MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 402 Il-Ġimgħa, 20 ta' Ottubru, 2000 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 402

Il-Ġimgħa, 20 ta' Ottubru, 2000

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-6.10 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

Il-Ġimgħa, 20 ta' Ottubru, 2000

WERREJ MINUTI 38

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 38

TQEGĦID TA' KARTI 43

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR L-AWTORITA' GĦAS-SAĦĦA U SIGURTA' FUQ

IL-POST TAX-XOGĦOL (KUMITAT)

OCCUPATIONAL HEALTH AND SAFETY AUTHORITY BILL (COMMITTEE STAGE) 43

AĠĠORNAMENT 67

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUIB 71

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 401 li saret fl-20 ta' Ottubru, 2000 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

WSC - TRANSFERS

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Joseph Curchieri) staqsa lill- Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm transferimenti ngħataw mill-5 ta' Jannar sal-10 ta' Settembru, 2000 lill- ħaddiema tal-korporazzjoni għax s-servizzi ta' l-ilma?

Jista' jagħti r- raġuni għaliex saru dawn it-trasferimenti?

Hemm il-ħsieb li jsiru aktar trasferimenti fil-futur qarib?

ONOR.

LOUIS DEGUARA (Ministru tas-Saħħa) (f'isem il-Ministru għas- Servizzi Ekonomiċi): Ninsab informat li matul il-perijodu li għalih qed issir riferenza, 30 ħaddiem ġew trasferiti minn sezzjoni għal oħra tal- korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma.

Ir-raġunijiet għaliex saru dawn it- trasferimenti huma s-segwenti:

Wieħed għax ingħata promozzjoni;

Tmienja għax imlew vakanzi;

Tmienja fuq talba tagħhom stess;

Tlieta biex tissaħħaħ is-sezzjoni;

Erbgħa għax tneħħew il-ħaddiema minn sezzjonijiet;

Wieħed biex jagħmel xogħol relatat mal-grad tiegħu;

Wieħed għaliex inħolqot sezzjoni ġdida;

Wieħed irritorna fis-sezzjoni fejn kien qabel;

Wieħed għal raġunijiet ta' saħħa; u

Tnejn biex jgħinu sezzjonijiet oħra.

Il-korporazzjoni dejjem ittrasferiet ħaddiema skond il-ħtieġa tax-xogħol u l-esiġenzi tas-servizz u dan japplika wkoll għall-futur.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Leo Brincat, domanda supplimentari.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Speaker, peress li wħud mir-residenti f'Taż-Żwejt ġibduli l-attenzjoni li qed ikollhom ċertu qtugħ fis-servizz ta' l-ilma, jista' l-Ministru jieħu nota u jirriferi dan l-ilment għall- investigazzjoni?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ngħaddi din it-talba lill-Ministru Bonnici meta jiġi lura Malta.

TOROQ - TRANSFERS

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Joseph Cuschieri) staqsa lill- Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm trasferimenti ngħataw mill-5 ta' Jannar sal-10 ta' Settembru, 2000 lill- ħaddiema tad-dipartiment tat-toroq?

Jista' jagħti r-raġuni għaliex saru dawn it-trasferimenti?

Hemm il-ħsieb li jsiru aktar trasferimenti fil- futur qarib?

ONOR.

LOUIS DEGUARA (f'isem il-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni): Jien informat li ma kien hemm l-ebda trasferiment ta` ħaddiema fid- dipartiment tat-toroq fil-perijodu msemmi.

ĊENTRU ĦIDMA SOĊJALI - ĦADDIEMA ĠODDA

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Joseph Cuschieri) staqsa lill- Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm ħaddiema ġodda ġew impjegati maċ-ċentru ħidma soċjali mill-5 ta' Jannar sal-10 ta' Settembru, 2000?

Jekk fl-affermattiv, jista' jgħid meta ħarġu l-applikazzjonijiet għal dawn l-impjiegi?

Jekk jirriżulta li ħaddiema ġew impjegati mingħajr sejħa għal applikazzjonijiet, jista' l- Viċi Prim Ministru jgħid kemm dawk impjegati kien ilhom li applikaw għall- imsemmi impjieg?

U jekk jirriżulta li lanqas biss kienu applikaw, jista' jgħid xi kriterji ntużaw biex dawn ingħataw l-impjieg in kwestjoni?

ONOR.

LAWRENCE GONZI (Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali): Fiċ-ċentru ħidma soċjali hemm aktar minn dipartiment jew organizzazzjoni governattiva waħda.

Għalhekk nitlob lill-Onor.

Interpellant ikun aktar speċifiku fil-mistoqsija tiegħu biex inkun nista' niġbor l-informazzjoni meħtieġa.

LIĊENZJI U TESTIJIET - TRANSFERS

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Joseph Cuschieri) staqsa lill- Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm trasferimenti ngħataw mill-5 ta' Jannar sal-10 ta' Settembru, 2000 lill- ħaddiema tad-dipartiment tal-liċenzji?

ONOR.

LOUIS DEGUARA (f'isem il-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni): Jien informat li mill-5 ta` Jannar sal-10 ta` Settembru, 2000 ma saru l- ebda trasferimenti fid-dipartiment tal-liċenzji u testijiet.

AWTORITA' TAD-DJAR - ĦADDIEMA ĠODDA

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Joseph Cuschieri) staqsa lill- Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm ħaddiema ġodda ġew impjegati ma' l-awtorita' tad-djar mill-5 ta' Jannar sal-10 ta' Settembru, 2000?

Jekk jirriżulta li ħaddiema ġew impjegati mingħajr sejħa għal applikazzjonijiet, jista' l- Viċi Prim Ministru jgħid kemm dawk impjegati kien ilhom li applikaw għall- imsemmi mpjieg?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-awtorita' tad-djar impjegat perit wieħed wara sejħa pubblika li saret f'Novembru 1999.

MR SPEAKER: L-Onor.

Abela, domanda supplimentari.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jista' jekk jogħġbu l-Viċi Prim Ministru jgħid fiex wasal il-pjan biex id-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali jispiċċa u tibqa' biss l-awtorita' tad-djar?

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, kif kelli ċans nispjega f'okkażjonijiet preċedenti, il-mira tagħna hi li namalgamaw id-dipartiment ma' l-awtorita' tad-djar bl-intenzjoni li fi ħdan l-istruttura pubblika nnifisha, ikun hemm regolatur li jgħin fil-formolazzjoni tal-policies f'dak li għandu x'jaqsam ma' housing.

Kif diġa' għedt, dan il-pass ikun jista' jittieħed biss jekk l-ewwel inkunu eliminajna s-sistemi u d-differenzi li jeżistu bejn id- dipartiment tad-djar - fil-mod ta' kif jiġu kkalkolati l-punti meta bniedem japplika għal allokazzjoni alternattiva ta' dar b'kera - u dawk li tapplika l-awtorita' tad-djar fl-allokazzjoni ta' punti fid-diversi skemi tagħha u anke meta tpoġġi għal bejgħ postijiet li tkun bniet hi stess.

Il-Kamra taf li ż-żewġ entitajiet għandhom sistemi differenti ta' kif jikkalkolaw il-punti.

L-ewwel pass li allura jwitti t-triq għal din l- amalgamazzjoni jkun li dawn is-sistemi jiġu identiċi għal xulxin f'dak li għandu x'jaqsam ma' proċessi li jwasslu għall-kera ta' postijiet.

L-iskema u r-reviżjonijiet tas-sistema tal-punti, kemm tad-dipartiment tad-djar kif ukoll ta' l-awtorita' tad-djar tlestiet wara studju intensiv u anke wara li ttestjajna kif taħdem is-sistema fil-prattika, u allura se nkun f'pożizzjoni biex kmieni s-sena d-dieħla nkun nista' nħabbar sistema waħda identika ta' punti f'dak li għandu x'jaqsam ma' kera ta' postijiet.

Biex nevitaw li fil-perijodu ta' transizzjoni jkollna persuni differenti li jkollhom punti differenti sakemm naqilbu għas-sistema l-ġdida, irridu neżaminaw kull applikazzjoni li hemm pendenti mal-housing department.

Jiġifieri jekk bħalissa hemm 3,500 applikazzjoni, irridu nagħmlu reviżjoni ta' kull waħda minn dawn l-applikazzjonijiet.

It-target tagħna hu li jekk jista' jkun sa l-aħħar tas-sena nkunu spezzjonajna dawn it-3,500 applikazzjoni kollha kemm huma - għalkemm irrid nagħmel riżerva li din hija biċċa xogħol kbira - u mbagħad inqabdu persuni nkarigati biex imorru fid- djar ta' dawn l-applikanti u jiġbru l-informazzjoni dettaljata u aġġornata dwar dawn il-postijiet, dwar il-kondizzjonijiet soċjali tal-persuni li jabitaw fihom u dwar id-dħul u l-mezzi tagħhom.

Irrid infakkar li hemm min ilu li applika għal aktar minn sitt snin u f'dan il-perijodu ta' żmien qatt ma sar aġġornament ta' l-applikazzjoni tiegħu.

S'issa diġa' saru madwar 700 spezzjoni u rriżulta li perċentwali qawwija ta' l-applikanti jew m'għadhomx interessati f'akkomodazzjoni alternattiva, jew sabu soluzzjoni differenti jew il-mezzi tagħhom illum il-ġurnata huma ħafna aħjar milli kienu sentejn jew erba' snin ilu.

Jiena qed nittama li jekk dan l-eżerċizzju nlestuh sa l-aħħar tas-sena, kmieni s-sena d-dieħla nkun nista' nħabbar li s-sistema l-ġdida, bl-irfinaturi li aħna ntroduċejna fiha, tkun tista' tibda topera u allura kulħadd ikun jaf eżattament x'inhuma l-punti li hu għandu.

Emenda oħra importanti ħafna hija li aħna beħsiebna nippubblikaw il-lista ta' l-applikanti li hemm pendenti sal-lum mad-dipartiment tad-djar u għalkemm m'aħniex se nippubblikaw il-punti, kull applikant jista' jmur u jiċċekkja l-file tiegħu biss.

Aħna jidhrilna li wasal iż-żmien li biex inżidu t-trasparenza f'dan il-proċess m'għandniex nesponu dettalji kunfidenzjali u r-raġuni għala persuna partikolari tkun ġabet numru ta' punti, pero' jkun hemm faċilita' kif wieħed ikun jista' jivverifika eżattament kemm għandu punti, f'liema rank qiegħed u x'inhuma l-bżonnijiet partikolari tiegħu.

Se nagħmlu wkoll assessment biex naraw għal liema tip ta' post ikunu jikkwalifikaw l-applikanti skond il-bżonnijiet tagħhom, jekk hux għal single bedroom, għal two-bedroomed jew three-bedroomed.

Għax persuna jista' jkollha numru ta' punti imma mbagħad tkun tgħix weħidha.

F'dak il- każ ma jfissirx li jekk jiżvojta post li jkun three-bedroomed dik il- persuna awtomatikament għandha dritt għalih.

U allura l-listi se jindikaw il-bżonnijiet partikolari biex meta jiżvujtaw xi postijiet wieħed ikun jaf eżattament x'ranking għandu.

Se jkollna wkoll il-faċilita' li wieħed ikun jista' jivverifika l-każ tiegħu partikolari u anke jappella għad- deċiżjonijiet li jkunu qed isiru.

Imbagħad qed indaħħlu varjazzjoni oħra importanti ħafna, Mr Speaker.

Illum jekk persuna tkun ġiet imkeċċija mir-raġel tagħha u allura tmur f'xi shelter bħal "Merħba Bik", dik il-persuna ma jkollha l-ebda punti jekk tiġi biex tapplika għax bis-sistema kif inhi dik il-persuna għandha residenza.

Din is-sistema se tinbidel, każi bħal dawn se jiġu rikonoxxuti u dik il-persuna se tibda' tingħata l-punti.

Jista' jkollok single parent jew inkella mara li tkun spiċċat barra mid-dar tagħha minħabba xi ċirkostanzi partikolari u allura tmur tikri flat b'Lm90 jew Lm100 fix- xahar.

Naturalment meta mbagħad imorru l-ispetturi biex jispezzjonaw isibuha toqgħod fi flat verament sabiħ, imma fir-realta' dik il-mara tkun marret tgħix hemmhekk għax ma kellhiex alternattiva oħra.

Kultant sitwazzjonijiet bħal dawn iġiegħlu lill-individwu jidħol fi problemi soċjali akbar u jispiċċa bid-dejn ma' min ikun krielu dak il-post.

Bis- sistema kif kienet s'issa, dawn il-persuni ma jingħatawx punti u allura din se tiġi emendata biex wara li jsiru l-verifiki kollha u jiġu rikonoxxuti l- bżonnijiet partikolari ta' dik il-persuna, din tingħata l-punti li ħaqqha.

Barra minn hekk, qed nagħmlu ħilitna biex ikollna sistema li kemm jista' jkun tkun aġġornata.

Aħna napprezzaw il-fatt li s-sitwazzjoni soċjali ta' l-applikant tista' tinbidel u tista' tinbidel anke fuq perijodu ta' sitt xhur jew aktar.

Allura s-sistema trid tkun waħda flessibbli li tippermetti aġġornament kontinwu dwar każijiet ta' applikanti partikolari mad- dipartiment.

Imbagħad ikun f'dak il-mument li tiġi fis-seħħ din is-sistema ġdida ta' punti li konkretament inkunu nistgħu nitkellmu biex ngħaddu għall- fażi li jmiss, jiġifieri li l-funzjonijiet li llum il-ġurnata għandu d- dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali, jittieħdu mill-awtorita' tad- djar.

MR SPEAKER: L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, huwa fatt magħruf li l-kera ta' postijiet tal-gvern togħla meta jkun hemm żieda fid-dħul ta' dik il-familja partikolari.

Jista' l-Viċi Prim Ministru jagħtini spjegazzjoni għala f'ċerti każi kien hemm min talab lid-dipartiment biex jikkwantifikalu kif wasal għall-awment fil-kera u baqa' ma ngħatax l-informazzjoni neċessarja?

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Dan m'għandux ikun.

Jiena ninsisti li għandu jkun hemm accountability sħiħa lejn kulmin jieħu xi servizz u għandu jkun hemm spjegazzjoni dettaljata għax tkun ittieħdet ċerta deċiżjoni.

L-iskema hija dik li hi, ir-renta tiġi sussidjata skond id-dħul ta' l-individwu u llum għandna faċilitajiet li qatt qabel ma kellna biex nivverifikaw kemm l- individwu qed ikun korrett fid-dikjarazzjoni tiegħu.

Ġieli jkollna każi fejn id-dikjarazzjoni ta' dħul tkun korretta imma ġieli jkollna oħrajn fejn id-dikjarazzjoni mhux talli ma tkunx korretta, talli tkun saħansitra falza.

Permezz tal-unit li stabilejna fid-dipartiment tas-sigurta' soċjali, li jivverifika d-dikjarazzjonijiet dwar benefiċċji soċjali, anke minħabba l- mod ta' kif il-ministeru tiegħi qed jaħdem flimkien mal-ministeru tal- finanzi, partikolarment minħabba x-xogħol li qed tagħmel it-tax compliance unit, qed ikollna overlapping qawwi fil-qasam ta' l-akkomodazzjoni soċjali.

It-test tal-mezzi ta' l-individwu qed jiġu vverifikati wkoll permezz ta' dan il-unit u, having said that, ir-risposta hija ċara daqs il-kristall.

Jien ninsisti li aħna nkunu accountable sal-massimu possibbli u jekk inkunu ħadna d-deċiżjoni għaliex sussidju partikolari jkun naqas jew żdied, għandna nagħtu l-ispjegazzjonijiet kollha biex l-individwu jkollu l- opportunita' li jekk irid jikkontesta dik id-deċiżjoni.

SKEJJEL - GĦALLIEMA

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Joseph Cuschieri) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm ħaddiema ġodda ġew impjegati fl-iskejjel statali mill-5 ta' Jannar 2000 sa l-10 ta' Settembru 2000?

Jekk fl-affermattiv, jista' jgħid meta ħarġu l-applikazzjonijiet għal dawn l-impjiegi?

Jekk jirriżulta li ħaddiema ġew impjegati mingħajr sejħa għal applikazzjonijiet, jista' l-Ministru jgħid kemm dawk impjegati kien ilhom li applikaw għall-imsemmi mpjieg?

U jekk jirriżulta li lanqas biss kienu applikaw, jista' jgħid xi kriterji ntużaw biex dawn ingħataw l- impjieg in kwestjoni?

ONOR.

NINU ZAMMIT (Ministru għall-Agrikoltura u Sajd) (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni): Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba mogħtija għal mistoqsija parlamentari nru.

19283 ta' l-istess Onor. Membru.

PERSUNI B'DIŻABILITA' - APPLIKAZZJONIJIET PENDENTI

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Noel Farrugia) staqsa lill- Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jinformani kemm huwa n-numru ta' persuni b'diżabilita' li għandhom applikazzjoni pendenti mad-dipartiment għall-politika soċjali għal xi forma ta' benefiċċji u/jew skemi li d-dipartiment joħroġ sabiex jissaħħaħ aktar il-kunċett ta' ħajja ndaqs?

Kemm hu n-numru ta' applikazzjonijiet li ġew approvati matul din is-sena?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra tabelli li juru l-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant.

SIGURTA' SOĊJALI - TALBIET PENDENTI

L-ONOR.

CARMELO ABELA (f'isem l-Onor.

Noel Farrugia) staqsa lill- Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' talbiet pendenti li għandu d- dipartiment tas-sigurta' soċjali sabiex persuni b'diżabilita' jiġu mgħejuna jixtru computer skond l-iskemi ta' għajnuna eżistenti?

Kemm ġew approvati applikazzjonijiet matul din is-sena?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Il-kummissjoni nazzjonali persuni b'diżabilita' - u mhux id-dipartiment tas-sigurta' soċjali - għandha s-servizz għajnuniet speċjali li, fost ħwejjeġ oħra u skond ir-riżorsi finanzjarji disponibbli, toffri għajnuna finanzjarja biex tgħin persuni b'diżabilita' jgħixu ħajja indipendenti.

Ninsab informat li matul din is-sena ġew approvati 11-il applikazzjoni konnessi ma xiri ta' computers filwaqt li n-numru ta' applikazzjonijiet pendenti hu ta' 54.

Persuni b'diżabilita' li japplikaw għall-għajnuna taħt din l-iskema jingħataw lura l-ammont tal-VAT imħallas għax-xiri tal-computer u l- aċċessorji relatati.

MR SPEAKER: L-Onor.

Abela, domanda supplimentari.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'inhu jsir sabiex persuni li għandhom ulied b'xi diżabilita' jserrħu rashom dwar il- ġejjieni ta' wliedhom meta l-ġenituri jiġu neqsin?

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, għandi ftit sekondi biex inwieġeb mistoqsija li hija komplikatissima.

Is-soluzzjoni m'għandniex insibuha billi nibnu istituzzjoni bħal San Vinċenz li tibqa' vojta sakemm imutu l- ġenituri u dawn il-persuni jiġu akkomodati fiha, imma nemmen li s- soluzzjoni għandha tinfirex fuq diversi alternattivi.

Fil-fatt waħda minn dawn l-alternattivi diġa' implimentajniha.

Xahar wara li jiena sirt ministru tal-politika soċjali, ittieħdet deċiżjoni li bidlet il-politika f'dak li għandu x'jaqsam mal-qasam tas- servizzi għall-anzjani.

Aħna ddeċidejna li l-eta' hija rrilevanti għas- servizzi li jingħataw u li wieħed irid pjuttost jikkonċentra fuq il- bżonnijiet ta' l-individwu.

Għaldaqstant persuni b'diżabilita' li ma setgħux jgħixu għal rashom, anke taħt il-61 sena, bdew jiġu aċċettati f'postijiet bħal San Vinċenż u f'ċertu djar oħra fejn imbagħad ikollok il- problema ta' taħlita ta' etajiet.

Din tikkrealna ċerti problemi pero' hija waħda mis-soluzzjonijiet.

L-istess għamilna għall-home help u għat-telecare.

Il-politika tagħna hi li jkollna servizzi mfassla skond il-bżonnijiet tal-persuna, jiġifieri jkunu personalizzati, pero' għad irridu nagħmlu inizjattivi oħrajn li wħud minnhom nittama li nħabbarhom is-sena d-dieħla.

Għall-mument se nieqaf hawn għax ma rridx inħabbar affarijiet li għadna qegħdin fl-stadju ta' evalwazzjoni tagħhom, napprezza li din hija waħda mill-akbar problemi li ġenituri ta' persuni b'diżabilita' jista' jkollhom u aħna qed naraw x'nistgħu nagħmlu biex insolvulhom din il-problema.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Viċi Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar l-għadd ta' persuni li tilfu l-impjieg bejn Jannar u Settembru 2000, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Joe Borg.

ONOR.

JOE BORG (Ministru għall-Affarijiet Barranin) (f'isem il-Ministru għt-Trasport u Komunikazzjoni): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra:-

Tagħrif dwar kuntratti għal xogħol fuq toroq mogħtija matul l-1999 u l- 2000, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

20264; u

Tagħrif dwar il-programm ta' xogħlijiet fuq toroq f'idejn id- dipartiment tat-toroq, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR L-AWTORITA' GĦAS-SAĦĦA U SIGURTA' FUQ IL-POST TAX- XOGĦOL

OCCUPATIONAL HEALTH AND SAFETY AUTHORITY BILL

L-ordni għall-Kumitat ġie moqri

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Michael Bonnici, President tal-Kumitati, jippresjedi.

(Ikompli mill-20 ta' Ottubru, 2000)

Klawsola 4 – Dikjarazzjoni ta' prinċipji.

(Kont.)

Clause 4 - Declaration of principles.

(Cont.)

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Karl Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Sur President, subklawsola (2) ta' klawsola 4 tgħid hekk:

''L-awtorita' stabbilita bis-saħħa ta' dan l-Att tkun responsabbli li tiżgura li jinġieb 'il quddiem u jiġi salvagwardat il-ġid fiżiku, psikoloġiku u soċjali tal-ħaddiema kollha fil-postijiet kollha tax- xogħol.''.

Mela hawnhekk qegħdin ngħidu li l-awtorita' se sservi ta' protezzjoni jew tarka, sejħilha li trid, għal dak li għandu x'jaqsam ma' mard fiżiku, mard psikoloġiku u problemi soċjali li jistgħu jiffaċċjaw il-ħaddiema.

Għalhekk ma nistax nara għalfejn il-kelma ''salvagwardat'' se tiġi eliminata u nixtieq li l-ministru jispjega ftit dwarha din.

Nixtieq nistaqsi wkoll dwar il-kelma ''psikoloġiku'' għax il-ħaddiema jista' jkollhom ħafna effetti psikoloġiċi.

Jista' jkollhom problemi psikoloġiċi ta' natura ħafifa, jista' jkollhom problemi psikoloġiċi ta' natura medika li jkunu aktar serji u jista' jkollok problemi psikoloġiċi relatati ma' background soċjali.

Għalhekk naħseb li huwa importanti li wieħed jiftaħ ftit aktar fuq din il-kwestjoni għaliex naħseb li l-awtorita' għandha tkun hemmhekk biex tissalvagwarda s-saħħa psikoloġika tal-ħaddiema l-ewwel u qabel kollox pero' naħseb li mill-aspett psikoloġiku soċjali l- awtorita' għandha d-dmirijiet tagħha wkoll.

Qed ngħid dan għax jista' jkollok grupp ta' ħaddiema li għax ikollhom l-impjieg tagħhom taħt il- mannara jew għax ikollhom il-futur ta' l-impjieg tagħhom indeċiż, jista' jkun li jkollhom problemi ta' natura psikoloġika, fejn allura anke l- performance tagħhom tonqos.

Mr Chairman, kif diġa' għedt waqt it-tieni qari, meta jweġġa' xi ħaddiem fuq il-post tax-xogħol u dan ikollu xi inċident serju li jista' jwassal anke għal xi nuqqas fiżiku, ħafna drabi jiġri li dak il-ħaddiem jitlef ċerti ġranet jew xhur ta' xogħol u jista' jagħti l-każ li anke l-istess kollegi li jaħdmu fuq l-istess chain ta' xogħol miegħu jiġu affettwati ħażin psikoloġikament.

Dan il-fattur jista' jwassal għal nuqqas ta' performance u għal teħid ta' sick leave aktar mis-soltu.

Din nixtieq norbotha ma' l-ewwel kumment tiegħi għax naħseb li jekk neliminaw il-kliem li semmejt aktar qabel inkunu qed innaqqsu s-saħħa ta' din il-klawsola.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Sur President, ir-raġuni għaliex ġie deċiż illi jitneħħew il-kliem "u jiġi salvagwardat" hija li l-espert ta' l-ILO ikkonfermalna bil-miktub li s-salvagward m'huwiex funzjoni ta' l- awtorita' imma hija r-responsabilita' ewlenija ta' l-employer u tal-ħaddiem innifsu, skond kif jistabilixxi l-Att innifsu.

Għaldaqstant ir- responsabilita' ta' l-awtorita' ma tista' qatt tissostitwixxi u mhuwiex l- iskop tagħha li tissostitwixxi r-responsabilita' ta' l-employer.

Għalhekk il-parir tekniku kien li din għandha tinqata' minn hemmhekk.

F'din il-klawsola qegħdin nagħmlu dikjarazzjoni ta' prinċipji u l- prinċipju għandu jkun li l-awtorita' tkun responsabbli li tiżgura li ġġib 'il quddiem il-ġid fiżiku, psikoloġiku u soċjali tal-ħaddiema kollha tal- postijiet kollha tax-xogħol pero' l-prinċipju m'għandux ikun li l-awtorita' tissalvagwarda.

Din l-awtorita' għandha tara li min iħaddem u l-ħaddiem huma stess jissalvagwardaw saħħithom u s-sigurta' tagħhom u ta' ħaddieħor fuq il-post tax-xogħol.

Wieħed irid jifhem li fid-draft aħna approvajna l-kliem ''u jiġi salvagwardat'' pero' jien deherli li l-parir li tawna kien parir tajjeb u allura aċċettajtu għax fhimt ir-raġunament li kien qed isir.

Ma naħsibx li għandi kummenti aktar x'nagħmel dwar il-parti tal-ġid psikoloġiku, li għalija hija terminoloġija wiesgħa.

Hemm bżonn li jittieħdu miżuri fejn l- employers joqogħdu attenti anke mill-ġid psikoloġiku ta' l-individwi.

Per eżempju, ħaddiema li jkunu qed jaħdmu kontinwament fuq l-istess makna, kapaċi ma ssirilhomx ħsara fiżika imma tkun qed issirilhom ħsara psikoloġika.

Din hija xi ħaġa li tiġi ttrattata taħt il-qasam tas-saħħa u s-sigurta'.

Fil-fatt hemm direttiva ta' l-Unjoni Ewropea u sett ta' regolamenti għal tapposta li jindirizzaw proprju dan is-suġġett.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Carmelo Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jien jiddispjaċini li ma kontx qed insegwi d- diskussjoni mill-bidu pero' qed nifhem li minkejja li l-awtorita' mhux se tkun hi direttament li se tindaħal f'kull post tax-xogħol, se jkollha min jiggwidaha biex tara li r-regolamenti jiġu osservati.

Per eżempju, fit- tieni qari għedt li fil-collective agreements għandu jkun hemm sezzjonijiet li jirrigwardaw is-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol.

Issa jien naħseb li l-awtorita' għandha tipproponi li f'dawn il-collective agreements ikun hemm din id-dikjarazzjoni ta' prinċipju, pero' dan għandu jsir mingħajr ma timbotta lill-unions u lil min iħaddem biex idaħħlu din id- dikjarazzjoni u dettalji oħra f'dawn l-istess collective agreements.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, dan il-punt huwa importanti ħafna, fis-sens illi jekk irridu nagħmlu iktar passi 'l quddiem f'dan il-qasam.

Huwa importanti ħafna li sija min iħaddem u sija l-unions jirrikonoxxu li dan il-prinċipju għandhom jaċċettawh u jadottawh.

Għalhekk jien nittama li f'dan il-qasam naraw aktar żvilupp u aktar collective agreements li jidħlu iżjed f'dawn l-aspetti li wara kollox igawdu minnhom mhux biss il- ħaddiema imma wkoll l-employers.

Jien ma naħsibx li din għandna ndaħħluha fi klawsola 4 għax jekk wieħed iħares lejn klawsola 9 jsib li hemm diversi klawsoli f'dik il-lista ta' funzjonijiet li qed jingħataw lill-awtorita' biex jinkoraġġuha tieħu inizjattivi f'dan is-sens, iġġib 'il quddiem it-tagħlim u t-taħriġ dwar is- saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol u tara li jkun hemm preparazzjoni għall-emerġenza u għall-ewwel għajnuna fuq il-post tax-xogħol.

Għalhekk l- awtorita' qed tiġi mniggża biex tieħu inizjattivi f'dan is-sens.

Irrid ngħid ukoll li qed indaħħlu l-kunċett tal-workers' health and safety representative u allura l-ħaddiema se jkollhom rappreżentant magħżul biex ikollu responsabbilta' f'isimhom ħalli jara li dawn l-affarijiet kollha jseħħu.

Jien nittama li dan ikun xprun biex isseħħ din il-bidla kbira li għandna bżonn nagħmlu fil-pajjiż.

Għalhekk ma naħsibx li għandna bżonn nemendaw klawsola 4, pero' l-punt ta' l-Onor.

Abela huwa importantissimu u naqbel miegħu perfettament.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Mr Chairman, jien naqbel li fl-aħħar mill-aħħar għandha tkun ir-responsabbilta' ta' l-employer li jara li l-ħaddiema tiegħu fuq il-post tax-xogħol josservaw ir-regoli tal-health and safety li jiġu mposti kemm mil-liġi kif ukoll mill-istess kumpannija.

Kif għedt fit-tieni qari huwa fatt ipprovat xjentifikament li meta l-employers jimxu b'mod pro-attiv fis-sens li jenforzaw ir-regoli u jġiegħlu lill- ħaddiema tagħhom josservawhom fl-aħħar mill-aħħar se jgawdi kulħadd, se tiżdied il-production ta' l-istess kumpannija u l-ħaddiema jibbenefikaw finanzjarjament ukoll.

Pero' kif intqal minn din in-naħa tal-Kamra, aħna għandna d-dubji tagħna kemm din l-awtorita' se jkollha s-snien biex tkun tista' timplimenta dawn ir-regoli.

Din il-liġi għandna npoġġuha fil- prattika u mhux inħalluha miktuba biss fuq il-karti jekk irridu nimxu 'l quddiem f'dan il-qasam.

Fl-opinjoni tiegħi nkunu qed nimxu pass lura jekk neliminaw il-kliem ''jiġi salvagwardat''.

Issa l-Viċi Prim Ministru qal li l-espert barrani ta dan il-parir għax l-employers għandhom ikunu pro-attivi u jinforzaw ir-regolamenti.

Pero' mill-banda l-oħra naħseb li għandha tkun l-awtorita' li teduka u tara li l-kondizzjonijiet ikunu osservati.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Chairman, jista' jkun li jew spjegajt ruħi ħażin jew inkella ma kontx ċar biżżejjed.

Fi klawsola 4 qegħdin nagħmlu dikjarazzjoni ta' prinċipji u qegħdin ngħidu li l-awtorita' għandha r- responsabbilta' li tiżgura li ġġib 'il quddiem il-ġid fiżiku, psikoloġiku u soċjali fuq il-postijiet kollha tax-xogħol pero' se neliminaw il-kliem ''u jiġi salvagwardat''.

Issa, kif spjegajt diġa', il-parir li ngħatajna huwa li finalment ir-responsabbilta' taqa' fuq l-employer u fuq il-ħaddiem pero' dan ma jfissirx li l-awtorita' qed taħsel idejha.

Fil-fatt klawsola 5 tgħid hekk:

''L-awtorita' għandha tiżgura li jinżammu l-livelli ta' protezzjoni tas-saħħa u tas-sigurta' fuq il-postijiet tax-xogħol kif stabbiliti b'regolamenti magħmulin taħt dan l-Att.''.

Dan ifisser li l-awtorita' mhux qed taħsel idejha.

Dawn l-affarijiet se joħorġu spelt out u nittama li r-responsabbilta' kbira li qed inpoġġu fuq spallejn l-awtorita' toħroġ b'mod ċar fil-klawsola li jmiss.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Mr Chairman, l-ewwel sentenza ta' klawsola 4 tgħid hekk:

''Il-protezzjoni tas-saħħa u tas-sigurta' fuq il-postijiet tax-xogħol għandha titqies bħala materja ta' interess pubbliku.''.

Issa jien naħseb li l-kelma ''pubbliku'' għandha tiġi mibdula għax wisq nibża' li tista' tiġi miftiehma ħażin.

Qed ngħid dan għax meta ngħidu ''interess pubbliku'' naħseb li aktar nifhmu b'interessi tal-gvern milli interessi privati.

Għalhekk nissuġġerixxi li din tiġi ''interess nazzjonali''.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-ewwelnett il-verżjoni bl-Ingliż ta' l-Att ta' l-1974 tgħid hekk:

''The protection of occupational health and safety is to be considered of public interest.''.

Imbagħad il-verżjoni bil-Malti ta' l-istess Att tgħid hekk:

''Il-ħarsien tas-saħħa u s-sigurta' fuq ix-xogħol għandu jitqies ta' interess pubbliku.''.

It-terminoloġija ta' interess pubbliku għandha implikazzjonijiet kostituzzjonali, jiġifieri din ma tfissirx interess tal-gvern jew ta' xi dipartiment tal-gvern.

Għalkemm jien m'għandix diffikulta' li ''interess pubbliku'' nagħmilha ''interess nazzjonali'', it-tentazzjoni tiegħi hija li nippreferi li nħalliha ''interess pubbliku'' għax din nifhmuha u nafu xi tfisser.

Issa forsi hawnhekk qed nitkellem għalina l-avukati.

Peress li din it-terminoloġija qed titfa' r-responsabbilta' fuq kulħadd, il-qrati tagħna jkollhom spazju akbar biex jaraw li jkun hemm inforzar tar- regolamenti u ta' l-artikli tal-liġi.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Jien nixtieq nerġa' mmur għall-argument li kien qed jissemma dwar l-emenda li għandna quddiemna biex jitneħħa l-kliem ''jiġi salvagwardat''.

Allura issa d-diċitura se tkun hekk:

''L-awtorita' stabbilita bis-saħħa ta' dan l-Att tkun responsabbli li tiżgura li jinġieb 'il quddiem il-ġid fiżiku, psikoloġiku, u soċjali tal-ħaddiema kollha fil-postijiet kollha tax-xogħol.''.

Jien naħseb li din il-parti qed indgħajfuha wisq għax li jinġieb 'il quddiem hija neither here nor there.

L-espert li ssemma ta l-parir li s- salvagwardja trid isseħħ min-naħa tal-ħaddiema u min-naħa ta' l-employer, imma ċertament l-awtorita' għandha d-dmir u r-responsabilita' li tassigura illi l-ħaddiema u l-employers ikunu qed jissalvagwardaw il-ġid.

Allura hemmhekk naħseb li nkunu qegħdin in line ma' dak li qed jgħid l-espert, imma jekk nagħmlu ''li tiżgura li jinġieb 'il quddiem u jiġi salvagwardat mill-ħaddiema u minn min iħaddem il-ġid fiżiku, psikoloġiku, eċċ.'' naħseb li nkunu qed insaħħu wkoll id-diċitura.

Qed ngħid dan għax inkella ma nkunux qed inkunu koerenti ma' dak li ntqal aktar 'il quddiem.

Fl-opinjoni tiegħi jekk inneħħu s-salvagwarda minnha, din il-klawsola ma jkollha l-ebda kontenut reali.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Sur President, jien il-punt tal-Kap ta' l- Oppożizzjoni fhimtu u ma nixtieqx li nirdoppjaw l-affarijiet.

Pero' nixtieq nitlob lill-Kamra li żżomm quddiemha wkoll il-kontenut ta' klawsoli 5, 6 u 7 fejn qegħdin ngħidu x'inhuma d-dmirijiet tas-setturi differenti.

Subartiklu (2) ta' klawsola 4 qed jitkellem fuq ir- responsabbilta' ta' l-awtorita' bħala prinċipju għall-mument.

Jien il- punt li jekk naqtgħu barra l-kliem "u jiġi salvagwardat" inkunu qed indgħajfu l-klawsola nifhmu u qed naqbel miegħu.

Fil-fatt meta ħarist lejn il-verżjoni Ingliża - wara kollox għalhekk isir l-istadju ta' kumitat - sibt li hawn varjazzjoni li qabżitilna.

Il-verżjoni Ingliża qed tgħid hekk:

''The authority established by virtue of this Act shall be responsible for ensuring that the physical, psychological and social well-being of all workers in all workplaces are promoted and safeguarded.''.

Bl-emenda li qegħdin nipproponu qed ngħidu li mit-test Malti se naqtgħu barra l-kliem "u jiġi salvagwardat" u mit-test Ingliż se naqtgħu barra l- kliem "and safeguarded" pero' l-kliem ''are promoted'' se jibqa' hemm.

Issa biex l-emenda tkun aktar b'saħħitha minflok naqtgħu barra l-kliem "u jiġi salvagwardat" .....

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Hawnhekk hawn dikjarazzjoni ta' prinċipji.

Il- prinċipju hawnhekk huwa li s-salvagwarda tpoġġi obbligu fuq l-employer u fuq il-ħaddiem.

Allura naħseb li din nistgħu ndaħħluha hawnhekk, hux hekk?

Għalkemm mhux se tkun l-awtorita' li tissalvagwarda, din se tkun responsabbli li l-ħaddiema u l-employers jagħmlu hekk.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jien m'għandix diffikulta' dwar dan.

Pero' l- uniku dubju li kelli hu li qed nirrepetu xi ħaġa li se tiġi fil-klawsoli 6 u 7.

ONOR.

ALFRED SANT: Allura nneħħu klawsola 4 mill-ewwel.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Le, għax dak huwa l-prinċipju ġenerali.

ONOR.

ALFRED SANT: Il-prinċipju ġenerali huwa li l-ħaddiema u l- employers jissalvagwardaw, hux hekk?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Se tiġi ppreżentata emenda f'dan is-sens u allura nixtieq nitlob il-permess tal-Kumitat biex nipposponu din il- klawsola.

THE CHAIRMAN: Hawn permess biex din il-klawsola tiġi posposta?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u l-klawsola ġiet posposta

Klawsola 5 - Dmirijiet ġenerali.

Clause 5 - General duties.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Għal klawsola 5 se nipproponi emenda biex tiġi tagħmel aktar sens.

Din l-emenda titkellem fuq id-dmirijiet ġenerali u hawnhekk qed ngħidu li l-awtorita' għandha tiżgura li jinżammu l-livelli ta' protezzjoni tas-saħħa u s-sigurta' fuq il-postijiet tax-xogħol.

Hawnhekk qed indaħħlu l-kliem ''b'dan l-Att'' għax anke l-Att fih innifsu jimponi obbligi kbar.

Din l-emenda tgħid hekk:

''D'' Fil-klawsola 5, minnufih wara l-kelma "stabbiliti" għandhom jidħlu l-kliem "b'dan l-Att u".

"D" In clause 5, immediately after the word "established" there shall be added the words "by this Act and".

THE CHAIRMAN: Iżjed rimarki?

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Nistgħu nżidu miżuri li l-awtorita' tista' tħoss li huma neċessarji mingħajr ma jkollhom ir-requirement ta' regolamenti taħt l- Att?

Qed ngħid dan għax l-affarijiet li tista' titlob - bħal, per eżempju, ta' natura amministrattiva - tant huma micro li hi stess tista' tistabilixxi protokolli ta' regolamenti.

Jekk, per eżempju, f'fabbrika tistabilixxi affarijiet li huma teknikament meħtieġa għal dik il-fabbrika imma mhux bilfors toqgħod tispeċifikahom f'regolament, is that covered jew le?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jien il-punt tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni fhimtu, pero' kont nirrikkmanda li jekk jista' jkun lill-awtorita' għandna ngħidulha biex topera fil-framework tal-liġi u mhux tieħu inizjattivi barra mill-framework tal-liġi u allura tieħu miżuri mingħajr ma jkun hemm regolamenti li jagħtuha backing.

Li hawn fil-liġi hija l-fakulta' li l- awtorita' tipproponi regolamenti li mbagħad ikunu jridu jiġu approvati, naturalment b'legal notices li jitqiegħdu fuq il-Mejda tal-Kamra, li allura joffru l-possibilita' ta' skrutinju.

Allura hemm proċess ta' kontroll ukoll fuq dawn l-affarijiet.

Imma ma naħsibx li huwa rakkmandabbli li nagħtu carte blanche b'dak il-mod.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Mela l-mistoqsija hija l-emenda kif imressqa u moqrija mill-Viċi Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda ''D'' għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 5, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 5, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 6 - Dmirijiet ta' min iħaddem.

Clause 6 - Duties of employers.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Klawsola 6 titkellem fuq id-dmirijiet ta' min iħaddem.

Din hija klawsola ta' ċerta importanza għax qed tgħid li min iħaddem għandu obbligu li dejjem iħares lejn is-saħħa u s-sigurta' tal- persuni kollha li jistgħu jiġu affettwati mix-xogħol kollu li jkun qed isir.

Huwa importanti li nenfasizza dan il-punt li diġa' għamilnieh għax dan huwa breakthrough fuq il-kunċetti.

Il-liġi ta' l-1994 iffokat fuq id- dmir ta' min iħaddem direttament mal-ħaddiema tiegħu.

Wara li eżaminajna l- esperjenza f'pajjiżi oħrajn - mhux biss teżamina, għax inti lanqas għandek għalfejn teżamina l-esperjenzi ta' pajjiżi oħrajn imma biżżejjed teżamina l-esperjenzi lokali u reali tagħna - mill-ewwel indunajna li kultant nuqqas ta' attenzjoni, traskuraġni jew nuqqas ta' employer li jħares regolamenti, jipperikola mhux biss lill-ħaddiema imma anke lil persuni terzi.

Allura hawnhekk għamilna din il-bidla fil-kunċett billi issa qed nerfgħu r- responsabilita' fuq min iħaddem biex jirrealizza li jekk hu ma jħarisx ir- regolamenti jew l-artikli stabiliti taħt din il-liġi, anke jekk ma jkunx qed jipperikola lill-ħaddiema pero' jkun qed jipperikola lil terzi persuni, dak huwa responsabbli għal ksur tal-liġi.

Naħseb li dan il-punt huwa l- aktar punt importanti f'din il-klawsola.

Din il-klawsola tirrigwarda wkoll dik li qed ngħidulha l-prevention policy, jiġifieri l-istrateġija li dak li jkun jagħmel ħiltu biex jevita l-perikli jew ir-riskji li jista' jkun hemm.

Nixtieq niġbed ukoll l-attenzjoni ta' kulħadd għall-provisos li hemm għal subklawsola (1) ta' klawsola 6, fejn qed ngħidu li l-employer għandu l- obbligu li jara wkoll li r-regolamenti tas-saħħa u s-sigurta' jridu jiġu applikati wkoll meta hu jkun qed jagħmel użu ta' employers oħrajn li jkunu qed jagħmlu xogħol fuq lant tax-xogħol partikolari.

Għalhekk jekk fabbrika tkun ikkuntrattat ix-xogħol jew xtrat servizz partikolari f'mument partikolari, l-employer innifsu jrid jara li meta jintużaw dawk is-servizzi li fil-liġi qed nirriferu għalihom bħala servizzi esterni, tkun responsabbilta' tiegħu stess li jara li l-affarijiet ikunu qed isiru sew, ma jkunx hemm ksur tal-liġi u jkun hemm ukoll evalwazzjoni tar-riskji li jista' jkun hemm.

Fil-fatt il-kunċett ta' l-evalwazzjoni tar-riskji huwa kunċett relattivament ġdid u huwa kopert b'subartiklu (2), filwaqt li subklawsoli (3) u (4) jistabilixxu d-dmir ta' min iħaddem li jinforma, iħarreġ u jagħmel superviżjoni tal-ħaddiema.

Dan ukoll huwa kunċett ġdid fil-liġi.

Hawnhekk qed nagħmlu obbligu fuq min iħaddem li jżomm informat lill- impjegati tiegħu dwar ir-riskji li jistgħu jkunu konnessi max-xogħol partikolari li jkun qed isir u allura dan għandu jħarriġhom u għandu jara li jkun hemm is-superviżjoni tal-ħaddiema partikolari waqt li jkunu qed jagħmlu x-xogħol li jista' jirriżulta li jkun perikoluż.

Naħseb li dawn huma l-aspetti prinċipali ta' din il-klawsola, pero' issa se nipproponi din l-emenda:

''E'' Fit-test Malti ta' klawsola 6, subklawsola (1), minflok il-kliem "jkunu qegħdin jagħmlu" għandhom jidħlu l-kliem "jkun qiegħed isir".

''E'' In the Maltese text of clause 6, subclause (1), for the words "jkunu qegħdin jagħmlu" there shall be substituted the words "jkun qiegħed isir".

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Hawnhekk għandna li min iħaddem għandu dejjem iħares is-saħħa u s-sigurta' tal-persuni kollha.

Dan huwa dmir, hux hekk?

Allura dan id-dmir jista' jiddelegah b'kuntratt, per eżempju?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Le, din hija responsabbilta' tiegħu.

ONOR.

ALFRED SANT: Employer li għandu d-dmir li jħares is-saħħa tal- ħaddiema tiegħu permezz ta' ċerti sistemi ta' ħarsien, jista' jagħmel kuntratt ma' xi ħaddieħor biex dan imexxilu s-sistemi ta' ħarsien?

Dan jista' jsir taħt din il-liġi?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ħalli nagħti eżempju konkret ħalli nara jekk hux qed nifhem il-punt tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

Hawnhekk hawn l-obbligu li bniedem iħarreġ u allura min iħaddem, jagħmel kuntratt ma' kumpannija li hija esperta f'dan il-qasam biex tħarreġ lill-ħaddiema fis-safety partikolari tax-xogħol tagħhom fil-post li jkunu qed jaħdmu.

F'dak il-każ l-employer li jkun qed jixtri dawk is-servizzi jkun qed iħarreġ pero' dan ikun qed jagħmel hekk permezz ta' persuna oħra.

Pero' dan ma jkunx qed jiddelega imma jkun qed jaqdi d-dmirijiet tiegħu taħt il-liġi biex jara li jkun hemm il-ħarsien.

ONOR.

ALFRED SANT: Il-kelma ''jiddelega'' - forsi użajt il-kelma żbaljata jew m'iniex preċiż - hija riferibbli mbagħad għall-ewwel proviso ta' subklawsola (1).

Issa l-mistoqsija tiegħi hija din: Inti qed taqbad ma' taħriġ biss u jien qed inħares lejn is-servizzi kollha li bihom qed tissalvagwarda s-safety tal-ħaddiema tiegħek.

Dik hija a function in a business.

Allura tista' tikkuntratta dik il-function lil xi ħaddieħor u allura d-dmirijiet tiegħek tkun qdejthom permezz ta' dak il-kuntratt u ħaddieħor ikun responsabbli hu?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Le, dan il-proviso partikolari jgħid bl-aktar mod ċar li:

''... min jagħmel użu minn servizzi jew persuni kompetenti minn barra ma jkunx meħlus mid-dmirijiet applikabbli li joħorġu minn dan l- Att.''.

Dan ifisser li hu jibqa' responsabbli li jara li l-obbligi tiegħu bħala employer ikunu qed jitwettqu.

ONOR.

ALFRED SANT: Imma d-dmirijiet u l-obbligi tiegħu jkun qiegħed iwettaqhom billi jagħti xi kuntratt lil xi ħaddieħor?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Le, jekk employer jimpjega konsulent fuq health and safety ma jfissirx li b'daqshekk ikun ħasel idejh mir-responsabbilta' imma jrid xorta waħda jara li l-obbligi taħt il-liġi jiġu onorati.

Għalhekk dan ikun irid isegwi lil min ikun ikkuntratta biex jagħmel dak ix- xogħol.

ONOR.

ALFRED SANT: Imma jekk jiġri xi ħaġa, lejn min tħares, lejn il- konsulent eżekuttiv jew lejh?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jekk ikun hemm regolament partikolari li jgħid, per eżempju, li fuq ċertu xogħol ċerti ħaddiema jridu jilbsu ilbies protettiv, u jien inkun qabbadt kumpannija biex din tipprovdili dan l- ilbies protettiv, il-liġi tgħid li mhuwiex biżżejjed li employer jipprovdi l-ilbies protettiv imma dan irid jinforza fuq il-ħaddiema li jilbsuh.

Allura l-fatt li huwa qabbad ditta barranija li ġabitlu lbies protettiv u ipprovdietlu t-taħriġ ukoll pero' finalment il-ħaddiema ma libsuhomx .....

ONOR.

ALFRED SANT: That point is taken.

Imma ħalli nieħdu eżempju ta' laboratorju li jrid iżomm ċerti livelli ta' tossiċita'.

F'dan il-każ l- employer jista' jikkuntratta t-tmexxija ta' dak il-laboratorju lil kumpannija oħra biex tkun responsabbli mit-tmexxija?

Qed nistaqsi dan għax malli qed ngħidu li ma jistax jiġi meħlus fil-każ ta' subcontracting ifisser li jista' jiġi meħlus minn xi ħaġa.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mhux meħlus mir-responsabbilta'.

Dan jista' jikkuntratta s-servizz u jixtrih minn ħaddieħor għax il-liġi mhux qed tgħidlu biex ma jagħmilx dan - anzi din hija xi ħaġa tajba, fl-opinjoni tiegħi - pero' dan ma jfissirx li inti tkun ħlist mir-responsabbilta'.

Irridu nżommu quddiem għajnejna li hawnhekk qed nitkellmu fuq ksur tal- liġi.

ONOR.

ALFRED SANT: Meta ngħidu ''ħlist mir-responsabbilta''' ma jfissirx li r-responsabbilta' ma tkunx għadha fuqek imma tfisser li tkun iddelegajtha lil ħaddieħor.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Le, ma tistax tiddelega dik ir-responsabbilta' fuq ħaddieħor imma tibqa' responsabbli inti.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Chicrop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Peress li din il-klawsola hija waħda estensiva naħseb li aħjar nibdew mill-bidu nett.

Fl-ewwel line ta' din il-klawsola hemm il- kelma ''iħares''.

Jien inħoss li hemmhekk l-enfasi mhijiex qawwija biżżejjed u ma nafx jekk il-Viċi Prim Ministru jaqbilx li minflokha nużaw ''jippromwovi'' jew inkella nagħmlu ''iħares u jimponi''.

Naħseb li din il- kelma hija ftit vaga u allura naħseb li huwa l-waqt li din nagħtuha ftit punch.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Fl-opinjoni tiegħi jekk tqabbel din il-klawsola ma' dak li kien jeżisti fil-liġi ta' l-1994 issib li għamilna pass kbir 'il quddiem, jiġifieri naħseb li hawnhekk qed inkunu ħafna aktar b'saħħitna minn qabel.

Jien m'għandix diffikulta' fuq il-frażi kollha li tgħid hekk:

''Min iħaddem għandu dejjem iħares is-saħħa u s-sigurta' tal-persuni kollha ...''.

Issa bl-Ingliż din qegħda hekk:

''It shall be duty of an employer to ensure the health and safety at all times of all persons who may be affected by the work being carried out for such employer.''.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Fil-fatt wara li għamilt l-intervent tiegħi mort għat-test Ingliż u sibt li jekk ikollok tittraduċi l-kelma ''ensure'' issib li din ma tiġix ''tħares'' imma tiġi ''tiżgura''.

Naħseb li b'din il-kelma jien inkun aktar sodisfatt għax it-translation ta' tħares aktar toqgħod ''to look at''.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Fl-istess line tat-test Ingliż hemm il-kelma "duty".

Issa jien kont se nissuġġerixxi li forsi nistgħu nagħmlu xi ħaġa simili u fi klawsola 6 nagħmlu:

''Min iħaddem għandu dejjem id-dmir u r-responsabbilta' li jħares ...''.

Qed ngħid dan għax naħseb li l-kelma ''duty'' li hemm fit-test Ingliż mhijiex riflessa fit-test Malti.

Għalhekk fl-opinjoni tiegħi għandna ndaħħlu l-kliem ''id-dmir u r-responsabbilta'''.

Dan jista' jirrispondi wkoll għall-punt li qajjem il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

Finalment id-dmir u r-responsabbilta' aħħarija dejjem ikunu ta' min iħaddem.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jien ma nħobbx inbiddel stil ta' drafting legali għax min iħaddem għandu dmir u obbligu, jiġifieri we are stating the obvious.

Il-parir tekniku li tawni huwa li l-kelma "iħares" issir "jiżgura", pero' m'għandniex għalfejn inbiddlu l-bqija tat-test għax l- obbligu hemm qiegħed.

Għalhekk se nipproponi din l-emenda verbali:

Fit-test Malti ta' subklawsola (1) ta' klawsola 6 minflok il-kelma "iħares" għandha tidħol il-kelma "jiżgura".

In the Maltese text of subclause (1) of clause 6 for the word "iħares" there shall be substituted the word "jiżgura".

Din il-kelma hija aktar b'saħħitha u allura l-problema se nkunu solvejniha.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Fit-test Ingliż għandna l-kelma ''duty'' u din jien ninterpretaha bħala dmir jew obbligu.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ladarba fit-test Malti għandna l-kelma ''għandu'' jfisser li hemm l-obbligu.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jien nissuġġerixxi li fit-tieni paragrafu ta' subklawsola (1) ta' klawsola 6 indaħħlu l-kliem ''ir-regolamenti li joħorġu minn dan l-Att'', kif għamilna fi klawsola 5.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jien naqbel u għaldaqstant se nipproponi din l- emenda verbali:

Fl-ewwel proviso ta' subklawsola (1) ta' klawsola 6, minnufih wara l- kliem "li joħorġu minn dan l-Att", għandhom jiżdiedu l-kliem "u mir- regolamenti magħmulin taħt dan l-Att".

In the first proviso to subclause (1) of clause 6 immediately after the words "arising out of this Act" there shall be added the words "and out of regulations made under this Act".

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Mr Chairman, it-tieni u t-tielet paragrafi ta' din il-klawsola jitfgħu r-responsabbilta' aħħarija f'idejn l-employer u hekk għandu jkun.

Per eżempju, jekk xi employer jidħol f'xi biċċa xogħol kbira u jħoss il-bżonn li parti minn dak ix-xogħol jagħtih b'subcontracting, fl-aħħar mill-aħħar ir-responsabbilta' se taqa' f'idejn the original employer.

Issa hawnhekk inħoss - I stand to be corrected - li għandha tidħol il-kwestjoni ta' terzi persuni.

Qed ngħid dan għax, per eżempju, nhar it-Tlieta kont għaddej mix-xatt ta' Tas-Sliema u rajt ħaddiem fuq sellum ibaqqan il-konkos xi seba' sulari għoli.

Apparti li dan kien qed jipperikola ħajtu stess, kien qed jipperikola wkoll il-ħajja tal- pedestrians li kienu mexjin taħtu għax kien hemm biċċiet tal-konkos neżlin għal isfel.

Issa kif inhi qegħda l-liġi, dak il-ħaddiem li kien qed ibaqqan huwa kopert għax ir-responsabbilta' hija ta' l-employer tiegħu imma dawk il-pedestrians li forsi jistgħu jlaqqtu daqqa ta' ġebla m'humiex koperti.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-ewwelnett irridu naraw x'qed infissru meta ngħidu koperti.

Din il-liġi mhijiex qed tindirizza l-obbligi ċivili, min se jħallas id-danni u dawn l-affarijiet kollha.

Din hija liġi li qed titkellem dwar miżuri li jridu jiġu implimentati u segwiti minn min iħaddem u minn min jaħdem fil-ħarsien tas-saħħa u s-sigurta' tiegħu.

Issa dak li jolqot lil terzi persuni huwa li aħna m'aħniex qed nikkuntentaw billi employer jieħu l-miżuri li ma jesponux lill-ħaddiema tiegħu għar-riskji.

Bħalma għamlu pajjiżi oħrajn, aħna qed immorru oltre minn hekk, jiġifieri m'aħniex qed nivvintaw xi ħaġa ġdida.

Aħna lill-employer qed ngħidulu li mhux biżżejjed li joqgħod attent kif se jintlaqtu l-ħaddiema tiegħu imma jrid joqgħod attent ukoll li ma jkunx hemm riskji u perikli għas-saħħa u s- sigurta' ta' terzi persuni.

Issa jekk l-employer ikun segwa r- regolamenti u xorta jiġri xi inċident fejn ikun weġġa' xi ħadd, ma jfissirx illi min weġġa' m'għandux rikors taħt il-liġi ċivili għad-danni, jekk ikollu każ fuqhiex jikklejmja d-danni.

Imma dak huwa qasam ieħor u mhuwiex regolat b'din il-liġi.

Proprju għal dan l-iskop m'għandniex nidħlu hawnhekk.

Li qed ngħidu lill-employer hawnhekk huwa li dan se jkollu obbligi taħt din il-liġi u taħt regolamenti maħruġin b'din il-liġi u dan irid japplikahom biex jipproteġi s-saħħa u s-sigurta' mhux biss tal- ħaddiema tiegħu imma wkoll ta' terzi persuni li jistgħu jkunu affettwati minn xi xogħol.

Dan huwa l-kunċett għax dwar il-punt li semma l-Onor.

Chircop imbagħad hemm il-liġijiet ċivili.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Dan ifisser li l-awtorita' se jibda jkollha l-obbligi li tiddetta hi dak kollu li huwa fl-interess ta' saħħet terzi persuni li jistgħu jkorru fil-viċinanzi tal-post tax-xogħol.

L-awtorita' se jkollha l- onus li tagħmel dan?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Irridu noqgħodu attenti u hawnhekk nixtieq norbot dan li se ngħid mal-punt li qajjem il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

L-awtorita' mhux se jkollha d-dritt li tiddetta imma se jkollha tara li r-regolamenti li hemm taħt il-liġi jiġu segwiti.

Sakemm jeżistu r-regolamenti l- awtorita' għandha l-poter li tesegwihom, kemm biex tipproteġi s-saħħa tal- ħaddiem kif ukoll biex tipproteġi s-saħħa ta' terzi persuni, pero' m'għandhiex tivvinta r-regolamenti hi.

Jekk l-awtorita' jkun jidhrilha li hemm qasam partikolari li jistħoqqlu jiġi regolat b'regolamenti oħrajn, allura għandha mekkaniżmu fil-liġi ta' l-1994 fejn l-awtorita' tkun tista' tirrikkmanda regolamenti biex jiġu regolati oqsma partikolari.

Huwa importanti li nerġa' nenfasizza li l-awtorita' m'għandhiex carte blanche imma trid topera fil-framework tal-liġi u fil-framework tar-regolamenti.

Allura t-tweġiba għall-punt li qed iqajjem l-Onor.

Chircop hija li l- awtorita' trid timxi skond il-liġi u tinforza r-regolamenti li jeżistu.

Aħna qed nipprovaw nenfasizzaw il-messaġġ u ngħallmu lin-nies biex jekk jista' jkun ma jkollniex għalfejn ninforzaw, pero' bilfors se jkollna ninforzaw ir-regolamenti għal min ma jridx jitgħallem.

Imbagħad jekk ikun hemm qasam ieħor li l-awtorita' jkun jidhrilha li għandu jiġi regolat b'sett ta' regolamenti differenti, allura f'dak il-każ l-awtorita' għandha l-funzjoni u l-mekkaniżmu dwar kif tista' tagħmel dan.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Mr Chairman, minkejja li hemm sett ta' regolamenti fl-industrija tal-kostruzzjoni, ħafna drabi dawn ma jiġux osservati u għalhekk ikollna l-inċidenti.

Pero' mbagħad l-awtorita' kemm se jkollha possibilita' li tiżgura li r-regolamenti jkunu qegħdin jiġu osservati?

L- awtorita' se jkollha personnel u spetturi biżżejjed biex tenforza dawn ir-regolamenti?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Naturalment ikun inutli li ngħaddu regolamenti u liġijiet jekk imbagħad l-awtorita' li qed nagħtuha din ir-responsabbilta' ma jkollhiex l-għodda, r-riżorsi umani u l-expertise biex topera.

Il- parir li rċevejna mingħand l-espert ta' l-ILO huwa li jekk nieħdu benchmark insibu li f'pajjiżi oħrajn trid inspector għal kull 7,000 ruħ.

Dan ifisser li f'pajjiżna għandna bżonn bejn wieħed u ieħor xi 53 spettur.

Issa jekk m'inix sejjer żball sal-lum għandna xi 15-il inspector u allura dak ifisser mill-ewwel li għandna bżonn inżidu l-complement.

Jekk wieħed jara d-dettalji li tajna, anke fl-NPAA, għal dak li għandu x'jaqsam mar- riżorsi umani li jkollna bżonn meta titwaqqaf l-awtorita', mill-ewwel jinduna li bejn wieħed u ieħor in-numru hemm qiegħed u qegħdin naħsbu anke għall-fondi li jiġu vvotati għas-sena finanzjarja tas-sena d-dieħla, li jawtorizzaw lill-awtorita' timpjega dawn in-nies magħha.

Wieħed irid jifhem li l-awtorita' se jkollha bżonn expertise u konsulenzi f'oqsma speċjalizzati ħafna, għaliex aħna nitkellmu fuq bini, kostruzzjoni u salvagwardi li huma ovvji għalina pero' mbagħad meta tidħol f'aspetti tekniċi tkun trid l-esperti tekniċi u anke konsulenzi.

Hemmhekk l- awtorita' se jkollha l-fakulta', b'ċerta flessibilita', li mat-team ta' l-ispetturi tkun tista' tixtri s-servizz ta' konsulenzi ħalli tkun tista' tagħmel xogħolha sew.

Se jkollha bżonn ninforzaw għax pajjiżna nafuh kollha kemm aħna u l-inforzar jagħtik il-lezzjoni pero' nixtiequ li ma ninforzawx.

Pero' huwa importanti - din qed ngħidha for the record għall- membri li eventwalment se jkunu risponsabbli mill-awtorita' - li nedukaw u ninformaw lill-poplu tagħna ħalli din il-bidla jkun jista' jagħmilha.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Mr Chairman, issa nixtieq nagħmel riferenza għall- kwestjoni ta' risk assessment.

Jien naqbel mal-ministru meta qal li hu jixtieq li qed ngħixu f'Utopia fejn lanqas ikollok għalfejn tagħmel liġijiet, pero' l-ewwel ftit subsections ta' klawsola 6 jittrattaw il- kwestjoni tar-riskju.

Minkejja dan naħseb li f'dan l-abbozz ta' liġi hemm ċertu nuqqas, fis-sens illi r-riskju għadu mhux ben definit sew.

Għalhekk nixtieq nistaqsi lill-ministru: Jaħseb li għandna niddefinixxu x'inhu riskju?

Għandna nużaw ċerti benchmarks jew thresholds differenti għall- industriji?

Qed ngħid dan għax jekk se nħallu dawn il-blanket statements li hawn hawnhekk, naħseb li se jkollna loophole kbira u ma rridux ninsew li f'din il-klawsola qed nitfgħu r-responsabbilta' aħħarija fuq l- employers.

Per eżempju, subklawsola (2) hija a blanket statement li kważi kważi l-employer jista' jaħrablek minnha kif ġieb u laħaq.

Dik hija l- impressjoni li għandi.

Aħna qegħdin nagħmlu dan l-eżerċizzju biex naraw nistgħux intejbu l-liġi, pero' nixtieq ir-reazzjoni tal-Viċi Prim Ministru fuq dan li għadni kif għedt.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Le, ma naqbilx li hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq affarijiet li huma duħħan, anzi fl-opinjoni tiegħi din il-klawsola hija importanti ħafna għax titfa' obbligu ġdid fuq l-employers.

Skond din il- klawsola mhuwiex biżżejjed li l-employer isegwi l-liġijiet u jagħmel is- signs ma' kullimkien skond sett ta' regolamenti, imma huwa importanti wkoll li dan jagħmel evalwazzjoni tar-riskju li l-ħaddiema jew inkella terzi persuni jkunu qed jiffaċċjaw minħabba xogħol li jkun qed isir.

Is- sustanza ta' subklawsola (2) ta' klawsola 6 hija l-prevention policy għax l- iskop tagħna huwa li in the first place nevitaw l-inċident.

Fil-fatt hemm żewġ modi kif tħares lejn dan il-qasam għax jew tagħmel regolament li jekk tiksru teħel il-pieni - pero' sadanittant l-inċident ikun ġara - jew inkella tħaddan politika ta' prevenzjoni biex tevita l-perikli.

Issa aħna qed ngħidu li l-employer għandu jara x'hemm bżonn isir biex jiġi evitat riskju, jidentifika l-perikli assoċjati max-xogħol, jagħmel evalwazzjoni tar-riskji li ma jistgħux jiġu evitati - għandek postijiet tax- xogħol fejn ir-riskji ma tistax tevitahom, bħat-tarzna - jara li jittieħdu l-miżuri neċessarji kollha biex jirriduċi dawk ir-riskji kemm jista' jkun, jara li tingħata prijorita' lill-miżuri kollettivi ta' protezzjoni fuq miżuri ta' protezzjoni individwali, jara li jiġi adattat ix-xogħol għall-ħaddiem, partikolarment għal dak li għandu x'jaqsam ma' l- iddisinnjar ta' postijiet tax-xogħol, l-għażla ta' tagħmir tax-xogħol u l- għażla ta' metodi ta' produzzjoni u ta' xogħol, jadatta ruħu għall-progress tekniku fl-interess tas- saħħa u tas-sigurta' fuq il-post tax-xogħol u jara li tiġi żviluppata policy ta' prevenzjoni globali u loġika li tkopri t- teknoloġija, l-organizzazzjoni tax-xogħol, il-kondizzjonijiet tax-xogħol, ir-relazzjonijiet soċjali u l-influwenza ta' fatturi li għandhom x'jaqsmu ma' l-ambjent tal-post tax-xogħol.

Dan ifisser li permezz ta' din il- klawsola qed nitfgħu l-obbligu fuq l-employers biex jagħmlu dak kollu possibbli biex jevitaw l-inċidenti.

Punt ieħor li għamel l-Onor.

Chircop kien li għandna nagħmlu definizzjoni ta' '''riskju'', pero' jien nista' ngħid li dan huwa impossibbli.

Kieku nista' nagħmel definizzjoni ta' '''riskju'' li nkun komdu biha ngħidlek nagħmluha, pero' x'inhu riskju u kif tiddefinih?

(Interruzzjonijiet) Jien ngħid li anke fl-istess post tax-xogħol għandek ħafna varjazzjoni ta' riskji li jiddependu fuq ix-xogħol ta' l-individwu.

Per eżempju, mod għandek cleaner li qed tnaddaf il-ħġieġ u mod għandek mastrudaxxa fl-istess post li qed juża torn jew electrician li qed ibagħbas fl-elettriku.

Pero' mbagħad japplika s-sens komun, tapplika t-teknoloġija u x-xjenza u japplika dak li huwa ovvju wkoll, għax lanqas trid tkun xi professur biex tistabilixxi li fuq ċertu xogħol hemm periklu għas-saħħa u għas-sigurta' ta' l-individwu.

Jien ngħid li fil-maġġoranza tal-każi tista' tidentifikah ir-riskju, pero' hemm każi fejn ir-riskju jkun moħbi għax, per eżempju, jkun hemm kimika li ma tindunax biha jew ikun qed isir xi xogħol fi spazji magħluqa.

Hemmhekk imbagħad għandek expertise u metodi oħrajn ta' kif tista' tikkontrolla r-riskju, pero' nassigura lill-Onor.

Chircop li d-definizzjoni ta' riskju hija diffiċli ħafna li ssir.

Dan bħall-punt li konna qed nagħmlu dalgħodu fuq id-definizzjoni ta' "suffiċjenti".

X'inhu suffiċjenti?

Illum jista' jkun suffiċjenti mod u l-ġimgħa d-dieħla jista' jkun uffiċjenti jkun mod ieħor.

Hawnhekk jidħlu variables enormi u ċerti affarijiet ma jkunux jistgħu jsiru.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Dwar subklawsola (2) naqbel kemm ma' sieħbi l-Onor.

Karl Chircop kif ukoll mal-Viċi Prim Ministru għax id-diffikulta' hija kif dawn l-affarijiet se jiġu osservati.

Pero' jien nixtieq nistaqsi għalfejn f'subklawsola (2) ta' klawsola 6, fejn għandna "min iħaddem biex jevita d- dannu fiżiku u psikoloġiku", qed titħalla barra l-kelma "soċjali" meta aktar 'il fuq fi klawsola 4 qed tiġi mdaħħla.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Sur President, klawsola 4 stabiliet il-prinċipju in ġenerali għall-awtorita' u għidna li:

''L-awtorita' stabilita bis-saħħa ta' dan l-Att tkun responsabbli li tiżgura li jinġieb 'il quddiem il-ġid fiżiku, psikoloġiku u soċjali tal-ħaddiema kollha fil-postijiet kollha tax-xogħol.''.

Aħna tfajna dan il-piż fuq l-awtorita' u għidnielha li għandha tħares lejn il-ħaddiema b'mod sħiħ għax il-persuna umana m'hijiex biss il-persuna li tiekol il-ħobża ta' kuljum u li tirċevi ċ-ċekk tal-paga fl-aħħar tax-xahar.

Il-persuna umana trid tiżviluppa l-kapaċitajiet individwali tagħha u allura għandek tħarriġha, tagħtiha aktar għodda f'idejha u tagħtiha karriera.

Dan huwa tajjeb u allura lill-awtorita' rridu ngħidulha biex ma jkollhiex għamad quddiem għajnejha bħaż-żwiemel, imma għandha tiftaħ orizzonti ġodda biex filwaqt li tiffoka fuq din il-biċċa xogħol li tajniha, iżżomm quddiem għajnejha li quddiemha għandha persuna.

Dak kien fuq l-awtorita'.

Pero' klawsola 6 titkellem fuq ir-responsabbiltajiet ta' min iħaddem u tiffoka fuq l-aspett fiżiku u fuq l-aspett psikoloġiku.

Il-parti tal- protezzjoni mill-aspett soċjali ma ssibhiex hawnhekk għax ma ssib ebda liġi li tgħid li l-employer għandu d-dmir li jagħmel evalwazzjoni tar-riskju u identifikazzjoni ta' perikli assoċjati max-xogħol għal aspett soċjali.

U apparti minn hekk din xi tfisser eżattament?

Aħna nafu x'inhu periklu fiżiku u periklu psikoloġiku imma periklu soċjali eżattament x'inhu?

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Fil-fatt il-problema hija x'nifhmu bil-kelma ''soċjali''.

Jien naqbel ma' dak li qal il-Viċi Prim Ministru meta qal li l-kliem ''jiġi salvagwardat'' neħħejnih għax sta għall-employer u għall- ħaddiem innifsu li jara li dawn il-prinċipji li qed naqblu fuqhom jiġu osservati.

Issa ħalli nsemmi eżempju biex nara jekk hux qed ninterpreta l-kelma ''soċjali'' tajjeb.

Jekk għandek ħaddiem li għandu problema familjari, problema soċjali jew inkella problema psikoloġika li hija msemmija f'din is- subklawsola, sta wkoll għall-employer li jieħu interess għax jekk fuq il- post tax-xogħol ma jkunx hemm trankwillita' jista' jkun hemm min iweġġa' u naħseb li dawn il-każi ġraw.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Chairman, irridu nkunu ċari fil-ħsebijiet tagħna.

Ovvjament jien ninkoraġġixxi u jkun tajjeb li l-employers jieħdu interess f'ċerti sitwazzjonijiet personali ta' l-individwu, pero' hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq is-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol.

Ma nistgħux nippretendu li lill-employers inpoġġulhom fuq spallejhom ir- responsabbilta' li jkunu social workers.

Dan ikun tajjeb u jien insellem lil dawk l-employers - naf ħafna minnhom - li jagħmlu ħilithom biex jaraw il-bżonnijiet personali tal-ħaddiema tagħhom, pero' ma nistax nagħmel dan l-obbligu f'liġi.

Dan mhuwiex l-iskop ta' din il-liġi.

L-iskop ta' din il-liġi huwa l-post tax-xogħol u t-tip tax-xogħol li jista' joħloq riskji u perikli għall-individwi.

Id-dmir ta' l-employer huwa li jagħmel evalwazzjoni tar-riskji, li jieħu policy ta' prevention, li jgħallem lill- ħaddiema kif jevitaw dawk ir-riskji u li jagħtihom l-għodda biex jekk ikun hemm riskji inevitabbli, dawn innaqqsuhom, pero' ma nistax inpoġġi obbligi fuq l-employer li jara wkoll il-background soċjali ta' l- individwu.

Jien naqbel ma' l-Onor.

Abela li min ikollu ċerti problemi soċjali aktar ikun suxxettibbli għal ċerti perikli li normalment kieku ma jkollux problemi ma jiffaċċjahomx.

Pero' dik hija xi ħaġa kompletament differenti mill-iskop ta' din il-liġi.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jien naqbel ma' dan għax imbagħad ikun hemm min jabbuża wkoll.

Pero' issa nixtieq nagħmel riferenza għal klawsola 4.

L- awtorita' kif se tħares lejn il-qasam soċjali tal-ħaddiema?

Jien qed nifhem li l-għodda huma l-ħaddiema u l-employers infushom biex tasal għall-prinċipji ta' l-awtorita'.

Ma nafx jekk hux qed nispjega ruħi tajjeb imma nifhem id-diffikultajiet li hemm u nifhem ukoll li jista' jkun hemm abbuż.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Naħseb li l-punt ta' l-Onor.

Abela qed nifhmu pero' se nerġa' nenfasizza t-tweġiba li tajt l-ewwel.

Klawsola 4 tistabilixxi l-prinċipju li jirregola l-awtorita' u mhux l-employer.

Lill- awtorita' nixtequha żżomm viżjoni miftuħa quddiemha u allura din għandha tiffoka u tikkonċentra fuq is-saħħa fiżika u psikoloġika u fuq is-sigurta' tal-ħaddiema tagħna, pero' jkun tajjeb jekk bħala prinċipju l-awtorita' tara li l-kondizzjonijiet soċjali tal-ħaddiema tagħna jimxu 'l quddiem.

Issa anke jien qed inħabbel rasi biex inġib eżempju li jkun jista' jinftiehem.

Naħseb li eżempju li jista' jersaq viċin miżura li hija relatata mas- saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol huma r-regolamenti - din hija waħda mid-direttivi ewlenin ta' l-Unjoni Ewropea - li jistabilixxu massimu ta' sigħat li bniedem jista' jaħdem matul il-ġimgħa.

Finalment dawn ir- regolamenti jipproteġu saħħet il-ħaddiem ukoll għax wara kollox jekk tagħmel tliet jobs fl-istess ġurnata tista' tipperikola ħajtek ukoll.

Issa jien nixtieq immur pass iktar 'il quddiem

Meta l-awtorita' qed twettaq bidla importanti fil-qasam tas-saħħa u s- sigurta' fuq il-post tax-xogħol f'pajjiżna, awtomatikament qed tagħmel bidla soċjali kbira, jiġifieri l-oqsma ma tistax taqsamhom minn xulxin.

Fi kliem ieħor din mhijiex miżura medika.

Jiena nista' nieħu ħsieb is- saħħa ta' l-individwu billi ngħid li kull ġimgħa se nibda nibgħat tabib biex jiċċekkjak.

Kif għedt, is-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax- xogħol m'hijiex xi ħaġa medika imma hija xi ħaġa marbuta mal-kondizzjoni tax-xogħol tal-ħaddiema tagħna u allura bħala prinċipju jiena m'għandi l- ebda diffikulta' biex nifhem li filwaqt li l-awtorita' qed tmexxi 'l quddiem dawn il-bidliet fis-saħħa u s-sigurta' f'pajjiżna, din tinforza bl- inspectors, tara li kulħadd qed isegwi r-regolamenti, twaħħal il-pieni lil min ma jridx jisma', teduka u tħeġġeġ it-taħriġ.

Dawn kollha flimkien ifissru rivoluzzjoni soċjali f'pajjiżna.

Aħna nafu x'qed ngħidu u jien nibqa' ngħid li għandna noqogħdu attenti biex ma mmorrux naħsbu li billi għamilna din il-liġi sibna s-soluzzjoni għal pajjiżna.

Kulma qed nagħmlu hawnhekk huwa li qed nipprovaw nagħtu għodda lil pajjiżna biex din il-bidla nagħmluha.

Fl-opinjoni tiegħi qed inkunu kuraġġużi pero' huwa importanti li dak li nirrikonoxxu nagħmluh. fl-opinjoni tiegħi, pero' mportanti li nirrikonoxxu u mportanti li nagħmluh.

F'din il-klawsola qed nitkellmu fuq id-dmirijiet ta' l-employers u hawn imsemmi b'mod ċar illi l-employer għandu jadotta strateġija ta' prevenzjoni ta' riskji u prevenzjoni ta' inċidenti fuq il-post tax-xogħol.

Kieku din kellha tiġri, iċ-ċifri ta' l-inċidenti fuq il-post tax-xogħol f'daqqa waħda jonqsu bin-nofs għaliex l-esperjenza turina li kwantita' kbira ta' inċidenti - ovvjament mhux kollha - setgħu jiġu evitati kieku dak li jkun ikun ħa ħsieb li jieħu l-miżuri neċessarji.

Fi klawsola 6 qegħdin nittrattaw dan is-suġġett b'perspettiva kompletament differenti.

Allura kien jagħmel sens li fi klawsola 4 jidħol il-kunċett soċjali, pero' ma jagħmilx sens li dan jidħol fi klawsola 6 fejn irridu nkunu speċifiċi u ngħidu x'inhuma r-responsabbiltajiet ta' l-employers.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jien qed nifhem u naqbel ma' dak li qed jgħid il- Viċi Prim Ministru għax kif qal, fejn l-ambjent tax-xogħol jibqa' familjari, l-employers jieħdu ħsieb l-aspett soċjali wkoll.

Pero' naħseb li tkun rivoluzzjoni oħra f'dan il-pajjiż li l-employers ma jispiċċawx iwarrbu kompletament l-obbligu soċjali.

Għalhekk wieħed għandu jżomm quddiem għajnejh ċerti aspetti soċjali u forsi aktar ma jgħaddi żmien l- awtorita' wkoll ikollha ċans li ċerti problemi ma ssolvihomx permezz tal- liġi imma ssolvihom permezz tas-sens komun.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Jien se nerġa' niġi għall-kwestjoni tar-riskji u nista' ngħid li naqbel mal-Viċi Prim Ministru meta qal li qatt ma tista' tagħmel definizzjoni tajba għal "riskju".

Pero' dak ma kienx il-punt li xtaqt inwassal lin-naħa l-oħra.

Mr Chairman, paragrafu (ċ) ta' subartiklu (2) ta' klawsola 6 jittratta l- evalwazzjoni ta' dawk ir-riskji li ma jistgħux jiġu evitati.

Dan ifisser li kull tip ta' xogħol għandu ċerti riskji li ma jistgħux jiġu evitati.

Issa l-Viċi Prim Ministru semma d-direttiva ta' l-Unjoni Ewropea, jidhirli l-Council Directive 93/104 li tistipula li bl-overtime b'kollox, ħaddiem fi ħdan il-pajjiżi membri ta' l-Unjoni Ewropea ma jistax jaħdem iktar minn 48 siegħa fil-ġimgħa.

Issa jien nistaqsi lit-tobba kollha li hawn preżenti - qed nara lill-Onor.

Antoine Mifsud Bonnici, l-Onor.

Adrian Vassallo, Dr. Mark Gauci - kemm jieħdu biex jaħdmu 48 siegħa.

Jien naħseb li jekk nipprovaw ngħoddu nsibu li dawn nagħmluhom fi tlett ijiem jew erbgħa.

Allura dan ifisser li t-tobba se jkunu jistgħu jaħdmu tlieta jew erbat ijiem fil-ġimgħa u daqshekk u mbagħad ma jibqgħux disponibbli biex ifejqu l-morda?

Jien naħseb li bl-għajnuna ta' nies esperti f'dan il-qasam - hawnhekk mhux qed nirriferi għalina t-tobba u lanqas għall-avukati u għall- periti, bir-rispett kollu lejhom, għax dawn mhumiex speċjalizzati fil- qasam ta' risk assessment - l-awtorita' trid taħdem id-f'id ma' nies li huma speċjalizzati fil-qasam ta' l-insurance.

Qed ngħid dan għaliex, kif diġa' għedt, kull tip ta' xogħol li jeżisti taħt il-kappa tax-xemx għandu riskji partikolari li ma jistgħux jiġu evitati.

Jien naħseb li huwa importanti li jkollna regolamenti uffiċjali li jgħidu liema huma the minimum requirements li jridu jiġu aċċettati għax inkella se nkunu qed nikkreaw loophole oħra li fl-aħħar mill-aħħar tkun qed taħdem kontra l- interessi ta' l-impjegati.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Adrian Vassallo.

ONOR.

ADRIAN VASSALLO: Mr Chairman, jien nixtieq nerġa' nqajjem il-punt fuq l-aspett soċjali għax intqal li huwa diffiċli li tagħti eżempju.

Jien nista' ngħid li llum hawn ħafna single parents li għandhom problemi fil-familja li ma jistgħux jaħdmu l-overtime, ma jistgħux jaħdmu l- weekends u lanqas jistgħu jaħdmu bix-shift għax f'ċertu ħin iridu jkunu d- dar.

Issa jien mhux qed ngħid li l-employer irid isib ħin għal kulħadd, pero' għandek ċerti sitwazzjonijiet fejn l-employer ikun jista' jakkomoda lil dak li jkun pero' dan ma jkunx irid.

Per eżempju, jien naf b'każ ta' wieħed li għandu tifla handicapped u mara marida li qed jitlob biex jaħdem matul il-ġurnata u mhux bil-lejl pero' ma jriduhx.

Issa dan il-bniedem, li jaf li se jitlef il-flus jekk jaħdem matul il-ġurnata, qed jagħmel din it-talba għax bil-lejl ma jsibx min joqgħodlu mal-membri tal-familja, pero' minkejja dan kollu ma jridux iħaddmuh by day.

Allura ma jistax ikun hemm xi ħadd li jara dawn il-każi ġenwini?

Fejn irid jirrikorri dan l-impjegat?

M'għandux ikun hemm xi mekkaniżmu fil-liġi li jagħtih ċerta protezzjoni?

Konsegwenza ta' dan kollu, dan il-bniedem qed ikollu problemi psikoloġiċi għax ja li jistgħu jirranġawlu u ma jridu.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Chairman, din hija liġi li tirregola s-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol u tittratta l-perikli għall-individwi li jaħdmu hemmhekk u għal terzi persuni li jistgħu jintlaqtu riżultat tax- xogħol li jkunu qed jagħmlu.

Mhijiex il-funzjoni ta' din l-awtorita' li qed inwaqqfu li tidħol f'aspetti oħrajn li jistgħu jiġu ttrattati mod ieħor.

Jien il-punt li qed isemmi l-Onor.

Vassallo nirrikonoxxih u jeżistu każi bħal dawn li rridu niddiskutuhom u naraw x'soluzzjonijiet jista' jkun hemm.

Din tkun diskussjoni li tagħmel ħafna sens meta niġu biex nittrattaw l-emendi fil-Conditions of Employment Regulation Act.

Naħseb li hemmhekk jistgħu jidħlu ideat innovattivi, għalkemm irridu noqogħdu attenti li ma npoġġux mażżri ma' saqajn l-employers tagħna b'sens tajjeb ħafna jew li niftħu bibien kbar ta' abbużi.

Irridu nużaw ftit l- immaġinazzjoni tagħna u nifhmu li min iħaddem f'pajjiżna qed jaqdi funzjoni kruċjali.

Dan irridu nirrikonoxxuh.

Aħna mhux qegħdin hawnhekk biex inżommu lill-employers milli jiżviluppaw u jimxu 'l quddiem, imma wieħed mill-punti l-iktar importanti li ħarġu fl-istadju tat-tieni qari ta' dan l- abbozz ta' liġi kien li titjib fil-qasam tas-saħħa u s-sigurta' jista' jkabbar ir-reputazzjoni ta' l-employer, sija lokalment u sija barra minn Malta u dan huwa importanti ħafna.

Imma l-punt speċifiku tal-problemi soċjali, problemi personali jew problemi familjari li jista' jkollu individwu m'huwiex fl-ambitu ta' din il- liġi.

Dwar dawn il-problemi rridu nsibu soluzzjonijiet mod ieħor, soluzzjonijiet intelliġenti u addattati għaż-żmenijiet tal-lum.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq il-perikli li jinħolqu fil-postijiet tax-xogħol u jekk ma nżommux dan il-focus inkunu qed niftħu fuq oqsma oħrajn li m'għandhomx jiġu rregolati minn din il-liġi imma għandhom jiġu rregolati minn liġijiet oħrajn.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Rita Law.

ONOR.

RITA LAW: Mr Chairman, din il-klawsola hija interessanti ħafna għax titkellem fuq id-dmirijiet ta' min iħaddem.

Per eżempju, f'subklawsola (2) ta' din hemm lista sħiħa ta' l-obbligi li qed titlob din il-liġi.

Issa l-mistoqsija tiegħi hija din: L-employer kemm se jkollu ċans biex jagħmel dawn it-tibdiliet li hemm bżonn isiru ħalli jkun assigurat li l- ħaddiem ma jkunx qed jaħdem f'periklu?

Nixtieq nistaqsi wkoll jekk hemmx xi ħsieb li tingħata xi għajnuna finanzjarja jew xi forma ta' sussidju biex ikun jista' jsir dan it-tibdil.

Jekk nieħdu ħanut, nafu li biex dan ikun safe irid ikollu fire extinguisher u xi bieb jew emergency exit biex f'każ ta' accident wieħed ikollu minn fejn joħroġ.

Jekk nieħdu fabbrika, wieħed irid jara li jkollha lbies protettiv, bħal boots eċċ. Jien ma nafx jekk l-employer jafx għalxiex inhu dieħel.

Per eżempju, employer li jkollu fabbrika kbira u li jrid jagħmel ħafna tibdiliet se jkollu ħafna spejjeż, pero' ma tistax tgħidlu - bħalma qalu ċerti deputati fid-dibattitu fuq dan l-abbozz ta' liġi – li jekk mhuwiex kompetenti għandu jagħlaq.

X'jiġifieri!

Fl-opinjoni tiegħi, min għandu ħanut, azjenda jew fabbrika jrid jingħata ċ-ċans biex ikun jaf x'obbligi se jkollu, x'irid jirranġa u f'kemm żmien irid jagħmel dan.

Ma nistgħux nipprovaw nagħmlu ċerti affarijiet mingħajr ma nqisu l-but ta' dawk li se jiġu milquta għax hawnhekk qed nitkellmu fuq nies li jagħmlu ħafna sagrifiċċji biex ikunu jistgħu jħaddmu n-nies u jiġġeneraw il- produzzjoni f'Malta.

Għalhekk wieħed irid iqis il-bżonnijiet ta' dawn in- nies ukoll u nixtieq li l-ministru jweġibni fuq dawn il-punti.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Le, il-gvern m'għandu l-ebda ħsieb li jiffinanzja lil min huwa obbligat li jevita r-riskji għaliex il-gvern jirraġuna li dan huwa obbligu naturali.

Ma jistax ikun li xi ħadd jittraskura l-obbligi tiegħu u minħabba f'hekk jipperikola l-ħajja tan-nies.

Fl-opinjoni tagħna l-ħajja tan-nies għandha valur li ma tistax tagħmlilha stima u għaldaqstant jidhrilna li l-employers u l-ħaddiema għandhom id-dmir sagrosant - kważi ngħid li lanqas għandna għalfejn nagħmlu liġi - biex jagħmlu ħilithom ħalli jevitaw il-perikli.

Jiena ma nħossnix li nista' ngħin finanzjarjament lill-employers biex jagħmlu evalwazzjoni tar-riskji, biex jgħallmu lill-ħaddiema u jinformawhom dwar dawk ir-riskji u biex jikkontrollawhom u jnaqqsuhom.

Jiena ma nħossx li għandi niffinanzja lill-employers biex ikollhom policy ta' prevenzjoni.

U biex inkun fair naħseb li lanqas l-employers ma jitolbuha din.

Fil-fatt fid-diskussjonijiet li kellna fil-livell tal-kunsill Malti għall-iżvilupp ekonomiku sibna li l-employers jirrealizzaw li f'ċerti affarijiet - mhux dawn li hawn imsemmijin f'dan l-artiklu imma ċerti affarijiet oħrajn - jista' jkun hemm piż finanzjarju.

Jekk dawn, per eżempju, għandhom equipment illi m'għandux safety features u qed jipperikola lill-ħaddiema, l-employers jifhmu li dak ir- riskju ma jistgħux jerfgħuh.

U kieku din il-liġi ma ngħadduhiex, l- employer jaf li jekk huwa jkun traskurat fl-affarijiet tiegħu u ma jipproteġix l-affarijiet jew ma jagħmilx l-affarijiet sew, huwa responsabbli għan-negliġenza u jeħel eluf kbar ta' liri f'danni.

Fl- opinjoni tiegħi, illum il-qrati tagħna għamlu pass 'il quddiem f'dan il- każ fejn qed jiġu likwidati danni kbar.

Allura l-employers jirraġunaw - u jien naqbel perfettament - li investiment, kultant ċkejken, jista' jevitalhom il-periklu li jiffaċċjaw claims kbar ta' danni minn ħaddiema li jkunu sofrew inċidenti.

Dan biex ma nsemmix is-sofferenzi li jgħaddu minnhom dawk il-ħaddiema li jkunu weġġgħu.

Naħseb li kull employer b'kuxjenza jixtieq li jevita sitwazzjonijiet bħal dawn.

Mr Chairman, jien ilni niddiskuti dan is-suġġett fil-livell tal-kunsill Malti għall-iżvilupp ekonomiku fejn hemm l-imsieħba soċjali u r- rappreżentanti ta' min iħaddem f'pajjiżna prattikament minn xahrejn wara li sirt ministru.

L-abbozz ta' liġi bgħattu wkoll għad-diskussjoni fi ħdan il- kunsill Malti għall-iżvilupp ekonomiku u ġie eżaminat mill-assoċjazzjoni ta' min iħaddem f'pajjiżna flimkien mal-korpi kostitwiti l-oħra u ġie ppubblikat fil-11 ta' April ta' din is-sena.

Għalhekk naħseb li sentejn huma aktar minn biżżejjed, anzi ngħid too much għall-employers, jiġifieri ma nafx x'ridt nagħmel iżjed biex dak li jkun jesprimi l-opinjoni tiegħu, u jagħmel is-suġġerimenti.

Jien ma nafx kif forsi hawn min qed jgħid li ma kienx jaf, imma apparti minn hekk, l-artikli jistgħu jiġu fis-seħħ f'dati differenti, pero' l- bidu nett ta' din il-liġi tippermettielna li nġibu dan l-Att kollu jew biċċiet minnu fis-seħħ.

Jien mhux beħsiebni noqgħod nilgħab bil-bżallu imma beħsiebni nġib din il-liġi in vigore malajr kemm jista' jkun.

Fl- opinjoni tiegħi m'hemmx għalfejn noqogħdu ninkwetaw jew nibżgħu għax dan huwa pass importanti għal pajjiżna.

Naħseb li dan jirrifletti l-opinjoni taż-żewġ naħat tal-Kamra għax jirrifletti wkoll dikjarazzjonijiet li saru anke fit-Tieni Qari ta' dan l-abbozz ta' liġi.

Aħna rridu li din l- awtorita' tibda tiffunzjona malajr kemm jista' jkun u ninsab konvint li din hija l-opinjoni taż-żewġ naħat tal-Kamra, għalkemm jien fhimt l-intervent ta' l-Onor.

Law f'dan is-sens.

Irridu npoġġu kollox fuq il-miżien ħalli ma nitfgħux piżijiet fuq min ma jkunx jiflaħ għalihom.

Dan il-punt għamilnih diġa' pero' rridu nkunu b'saqajna ma' l-art, jiġifieri l-bidliet kuraġġużi għandna nagħmluhom ukoll mingħajr ma noqogħdu nibżgħu għax wara kollox fin-nofs għandna l-ħajja ta' l-individwi.

Mingħajr ma nwassal il-messaġġ li b'din il-liġi f'daqqa waħda neħħejna l- perikli kollha, nista' ngħid li din hija liġi li qed tagħti għodda li tista' tgħinna naslu għal titjib f'dan il-qasam.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Mr Chairman, effettivament il-Viċi Prim Ministru ma rrispondinix pero' ħalli nerġa' nispjega ruħi aħjar.

Paragrafu (ċ) ta' subklawsola (2) ta' klawsola 6 jitkellem fuq l-evalwazzjoni ta' dawk ir- riskji li ma jistgħux jiġu evitati.

Issa l-evalwazzjoni kif se ssir u meta se ssir?

Min se jkun responsabbli għaliha?

Din se titfa' l-onus fuq l- employer biex jevalwa dawn ir-riskji x'inhuma u allura mbagħad ikun hemm standardization ta' dawn ir-riskji għal kull industrija partikolari?

Jista' wieħed forsi jaħdem id f'id ma' l-insurances?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-Onor.

Chircop għandu raġun għax bi żvista ma rreaġixxejtx għall-punt li għamel qabel.

Iva, jien naqbel perfettament ma' dak li qal għax naħseb li l-awtorita' trid taħdem id f'id mal-qasam ta' l-insurance ħalli tara daqsxejn dan il-partnership kif jista' jiżviluppa.

Fl-opinjoni tiegħi, din m'hijiex ħaġa li għandha tidħol fil-liġi, pero' jekk wieħed jara l-funzjonijiet in ġenerali ta' l-awtorita' jsib li din hija inizjattiva li l-awtorita hi libera li tieħu u għandna nieħdu l- okkażjoni biex ninkoraġġuha teħodha.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Law.

ONOR.

RITA LAW: Mr Chairman, jien nixtieq li l-ministru u l-gvern jifhmu l-problemi li se jinqalgħu għall-employers la tiġi in vigore din il-liġi għax il-gvern qed jimponilhom biex jirranġaw ċerti affarijiet u allura dawn se jkollhom jagħmlu ħafna spejjeż.

Issa jien ma rridx ninstema' li jien ma naqbilx ma' din il-liġi.

Jien nixtieq li jekk jista' jkun ma jweġġa' ħadd fuq il-post tax-xogħol għaliex il-ħaddiema jkunu qed jaħdmu f'ambjent safe.

Per eżempju, il-ministru qal li din il-liġi jrid jgħaddiha bilfors għax ma jaċċettax li jweġġa' xi ħadd.

Skużi, min qed jaċċetta li xi ħadd iweġġa'!

Jien naħseb li l-ministru aħjar idur daqsxejn mal-ħwienet u jara kemm dawn qegħdin ibigħu għax isib li dawn bilkemm qed jaqilgħu l-qligħ tal-ġurnata!

THE CHAIRMAN: Onor. Rita Law, jekk jista' jkun żomm mal-klawsoli ta' dan l-abbozz ta' liġi.

ONOR.

RITA LAW: Sur President, jien hekk qed nagħmel u jekk hemm xi ħadd li forsi mhux qed jaqbel miegħi, jieħu ftit paċenzja għax aħna nieħdu ħafna paċenzja nisimgħu.

Mr Chairman, meta ċerti sidien tal-ħwienet jgħidulek li bilkemm jaqilgħu l-qligħ tal-ġurnata għax lanqas ikollhom nies, kif jistgħu jagħmlu t-tibdil meħtieġ li hemm bżonn isir?

Issa jien ma nafx jekk hawnx xi parti oħra f'dan l-abbozz ta' liġi li tgħid li jekk ma jsirx tibdil wieħed għandu jagħlaq.

Dawn mhumiex affarijiet taċ-ċajt u jien nixtieq nerġa' nsostni dak li għedt il-ġimgħa l-oħra, fejn tajt lista ta' nuqqasijiet li jeżistu fid-dipartimenti tal-gvern.

Dakinhar kont semmejt sa l-iċken ktieb li jista' jkollha ambulanza li jkun jista' jiggwida lil dak li jkun fejn għandu jmur.

Mela filwaqt li l-gvern qiegħed kważi kważi jinforza din il- liġi, dan mhux qed jara n-nuqqasijiet li għandu fid-dipartimenti tiegħu.

Per eżempju, fil-bidu ta' dan id-dibattitu l-Onor.

Gonzi semma l- istatistika u qal kemm kien hemm ħaddiema li weġġgħu mid-dipartimenti tal- gvern u dan juri li l-gvern stess għandu n-nuqqasijiet.

Allura għalfejn ma jirranġax id-dipartimenti tiegħu l-ewwel qabel ma jimponi lis-settur privat biex jirranġa l-affarijiet?

Għalfejn qed jinjora kemm se jkollhom jonfqu l-employers?

Dawn huma affarijiet importanti u ladarba jien qed nitkellem għan-nom ta' ħafna ħaddiema ma jkunx sew li ma nitkellimx biex nuri lill-gvern li din m'hijiex xi ħaġa faċli.

Fl-aħħar mill-aħħar mill- kliem għall-fatti hemm baħar jikkombatti!

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Le, dan id-diskors m'huwiex fl-interess tal- ħaddiema.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Marie Louise Coleiro.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Mr Chairman, jien naqbel mal-Viċi Prim Ministru li għandna ngħaddu din il-liġi u li għandna nagħmlu minn kollox biex fejn tidħol saħħet il-ħaddiem inġibu l-affarijiet in order.

Naqbel ukoll li rridu nkunu saqajna ma' l-art u qed nintervjeni proprju għax inħoss li għandna nkunu saqajna ma' l-art.

Jien naħseb li l-intervent ta' l-Onor.

Law wieħed irid iħares lejh fil-perspettiva ta' kemm aħna saqajna ma' l-art.

Per eżempju, għandna ħafna small-time businesses - hawnhekk mhux qed nitkellem biss għall-ħwienet imma qed nitkellem ukoll għall- industrija - li lanqas basic awareness m'għandhom, aħseb u ara kemm se jagħmlu l-upgrading li hemm bżonn biex jiġu in line ma' din il-liġi!

Din teżisti fid-dinja kollha tant li postijiet oħra ħafna akbar minna, bħall-Amerika, għandhom programmi għal tapposta ta' tkabbir ta' awareness indirizzati lejn l-employers mhux lejn il-ħaddiema.

Issa ħalliha li programmi indirizzati lejn il-ħaddiema għandhom ukoll.

Aħna lanqas għadna bdejn f'dawn l-affarijiet.

Issa x'kien qed isir qabel huwa negliġibbli ħdejn dak li għandu bżonn isir issa biex verament kulħadd jiġi in line ma din il-liġi.

Punt ieħor li rridu nikkonsidraw biex inkunu verament saqajna ma' l-art huwa li l-SMEs m'humiex f'qagħda li jirranġaw l-affarijiet mil-lum għal għada biex jiġu in line ma' din il-liġi.

Issa jien mhux qed ngħid lill- gvern biex joħroġ il-cash handouts ħalli kulħadd jiġi in line imma qed ngħid li għandna nikkonsidraw li jkollna skemi ta' self.

Jien lanqas mhu qed ngħid li għandu jidħol il-gvern direttament.

Fil-fatt meta konna fl- istadju tat-Tieni Qari għamilt suġġeriment prattiku dwaru.

Per eżempju, l-IPSE suppost qegħda hemmhekk biex tagħti l-imbottatura partikolarment lill-SMEs bil-għan li jirristrutturaw ħalli l-ekonomija tagħna tkun waħda kompetittiva.

Fl-opinjoni tiegħi, din il-liġi hija parti minn restructuring ekonomiku u soċjali fil-qasam tax-xogħol, jiġifieri għalija din taqa' kważi kważi fil-mission statement ta' l-IPSE.

L-IPSE tista' tara - naturalment anke b'kordinament ma' l-awtorita' li permezz ta' dan l- abbozz qed ngħidu li għandha titwaqqaf - li joħorġu skemi ta' self jew whatever - wieħed irid iħaddem rasu x'jista' jsir - biex l-SMEs jagħmlu l- upgrading li hemm bżonn isir.

Jien qed insemmi l-SMEs għax dawk l-industriji l-kbar, partikolarment dawk li huma export-oriented, diġa' għandhom health and safety regulations.

Ħafna minnhom dawn qatt ma jistennew lil xi gvern biex jgħidilhom x'għandhom jagħmlu biex jirristrutturaw għax minħabba li huma export- oriented dawn ikunu jridu jżommu n-negozju tagħhom għaddej.

Ir- ristrutturar tagħhom dawn huwa an ongoing process u l-politika tal-health and safety hija wkoll parti minn dan il-proċess.

Issa jien mhux qed ngħid li m'għandniex nagħtu kas x'qed jagħmlu dawn l-industriji pero' dawn għandhom saħħa finanzjarja ħafna akbar u anke jekk m'humiex in line ma' din il-liġi dawn xorta jifilħu jagħmlu ċertu tibdil.

Pero' jekk se nippretendu li l-industriji ż-żgħar se nġibuhom konformi ma' din il-liġi mil-lum għal għada, jiddispjaċini ngħid li m'aħniex qed inkunu saqajna ma' l-art.

Issa jien se nerġa' nirrepeti li aħna favur li din il-liġi tidħol in vigore mill-ewwel u dwar dan ma kellniex dubju.

Fil-fatt dan kulħadd seta' jarah mill-istadju tat-Tieni Qari.

Fuq dan il-prinċipju m'għandna diverġenza ta' xejn imma min-naħa l-oħra nkunu qegħdin nagħlqu għajnejna għal affarijiet mill-aktar fondamentali jekk irridu verament inħaddmu din il- liġi fil-prattika.

Issa ejja ngħidu li għada dan l-abbozz ta' liġi jgħaddi mill-istadji kollha u xahar ieħor titwaqqaf din l-awtorita'.

Se nkunu nistgħu ngħidu li din l-awtorita' se tieħu over mill-ewwel biex tibda tara kull industrija li għandna hijiex konformi ma' din il-liġi?

Li nista' ngħid huwa li f'Malta lanqas għandna biżżejjed personnel imħarreġ għal dawn l-affarijiet minkejja li grazzi għall-gvern Laburista preċedenti nfetaħ id-diploma course ġo l- universita'.

Issa almenu għandna ftit iktar spetturi, pero' xorta waħda m'għandniex biżżejjed.

Bl-ispetturi li hemm illum lanqas inlaħħqu mal- construction industry u ma' dak li qed jiġri fit-tarzna, aħseb u ara kemm se nippretendu li l-awtorita' tara li kulħadd ikun konformi ma' din il-liġi u min ma jkunx qed jimxi mar-regolamenti jittieħdu l-passi.

Ilkoll kemm aħna nixtiequ li mil-lum għal għada kollox jaqa' f'postu u kemm jista' jkun inkunu għelibna r-riskji u l-hazards għall-ħaddiema tagħna fuq il-postijiet tax-xogħol imma dan huwa kollu wishful thinking.

Nafu li biex dan iseħħ verament irridu nagħmlu proċess maħsub.

Jekk l-employer mhuwiex f'qagħda li jagħmel l-upgrading meħtieġ x'inkunu qed nirriskjaw?

Jew li jkun ħa d-dividends kollha fuq l-investiment li jkun għamel oriġinarjament u jagħlaq il-bibien għall-ħaddiema tiegħu jew inkella nkunu qegħdin nagħmlu t-toqob u jsiru l-abbużi.

Imbagħad jekk jiġri xi ħaġa dan jaqlagħha bil-kbir għax hemm il-liġi tgħidlu li m'għandux jagħmel hekk.

Imma Allaħares f'dawk il-postijiet tax-xogħol fejn m'hemmx politika tas- saħħa u s-sigurta' jiġru t-traġedji kuljum għax kieku Alla waħdu jaf fiex aħna!

Jien kultant ngħid li Alla veru jħobbna u qisu m'hawnx ħliefna fid-dinja biex ċerti affarijiet ma jiġrux ta' spiss f'dan il-pajjiż.

Imma aħna ma nistgħux noqogħdu niddependu mill-ħniena tal-Mulej għax il-Malti jgħid li għandek tgħin ruħek biex Alla jgħinek.

Għalhekk jien qed nappella lin-naħa tal-gvern biex tieħu in konsiderazzjoni dan li qed ngħidu.

Dak li qed ngħidu mhux qed ngħiduh b'kapriċċ u mhux qed ngħiduh biex nieħdu xi opportunita' partiġġjana imma qed ngħiduh għax bħall-gvern nemmnu mija fil- mija fil-prinċipji ta' din il-liġi, bħall-gvern nixtiequ li mil-lum għal għada r-riskji għall-ħaddiema tagħna jonqsu bl-aktar mod drastiku minn fuq il-post tax-xogħol u bħall-gvern - din aħna qed narawha b'mod prattiku - irridu nkunu saqajna ma' l-art biex għal min ma jiflaħx jagħmel il-bidla mil-lum għal għada jkun hemm tip ta' skemi.

Hawnhekk nixtieq nerġa' nirrepeti li aħna mhux qed nippretendu l-gvern jagħti cash handouts imma għandu jkun hemm skemi ta' self biex dak li jkun jagħmel xi tip ta' upgrading.

Imbagħad ladarba post tax-xogħol ikun ġie upgraded - sadanittant għandhom isiru kampanji ta' tkabbir ta' awareness indirizzati partikolarment lejn min iħaddem - nippretendi li tant tkun kibret l-awareness li min jiddeċiedi li jkollu industrija, irid jinvesti wkoll f'miżuri li għandu bżonn biex iħaddem politika serja ta' saħħa u sigurta' fuq il-post tax-xogħol.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Sur President, paragrafu (b) ta' subklawsola (2) ta' klawsola 6 jittratta l-identifikazzjoni ta' perikli assoċjati max- xogħol.

Allura jien nixtieq nistaqsi: Se jkun hemm terminu ta' ''X'' months jew ''X'' days biex dan isir f'kull post tax-xogħol, jew inkella sta għall-employer li jiddeċiedi hu kemm idum biex jagħmel din l- identifikazzjoni?

Qed ngħid dan għax kif qalu sħabi aħna naqblu mal-miżuri ta' din il-liġi, pero' d-diffikulta' qegħda fl-implimentazzjoni tagħhom.

Issa hemm uħud mill-miżuri li ma jinvolvux spejjeż kbar u allura d- diffikulta' hemmhekk hija inqas.

Per eżempju, il-miżuri msemmijin f'paragrafi minn (a) sa (f) isiru b'xejn jew bi ftit flus pero' mbagħad hemm miżuri oħrajn, bħalma hemm imsemmijin f'paragrafi (g) u (h) li joħolqu diffikultajiet finanzjarji.

Per eżempju, paragrafu (g) jgħid li għandu jiġi adattat ix-xogħol għall- ħaddiem.

Dan ifisser li l-prattiċi tax-xogħol iridu jinbidlu biex jakkomodaw lill-ħaddiem?

Issa f'din is-subklawsola hawn riferenza ċara għal xogħol fil-fabbriki, pero' l-ewwel irridu naraw jekk huwiex possibbli li jsir ċertu tibdil u jekk hemmx cost finanzjarju għax l-affarijiet mhux faċilment jinbidlu mil-lum għal għada aktar u aktar jekk ma jkunx hemm xi tip ta' għajnuna.

Fil-fatt din hija waħda mid-diffikultajiet li jsemmu l- employers minkejja li jaqblu mal-prinċipju.

Issa dak li qal il-Viċi Prim Ministru nifhmu għax ma jistax ikun li l- gvern jagħti cash handouts.

L-Onor.

Marie Louise Coleiro għamlet suġġerimenti prattiċi fejn qalet li wieħed għandu jipprova jsib bilanċ bejn dawn is-sitwazzjonijiet.

Jien naħseb li fil-bidu l-awtorita' se ssib xi diffikultajiet sakemm tissetilja u sakemm issib personnel pero' fl-aħħar mill-aħħar naħseb li għandu jkun hemm xi tip ta' target dates għal ċerti affarijiet.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Michael Farrugia.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Mr Chairman, milli qed nara f'paragrafi minn (a) sa (i) m'hemmx x'jiġri wara li jsir xi inċident u din tkellimt fuqha fit- tieni qari.

Per eżempju, jekk ħaddiem ikun sar hold-up fuqu, dan għandu jiddaħħal mill-ewwel lura għax-xogħol jew għandha tkun ir-responsabbilta' ta' min iħaddem li jara li qabel dan jirritorna lura għax-xogħol isirlu assessment psikoloġiku?

Jekk, per eżempju, ħaddiem ikun waqa' xi żewġ sulari u jkun weġġa' jew kellu ksur, dan ikun ippreparat psikoloġikalment u mentalment qabel jerġa' jirritorna x-xogħol mingħajr ma joħloq periklu għalih innifsu u għal ħaddieħor?

Naħseb li min ikollu inċidenti simili għandu jsirlu assessment psikoloġiku qabel ma jirritorna għax-xogħol għax dawn ma jkunux daqshekk alert u ppreparati għax-xogħol.

Għalhekk jien nixtieq nistaqsi lill-ministru jekk min iħaddem għandux ikun responsabbli li jara li l-ħaddiem issirlu evalwazzjoni psikoloġika.

Aktar 'il quddiem se niddiskutu d-dmirijiet ta' l-awtorita' u allura għandna naraw ukoll jekk għandhiex tkun hi li tara li jkun hemm assessment psikoloġiku u preparazzjoni mentali ta' l-individwu qabel ma dan jidħol lura għax-xogħol wara xi inċident.

Per eżempju, fl-inċident taċ-Ċirkewwa kienu mietu tliet ħaddiema u wieħed baqa' ħaj.

Issa dan żgur baqa' psikoloġikament u mentalment affettwat mill-mewt ta' sħabu u ħafna drabi ġieli jkun hemm ċerta guilt complex fl-individwu għax iħoss li hu seta' jagħmel xi ħaġa u m'għamilhiex.

Jien qed nagħti eżempju u mhux qed ngħid li ġara hekk.

Issa dan l- individwu kemm kien mentalment u psikoloġikament ippreparat - ma nafx jekk fil-fatt irritornax - li jirritorna għax-xogħol?

U jekk irritorna għax- xogħol, kien mentalment ippreparat biex la jkun ta' periklu għalih u lanqas ta' periklu għal ħaddieħor?

Il-ministru jħoss li hawnhekk tidħol xi addenda jew inkella jekk għandniex nikkonsidrawha bħala parti mir- reponsabbiltajiet ta' l-awtorita'?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Chairman, il-punt ta' l-Onor.

Farrugia ma jaqax taħt il-mansjoni ta' din il-liġi.

Il-fatt illi persuna, għal xi raġuni jew oħra, tkun mardet u mbagħad irid jiġi stabilit jekk għandhiex tidħol lura għax-xogħol jew le, huwa regolat minn liġijiet oħrajn.

Din il-liġi tirregola l-perikli tas-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol b'riżultat tax-xogħol u mhux għax l-individwu jista' jkun qed jieħu kura ordnata mit-tabib, fejn, per eżempju, dan ikun qed jieħu pilloli li jraqqduh eċċ. Ma jistax ikun li din il-liġi titfa' dan il-piż fuq l- employer għax inkella nkunu qed nesaġeraw u hawnhekk japplika l-argument li kienet qed tagħmel l-Onor.

Coleiro li qalet li rridu nimxu pero' hemm il-limiti.

F'dan il-każ inkunu qed nitfgħu piż fuq l-employer u dan m'għandux ikun.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Jien mhux qed nitkellem fuq xi ħadd li marad imma fuq xi ħadd li minħabba n-natura tax-xogħol tiegħu jkun sar hold-up fuqu.

Hawnhekk nista' nsemmi, per eżempju, ħaddiem ta' bank.

Jien qed nistaqsi jekk l-employer għandux dmir li jara li qabel ħaddiem jirritorna lura għax-xogħol, dan isirlu psychological assessment biex jara jekk dan ikunx mentalment ippreparat għax-xogħol, għax dan, per eżempju, jista' jieħu żball meta jkun qed jgħodd il-flus.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jista' jkun hemm mitt raġuni.

Jista' jkun li wieħed isir hold-up fuqu, jista' jkun hemm xi ħadd li għadu kemm mietlu xi ħadd u allura jkollu pressjoni enormi fuqu u jista' jkun hemm ħafna affarijiet oħra.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Jien qed insemmi xi ħaġa differenti u mhux li xi ħadd ikun mietlu xi ħadd u jirritorna għax-xogħol.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Dan huwa l-istess prinċipju.

L-Onor.

Farrugia qed jagħti eżempju ta' xi ħadd li jkun għadda minn xokk u qed jistaqsi jekk għandniex indaħħlu xi obbligu fil-liġi għall-employers.

Ir-risposta hija le.

ONOR.

MICHEAL FARRUGIA: Jien qed ngħid li ħaddiem għandu jsirlu psychological assessment qabel imur lura għax-xogħol.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Le, ma jistax ikun li din il-liġi tieħu over funzjonijiet ta' liġijiet oħrajn li għandhom x'jaqsmu ma' kondizzjonijiet fuq il-post tax-xogħol.

Dan kien żball li għamlu xi deputati.

Hemm deputati li fehmu li s- sigurta' fuq il-post tax-xogħol tfisser job security u allura fehmu li għandek tipproteġi lill-individwu milli jitkeċċa inġustament.

Ir-risposta hija li għandek tipproteġih pero' taħt liġi oħra mhux taħt din il-liġi.

M'għandniex nagħmlu dan l-iżball.

Għall-punti li qed jagħmel l-Onor.

Farrugia li qed jitkellem dwar jekk persuna tkunx fiżikament jew mentalment f'pożizzjoni li terġa' tmur lura għax-xogħol wara li tkun għaddiet minn xi trawma, għandek liġijiet oħrajn.

Per eżempju, għandna l-liġi dwar is-sigurta' soċjali, għandna l-liġi taċ- CERA li tistabilixxi s-sick leave u affarijiet oħra ...

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Il-liġi taċ-CERA hija ħaġa u l-liġi li tintitolak għas-sick leave hija xi ħaġa oħra.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Il-punt ta' l-Onor.

Farrugia fhimtu u m'għandux għalfejn jerġa' jirrepetihuli.

Ir-risposta hija li l-liġi dwar is-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol ma tidħolx f'dawk l-affarijiet.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Taħt il-liġi taċ-CERA ma taqax u taħt liġi dwar is-social security ma taqax lanqas.

Allura taħt xiex taqa'?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Le, din żgur ma taqax taħt din il-liġi.

Hemm miljun aspett li għandhom x'jaqsmu mal-kondizzjonijiet tax-xogħol u r- risposta hija le.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Pero' jien nixtieq nistaqsi min se jkollu r- responsabbilta' li jara kemm persuna hija ppreparata li tidħol għax-xogħol u ma toħloqx periklu għall-ħaddiema l-oħrajn.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ir-risposta hija żgur mhux l-awtorita' dwar is- saħħa u sigurta' fuq il-post tax-xogħol, żgur mhux l-ispettur ta' l- awtorita' u żgur mhux l-employer.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Mela xi fantażma allura!

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Imma din hija l-liġi.

Issa fuq dawn l-affarijiet qed nitkellmu u mhux fuq affarijiet oħrajn, inkella ma nispiċċaw qatt.

ONOR MICHAEL FARRUGIA: Imma aħna qed nippruvaw intejbu l-affarijiet.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Iva, fejn nista' qed nipprova ntejjeb l-affarijiet u qed nipprova nasal fuq kollox, pero' rridu naqtgħu l-linji fis-sens li dak li huwa taħt din il-liġi huwa taħt din il-liġi u dak li mhuwiex taħt din il-liġi mhuwiex taħt din il-liġi.

ONOR.

MICHAEL FARRUGIA: Allura taħt il-liġi taċ-CERA ma taqax, taħt il- liġi dwar is-social security ma taqax u taħt il-liġi dwar il-health and safety ma taqax.

Dan ifisser li se niġu naqgħu u nqumu minn dak il-ħaddiem li jista' jkun qiegħed fil-periklu minħabba sieħbu!

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Żgur li mhux taħt din il-liġi.

Issa se nwieġeb il-mistoqsija ta' l-Onor.

Abela li staqsa jekk għandux ikun hemm target dates biex jitwettqu ċerti obbligi li hawn f'din il- liġi.

L-ewwelnett irrid infakkar li f'dawn il-ġimgħat u xhur li għaddew ippubblikajna sets ta' regolamenti f'oqsma differenti li naturalment issa se jibqgħu in forza ta' din il-liġi, ladarba tkun għaddiet din il-liġi, li taw sena avvanz, sena u nofs avvanz.

Per eżempju, il-minimum health and safety standards fuq il-postijiet tax-xogħol jistabilixxu perijodu ta' sentejn għal postijiet eżistenti u tliet snin għall-postijiet il-ġodda.

Nista' ngħid li r-regolamenti dwar is-safety signs ġibnihom in vigore prattikament f'temp ta' xahar.

Fil-fatt ippubblikajnihom f'Mejju u ġew in vigore fl-1 ta' Lulju.

Dawn huma regolamenti sempliċi imma rrealizzajna li m'hemmx piżijiet.

Per eżempju, ir-regolamenti li għandhom x'jaqsmu mal- protezzjoni ta' young persons ukoll għandha enforcement date.

Dwar il- maternity għamilna ċerti bidliet ukoll li se jiġu in vigore, jidhirli f'Jannar tas-sena d-dieħla.

Dan ifisser li aħna qed nagħtu target dates differenti.

Issa rigward din il-liġi, nerġa' nirrepeti li aħna mhu qed nieħdu lil ħadd b'sorpriża.

Din il-liġi marret għand il-kunsill Malti għall-iżvilupp ekonomiku fl- 1999, ġiet diskussa mill-korpi kostitwiti, inkluż mill-employers' association, irċevejt ir-rakkmandazzjoni mill-employers' association dwar il-punti kollha li fiha, ppubblikajniha fil-11 ta' April li għadda u għad trid tiġi fis-seħħ.

Għalhekk ilni madwar sena li poġġejt għad- dispożizzjoni ta' l-employers' association il-kontenut dettaljat ta' din il-liġi.

Issa, fl-opinjoni tiegħi, l-obbligi li hawn elenkati fi klawsola 6 - wieħed jista' jgħaddi kummenti differenti fuq klawsoli oħrajn - għandhom jiġu in vigore malajr.

Issa ejja għall-grazzja ta' l-argument nassumu li din il-liġi se tgħaddi sa l-aħħar ta' dan ix-xahar.

Aħna nistgħu nagħżlu li dan l-artiklu ma nġibuhx fis-seħħ fl-aħħar ta' dan ix-xahar imma nġibuh fis-seħħ fl-1 ta' Jannar.

Mhux se taqa' d-dinja b'daqshekk għaliex fil-verita' meta titwaqqaf awtorita' jkun hemm ċertu proċess ta' amministrazzjoni li jrid isir u allura nkunu qed nagħtu ftit iżjed spazju.

Per eżempju, l-awtorita' trid tieħu ħsieb li tiġbor fi ħdanha l- ispettorat.

Jien m'iniex beħsiebni ntawwal dan il-proċess imma kif jista' xi ħadd minna jissuġġerixxi li l-obbligu li tagħmel evalwazzjoni tar- riskji nħalluh hekk!

Jien ngħid li hija għarukaża li din kellna nniżżluha fil-liġi.

Ovvjament jien m'hu qed nipponta subgħajja lejn ħadd pero' employer għandu jagħmel evalwazzjoni tar-riskju.

Mela employer li jkollu sitt ħaddiema jaħdmu fuq sitt makni tat-torn m'għandux l-obbligu li jara li dawn ikollhom is-safety guards u li jkunu protetti?

Mela ħaddiem li jaħdem fil-barriera u li jaħdem fuq makna li taqta' l-ġebel m'għandux ikun protett?

Dawn għandhom l-obbligu li jaraw li r-riskju jkun minimizzat.

Għalhekk l-obbligi li hawn imsemmijin f'din il-klawsola għandhom jiġu fis- seħħ malajr kemm jista' jkun.

Dan hu l-punt li nista' nagħmel jien.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Coleiro.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Jien nixtieq nistaqsi lill-Viċi Prim Ministru jekk meta nsemmu d-dmirijiet ta' min iħaddem inkunux qed nirriferu wkoll għall-gvern.

Il-gvern se jkun f'qagħda li mil-lum għal għada jieħu on board dan li qed jingħad hawnhekk?

Jekk inhu hekk naħseb li l-gvern irid jagħmel mini budget biex jirnexxilu jġib kull dipartiment tal-gvern konformi ma' din il-liġi u jadatta ruħu għall-politika ta' saħħa u sigurta'.

Qed ngħid dan għax id-dipartimenti tal-gvern huma fi stat ta' diżastru.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Aħna qed nitkellmu fuq klawsola 6 mhux fuq ix- xenarju li wieħed jista' jpinġi kif jidhirlu hu u kif jixtieq.

Aħna qed ngħidu li l-miżuri li għandhom jittieħdu minn min iħaddem – diġa' għamilniha ċara li l-gvern ukoll huwa employer - biex jevita d-dannu fiżiku u psikoloġiku, korriment jew mewt fuq il-postijiet tax-xogħol għandhom jittieħdu fuq il-bażi ta' dawn il-prinċipji ġenerali ta' prevenzjoni.

Il-messaġġ hawn x'inhu?

Għandna obbligu kollha kemm aħna, sija l-gvern u sija l-privat, li nadottaw politika ta' prevenzjoni, jiġifieri mhux inħallu l-inċident jinqala' imbagħad wara nagħmlu ħafna paniku.

Minn issa aħna kollha kemm aħna, gvern u privat, irridu npoġġu bil-qiegħda u ngħidu li fis-sena 2000 kellna ngħaddu liġi biex iġġegħelna naddottaw politika ta' prevenzjoni.

Il-prinċipji ġenerali stabiliti b'din il-klawsola x'inhuma?

L-ewwel prinċipju ġenerali ta' prevenzjoni huwa li jiġi evitat riskju.

Hawn xi ħadd li jista' jitwerwer minn dan il-prinċipju li jiġi evitat ir-riskju?

It-tieni prinċipju huwa l-identifikazzjoni ta' perikli assoċjati max- xogħol.

Hawn xi ħadd li għandu għalxiex jiddejjaq li liġi bħal din timponi obbligi fuq kulħadd li għandna dmir kollha kemm aħna li nidenfitikaw il- perikli assoċjati max-xogħol?

(Interruzzjonijiet) Mela allura fhimtkom ħażin jien għax ma nafx fejn hi d-diffikulta'.

(Interruzzjonijiet) Jien qed naqra mill-klawsola li se nivvotaw fuqha u li tpoġġi l-obbligu fuq l- employer.

It-tielet prinċipju huwa l-evalwazzjoni ta' dawk ir-riskji li ma jistgħux jiġu evitati.

Hawn xi ħadd li jista' jibża' minn dan l-obbligu fejn wieħed jista' jagħmel evalwazzjoni ta' dawk ir-riskji li ma jistgħux jiġu evitati?

Hawn xi ħadd li jista' jgħidli li dawn l-obbligi għandi nħallihom sentejn jew tliet snin oħra biex inġibhom fis-seħħ?

(Interruzzjonijiet) Allura jew qed nifhem kollox bil-maqlub jien jew inkella qed tispjegaw kollox bil-maqlub intom!

(Interruzzjonijiet) Jista' jkun li saru d-9.00 p.m. u qed nibda ngħajja jien ukoll!

(Interruzzjonijiet) Għiduli ċar x'inhi d-diffikulta' għax mhux qed nifhem!

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Il-punt li semmejt jien assolutament m'għandu x'jaqsam xejn ma' dan li qed jgħid il-Viċi Prim Ministru.

(Interruzzjonijiet) Mela saru d-9.00 p.m. u naħseb li kulħadd għajja!

Jien nixtieq nagħmel riferenza żgħira għad-direttiva ta' l-Unjoni Ewropea dwar iż-żgħażagħ bin-numru 94/33.

Nixtieq nistaqsi għalfejn ir-regolamenti ġew ippubblikati diġa' u se jidħlu fis-seħħ sentejn oħra u mhux qabel.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Kif mhu qed jagħmel xejn il-gvern meta qed jgħaddi liġi bħal din!

Kif tista' tagħmel statement bħal dak!

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jien staqsejt kif nistgħu nagħmlu target dates għall-paragrafi kollha li hemm f'subklawsola (2) ta' klawsola 6.

Jien dawn il-paragrafi fridthom għax għamilt dawk li jistgħu jseħħu immedjatament għalihom u l-paragrafi (ġ) u (h) għalihom.

Nixtieq nistaqsi wkoll x'sar mill-gvern u mis-settur privat fuq dan l- abbozz ta' liġi li ilu ppubblikat u li ġie diskuss fl-MCED.

Barra minn hekk hemm ċerti subklawsoli li minkejja kollox xorta waħda jistgħu jsiru malajr kemm jista' jkun u hawnhekk qed naqbel mal-Viċi Prim Ministru.

Fil- fatt hu fehmni ħażin.

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: Ikkonkludi, Onor. Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Mr Chairman, li qed ngħid jien huwa li malli l- liġi tgħaddi minn dan il-parlament u tiġi ppubblikata b'mod uffiċjali dawn il-paragrafi għandhom jidħlu in vigore, imma mhux ngħidu li għandhom jidħlu in vigore imbagħad ma jsir xejn.

Hemm bżonn li ssir xi ħaġa bis- serjeta'.

Fuq subklawsola (ġ) u (h) hemm il-problemi u rridu nammettu pero' dawn il-miżuri mhux billi jiġu in vigore mil-lum għal għada.

Issa jekk il-Viċi Prim Ministru jgħid li t-target date se tidħol mill-ewwel m'għandi l-ebda diffikulta' imma għandna nkunu prattiċi għax naħseb li fuq ċerti affarijiet għadna lura ħafna.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Sur President, l-avukat ġenerali qed jiġbidli l- attenzjoni li fit-test Malti hemm żball u allura se nipproponi din l- emenda:

''F'' Fit-test Malti ta' paragrafu (e) ta' subklawsola (2) ta' klawsola 6, minflok il-kliem "b'xi ħaġa li ma tkunx perikoluża" għandhom jidħlu l- kliem "b'dak li ma jkunx perikoluż".

''F'' In the Maltese text of paragraph (e) of subclause (2) of clause 6 for the words "b'xi ħaġa li ma tkunx perikoluża" there shall be substituted the words "b'dak li ma jkunx perikoluż".

Qed inressaq din l-emenda biex l-oppożizzjoni jkollha ċans taraha.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Nieqfu hawn għalissa għax sar il-ħin.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni fuq Klawsola 6 u l-emendi għaliha kienet interrotta u baqgħet aġġornata

Il-Kamra rriżumiet u l-President tal-Kumitati rrapporta progress u talab il- permess sabiex il-Kumitat jerġa' jiltaqa'.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar it-Tnejn, 23 ta' Ottubru 2000, fid-9.00 a.m. b'din l-aġenda:

Abbozz ta' Liġi dwar is-Sigurezza Ġenerali u Kwalita' tal-Prodotti - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Awtorita' għas-Saħħa u s-Sigurta' fuq il-Post tax- Xogħol – Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar il-Komunikazzjonijiet u Transazzjonijiet Elettroniċi - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Interpretazzjoni - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza tad-Dwana - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Proċeduri Legali - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni u l-Privatezza tad-Data - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Ratifika ta' Trattati (Sant' Anġlu) - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Ippjanar ta' l-Iżvilupp - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta (Emenda Nru 2) - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni ta' l-Erarju - Tieni Qari (Kont.); u

Riżoluzzjoni mressqa mill-Prim Ministru dwar il-qagħda fil-pajjiż - Kontinwazzjoni.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Kompetizzjoni - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi dwar il-Konservazzjoni u l-Amministrazzjoni tas-Sajd – Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

Il-Ministru Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Speaker, f'din in-nofs siegħa se nitkellem fuq xi punti li filwaqt li huma marbuta mal-ministeru li għalih jiena responsabbli, fl-istess ħin jolqtu diversi aspetti ta' ħajjitna wkoll u nibda bil-kwestjoni tat-traffic lights.

Jekk wieħed iħares lejn iż-żmien li għadda jsib li t-traffic lights bdew jiġu stallati lejn l-aħħar tas-sittinijiet.

Għal dak iż-żmien din kienet xi ħaġa ġdida li permezz tagħha wieħed seta' jgħid li kienet ġiet introdotta miżura ta' kontroll fuq il-mezzi tat-trasport.

Pero' peress li dak iż- żmien kellna inqas minn 60,000 karozza reġistrata u forsi wkoll għax dak iż- żmien konna naħsbu li ċerti miżuri ta' sigurta' fit-toroq ma kenux bżonjużi, dan il-proċess ma tkompliex.

Tant hu hekk, li meta fl-1971 inbidel il-gvern mhux biss ma komplejniex inżiedu t-traffic lights li kienu jeżistu talli bdejna nnaqqsuhom, tant li sa l-1987 dawn kienu spiċċaw għal kollox u ma kien hawn l-ebda waħda minnhom tiffunzjona għax dak iż-żmien ma kenitx tinħass il-ħtieġa li jkun hemm kontroll tat-traffiku permezz ta' dawn il-mezzi.

Peress li fl-1987 il-vetturi bdew jiżdiedu b'mod sostanzjali u n-nies bdew jiddiversifikaw fil-kwalita' tal-vetturi, u fit- toroq tagħna beda jkollna vetturi aktar veloċi milli kien ikollna qabel u bdew jiżdiedu wkoll ħafna trakkijiet kbar, reġgħet bdiet tinħass il-ħtieġa li jerġgħu jibdew jiġu stallati t-traffic lights u nistgħu ngħidu li mill- 1987 sal-lum dejjem kellna talbiet kontinwi biex it-traffic lights ikomplu jiżdiedu.

Irrid ngħid ukoll li f'dawn l-aħħar ħames snin minbarra it-traffic lights tas-soltu bdew jiġu stallati wkoll il-pelican crossings li huma pedestrian crossings with traffic lights operated by pedestrians - jiġifieri biex wieħed jużahom irid jagħfas buttuna biex b'hekk jinqaleb id-dawl u dak li jkun ikun jista' jaqsam min-naħa għal oħra - u dawn bdew jiġu stallati f'toroq fejn in-numru ta' persuni li normalment jkunu qed jaqsmu minn dawk l-inħawi ma jkunx kbir daqs kemm huwa f'postijiet oħrajn.

Issa llum twaħħal kemm twaħħal pelican crossings u traffic lights qisu qatt mhu biżżejjed.

It-talbiet, kemm mill-kunsilli lokali kif ukoll mill-membri parlamentari, biex jiġu stallati l-pelican crossings u t-traffic lights fid- diversi rħula u bliet ma jaqtgħu qatt.

Wasalna f'pożizzjoni li kull kunsill lokali li għandna qed jitlob li jiġu stallati traffic lights u pelican crossings irrispettivament jekk hemmx il-bżonn li f'dik it-triq partikolari jiġu installati dawn il-mezzi ta' kontroll fuq it-traffiku.

Naturalment mhuwiex faċli li tiddeċiedi jekk taċċettax dawn it-talbiet, b'mod partikolari meta l-kunsilli lokali tad-diversi bliet u rħula donnhom daħlu f'kompetizzjoni bejniethom dwar min minnhom jitlob għall-akbar numru ta' traffic lights u pelican crossings.

B'danakollu inpoġġuha kif inpoġġuha, din l-istorja tat-traffic lights minkejja li s-sena li għaddiet ġew stallati madwar 25 biċċa bejn traffic lights u pelican crossings, xorta waħda jibqa' l-fatt li f'ċerti postijiet għandna l-ħtieġa li nżidu dawn it-traffic lights u l-pelican crossings biex kemm jista' jkun ikun hawn kontroll aħjar tat-traffiku u biex il-pedestrians ikollhom il- faċilita' li jaqsmu min-naħa għall-oħra mingħajr ir-riskju li jaqilgħu xi daqqa ta' karozza u jispiċċaw l-isptar.

Ikun għalxejn li jiġu stallati dawn il-mezzi ta' kontroll jekk dawn ma jiġux osservati mill-pedestrians u mis- sewwieqa.

Mhux sewwa li wieħed jaqbad u jaqsam mingħajr ma jara x'ikun qed jindaka l-kulur, u iktar u iktar mhux sewwa - din issir iktar ta' spiss - li x-xufiera jibqgħu għaddejjin ikun x'ikun il-kulur tad-dawl li jkun qed jixgħel, bil-konsegwenza li jibqgħu għaddejin fil-mumenti li mhux suppost.

Sfortunatament jekk wieħed imur fid-diversi postijiet fejn għandna t- traffic lights u fejn għandna l-pelican crossings għandu jinnota li qed ikollna recurrence ta' sewwieqa li kontinwamewnt jibqgħu għaddejjin meta mhux suppost u recurrence ta' pedestrians li kontinwament jaqsmu minn naħa għall-oħra tat-triq meta m'għandhomx jagħmlu dan.

Dawn għandhom idaħħlu f'moħħhom li meta jagħmlu hekk mhux biss ikunu qed jirriskjaw li joħolqu xi inċident fejn vettura taħbat ma' oħra, imma iktar gravi minn hekk, ikunu qegħdin spiss jirriskjaw li jkun hemm persuni li qegħdin jaqsmu u jiġu mtajra.

Forsi jkun hawn min jgħid li din mhijiex xi ħaġa li tiġri spiss, imma nista' ngħid li sfortunatament kemm-il darba smajna b'inċidneti li mhux wasslu biss għall-ġrieħi ħfif fuq il-persuni li jkunu involuti imma diversi drabi kellna inċidenti fejn minħabba żball tax-xufier jew tal- persuna li tkun qed taqsam kien hemm min tilef ħajtu.

Jiena ma rridx ngħid li l-inċidenti fatali li jseħħu f'dawn iċ-ċirkostranzi dejjem ikunu tort tax-xufiera għax kemm-il darba jkun hemm pedestrians li bi traskuraġni - dawn affarijiet li wieħed jista' jarahom kuljum - jaqbdu u jaqsmu meta d- dawl ikun qed jindika li m'għandhomx jaqsmu.

Mr Speaker, ħaġa oħra li tiġri ripetutament fejn għandna l-pelican crossings hija li l-pedestrians li jkunu se jaqsmu jagħfsu l-buttuna u b'mod abbużiv, mingħajr ma jistennew d-dawl jaqleb biex ikunu jistgħu jaqsmu bil-kumdita' kollha, jaqbdu u jaqsmu u mbagħad meta jixgħel id-dawl ix-xufier ma jara lil ħadd li qed jaqsam u naturalment tiġih it-tentazzjoni li jibqa' għaddej.

Nerġa' ngħid li din hija xi ħaġa li qed tiġri u tirrepeti ruħha ta' spiss.

Qed ngħid dan għax il-gvern qed jonfoq ħafna flus biex jistalla t-traffic lights biex b'hekk jassigura li l-pedestrians ikunu mħarsin u biex min ikun qed isuq il-vettura ma jkomplix jabbuża mis- sewqan.

Hemm bżonn li kemm is-sewwieq kif ukoll dak li jkun qed jaqsam jara li fil-fatt ikun qed josserva r-regolamenti tat-traffiku.

Veru li kultant tiddejjaq li waqt li tkun qed issuq issib ħafna bozoz jixegħlu li jżommu milli tkompli għaddej u jsiru ħafna lmenti dwar dan, pero' dawn l-ilmenti ħafna drabi jkunu ġejjin min-nies li meta jitkellmu fuq pajjiżi barranin tismagħhom jgħidu x'dixxiplina hemm fis-sewqan u kemm is-sewwieqa jagħtu kas tas-sinjali tat-traffiku.

Allura jiena ngħid li aħna għandna nimitaw lil dawn is-sewwieqa u meta qed nonfqu tant flus biex nistallaw dawn il- mezzi ta' kontroll għat-traffiku, għandna nagħmlu użu minnhom tajjeb u mhux niftaħru kemm hemm dixxiplina f'pajjiżi oħra imbagħad hawn Malta qisu ma jeżisti xejn, kulħadd jiġi jaqa' u jqum mis-sinjali tat-traffiku u niksru r-regolamenti l-ħin kollu.

Mr Speaker, bħalissa hemm numru kbir ta' talbiet għall-istallazzjoni ta' pelican crossings u traffic lights mill-kunsilli lokali kollha.

Jekk m'iniex sejjer żball għandna madwar 60 applikazzjoni pendenti u d- dipartiment tat-toroq, li huwa responsabbli mill-istallazzjoni ta' dawn il- lights, fil-fatt qed jara kemm minn dawn it-talbiet jistgħu jiġu milqugħa.

Ma jagħmilx sens li tilqa' talbiet biex jiġu istallati traffic lights fejn mhuwiex meħtieġ, u hemm applikazzjonijiet minnhom li ma jagħmilx sens li jiġu milqugħa.

Meta tiġi biex tiddeċiedi dwar dawn l-appikazzjonijiet trid tara jekk hux ġustifikat li jitwaħħlu t-traffic lights fil-post li jkun mitlub li jitwaħħlu.

Trid tara x'ammont ta' traffiku jgħaddi minn tali post u kemm pedestrians jistgħu jagħmlu użu minnhom u mhux taqbad u taċċetta l- applikazzjonijiet kollha.

Mr Speaker, kwestjoni oħra li kontinwament tissemma hija dik tat-tqegħid ta' bus shelters madwar ir-rotot tal-karozzi tal-linja.

Ta' min jgħid li hawn diversi għamliet ta' bus shelters, li mhux kollha huma tal-kwalita' li wieħed jistenna b'mod partikolari dawk il-bus shelters li huma mibnija bil-ġebel.

Fl-opinjoni tiegħi kien żball li konna qegħdin nagħmlu bus shelters tal-ġebel bil-faċċata magħluqa.

Qed ngħid dan għax kellna diversi lmenti - u għadu jkollna - dwar persuni li jkunu għaddejjin minn l-inħawi u jabbużaw minn dawk li jkunu qegħdin jistennew f'dawn il-bus shelters.

Matul is-snin li għaddew il-public transport authority bdiet kemm jista' jkun tnaqqas dawn is-shelters tal-ġebel u tissostitwihom b'shelters aktar adegwati u wieħed jista' jinnota li l-awtorita' dwar it-trasport pubbliku waħħlet diversi bus shelters f'għamliet differenti.

Mr Speaker, għalkemm li twaħħal bus shelter tidher xi ħaġa sempliċi, madankollu kull meta jkun se jsir xi bus shelter x'imkien tiskanta kif ripetutament jiġu persuni jilmentaw u jipprotestaw għax ma jkunux jridu li l-bus shelter jitpoġġa quddiem jew qrib tar-residenza tagħhom.

Ma jistax ikun li nkomplu nippermettu dawn it-tip ta' lmenti għax aħna qed nipprovaw inżidu dawn il-bus shelters biex kemm jista' jkun nagħtu mezz ta' protezzjoni mix-xita u anke mix-xemx lill-persuni li jkunu qed jistennew biex jirkbu l-karozza tal-linja, u jekk irridu naraw lin-nies jagħmlu aktar użu mit-trasport pubbliku huwa importanti li l-bus shelters inżiduhom.

Peress li l-kunsilli lokali fid-diversi lokalitajiet dejjem jitolbu li jsiru numru ta' bus shelters fil-lokalitajiet tagħhom, dan l-aħħar ġie deċiż li mis-sena d-dieħla, jekk m'iniex sejjer żball, it-twaħħil tal-bus shelters mhux se jibqa' iktar responsabbilita' ta' l-awtorita' dwar it- transport pubbliku imma se jgħaddi taħt ir-responsabbilta' tal-kunsilli lokali.

Ovvjament il-flus li kienu jintnefqu mill-awtorita' dwar it- transport pubbliku għal dan il-għan issa jridu jinqasmu bejn il-kunsilli lokali kollha skond formola li jadotta l-ministeru responsabbli mill- kunsilli lokali.

Mr Speaker, diversi drabi matul is-snin li għaddew kellna wkoll talbiet kontinwi li fil-postijiet fejn ikun hemm in-nies qed jistennew biex jirkbru l-karozzi tal-linja għandu jkun hemm tabella bil-ħinijiet ħalli jkunu jafu bejn wieħed u ieħor x'ħin se tgħaddi l-karrozza tal-linja.

Nista' ngħid li matul is-sena li għaddiet f'wieħed minn kull tliet bus stops ġew imwaħħla dawn it-tabelli bil-ħinijiet li fihom suppost tgħaddi l- karozza tal-linja.

Ta' min wieħed jgħid li għalkemm ġew imwaħħla t-tabelli, ilment li ta' spiss jasal għand l-awtorita' dwar it-trasport pubbliku huwa li dawn il-ħinijiet ftit li xejn jiġu osservati.

Din hija diffikulta' li għadna qed niffiċċjaw u se nkomplu niffaċċjawha sakemm kull min isuq il- karozza tal-linja jifhem li l-ħin qiegħed hemm biex jiġi osservat.

Jekk min hu involut fil-qasam tat-trasport pubbliku ma jridx jara li dan il-mezz tat- trasport tant importanti jmur iktar lura jrid jassigura li ġaladarba hemm il-ħinijiet x'josserva irid jifhem li għandu josservahom.

Ikun kollu għalxejn li jitwaħħlu tabelli bil-ħinijiet u mbagħad min suppost josservahom ma jagħtix kashom għax għalih qisu m'hemm xejn.

Kwestjoni oħra li ltqajt magħha matul is-sena li għaddiet hija dwar talbiet biex ikun hemm tibdil fir-rotot tal-karozzi tal-linja.

L-awtorita' dwar it-trasport pubbliku ta' spiss ikollha talbiet bħal dawn mill-kunsilli lokali, pero' ta' min wieħed jgħid li l-awtorita' mhux dejjem tkun f'pożizzjoni li tilqa' tali talbiet għax f'dan ir-rigward hawn konflitt pjuttost qawwi bejn l-awtorita' dwar it-trasport pubbliku, il-kunsilli lokali u l-assoċjazzjoni tas-sidien tal-karozzi tal-linja għax din ta' l- aħħar għadha tinsisti li m'għandux ikun hemm bidliet radikali fir-rotot li bħalissa fuqhom jingħata servizz ta' trasport pubbliku.

Mr Speaker, wieħed irid jifhem li llum barra l-gvern ċentrali u l- awtoritajiet nazzjonali għandna wkoll il-kunsilli lokali.

Din hija realta' politika li ma nistgħux naħarbu minnha.

Dan ngħidu għax il-kunsilli lokali li jaħdmu bis-serjeta' - u jien inħoss li kollha jaħdmu bis-serjeta' - l- ewwel u qabel kollox iħarsu lejn l-interess tar-residenti tal-lokal tagħhom u allura it-talbiet li jagħmlu jkunu talbiet li wieħed irid jagħtihom il- weighting li jistħoqqilhom għaliex il-kunsilli lokali qegħdin hemmhekk biex jippromwovu u jressqu 'l quddiem it-talbiet tar-residenti.

Mr Speaker, ta' min ifakkar ukoll li s-sena li għaddiet il-ministeru għat-trasport u komunikazzjoni kien talab lill-kunsilli lokali biex jgħaddulu lista li tindika x'inhuma l-bidliet meħtieġa li għandhom isiru fir-rotot biex in-nies tal-lokalita' li huma jamministraw ikunu moqdija aħjar bis-servizz tat-transport pubbliku u nista' ngħid li l-biċċa l-kbira tal-kunsilli lokali wasslu l-proposti tagħhom.

Pero' hemm xi ftit li għadhom ma ressqux il-proposti tagħhom u qabel nippubblika t-talbiet kollha li saru mill-kunsilli lokali mifruxin ma' Malta kollha nitlob lil dawk li għadhom ma ressqux is-suġġerimenti tagħhom jagħmlu dan sa nhar it-Tlieta jew l-Erbgħa tal-ġimgħa d-dieħla biex imbagħad għall-aħħar tal-ġimgħa nkunu f'qagħda li nippubblikaw it-talbiet kollha.

B'hekk ir-residenti jkunu jafu l-kunsill lokali x'qiegħed jitlob f'isimhom u fil-każ li ma jaqblux ma' dak li jkun talab il-kunsill ikollhom il-possibilita' li jagħmlu l-kontra proposti tagħhom.

Dan iwassal wkoll biex il-persuni li jipprovdu s-servizz tat-trasport pubbliku jkunu f'qagħda li jiflu t-talbiet kollha li l- ministeru għandu quddiemu biex jibdew jippreparaw ruħhom għall-bidla li dan is-settur tant importanti għandu bżonn.

Mr Speaker, fl-aħħar aġġornament li ħadt jiena kont tkellimt dwar il-mod ta' kif kien qed isir ix-xogħol fit-toroq ta' pajjiżna.

Kien hemm min donnu ħa għalih għal mod ta' kif kont tkellimt f'dak l-aġġornament partikolari, pero' nista' ngħid li wara dak l-aġġornament saru diversi laqgħat li b'riżultat tagħhom numru ta' problemi li kien qiegħed jiffaċċja d-dipartiment tat-toroq ġew riżolti.

Waħda mill-problemi li ġiet rimedjata kienet dik tat-tendering.

Dak iż-żmien kien hemm speċi ta' boycott f'dak li kellu x'jaqsam ma' tfigh ta' tenders imma issa nista' ngħid li it-tenders kollha li ħarġu f'dawn l-aħħar tliet ġimgħat kien hemm rispons qawwi għalihom u nispera li nkomplu hekk.

Matul iż-żmien li ġej irridu nipprovaw naraw kif intejbu u nkomplu niżviluppaw is-sistema tat-tendering ħalli l-istess kuntratturi li jirbħu t- tender ikunu f'qagħda li jlestu x-xogħol li għalih ikunu daħlu fiż-żmien rikjest.

Irridu nassiguraw min jingħata x-xogħol ikun attrezzat biżżejjed biex ikun jista' jwettaq ix-xogħol li daħal għalih.

Ma nistgħux nibqgħu nimxu bis-sistema li kuntratt ta' xogħol jintrebaħ mill-kuntrattur bl-irħas offerta u mbagħad meta jiġi biex jibda x-xogħol ma jkollux biex jaħdem.

Ikun ferm aħjar li nidħlu fi ftit aktar spejjeż u jkollna xogħol tajjeb għax b'hekk nistgħu nassiguraw li x-xogħol li jsir isir darba għal dejjem u mhux nagħmlu taparsi xogħol biex inkunu qed ngħaddu ż-żmien b'xulxin.

Mr Speaker, ħaġa oħra li rrid ngħid xi ħaġa dwarha hija l-kwestjoni tad- diversi junctions perikolużi li żviluppaw matul is-snin kawża tal-ftuħ ta' toroq ġodda.

Waħda minn dawn il-junctions hija dik li minn Ħaż-Żabbar tagħti għal dik li hija magħrufa bħala l-bypass ta' Wied il-Għajn.

Hemm hekk periklu pjuttost kbir u nista' ngħid li d-dipartiment tat-toroq qiegħed fil-fażi li fi ftit żmien ieħor ikun jista' jibda' x-xogħol biex il- periklu li jeżisti għan-nies li jgħaddu minn dawk l-inħawi jispiċċa darba għal dejjem.

Periklu simili għal dan jinsab int u dieħel għal Ħaż-Żebbuġ fejn hemm forma ta' roundabout - jekk wieħed jista' jsejħilha roundabout - li hija perikoluża immens u d-dipartiment tat-tororq, anke f'dan il-każ, diġa' ippjana x'għandu jsir u x-xogħol dalwaqt jibda.

Xogħol ieħor fuq toroq perikolużi li wkoll mistenni jibda f'qasir żmien huwa x-xogħol fuq il- junction jew pjazza, sejħilha li trid, li hemm ħdejn il-post magħruf bħala "Tal-Mekek", it-triq li twasslek lejn ta' l-Ibraġġ, lejn in-Naxxar, lejn Birkirkara u lejn San Ġwann.

Hemm hekk filli tkun għaddej fit-triq u f'daqqa waħda ma tkunx taf fejn se tispiċċa u hemm periklu kbir u nisperaw li nkunu f'qagħda li nneħħuh fi żmien qasir.

Mr Speaker, ma rridx ninsa nsemmi l-junction tant perikoluża li hemm ħdejn it-torri ta' l-Għallies, f'liema junction kemm-il darba kellna inċidenti koroh tat-traffiku.

Veru li fil-kantuniera kien hemm tabella li turi li hemm black spot imma billi kien hemm din it-tabella li turi li hemm periklu għal ċerti sewwieqa ma kenitx biżżejjed.

Issa nista' ngħid li finalment id-dipartiment tat-toroq qiegħed fil-pożizzjoni li fiżikament jibda ix-xogħol fuq din il-junction biex jitneħħa l-periklu li hemm u ma tibqax isservi iktar ta' post fejn kontinwament ikun hemm inċidenti tat- traffiku.

Hawn diversi junctions perikolużi li jista' wieħed jitkellem fuqhom, daqqa tissemma waħda u daqqa tissemma oħra, pero' jiena konvint li bil-mod il-mod dawn il-junctions, waħda wara l-oħra, nirranġawhom biex il- periklu li jeżisti jkun jista' jitneħħa għall-benefiċċju ta' dawk kollha li jgħaddu minn dawk l-inħawi.

Nirringrazzjak, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal nhar it-Tnejn 23 ta' Ottubru, 2000 fid-9.00 a.m. bl-aġenda kif ikkomunikata mill-Viċi Prim Ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUIB

MODIFIKAZZJONI ĠENETIKA - TADAM

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid liema kienu l-varjetajiet tat-tadam li ntużaw matul 1999 u li qed jintużaw din is-sena li huwa ġenetikament modifikati?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Matul l-1999 u f'din is-sena ma ġewx użati varjetajiet ta' tadam li kienu ġenetikament modifikati.

MOSTA - TA' MLIT - LANDSCAPING

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari nru.

19792 dwar il-qasam tad-djar Ta' Mlit, li oriġinarjament kienet saret lill-Ministru ta' l-Ambjent u li issa ġiet riferuta lilek u ċioe': jista' l-Ministru jara li fl-inħawi tal-housing estate Ta' Mlit, fil-Mosta jsir landscaping aħjar ta' din l-area?

Jista' l-Ministru jara li immedjatament jintbagħtu uffiċjali tad- dipartiment ta' l-ambjent sabiex iwettqu l-preparamenti meħtieġa għall- programm tal-landscaping f'dawn l-inħawi tal-Mosta?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Minkejja li r-responsabbilta' għax-xogħol li qed jitlob l-Onor.

Interpellant ma taqax direttament taħt il-ministeru tiegħi, qiegħed nieħu nota ta' s-suġġeriment biex nirriferih lill-awtorita kompetenti.

WARDINA - WIED QANNOTTA - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jinformani min huwa responsabbli mill-kordinament tax-xogħlijiet li qed isiru f'Wied Qannotta, fil-Wardija?

Għaliex qed isir xogħol fid- dlam minn kuntratturi privati?

Ma jħoss id-dipartiment li dawn ix- xogħlijiet aħjar isiru matul id-dawl tal-jum u mhux matul il-lejl?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Min stħarriġ li sar ma jirrriżultax li dan ix-xogħol qed issir min xi dipartiment li jaqa' taħt dan il-ministeru.

Dan il-kaz gie mgħoddi lill-awtorita ta' l-ippjanar fejn irrizulta li l- awtorita diġa' kienet ħarġet 'stop/enforcement notice' fuq dan is-sit.

L-awtorita ta' l-ippjanar ser tkompli tinvestiga dan il-kaz.

MODIFIKAZZJONI ĠENETIKA - ŻRIEGĦ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid liema kienu dawk il-varjetajiet ta' żriegħ li daħlu f'Malta u kienu ġenetikament modifikati matul 1999 u din is-sena?

X'riċerka saret mid-dipartiment ta' l-agrikoltura?

Jista' l-Ministru jpoġġi dawn ir-rapporti ta' riċerka fuq il-Mejda tal-Kamra?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Matul l-1999 u f'din is-sena ma ġewx irrapportati varjetajiet ta' żriegħ li kienu ġenetikament modifikati.

It-tieni parti tal- mistoqsija għalhekk ma treġġix.

UNIVERSITA' - CLASSROOM SUPPORT TRAINERS

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jwieġeb il-Mistoqsija Parlamentari numru 8349?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-aħħar sejħa għall-applikazzjoni fuq bażi permanenti għall-post ta' Kindergarten Assistants (Special Education) ħarġet f'Marzu 1996.

Ħarġet sejħa għall-Facilitator fuq bażi permanenti f'Ottubru 1998.

Il-kors ta' Classroom Support Trainees sar bejn Frar 1998 u Awissu 1999.

SKEJJEL - EDUKAZZJONI POST-SEKONDARJA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 10263 u jagħti wkoll l-istess statistika għas-sena skolastika 2000-2001?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-informazzjoni mitluba għadha ma waslitlix, u tweġiba tingħata f'xi Seduta oħra.

SPTAR SAN VINĊENZ DE PAULE - ANZJANI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 17250?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li peress li mhux kullħadd għadu bagħat din l-informazzjoni, id-Dipartiment għadu mhux f'pożizzjoni li jagħti total finali.

SKEJJEL - JUNIOR LYCEUM SAN ĠUŻEPP

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministra jara meta se jintbagħat għalliem tal-Malti għal Form V tal-Junior Lyceum San Ġużepp Ħaddiem ta' Kordin?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-klassijiet kollha tal-Form V tal-Junior Lyceum San Ġużepp Ħaddiem, Kordin għandhom għalliem/a tal-Malti.

KUNTRATTURI - TOROQ

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid matul is-sena li għaddiet kemm kien hemm kuntratturi li tħallsu għal toroq li ħadmu b'kuntratt għall-gvern?

Kemm tħallas kull kuntrattur għax-xogħol li għamel fit-toroq?

ONOR.

ĊENSU GALEA: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant trid tinġabar minn diversi Dipartimenti, u għalhekk tingħata aktar 'il quddiem.

TOROQ - KUNTRATTI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid matul is-sena li għaddiet kemm saru toroq li ħarġu b'kuntratt mill-gvern?

Liema toroq kienu dawn?

X'valur kienu l-kuntratti li ħarġu għal dawn it-toroq?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nirreferi l-Onor.

Interpellant għar-risposta għal mistoqsija parlamentari Nru. 20244.

PA

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kemm baqa' każi pendenti quddiem iż-żewġ bordijiet ta' l- appell tal-Planning Authority li t-terminu tagħhom wasal biex jiskadi?

Jista' l-Ministru jgħid kemm minn dawn il-każi ġew eżawriti u qegħdin jistennew id-deċiżjoni finali?

ONOR TONIO BORG: Ninsab infurmat li n-numru ta` każi pendenti quddiem iż- żewġ bordijiet ta` l-appell ta` l-Awtorita` ta` l-Ippjanar hu ta` 1,252.

Minn dawn, hemm 68 li ġew aġġornati sine die u 257 każi li ġew eżawriti u se jkunu deċiżi qabel l-iskadenza tat-termini tal-bordijiet.

Għalhekk sa l- aħħar ta` Novembru hu antiċipat li ser ikun hemm 927 każ pendenti.

In-numru ta` applikazzjonijiet pendenti li għandu quddiemu kull Bord t`Appell ivarja.

TAXXI - PROVISIONAL CAPITAL GAINS TAX

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Peress li b'effett immedjat biex jitħallas il-Boll u l-Provisional Capital Gains Tax id-dipartiment qiegħed jitlob in-numru ta' l-Income Tax tal-kumpaniji, jista' l-Ministru joħroġ lista tan-numri ta' l-istess kumpaniji fuq Compact Disk jew f'forma ta' ktejjeb kemm jista' jkun malajr biex jitħaffef il-ħlas neċessarju?

ONOR.

JOHN DALLI: Billi bħal issa qiegħed isir xogħol biex kemm jista' jkun malajr, l-uffiċċju tas-Suċċessjoni jkollu aċċess dirett "on line" ghar- Reġistru ta' dawk il-kumpaniji rreġistrati mad-Dipartiment tat-Taxxa, ma tinħassx il-ħtieġa li jiġu ppublikati dawn in-numri.

Fil-każ fejn in-nutar meta jippreżenta il-karti ma jkunx jaf dan in-numru, l-uffiċċjal tas-Suċċessjoni ser ikun jista' joħroġ dan in-numru mis-sistema dak il-ħin stess.

WSC - ARRETRATI TA' XOGĦOL

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Nassumi li l-Onorevoli Interpellant qed jirreferi għax-xogħlijiet kollha li saru minn diversi kuntratturi.Ninsab infurmat li l-ammonti li l-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma ħallset lid-diversi kuntratturi għax-xogħlijiet li saru matul l-1999 u l-2000, u li huma certifikati minn perit u/jew inġinier, skond il-każ, kuma kif ġej

1999 Lm1,102,580 2000 Lm 715,590

Tajjeb jingħad li fil-kotba tal-Korporazzjoni ammonti bħal dawn ikunu reġistrati meta jsir ic-certifikat u għalekk ma jkunux ikkunsidrati bħala arretrati.Dwar l-aħħar parti tal-mistoqsija ikun apprezzat jekk l-Onorevoli Interpellant jispecifika l-perjodu.

TOROQ - LUQA ROAD - PAOLA

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid fiex waslet it-talba li saret biex jitwaħħlu pelican lights f'Luqa Road, Paola li kienet approvata mit-Traffic Control Board (Ref: ART & DIST RDS/59, LC45/3, LC62/3, Drawing RD26/00)?

Jista' l-Ministru jgħid x'inhu jżomm milli jsiru dawn il-pelican lights proposti għall-benefiċċju ta' l-abitanti u dawk li jkollhom jaqsmu din it- triq ferm traffikuża

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li x-xogħol meħtieġ hu mdaħħal f'kuntratt li ngħata mid-Dipartiment tat-Toroq għal biex isiru pelican lights f'diversi lokalitajiet, u x-xogħol f'Luqa Road hu maħsub li jibda xi tlett ġimgħat oħra.

CRUISE LINER PASSENGER TERMINAL - CONSORTIUM

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: B' referenza għal Cruise Liner Passenger Terminal jista' l- Ministru jgħid:

(a) F'liema stadju waslu n-negozjati mal-Consortium magħżul għal dan il- proġett?

(b) X'kienu t-talbiet ta' garanziji finanzjarji mitluba mill-Gvern u/jew mill-Awtorita' Marittima u jekk dawn ġewx onorati jew le?

(ċ) Kien hemm xi bdil fis-set-up ta' l-investituri jew tal-partners barranin għall-proġett kif elenkati ma' l-offerta tal-Consortium magħżul, għal kif inhu kompost illum?

(d) Illum, kemm hemm investiment barrani garantit ma' dan il-Consortium u x' dokumentazzjoni teżisti biex juri dan l-involviment?

(e) Dan il-proġett arkitettoniku ta' dan il-Consortium jista' jsofri tibdiliet sostanzjali?

F'każ ta' bidliet ta' din ix-xorta, x'jiġri?

(f) X'inhuma t-time frames u d-dati preċiżi (i.e Critical Path Analysis) li fuqhom għandu jitlesta dan il-proġett?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel il-mistoqsija tiegħu lill-Ministru kkonċernat.

TOROQ - TENDERS

L-ONOR.

JOE DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew awarded tenders għal xogħol ta' toroq matul is-sena 1999 u s-sena 2000 sa Ottubru?

Kemm kien il- valur sena b'sena?

Lil min ingħataw il-kuntratti?

Kemm kien il-valur li ħa kull kuntrattur?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li fl-1999 ingħataw 69 il-kuntratt li jammontaw għal Lm4,309,291.76c, filwaqt li fl-2000 s'issa ingħataw 94 kuntratt li jammontaw għal Lm1,979,467.27c.

Jien infurmat ukoll li fil-preżent hemm 14 il-tender li huma stmati li jiswew 7.9 miljun Lira Maltin li qegħdin fil-proċess ta' l-aġġudikazzjoni u 6 oħra li t-tendering period ser jagħlaq f'Ottubru u Novembru.

Id-dettalji mitluba mill-Onor.

Interpellant ser jitpoġġew fuq il-Mejda tal- Kamra.

TOROQ - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

KARMENU VELLA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'hemm xogħlijiet fuq toroq li għaddej bħalissa?

X'inhu l-programm tat-toroq ġodda u xogħol biex jiġu rranġati toroq prinċipali?

Kemm qed jiswew u se jiswew dawn it-toroq?

X'inhu l-programm ta' toroq ġodda u rranġar ta' toroq għas-sena li ġejja?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li l-programm biex jiġu rranġati t- toroq prinċipali diġa ġie stabbilit skond il-Masterplan għat-toroq, li kopja tagħha kienet tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra.

Xogħol fuq toroq ġodda qed isir skond l-esiġenzi li għandu d-Dipartiment u bi ftehim mal- Kunsilli Lokali kkonċernati.

Il-programm ta' toroq ġodda għas-sena d-dieħla għadu qed jinħadem.

Bħalissa għaddej xogħol ta' toroq li komplessivament hu stmat li jiswa Lm4,870,512.56c li kopja tiegħu ser titpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra.

AIR MALTA

L-ONOR.

KARMENU VELLA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx xi destinazzjonijiet fejn l-Air Malta talbet li topera minn u lejn Malta, liema talbiet ġew milqugħa jew miċħuda?

Meta saru dawn it-talbiet?

Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx xi ħsieb li l-Air Malta żżid mar-rotot li qed topera llum fiż-żmenijiet qarib?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Tweġiba tingħata f'xi Seduta oħra.

AIR MALTA

L-ONOR.

KARMENU VELLA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid u jagħti dettalji dwar; (1) kemm kellha seat allocations l-Air Malta fuq rotot turistiċi prinċipali tagħha f'dawn l- aħħar ħames snin; (2) kemm hu maħsub li tkun is-seat allocation fuq l- istess rotot għas-sena li ġejja?

ONOR.

AIR MALTA - CEO

L-ONOR.

KARMENU VELLA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jikkonferma u jagħtu dettalji dwar il-ħsieb li l-Air Malta tingaġġja s-servizz ta' CEO barranin għall-Air Malta?

Jekk fl- affermattiv, meta hu l-ħsieb li dan l-ingaġġ jibda?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Nirreferi lill-Onorevoli Interpellant għat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija numru 20201 waqt is-Seduta numru 400, liema mistoqsija kienet titratta l-istess suġġett.

MOSTA - TA' MLIET - ROAD FORMATION

L-ONOR.

ANGELO FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħidilna min ħa l-kuntratt tar-road formation ta' Triq il-Waqqafa,.

Ta' Mliet, Mosta fejn inbnew il-maisonettes tal-gvern u liema kundizzjonijiet kienu mposti fuqu sabiex it-triq tkun aċċessibbli aħjar milli hi llum?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li r-Road Formation Works li saru riċentament fil-lokal għamluhom il-Kunsilli Lokali.

PULIZIJA - PROMOZZJONIJIET

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jikkonferma li ġimgħa qabel ngħataw il-promozzjonijiet fil-grad ta' supritendent fil-korp tal-pulizija ħadd minn dawk li ngħataw il- promozzjoni ma għadda u ġiet deċiża proċedura mill-PSC fil-konfront tiegħu?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi r-rakkomandazzjonijiet għall- promozzjonijiet li qiegħed jirreferi għalihom l-Onorevoli Interpellant, u l- eventwali approvazzjoni issir tramite il-Kummissjoni dwar is-Servizz Pubbliku, li jkollha quddiemha r-records ta` dawk rakkomandati, kif ukoll ta` dawk li għal xi raġuni jew oħra ma ġewx rakkomandati.

IMPJIEGI

L-ONOR.

KARMENU VELLA staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l- Ministru jagħti breakdown taż-żieda fl-impjiegi li kien hemm f'dawn l-aħħar sentejn fis-settur turistiku?

Jista' l-Ministru jagħti dettalji fuq dawk il-lukandi, stabbilimenti ta' l- ikel u intrapriżi oħra fis-settur turistiku li żiedu jew naqqsu l-impjiegi f'dawn l-aħħar sentejn?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Ninforma lill-Onor.

Membru li statistika kif mitluba minnu ma tinżammx.

Dak li għandu x'jaqsam ma l-impiegi fil-lukandi u stabbilimenti li jservu l- ikel, nirreferi lill-Onor.

Membru għall-istatistika ppubblikata mill- Uffiċċju Ċentrali ta' l-Istatistika.

PULIZIJA - PROMOZZJONIJIET

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid x'kienu r-raġunijiet li wasslu sabiex l-uffiċjali tal- pulizija li isimhom qiegħed jintbagħat separatament inqabżu fil- promozzjonijiet li ngħataw dan l-aħħar fil-grad ta' supritendent fil-korp tal-pulizija?

ONOR.

TONIO BORG: Nirreferi lill-Onorevoli Interpellant għat-Tweġiba li jien tajt għall-Mistoqsija Parlamentari Nru. 20270 f`din l-istess Seduta.

LUKANDI U AKKOMODAZZJONI OĦRA

L-ONOR.

KARMENU VELLA staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l- Ministru jagħti dettalji u informazzjoni dwar:

(a) Applikazzjonijiet pendenti għal bini / extensions ta' lukandi u akkomodazzjoni oħra quddiem il-Planning Authority?

(b) Numru ta' sodod li qed jintalab li jiżdied?

(ċ) Kategorija tal-akkomodazzjoni?

(d) Lokalita'?

(e) Meta u jekk hemmx ħsieb jinħareġ il-permess?

(d) Data meta maħsub jitlesta x-xogħol?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Peress li l-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar, risposta tingħata f'xi seduta oħra.

PULIZIJA - PROMOZZJONIJIET

L-ONOR.

GAVIN GULIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jikkonferma li fil-ħatra tal-promozzjonijiet fil-korp tal-pulizija hija prassi li ma jiġux ikkonsidrati dawk il-membri li jkunu qabżu l-25 sena servizz mal-korp?

ONOR.

TONIO BORG: Nirreferi lill-Onorevoli Interpellant għat-Tweġiba li jien tajt għall-Mistoqsija Parlamentari Nru. 19478.

KUMPANIJA ĊINIZA TAS-SHIPPING - JOINT VENTURE

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid x'kien l-eżitu tal-feasibility study dwar propost joint venture bejn kumpanija tas-shipping Ċiniża u l-Malta Drydocks biex jibdew jiġu manufatturati l-gantry cranes f'Malta wara li s-sena l-oħra hu żar iċ-Ċina u Hong Kong - dan billi kien qal li jista' jkun hemm żviluppi dwar dan il-proġett fi żmien ftit xhur?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Tweġiba tingħata f'xi Seduta oħra.

TARZNA - SHIPPING LINES ĊINIŻI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Wara li fl-1999, il-Ministru kien ħabbar li kien hemm numru ta' shipping lines Ċiniżi li kienu interessati li jibdew jużaw lill-Malta Drydocks għat- tiswija tal-vapuri, jista' jgħid xi żviluppi kien hemm dwar dan?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Tajjeb jingħad li d-diskussjonijiet dwar il- possibilita' li shipping lines ċiniżi jissewwew f'Malta għadhom għaddejjin.

S'issa għadu ma ġie konkluż ebda ftehim, għalkemm ta' min jgħid li minn żmien għal żmien it-Tarzna tirċievi talbiet biex tikkwota prezz għat- tiswija ta' vapuri ta' sidien ċiniżi.

TRADING HOUSES ĊINIŻI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid x'irriżulta wara li s-sena li għaddiet kien qal li kien hemm possibbilta' kbira li trading houses Ċiniżi jistgħu jużaw lill- Malta biex jwessgħu t-trading base tagħhom lejn is-swieq ta' l-Ewropa u tal- Mediterran fuq il-linji diga' mħaddma ġewwa Dubai?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Matul l-ewwel ġimgħa ta' Novembru li ġej ser tinżamm f'Malta t-tieni laqgħa tal-Kummissjoni mħallta Maltija-Ċiniża.

Għal din il-laqgħa mistenni jattendi l-Viċi Ministru għall-Kummerċ Internazzjonali u Koperazzjoni Ekonomika Ċiniż.

Miegħu għandhom jiġu wkoll numru ta' uffiċjali tal-Gvern Ċiniż kif ukoll xi intraprendituri ċiniżi sabiex jistħarrġu fid-dettal il-potenzjal ta' Malta bħala bażi għall- kummerċ ta' prodotti ċiniżi lejn is-swieq ta' l-Ewropa u ta' l-Afrika ta' Fuq.

Tajjeb ukoll li wieħed jgħid li matul din l-aħħar sena kumpanija marittima ċiniża bdiet tuża' l-faċilitajiet tal-Port Ħieles ta' pajjiżna.

AIR MALTA - HONG KONG

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Billi l-Ministru kien ħabbar is-sena li għaddiet li kien hemm possibbilta' li l-Air Malta tibda tagħmel titjiriet diretti lejn/minn Hong Kong, jista' l-Ministru jgħid fiex waslu it-taħdidiet dwar dan?

ONOR.

METCO - HONG KONG TRADE DEVELOPMENT BOARD

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid x'ħareġ wara li s-sena li għaddiet iċ-Chairman tal- Metco kien ħabbar li l-Hong Kong Trade Development Board ried jaħdem ma' Malta u kien lest li jibdel staff miż-żewg naħat bil-għan li Malta ssir ċentru kummerċjali fil-Mediterran minn fejn Hong Kong tkun tista' tbiegħ il- prodotti tagħha fl-Ewropa u fl-Afrika?

Dan l-aktar billi ċ-Chairman kien qal li il-Metco kienet ser issegwi din l-inizjattiva f'mod aggressiv.

ONOR.

OPM - XIRI TA' KAROZZI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm inxtraw karozzi ġodda fid-dekasteru tiegħu mill-1992 sal-lum?

Jista' jgħid ukoll x'tip ta' karozza hi (d-ditta)?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab infurmat li:

Mill-1992 inxtraw :

|3 |Kia | |3 |Toyota | |14 |Hyundai | |3 |Fiat | |10 |Mazda | |1 |Rover | |3 |Peugeot | |10 |Skoda | |1 |Renault | |1 |Ford | |1 |Honda | |1 |Alfa Romeo | |1 |B M W |

Dawn il-karozzi jintużaw kif ġej:

|15 |'Office cars' | |14 |Uffiċjali li għandhom | | |'Performance Contract' | |3 |Uffiċjali li għandhom | | |'Private Secretariat | | |Agreement' | |1 |Prim Ministru | |1 |Prim Ministru ta' qabel | |5 |Forzi Armati ta' Malta | |3 |Awtorità tax-Xandir | |1 |MITTS | |8 |Inbiegħu | |1 |Insterqet mill-car park | | |tal-MITTS.

(Il-karozza kienet| | |inxurjata) |

POLITIKA SOĊJALI - XIRI TA' KAROZZI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim-Ministru jgħid kemm inxtraw karozzi ġodda fid-dekasteru tiegħu mill-1992 sal-lum?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- informazzjoni qed tinġabar u r-risposta tingħata f'xi Seduta oħra.

EDUKAZZJONI - XIRI TA' KAROZZI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm inxtraw karozzi ġodda fid-dekasteru tiegħu mill-1992 sal-lum?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li fid-Dekasteru tal-Ministeru tiegħi, mill- 1992 'l hawn inxtraw dawn il-karozzi:

8 Peugeot 3 Rover 1 BMW 1 Mercedes 1 Skoda 3 Kia 11 Toyota 1 Citroen 1 Honda 4 Mazda 3 Hyundai 1 Escort 1 Renault 1 Suzuki 1 Volvo 1 Isuzu

FINANZI - XIRI TA' KAROZZI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid kemm inxtraw karozzi ġodda fid-dekasteru tiegħu mill-1992 sal-lum?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf l-Onorevoli Interpellant li t-tagħrif mitlub sal-1996 diġa ngħata fit-tweġiba għall-mistoqsija numru 12203.

Mill-1997 inxtraw:

2 Sumo 5 Peugeot 1 Hyundai 3 Volkswagen Polo Classic 3 Opel Astra 1 Volvo 1 Ford Mondeo

Tmienja minn dawn il-karozzi nxtraw skond il-kuntratt għal Diretturi/Diretturi Ġenerali ġodda.

TURIŻMU - XIRI TA' KAROZZI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l- Ministru jgħid kemm inxtraw karozzi ġodda fid-dekasteru tiegħu mill-1992 sal-lum?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Peress li l-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar, risposta tingħata f'xi seduta ohra.

SAĦĦA - XIRI TA' KAROZZI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid kemm inxtraw karozzi ġodda fid-dekasteru tiegħu mill-1992 sal-lum?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni qed tinġabar u tweġiba tingħata f'seduta oħra.

DIPARTIMENT TA' L-ARTIJIET - REVIŻJONI TA' KERA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jara tistax issir xi ħaġa għar-rigward tar-reviżjoni tal-kera tal- postijiet tal-gvern li ssir kull sentejn, u dan peress li qed ikollna persuni li wara li jispiċċaw pensjonanti qed ikollhom isofru konsegwenzi ta' kera għolja għal sentejn jew anqas?

ONOR.

TONIO BORG: Ir-reviżjoni tal-kera tal-postijiet residenzjali tal- Gvern issir mid-Dipartiment għall-Akkomodazzjoni Soċjali u mhux mid- Dipartiment tal-Artijiet u għalhekk nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jirreferi din il-Mistoqsija lill-Ministru konċernat.

DIPARTIMENT TA' L-ARTIJIET - XIRI TA' DJAR

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid jekk hux qed isir xi studju dwar x'jista' jsir sabiex persuni li jgħixu fi djar tal-gvern fuq art b'titolu ta' possession and use, ikunu jistgħu jixtru darhom?

ONOR.

TONIO BORG: Id-Dipartiment ta` l-Artijiet ilu għal żmien twil jaħseb x`jista jagħmel sabiex jifdi t-titolu tal-"possession and use" biex b`hekk persuni li għandhom ir-residenza tagħhom fuq proprjeta` li ġiet akkwistata b`dan it-titolu jkunu jistgħu jixtru darhom.

Nixtieq ngħid li dan mhux faċli u s`issa għadha ma nstabet l-ebda soluzzjoni ħlief dik fejn is-sidien volontarjament ibiegħu lill-Gvern il- kumpens li jkunu qegħdin jirċievu wara li t-titolu tal-"possession and use" idur f`wieħed ta` "public tenure".

KALKARA - TRIQ SANTA LIBERATA - DAWL

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara li l-cables tad-dawl ma' arblu perikoluż jiċċaqalqu għal ma' arblu ġdid li tpoġġa xi xahar ilu fi Triq Santa Liberata, Kalkara?

ONOR.

JOSEF BONNICI: It-talba ta' l-Onorevoli Interpellant ġiet riferita lill-Korporazzjoni Enemalta sabiex issir l-investigazzjoni meħtieġa u jekk ikun il-każ tittieħed l-azzjoni neċessarja.

PRIVATISATION BONDS - PBS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Billi l- Ministru dan l-aħħar għażel li jagħti dettalji dwar il-privatisation bonds f'mod esklużiv lill-PBS, ma jaħsibx li dettalji bħal dawn imisshom saru pubbliċi mal media kollha, inkluża dik stampata?

Jista' jfisser il-parametri li fuqhom ser jiġu msawwrin dawn il-bonds kif wkoll il-kundizzjonijiet li ser jinħarġu taħthom?

Il-Ministru għandu l-ħsieb li jmur quddiem il-Parlament biex jawtorizzhom kif jagħmel meta soltu jkun hemm ħruġ ta' stocks ġodda?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onorevoli Interpellant li sa fejn naf jien il-PBS huwa l-istazzjon tal-pajjiż kollu u għalhekk meta ħarġet l- informazjoni mill-PBS din serviet bħala nformazjoni ġenerali.

L-informazzjoni li ngħatat kienet ta' natura ġenerali u d-dettalji jkunu elenkati fil-prospectus li se joħroġ dalwaqt.

Billi dan mhux self ġdid m'hemmx għalfejn jiġu awtorizzati mill-Parlament.

IMPJIEGI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid, xahar b' xahar, kemm kienu l-persuni li tilfu l-impjieg minn Jannar 2000 sal-lum?

Minn liema settur kienu ġejjin?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra tabella bl- informazzjoni mitluba.

PULIZIJA - ĦAMIEM

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid x'inhi r-raġuni għaliex dilettanti tal-ħamiem tal-ġiri qed ikunu mħarka minħabba l-ħamiem?

ONOR.

TONIO BORG: Minħabba l-fatt li din id-domanda hija wisq ġenerika, nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jispeċifika b`liema reati speċifiċi qed jiġu akkużati dawn id-dilettanti tal-ħamiem.

PULIZIJA - ĦAMIEM TAL-ĠIRI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni għaliex dilettanti tal- ħamiem tal-ġiri qed ikunu mħarka minħabba l-ħamiem?

ONOR.

AUSTIN GATT: Nitlob lill-Onorevoli Interpellant jghamel il- Mistoqsija lill-Ministru kondcernat.

TAXXI INTERNI

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid b'liema rata ta' taxxa jiġu ntaxxati għal xogħol part-time ma' xi korporazzjoni parastatali, il-ħaddiema li bħala mpjieg prinċipali dawn jaħdmu maċ-Ċivil?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onorevoli Interpellant li d-dħul minn impjieg part-time ma' xi korporazzjoni jew parastatali, ta' ħaddiema li jkollhom impjieg full-time mal-Gvern huwa ntaxxat bir-rati normali tat- taxxa.

SAĦĦA - SPTAR BOFFA - MEDIĊINI

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jagħti lista ta' mediċini li huma neqsin fl-Isptar Boffa u fl- ispiżerija ta' l-Isptar Boffa?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Infurmat li l-lista ta` mediċini li huma neqsin fl- Isptar Boffa u fl-ispiżerija ta` l-istess sptar, huma kif ġej fil-lista indikata hawn taħt:

|ITEM | | | |Alphakeri Bath Oil | |Aserbine Cream | |Calcipotriol Cream | |Calcium Effervescent | |Chlopropamize Inj. | |Dapsone 100mg Tabs. | |Dithranol 0.1% Cream | |Dithranol 0.25% Cream | |Dobutamine Inj. | |Ferrous Sulphate Tabs. | |Hydroxychloroquine 200 mg Tablets| |Labetalol Inj. | |Mesalazine 400 mg Tabs. | |Methylsallcylate Ointment | |Miconazole & Hydrocortisone Cream| |Oxybutinin 5mg Tabs. | |Pentamidine Inj. | |Permethrin Solution | |Silver Nitrate Pencil | |Spironolactone 25mg Tablets | |Tretinoin Cream | |White Petroleum Jelly | |White Soft Paraffin 225g | |White Soft Paraffin 453g | |White Soft Paraffin 85g |

PULIZIJA - TA' QALI - HUTS - PERMESSI

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid jekk għadhomx jingħataw permessi biex jinfetħu huts ġodda ta' l-artiġġjanar f'Ta' Qali?

Jekk fl-affermattiv, jista' jgħid xi proċeduri wieħed għandu juża ħalli jkun jista' jiftaħ hut f'Ta' Qali?

ONOR.

TONIO BORG: Bħal ma diġa` ħabbar il-Gvern, il-lok tal-villaġġ ta` l-artiġjanat ġo Ta` Qali huwa s-suġġett ta` Development Brief illi qiegħed ikun finalizat b`kollaborazzjoni bejn l-Awtorita` ta` l-Ippjanar u s- Segretarjat Parlamentari fil-Ministeru tas-Servizzi Ekonomiċi. ------------

Id-Development Brief ser jindika l-proċess ta` kif wieħed ikun jista` jistabilixxi ruħu f`dan il-villaġġ.