dak - jekk hu prinċipju - li niftħu l-aċċess għall-media.

Prinċipju ieħor li użajna hu li l-liġi tippermetti l-ipproċessar tad-data għal skopijiet ta' statistika u riċerka sakemm inti għandek għan partikolari li tippubblika statistika jew riċerka u sakemm tissodisfa l- awtorita' kompetenti li qed timplimenta ċerti salvagwardji.

Applikajna wkoll il-prinċipju li d-data protection m'għandhiex x'taqsam ma' freedom of information.

Il-kunċett ta' data protection huwa differenti totalment mill-kunċett ta' freedom of information.

Ta' l-ewwel jikkonċerna ċerta data maħżuna f'computers, kif din se tintuża, u min għandu aċċess għaliha.

Il-kunċett ta' freedom of information huwa d-dritt taċ-ċittadin li jaċċedi għall-files tal-gvern li jikkonċernaw lilu li pero' mhux neċessarjament għandu d-data tiegħu fuqhom.

Mela taħt din il-liġi għandek id-dritt ta' aċċess għad-data kollha dwarek li tista' tkun maħżuna f'kull sistema pubblika u privata, pero' m'għandekx il-freedom of information procedures li normalment jinkwadraw ruħhom fl-aktar liġi famuża, il-Freedom of Information Act Amerikana.

M'inix qed ngħid li f'pajjiżna m'għandux ikollna l-Freedom of Information Act.

Anzi ngħid li rridu naslu fil-punt fejn iċ-ċittadini jkollhom aċċess għall-files li jkollu l-gvern, pero' hawnhekk qed nitkellmu fuq żewġ affarijiet totalment differenti.

Qed niggarantixxu l-aċċess għad-data, li wieħed jista' jikkoreġiha, qed niggarantixxu d-dritt li titlob li titħassar data dwarek pero' m'aħniex qed nagħmlu Freedom of Information Act tradizzjonali.

Hemm irridu naslu billi jkollna Att ieħor separat.

Illum jekk tara l-leġislazzjonijiet kollha moderni, lanqas fl-Amerika m'għadhom jagħmlu kif kienu jagħmlu fis-sebgħinijiet.

Dak iż-żmien, id-Data Protection Act kienu jorbtuha mal-Freedom of Information Act, imma llum l- istati kollha inkluż Texas, Utah u Illinois kollha qabdu triq totalment differenti u l-Freedom of Information Act qegħdin jisseparawha totalment mid-Data Protection Act.

Din hija tendenza li teżisti mhux biss fl-Amerika imma wkoll fl-Ewropa, f'dawk il-pajjiżi li għadhom kemm għamlu update tal- protection acts tagħhom f'dawn l-aħħar erba' snin.

Il-freedom of information ħarġuha mid-data protection għax fir-realta' dan l-att illum sar ħafna aktar wiesa' minn dak li huwa ggarantit fid-Data Protection Acts.

Mr Speaker, se ngħid xi ħaġa fuq fuq dwar it-taqsimiet differenti li għandu dan l-Att.

It-tieni parti hija l-prinċipju ta' applikazzjoni tiegħu.

Hawn prattikament qed ngħidu li dan l-Att japplika għall-ipproċessar ta' data personali li jsir f'Malta u li għandu x'jaqsam ma' persuni fiżiċi u mhux persuni morali jew legali.

Fit-tielet parti qed niddefinixxu x'inhuma l-ħteġijiet u kriterji biex ikun jista' jsir processing.

Dan hu l-proċess tekniku kif tqabbel ammont kbir ta' data li għandek.

Mela jekk għandek ir-reġistru elettorali, fejn għandek ħafna ismijiet, toroq, lokalitajiet u identity numbers, tista' tgħidlu biex joħroġlok il-lista ta' min għandu bejn 18 u 20 sena.

Is- software li tuża u l-att fiżiku biex toħroġ dik il-lista huwa magħruf bħala l-processing tad-data.

It-tielet parti tistabbilixxi r-regoli ta' kif u meta għandu jsir il-processing tad-data.

U jista' jsir għal raġunijiet li huma, skond il-liġi, speċifiċi u li jkunu magħrufa minn qabel li l-metodu tal-processing ikun korrett u up-to-date u limitat severament għal raġunijiet li jkunu ġew dikjarati minn qabel.

Qegħdin nistabilixxu wkoll numru ta' kriterji dettaljati ħafna li mhux se nidħol fihom f'dan l- istadju, fejn qed ngħidu li dan il-processing ikun jista' jsir biss jekk ikun hemm jew il-permess espliċitu tal-persuna konċernata li se tiġi proċessata d-data tagħha jew inkella meta jkun hemm il-każijiet eċċezzjonali li semmejt qabel.

Qed nippermettu wkoll il-processing tad-data għad-direct marketing basta dan ikun mingħajr cost għaċ-ċittadin li jidħol fih, u jkun magħruf li jekk inti qed tibgħat dik l-informazzjoni, qed tagħti l-permess tiegħek biex dik l-informazzjoni tkun tista' tiġi proċessata għall-iskopijiet tad-direct marketing.

Qed nesiġu li għandu jkun hemm il-permess espliċitu taċ- ċittadin għal dak li għandu x'jaqsam ma' proċessar ta' sensitive data.

Din hija data dwar xi ħadd li minnha tista' tasal għar-razza jew l-etnia ta' dak li jkun, għall-opinjoni politika tiegħu, ir-reliġjon, il-philosophical beliefs, jekk hux imsieħeb jew le fi trade union u l-ħajja reliġjuża jew sesswali tiegħu.

Biex tipproċessa xi ħaġa minn din id-data - u issa l- partiti politiċi jridu jħabbtu rashom - trid il-permess espliċitu ta' kull persuna u dak il-permess jista' jiġi withdrawn minn dik il-persuna meta jrid u meta jogħġbu with no questions asked.

Ir-raba' parti ta' l-Att tikkonċerna l-ipproċessar ta' data sensittiva li għadni kemm semmejt għal għanijiet speċifiċi.

Hemm data personali u data personali sensittiva.

Qed noqogħdu ħafna aktar attenti għad-data personali sensittiva.

U dan huwa permissibbli li jsir anke minn non-profit-making organisations u huwa limitat għall-membri tagħhom biss.

L-iscouts, per eżempju, iżommu database fuq l-iscouts li huma membri.

Hemmhekk jistgħu jipproċessaw id-data mingħajr il-ħtieġa tal-permess ta' kull scout individwali għal raġunijiet ta' saħħa, ta' riċeka jew statistika, iżda hemm kondizzjonijiet li jridu jiġu rrispettati minħabba raġunijiet oħra.

Din kwestjoni ta' bilanċ.

Ħassejna l-bżonn li nxaqilbu aktar lejn ċittadin milli lejn il-gvern.

Qgħadna attenti ħafna li l-okkażjonijiet meta s- sensitive personal data tista' tiġi pproċessata mingħajr il-kunsens speċifiku taċ-ċittadini jkunu l-inqas każi possibbli u f'kull każ qegħdin insemmu numru ta' salvagwardji li jridu jiġu sodisfatti qabel ma jsir dan il-proċessar.

Hawnhekk qed inkunu kawti ħafna dwar dak li nippermettu u żgur li morna aktar favur id-dritt ta' privatezza milli l-bżonn ta' governanza.

Wieħed jista' jaqbel jew ma jaqbilx, imma naħseb li din hija leġislazzjoni sensittiva ħafna u tieħu in konsiderazzjoni b'mod qawwi d- dritt ta' privatezza taċ-ċittadin.

Il-ħames parti titkellem dwar il-ġbir ta' data u d-dritt ta' aċċess għaliha u tistabilixxi fil-qosor żewġ prinċipji L-ewwel prinċipju hu li min jipproċessa d-data għandu jinforma lill-persuna li dwarha tkun qed tinġabar l-informazzjoni.

Mela bħala proċessur ma nistax naqbad niġbor data mingħajr ma ninforma lill-persuna konċernata.

Barra minn hekk, min se jkun responsabbli għall-ġbir tad-data jrid jinforma lill-persuna konċernata għaliex qed jiġborha u jinformaha wkoll bid-drittijiet li għandu biex jaċċedi għad-data, biex jaqraha, jikkoreġiha jew iħassarha.

Hemm obbligazzjonijiet oħrajn meta ġġib data minn data banks oħra u hawnhekk qed indaħħlu l-prinċipju bażiku li ħadd ma jista' jiġbor informazzjoni fuq ħaddieħor mingħajr ma jinformah bil-parametri ta' dik it-talba.

It-tieni prinċipju importanti li qed nistabilixxu f'din il-parti huwa d- dritt ta' kull persuna li nġabret data dwarha li taċċedi għaliha bl-aktar mod vast possibbli.

Jekk xi ħadd għandu data fuqek għandek dritt assolut taraha.

Dan id-dritt tista' teżerċitah f'intervalli raġonevoli u għandek dritt assolut li titlob mhux biss li tinbidel informazzjoni skorretta u li din titħassar imma,aktar 'il quddiem, jekk it-talba tiegħek ma tiġix milqugħa, kif tista' tappella u tmur il-qorti.

Jiġifieri hawnhekk qegħdin inkomplu nirradikaw li mhux biss iċ-ċittadin għandu dritt ikun jaf meta tiġi pproċessata d-data fuqu u qed nirrestrinġu l-każi meta tista' tiġi proċessata, imma qed nagħtu wkoll liċ-ċittadin aċċess għal dik id-data u naraw li jiġi avżat jekk tkun qed tinġabar fuqu.

Is-sitt parti titkellem l-aktar dwar in-numru ta' kondizzjonijiet imposti fuq min jaħżen id-data u tipprovdi numru ta' eċċezzjonijiet għas-sigurta' ġenerali li għandha s-sistema sħiħa.

Is-seba' parti timponi l-obbligu fuq min qed jaħżen id-data li jinforma lill-awtorita' kompetenti qabel ma jipproċessaha.

Mela jekk għandi d-data maħżuna legalment fejn avżajt lin-nies li qed niġborha, x'se jkun hemm fiha, għaliex qed niġborha u dawn tawni l-kunsens li niġborha, qabel ma nipproċessa dik id-data rrid navża lill-awtorita' kompetenti li se nagħmel dak il-proċess u anke nistabilixxi kif l-ipproċessar jista' jseħħ.

L-aħħar parti tittratta t-twaqqif tal-Malta telecommunications authority, li taħt dan l-Att se jkollha funzjoni esekuttiva li toħroġ ir-regolamenti ta' kif għandu jsir l-ipproċessar, tagħmel il-formoli, eċċ. Se jkollha wkoll funzjoni ta' etika li tiżviluppa flimkien ma' l-operaturi fis-settur, u wkoll funzjoni edukattiva, għax mhux biżżejjed li nagħmlu liġijiet dwar id-drittijiet taċ-ċittadin imma qed nobbligawha tagħmel kampanji biex tinforma liċ-ċittadini tagħna dwar id-drittijiet tagħhom taħt din il-liġi l- ġdida.

Se tkun garantita l-indipendenza tagħha u se tkun kompletament awtonoma.

Din hija wkoll sezzjoni li tistabilixxi numru ta' poteri għall-awtorita'.

Din tista' taċċedi għad-data kollha maħżuna minn kull entita' u minn kull persuna.

Għandha wkoll id-dritt li titlob informazzjoni u dokumentazzjoni dwar sistemi li għandhom x'jaqsmu mat-taħżin tad-data u d-dritt li tordna r- ratifika tagħhom, jiġifieri tordna li ċerta data maħżuna tiġi korretta jew imħassra.

Fi kliem ieħor se tkun awtorita' li tiżgura li l-liġi tiġi osservata.

Se tirregola wkoll ir-rimedji li wieħed jista' jkollu f'każ ta' abbużi.

Apparti multa ta' Lm10,000 jew ħabs jew inkella l-multa u l-ħabs flimkien għal min jikser il-liġi, qegħdin ukoll indaħħlu d-dritt tad-danni ċivili għal min ikun bata minn abbuż.

Dan ifisser li mhux qed indaħħlu biss ir-reat kriminali imma wkoll id-danni ċivili għal min ikun sofra abbuż waqt l-ipproċessar tad-data.

Qed indaħħlu wkoll metodu ta' appell f'dak li qed insejħu data protection appeals board.

Tista tidħol ukoll il-qorti ta' l- appell f'każi ta' punti ta' liġi.

Biex nagħlaq, Mr Speaker, il-bieraħ, kif diġa' għedt, approvajna minn din il-Kamra t-tieni qari tal-liġi dwar l-e-commerce.

Illum qed inressqu l- liġi dwar id-data protection u nawgura li sa l-aħħar tas-sena dawn iż-żewġ proposti tal-liġi jkunu verament applikabbli.

B'dan il-mod inkunu ħloqna l- qafas legali għal żvilupp veru f'pajjiżna.

Mingħajr dawn il-parametri legali l-e-society, l-e-commerce u l-e-government qatt ma seta' jseħħ.

Wara nistgħu nibdew bl-infrastruttura, bis-sistemi, bit-tagħlim, bl- awareness u bil-kampanji edukattivi biex Malta ssir tabilħaqq e-society.

Imma l-iżvilupp veru jentħieġ il-liġijiet bħala qafas, basta lkoll kemm aħna, is-soċjeta' Maltija kollha, tifhem li din hi t-triq li ma nistgħux nitilfu.

M'għandniex għażla.

Id-dinja kollha se timponi din it-triq fuqna u rridu nieħdu din l-isfida bis-serjeta' inkella se nitħallew lura.

Mr Speaker, m'għandix dubju li din il-liġi tista' tkun is-sors ta' diskussjoni kemm f'dan il-parlament kif ukoll barra.

Jekk wieħed jara l- leġislazzjoni li teżisti jsib li m'hemm l-ebda pajjiż li qata' l-istess linja.

Kulħadd qata' linji skond il-bżonnijiet tiegħu u ħafna pajjiżi għaddew minn tlieta jew erba' liġiijet differenti skond iċ-ċirkostanzi.

M'inix qed ngħid li din hija leġislazzjoni perfetta, anzi mill-esperjenza naħseb li jkollna nbiddlu.

Jafu jgħaddu sentejn u jiġu emendi oħrajn għaliha, pero' naħseb li hija leġislazzjoni raġonevoli, li tgħallmet ħafna mill-esperjenzi ta' pajjiżi barranin u mid-dibattiti li saru f'dawn l-aħħar 30 sena fl-Ewropa u fl-Amerika, fejn ħafna biżgħat ma seħħewx iżda twieldu oħrajn ġodda.

Din mhux se tkun the final word fuq data protection.

Aħna rridu li dan il-parlament isib il-bilanċ li huwa tajjeb għal pajjiżna.

Bħala rappreżentant tal-gvern u bħala ministru li qed nippilota din il-liġi ntenni li lesti nisimgħu suġġerimenti dwar kif nistgħu ntejbu waqt li nżommu f'rasna li dan huwa t-tieni pilastru leġislattiv li jrid iwassalna għall-e-society.

Nemmen li l-gvern qed jagħmel sehmu.

Għandu rwol speċifiku li jipprovdi l-viżjoni u l-istrateġija, is-sistemi għall-użu taċ-ċittadini u li jagħmel l-e-government realta'.

Għandu r-rwol ukoll li jagħti l-bażi edukattiva, iġiegħel li jkun hawn awareness dwar dawn is-sistemi, u n-nies li jaħdmu f'dan il-qasam.

Bħal ħafna pajjiżi Ewropej irridu naqdfu bil- bosta u noħolqu dik li l-Ingliżi jsejħulha "critical mass", il-ħtieġa li kulħadd iħoss fis-soċjeta' kollha, biex nagħmlu e-society realizzabbli.

Mr. Speaker, irrid ngħid li mingħajr is-settur privat u organizzazzjonijiet bħaċ-chamber of commerce, il-GRTU, il-hotels association, mingħajr kulħadd on board ma naslux.

Il-gvern jista' jagħmel dak li hemm imsemmi fil-white paper, is-sistemi kollha ta' l-e-government, nistgħu nkabbru l-livell edukattiv ta' pajjiżna, imma mingħajr il- parteċipazzjoni sħiħa tan-nies tal-kummerċ u ta' dawk li m'humiex fil- kummerċ ma naslux biex ikollna e-society.

Il-gvern qiegħed jipprova joħloq dik il-critical mass imma rridu naslu lkoll flimkien.

Forsi l-aktar ħaġa faċli għall-gvern hija li jibni s-sistemi tiegħu.

L-aktar diffiċli hija li nikkonvinċu lil min huwa fil-privat li biex jibqa' jikkompeti fis-suq, biex jakkwista kuntratti minn Malta u minn barra, issa huwa ż-żmien li jinvesti ma' l-istat.

Jekk ma nkabbrux il-bażi edukattiva tagħna, ma nħarrġux it- technicians, ma nkabbrux l-awareness ġenerali dwar il-bżonn li nibdew nużaw dawn is-sistemi jekk ma ninvestux flimkien fil-pajjiż mhux se jkollna kompetizzjoni aktar 'il quddiem.

Strategic partnership serja bejn gvern u privat li ma tieqafx ħesrem twassal biex f'dan il-pajjiż l-IT tkun sekonda natura għal kulħadd.

Din tnaqqas id-divide li hemm fis-soċjeta'.

Is-sistemi inter-attivi li jeżistu llum fi ftit snin se jwasslu biex anke min hu illitterat se jkun jaf iħaddem il-computer.

Xi tmien xhur ilu l-Microsoft ippreżentaw webpages ta' l-internet għal min hu nieqes mid-dawl.

B'dan il-mod bniedem nieqes mid-dawl jista' jħaddem l-internet daqs wieħed li għandu d-dawl.

Wieħed li m'għandux riġlejn illum jista' jħaddem computer daqskemm nista' jien.

U minn hawn u ftit ieħor il-computer se jasal għal stadju li jagħraf iħaddimlek is-sistemi għalih.

Mela din hija opportunita' kbira pero' investiment fit- teknoloġija biss m'huwiex biżżejjed, hemm bżonn investiment f'tibdil ta' kultura.

U għalhekk l-appell tiegħi lis-settur privat hu li dan jara kif qed jaħdem il-gvern u jagħraf li jekk irid jikber, jekk irid iġib aktar xogħol ta' IT lejn Malta u allura jagħmel aktar flus, irid ikabbar il- kummerċ.

Issa huwa ż-żmien ta' investiment.

Il-gvern qed joffri din l- opportunita', għandu viżjoni ċara u jixtieq jingħaqad mas-settur privat.

Għas-settur privat din hija opportunita' tad-deheb.

Jekk nidħlu għaliha bil- kapaċitajiet li għandna aħna l-Maltin biex nitgħallmu u nadattaw ruħna għal ħwejjeġ ġodda naslu nagħmlulhom aħjar milli jagħmluhom pajjiżi oħra.

Il-bieraħ semmejt wieħed Malti li fl-1988 beda jitgħallem hawn Malta mal- Franċiżi fuq il-GIS mapping.

Dan ħaduh Pariġi, telaqhom, għamel kumpannija tiegħu, ħa numru ta' kuntratti għal rasu, mar is-Saudi Arabia u l-Emirates u hemmhekk beda jinnegozja software systems.

Ma kienx biżżejjed, mar l- Indja u fetaħ kumpannija, fejn kien jimpjega 30 jew 40 software programmer.

Reġa' mar lura fl-Ewropa u llum qiegħed lura Malta.

Dawk huma l-Maltin u bħalu għandna għexieren.

Din hija opportunita' tad-deheb għall-poplu tagħna.

Jekk ningħaqdu flimkien, gvern, settur privat u poplu, l-isfida nirbħuha żgur.

Grazzi, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Anġlu Farrugia.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Mr Speaker, xtaqt nibda d-diskors tiegħi fuq din il-liġi billi ngħid xi ħaġa fuq il-kunċett tad-digital divide.

Meta nitkellmu fuq l-IT aħna ngħidu li issa kulħadd se jkollu aċċess u dritt għall-informazzjoni, pero' ta' min igħid li biex dak li jkun juża dan kollu jrid jiġi mgħallem.

Il-ministru jaf li mill-popolazzjoni ta' Malta m'hemmx iktar minn 10% li jafu jużaw il-computer?

Jaf li l-Amerika ħadet aktar minn għaxar snin teduka lill-poplu biex tnaqqas il-problema tad-digital divide?

Allura kif jista' titkellem fuq drittijiet u obbligazzjonijiet meta hawn din il-problema?

U l-ewwel ma jrid jagħmel il-gvern hu li jindirizza din il- problema u mhux l-aqwa li jġib il-liġijiet bl-għaġġla hawnhekk, bil- konsegwenzi soċjali li jġibu magħhom.

Jiena naħseb li l-Partit Nazzjonalista huwa aħjar minna f'dak li hu ġbir ta' informazzjoni.

Naf ukoll li l-ministru jħobb il-computers u grazzi għalih ukoll li l-Partit Nazzjonalista organizza ruħu fiż-żmien meta kien hemm bidla fil-mexxej.

Dan qed ngħidu għax hu jaf li meta tiġbor l- informazzjoni għandek responsabbilta' kbira u trid toqgħod attent ukoll kif se tużaha.

Hawnhekk fuq hekk qed nitkellmu, u allura rridu naraw sew kif se nagħtu ċertu poter, lil min se nagħtuh, u liema supervisory body se jikkontrolla dan kollu.

Mr Speaker, bħala oppożizzjoni fil-prinċipju naqblu li din il-liġi għandha ssir imma aħna tal-fehma li trid tiġi ppreżentata b'mod ħafna u ħafna aħjar.

Kif inhi ma naqblux magħha.

Il-ministru qalilna li jekk l-informazzjoni tinġabar u tintuża b'mod ħażin jista' jbati kulħadd.

Kien hawn ħafna Maltin li batew minħabba l-mod kif gvern Nazzjonalista ġabar u uża informazzjoni fil-konfront ta' xi Laburisti.

Mhux se noqgħod insemmi ismijiet, imma tan-naħa l-oħra huma professuri fis-sengħa ta' kif tuża l-poter politiku u tabbuża mill- informazzjoni li tkun ġbart.

Aħna lanqas nibdew ħdejhom!

U huwa appuntu minħabba li batew nies innoċenti li aħna ma naqblux ma kif qegħda mfassla l- liġi.

Il-Partit Nazzjonalista kellu l-informazzjoni fuq dak u fuq l-ieħor u din l-informazzjoni nġabret b'mod abbużiv mill-files governattivi u minn nies fiċ-ċivil kemm meta l-kien fil-gvern u anke meta ma kienx.

Mela meta l- ministru jiġi jgħidli li din hija liġi li nistgħu nitkellmu fuqha, jiena ngħidlu li din hija liġi zoppa.

Mr. Speaker, l-aktar ħaġa importanti f'liġi bħal din hija t-trasparenza.

Kif jista' jkollok fiduċja meta taf li bħala ċittadin mhux se jkollok l-istess drittijiet li għandu min jista' juża l-poter!

Il-Ministru semma' l-Amerika.

F'Lulju li għadda l-President Clinton ħareġ jgħid li kull ċittadin għandu jkollu d-dritt ta' l-aċċess għall-informazzjoni li tista' tolqot lilu personali.

Ara dan id-dritt tistax issibu f'din il-liġi!

Il-Partit Laburista minn dejjem ried idaħħal dawn id-drittijiet, u llum bi pjaċir ngħid li fid-dokument soċjali li għadna kif ressaqna għall-approvazzjoni tal-konferenza hemm dan id-dritt li huwa msejjaħ citizen charter.

U dan huwa d-dibattitu serju li wieħed għandu jitlaq minnu.

Fil-manifest elettorali għall-elezzjoni ta' l-1971, il-Partit Laburista kien diġa' qed jgħid li għandu jkun hemm awtorita' indipendenti, tipo ombudsman, li tipproteġi liċ-ċittadin.

Huwa veru li din damet biex daħlet imma l-idea kienet dejjem tal-Partit Laburista.

Meta wieħed isemmi d-drittijiet u l-obbligazzjonijiet irid isemmi wkoll li f'każi ta' saħħa u ta' edukazzjoni jista' jagħti l-kas li bniedem ma jkunx awtorizzat jidħol fil-file kollu imma jkollu dritt għal ċerta informazzjoni.

Dan huwa poter li l-istess liġi ma tagħtikx u għalhekk għandek problemi serji.

Il-ministru qal li din il-liġi mmudellaha fuq dik Svediża - u fuq dan is-suġġett il-gvern qed ilaqqat, għax waħda ħadha mill- Awstralja u oħra mill-Irlanda u issa din qed jeħodha mill-Isvezja - minħabba li aħna nixbhu ħafna lill-Isvediżi.

Issa ma nafx f'liema sens għamel dan l-istatement, għax il-kultura Maltija hija kompletament differenti mill-kultura Svediża, u anke l-mod kif naħsbu huwa għal kollox differenti.

Mr. Speaker, irrid ngħid ukoll li fil-liġi li għandna quddiemna hemm ħafna konflitti mal-kovenzjoni ta' l-1981 tal-Kunsill ta' l-Ewropa vis-a- vis protezzjoni ta' l-individwi f'dak li hu l-proċess awtomatiku ta' personal data.

L-għan ta' din il-konvenzjoni kien li jissalvagwarda l- interessi, id-drittijiet u l-fundamental freedoms taċ-ċittadin fejn tidħol il-privatezza l-aktar meta l-istess informazzjoni tista' tgħaddi minn stat għal ieħor.

Din il-ħaġa l-ministru ma semmihiex fl-introduzzjoni tiegħu.

Il- konvenzjoni tgħid li għandek ċerti kategoriji ta' data li m'għandhom qatt ikunu suġġetti li tiġborhom jekk mhux għal raġunijiet partikolari, u anke li ċ-ċittadin għandu dritt li jiġi informat, pero' hawnhekk dawn ma jeżistux.

Per eżempju, taħt din il-konvenzjoni awtorita' ma tistax tiġbor informazzjoni li għandha x'taqsam ma' l-opinjonijiet politiċi ta' persuna.

Huwa abbuż li partit politiku jiġi jgħid li għandu dritt jiġbor informazzjoni mingħajr il-kunsens ta' l-ieħor.

Mr. Speaker, hemm ukoll il-kwestjoni tar-reliġjon.

Il-Kostituzzjoni ta' Malta tiddefinixxi li kulħadd għandu dritt jemmen li jrid, imma tgħid ukoll li r-reliġjon tagħna hija dik Kattolika.

Issa jekk xi ċittadin Malti jiddeċiedi li jibda jipprattika reliġjon oħra, din il-konvenzjoni ma tħalli lil ħadd jiġbor informazzjoni dwar twemmin reliġjuż ta' ħaddieħor.

Il- konvenzjoni ma tħallikx ukoll tiġbor kategoriji ta' data f'dak li għandha x'taqsam ma' criminal convictions.

Anke hawn għandu problema l-gvern għax il-konvenzjoni Ewropea tagħmilha ċara li dak li jkun ma jistax jaqbad u juża informazzjoni ladarba qed jittratta bniedem bħala suspettat jew bħala persuna bi previous conviction jekk ma jkollux ċerti drittijiet salvagwardati.

Hawnhekk din ma tissemmiex.

Barra minn hekk ċerti remedies li wieħed jitlob li jkollu li ssemmi l- konvenzjoni huma differenti mill-għanjiet tal-liġi li għandna quddiemna.

Meta l-liġi ġiet drafted kien hemm min ġibed l-attenzjoni tal-ministru - jekk mhux lilu personali lil xi ħadd ieħor, forsi lill-prim ministru - li din m'hijiex daqshekk in line ma' dak li tkellmu dwarha fil-Kunsill ta' l- Ewropa.

Meta l-Partit Laburista kien fil-gvern tan-naħa l-oħra kienu jmorru jgħidu lill-pajjiżi l-oħra li f'Malta kien hawn police state.

(Interruzzjonijiet) Illum għandi l-unur ngħid li din il-liġi se tħammrilkom wiċċkom mal-pajjiżi Ewropej - il-konvenzjoni titkellem fuq awtorita' indipendenti b'mod assolut, li twettaq l-affarijiet b'mod trasparenti, minħabba li din se tkun xi ħaġa li tidħol fis-suġġett delikat ħafna fejn għandu x'jaqsam il-collection ta' data - għax skond klawsola 36 ta' din il- liġi:

"L-awtorita' kompetenti għandha tkun il-persuna li tiġi nominata b'ordni tal-Ministru."

Din hija l-ewwel oġġezzjoni ta' l-oppożizzjoni għal din il-liġi.

Ma jistax ikun li minn banda nitkellmu fuq protezzjoni ta' individwi u fuq il-privatezza u l-integrita' personali tagħhom u mbagħad naħtru awtorita b'mod li l-gvern qisu għadu qed jiġbor l-informazzjoni bħala Partit Nazzjonalista.

Il-gvern irid jaħseb bħala gvern b'responsabblita' lejn il-poplu Malti kollu.

Dan irid jagħmlu bil-fatti u l-fatti m'humiex qegħdin hawn.

Il-konvenzjoni tal-Kunsill ta' l-Ewropa titkellem fuq awtorita', imma ma tgħidlekx li din tiġi nominata mill-ministru.

Il- konvenzjoni titkellem fuq awtorita' trasparenti, indipendenti u li tkun ukoll soġġetta għal xi ħadd.

Meta l-gvern Nazzjonalista daħħal l-ombudsman fl-1995, aħna bħala oppożizzjoni qbilna fuqu għax dan la huwa taħt il- kontroll tal-prim ministru, la taħt il-kontroll tal-kap ta' l-oppożizzjoni u lanqas taħt xi ministri.

Huwa taħt il-kontroll tal-parlament u kull sena jrid jiġi hawn u jgħidilna x'għamel u aħna niddiskutu r-rapport tiegħu.

Imma din il-liġi mhux hekk qegħda.

U din hija ġennata, l-aktar meta tara l- liġi li għaddejna din is-sena li tipprovdi għat-twaqqif ta' awtorita' ta' Malta dwar il-komunikazzjoni.

Jekk kien hawn xi ħaġa li ddibattejniha bl- aktar mod oġġettiv u ħadna l-ħin fuqha kienet il-kwestjoni tal-funzjonijiet ta' l-awtorita' dwar il-komunikazzjoni.

U taf x'insibu, Mr Speaker?

Apparti li ma nistax nifhem għaliex din il-liġi qed jippilotha l-ministru tal-ġustizzja u gvern lokali u mhux il-prim ministru - (Interruzzjonijiet) imbagħad ir-responsabbilta' nxteħtet fuq il-ministru responsabbli mill-komunikazzjoni - din il-liġi għandha bħala għan li:

"...tiżgura l-liberta' tal-komunikazzjoni u li l-komunikazzjonijiet m'għandhomx ikunu limitati ħlief...",

imbagħad isemmi diversi raġunijiet fosthom il-protezzjoni tad-dritt għall- privatezza.

Il-ministru qed jgħidilna li se jkun hemm l-indipendenza.

X'indipendenza!

Fl-Att dwar it-Twaqqif ta' l-Awtorita' ta' Malta dwar il- Komunikazzjoni għamilna kruċjata dwar kif għandha titwaqqaf u ma nafx kemm- il emenda pproponejna fl-istadju tal-kumitat, imbagħad jiġi hawn il- ministru u b'konvinzjoni jgħidilna li ma tantx għandna problemi!

Mela l- ewwel oġġezzjoni ta' l-oppożizzjoni hi li din l-awtorita hija maħtura mill- ministru.

Meta wieħed jitkellem fuq id-drittijiet tal-bniedem, kienu x'kienu ż- żmenijiet li l-pajjiż kellu jgħaddi minnhom, waħda mill-affarijiet kardinali li kulħadd jaqbel fuqha hi li dawn għandhom jiġu protetti.

Il- ministru qal li aħna rridu naraw li din il-liġi ma tkunx konfliġġenti mad- dispożizzjonijiet li joħorġu mill-Konvenzjoni Ewropea, imbagħad mill-banda l-oħra diġa' xekkel d-dritt li bniedem ikollu rimedju quddiem awtorita' trasparenti u indipendenti.

Din l-awtorita' m'hi se tkun indipendenti xejn għax se tkun maħtura minn bniedem politiku.

(Interruzzjonijiet) Ma nistax nifhem għaliex saret b'dan il-mod għax jiena żgur li l-ministru ra l- liġijiet barranin u l-konvenzjonijiet li jitkellmu fuq id-drittijiet tal- bniedem.

L-aktar waħda kardinali hija mibnija fuq il-Bill of Rights, pero' klawsola 6 ta' din il-liġi tgħid li:

"Bla ħsara għal dak li hemm provdut f'dan l-artiklu, id- dispożizzjonijiet ta' dan l-Att m'għandhomx jolqtu d-dispożizzjonijiet ta' l-Att dwar il-Konvenzjoni Ewropea, dwar id-dritt tal-liberta' ta' l-espressjoni jew id-dispożizzjonijiet ta' l-Att dwar l-Istampa dwar libertajiet ġurnalistiċi."

Imbagħad klawsola 6(2) tgħid li l-awtorita' kompetenti, li huwa l-persuna nominat mill-ministru,

"... għandha tinkoraġġixxi l-abbozzar ta' kodiċi ta' kondotta adattat li jkun japplika għall-ġurnalisti u għall-media."

Imma kif tpoġġi l-karru qabel iż-żiemel!

Kif tista' tiġi hawnhekk tippreżenta dan l-Att meta l-homework dwar dak li għandu x'jaqsam mal- ġurnalisti għadu ma sarx!

Meta kontu qegħdin tfasslu din il-liġi tkellimtu mal-press club?

Iltqajtu ma' l-għaqda tal-ġurnalisti biex taraw fuqiex qegħdin nitkellmu hawn?

Int semmejt l-Isvezja u jien se nsemmilek l- Ingilterra.

Kulħadd għandu code of ethics tiegħu, u ma tistax ikollok protezzjoni jekk ma tkunx marbut ma' code of ethics.

Il-ġurnalisti huma nies li jkollhom ħafna informazzjoni fuq dak u fuq l-ieħor u din jistgħu jużawha tajjeb jew ħażin.

Hawn nikkwota kliem l-arċisqof lill-ġurnalisti li waqt bibita fil-Milied qalilhom:

"Ikun vera irresponsabbli dak il-ġurnalist li bl-informazzjoni li jkollu jwassal biex issir ħsara lil persuna jew persuni jew anke grupp ta' persuni billi jutilizza ħażin dik l-informazzjoni."

U din tapplika għal kulħadd.

Għandna ġurnalisti serji imma għandna ġurnalisti irresponsabbli wkoll.

Hemm uħud li xogħolhom jafuh sew, u fejn ma jafux jistaqsu, iżda hemm oħrajn li ma jqisux li b'ċerta informazzjoni se jkunu qed jagħmlu ħsara kbira anke lilhom infushom.

Jekk temmen li din il-liġi għandna naqblu magħha u li dawn huma artikoli importanti li għandna nimxu fuqhom, allura kif tista' tgħid li l-awtorita' se tinkoraġixxi l- abbozzar ta' kodiċi ta' kondotta adattat?

Inti trid tara li dan ix-xogħol ta' abbozzar ta' kodiċi ta' kondotta jkun diġa' sar.

Ma jagħmilx sens li titkellem fuq ħaġa meta għadha ma saritx.

F'dan il-każ min se jirregola lil min?

F'dan il-każ il-gvern telaq bil-karru u l-ħmar ħallih warajh.

L-istess konvenzjoni tobbliga li meta wieħed jagħmel automatic processing jrid ikollu metodu li f'dak li hu carrying out of logical and responsible operation of that data, anke d-dissemination...

(Interruzzjonijiet) Dawn marbutin ukoll ma' drittijiet, ma' morali u ma etika.

Kif tista' titkellem fuq informazzjoni jekk ma ssemmix etika jew morali?

Għandek issues li jaqgħu taħt l-etika u allura bilfors li waħda tiġi qabel l-oħra.

Per eżempju, f'klawsola 8 jissemma l-ipproċessar għal għanijiet storiċi u xjentifiċi.

Anke hawnhekk, waqt id-data processing għal skopijiet storiċi, xjentifiċi jew għall-finijiet ta' statistika bniedem jista' jkun qed jindirizza persuna li tkun għadha ħajja.

U anke f'dan il-każ saru abbużi.

(Interruzzjonijiet) Inti semmejt l-abbużi li saru fi żmien l-aħħar gwerra, speċjalment min-Nażi, imma saru wkoll abbużi minn data xjentifika anke reċentement minn gvernijiet Ewropej.

U kien minħabba f'hekk li l-Unjoni Ewropea kellha toħroġ direttivi dwar dak li għandu x'jaqsam ma' ksur bio- etiku in konnessjoni ma' ġbir ta' informazzjoni xjentifika li tolqot anke gruppi ta' nies.

Aħna nafu kemm inqala' chaos u kwestjonijiet morali in konnessjoni mas-Siamese twins Għawdxin.

Immaġina ma jkunx hemm salvagwardi dwar l-użu u l-ipproċessar ta' din it-tip ta' informazzjoni.

Mr Speaker, irrid ngħid ukoll li l-awtorita' għandha mhux inqas minn 30 funzjoni.

Skorrettement fost dawn il-funzjonijiet hemm li din tirċievi rapporti, li teżerċita kontroll u proċessar, li jkollha dritt tibgħat informazzjoni lil xi public authority, li tagħti direzzjonijiet li jkun hemm bżonn, jew tagħti parir lill-ministru fuq xi ħaġa li hija relatata ma' waħda minn dawn il-funzjonijiet ......

Hemm kemm-il waħda, u mhux se noqgħod insemmihom kollha għax qegħdin fil-liġi.

Mela l-ministru jaħtar bniedem imbagħad joqgħod jagħtih il-pariri dwar kif għandu jimxi.

Din il- ħaġa m'hijiex fl-ispirtu ġust.

Dan kollu qed ngħidu għax ladarba qegħdin ngħidu li rridu nissalvagwardjaw il-privatezza, fl-istess ħin irridu nagħtu aċċess liċ-ċittadin li jista' jiġi abbużat minn dik l-informazzjoni.

Hemm prinċipju latin li jekk wieħed jiżbalja, hu min hu, jrid jirrispondi għal għemilu.

Issa ladarba bniedem qed ikollu d-dritt li jiġbor data fuq persuna, dik il-persuna għandu jkollha l-aċċess għal kollox ħalli tara sarx xi abbuż u tieħu passi kontra dak li jkun.

Mela jekk jiena ċittadin normali u naf li l-gvern, ministru jew dipartiment qed jagħmel frodi, mingħajr ma jkolli bżonn il-kunsens ta' ħadd, lanqas tal-pulizija, nista' nieħu lil min ikun il-qorti biex nikkaverja l-losses jew il-flus li tħarbtu bħala kawża ta' frodi.

Din is-sistema ilha teżisti għal mijiet ta' snin, u l-għeruq tagħha ġejjin mill-Ingilterra minn żmien il-Middle Ages.

Hemm il- prinċipju li jekk inti trid demokrazija ħielsa liċ-ċittadin trid tagħtih l- istess drittijiet li jkollu r-re, imma din il-liġi m'hijiex qed iżżomm l- istess bilanċ maċ-ċittadin.

Fl-Amerika, dan il-prinċipju daħħlu l-President Abraham Lincoln fl-1863.

Dan ta poteri liċ-ċittadini taħt il-False Claims Act, li kienet intiża biex tipproteġi lill-istess gvern meta xi ħadd jabbuża minn dak li jkollu f'idejh.

Dak iż-żmien din il-liġi kienet iktar maħsuba għall-artillerija tal-gwerra, imma llum l-artillerija tal-gwerra hija l-informazzjoni.

Illum, information is power, u allura dan il- prinċipju għandu japplika wkoll għal min jabbuża billi juża ħażin l- informazzjoni.

Tgħidli li jekk isir abbuż mill-informazzjoni għandek ir-rimedju, fejn tista' tmur fil-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili.

Hawn nagħmel riferenza għal klawsola 43 li tgħid:

"Is-suġġett ta' data jista' b'ċitazzjoni li tiġi preżentata fil-Prim' Awla tal-Qorti Ċivili, jibda azzjoni kontra l-kontrollur li jipproċessa data bi ksur ta' dan l-Att..."

Din il-klawsola tkompli tgħid li l-ammont li jista' jieħu bħala kumpens għad-danni ma jeċċedix il-Lm 5000.

Din bħal tat-tribunal ta' l-inġustizzji.

Naħseb li din ħadtuha minn hemm, għax tafu li ħafna mill-informazzjoni li wżajtu bħala gvern Nazzjonalista kontra l-Laburisti biex tajtu transfers vendikattivi u lanqas naf x'ma għamiltux ...(Interruzzjonijiet) Qed ngħid hekk għax fit-tribunal għall-investigazzjoni ta' inġustizzji, wara li inti tingħata raġun, speċjalment fil-konfront tal-kummissarju tal-pulizija, tingħata Lm30,000 għax it-transfer tiegħek ikun wieħed politiku.

Dan huwa abbuż ta' poter u aħna ma rridux li dan il-pajjiż jerġa' jgħaddi minn dan il-martirju.

U biex ma jsirux dawn l-abbużi tridu tirranġaw il-liġi.

(Interruzzjonijiet) U mela l-ministru jaħtar lil xi ħadd biex hu jkollu l- poter!

Mela jiena jista' jkolli fiduċja f'awtorita' li jaħtar il-Ministru Austin Gatt jew il-Ministru responsabbli mill-komunikazzjoni jew il-Prim Ministru li meta jekk nieħu raġun u kumpens, il-gvern tagħhom, li tant għandu għal qalbu l-qrati tagħna, jivvinta kawża biex itawwal dik id- deċiżjoni għad-detriment tal-ħaddiem komuni!

Għaliex jagħmel hekk?

Għax għandu l-poter u jabbuża minnu minħabba li għadu jemmen fis-sistema li kienet tintuża mill-partit tagħhom li kien jorganizza l-informazzjoni kontra l-laburisti.

Imma fejn hu l-impenn li partit fil-gvern jemmen li għandna nimxu flimkien fuq xi ħaġa li nemmnu fiha lkoll?

Fil-gwerra ċivili Amerikana kien hemm nies li jipproduċu l-armi li kienu jinxtraw u dawn kienu jagħtu informazzjoni ħażina fuq l-armi biex min jużahom jispiċċa jweġġa' bihom u b'hekk l-għadu jieħu vantaġġ.

Qed insemmi l-Amerikani għax dawn huma experts f'dak li għandu x'jaqsam ma' informazzjoni.

Il-ministru ta l-impressjoni li l-komuniżmu qisu kien jaħti għall-problemi ta' l-informazzjoni!

L-Amerikani, bis-CIA u bl-intelligence service tagħhom spiċċaw ma nafx kemm nies u pajjiżi ġennew!

Bil-mod kif tuża l-informazzjoni tista' mhux biss tkisser bniedem iżda anke pajjiż.

La għandna niġġustifikaw x'għamlu l-KGB u lanqas is-CIA.

Sur President, f'dan l-abbozz jissemma wkoll l-interess tal-pajjiż.

Safejn iwassal dan l-interess?

Il-konvenzjoni tagħti daqsxejn indikazzjoni dwar meta għandek iżżomm informazzjoni.

Hawnhekk jingħataw raġunijiet ta' public safety jew public interest għax ikun hemm involut monetary interest.

Jekk għandi informazzjoni dwar x'jista' jiġri lil-lira Taljana għada filgħodu u din l-informazzjoni ngħaddiha lil xi ħadd, jiena nkun qed nittradixxi l- interess ta' pajjiżi.

Public interest jista' jkun vis-a-vis suppression ta' offiża kriminali.

Jekk jiena għandi informazzjoni li biha se nwassal biex ma jsirx reat, dik hija in the public interest li nagħtiha.

Sur President, klawsola 9 tal-liġi titkellem dwar il-kriterji għall- ipproċessar u tgħid li:

"Id-data personali tista' tkun proċessata biss jekk :...",

imbagħad issemmi diversi raġunijiet u fost dawn insibu l-public interest.

Hawnhekk jiena nistaqsi: Tista' din l-interpretazzjoni ta' "public interest" tiġi abbużata?

Fl-interess ta' kulħadd għandna nimxu mal- konvenzjoni u niddefinixxu x'inhu "public interest"?

Għax jekk ma jkollokx a strict interpretation ta' xi ħaġa li tista' tiġi abbużata jispiċċaw isiru bosta reati fil-pajjiż.

Fl-opinjoni tiegħi għandha tiġi interpretata u definita aħjar il-frażi "public interest".

Taħt ċerti liġijiet oħra tifhem x'jista' jkun l-interess pubbliku.

Ngħidu aħna l-Kodiċi tal-Pulizija, Kap. 10, jitkellem fuq public interest bħala public order.

Dan ifisser li jekk jidhrilha li mhux fl-interess pubbliku li jsir meeting, il-pulizija tista' tirrifjuta li tagħti l-permess.

(Interruzzjonijiet) Meta kien fl-interess pubbliku li ma tagħmlux meeting, intom mortu l-qorti!

(Interruzzjonijiet) Iva, qed ngħid hekk biex nuri kemm hu importanti li niddefinixxu "public interest".

Dan qed ngħidu l-aktar għax fi klawsola 9 qed ngħidu li id-data personali tista' tiġi pproċessata wkoll jekk:

(e) l-ipproċessar ikun meħtieġ għat-twettiq ta' attivita' li ssir fl- interess pubbliku jew fl-eżerċizzju ta' l-awtorita' uffiċjali vestita fil-kontrollur jew f'terzi li d-data jiġu żvelati lilhom."

Jekk naraw il-Konvenzjoni Ewropea dwar il-protezzjoni ta' l-individwi f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-automatic processing ta' personal data insibu li din titkellem ukoll dwar meta informazzjoni tgħaddiha minn pajjiż għal ieħor.

Din il-ħaġa ilha sejra u kien hemm min abbuża minnha.

Il- pulizija jista' jkollha informazzjoni fuq persuna u tista' jew tgħaddiha b'mod uffiċjali għax ikun hemm talba tal-qorti minħabba proċeduri kontra xi ħadd, u tista' wkoll tgħaddi din l-informazzjoni all'' insaputa tal-persuna konċernata.

Illum biex tgħaddi l-informazzjoni ma tridx għerf kbir.

Din tista' tibgħatha bil-fax jew iċċempel anke bil-mobile.

Għidli inti x'kontroll għandek in the public interest!

L-istess konvenzjoni tgħid li għandu jkun hemm provisions qawwija, kontroll u superviżjoni f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-informazzjoni li tgħaddi min-naħa għal oħra, transfer across national borders biex ikun hemm protection of privacy.

Sur President, irid ikollok ukoll id-dritt li jekk tara li mhux qed tiġi protett ikollok ir-rimedji.

Jista' jagħti l-kas li xi ħadd ikollu interess li jagħmel il-ħsara bl-informazzjoni.

Dan jista' jkun gvern, awtorita', ġurnalist u kwalunkwe bniedem ieħor.

Issa jekk il-liġi ma tagħtikx id-dritt li tasal tieħu dak li ħaqqek għall-ħsara li saret, allura xorta tkun qed issir inġustizzja.

U l-liġi kif inhi mibnija ma tagħtix il- protezzjoni kollha.

Dawn huma issues etiċi ħafna u li fihom hemm sens kbir ta' moralita' u għalhekk huwa importanti ħafna li wieħed jidħol fihom bl- aktar mod ċar.

Imbagħad hemm il-famuża kwestjoni tad-data personali sensittiva.

Din hija oxxena u se ngħid għaliex.

Dwar sensitive data l- konvenzjoni tgħid li ċerta informazzjoni kważi qatt m'għandek tiġborha u jrid ikun hemm a regulating body li jifli r-raġunijiet għaliex qed tinġabar dik id-data sensittiva u jara li l-iskop tagħha jkun protett u verament indirizzat.

Imma taf x'għandna hawn?

U f'dan il-każ ukoll l-oppożizzjoni qed tagħmel protesta formali li f'dawn il-każi sta għall-ministru li jiddeċiedi jew le għandhiex tiġi pproċessata din it-tip ta' informazzjoni sensittiva.

Jekk jara li l-esiġenza ta' l-interess pubbliku titlob hekk, il- ministru jista' jiddeċiedi li tiġi pproċessata informazzjoni sensittiva fuq kull ċittadin.

Din żgur ma ħadhiex mill-konvenzjoni l-ministru għax il- konvenzjoni qegħda ċarissima.

Kulma tagħmel din il-konvenzjoni ta' Strasbourg hu li tirriafferma b'mod ċar il-commitment li wieħed għandu jipproteġi d-drittijiet tal-bniedem.

Allura fid-dawl ta' dan kollu l- oppożizzjoni qiegħda tara li hawn irridu nagħmlu xi ħaġa.

Din hija liġi li l-għan tagħha hu li tipproteġi imma fis-sustanza hija diabolika, anzi drakonjana, għax qed tagħti poteri kbar lil persuna politika.

Fl-introduzzjoni tiegħu l-ministru qal li kien hemm min uża l- informazzjoni b'mod ħażin kontra nies u anke kontra pajjiżi.

Semma wkoll kemm batiet l-Ewropa fl-aħħar gwerra.

Semma wkoll ċerti prinċipji li pero' ma jistgħux jintlaħqu b'dan l-Att.

Permezz ta' dan l-abbozz il-ministru minn banda qed jgħid li jaqbel li tingħata l-protezzjoni, pero' mill-banda l-oħra qed igħid li hu se jkun il-factotum.

Il-prinċipji li nsibu f'dan l- abbozz qatt ma jistgħu jintlaħqu.

Il-ministru qed isemmi erba' prinċipji u jien ngħidlu li għandu tliet affarijiet kardinali ħżiena u ma jagħmlux sens.

L-ewwelnett ma tistax temmen li se tagħmel xi ħaġa taħdem meta qed taħtar persuna biex tkun l-awtorita' li tiddeċiedi u tara dak kollu li għandu x'jaqsam mal-ġbir ta' din id-data.

It-tieni ħaġa ħażina li hawn hi li l-ministru qed jiddeċiedi hu stess dak li hu fl-interess pubbliku meta fil-liġi m'hawnx definizzjoni ta' interess pubbliku.

It-tielet ħaġa ħażina hi li l-ministru jista' jieħu deċiżjoni li tinġabar informazzjoni sensittiva, minkejja li hemm parametri internazzjonali li jitkellmu ċar dwar din il-kwestjoni.

Dawn huma tliet affarijiet negattivi.

Mr. Speaker, il-liġi kif qegħda miktuba ma tagħmilx sens.

Meta niġu għad- definizzjoni ta' "data personali" id-definizzjoni qegħda hekk:

""data personali" tfisser kull informazzjoni li tirrigwarda persuna naturali identifikata jew identifikabbli..."

Hawnhekk qed nitkellmu fuq kwalunkwe persuna li qiegħda Malta jew qed nitkellmu biss fuq il-persuni li għandhom l-identity card?

Persuna li ssib ruħha Malta u jkollha raġunijiet għaliex sabet ruħha Malta, ukoll qed tiddaħħal hawn?

Hawnhekk qed nirriferi għal meta b'sempliċi numru tasal għall-identifikazzjoni fiżika, pero' mbagħad hemm il-kwestjoni ta' identifikazzjoni mentali.

Mid-definition clause, li tidher li ttieħdet minn xi liġi barranija, kif se naslu għad-data personali tal-persuna minn identifikazzjoni mentali?

Dwar il-kontrollur, id-definition clause tgħid li l-kontrollur hu l- persuna li:

"waħedha jew solidalment ma' oħrajn tistabilixxi l-għanijiet u l- mezzi ta' l-ipproċessar ta' data personali."

X'kontroll se jkollha din il-liġi bħala watchdog fuq dan il-kontrollur?

Għax jekk xejn il-kontrollatur għandu jkollu watchdog fuqu għal dak li jkun qed jagħmel hu fl-ipproċessar.

Ma tistax tħalli free-hand lil dan il- kontrollur.

Tgħidli hemm l-awtorita'.

Issa din l-awtorita' se jkollha mhux inqas minn disa' funzjonijiet, fosthom li tiżgura l-liberta' tal- komunikazzjoni, li l-komunikazzjonijiet m'għandhomx ikunu limitati ħlief meta jkun meħtieġ, il-protezzjoni tad-dritt għall-privatezza, id-difiża tas- sigurta' nazzjonali bl-integrita' territorjali jew sigurezza pubblika, prevenzjoni tad-diżordni jew attijiet kriminali, protezzjoni tas-saħħa pubblika, protezzjoni tal-morali u rispett tad-dinjita' tal-persuna umana, protezzjoni tad-drittijiet u libertajiet ta' l-oħrajn, prevenzjoni ta' l- iżvelar ta' informazzjoni li tkun ingħatat konfidenzjalment u żamma ta' l- awtorita' u ta' l-imparzjalita'.

Din issa se jkollha dawn il-funzjonijiet kollha.

Taħseb li se jkollha wkoll iż-żmien u l-expertise li tagħmilha ta' watchdog fuq dak li qed jipproċessa?

Jekk il-Ministru qed jemmen dan se jkollu problema.

(Interruzzjonijiet) U ma tafx li biex tikkontrolla trid nies kapaċissimi u nies experts!

Niftakar li meta kont pulizija u konna nagħmlu courses barra marbuta mas-scene of the crime konna tgħallimna li trid tuża l-professjonalita' biex dak li tiġbor mix-xena tad-delitt ikun verament jirrifletti dak li hemm.

Aħseb u ara kemm dan se jkollu l- kapaċitajiet kollha li joħloq minn fuq s'isfel waħdu l-għanjiet u l-mezzi ta' l-ipproċessar tad-data personali.

Anke meta titkellem fuq pajjiż terz, il-liġi m'hijiex feliċi.

Pajjiż terz huwa stat li ma jkunx inkluż fi skeda li tista' minn żmien għal żmien tiġi preskritta taħt dan l-Att.

Minkejja dan jiena għadni ma rajtx skeda.

Din xi darba rridu narawha.

Klawsola 20 titkellem fuq data miġbura minn oriġini oħra.

Din tgħid hekk:

"Jekk, għar-rigward ta' suġġett ta' data, il-kontrollur jew kull persuna awtorizzata minnu għal dak l-iskop, jiżvela jew ikun beħsiebu jiżvela, data personali lil terzi, il-kontrollur jew kull persuna awtorizzata minnu għal dak l-iskop għandhom jipprovdu lis-suġġett ta' data b'mill-inqas din l-informazzjoni li ġejja;

(a) l-identita' tal-kontrollur jew kull persuna oħra minnu awtorizzata għal dak l-iskop

(b) l-iskopijiet ta' l-ipproċessar..."

Issa x'jiġri meta l-ministru japplika l-artiklu dwar l-interess pubbliku, allavolja dik id-data tkun inġabret minn oriġini oħra?

Ejja nagħmlu mod awtorita' tiġbor informazzjoni mingħand persuna li ma tkunx identifikabbli u din l-informazzjoni tiġi għand il-kontrollur għax dan għandu l-poteri jiddessiminaha, jiċċekkjaha u jivverifikaha.

Issa anke jekk din l- informazzjoni hija sensittiva, il-ministru jista' jiddeċiedi li fl-interess pubbliku għandu jibqa' għaddej b'dak l-ipproċessar.

Fl-interess pubbliku jista' wkoll jgħaddi dik l-informazzjoni lil terza persuna.

Issa skond din il-klawsola, informazzjoni bħal din m'għandhiex tingħata qabel ma din id- data tiġi żvelata għall-ewwel darba.

Hawn taħwida sħiħa ta' kif jinħadem dan l-ipproċessar.

Huwa veru li jeżistu l-eżenzjonijiet, rettifika u miżuri oħrajn imma anke hawnhekk, meta niġu biex ngħidu fl-interess ta' min, se jkollna problema.

Kif diġa' għedt, huwa importanti li niddefinixxu l-frażi "interess pubbliku" għall-fini u l-iskop ta' dan l-Att, imma kemm hu aktar importanti li tinġabar informazzjoni meta xi liġi speċifikament tipprovdi li informazzjoni għandha tingħata bħala miżura meħtieġa fl-interess tas- sigurta' nazzjonali.

Issa n-national security kulħadd jista jifhem x'inhi, imma jista' partit fil-gvern jieħu vantaġġ fuq partit politiku fl-interess tas-sigurta' nazzjonali jew tas-sigurta' pubblika?

Barra minn dawn li semmejt hemm nuqqasijiet oħra f'din il-liġi li tajjeb li wieħed isemmihom, Sur President.

Hawnhekk hawn imniżżel li trid tgħaddi l-informazzjoni li sservi biex jinkixfu reati kriminali.

Min se jiddeċiedi?

Fil-liġi għandna msemmi wkoll ksur ta' etika għal professjonijiet regolati.

Kif tista' titkellem fuq ksur ta' etika meta taħt dan l-Att qed tgħid li l-awtorita' għandha tħeġġeġ biex isiru kodiċi ta' etika?

Kif nista' nagħmel eżenzjoni, nirranġa jew nieħu miżuri fuq xi ħaġa li m'għandix?

X'inhu l-interess ekonomiku?

L- interess ekonomiku dejjem nassoċjawh ma' l-interess finanzjarju, pero' issa li qed nitkellmu fuq l-e-government u l-e-commerce din il-frażi sar għandha interpretazzjoni vasta ħafna u se tkun tinkludu fiha affarijiet oħra.

Mr. Speaker, jiena ma nħobbx insemmi ismijiet sakemm ma nkunx qiegħed quddiem forum ġudizzjarju, imma skużi, jekk inti l-awtorita' u għandek il- poteri li tiġbor l-informazzjoni u din tużaha ħażin...

U dan qed ngħidu għaliex ħaġa ta' l-iskantament, nies magħrufin Laburisti li jirreġistraw għax-xogħol tingħata informazzjoni fuqhom mid-dipartiment tas-servizzi soċjali f'24 siegħa jew inqas u jittieħdu l-passi meħtieġa kontrihom - u min jabbuża m'għandux jiġi protett, ħalli nagħmluha ċara - imma n- nazzjonalisti magħrufin jinsabu protetti.

Dan sew?

Min se jagħmel din il- funzjoni regolatorja?

Kif se nkunu kredibbli f'dan kollu, Mr Speaker?

Ħadd m'għandu jiġi protett ladarba jikser il-liġi u min qed jaħseb li llum qiegħed komdu u jista' jabbuża, u min jaħseb li hawn xi ħadd li jista' jagħti protezzjoni, irid jiftakar li quddiem il-liġi kulħadd huwa l-istess.

U ħażin għalih min jieħu vantaġġ u japplika ħażin dak li l-liġi tesiġi li japplika tajjeb.

U dawn l-affarijiet isiru kuljum.

(Interruzzjonijiet) Investigahom, Onor. Gonzi.

Sib il-lista li toħroġ u ara jekk minn 100 li taqtgħu mir-reġistrar hemmx 90 minnhom laburisti, biex ma ngħidx il-100.

Dan użu tajjeb mill-informazzjoni?

Allura nazzjonalisti m'hawn ħadd jabbuża?

Dan m'hux sew!

U l-poplu Malti ma jridhomx dawn l-affarijiet.

Biex tkunu kredibbli tridu taħarqu din il-liġi u tagħmlu oħra aħjar.

Jekk tridu, niktbuhilkom aħna.

Ktibna waħda fuq l-annimali u ma ridtuhiex, issa nagħmlu waħda fuq id-drittijiet tal-bnedmin jekk tridu.

Jekk le komplu għaffġu.

Din hija l-verita'.

Ma jistax ikollok deċiżjonijiet li jkunu qed jittieħdu fuq ipproċessar ta' informazzjoni meta taf li dawn jistgħu jintużaw ħażin anke fil- konfront ta' sezzjoni ta' nies.

L-istess konvenzjoni tgħid li m'għandu jkun hemm diskriminazzjoni f'xejn f'dak li għandu x'jaqsam mal-mod kif tiġbor l- informazzjoni, kif tipproteġi l-privatezza ta' persuna.

Dawn l-affarijiet jeżistu wkoll f'diversi konvenzjonijiet oħra dwar id-drittijiet tal- bniedem, imma taħt din il-liġi dawn qed jiġu applikati ħażin jew inkella qed jiġu applikati tajjeb, imma mhux għal kulħadd!

Din hija xi ħaġa assolutament negattiva, Mr Speaker.

Hawn m'għandniex liġi li tista' tieħu lill-gvern il-qorti għax ikun għamel investigazzjoni ħażina.

Jekk l- awtorita' tagħmel investigazzjoni u għax tuża l-informazzjoni ħażin jiena ma nistax nieħu lill-gvern il-qorti.

Mr. Speaker, jiena semmejt l-Amerika u l-Ingilterra.

Biżżejjed ngħid li minn studju li sar fl-Amerika, 10% ta' l-annual budget imur għand persuni u kumpanniji li b'mod regolari jkunu qegħdin jisirqu lill-gvern.

Min jaf hawn Malta x'qed imisshom mill-cake tal-gvern ċerti nies li huma ħafna għall-qalb il-Partit Nazzjonalista u li jkunu dejjem ma' dak u ma' l-ieħor!

Jiena ma nistax nieħu lill-gvern il-qorti fuq din l-informazzjoni.

Jekk l- awtoritajiet iridu jagħmlu investigazzjoni zoppa din tibqa' zoppa.

Din bħal tal-whistle blowers.

Wieħed jibda jgħid ċertu diskors, l-ieħor jisimgħu u jerġa' jirrepetih, l-ieħor jagħmel bħalu u meta tiġi għall-fatti ma jiġri xejn.

Tkun wassalt il-messaġġ imma ma tkun wasalt imkien.

Meta nitkellmu fuq din il-liġi rridu naraw li dak kollu li għandna quddiemna jirrifletti verament l-għanijiet tagħha.

Din il-liġi hija intenzjonata li tagħti protezzjoni lill-individwi biex ma jkunx hemm vjolazzjoni fil-proprjeta' u l-integrita' personali f'dak li għandu x'jaqsam ma' proċessar ta' data u affarijiet oħra pero m'aħniex nirrispettaw l-istess ħsebijiet li għandna fil-Kostituzzjoni.

Niftaħru li l- Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem issa hija parti mill- qafas legali tagħna - u li hija importanti li tkun hemm - u fl-istess ħin m'aħniex nirrispettaw dawk id-drittijiet.

Ma jistax ikun li ma jkollokx a complete independent supervisory body fuq il-kontrollur dwar personal data.

Ma jistax ikun li jkollok il-controlling body vestit f'persuna li qiegħda hemm b'ordni tal-ministru.

Issa din suppost li teżerċita l-poteri tagħha b'indipendenza kompleta ta' ġudizzju.

Imma fejn hi t-trasparenza?

Ma jistax ikun li din l-awtorita' ikollha l-kapaċita' fiżika li tħares verament id-dritt għall-privatezza meta din għandha dawn id-dmirijiet kollha xi tħares.

Ma jistax ikun li tinġabar personal data fuq individwu u l-ministru jiddeċiedi li jgħaddiha lil persuni terzi għall-ipproċessar jew għall-użu għax jgħid li dan huwa fl-interess pubbliku.

Ma jistax ikun li f'din il-liġi l-ministru jkollu l-poteri li jkun jista' jiddeċiedi hu liema sensitive personal data tista' tinġabar sempliċement għax hu jgħid li dan huwa fl-interess pubbliku.

Għalhekk l-oppożizzjoni qiegħda tagħmilha ċara li se tivvota kontra dan l-abbozz għax jekk fih hemm intenzjonijiet tajba, il-froġa hija maħruqa.

Din hija ħasra, għax dan huwa l-ewwel Att li suppost jindirizza l-protezzjoni.

Mr. Speaker, il-ministru jaf li fost il-pajjiżi Ewropej li qegħdin fil- club li jrid jidħol fih il-gvern, jiġifieri l-Unjoni Ewropea, hemm min ma jagħtix dawn id-drittijiet li qegħdin nitkellmu fuqhom.

Dawn ma jagħtux dawn id-drittijiet għax huma partiti tal-lemin li jemmnu ħafna li l- informazzjoni tista' tużaha anke għal raġunijiet oħra Il-partiti tax-xellug - issa qed jgħidulhom taċ-centro sinistra - jaħsbuha differenti.

Dawn jemmnu li jekk inti qed tiġbor l-imformazzjoni fuqi, jiena għandi dritt inkun naf kollox.

Jew se nagħmlu xi ħaġa tajba flimkien jew ma nagħmlu xejn.

U mhux sew ma nagħmlu xejn.

Mr. Speaker, fl-aħħarnett irrid ngħid li qed nippreżentaw ħafna liġijiet ta' malajr.

Qed nagħmlu ħafna xogħol mill-oppożizzjoni u tan-naħa l-oħra għandhom ikunu grati.

Dawn jiġu bil-liġijiet, jitkellem il-ministru li jkun qed jippilota l-liġi u forsi xi ħadd ieħor, kollox bl-għaġġla, u x- xogħol ma jsirx sew.

Jiena nemmen li jekk verament dan il-gvern għandu intenzjonijiet tajba, irid jibdel din il-liġi b'liġi oħra li tagħmel ġieħ lill-poplu Malti u li tipproteġi liċ-ċittadin f'dak li għandu x'jaqsam ma' privatezza u integrita'.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Insejjaħ lill-Viċi Prim Ministru biex, jekk jogħġbu, iressaq l-Aġġornament tal-Kamra.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni kienet interrotta u baqgħet aġġornata.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal għada, l-Erbgħa, 8 ta' Novembru fid-9.00 a.m. b'din l-Aġenda:

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni u l-Privatezza tad-Data - Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar il-Proċeduri Legali - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Ratifika ta' Trattati (Sant' Anġlu) - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Ippjanar ta' l-Iżvilupp - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza tad-Dwana - Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta (Emenda Nru 2) - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Kompetizzjoni - Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Awtorita' għas-Saħħa u s-Sigurta' fuq il-Post tax- Xogħol – Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni ta' l-Erarju - Tieni Qari (Kont.); u

Riżoluzzjoni mressqa mill-Prim Ministru dwar il-qagħda fil-pajjiż - Kontinwazzjoni.

Abbozz ta' Liġi dwar il-Konservazzjoni u l-Amministrazzjoni tas-Sajd – Kumitat Permanenti.

Abbozz ta' Liġi dwar is-Sigurezza Ġenerali u Kwalita' tal-Prodotti – Kumitat Permanenti.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Interpretazzjoni – Kumitat Permanenti.

Abbozz ta' Liġi dwar il-Komunikazzjonijiet u Transazzjonijiet Elettroniċi - Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

Il-Ministru Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG (Ministru ta' l-Intern): Mr Speaker, xtaqt nagħmel intervent qasir wara d-diskors ta' l-Onor.

Joe Mizzi fis-seduta ta' l-1 ta' Novembru, fejn saret riferenza għad-deċiżjoni li kienet ittieħdet taħt l- amministrazzjoni preċedenti li tiġi rtirata s-sigurta' minn ma' l-assistent personali tal-prim ministru, Richard Cachia Caruana.

Fid-diskors tiegħu l- Onor. Mizzi ammetta li meta kien ministru mingħajr portafoll fl-uffiċċju tal-prim ministru u responsabbli mill-pulizija, hu stess kien ta ordni biex tiġi rtirata s-sigurta' li kien hemm dak iż-żmien ma' Richard Cachia Caruana.

Mela fl-aħħar għandna ammissjoni li l-ordni ġiet mingħandu!

Dan qed ngħidu għax fit-18 ta' Ottubru ta' l-1999, fis-seduta parlamentari fejn konna qegħdin niddiskutu l-liġi li temenda l-Ordinanza dwar id-Drogi Perikolużi, l-Onor.

Mizzi fuq l-istess suġġett kien qal hekk:

"Irrid nagħmilha ċara li jien ħadt id-deċiżjoni li nnaqqsu l-pulizija b'responsabbilta, pero' kien il-kummissarju stess li rrakkomandali biex innaqqsu l-pulizija u għalhekk marru fejn kien hemm bżonnhom."

Iktar tard qal:

"Id-deċiżjoni li jnaqqsulu l-pulizija ttieħdet wara li saret ir- rakkomandazzjoni mill-kummissarju u allura la setgħu jnaqqsulu l- għassa bilfors li nbidlet il-pożizzjoni."

Mela hawnhekk l-Onor.

Mizzi qed jassumi r-responsabbilta' tad-deċiżjoni, pero' qed jitfa' l-ħtija fuq il-kummissarju tal-pulizija, li skond l-Onor.

Mizzi kien favur li titneħħa s-sigurta' ta' Richard Cachia Caruana.

Dan mhux minnu u tant mhux minnu li fuq ilment ta' Richard Cachia Caruana, l- ombudsman wasal għal konklużjoni kompletament differenti - għax dan il-każ fi żmien l-amministrazzjoni Laburista kien spiċċa quddiem l-ombudsman - u rriżulta li mhux talli l-kummissarju tal-pulizja ma qabilx li titneħħa s- sigurta' minn ma' Richard Cachia Caruana, anzi talli s-sigurta' ma' Richard Cachia Caruana tneħħiet minkejja l-oppożizzjoni tal-kummissarju tal- pulizija.

Jiena se nikkwota minn rapport ta' l-ombudsman, li issa se npoġġih fuq il- Mejda tal-Kamra, fejn fit-2 ta' Ġunju ta' l-1999 qal:

"My conclusions are:

In view of the Commissioner's opinion, that there was no change in circumstances justifying withdrawal of protection...",

- mela l-kummissarju tal-pulizija mhux talli ma tax rakkomandazzjoni lill- ministru bla portafoll ta' dak iż-żmien li jneħħu s-sigurta' minn ma' Richard Cachia Caruana, talli l-kummissarju deherlu li ġaladarba ċ- ċirkostanzi ma kenux inbidlu ma kienx hemm raġuni għalfejn għandha titneħħa dik is-sigurta' -

"... and his unequivocal and consistent advice that basing himself on the evidence compiled during criminal investigations, complainant's life was still at risk ..."

- jiġifieri ta' Richard Cachia Caruana -

"... the decision not to restore protection was wrong."

Mela l-ombudsman qed jgħid li d-deċiżjoni tal-ministru ta' bla portafoll ta' dak iż-żmien, l-Onor.

Joe Mizzi, kienet tmur kontra l-parir tal- kummissarju tal-pulizija.

Qed jgħid ukoll li d-deċiżjoni li titneħħa s- sigurta' minn ma' Richard Cachia Caruana kienet deċiżjoni żbaljata u eżempju ta' amministrazzjoni ħażina u għalhekk irrakkomanda li għandha tiġi ristabilita s-sigurta'.

Hekk ġara mal-bidla fil-gvern fl-1998.

Id-diskors li ntqal fl-1 ta' Novembru li s-sigurta' tneħħiet biex tonqos l-ispiża juri kif kien jimxi l-gvern preċedenti.

Il-kwestjoni ta' jekk tibqax is-sigurta' ma' xi ħadd jew le kienet tiddependi mill-ministru ta' bla portafoll u mhux mill-kummissarju tal-pulizija.

Dan l-istess kif kienet tiddependi wkoll mill-ministru ta' bla portafoll id-deċiżjoni jekk il- Partit Nazzjonalista, permezz ta' NET Television ikollux dritt li juża l- antenna tal-Għargħur biex bħalma jagħmel is-Super One, jittrasmetti u juża l-antenna tal-gvern.

Dan qed ngħidu għax fl-aġġornament ta' l-1 ta' Novembru ssemmiet din il-kwestjoni wkoll.

Jiena se nikkwota ħalli żgur ma jgħidx li qed nikkwotah ħażin.

F'dak l-aġġornament l-Onor.

Mizzi qal hekk:

"Iva, dak kien illegali u ħadt passi kif suppost.

Dawk l-affarijiet għamilthom u nerġa' nagħmilhom.

Fl-interess ta' pajjiżi dak li hu sew nagħmlu, inżomm mal-liġi, hu min hu.

Dawk l-istess affarijiet nerġa' nagħmilhom u nerġa' nieħu passi jekk inkun ministru tal-gvern.

Jien qatt ma bżajt, qatt ma ħbejt u lanqas se naħbi!"

Hawnhekk l-Onor.

Mizzi, bħal donnu martri tal-verita' u tal-liġi, qed jipproġetta ruħu li dak li għamel għamlu b'imħabba lejn pajjiżu u lejn il- liġi.

L-imħabba lejn pajjiżu kienet li pprova jżomm lill-Partit Nazzjonalista milli jwaħħal il-pannelli mat-transmitter tal-Għargħur, bħalma kien għamel wara kollox il-Partit Laburista.

Mela fi żmienhom il- Partit Laburista seta' juża l-antenna tal-Għargħur, li flimkien mas- security tagħha hi mħallsa minn flus il-poplu, u biex aħna nittrasmettu fil-bidu nett ta' NET Television, kellna narmaw antenna ġewwa l-Iklin bi spiża kbira u bis-sigurta' nħallsuha aħna.

Il-Partit Nazzjonalista kien qal li għandu dritt li juża l-antenna l- istess bħall-Partit Laburista.

Il-ministru ta' bla portafoll ta' dak iż- żmien bagħat reġiment ta' pulizija bil-lejl biex jaqilgħu l-pannelli tal- Partit Nazzjonalista u ta' Multi Comm Ltd. ta' NET Television minn ma' l- antenna tal-Għargħur.

Tant dak li għamel il-ministru ta' bla portafoll ta' dak iż-żmien ma kienx skond il-liġi, li jien bħala avukat tal-partit kont ottjenejt il-ħruġ ta' mandat ta' inibizzjoni kontra l-gvern ta' dak iż- żmien biex il-pannelli li konna waħħalna ma' l-arblu tal-Għargħur ma jitneħħewx.

B'hekk żammejna l-arroganza tal-poter u żammejna lill-ministru ta' dak iż-żmien li kien responsabbli mit-Telemalta u mit- telekomunikazzjoni milli jwettaq dik l-arroganza.

Niftakar li f'waħda minn dawk is-seduti ta' nofs il-lejl, jiena u l-Onor.

Ċensu Galea konna għednilu lill-Onor.

Mizzi li b'dak li kien qed jipprova jagħmel kien qed jittanta joħnoq il-liberta' ta' l-espressjoni.

Niftakar li kont għedtlu l-kliem: "Inti ministru bla portafoll u bla transmitter għax it-transmitter tal- Partit Nazzjonalista ma rnexxilekx tieħdu!"

Li tgħid li t-tneħħija tas-sigurta' minn ma' Richard Cachia Caruana saret fl-interess biex jitnaqqas id-deficit tal-pajjiż, u li t-tneħħija tat- transmitter tal-Partit Nazzjonalista saret għas-salvazzjoni tal-pajjiż u għall-ħarsien tal-liġi huwa raġunament totalment skorrett.

Fil-fatt fil-każ ta' Cachia Caruana, l-ombudsman stess giddeb lill-Onor.

Mizzi u fil-każ tat- transmitter il-qorti ddeċidiet li żżomm lill-ministru milli jneħħi l- pannelli li kellna mat-torri tal-Għargħur.

Dan qed ngħidu peress li saret din l-allegazzjoni li deherli li m'għandhiex titħalla għaddejja.

Fuq kollox min qed jismagħna għandu d-dritt ikun jaf x'inhi l-verita' u mhux jisma' l- qanpiena ta' l-Onor.

Mizzi biss.

Mr Speaker, bil-permess tal-Kamra, inqiegħed ir-rapport ta' l-ombudsman li rriferejt għalih qabel fuq il-Mejda tal-Kamra.

MR SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

MR SPEAKER: Grazzi.

Iktar rimarki?

L-Onor.

Francis Agius.

ONOR.

FRANCIS AGIUS: Mr Speaker, inħossni fid-dover li nitkellem fuq l- okkażjoni li kellna aħna d-deputati, flimkien mas-Sinjurija tiegħek, li nqattgħu weekend ġewwa l-belt eterna ta' Ruma, flimkien ma' numru kbir ta' deputati oħra, senaturi, governanti u parlamentari minn għadd ta' pajjiżi madwar id-dinja.

Se nagħmel ftit riflessjonijiet dwar dan l-avveniment li ma sarx biss biex niċċelebraw il-millennju imma biex nifhmu eżattament il- proċess li għaddejja minnu d-dinja.

Nixtieq li bi kliem kemm jista' jkun li jifhmu kulħadd inwassal lill- pubbliku Malti x'inkunu qegħdin nagħmlu meta niltaqgħu f'dawn il-laqgħat għax sfortunatament issib min jgħidlek li dawn il-laqgħat isiru sempliċement biex ngħidu xi żewġ kelmiet u biex noħorġu b'xi rapport sabih.

Kultant tisma' wkoll min jgħidlek li moħħna biss fiċ-ċerimonji, imma ċ- ċerimonji wkoll huma parti importanti għax ċertament hi emozzjoni qawwija ħafna li tkun fil-preżenza ta' mexxej li f'pajjiżna nqisuh bħala l-kap spiritwali tagħna.

Barra minnhekk tiltaqa' wkoll ma' nies li huma dikjaratament non-credenti, li meta tismagħhom jitkellmu tifhem mill- ewwel li verament jixtiequ l-ġid u li għandhom valuri importanti sodi.

Jiena nħoss li dan kien eżerċizzju mill-iktar importanti u ma ninsa qatt il- kliem li ngħad fl-ewwel diskors, jiġifieri li aħna rridu nidħlu f'din il- Kamra mod u noħorġu mod differenti.

Jiena mhux se noqgħod nikkwota d-diskorsi kollha li saru, pero' nixtieq ngħaddi messaġġ lill-poplu Malti dwar l-importanza li nfittxu dejjem il- verita', li nfittxu dejjem x'inhi l-politika, x'tista' tagħmel u x'ma tistax tagħmel il-politika, x'inhuma l-limiti tal-politika u x'inhu r-rwol tal-media.

Jiena nifhem li wieħed irid jagħti l-aħbar, imma x'ikun hemm wara l-aħbar?

X'inhuma l-proċessi li jkunu għaddejjin?

Wisq nibża' li ħafna drabi aħna sempliċement naraw dik il-ħaġa li tkun ġrat dakinhar.

Fl- aħbarijiet ta' nhar il-Ħadd filgħaxija ftit li xejn smajna fuq dan l- avveniment li qed nirriferi għalih - il-media għoġobha taqbad mal-fatt li l-Papa għatas darbtejn, ħmerija gwappa - u ma qalux, per eżempju, li l- Papa u Gorbachev kienu strumentali biex l-istorja tad-dinja tieħu żvolta oħra.

Mr. Speaker, naħseb li waħda mill-ikbar riflessjonijiet tiegħi fuq dak kollu li smajna hi dwar kemm id-dinja għandha bżonn ta' tmexxija morali.

Din hija xi ħaġa li hi nieqsa b'mod globali.

Hemm bżonn li fil-politika ta' kull pajjiż ikollna nies li jagħrfu x'inhu l-potenzjal tal-politika u safejn jistgħu jaslu.

Ħafna drabi dawn ma jifhmux l-istorja u jibqgħu mexjin fuq ħsibijiet antiki li jwasslu lill-popli għal problemi ta' konfrontazzjoni u ta' ġlied.

Naħseb li ħareġ ċar ukoll kemm li biex tlaqqa' tant kulturi differenti u biex tgħaqqad il-popli tad-dinja, hu diffiċli imma mhux impossibbli.

Fid-dinja hemm diversita' kbira ħafna mhux biss fl- ilbies imma fil-kultura u fil-mod ta' kif jiġu ċċelebrati l-affarijiet, pero' ċertament dawn id-differenzi jgħosfru meta l-bniedem iħares lejn l- umanita' tiegħu stess.

ll-Papa qal li l-politika hi vokazzjoni, speċjalment għal dak l-individwu li jirrappreżenta numru ta' nies, għax wara kollox il-poter li jeżisti f'demokrazija jagħtuhulek in-nies.

Il-poter mhux xi ħaġa li jappartjeni għalik personali imma trid tużah f'isem il-poplu li jkun tellgħek.

Il- poplu mhux xi ħaġa anonima imma jikkonsisti f'individwi u għalhekk hu importanti li l-politiku jibqa' f'kuntatt dirett ma' l-individwu u li kwalunkwe persuna li għandha problema, hi x'inhi, il-politiku jrid jismagħha, irid jiżinha u jipprova jgħin biex isib soluzzjoni għaliha.

Hu importanti li l-politika tinfirex u iktar nies jerfgħu r-responsabilita' politika biex din ma tibqax f'idejn numru żgħir ta' nies jew iktar u iktar agħar, kif għallimna dan is-seklu li għadu kif spiċċa, f'idejn xi ditattur.

Huma l-popli stess li jistgħu joħolqu d-dittatturi u huma l-popli stess li jridu jaħdmu biex jibnu soċjeta' iktar demokratika u trasparenti, fejn il- poplu, individwu b'individwu, jipparteċipa f'dak kollu li jinteressa l- ħajja tiegħu.

Nemmen li mexjin lejn dik id-direzzjoni, anke jekk il- politiċi preżenti forsi jibqgħu jippersistu li jagħmlu organizzazzjonijiet reġjonali jew organizzazzjonijiet suprastatali.

Irridu jew ma rridux, naslu biex bilfors inħarsu b'mod verament globali lejn il-problemi li qegħdin jaffliġġu d-dinja ta' llum.

It-tliet temi prinċipali magħżula forsi wkoll jirriflettu l-prijorita' li jħossu ħafna pajjiżi.

L-ewwel kwestjoni li tpoġġiet quddiem din il- konferenza hi li jinħafer id-dejn nazzjonali ta' ħafna pajjiżi.

Dan l-item kien immirat partikolarment lejn l-Amerika Latina u lejn pajjiżi fl-Afrika u fl-Asja li jħossu li d-dejn nazzjonali tant qiegħed ikun emorraġija u tant qiegħed inixxi r-riżorsi ta' pajjiżhom, li dawn ma jistgħu qatt jirpiljaw u jimxu 'l quddiem.

Il-budgets ta' ħafna minn dawn il-pajjiżi jispiċċaw ħafna drabi biex jixtru l-armi.

L-armi minn fejn jixtruhom?

Ma jixtruhomx mill-pajjiżi sottożviluppati jew mill-pajjiżi foqra għax dawn żgur m'għandhomx mezzi biex jagħmlu l-armi.

Dawn l-armi u armamenti jinħadmu aktarx iva milli le f'pajjiżi żviluppati jew f'pajjiżi li jagħmlu parti minn sistema ekonomika żviluppata.

Mr. Speaker, innutajna b'dispjaċir in-nuqqas ta' preżenza min-naħa ta' l- Istati Uniti ta' l-Amerika, l-iktar pajjiż ekonomikament u politikament b'saħħtu fid-dinja.

Illum nista' nifhem aħjar għaliex kultant ikun hawn ċerti reazzjonijiet u ċerti sentimenti kontra dawk il-pajjiżi li għandhom saħħa politika u saħħa ekonomika kbira.

Jiena kont nippretendi li dawn ikollhom almenu rappreżentanza f'laqgħa internazzjonali bħal din.

Huwa veru li laqgħa bħal din mhix se tbiddel id-dinja għax, kif għedt, għal ħafna nies hi forsi festa jew ċelebrazzjoni, imma hu tajjeb li nimpenjaw ruħna kull fejn ikun possibbli li nagħtu l-kontribut tagħna.

Aħna l-Maltin għamilna unur lil pajjiżna bil-preżenza tagħna waqt il-Ġublew.

Ma nistax ma nenfasizzax in-nuqqas ta' preżenza ta' pajjiżi bħal l-Istati Uniti ta' l-Amerika, fejn illum qegħdin jivvutaw biex ikollhom president ġdid.

Ma nistgħux nitkellmu fuq dinja waħda jekk tibqa' din il-gap enormi bejn min għandu u min m'għandux u bejn is-sinjur u l-fqir.

Żgur li huwa fl- interess ta' kull pajjiż li jara li almenu jkun hemm ħajja diċenti fid- dinja kollha kemm jista' jkun malajr, iktar u iktar illum meta għandna t- teknoloġija.

F'dan il-Ġublew smajna per eżempju kif hemm bnedmin jgħixu b'dollaru kuljum f'ħafna minn dawn il-pajjiżi.

Il-maġġoranza tal-popli tad- dinja tista' tgħid li għadha tgħix f'miżerja għax m'hemmx biżżejjed politika fid-dinja kollha li għandha morali tajba.

Ħafna drabi fid-dinja m'hemmx movimenti qawwija biżżejjed, għax l-alla tad-dinja huma biss il- flus u kif inhu sejjer is-suq.

Anke jekk ikun hemm traġedja umana jew gwerra, ċerti pajjiżi jimpurtahom ħafna iżjed kif inhu sejjer is-suq milli kif se jippruvaw jgħinu biex lil dawn in-nies joħorġuhom mill-miżerja.

Nemmen li fl-aħħar mill-aħħar hu fl-interess tal-pajjiżi sinjuri li dawn il-problemi jissolvew.

Ċertament li wieħed ma jistax jieqaf jitkellem fuq diversi aspetti ta' laqgħat bħal dawn.

Jiena tal-fehma li pajjiż, żgħir kemm hu żgħir, jista' dejjem jibqa' jagħti kontribut.

Riċentement kien hemm editorjal f'gazzetta lokali li staqsa għalfejn noqogħdu nitkellmu fuq il-kwestjoni bejn l-Iżrael u l-Palestinjani fil-parlament meta aħna m'aħniex kapaċi nsolvu l-problemi ta' pajjiżna.

Inħoss li dan l-editorjal kien pwerili għax dan it-tip ta' diskors imur kontra l-missjoni li għandu kull politiku, hu fejn hu, li jagħmel dak li jista' mir-riżorsi li għandu.

F'pajjiżna m'għandniex problemi ta' liberta' reliġjuża jew li d-dinjita' tal-bniedem m'hijiex imħarsa, pero' xorta rridu nagħtu l-fehma u l- kontibut tagħna fi kwestjonijiet bħal dawn.

Grazzi.

Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada l-Erbgħa, 8 ta' Novembru 2000, fid- 9.00 a.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Viċi Prim Ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

RABAT - GĦAR BARKA - TRASPORT

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jinformana bl-iżviluppi dwar l- estensjoni tas-servizz tal-karozza tal-linja għal Għar Barka, Rabat?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta mogħtija għal mistoqsija parlamentari nru.

MAJJALI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jinformana x'investigazzjonijiet saru dwar rapport li deher f'ġurnal lokali dwar il-kundizzjoni tal-majjal lokali fid-dawl tal- pożizzjoni tal-produtturi tal-majjal lokali?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nitlob lill-Onor.

Interpellant ikun iktar speċifiku fuq l-informazzjoni li jrid kif ukoll jindika riferenza ċara għal liema rapport qed jirriferi.

ĊENTRI TA' MONITORAĠĠ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid fejn se jkunu ċ-ċentri ta' monitoraġġ bis- satellita li se jkunu jafu fejn se jkunu s-sajjieda Maltin il-ħin kollu?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Qed nistudjaw il-possibbiltajiet li dan iċ-ċentru jkun fid-dipartiment tas-sajd u akwakultura ġew amalgamat ma' l-operations unit ta' l-AFM.

Inżid ngħid li ma hemm l-ebda importanza jew rilevanza partikolari għal post fejn ser ikun dan iċ-ċentru.

SAJJIEDA DILETTANTI - LIĊENZJA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid jekk sajjieda dilettanti humiex se jkunu suġġetti għal liċenzja biex jistadu?

Jista' jgħid jekk hux se jkun hemm ħlas għal liċenzja jew permess?

ONOR.

NINU ZAMMIT: L-informazzjoni tingħata f'xi seduta oħra.

QORMI - TRIQ CORREA - ĠBIR TA' SKART

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se jittieħdu passi biex tibda tintuża vettura iżgħar biex tiġbor l-iskart fi Triq Correa, Ħal Qormi, biex jiġi evitat il-periklu li qed jinħoloq kuljum bil-vettura kbira li qed tintuża, peress li s-sewwieq ta' din l-istess vettura jkollha tirriversja tul it-triq, li hija one way, b'periklu kbir għal karozzi pparkjati u għan- nies li jkun mexjin?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nitlob lill-Onor.

Interpellanta tagħmel din il- mistoqsija lill-ministru konċernat.

QORMI - TRIQ CORREA

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid meta se jittieħdu l-passi biex tibda tintuża vettura iżgħar biex tiġbor l-iskart fi Triq Correa, Ħal Qormi, biex jiġi evitat l-periklu li qed jinħoloq kuljum bil-vettura kbira li qed tintuża, peress li s-sewwieq ta' din l-istess vettura jkollha tirriversja tul it- triq li hija one way, b'periklu kbir għal karozzi pparkjati u għan-nies li jkun mexjin?

ONOR.

TONIO BORG: Nissuġġerixxi lill-Onorevoli Interpellant jirriferi l- mistoqsija lill-ministru konċernat.

QORMI - ONE WAY

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se jsiru s-sinjali li juru ċar li l-parti ta' Triq il-Flora c/w ma' Correa Street, Ħal Qormi hija one way?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li hija r-responsabbilta` tal-kunsill lokali biex jara li s-sinjali tat-traffiku fil-lokalita` tiegħu juri b`mod ċar is-sistema tat-traffic management f`kull triq partikolari.

Għaldaqstant, il-kunsilli lokali għandhom responsabbilta` li ma jkunx hemm nuqqasijiet f`dan ir-rigward.

Fiċ-ċirkostanzi l-Onor.

Interpellanta hija ġentilment mitluba tagħmel din id-domanda lill-ministru konċernat.

DJAR - SKEMA 5

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Dwar applikazzjoni 5HA 111/2000, fejn ġie deċiż li skond Skema 5 l-assistenza tkun ta' Lm619, tikkunsidra l-awtorita' tad-djar li l-assistenza tkun għallinqas Lm800 minħabba l-ispiża qawwija tax- xogħlijiet meħtieġa?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Wara li jagħmel spezzjoni fuq il-post, il-perit ta' l-awtorita' tad-djar jagħmel rapport fejn jiġi ndikat ix-xogħol meħtieġ u l-istima.

Ir-rati wżati biex issir l-istima huma dawk li jkunu għaddejjin fis-suq.

Fil-każ indikat mill-Onor Interpellant, meta l-perit ta' l-awtorita' mar fuq il-post l-applikant indika li xtaq jagħmel xi xogħolijiet li ma kenux imniżżla fl-applikazzjoni oriġinali iżda dawn ġew approvati wkoll.

Ninsab informat li sal-lum l-applikant għadu ma ssottomettiex riċevuti tax-xogħlijiet magħmula, liema xogħlijiet iridu jiġu kkonfermati mill-perit ta' l-awtorita' tad-djar wara li din tirċievi riċevuti msemmija.

MALTA RACING CLUB - KUMITAT EŻEKUTTIV

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: B'riferenza għat-tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

20301, jista' l- Ministru jgħid minn min hu kompost il-kumitat eżekuttiv li twaqqaf fi ħdan il-Malta Racing Club?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat l il-kumitat eżekuttiv huwa kompost mis- sinjuri:

|George Fenech|chairman | |Dr J J Vella |deputy chairman | |LL.D | | |Anthony |direttur | |Debono |maniġerjali | | |(amministrazzjoni) | |Charles |direttur (finanzi) | |Farrugia | | |Dione Drago |direttur (sports | | |chef) | |Charles Borg |direttur (proġetti)|

TRASPORT U KOMUNIKAZZJONI - XIRI TA' KAROZZI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra iktar kmieni f'din is-seduta.

KULLEĠĠ MALTI TA' L-ARTI, XJENŻI U TEKNOLOĠIJA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-Gvern Malti talabx għajnuna finanzjarja, jew ta' xort'oħra mill-Unjoni Ewropea, sabiex jiġi mwaqqaf il-Kulleġġ Malti ta' l-arti, xjenza u teknoloġija?

Jekk iva, kemm kienet din it-talba u kemm irċieva bħala għajnuna?

Jista' jgħid kemm intnefqu flus s'issa sabiex jitwaqqaf dan il-kulleġġ?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif mitlub qed jinġabar u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

TURIŻMU - HOSPITALITY - BREAKDOWN

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: B'riferenza għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari nru.19894, jista' jista' l- Ministru jagħti ċifra ta' kemm intnefqu flus f'hospitality u jagħti breakdown ta' kif intnefqu?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Il-persentaġġ ikkwotat fil-mistoqsija parlamentari nru.

19894 jirriferi għaċ-ċifra allokata għall-vot ta' hospitality fl- Estimi Ġenerali u għalhekk huwa faċli għall-Onor.

Interpellant li joħroġ iċ- ċifra li talab.

Dwar breakdown ta' kif intnefqet iċ-ċifra, m'għandix x'inżid mat-tweġiba li ngħatat mill-Prim Ministru għal mistoqsija parlamentari nru.

19182 fuq l-istess suġġett.

FINANZI - HOSPITALITY - BREAKDOWN

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: B'riferenza għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari nru.19893, jista' l-Ministru jagħti ċ-ċifra ta' kemm intnefqu flus f'hospitality u jagħti breakdown ta' kif intnefqu?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li l-persentaġġ ikkwotat fil-mistoqsija parlamentari nru 19893 jirriferi għaċ-ċifra allokata għal vot ta' hospitality fl-Estimi Ġenerali u għalhekk huwa faċli għall-Onor.

Interpellant li joħroġ iċ-ċifra li talab.

Dwar breakdown ta' kif intnefqet iċ-ċifra, m'għandi xejn x'inżid mar- risposta li tajt f'mistoqsija parlamentari nru.

19181 fuq l-istess suggett.

POLITIKA SOĊJALI - HOSPITALITY - BREAKDOWN

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: B'riferenza għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari nru.19892, jista' l-Viċi Prim Ministru jagħti ċ-ċifra ta' kemm intnefqu flus f'hospitality u jagħti breakdown ta' kif intnefqu?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Il-persentaġġ ikkwotat f'mistoqsija parlamentari nru.

19892 jirriferi għaċ-ċifra allokata għal vot ta' hospitality fl-Estimi Ġenerali u għalhekk huwa faċli għall-Onor.

Dwar breakdown ta' kif intnefqet iċ-ċifra m'għandix x'inżid mat-tweġiba li tajtu għal mistoqsija parlamentari nru.

19179 fuq l-istess suġġett.

CRUISE LINER PASSENGER TERMINAL

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: B'riferenza għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari nru.

20746, jista' l- Ministru jgħid meta hu ppjanat li jiġi mressaq fil-parlament il-kuntratt li se jsir mal-consortium magħżul għal proġett tal-cruise liner passenger terminal?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Minħabba li n-negozjati mal-consortium għadhom għaddejin, il-gvern bħalissa mhux f'pożizzjoni li jagħti data għal meta l-kuntratt tal-proġett tal-cruise liner terminal ser jiġi mressaq fil- parlament.

PULIZIJA - DINGLI - VETTURI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jara li jitneħħew iż-żewġ vetturi abbandunati (Skoda u Morris) li hemm fi Sqaq il-Lhudi, l/o Dingli?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi ż-żewġ vetturi li qed jirriferi għalihom l-Onor.

Interpellant tneħħew.

TAX COMPLIANCE UNIT

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid min huma l-persuni kollha li qegħdin jintervistaw lil dawk li applikaw biex jidħlu jaħdmu mat-tax compliance unit?

Kemm applikaw persuni għal mal-unit?

Kemm ġew reklutati s'issa?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li l-persuni li qegħdin jintervistaw lil dawk li japplikaw biex jidħlu jaħdmu mat-tax compliance unit huma kif imsemmi hawn taħt.

|Chairman|Mr Joseph |Tax | | |P. Portelli|Compliance | | | |Unit | |Membri |Mr Michael |MOF | | |Debono | | | |Mr Oliver |VAT | | |Vassallo |Department | | |Mr Paul |Inland | | |Barbara |Revenue | | | |Department |

Għal dettalji dwar in-numru ta' nies li applikaw biex jaħdmu mat-tax compliance unit u dettalji ta' dawk li ġew reklutati s'issa nirriferik għar- risposti li ngħataw għal mistoqsijiet parlamentari nri.

17955 u 20756 rispettivament.

CONNECTIONS

L-ONOR.

20747, jista' l- Ministru jgħid meta hu maħsub li jiġi ffinalizzat il-kuntratt sabiex jinbeda x-xogħol fuq il-proġett Connections?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Kif japprezza l-Onor.

Interpellant, ma tistax tgħid meta jkun finalizzat il-kuntratt għax dan jiddependi mit-tul tan-negozjati.

PENSJONI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk l-persuna li d- dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, hux qed tirċievi r-rata ta' pensjoni li suppost?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt f'mistoqsija parlamentari nru.

MOLL TA' ST.ANĠLU - ĠBID TA' FILM

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid jekk sarx ħlas sabiex intuża l-moll ta' St. Anġlu u xi bini tal-madwar sabiex inġibed film ftit ġimgħat ilu?

Min ħa dan il-ħlas?

Kemm kien jammonta dan il-ħlas?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li saru pagamenti liż-żewġ consortia nvoluti fil-proġett tal-Kottonera.

Saru wkoll pagamenti lid- dipartiment ta' l-artijiet u lil diversi kunsilli lokali.

Rigward dawn ta' l-aħħar l-Onor.

Interpellant huwa mitlub jirriferi l-mistoqsija tiegħu lill- ministri konċernati.

ANZJANI - BORMLA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid minn liema lokalita' ġejjin l-anzjani residenti fid-dar ta' l-anzjani ta' Bormla?

Jista' jagħti lista tal-persuni fuq il-waiting list biex jidħlu f'din id-dar?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-informazzjoni mitluba mill-Onor Interpellant tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra iktar kmieni f'din is-seduta.

PENSJONI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid jekk il-persuna li d-dettalji tagħha qed jintbagħtu separatament, li għaddiet bord minħabba sitwazzjoni medika, hix intitolata għal xi pensjoni mit-teżor?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li ma jirriżultax li l-persuna msemmija hija ntitolata għal xi pensjoni mit-teżor.

DJAR - BORMLA - MANUTENZJONI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jara li jsir ix-xogħol neċessarju mal-faċċata ta' Blk 1 Hubbard Flats, Bormla, peress li minħabba l-ħsara li hemm ir-residenti qed igergru li jidħollhom ir-riħ u l-ilma meta tkun ix-xita?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Għaddejt it-talba ta' l-Onor Interpellant lid- dipartiment tal-bini u tiswija ta' djar għal azzjoni meħtieġa.

MOLL TA' SANT ANĠLU - FILM

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid jekk hux ser jitnaddaf il-moll ta' Sant'Anġlu mit-trab li ntefa' waqt il-ġbid ta' film?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li x-xogħol fuq tindif tal- mollijiet inbeda l-ġimgħa l-oħra.

MFSC - MSE - MDC - CENTRA BANK

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid kemm individwi ġew appuntati mill-Ministeru biex jirrappreżentaw l-interessi tal-Gvern fl-MFSC, MSE, MDC u ċ-Central Bank u min huma?

Kemm jitħallsu dawn l-individwi u x'benefiċċji għandhom?

Kif intgħażlu dawn in-nies?

X'inhuma d-doveri tagħhom u kull meta?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li fil-każ ta' l-MFSC l-gvern għandu dritt jappunta l-membri fuq il-bord tal-gvernaturi skond il- ligi li tirregola l-MFSC, cioe' Kap 330 tal-Liġijiet ta' Malta.

Il-kriterji tan-nomina tagħhom tinsab fil-liġi stess.

Il-gvernaturi ma jirrappreżentawx l-interessi tal-gvern kif implikat f'mistoqsija parlamentari.

Il-membri tal-bord jitħallsu onorarju annwali ta' Lm2,000 kull wieħed

Iċ-chairman, iċ-chief executive u l-gvernatur tal-bank ċentrali ma jirċevux dan l-onorarju.

Skond Att ta' l-1967 dwar il-Bank Ċentrali ta' Malta, il-Bank Ċentrali huwa istituzzjoni awtonoma mmexxija minn bord tad-diretturi li hu kompost mill-gvernatur, id-deputat gvernatur u tliet diretturi.

Il-gvernatur, u d-deputat gvernatur, skond il-liġi għandhom poteri eżekuttivi u huma appuntati mill-President ta' Malta fuq pariri tal-Prim Ministru.

It-tliet diretturi l-oħra huma appuntati mill-Prim Ministru skond il-provvedimenti ta' l-Att dwar il-Bank Ċentrali.

Għalhekk, b'rispett lejn l-awtonomija tal-Bank Ċentrali u l- provvedimenti tal-liġi nnifisha, l-ebda individwu ma hu appuntat mill-ministeru tal-finanzi biex jirrapreżenta l-interessi tal-gvern fil- Bank Ċentrali, filwaqt li għal Borża ta' Malta m'hemm l-ebda individwu appuntat.

Fil-każ ta' MDC nitlob l-Onor.

Interpellant jgħaddi l-mistoqsija lill- ministru konċernat.

FINANZI - KONSULENTI

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid kemm għandu konsulenti l-ministeru fuq bażi part- time/temporanja u min huma?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li m'għandiex konsulenti part-time fil-ministeru tiegħi.

IMPJIEGI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Prim Ministru: B'riferenza għar-risposta ta' mistoqsija nru.

20594 jista' l-Prim Ministru jispjega aħjar b'liema bażi persuni li jkunu servew sentenza ta' ħabs jieħdu jew iżżommu l-impjieg tagħhom mal-gvern jiddependi min-natura ta' l-offiża u l- grad ta' l-impjegat?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab informat li fil-każ ta' persuni li kienu servew sentenza ta' ħabs, jidħlux fl-impjieg mal-gvern jiddependi miż- żmien li jkun għadda minn meta spiċċaw jiskontaw is-sentenza u l-kondotta tagħhom.

Irrid inżid li wara ċertu żmien, u f'ċerti ċirkostanzi, sentenza ta' ħabs ma tibqax tidher fiċ-ċertifikat tal-kondotta.

Rigward impjegati tal-gvern li jkunu weħlu sentenza ta' ħabs, hija fid- diskrezzjoni tal-kummissjoni dwar is-servizz pubbliku jekk l-impjieg tagħhom jiġix terminat jew le.

Ir-regolamenti tad-dixxiplina jipprovdu għal kunsiderazzjoni bbażata fuq in-natura ta' l-offiża, jekk din tkunx relatata direttament jew indirettament max-xogħol ta' l-impjegat.

GĦAWDEX - MIŻBLA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l-Ministru tgħid kemm hi l-ispiża tal-gvern sabiex titmexxa l-miżbla ġewwa Għawdex?

ONOR GIOVANNA DEBONO: Jien informata li matul l-aħħar 12-il-xahar l-ispiża biex titmexxa l-miżbla ġewwa Għawdex kienet tammonta għal madwar Lm47,000.

Iċ-ċifra tinkludi l-pagi tal-ħaddiema li jaħdmu fuq il-post.

PA - ĦAL FAR - IMPJANT TAT-TARMAC

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista l- Ministru jgħid jekk waslulhiex xi lmenti l-awtorita ta' l-ipjannar dwar impjant tat-tarmac li qed jopera f'nofs l-industrial estate ta' Ħal Far?

(Id-dettalji tiegħu qed jintbagħtu separatament).

Jekk iva, saru spezzjonijiet?

Dan l-impjant għandu permessi meħtieġa mill-awtorita ta' l- ipjannar?

Jekk iva, jirriżultalha l-awtorita ta' l-ipjannar jekk dan ġiex mibni u hux qed jopera skond il-kundizzjonijiet imposti mill-awtorita ta' l- ipjannar?

Jista' l-Ministru jgħid jekk l-awtorita' għandhiex konoxxenza dwar l- ilmenti li qed isiru minn ħaddiema f'dan l-industrial estate dwar fumes tossiċi li ħerġin minn dan l-impjant?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li ma jirriżultax li l-awtorita` ta` l- ippjanar qatt irċeviet ilmenti dwar impjant tat-tarmac li qed jopera f`nofs l-industrial estate ta` Ħal Far.

Lanqas ma jirriżulta li hemm xi permessi maħruġa għall-impjant imsemmi.

Teżisti iżda applikazzjoni PA 6000/97 li għadha pendenti.

Ta` min jgħid ukoll li kien inħareġ avviż ta` twettiq ECF 21/98 kontra dan l-impjant.

Fuq dan l-avviż ġew sottomessi żewġ appelli (369/98E u 74/98E), liema appelli għadhom pendenti.

Il-prattika normali hija li ma titteħidx deċiżjoni jew azzjoni fuq appell jew avviż ta` twettiq qabel ma jkun hemm eżitu fuq l-applikazzjoni għal permess ta` żvilupp.

L-awtorita` ta` l-ippjanar tinsab konxja mill-impatt li dan l-iżvilupp jista` jkollu fuq l-ambjent tant li f`Diċembru 1998 kienet talbet lill- applikant biex jissottometti EIA bħala parti mill-evaluazzjoni ta` l- applikazzjoni msemmija hawn fuq.

F`Ottubru ta` din is-sena l-applikant issottometta l-lista ta` konsulenti għall-approvazzjoni ta` l-awtorita` ta` l-ippjanar u d-dipartiment għal protezzjoni ta` l-ambjent.

L-applikant għadu sal-lum ma ssottmettiex l-EIA, u għaldaqstant il-proċess ta` l- applikazzjoni ma jistax jipproċedi.

FUMES TOSSIĊI

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid jekk l-antipollution unit fi ħdan il-Ministeru ta' l-Ambjent waslulhiex ilmenti dwar impjant tat-tarmac li qed jopera f'nofs l- industrial estate ta' Ħal-Far?

Jekk iva, x'passi ttieħdu, xi spezzjonijiet saru, meta saru u jekk irriżultax li dan għandu antipollution filter kif suppost?

Billi diversi ħaddiema f'dan l-estate qed jilmentaw minn fumes tossiċi minn dan l-impjant, jirriżulta jekk dan l-impjant tat-tarmac hux qed jopera kif suppost?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li l-ewwel ilment wasal fit- 12 ta' Marzu 1999.

Saret site inspection dakinhar stess.

Instab li Penza construction kellhom problema bil-bag filters.

Instab ukoll li d-ditta msemmija kienet qabdet konsulent biex itiha parir kif issolvi l-problema.

Inbidlu l-filters u s-sitwazzjoni rritornat għan-normal.

Id-dipartiment għall-ħarsien ta' l-ambjent irċieva lment ieħor fit-23 ta' Ottubru, 2000.

Saret spezzjoni oħra u rriżulta li reġa' kien hemm problema bil-bag filters.

Din id-darba ġew informati l-pulizija u d-dipartiment tas-saħħa biex jaraw jistgħux jieħdu passi skond il-liġi.

FOOD POISONING

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid jekk id-dipartiment tas-saħħa ħax passi neċessarji kontra caterer ta' l-ikel tat-tiġijiet jew is-suppliers tiegħu, li allegatament ikkawżaw food poisoning (minħabba salmonella) lil diversi persuni li kellhom jingħataw kura l-isptar nhar l-10 ta' Lulju, 2000?

Jekk għadhom ma' tteħdux passi legali neċessarji, jista' jgħid jekk hemmx il-ħsieb li dawn jittieħdu u jekk fl-affermattiv meta?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: B'riferenza għal mistoqsija parlamentari nru.

20945, nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li minn investigazzjoni tad- dipartiment tas-saħħa pubblika jirriżulta li ma kien hemm l-ebda food poisoning minn caterer tat-tiġijiet jew suppliers tiegħu, nhar l-10 ta' Lulju, 2000.

MALTA PRIVATISATION CO PLC

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid kemm hemm nies ingaġġati mal-Malta Privatisation Co Plc?

X'inhu r-renumerazzjoni tad-diretturi tal-kumpanija?

Il-gvern se jillimita ruħu li jixtri securities li jkun diġa' jinsabu fis-suq, bħal stocks tal- gvern u bills tat-teżor, jew ser jixtri minn dawn ukoll meta jkun hemm ħarġiet ġodda jew rolled over stock?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li l-kumpanija Malta Government Privatisation p.l.c. ma għanda l-ebda ħaddiema ngaġġati magħha.

Ir-renumerazzjoni tad-diretturi tal-kumpanija għadha ma ġietx stabilita mix- shareholders, u għaldaqstant s'issa ħadd mid-diretturi m'hu jieħu xi renumerazzjoni.

Fil-rigward tal-fondi miġbura mill-bond issue li bħalissa qed tiġi sottoscritta, hija l-policy tal-kumpanija li dawn jiġu nvesttiti f'stocks tal-gvern u treasury bills li diġa' jinsabu fuq is-suq.

THE GLORIOUS FEW PRODUCTION CO LTD

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid x'inhu l-għan tal-kumpanija The Glorious Few Production Co Ltd li ġiet imwaqqfa bi sħab bejn il-Malta Government Investments Ltd u l-MIMCOL?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

QORMI - EMBELLISHMENT PROJECT

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid meta se jibda l-embellishment project għal ġnien f'Tal-Blat, housing estate, Qormi (non-council task)?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nirriferi l-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għal mistoqsija parlamentari nru.

19922 f'seduta nru.

QORMI - VALLEY ROAD - TOROQ

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid meta ser jibda x-xogħol ta' paving ġewwa Valley Road, Qormi? (non-council task)

ONOR.

19922 f'seduta nru.

ŻEBBUĠ - TRIQ SIDTNA TA' L-ANĠLI

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid meta ser jibda x-xogħol ta' paving ġewwa Triq Sidtna ta' l- Anġli, Ħaż-Żebbuġ?

ONOR.

19922 f'seduta nru.

ŻEBBUĠ - TRIQ IL-KNISJA

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid meta ser jibda l-embellishment ġewwa Triq il-Knisja, Ħaż- Żebbuġ?

ONOR.

19922 f'seduta nru.