MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 520 It-Tnejn, 26 ta' Marzu, 2001 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 520

It-Tnejn, 26 ta' Marzu, 2001

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.10 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tnejn, 26 ta' Marzu, 2001

WERREJ MINUTI 715

KUNSENS 715

MISTOQSIJIET –TWEĠIBIET ORALI 715

TQEGĦID TA' KARTI 720

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IL-PROTEZZJONI TA' L-ERARJU (IT-TIENI QARI)

REVENUE PROTECTION (AMENDMENT) BILL (SECOND READING) 721

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IL-KWARANTINA TAL-PJANTI (IT-TIENI QARI)

PLANT QUARANTINE BILL (SECOND READING) 726

AĠĠORNAMENT 738

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 743

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 519 li saret fil-21 ta' Marzu 2001 ġew konfermati.

KUNSENS

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): Ninforma lill-Kamra li l-President għoġbu jagħti l-Kunsens tiegħu għal:-

Att Nru XI ta' l-2001 - Att ta' l-2001 dwar il-Kontroll tal-Pestiċidi.

MISTOQSIJIET –

TWEĠIBIET ORALI

DJAR - AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo): staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jara li jiġi rranġat appuntament bejn il-koppja vittma ta' l-użura (li d-dettalji tagħhom qed jintbagħtu separatament minn din il-mistoqsija) mad-direttur tal-housing biex jiddiskutu miegħu l-problema ta' akkomodazzjoni alternattiva?

ONOR.

LAWRENCE GONZI (Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali): Jien infurmat illi l-persuni ndikati m'għandhom l-ebda applikazzjoni mad-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali.

Dawn għandhom imorru d-dipartiment u jaraw waħda miż-żewġ social workers li għandu d- dipartiment u jitkellmu magħha.

MR SPEAKER: Onor. Leo Brincat, domanda supplimentari.

ONOR.

LEO BRINCAT: Aktar milli fuq dan il-każ partikolari, nixtieq nistaqsi dwar il-kwestjoni ta' l-użura.

Dan l-aħħar fil-gazzetti lokali ġie rrapportat li b'riżultat ta' xi rappreżentazzjonijiet li saru minn xi kumitat jew task force li twaqqaf dan l-aħħar, jidher li l-gvern għandu l- intenzjoni li jilleġisla dwar dan is-suġġett.

Jista' l-Viċi Prim Ministru jindika meta beħsiebha titressaq din it-tip ta' leġislazzjoni fil-Kamra?

MR SPEAKER: Il-Ministru ta' l-Intern.

ONOR.

TONIO BORG (Ministru ta' l-Intern): Fil-fatt anness mal-white paper hemm provvediment biex għall-ewwel darba l-użura ma tibqax xi ħaġa regolata biss mill-Kodiċi Ċivili imma ssir reat.

Irċevejna kummenti fuq ħafna klawsoli tal-white paper, fosthom din il- klawsola, kemm min-nies kif ukoll mill-korp tal-pulizija.

Dawn kollha ntbagħtu lill-Avukat Ġenerali tar-Repubblika u se jsiru xi emendi anke għar- rigward tal-provvediment ta' l-użura, l-aktar biex il-pieni jsiru aktar ħorox.

Sadanittant jiena kelli tliet laqgħat ma' l-Avukat Ġenerali tar- Repubblika u l-Ministru Gatt kellu laqgħa oħra, u f'dawn il-laqgħat aħna tajnih id-direzzjoni dwar l-emendi li se jsiru u nisperaw li ma ndumux ma nkunu f'pożizzjoni li nippubblikaw l-abbozz.

MR SPEAKER: L-Onor.

Dolores Cristina, domanda supplimentari.

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Xtaqt immur lura għall-mistoqsija oriġinali u nitlob lill-Viċi Prim Ministru jgħidli jekk hux daqshekk diffiċli li wieħed jagħmel appuntament mad-direttur tal-housing.

Għax sinċerament ma nistax nifhem kif membru parlamentari għandu f'isem xi persuna oħra jitlob hu personalment lill-ministru jagħmillu appuntament mad-direttur tal-housing!

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, jiena qed nipprova nkun tolleranti kemm niflaħ ma' dawn it-tip ta' mistoqsijiet li qed jagħmlu l-membri ta' l- Oppożizzjoni dwar każi individwali, mhux biss fil-qasam tal-housing imma prattikament fuq il-firxa kollha tad-dipartimenti li jaqgħu taħt ir- responsabbilta' tal-Ministeru tal-Politika Soċjali.

Dawn ivarjaw minn każijiet ta' talbiet li għandhom x'jaqsmu ma' reviżjoni ta' pensjoni, għal oħrajn li għandhom x'jaqsmu ma' reviżjoni ta' kera u għal assessment dwar drittijiet ta' dak u ta' l-ieħor.

Naturalment jiena tajt struzzjonijiet biex fejn nistgħu nagħtu l-indikazzjonijiet mingħajr ma nidħlu f'dettalji ta' kunfidenzjalita`.

F'ħafna każi aħna niktbu direttament lill-persuna konċernata – jew ninkarigaw lid-dipartiment biex jiktibilha – sabiex hi tkun tista' tiltaqa' ma' l-uffiċjali tad-dipartiment konċernat.

F'dan il-każ partikolari, peress li jitratta kwestjoni soċjali ta' l-użura u huwa konfidenzjali ħafna, deherli li kelli nwieġeb b'dan il-mod u ngħid lill-membru partikolari li l-persuna konċernata għandha tmur tkellem lis- social workers tad-dipartiment.

Ma teżisti l-ebda diffikulta` biex xi ħadd jiltaqa' ma' ħaddiema, uffiċjali jew social workers tad-dipartiment ta' l- akkomodazzjoni soċjali.

Jista' jkun li d-direttur innifsu joqgħod ftit lura milli jagħmel appuntamenti ma' l-individwi, anke biex kemm jista' jkun iżomm pożizzjoni oġġettiva, pero` naturalment għandu jibqa' jara kontinwament ir-rapporti li l-esperti jew l-uffiċjali kwalifikati fid- dipartiment ikunu qegħdin jagħmlulu.

Biex inwieġeb għall-mistoqsija ta' l-Onor.

Cristina, nixtieq ngħid li assolutament ma teżisti l-ebda problema biex persuna tmur tkellem il- customer care li qiegħda hemmhekk apposta jew inkella bħal f'dan il-każ partikolari lis-social workers.

Fil-fatt kienet innovazzjani ta' din l- amministrazzjoni li mpjegat żewġ social workers speċifikament mad- dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali – qed nirriferi għall-housing department u mhux għall-housing authority, li wkoll għandha faċilitajiet differenti – għax ġieli jkun hemm każijiet ta' natura kunfidenzjali ħafna li jkollhom aspetti ta' qasam soċjal li jkunu jridu jiġu mkejla sew fid- deċiżjonijiet li jridu jittieħdu.

F'dan il-kuntest nieħu l-opportunita` biex nesprimi l-preokkupazzjoni qawwija tiegħi għall-fatt li qed jirriżultali li ċerta informazzjoni kunfidenzjali ħafna fil-konfront ta' individwi li jkunu ġew fid-dipartiment u esponew il-każijiet personali tagħhom, b'xi mod - li s'issa għadni ma nistax insib tarfu - qiegħed jasal f'idejn persuni li jmexxu programmi fuq stazzjonijiet televiżivi u b'mod partikolari qed nirriferi għal programmi fuq Super 1.

Min imexxi dan il-programm qed jispiċċa jċempel lill- individwu kkonċernat, jgħidlu li jaf bl-istorja u jagħtih id-dettalji kunfidenzjalissimi tiegħu.

Bilfors li din l-informazzjoni tkun inġabet mid-dipartiment.

Il-ġimgħa li għaddiet ġie għall-attenzjoni tiegħi każ bħal dan, fejn l- informazzjoni kienet kunfidenzjali, b'aspetti serji li għandhom x'jaqsmu maċ-ċirkostanzi partikolari tal-familja kkonċernata, waslet għand individwu li jmexxi programm tat-televiżjoni u dan ċempel lil din il-persuna u qalilha biex tmur fil-programm u tesponi l-każ tagħha.

Issa fl-aħħar mill- aħħar il-persuna tagħżel hi jekk tmurx jew le - jien m'iniex se nindaħal fl- għażla ta' ħadd - imma lili jippreokkupani ħafna l-fatt ta' kif informazzjoni daqshekk kunfidenzjali tasal għand xi ħadd li m'għandu ebda konnessjoni mad-dipartiment.

Dan assolutament m'huwiex aċċettabbli u qed nieħu l-passi ħalli nara kif din it-tip ta' informazzjoni setgħet ħarġet mid-dipartiment.

Jekk jinstab li kien hemm xi ħadd responsabbli għall-ħruġ ta' din l-informazzjoni se jittieħdu l-passi dixxiplinari kollha meħtieġa fil-konfront tiegħu.

SKEJJEL - SANTA LUĊIJA JUNIOR LYCEUM

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo): staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jivverifika rapporti li fil- junior lyceum Margaret Mortimer ta' Santa Luċija, tfal li jinstabu li għandhom xi nuqqasijiet fil-ħwejjeġ qed jiġu mmultati 75c?

Jekk dan jirriżulta li huwa veru, hemm permess biex jingħataw dawn il-multi?

B'liema awtorita' u f'liema qafas legali qed isiru dawn il-multi?

ONOR.

LAWRENCE GONZI (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni): Informat li fl-iskola ndikata ma jirriżultax li ngħatat xi multa ta' 75c lit-tfal li nstabu li għandhom xi nuqqasijiet fil-ħwejjeġ.

SKEJJEL - RAĦAL ĠDID

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo): staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se jittieħdu l- passi meħtieġa biex l-iskejjel primarji ta' Raħal Ġdid ikollhom il- provvista tad-dawl 3-phase biex ikunu jistgħu jużaw prodotti elettro- domestiċi meħtieġa bħal fannijiet, eċċ., anke għal tfal b'diżabilita` li jattendu dawn l-iskejjel?

ONOR.

LAWRENCE GONZI (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni): Informat li t-taqsima tal-bini ta' l-iskejjel tad-diviżjoni ta' l-edukazzjoni għamlet talba, u qed tistenna risposta mingħand il-Korporazzjoni Enemalta biex tagħtiha stima għall-upgrading tal-provvista ta' l-elettriku fil- kumpless ta' skejjel primarji f'Raħal Ġdid.

SKEJJEL - RAĦAL ĠDID

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo): staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jara li jsir pjan ta' azzjoni biex jiġu mibdula t-twieqi fl-iskejjel primarji ta' Raħal Ġdid li ilhom snin twal ma jistgħux jinfetħu, b'inkonvenjent u periklu għall-għalliema u l-istudenti ta' l-iskola?

ONOR.

LAWRENCE GONZI (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni): Informat li d-diviżjoni ta' l-edukazzjoni flimkien ma' l-awtoritajiet ta' l-iskejjel primarji u l-kunsill lokali ta' Raħal il-Ġdid se jibdew taħdidiet biex jaraw liema xogħol hu bżonnjuż li jsir fil-futur qrib.

Minbarra l-aperturi ta' kullimkien ('il fuq sew minn 100 tieqa u bieb), jenħtieġ ukoll tibdil tal-madum kollu fis-sular t'isfel u żebgħa tal-klassijiet u kuriduri.

Minħabba l-ispejjeż kbar u l-ħin qasir disponibbli, dawn ix-xogħlijiet ma jistgħux isiru f'daqqa.

MR SPEAKER: Onor. Joe Mizzi, domanda supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, meta l-Ministru ta' l-Edukazzjoni kien qed jitkellem dwar xogħol li baqa' xi jsir fl-iskejjel kien qal li fadal biss xi ħġieġa 'l hawn u 'l hemm.

Allura kif issa qed jinduna li fl-iskola ta' Raħal Ġdid hemm bżonn ta' xogħol estensiv?

MR SPEAKER: L-Onor.

Gonzi.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, la mill-file u lanqas mill-memorja ma jirriżultali li l-Ministru ta' l-Edukazzjoni qal li fadal biss xi ħġieġa 'l hawn u xi ħġieġa 'l hemm.

Anzi l-Ministru ta' l-Edukazzjoni stess ilu jgħid li hemm diversi xogħlijiet xi jsiru, liema xogħlijiet iridu jiġu ppjanati b'mod li ma jħarbtux il-klassijiet u l-iskola nnifisha.

Fir-rigward ta' din id-domanda partikolari li nista' ngħid hu li l-ministru qiegħed jiġbed l-attenzjoni tal-Kamra li hemm 'il fuq sew minn 100 tieqa u bieb, flimkien ta' diversi xogħlijiet oħrajn li jridu jsiru u li fil- perijodu tal-vaganzi m'huwiex possibbli li dan ix-xogħol isir f'daqqa u allura mhux se jilħaq jitlesta.

MR.

SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Jien niftakar sew li l-ministru kien qal il-kliem li għedt iktar qabel jien.

Dan kien qalu ftit il-ftuħ tas-sena skolastika l- oħra, u għalkemm dan ma jinstabx fil-file, żgur li joħroġ mir-recording.

Allura issa l-ministru qed jikkonferma li għad hemm ħafna xogħol xi jsir fl- iskejjel?

Jikkonferma l-ministru li anke l-iskola Verdala ta' Bormla tinsab f'sitwazzjoni tal-biki?

U għaliex l-iskola tal-Birgu, li tinsab ħdejn il-mina inti u tiela' mill-Kalkara, tħalliet f'dak id-diżastru li tinsab fih u bix-xogħlijiet għaddejjin waqt li l-istudenti qegħdin fl- iskola?

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, forsi għal din id-domanda jista' jwieġeb is-Segretarju Parlamentari Mugliett.

MR SPEAKER: L-Onor.

Jesmond Mugliett.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Mr Speaker, ħalli nirrispondi għad-domanda li għamel l-Onor.

Mizzi fir-rigward ta' l-iskola primarja ta' Ħal Tarxien.

Meta l-ministru kien qal li kien għad fadal xi ftit xogħol xi jsir, kien qed jirriferi għal dak ix-xogħol li kien inbeda fis-sajf f'ċertu blokk li fih it-toilets.

It-tender li tirriferi għaliha l-mistoqsija parlamentari hija għall-aperturi u għat-twieqi li huma fuq barra, li ma kenux parti minn dan ix-xogħol, imma minħabba li dawn it-twieqi huma tal-ħadid, maż-żmien ibbiesu.

Dan huwa xogħol ġdid li jrid jinbeda issa u ma kien qatt parti mix-xogħol li kien hemm maħsub għas-sajf li għadda.

Rigward l-iskola Verdala, ma nafx kif l-Onor.

Membru qed jgħid li tinsab fi stat diżastruż.

Jiena żort din l-iskola xi sena ilu u għalkemm problemi jeżistu, bħalma jeżistu f'kull skola oħra, ma nistax ngħid li tinsab fi stat diżastruż.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, allura l-Onor.

Mugliett irid jgħid li l- bibien u t-twieqi ġew żdingati issa f'dawn l-aħħar sitt xhur minħabba l- istudenti?

Għax jekk qabel ma kenux ħżiena u f'dawn is-sitt xhur saru ħżiena, hekk ifisser.

U l-madum ukoll ħżien f'dawn l-aħħar sitt xhur!

Safejn naf jien il-madum ma jiġrilux ħsara f'perijodu daqshekk qasir.

U ngħid lis-Segretarju Parlamentari wkoll li meta qed ngħid li fl-iskola Verdala hemm diżastru sħiħ, naf x'qed ngħid.

Jekk imur hemm u jistaqsi lit- teachers malajr jgħidulu xi problemi hemm.

MR SPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Mr Speaker, ix-xogħol li jrid isir ta' twieqi u madum m'huwiex riżultat ta' sitt xhur.

Meta l-ministru kien qed jgħid li fadal xi ħġieġa 'l hawn u 'l hemm kien qed jirriferi għal xogħol li kellu jsir fil-perijodu tas-sajf permezz ta' ħruġ ta' tender.

Fl-iskola ta' Raħal Ġdid kien ilu żmien ma jsir xogħol u issa inbidel is-saqaf, il- membrane u tela' blokk sħiħ għat-toilets.

Din l-iskola għandha kważi mitt sena u fadal diversi xogħlijiet oħra xi jsiru, fosthom tiswijiet fl- aperturi u tiswijiet tal-madum li semma' l-Onor.

Interpellant.

Rigward l-iskola tal-Verdala jiena nixtiequ jispjegali għal liema aspetti qed jirriferi meta jgħid li din qiegħda fi stat diżastruż.

Jista' l-Onor.

Membru jkun aktar preċiż ħalli mbagħad forsi wieħed ikun jista' jindaga?

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, la għoġbu jistaqsini nixtieq ngħidlu li fl- iskola tal-Verdala l-edukazzjoni tinsab fi stat diżastruż, b'nuqqas ta' teachers u problemi oħra simili.

Barra minn hekk il-klassijiet m'humiex mgħammra biżejjed u fihom ċerti nuqqasijiet, speċjalment fl-istruttura tagħhom.

Dan il-konsegwenza li fis-sajf tinħass ħafna sħana u fix-xitwa jinħass ħafna bard.

Fuq dawn l-affarijiet qed nitkellmu u nitlob lis- Segretarju Parlamentari jmur jiċċekkja imbagħad jagħti r-rapport tiegħu lil din il-Kamra.

MR SPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Aħna nafu li l-iskola tal-Verdala għandha bżonn ċerti improvements.

Fil-fatt fil-passat kien sar brief sħiħ u naħseb li kien għadu jeżisti meta kien ministru hu.

Li rrid ngħid hu li f'ċerti skejjel bħall-junior lyceum ta' Verdala, il-junior lyceum ta' Ħandaq u l- foundation li waqqaf il-ministru f'dawn il-ġranet, l-intenzjoni hi li x- xogħol urġenti li hemm bżonn isir jinbeda malajr kemm jista' jkun.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, Jista' jgħidli għal liema foundation qed jirriferi?

MR SPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Il-Ministru ta' l-Edukazzjoni dan l-aħħar waqqaf żewġ fondazzjonijiet.

Waħda minn dawn il-fondazzjonijiet għandha l-għan li ħsieb il-bini kapitali ta' l-iskejjel.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Jekk l-Onor.

Mugliett qed jirriferi għall-foundation for future school, ma naħsibx li huwa korrett għax din il-fondazzjoni, skond l-istess Ministru, għadha m'hijiex imwaqqfa.

Jew inkella l-ministru jgħid mod –f'korrispondenzi uffiċjali qal li għadha m'hijiex imwaqqfa u s- segretarju parlamentari jgħid mod ieħor!

MR SPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

JEMOND MUGLIETT: Mr Speaker, nikkonferma li din ġiet approvata mill-Kabinett u forsi fadal l-aħħar ftit biex tkun ifformalizzata għat- twaqqif.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Jiġifieri għalkemm kien ġie mwiegħed li l-oppożizzjoni kienet se tiġi kkonsultata, kollox baqa' għaddej.

MR SPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

JEMOND MUGLIETT: Safejn naf jien l-oppożizzjoni ġiet ikkonsultata.

Il-Ministru ta' l-Edukazzjoni qalli li kkonferma mal-Kap ta' l-Oppożizzjoni u max-shadow minister li diġa` rċevew l-informazzjoni.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu issa għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI (Prim Ministru): Mr Speaker, inqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra:

Kopja ta' l-ittra tar-riżenja li l-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali bagħatli fl-14 ta' Marzu 2001 wara li s-Sur Andre` Carbonaro, Secretariat Officer fis-segretarjat privat tal-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali, kien arrestat mill-Pulizija, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru għall-Ambjent.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH (Ministru għall-Ambjent): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Rapport datat 9 ta' Marzu 2001 magħmul mill-Perit inkarigat mid- Dangerous Structures fid-Dipartiment tal-Bini u Inġinerija fi ħdan it- Taqsima tax-Xogħlijiet, b'riferenza għas-sit 57, Triq Spinola, San Ġiljan, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari nru.

Rapport annwali tal-Building Industry Consultative Council għas-sena 2000, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari nru.

24606; u

L-ewwel u t-tieni ħarġa tal-pubblikazzjoni On Site maħruġa mill- Ministeru għall-Ambjent fis-sajf 2000 u fix-xitwa 2001, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni.

ONOR.

ĊENSU GALEA (Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Lista li turi l-għadd ta' vetturi li ġew liċenzjati bejn Marzu 2000 u Frar 2001, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru tas-Saħħa.

ONOR.

LOUIS DEGUARA (Ministru tas-Saħħa): Mr Speaker, inqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra:

Kopja ta' press release maħruġa mill-Ministeru tas-Saħħa fl-14 ta' Marzu 2001, dwar ristrutturazzjoni fl-Ispettorat tas-Saħħa, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari nru 24576

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru għall-Affarijiet Barranin.

ONOR.

JOE BORG (Ministru għall-Affarijiet Barranin): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Skedi li jagħtu tagħrif dwar fondi allokati, u fondi attwalment imħallsa jew approvati li jitħallsu sat-23 ta' Marzu 2001, lil NGOs u korpi kostitwiti biex ikopru parti mir-riċerka u xogħol ieħor konness mas-sħubija ta' Malta fl-Unjoni Ewropea, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IL-PROTEZZJONI TA' L-ERARJU

REVENUE PROTECTION (AMENDMENT) BILL

L-Ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħdet.

Ikompli mis-7 ta' Diċembru, 1998.

MR SPEAKER: Iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) La m'hawnx iktar rimarki, insejjaħ lill-Ministru tal-Finanzi sabiex jagħmel il-winding up.

ONOR.

JOHN DALLI (Ministru tal-Finanzi): Mr Speaker, naħseb li huwa about time li din il-liġi nagħlquha għax fil-fatt bdiet tiġi diskussa fit-3 ta' Diċembru, 1998, pero' jkun tajjeb li fl-istess ħin infakkru preċiżament x'tinvolvi.

F'dan il-pajjiż aħna għandna sistema tat-taxxi, anke jekk kulħadd jitkellem fuqhom u jrid iżomm 'il bogħod minnhom.

Qed ngħid kemm għal dawk li jridu jħallashom u kemm għal dawk li jridu jaħirbuhom.

Pero` din hija r-realta` tal-ħajja hi li l-gvern li jkun qed jamministra pajjiż bilfors li jkollu bżonn jiġbor il-flus mingħand il-poplu ħalli mbagħad ikun jista' jerġa' jagħtihom lura f'pagi lill-ħaddiema li jaħdmu mas-settur pubbliku u anke f'servizzi u fi programmi li jagħmel il-gvern għall- benefiċċju taċ-ċittadini.

Insemmi bħala eżempju ż-żamma ta' l-ambjent, l- edukazzjoni u s-servizzi tas-saħħa.

Mr Speaker, bħalma għedt fl-aħħar budget, għalkemm aħna ngħidu li dawn is- servizzi huma b'xejn , fir-realta', nafu li xejn mhu b'xejn u kollox trid tħallas għalih.

Ngħidu b'xejn għaliex ma nkunux qegħdin inħallsu dak il-ħin għal servizz partikolari nkunu qegħdin nieħdu, pero` dawn is-servizzi kollha jiswew il-flus.

U aktar ma niżviluppaw u ntellgħu l-livell u l- kwalita' tal-ħajja tagħna, aktar inkunu qed inħallu effett fuq il-livell ta' spejjeż tal-gvern.

Aħna sikwit niġu kkritikati għaliex l-ispejjeż qegħdin dejjem jiżdiedu.

Kellna kritika mill-oppożizzjoni għaliex tajna żidiet lill-ħaddiema tal-gvern u kellna wkoll il-kritika li ħallejna l- ispejjeż tal-pagi tal-gvern jitilgħu speċjalment wara li konna għamilna l- collective agreement li suppost sar tliet snin ilu.

Pero` mhux hekk biss; id-dinja kif inhi miexja llum qed timbuttana lejn spejjeż dejjem akbar.

Per eżempju, għal dak li jirrigwarda settur ta' l-edukazzjoni nista' ngħid li mal-ħabib u kollega tiegħi, l-Onor.

Louis Galea hemm diskussjonijiet kontinwi għaddejjin li jinkludu wkoll il-kurrikulu ġdid nazzjonali.

Dan ifisser servizz aħjar imma li se jiswa aktar.

Imma allura x'nagħmlu?

Nimbuttaw servizz ta' edukazzjoni medjokri biex ma nonfqux flus?

Għandna wkoll l-istess dilemma fis-servizz tas-saħħa fejn jidħlu kuri ġodda li jiġu żviluppati fid-dinja u mediċini ġodda li jiswew ħafna iktar flus.

Allura x'nagħmlu?

Inħallu nies imutu għaliex inkella tiżdied l-ispiża tal- gvern?

Qed ngħid dan!

Għaliex għalkemm aħna wkoll nippruvaw li l-ispiża tal-gvern inżommuha kemm jista' jkun baxxa, hemm differenza kbira bejn il- paroli li wieħed jgħid u jikteb, il-fantasiji u l-pies in the sky, u r- realta`.

Għalhekk kull meta l-oppożizzjoni tiġi kkonfrontata bil- mistoqsija ta' kif beħsiebha tnaqqas l-ispejjeż tal-gvern, din ma twieġeb assolutament xejn u ma tweġibx għax m'għandhiex pjani u għax taf li faċli li tgħid biex tnaqqas l-ispejjeż tal-gvern imma hija ħaġa biex tagħmilha.

Bħalma hu faċli tgħid lill-gvern biex jonfoq bil-galbu.

Imma kif jonfoq bil- galbu?

Billi jagħmel ordni qisu xi Ċesri u jgħid lil kulħadd inaqqas l- ispejjeż tiegħu b'5%?

Billi joħroġ kmand?

Niftakru li meta ħarġet l-ordni li kollox jorħos b'5%, l-ispejjeż tal-gvern splodew m'ogħla s-smewwiet; kulħadd baqa' jonfoq xorta waħda u l-kontijiet fil-kxaxen bdew jiżdiedu.

Naturalment, dawn huma problemi li jiġu ġġenerati u jiġu kontinwament miżjuda u allura bilfors ikollna nagħmlu t-taxxi.

Mr Speaker, waħda mil-liġijiet li għandna f'pajjiżna hija dik dwar il- protezzjoni ta' l-erarju, liema liġi hija ntiża biex tipproteġi d-dħul tal- gvern u biex meta l-gvern jieħu deċiżjoni, tkun meta tkun - għalkemm normalment id-deċiżjonijiet dwar taxxi jittieħdu ħafna drabi f'budget - biex ibiddel jew iżid it-taxxa fil-pajjiż, ikun jista' jagħmel dan b'mod immedjat u mhux joqgħod jistenna li jgħaddu l-liġijiet fil-parlament biex din iż-żieda tkun tista' tiġi effettwata.

Dan jagħmel sens, għax ċerti żidiet fit-taxxi jkunu jeffettwaw ċerti patterns ta' infiq fil-pajjiż u allura bilfors ikollok tieħu miżuri immedjati u ddaħħalhom dak il-ħin stess li tħabbarhom, inkella jistgħu jinħolqulek il-problemi.

Insemmu, per eżempju, il-każ dwar id-dazji li kellna din is-sena fuq tabakk, spirti u affarijiet minn dawn.

Ma tistax tgħolli l-prezz tas-sigaretti jew ta' l- ispirti mbagħad iddum tliet xhur jew erbgħa biex tgħaddi l-liġi fil- parlament biex tkun tista' tagħmel dan.

Nistgħu nimmaġinaw kieku kemm jinxtraw sigaretti u kemm jiġu storjati spirti biex dak li jkun ma jeħilx it-taxxi ġodda!

Permezz ta' din il-liġi l-gvern jassigura li kulħadd se jiġi effettwat bir- rati l-ġodda li jkun introduċa u allura ma jkunx hemm il-possibbilta` ta' abbuż.

Meta kienet saret din il-liġi nistgħu ngħidu li l-gvern kien jiġbor il-ħlas kollu dovut lilu minn taxxi prattikament mid-dwana li konna nħallsu fl-antik.

Infakkar li qabel l-1995, jiġifieri qabel ma daħħalna għall-ewwel darba s-sistema tal-VAT, is-sistema ta' taxxi ndiretti f'pajjiżna kienet bażikament kollha ġejja mid-dazji; konna nintaxxaw il- konsum ta' l-oġġetti li nimportaw.

Dik kienet tirrifletti t-tip ta' ekonomija li kellna fl-antik, ekonomiija li ma kenitx tajba fil-qasam produttiv għax ma kenitx tipproduċi affarijiet ta' konsum lokali u ma kienet tipproduċi kważi xejn.

Għalhekk il-gvern jiġbor it-taxxa minn fuq l- affarijiet li kienu jidħlu f'Malta.

Din kienet is-sistema tad-dazji f'pajjiżna, li dalwaqt tiġi storja u nkunu nsejnieha għal kollox.

Saħansitra niftakru dazji bil-50%, 60% u 70%.

Kien hemm okkażjonijiet fejn ċerti prodotti kellhom anke dazji ta' 120% u 130%.

Dawn id-dazji kienu jitħallsu mill-poplu Malti u peress li kienu moħbija lanqas biss kien jaf li kien qiegħed iħallas daqshekk dazju fuq oġġett li kien jixtri.

Id-dazji kien iħallashom l-importatur li mbagħad kien jgħoddhom bħala spejjeż tiegħu u fuqhom kien iballat il-profitti tiegħu biex jagħmel il-profit margins mhux biss fuq il-prodott imma anke fuq id-dazji li kien iħallas lill- gvern.

Dik hija s-sistema kif kienet tiżviluppa.

Dak iż-żmien meta saret il-liġi ta' l-erarju l-leġislatur kien irrifletta s-sitwazzjoni ta' dakinhar u kien bażikament qed jitkellem biss fuq is-sisa, fuq id-dazju u fuq il- kontrollur tad-dwana.

Għaliex dawn kienu t-taxxi li riedu jiġu protetti.

Biż-żmien naturalment żviluppajna u llum nistgħu ngħidu li d-dazji f'pajjiżna huma minimi.

Fl-1995 dawn konna poġġejniehom biex jirriflettu l- bażi tal-common external tariff ta' l-Unjoni Ewropea u konna waqqajna d- dazji b'mod drastiku.

Fl-1998 id-dazji telgħu xi ftit għaliex meta ġiet imbażwra l-liġi tal-VAT, l-Ewropa kienet ordnat lill-gvern Soċjalista ta' dak iż-żmien biex iżid ir-rati ta' dazju ħalli jkun jista' jġib f'postha d- differenza li kellu jkun hemm bejn prodotti importati mill-Ewropa u dawk importati minn barra l-Ewropa.

U l-Gvern Soċjalista ta' dak iż-żmien fil- fatt baxxa rasu għall-ordnijiet ta' l-Ewropa u żied id-dazju kważi across the board bi 8.1%.

Issa ftit tal-ġimgħat ilu f'dan il-parlament erġajna ħadna l-inizjattiva biex nerġgħu nibdew inneħħu dawn id-dazji żejda li gvern Laburista kien għamel fuq pajjiżna meta bażwar is-sistema tal-VAT.

B'hekk erġajna bdejna resqin lejn sistema fejn id-dazji nbaxxuhom kemm jista' jkun.

Bil-miżuri li ħadna din is-sena il-gvern se jitlef madwar Lm1 miljun fi dħul minn dazju ta' importazzjoni.

Mr Speaker, kif kont qed ngħid, illum għandna liġijiet oħra dwar il- konsum.

Fil-fatt bażikament qegħdin nitkellmu dwar liġijiet ta' konsum.

Il- liġijiet huma amministrati minn nies differenti taħt il-ħarsien tal- kontrollur tad-dwana.

Kien għalhekk li ħassejna l-bżonn li fil-futur, kemm- il darba gvern ikun min ikun iħoss il-bżonn li jżid xi taxxa - basta din tkun kwalita` ta' taxxa li tagħmel sens meta tapplikaha b'mod immedjat - allura jkun jista' jagħmel dan.

Għalhekk qegħdin nipprovdu l-coverage neċessarju ta' din il-liġi biex dan ikun jista' jitwettaq u jiġi fis-seħħ bl-aktar mod immedjat.

Huwa għalhekk, Mr Speaker, li f'din il-liġi qegħdin ngħidu li nistgħu ndaħħlu anke l-kontribuzzjoni tas-social security u taxxi vis-a-vis reġistrazzjoni ta' karozzi li llum m'għadhiex kwestjoni ta' dazju.

Wieħed jiftakar x'konna għamilna aħna fir-rigward tar-reġistrazzjoni ta' karozzi; konna naqqasna d-dazji minn fuq il-karozzi u għamilna registration tax.

Jiġifieri minflok dazju sejjaħnielha registration tax.

B'din l-emenda kulma qegħdin nagħmlu huwa li qegħdin indaħħlu l-liġi tar-registration tax bid- direttur li jopera din il-liġi taħt is-safeguards act ħalli jekk ikun hemm bżonn li din tiġi eżerċitata jkun hemm il-bażi legali għal dan il-għan.

Mr Speaker, għalkemm dak iż-żmien konna għamilna ħafna ħin niddiskutu fir- realta` din m'hijiex xi liġi kontroversjarji; hija liġi amministrattiva li wieħed suppost jifhem ir-raġuni għaliha u jirrealizza għaliex qiegħda ssir.

M'aħniex ngħidu li qegħdin indaħħlu xi taxxi ġodda.

Qegħdin ngħidu biss li meta tinħass il-ħtieġa li jidħlu xi taxxi, dawn ikunu jistgħu jidħlu b'mod organizzat u mingħajr ma jaqilgħu ħafna problemi fis-suq.

Jekk ma jidħlux b'dan il-mod ordinat allura jistgħu jinħolqu ħafna problemi minn dan il-lat.

Peress li diġa` tkellimna ħafna dwar din il-liġi, allura fil- ftit ħin li baqagħli nixtieq nitkellem fuq xi affarijiet oħra.

Nixtieq nirriferi għal xi stqarrijiet li saru dan l-aħħar.

Waħda minnhom kienet dik li għamel l-Onor.

Brincat dwar id-deficit tal-gvern.

Wara sensila ta' mistoqsijiet li għamel f'dan il-parlament, l-Onor.

Brincat għamel somma u qalilna li l-gvern għandu deficit ta' Lm100 miljun u aktar tard, bl-irraġunar tiegħu wasal biex qalilna li d-deficit tal-gvern tela' għal Lm145 miljun.

Jiena lill-Onor.

Brincat ngħidlu biex inkunu serji fuq dawn l-affarijiet.

L-ewwelnett jekk se tagħmel dan il-kalkolu, il-loġika sempliċi tgħidlek li jekk se tgħodd x'għandu jagħti l-gvern, imbagħad trid tnaqqas dak li l-gvern għandu jieħu.

Hekk isiru l-affarijiet bis-serjeta`.

It-tieni punt huwa li meta qed nitkellmu fuq x'għandu jagħti l-gvern dawn huma ammonti u sitwazzjonijiet li jirripetu ruħhom sena wara sena.

Mela jekk jiena f'waħda mir-risposti li kont tajt lill-Onor.

Brincat kont għedtlu li l-gvern għad għandu Lm10 miljun x'jagħti f'kontijiet pendenti, fil-fatt qegħdin ngħidu li dan l-ammont il-gvern kellu jagħtih fl-aħħar tas-sena l-oħra, fl-aħħar tas-sena ta' qabel u ta' qabel u nibqgħu sejrin hekk sa meta bdejna nieħdu u bdejna nżommu record ta' dawn l-affarijiet.

Inti tista' tgħid li jekk din is-sena kellna nagħtu Lm10 miljuni, is-sena ta' qabel kellna nagħtu Lm10 mijuni, is-sena ta' qabel dik kellna nagħtu Lm10 miljuni u s-sena li ġejja se jkollna nagħtu Lm10 miljuni u nibqgħu sejrin hekk.

Issa aħna qegħdin nipprovaw li dawn l-affarijiet kemm jista' jkun inżommuhom to a minimum.

F'dan il-parlament konna ddiskutejna regolamenti biex nibdew nagħmlu ċerti accruals ta' spejjeż apposta, biex spejjeż li jkunu ta' sena partikolari u jkunu saru l-commitments kollha fuqhom u jkun sar ix-xogħol, pero` l-flus ikunu għadhom ma ntnefqux, inkunu nistgħu niċċarġjawhom għal dik is-sena partikolari.

Niftakar tajjeb kemm kienu damu biex jiddibattuha u konna għamilna ma nafx kemm-il seduta niddiskutu dawn ir-regolamenti waqt li qamu diversi dubji u suspetti u kulma wasalna biex nagħmlu, kif kont spjegajt dak iż-żmien, kien li naraw kif se nibdew indaħħlu l-ewwel prattika ta' accruals fis-sistema tal-gvern.

Issa llum dawn daru 180 degrees.

Fil-fatt dawn qegħdin jgħajruna għaliex ma daħħalniex l-accruals system to the full.

Insew li sa ftit xhur ilu kienu qed jikkritikawna u jgħajruna b'dik il-legal notice li konna qegħdin ngħaddu minn dan il- parlament u kienu qajmu pogrom fuqha, b'ħafna suspetti u akkużi ta' x'jista' jiġri.

Kulma qegħdin nagħmlu aħna hu li kemm jista' jkun flus li jkunu ntnefqu f'sena partikolari niċċarġjawhom għal dik is-sena stess.

Hekk nemmnu li għandu jsir u hekk qegħdin nagħmlu.

Mr Speaker, jiena nsostni li għandna noqogħdu attenti meta nagħmlu ċerti statements.

Dan kollu qiegħed isir biex jippruvaw jgħidu li l-gvern Nazzjonalista mhux veru qiegħed isolvi l-problema tad-deficit.

Hekk qiegħda tipprova tgħid l-oppożizzjoni.

Huma tant fallew f'din il-ħaġa, tant minflok sabu s-soluzzjonijiet komplew aggravaw is-sitwazzjoni tad-deficit li llum qegħdin jivvintaw din il-matematika fażulla u illoġika.

Issa jekk hemm xi ħaġa importanti fil-matematika hija l-loġika; il-matematiku jrid ikun loġiku.

(Interruzzjonijiet) Imma trid iżżomm argument u trid tkun konsistenti.

U mela jiġi l-Onor.

Brincat u joħorġilna dawn il-ħafna press releases li lanqas biss they stand on their feet!

Jien ngħidlu li b'dan li qiegħed jagħmel se jiswielu iktar ta' ħsara għalih innifsu vis-a-vis kredibbilta` u serjeta'.

Aħna rridu nuru biss l-affarijiet kif inhuma u rridu nuru biċ-ċar li verament qegħdin insolvu l-problema tad-deficit.

Mr Speaker, nerġa' lura minn fejn bdejt u nitkellem dwar it-taxxi, peress li l-oppożizzjoni issa qabdet il-kantaliena tat-taxxi.

Tan-naħa l-oħra se jgħidulna x'se jagħmlu biex isolvu l-problema tad-deficit, kemm-il darba għada pitgħada jkunu fil-gvern u jneħħu t-taxxi?

Aħna rajna x'għamlu fl-20 xahar li damu fil-gvern.

Jistgħu jgħidu li huma għamlu sistema ta' taxxi fil-livell ta' ġustizzja, bħalma aħna għamilna aħna fis-sentejn li għaddew?

Illum dawn qabdu l-argument popolist dwar min qiegħed iħallas it-taxxa u jkomplu jtambru l-istess affarijiet biex mingħalihom jipprovaw jakkwistaw benefiċċju politiku minn dan li qed jiġri.

Ejjew naraw x'għamilna aħna fil- budget ta' din is-sena.

Il-budget ta' din is-sena kien targeted għal enforcement ta' liġijiet eżistenti.

U mhux billi noqogħdu nagħmlu ħafna argumenti u nipprovaw inġibu d-dinja fit-tarf.

Aħna rridu nisimgħu argument sod fuq il-prinċipji.

Insemmi issa l-fringe benefits.

Jiena ma nemminx li hawn min jaħseb li jista' jkollu l-fringe benefits mingħajr ma jħallas taxxi.

Ma nistax nifhem kif xi ħadd jista' jiddejjaq għax ikollu jħallas it-taxxa.

Ċertament mhux gost tagħna li noqogħdu nkellmu lin-nies dwar id-dejn - anke jekk dan m'għamilniehx aħna - imma l-prinċipju li qegħdin nitkellmu fuqu hu li jekk hawn liġi ta' l-income tax li tgħid li trid tħallas taxxa fuq li taqla', ma jistax ikollok sitwazzjoni fejn grupp ta' nies jiddeċiedu huma kemm iħallsu taxxa jew ma jħallsux.

Kull liġi trid tkun topera għaċ-ċittadini kollha f'pajjiżna.

Dik hija l-ġustizzja soċjali.

Aħna konxji li jkun hawn min jinqaras u min jiddejjaq imma ma jistax ikun nibqgħu għaddejjin inkabbru l-problema kif kienet qed tikber minn sena għal sena.

Hemm bżonn li kulħadd jifhem li hu dmir tagħna li nħallsu t-taxxi.

Aħna rridu nżommu l- ordni u meta mplimentajna l-liġi li ilha teżisti f'pajjiżna 52 sena, għamilna hekk għax dan hu dmirna lejn pajjiżna.

M'huwiex veru li d-dipartiment tat-taxxa ma kienx jagħti kas tal-fringe benefits, pero` fl-aħħar snin ma kienx qiegħed jagħfas biżżejjed u ħalla lil min jinnegozja pakketti fejn daqqa iħallas it-taxxa u daqqa le.

Dan mhux sew, u min hu serju hekk għandu jirraġuna.

Min hu serju u min jemmen fil-moralita` fiskali għandu jgħid li dawn l-affarijiet m'humiex kif għandhom ikunu u għalhekk għandhom jitranġaw.

Hawnhekk irrid ngħid li meta għamilna miżuri biex dawn l-affarijiet isiru kif suppost qgħadna attenti u qtajna ħafna affarijiet illi fil-fatt kellhom ikunu taxxabbli u għedna li issa dawn ma baqgħux aktar.

Fil-liġi għedna hekk għal kulħadd u mhux għall- ftit.

U rridu nibqgħu ninsistu li fejn jidħlu t-taxxi nkunu raġunevoli u nesiġu li kulħadd iħallas sehmu.

Mr Speaker, jiena nibqa' ngħid li l-poplu Malti kollu jekk il-Bambin irid għad jasal biex jifhem li kulħadd irid iħallas sehmu mingħajr ma jkun hemm bżonn li wieħed joqgħod iġebbed lil dak li jkun minn imnieħru biex jagħmel dan.

B'hekk inkunu qegħdin nassiguraw li l-piż jibda jinqasam bejn kulħadd.

Irridu nassiguraw ukoll - u nerġa' niġi għall-istess argument li għamilt ftit ilu - li l-ispejjeż tal-gvern ikunu taħt kontroll.

Irridu naqtgħu l-abbużi, irridu naqtgħu l-kilba li xi kultant jista' jkun hemm u rridu naqtgħu l-mentalita` li għax xi ħaġa hija tal-gvern allura tista' teħodha.

Din il-kultura li għandna, liema kultura hi kollha kemm kolonjali, trid tispiċċa darba għal dejjem.

Hemm bżonn li lkoll kemm aħna nifhmu li l-gvern hu aħna u li mhux sew li nara x'nivvinta biex nieħu dak li m'għandix dritt għalih.

Hemm bżonn ukoll li l-impjegati tal-gvern ikunu iktar sani fil-kumpens u iktar enerġetiċi fl-effiċjenza tagħhom.

Grazzi, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Se npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi imsejjaħ "Att li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni ta' l- Erarju" ikun moqri t-Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

MR SPEAKER: Din id-division tittieħed minn hawn u 20 minuta oħra.

Billi 7.06 p.m. intalbet votazzjoni, is-seduta ġie sospiża u rriżumiet 20 minuta wara.

MR SPEAKER: Se nerġa' npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi imsejjaħ "Att biex jemenda Att dwar il-Protezzjoni ta' l-Erarju" ikun moqri t-Tieni Darba?

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

ONOR.

MEMBRU: Division.

VOTAZZJONI NRU.

FAVUR: 32

L-Onor.

|Abela Anthony |Galea Censu |

| |Agius Francis |Galea Louis |

| |Asciak Michael |Galea Mario |

| |Azzopardi |Galea Pace | |Frederick |Victor |

| |Azzopardi Jason |Gatt Austin |

| |Bonnici Josef |Gonzi Lawrence|

| |Bonnici Michael |Hyzler George |

| |Borg Joe |Mifsud Bonnici| | |Antoine |

| |Borg Tonio |Mifsud Bonnici| | |Carmelo |

| |Cristina Dolores |Mugliett | | |Jesmond |

| |Dalli John |Muscat Claude |

| |D'Amato Helen |Pullicino | | |George |

| |Deguara Louis |Refalo Michael|

| |Farrugia Jean |Vella John | |Pierre | |

| |Fenech Adami Eddie|Zammit Ninu |

| |Frendo Michael |Zammit Dimech | | |Francis |

| KONTRA: 24

L-Onor. | | |

| |Abela Carmelo |Farrugia Noel |

| |Bartolo Evarist |Gulia Gavin |

| |Borg Karmenu |Herrera Jose' |

| |Brincat Leo |Law Rita |

| |Buhagiar Charles |Mangion Charles|

| |Cardona Chris |Mizzi Joe |

| |Chircop Karl |Parnis Silvio |

| |Coleiro Marie |Sammut Joseph | |Louise | |

| |Cuschieri Joseph |Sant Alfred |

| |Debono Grech Joe |Vassallo Adrian|

| |Farrugia Angelo |Vella George |

| |Farrugia Michael |Vella Karmenu |

| Il-mozzjoni għaddiet u l-Abbozz ta'Liġi ġie moqri t-Tieni Darba.

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IL-KWARANTINA TAL-PJANTI

PLANT QUARANTINE BILL

MR SPEAKER: Nitlob lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd, sabiex jekk jogħġbu jressaq it-Tieni Qari.

ONOR.

NINU ZAMMIT (Ministru għall-Agrikoltura u Sajd): Nipproponi t- Tieni ta' l-Abbozz ta' Liġi dwar il-Kwarantina tal-Pjanti.

MR SPEAKER: Rimarki?

Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Mr Speaker, l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna huwa simili ħafna ta' l-abbozz ta' liġi dwar il-kontroll tal-pestiċidi li għadu kif għadda minn dan il-parlament.

L-għanijiet u raġunijiet ta' l- abbozz ta' liġi dwar il-kwarantina tal-pjanti jgħidu hekk:

"L-għan ta' dan l-Abbozz hu biex tiġi introdotta leġislazzjoni aġġornata għal dak li għandu x'jaqsam mal-prevenzjoni tad-dħul f'Malta ta' organiżmi li jagħmlu l-ħsara u mardiet, biex jikkontrolla u jwaqqaf it-tixrid tagħhom, u biex jirrevoka leġislazzjoni eżistenti fuq is-suġġett.".

L-ewwelnett irrid ngħid li dan huwa an enabling bill li permezz tiegħu se jkunu jistgħu jinħarġu bosta avviżi legali dwar diversi aspetti li għandhom x'jaqsmu mal-kwarantina tal-pjanti.

Ta' min jgħid ukoll li minn dawn l- avviżi jinħarġu wkoll regolamenti li l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna jkun jista' jiġi mħaddem permezz tagħhom.

Il-liġi oriġinali dwar dan il- qasam ilha teżisti 35 sena, pero` llum inħass il-bżonn li nagħmlu upgrading tagħha minħabba d-diversi żviluppi xjentifiċi li seħħew f'pajjiżna matul dawn l-aħħar 35 sena fl-industrija tal-biedja.

Dan l-abbozz ta' liġi ilu jinħema madwar għaxar snin u fil-fatt saru xi 15-il draft tiegħu.

Irrid nagħmilha ċara mal-ewwel li dan l-abbozz ta' liġi m'huwiex marbut ma' l- Unjoni Ewropea imma sar minħabba diversi ċirkostanzi ġodda li daħlu f'dawn l-aħħar snin.

Nistgħu ngħidu wkoll li nżammu xi ftit definizzjonijiet mil- liġi l-antika, bħad-definizzjoni ta' dawk l-organiżmi li jagħmlu l-ġid, ta' dak kollu li jirrigwarda l-mezz u l-mod tal-ġarr kif ukoll id-definizzjoni ta' "uffiċjal awtorizzat", pero` mill-bqija prattikament dan l-abbozz ta' liġi huwa ġdid.

Fil-fatt fi klawsola 2 insibu diversi definizzjonijiet ġodda bħal per eżempju, id-definizzjoni ta' ''ċertifikat fitosanitarju'', li tfisser:

"... ċertifikat li għandu x'jaqsam mal-kondizzjoni tas-saħħa tal- pjanta u l-oriġini ta' konsenja ta' pjanti u, jew materjal veġetali imħejji u maħruġ skond il-Konvenzjoni;".

Meta wieħed jaqra d-definizzjonijiet għandu jinduna mal-ewwel li dan l- abbozz ta' liġi huwa tekniku.

Per eżempju, ''dipartiment'', għall-fini ta' din il-liġi, ifisser "Dipartiment responsabbli għas-saħħa tal-pjanti".

L- istess nistgħu ngħidu għad-definizzjoni ta' ''direttur''.

Sal-lum meta konna nsemmu d-direttur, moħħna kien imur mal-ewwel fuq id-direttur tal- biedja jew id-direttur ġenerali, pero`skond klawsola 2 ta' dan l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna direttur tfisser:

"Id-Direttur tad-Dipartiment u, sal-limitu tal-funzjonijiet mogħtija, tinkludi kull uffiċjal pubbliku awtorizzat mid-Direttur għal hekk bil- miktub għal xi wieħed mill-għanijiet ta' dan l-Att;".

Meta niġu għad-definizzjoni tal-kelma ''ħamrija'' insibu provision ġdida li tgħid:

""ħamrija" tfisser kull materjal kapaċi li jsostni ħajja veġetali bħal trab, ilma, terriċċju jew tafal imma mhux materjal sterili jew li ma jkunx kapaċi jġorr jew isostni organiżmi li jagħmlu l-ħsara;".

Mr Speaker, mill-1966 sal-lum saru żviluppi kbar fil-qasam ta' l- agrikoltura.

Per eżempju, illum nafu li għandna sistemi ta' tkabbir fejn il-ħamrija kif nafuha aħna ma tintużax għaliex minflok tintuża l- hydroponics, li tintefa' ma' l-ilma u meta x-xtieli jixorbu minn dak l-ilma jieħdu l-vitamini kollha neċessarji biex jikbru.

Fil-fatt huwa proprju minħabba dawn is-sistemi l-ġodda li dan l-abbozz ta' liġi jgħid li:

""ħamrija" tfisser kull materjal kapaċi li jsostni ħajja veġetali bħal trab, ilma, ...".

Fi klawsola 2 insibu wkoll id-definizzjoni ta' "pjanti", li tgħid hekk:

""pjanti" tfisser pjanti ħajjin u partijiet ta' pjanti ħajjin, inklużi ż-żerriegħa, frott u ħxejjex (ħlief dawk iffriżati), partijiet ta' pjanti li jkunu taħt l-art, fjuri mqaċċtin, zkuk, siġar bil-weraq u kulturi ...".

Definizzjoni oħra li nsibu hija dik ta' "materjal għat-tnissil", li tfisser:

"... kull pjanta ħajja jew parti ta' pjanta ħajja, użat jew maħsub għat-tnissil, li jinkludi żrieragħ, ġdur, xitel, basal, riżomi jew kulturi ta' xi biċċiet ta' pjanti;".

Hawn diversi definizzjonijiet oħra, pero` jien se nsemmi dawk li l-iktar jolqtu l-għajn, bħal ngħidu aħna d-definizzjoni ta' "mezz u mod ta' ġarr", li tgħid hekk:

""mezz u mod ta' ġarr" tfisser kull ħaġa wżata biex iġġorr materjal minn post għal ieħor u tinkludi ajruplani, hovercraft, ferroviji, vetturi, karettuni, containers, bhejjem u kull ħaġa oħra li tista' ġġorr materjal veġetali, organiżmi li jagħmlu l-ħsara, organiżmi li jagħmlu l-ġid jew ħamrija;".

Hawn ukoll id-definizzjoni ta' "post tad-dħul indikat", li tfisser:

"... port, ajruport, uffiċċju postali jew xi post ieħor indikat mill- Ministru bħala post li fih huwa permess li ssir l-importazzjoni ta' materjal veġetali, u tinkludi port ħieles kif imfisser fl-Att dwar il- Portijiet Ħielsa ta' Malta;",

u d-definizzjoni ta' ''post ta' kwarantina'', li tfisser:

"... post uffiċċjali stabbilit mill-Ministru bħala post fejn materjal veġetali jkun maħżun għal spezzjonar fitosanitarju, osservazzjoni, analiżi jew riċerka;".

Klawsola 2 tagħti wkoll id-definizzjoni ta' "prodott veġetali" li hija:

"... xi materjal mhux maħdum li jkun imnissel minn pjanti u dawk il- materjali oħra maħduma li, permezz tan-natura tagħhom jew bħala riżultat ta' l-ipproċessar, ikunu jistgħu joħolqu r-riskju li jinfirxu organiżmi li jagħmlu l-ħsara;",

Għandna mbagħad id-definizzjoni ta' "skema ta' ċertifikazzjoni" li tgħid hekk:

"... metodu ta' tkabbir, ħarsien u testijiet ta' pjanti biex jiġi żgurat li huma ħielsa minn organiżmi li jagħmlu l-ħsara partikolari u mard partikolari;",

jiġifieri meta l-pjanti jiġu importati f'pajjiżna jew inkella jiġu esportati minn pajjiżna se jibda jkun hemm ċertifikat li jindika li dawn il- pjanti huma disease free.

F'dan l-abbozz ta' liġi għandna wkoll id-definizzjoni tal-kelma ''tħawwil'', li tfisser:

"... kull xogħol li bih pjanti jiġu mqegħda b'tali mod li jiżgura t- tkabbir, ir-riproduzzjoni jew propagazzjoni tagħhom;".

Mr Speaker, sa ftit taż-żmien ilu bil-kelma "tħawwil" wieħed kien jifhem li l-prodott, li jkun f'forma ta' xitla, jiġi mħawwel bil-mod tradizzjonali fir-raba' tagħna.

Illum nafu li d-diversi gvernijiet li kellna f'dawn l- aħħar snin ħadmu ħafna fuq il-proġett tal-micro-propagation li għandna f'Tal-Kmand ġewwa Ħal-Lija, li nistgħu ngħidu huwa state of the art technology fejn hemmhekk ix-xtieli ma jiġux imħawla b'mod tradizzjonali, jiġifieri billi titfa' ż-żerriegħa, tikber ix-xitla u mbagħad din tinqala' u terġa' tiġi mħawla.

Fil-fatt ikun interessanti jekk ngħidu li f'dan il- micro-propagation centre tittieħed biċċa minn werqa, din il-werqa tinqasam f'100 biċċa u mbagħad dawn il-biċċiet jintefgħu f'medium ikkontrollat minħabba t-tip ta' dawl li jkun hemm sakemm dawn il-biċċiet tal-weraq jibdew jikbru.

Meta mbagħad dawn il-biċċiet tal-weraq jikbru biżżejjed, din tiġi mgħoddija f'medium ieħor fejn bil-mod il-mod il-kondizzjonijiet ambjentali tagħha jibdew jinbidlu sakemm ikunu jistgħu jitħawlu fl-ambjent naturali.

Klawsola 3 titkellem dwar il-plant health service u filwaqt li subklawsola (1) titkellem dwar ir-responsabbilta` tad-direttur u l-infurzar tar- regolamenti biex ikollna servizz effikaċi, subklawsola (2), li hija maqsuma f'diversi paragrafi, tispjega fiex jikkonsistu s-servizzi tas-saħħa, l- ispezzjonijiet kif ukoll l-iċċekkjar ta' metodi ta' tkabbir u ta' pjanti.

Permezz ta' din is-subklawsola l-uffiċjali inkarigati se jkollhom il-poter li jagħmlu inspections u jieħdu samples tad-diversi prodotti li jkunu qegħdin jiġu mkabbra.

Xogħol dawn l-uffiċjali huwa wkoll li jispezzjonaw dawk il-prodotti li jkunu qed jinġarru minn post għall-ieħor u jieħdu kampjuni tagħhom biex jivverifikaw li dawk il-prodotti li jkunu qed jinġarru minn post għall-ieħor ikunu mingħajr mard.

Subklawsola (2) titkellem ukoll dwar il-kontroll u l-iċċekkjar ta' pjanti meta t-transit containers jiġu miftuħa mill-customs department għal xi skop speċifiku.

Ġaladarba l-containers jinfetħu mill-uffiċjali tal-customs department għal xi skop speċifiku, dawn għandhom il-poter li jiċċekkjaw u jagħmlu analisi tal-prodotti li jkun fihom dawn il-containers.

Din is- subklawsola titkellem ukoll dwar l-ammont ta' inspections li għandhom isiru u l-frekwenza ta' meta għandhom isiru l-istess inspections fuq it-tkabbir tal-prodotti.

Fl-aħħarnett irrid ngħid li subklawsola (2) ssemmi l- phytosanitary certificates.

Ħalli nispjega x'inhuma eżattament dawn il- phytosanitary certificates.

Meta jiġu importati pjanti minn barra f'pajjiżna jew inkella jiġu esportati minn pajjiżna, illum nesiġu li dawn il-pjanti jkollhom magħhom ċertifikat, proprju l-phytosanitary certificate, li jgħid li dak l-prodott ma jkunx fih mard.

Pero` ġaladarba nidħlu fl- Unjoni Ewropea, meta jittieħdu pjanti minn pajjiżna għal pajjiż ieħor li jkun imsieħeb fl-Unjoni Ewropea, ma jkunx hemm bżonn il-phytosanitary certificate għaliex il-ħruġ ta' plant passport ikun biżżejjed.

Fil-fatt meta Malta ssir membru ta' l-Unjoni Ewropea, il-phytosanitary certificate jinħareġ biss meta jkun hemm ġarr ta' prodotti agrikoli lejn jew minn xi third country, bħalma, per eżempju, hi l-Libja.

Klawsola 3 ssemmi l-plant pests u l-beneficial organisms u titkellem ukoll dwar il-ħtieġa li l-poplu Malti u Għawdxi jiġi nformat dwar il-mard li jista' jkollhom il-pjanti u dwar il-protezzjoni ta' l-istess mard.

Din il- klawsola titkellem ukoll dwar il-promozzjoni ta' l-integrated pest management, u dan biex jitnaqqas l-użu tal-pestiċidi u l-pjanta tkun tista' titkabbar bl-iktar mod organiku possibbli.

Fil-fatt meta konna qed nitkellmu dwar il-liġi għall-kontroll tal-pestiċidi, konna għamilna riferenza għal din is-sistema.

Għal min ma jafx, dan l-integrated pest management jikkonsisti f'li l-bidwi juża insetti li jieklu insetti oħra li jkunu qegħdin jieklu l-prodott.

Mela jekk inti, fis-serra tiegħek, għandek insett ''A'' li jkun qed jiekol il-prodotti li jkunu qed jitkabbru fl- istess serra, minflok ma jintuża l-bexx u l-kimika biex jinqatel l-insett, illum l-bidwi għandu għad-dispożizzjoni tiegħu insetti oħra bħal, per eżempju, insett ''B'' jew insett ''C'', li jiddaħħlu fis-serra u jieklu lil insett ''A'' ħalli ma tibqax issir ħsara lill-prodotti li jkunu qed jitkabbru fis-serra.

Ta' min jgħid li għal dawn l-aħħar snin il-bdiewa li jużaw din is-sistema ngħataw għajnuna finanzjarja biex jiġu inkoraġġuti jibqgħu jużawha u fil-fatt hija policy tad-dipartiment u tal-ministeru li l- użu ta' din is-sistema jinfirex mal-pajjiż kollu.

Klawsola 4, li hija klawsola ġdida, titkellem rigward il-bord dwar il- ħarsien tal-pjanti.

Għalkemm subklawsola (1) tirrigwarda l-kompożizzjoni tal-bord, m'hawnx eżattament kif se jkun kompost dan il-bord, pero` din ħallejnieha hekk apposta għax meta kienet qed tiġi diskussa l-liġi għall- kontroll tal-pestiċidi fl-istadju ta' kumitat irnexxilna, permezz tas- suġġerimenti li għamlet l-oppożizzjoni, nistabilixxu kif għandu jiġi kompost il-bord.

Jien persważ li anke meta nkunu fl-istadju ta' kumitat ta' dan l-abbozz ta' liġi nsibu l-istess tip ta' kooperazzjoni.

Filwaqt li subklawsola (1) ta' klawsola 4 tirriferi għar-rappreżentanti tad- direttur tad-dipartiment responsabbli mill-protezzjoni ta' l-ambjent u tad- dipartiment tad-dwana, subklawsola (2) titkellem dwar il-funzjoni tal-bord.

Fil-fatt waħda mill-funzjonijiet tal-bord se tkun dik li jipproponi regolamenti u jinforza l-istess regolamenti.

Huwa meħtieġ ukoll li l-bord jinnotifika lill-poplu meta jkun hemm mard speċifiku li jeffettwa lill- pjanti kif ukoll jipprova jipprovdi s-soluzzjonijiet għal dan il-mard.

Funzjoni oħra tal-bord hija li dan jagħti parir dwar l-impatt ta' plant material, plant products, pests, beneficial organisms or soil fuq l-ambjent tal-pajjiż, jiġifieri jekk fil-pajjiż ikunu se jiddaħħlu pjanti ġodda li normalment ma jkunux imkabbra f'pajjiżna.

Il-bord għandu wkoll jagħti pariri fuq il-management u fuq l-operazzjoni kollha tal-plant protection service kif ukoll iżomm lill-ministeru informat dwar id-diagnosis, id- detection u l-identification of particular pests and diseases.

Klawsola 5 titkellem dwar skemi għaċ-ċertifikazzjoni tal-pjanti li għandhom standards internazzjonali, liema ċertifikazzjoni tkun updated regolarment, jiġifieri hawnhekk m'aħniex se ndaħħlu xi ħaġa riġida.

Ta' min jgħid ukoll li din iċ-ċertifikazzjoni se ssir biex jiġi kkonfermat li l-pjanti jkunu virus tested u disease free.

Klawsola 6 titkellem proprju dwar il-projbizzjoni ta' importazzjoni ta' ċertu materjal jew prodotti filwaqt li klawsola 7 titkellem dwar permessi u ċertifikati.

Ta' min jgħid li l-importazzjoni tista' sseħħ biss mill-port u mill-ajruport u l-ebda materjal jew prodott ma jista' jiġi importat f'pajjiżna jekk kemm-il darba ma jkollux iċ-ċertifikazzjoni neċessarja.

Hawnhekk qegħdin ngħidu wkoll li jekk fil-pajjiż ikun se jiddaħħal xi tip ta' mard minn prodott speċifiku li ma jkunx se jxerrdu fuq pjanti oħra, jiġifieri ma jkunx se joħloq impatt negattiv, allura dan il-prodott ikun jista' jiddaħħal f'pajjiżna xorta waħda.

Din il-klawsola tgħid ukoll li jekk ikun hemm bżonn li prodott jiġi pre-treated, huwa importanti li dan il- pre-treatment jingħata qabel ma l-prodott jiġi importat f'pajjiżna.

Klawsola 8 tirrigwarda l-inspections li jsiru fuq plant material, kemm waqt l-esportazzjoni kif ukoll meta l-istess plant material ikun stored filwaqt li mbagħad klawsola 9 tgħid li meta persuna tirċievi minn barra plant material bħala rigal, il-persuna għandha tinforma lill-uffiċjal awtorizzat bil-għan li l-istess plant material jiġi eżaminat u vverifikat li jkun virus free u disease free.

Fil-passat, meta r-restrizzjonijiet ma kenux stretti biżżejjed, ġieli ddaħħlet saħansitra s-sida ma' l-għeruq fil- ħamrija meta kienu qegħdin jiġu importati x-xtieli.

Issa hawn ta' min jgħid li huwa diffiċli ħafna li tneħħi s-sida mill-għelieqi.

Għalhekk aħna, biex nassiguraw li kemm jista' jkun teknikament possibbli ma jerġax ikollna importazzjoni ta' prodotti simili, li ma jagħmlu xejn ħlief ħsara, daħħalna din il-klawsola.

Klawsola 10 titkellem dwar il-ħtif, il-qbid jew il-konfiska kemm tal-plant material kif ukoll tal-physical container f'każ ta' materjal suspettat li jkun infettat.

Hawnhekk qegħdin ngħidu li meta jkun hemm suspett fuq kontenitur, id-dipartiment konċernat ikollu l-poter li jikkonfiska dak il- kontenitur bix-xtieli b'kollox ħalli jkun jista' jiġi determinat jekk il- materjal kollu li jkun fih dan il-kontenitur ikunx disease free.

Klawsola 11 imbagħad titkellem dwar il-permess għall-importazzjoni.

Ta' min jgħid li d-direttur, permezz ta' avviż fil-gazzetta tal-gvern, se jkollu l-poter li jinforza regolamenti fir-rigward tal-postijiet barranin minn fejn tkun tista' ssir importazzjoni ta' plant materials.

Bħalma jaf kulħadd, f'ċerti pajjiżi tad-dinja d-dwieli huma morda, u hawnhekk qed ngħidu li ladarba jkun magħruf li f'post partikolari jkun hemm ċertu mard, id-direttur ikollu l-poter li permezz ta' regolamenti li joħroġ fil- gazzetta tal-gvern, jipprojbixxi li ssir importazzjoni ta' prodotti jew ta' materjal minn dik l-area fejn ikun magħruf li jkun hemm il-mard.

Din il- klawsola titkellem ukoll dwar il-mod kif id-direttur jista' joħroġ, jirrevoka, iżomm kif ukoll jimponi kondizzjonijiet fuq importazzjonijiet ta' ċerti plant materials.

Klawsola 12, kif għedt aktar qabel, titkellem dwar il-phytosanitary certificates u l-plant passports filwaqt li klawsola 13 titkellem dwar il- projbizzjoni fl-importazzjoni f'każ li jkun hemm suspett li xi plant material jew inkella xi parti mix-xtieli jistgħu jxerrdu xi mard ieħor.

Hawnhekk id-direttur ikollu d-dritt li jżomm milli jiġu importati u mkabbra dawn it-tip ta' prodotti f'pajjiżna.

Min-naħa l-oħra subklawsola (2) ta' din il-klawsola titkellem dwar l-avviż ta' projbizzjoni, liema avviż jispiċċa wara sitt xhur mit-tħabbir tiegħu fil-gazzetta tal-gvern, dejjem jekk kemm-il darba l-istess notifikazzjoni ma tiġix imġedda.

Jiġifieri qed ngħidu li jekk id-direttur joħroġ notifika fl-ewwel ta' Jannar fejn jgħid li ċertu prodott ma jistax jiddaħħal fil-pajjiż minħabba li jkun hemm il-biża' li dan il-prodott jista' jxerred xi marda fil-pajjiż, u din in-notifika ma terġax tiġi mġedda fis-sitt xhur ta' wara il-materjal ikun jista` jiddaħħal fil-pajjiż.

Pero` kemm-il darba notifikazzjoni mill-ġdid dwar il-projbizzjoni ta' dak il-materjal f'dawk is-sitt xhur - allura l-istess materjal ma jkunx jista' jiddaħħal fil-pajjiż.

Klawsola 14 titkellem dwar il-ħruġ tar-regolamenti u tgħid li l-ministru, bil-parir tal-bord, jista` joħroġ regolamenti dwar tkabbir u marketing ta' plant material, kif ukoll jista` joħroġ regolamenti dwar l-importazzjoni ta` plant material u plant pest u organiżmi għal skop ta` riċerka, basta jkunu ssalvagwardjati il-plant health, is-saħħa pubblika, l-agrikoltura in ġenerali kif ukoll l-ambjent.

L-istess kif għamilna fil-liġi dwar il-kontroll tal-pestiċidi qegħdin f'dan l-abbozz indaħħlu skeda dwar materjal li għalkemm normalment huwa projbit milli jiddaħħal fil-pajjiż, għal skop ta` riċerka xjentifika, id-direttur jista' jagħti l-permess biex jiddaħħlu, dejjem taħt kontroll u taħt użu kkontrollat u basta tkun issalvagwardjata s-saħħa pubblika għall- agrikoltura in ġenerali kif ukoll l-ambjent agrikolu ta' pajjiżna.

Klawsola 15 fiha żewġ subklawsoli.

L-ewwel waħda titkellem dwar il-mod kif l-uffiċjali kollha tad-dwana u tal-posta jkunu meqjusa li qed jgħinu lid- dipartiment tal-phytosanitary biex l-għanijiet ta` din il-liġi jiġu assigurati u mħarsa skond il-Customs Ordinance u l-Post Office Act.

It- tieni subklawsola tgħid li kull uffiċjal tad-dwana jew tal-posta li jinnota xi ħaġa li tmur kontra dan l-att għandu immedjatament jinforma lill- ispettur tal-plant health service.

Ovvjament dan ħlief fir-rigward ta' dawk il-prodotti li għamilna riferenza għalihom fil-klawsoli ta' qabel, jiġifieri dawk il-prodotti li għalkemm ikun fihom xi mard fuqhom ikun diġa determinat li dan il-mard mhux se jeffetwa l-ambjent ta' pajjiżna.

F'dak il-każ, ma jkunux, ma jkunx hemm in-notifikazzjoni lill-plant health services mill-uffiċjali tal-customs u tal-post office għax ikun diġa` ġie ddeterminat li l-importazzjoni ta' dawk il-prodotti b'ċertu materjal mhux se jħalli impatt negattiv fuq l-ambjent agrikolu ta' pajjiżna.

Klawsola 16 imbagħad titkellem dwar ġarr jew maneġġar ta' kontenituri u tgħid li meta tkun qed issir inspection ta` plant material, dan m`għandux jiġi mċaqlaq minn postu ħlief bil-kunsens ta' l-ispettur awtorizzat li jagħmel hekk taħt din il-liġi.

Subklawsola 2 ta' klawsola 16 tgħid li l-handling ikun jista' jsir sakemm dan ikun relatat max-xogħol speċifiku ta' l-uffiċjal tad-dwana.

Ta' min ifakkar ukoll li f'dan is-sens il-liġijiet tad-dwana u tal-post office jibqgħu overriding, jiġifieri jibqgħu fuq din il-liġi tal-plant health.

Dan ifisser li din il-liġi bl-ebda mod m'hi se tfixkel l-operat tal-liġi tad-dwana jew dik li tirregola l-posta.

Klawsola 17 titkellem dwar il-mod kif id-direttur jista' jobbliga lil kulmin jagħmel xi forma ta' tkabbir jew negozju relatat mal-pjanti biex jirreġistra l-attivita` tiegħu mal-plant health service, kif ukoll biex jirregola l-attivita` tiegħu ma' xi regolamenti li d-direttur jista` jagħmel minn żmien għal żmien.

Jiġifieri hawnhekk qegħdin ngħidu li kulmin ikun fin-negozju li jkabbar il-pjanti u jkollu n-nurseries fil-pajjiż irid iżomm lill-plant health service informat bl-attivita` tiegħu perjodikament biex ikun ikkontrollat aħjar l-ammont, it-tip u l-varjetajiet diversi ta' prodotti ta' materjal agrikolu li jkun qed jitkabbar fil-pajjiż.

Dan jista' jservi wkoll biex ikunu jistgħu jsiru l-inspections neċessarji.

Ngħaddu għal klawsola 18 li tgħid li kull persuna li tkun importat xi materjal veġetali, meta tiġi mitluba mill-ispettur li jaħdem f'din il- fergħa tad-dipartiment, trid tipprovdi kampjun tal-materjal importat biex jiġi eżaminat fil-parametri ta' din il-liġi.

Nerġgħu nieħdu l-każ ta' l- importazzjoni tas-siġar taċ-ċitru li għamilt riferenza għalih diġà.

Normalment din tkun xitla żgħira ta' tlieta jew erba' piedi li jkollha l- għeruq tagħha f'balla bil-ħamrija u bit-tafal.

Jista' jkun li f'dik il- balla li jkun hemm ma' l-għeruq ikun hemm xi pjanta oħra, kif diġà semmejt, bħall-ħaxixa qerrieda tas-sida li daħlet f'pajjiżna b'dan il-mod.

Meta ddaħħlu fil-pajjiż ċertu ammont ta' siġar li kellhom dan it-tip ta' ħaxix magħhom u tħawlu, dawn ix-xtieli qerrieda tas-sida sfogaw u mlew kull roqgħa f'pajjiżna.

Mr Speaker, għalhekk qegħdin nagħmlu enfasi speċjali biex jekk l-ispettur jinnota xi ħaġa mhux tas-soltu f'xi materjal importat, barra li jivverfika dak kollu li jkun hemm imniżżel fil-phytosanitary certificate - kif isir illum li għadna m'aħniex membru ta' l-Unjoni Ewropea, però anke fil-futur - l-ispettur ikollu l-poter li jieħu kampjun ta' din ix-xitla biex jagħmel l- analisi kemm tax-xitla kif ukoll tal-materjal li jkun hemm fil-balla ma' l- għeruq ta' l-istess xitla.

Dan se jsir biex neliminaw kemm hu teknikament possibbli xi importazzjoni ta' organiżmu li jagħmel il-ħsara fil-qasam agrikolu u fil-qasam ambjentali.

Klawsola 19 tgħid li kull persuna li tkun se tesporta kunsinna ta' pjanti jew materjal veġetali għandha tissottometti l-kunsinna lis-Servizz tal- Ħarsien tal-Pjanti għall-eżami qabel l-esportazzjoni ħalli joħroġ phytosanitary certificate or plant passport.

Din id-dokumentazzjoni għandha tkun provduta kemm qabel ma ssir l-esportazzjoni u kemm qabel l- importazzjoni.

Kif diġà għedt, fis-sitwazzjoni li qegħdin fil-preżent, li m'aħniex fl-Unjoni Ewropea, jekk dan il-materjal ta' pjanti ikun sejjer għal kwalunkwe pajjiż, aħna nkunu meħtieġa li nipproduċu phytosanitary certificate biex il-pjanta tkun tista' tiġi esportata minn pajjiżna jew importata f'pajjiżna.

Fil-futur meta, jekk Alla jrid, inkunu membri sħaħ ta' l-Unjoni Ewropea, meta niġu biex nesportaw lejn it-third world countries nużaw il- phytosanitary certificate imma f'każ li nesportaw għal pajjiż li jkun diġà membru sħiħ ta' l-Unjoni Ewropea, dan ikun jenħtieġ biss a plant passport.

Jiġifieri fejn jidħol il-qasam tax-xtieli u s-siġar se jkollna sistema bħal dik li għandna fil-qasam ta' l-annimali, fejn kull bhima jkollha l- passaport tagħha.

Mr Speaker, subklawsola (2) ta' klawsola 19 titkellem dwar il-proċedura kif jinħareġ il-phytosanitary certificate or plant passport skond il- ħteġijiet ta' dan l-att.

Il-phytosanitary certificate trid issir minn awtorità kompetenti u meta niġu għall-plant passport ikun irid isir minn awtorita` li tkun nursery stabbilita u fiha nfisha tkun awtorità kompetenti.

Ovvjament meta jinħarġu dawn il-phytosanitary certificates kif ukoll il-plant passports iridu jittieħdu into consideration l-esiġenzi mitluba mill-pajjiż importatur.

Mr Speaker, klawsola 20 titkellem dwar dikjarazzjoni rigward organiżmu li jagħmel il-ħsara li għandu jiġi notifikat.

Subklawsola (1) tgħid li d- direttur jista', permezz ta' avviż pubblikat fil-Gazzetta, jiddikjara li ċertu mard jew inkella plant pests huma ta' dannu għall-industrija u kummerċ tal-pjanti, għall-produzzjoni tal-pjanti u għall-ambjent in ġenerali.

Għaldaqstant meta l-pubbliku jiltaqa' ma' dan it-tip ta' mard jew organiżmi jew plant pests għandu jinforma lill-Plant Health Service.

Jiġifieri d-direttur għandu d-dover li jinforma lill-pubbliku in ġenerali dwar id-diversi tipi ta' mard li jistgħu jeffettwaw it-tkabbir ta' ċerti pjanti, kemm jekk dawn ikunu pjanti għall-użu kummerċjali, jiġifieri għat- tkabbir ta' pjanti li jinbiegħu min-nurseries, kif ukoll għall-ambjent in ġenerali.

Imbagħad permezz ta' l-extension services office id-direttur għandu wkoll jagħti d-diversi soluzzjonijiet ħalli l-istess mard ikun jista' jiġi mrażżan.

Min-naħa tiegħu l-pubbliku, meta jinnota ċertu tip ta' mard, għandu jinforma lil din il-fergħa tad-dipartiment ħalli b'hekk flimkien nieħdu dawk il-passi neċessarji biex kull forma ta' mard tiġi kkontrollata fl- inqas żmien possibbli u bl-inqas impatt negattiv fuq l-ambjent in ġenerali ta' pajjiżna.

Subklawsola (2) ta' klawsola 20 tgħid li min jokkupa jew ikun is-sid ta' art jew fond li fuqu jinstab dan it-tip ta' mard jew pests għandu immedjatament jinforma jew javża lill-Plant Health Service ħalli jkunu jistgħu jittieħdu l-passi rimedjali neċessarji

Mr Speaker, klawsola 21 titkellem dwar areas infestati.

Id-direttur jista' b'avviż ippubblikat fil-gazzetta tal-gvern jiddikjara kwalunkwe art jew lok, bini jew struttura fejn jinstabu pests jew mard bħala art infestata.

Ovvjament l-istess art infestata tiġi immedjatament taħt il- kwarantina.

Imbagħad wara li tiġi taħt il-kwarantina, id-direttur ikollu l- poter jippreskrivi miżuri sabiex isir trattament jew disponiment ta' kull materjal infestat biex il-marda tiġi eliminata u ma tibqax tiżdied.

Jittieħdu l-miżuri kollha biex permezz ta' fumigations l-istess mard jiġi meqrud bl-inqas ħsara teknikament possibbli għall-ambjent.

Wara li jsir dan id-direttur ikun f'pożizzjoni li jiddikjara t-tul ta' żmien li l-istess art, li fuqha jkun instab il-mard, għandha tinżamm taħt kwarantina.

Klawsola 22 tgħid li wara li tiġi stabbilita l-eżistenza tal-plant pest jew mard ieħor, id-direttur jista' jinnotifika bil-miktub lis-sid, kerrej li jkollu l-art, il-lok kontaminata biex jittieħdu kwalukwe miżuri neċessarji bil-għan li jiġi mrażżan u eliminat xi mard jew pests li jkunu ġew identifikati.

Ladarba d-direttur ikun jaf b'ċertezza li f'ċertu lok, raba' jew struttura jkun hemm il-mard, id-direttur għandu, permezz ta' avviż bil-miktub, jinnotifika lis-sid bil-kontaminazzjoni, kif ukoll għandu jinformah bil-miżuri kollha neċessarji li għandhom jittieħdu biex l-istess mard jiġi meqrud jew eliminat bl-inqas ħsara teknikament possibbli għall- ambjent.

Klawsola 23 titkellem dwar il-ksur tar-regolamenti.

F'każ li sid jew kerrej ma jkunx f'pożizzjoni li jimxi mad-dispożizzjonijiet ta' klawsoli 17 u 18 ta' dan l-abbozz, jiġifieri li jirreġistra mas-Servizz tal-Ħarsien tal- Pjanti u li jipprovdi kampjun tal-materjal importat meta jkun mitlub, id- direttur jista' jordna lill-plant health service biex jesegwixxi l-miżuri neċessarji.

Allura hawnhekk qegħdin ngħidu li meta d-direttur ikun jaf b'ċertezza li jkun hemm raba', għelieqi, struttura jew bini li fuqhom ikun hemm mard fuq pjanti, id-direttur għandu javża lis-sid jew jew kerrej bil-miżuri li għandhom jittieħdu biex l-istess mard jiġi eliminat.

Iżda meta s-sid, kerrej ma jeħux il-miżuri neċessarji kif ordnat mid-direttur tal-plant health service, id-direttur għandu d-dritt li jqabbad il-plant health service biex jesegwixxi dawk il-miżuri neċessarji ħalli l-istess mard jiġi eliminat, nerġa' ngħid, bl-inqas ħsara teknikament possibbli għall-ambjent.

Fl-eventwalità li l-kerrej jew sid ma jismax mill-instructions li jkun tah id-direttur u l-plant health service ikollu jagħmel hu stess it-trattament meħtieġ fil-proprjetà ta' l-istess sid jew kerrej, allura ġustament dan ikollu jħallas għall-ispejjeż ta' l-istess trattamenti.

Jiġifieri f'każ li l-kerrej ikun notifikat bil-miktub mid-direttur tal-plant health service biex jieħu dawk il-miżuri kollha biex jelimina l-istess mard, u dan jinjora l-istruzzjonijiet, id-direttur jista' jordna lill-plant health service tesegwixxi l-miżuri hi stess a spejjeż tas-sid jew il-kerrej.

Fi klawsola 24 imbagħad insibu li meta art jew lok li fuqu kien hemm imposta kwarantina jiġi kkontrollat jew newtralizzat mill-plant diseases jew pests, id-direttur għandu jinnotifika fil-gazzetta tal-gvern id-data meta tkun ġiet imneħħija l-istess kwarantina.

Jiġifieri wara li d- direttur ikun innotifika fil-gazzetta tal-gvern li ċerta area, bini jew struttura tkun ġiet taħt kwarantina, imbagħad malli din tkun ġiet newtralizzata mill-mard li jkun hemm, id-direttur ikun fid-dover ukoll li jerġa' javża fil-gazzetta tal-gvern id-data meta tkun ġiet imneħħija l- istess kwarantina.

Mr Speaker, klawsola 25 titkellem dwar il-kumpens.

Subklawsola (1) tgħid li meta ssir ħsara b'riżultat ta' miżuri li jkunu ttieħdu mill-plant health service, il-ministru jista' jikkumpensa lis-sid tal-ħsara li tkun saret.

Hawnhekk qegħdin ngħidu x'jiġri meta jkun ingħata avviż mid-direttur u tidħol il-plant health service f'post biex trażżan il-firxa ta' xi organiżmu li jagħmel il-ħsara, u tiġi danneġġata parti mill-proprjetà jew inkella xi prodott ieħor li seta' jitkabbar fl-istess proprjetà.

F'dan il- każ ikun hemm kumpens li għandu jingħata bħala konsegwenza ta' traskuraġni, ta' operat ħażin min-naħa tal-plant health service fl-eliminazzjoni tal- mard fl-istess area.

Subklawsola (2) ta' l-istess klawsola tipprovdi li l-ministru ma jkunx obbligat li jikkumpensa lil xi persuna li tkun sofriet xi telf bħala riżultat ta' xi azzjoni awtorizzata mid-direttur jekk din l-azzjoni tkun ittieħdet biex jinstab rimedju għal sitwazzjoni kkawżata b'negliġenza fl- osservar tar-regolamenti ta' dan l-att min-naħa tas-sid ta' l-art jew il- post. F'dan il-każ id-dipartiment ma jkunx obbligat li jħallas kumpens tad- danni li jistgħu jirriżultaw waqt it-tindif jew l-eradikazzjoni ta' l- istess diseases jew pests mill-istess post. Anzi, fejn is-sid jew kerrej, b'mod negliġenti jħalli li tiġi kkaġunata ħsara fuq il-proprjetà tiegħu, ikun obbligat iħallas lill-plant health service għas-servizz ta' l- eradikazzjoni li tkun saret fil-proprjetà tiegħu.

Apparti minn hekk, jekk bħala riżultat ta' l-operazzjoni biex jiġi eliminat kull forma ta' mard fi proprjetà ta' persuna ssir ħsara fuq il- proprjetà ta' terza persuna, is-sid ikun obbligat ukoll iħallas għall-ħsara li tkun saret fil-proprejta' tat-terza persuna.

U s-sid ta' l-ewwel proprjetà fejn ikun hemm il-mard jista' wkoll ikollu jħallas għall-kumpens tal-ħsara relatata li l-gvern ikollu jħallas lil third parties oħra kaġun ta' l-istess eradikazzjoni.

Allura s-sid li fuq il-proprjeta' tiegħu oriġinarjament ikun ġie identifikat il-mard, ikollu jħallas ukoll għall- ħsara li tista' ssir fuq prodotti ta' nies li jkollhom area li tmiss ma' l- istess area li fuqha jkun hemm il-mard, u li wkoll tkun ġiet impoġġija taħt kwarantina.

Subklawsola (3) ta' klawsola 25 titkellem fuq il-mod kif il-ministru, fuq parir tal-bord jiddetermina l-ammont ta' kumpens li għandu jitħallas meta tkun saret xi forma ta' ħsara min-naħa tal-plant health service waqt l- operat tagħha.

Ikun hemm il-proċedura kif għandu jiġi stabbilit il- kumpens li għandu jitħallas b'mod xieraq u ġust lil min tkun saritlu l- ħsara.

Subklawsola (4) ta' din l-istess klawsola tgħid li fil-każijiet fejn issir qerda bla bżonn min-naħa tal-plant health service ta' xi ħaġa li ma kenitx infestata, waqt l-eliminazzjoni ta' xi forma ta' mard fuq xtieli oħra u tkun saret xi ħsara minħabba negliġenza jista' jintalab kumpens.

Meta s-sid ma jkunx kuntent bl-istima tal-kumpens imsemmi f'subklawsola (3), dan ikollu d-dritt jieħu passi legali biex jingħata l-kumpens xieraq u ġust kif ikun jidhirlu hu.

Klawsola 26 titkellem fuq ħatra ta' spetturi biex jinforzaw id- dispożizzjonijiet ta' dan l-att.

Subklawsola (2) tgħid li l-ministru, bil- parir tad-direttur, jista' jinnomina wkoll uffiċjali tad-dipartiment biex ikunu spetturi temporanji.

Imbagħad klawsola 27 tispeċifika s-setgħat ta' dħul, tiftix u qbid.

Il-pulizija jkollha d-dritt li tkun assistita minn spetturi maħtura skond dan l-att biex jidħlu u jiċċekkjaw u jikkonfiskaw apparat jew materjal li jmur kontra l-interess ta' dan l-att.

Jiġifieri fejn ikun hemm suspett li xi produzzjoni agrikola jkun fiha traċċi ta' mard jew tkun qed issir produzzjoni b'sistema li tista' teffettwa ħażin jew li tista' xxerred mard fil-qasam agrikolu ta' pajjiżna, l-ispetturi maħtura apposta jkollhom id-dritt li jidħlu jiċċekkjaw u jieħdu kampjuni biex jagħmlu l-analisi neċessarja ħalli jkun diterminat x'passi jkunu jridu jittieħdu jekk ikun hemm xi mard.

Klawsola 28 tispjega fid-dettall li l-ispettur awtorizzat ikollu dritt li jiġbor materjal li jmur kontra l-ispirtu ta' dan l-att, iżda huwa għandu, malajr kemm jista' jkun, jinnotifika lis-sid li jkollu taħt idejh il- pussess ta' l-oġġett, bil-passi kollha li jkunu ttieħdu.

L-ispettur li jagħmel it-tfittxija għandu wkoll jagħti riċevuta ta' l-affarijiet li jkun ikkonfiska.

Klawsola 29 titkellem dwar ir-reati li jmorru kontra l-ispirtu ta' din il-liġi u tgħid:

Kull persuna li, kemm personalment jew permezz ta' impjegat jew aġent -

(a) tkabbar jew ikollha fil-pussess tagħha, tbiegħ, toffri għall- bejgħ, iġġorr jew tqassam b'xi mod -

(i) xi materjal veġetali, organiżmu li jagħmel il-ħsara, ħamrija, organiżmu li jagħmel il-ġid, materjal ta' l- ippakkjar li hi tkun taf li ġie importat f'Malta bi ksur tad-dispożizzjonijiet ta' dan l-Att; jew

(ii) xi ħaġa infestata b'organiżmu li jagħmel il-ħsara, li jaqa' taħt il-kontroll ta' dan l-Att jew suġġet għal xi avviż maħruġ skond l-artikoli 17 jew 18,

(b) li tattakka, tirreżisti, thedded jew tfixkel volontarjament lil xi spettur jew uffiċjal inkarigat waqt li jkun qed jaqdi l- funzjonijiet tiegħu skond dan l-Att;

(ċ) li tirrifjuta jew tittraskura li tobdi xi ordni jew direttiva magħmula b'mod legali jew mogħtija taħt dan l-Att;

(d) li, mingħajr l-ebda skuża raġonevoli, tonqos li twieġeb għal xi mistoqsija li tkun saritilha minn xi spettur jew uffiċjal awtorizzat jew li tipproduċi xi ħaġa li għandha tiġi prodotta skond dan l-Att;

(e) li tonqos milli tħalli li jsir xi tfittix jew spezzjoni skond dan l-Att;

(f) li ma tħallix jew li tittanta li ma tħallix lil xi persuna oħra li tħares l-ordnijiet jew direttivi, milli twieġeb mistoqsijiet, li ma tipproduċix xi ħaġa jew li ma tħallix li jsiru tfittxijiet jew spezzjonijiet skond dan l-Att;

(g) li xjentement jew bi traskuraġni tipprovdi tagħrif li jkun falz f'materja partikolari, bl-iskop li takkwista permess jew ċertifikat jew għat-tħaris intenzjonat tal-ħtiġiet ta' dan l- Att;

(h) li tibdel, tiffalsifika bi kwalunkwe mod, tħassar jew teqred xi dokument mogħti lil jew maħruġ mid-Direttur skond dan l-Att;

(i) li tikser xi waħda mid-dispożizzjonijiet ta' dan l-Att jew ta' xi regolamenti magħmulin taħtu,

tkun ħatja ta' reat taħt dan l-Att."

Jiġifieri jekk xi ħadd jikser xi waħda minn dawn ir-regolamenti li semmejt, ikun ħati ta' reat taħt dan l-Att.

Klawsola 30 titkellem dwar il-pieni u tgħid li fuq l-ewwel offiża jkun hemm multa ta' mhux aktar minn Lm200, imbagħad jekk tinstab ħati għat-tieni darba jew iktar, teħel multa ta' mhux aktar minn Lm500 jew priġunerija għal mhux aktar minn sena jew dik il-multa u l-priġunerija flimkien.

Subklawsola (2) imbagħad tgħid li barra dak stipulat f'subklawsola 30(1), meta bniedem jinstab ħati ta' xi reat skond dan l-att, il-qorti tista' tikkonfiska jew tiġbor kull ħaġa li tkun ġiet użata fir-reat, u anke timponi multa addizzjonali ekwivalenti għall-qligħ li jkun sar minn xi prodott li jkun diġà ġie mibjugħ.

Jiġifieri meta l-prodott ikun inbiegħ issir stima tal-prodott u s-sid jew il-kerrej ikun obbligat iħallas l- istess ammont bħala multa.

Barra minn hekk il-qorti tista' wkoll tiġbor multa bbażata fuq il-qligħ li jkun sar jew li jkun seta' sar bl-eżekuzzjoni ta' l-istess reat.

Biex nieħdu eżempju ċar, jekk bniedem ikollu tomna raba' li fiha jkollu prodott li jmur kontra l-ispirtu ta' dan l-Att u jkun biegħ nofsu għall-valur ta' Lm100, u min-nofs l-ieħor ikun smat li jista' jinġabar il-valur ta' Lm100 oħra, allura l-qorti tista' tordnalu jħallas l- ekwivalenza ta' Lm200 li jkun qala' fl-esekuzzjoni ta' l-istess reat.

Il- qorti tista' wkoll tħassar kull permess mogħti skond dan l-Att u ma tħallix li l-persuna li tkun instabet ħatja milli jkollha permess simili għal perijodu ta' mhux aktar minn tliet snin.

Sur President, klawsola 31 titkellem dwar dawk il-każijiet ta' kontravvenzjoni kontra dan l-att u qed tgħid li peress li dawn ir-reati, meta mqabbla ma' reati oħra, huma żgħar, meta jkun hemm każijiet ta' kontravvenzjoni kontra dan l-att, dawn il-każijiet jistgħu jiġu trattati f'livell inqas minn dak ta' maġistrat.

Klawsola 32 qed tagħti d-dritt ta' ħruġ ta' avviżi legali u subklawsola (1) tagħha tgħid hekk:

''(1) Il-Ministru jista' jagħmel regolamenti, b'mod ġenerali biex jingħata effett lil kull waħda mid-disposizzjonijiet ta' dan l-Att, u b'mod partikolari, jista' jagħmel regolamenti għall-għanijiet kollha li ġejjin jew għal xi wieħed minnhom:

(a) biex jipprojbixxi jew jirrestrinġi l-introduzzjoni f'Malta ta' xi materjal veġetali li x'aktarx iddaħħal f'Malta xi organiżmu li jagħmel il-ħsara, kemm jekk ikun diġa` preżenti f'Malta kif ukoll jekk ma jkunx, jew li jkollu karatteristiċi noċivi jew mhux mixtieqa jew li jkun jippartjeni għal xi razza mhix mixtieqa;

(b) biex jipprojbixxi jew jirrestrinġi f'Malta ta' –

(i) xi ħamrija, materjal ta' l-ippakkjar jew xi ħaġa oħra speċifikata fir-regolamenti li x'aktarx iddaħħal f'Malta xi organiżmu li jagħmel il-ħsara kemm jekk ikun diġa` preżenti f'Malta kif ukoll jekk ma jkunx, jew;

(ii) xi organiżmu li jista' jagħmel il-ħsara jew xi organiżmu li hu jew li jkun allegat li jkun organiżmu li jagħmel il-ġid;

(ċ) biex jaħtar postijiet ta' dħul u stazzjonijiet tal-kwarantina;

(d) biex jippreskrivi l-proċeduri li għandhom jiġu segwiti minn xi spettur jew minn persuna oħra fl-eżerċizzju tas-setgħat jew fit- tħaddim tad-dmirijiet skond dan l-att;

(e) biex jippreskrivi l-proċeduri li għandhom jiġu adottati għat- trattament ta' xi materjali importati regolati b'dan l-Att u tal-mezzi ta' ġarr li jġibuhom f'Malta biex jimpedixxi jew jikkontrolla d-dħul f'Malta ta' organiżmi li jagħmlu l-ħsara;

(f) biex jipprovdi għall-kontroll u l-kura ta' materjal veġetali miżmum jew imkabbar b'mod iżolat jew f'kondizzjonijiet ta' kwarantina kemm jekk ikun fi stazzjonijiet ta' kwarantina jew x'imkien ieħor;

(g) biex jitlob il-provvista u l-manutenzjoni ta' dawk il-faċilitajiet skond kif raġonevolament preskritt;

(h) biex jipprovdi għall-ispezzjonar ta' materjal veġetali, domestiku, ħamrija jew materjal ta' l-ippakkjar għall-esportazzjoni u biex jinħarġu ċ-ċertifikati fitosanitarji u passaporti tal-pjanti;

(i) biex jippromwovi l-koordinazzjoni u l-kooperazzjoni bejn id- Dipartimenti tal-Gvern u terzi persuni sabiex jiġu implimentati u infurzati d-disposizzjonijiet ta' dan l-Att;".

Mr Speaker, din il-liġi se tiġi mibnija proprjament fuq klawsola 32.

Fil- fatt klawsola 32 qed tagħti l-poter lill-ministru li joħroġ avviżi legali f'kull fergħa u f'kull qasam ta' l-agrikoltura ħalli b'hekk permezz ta' l- avviżi legali jkunu jistgħu jinħarġu r-regolamenti neċessarji li permezz tagħhom se tiġi mħaddma din il-liġi.

Klawsola 33 imbagħad hija maqsuma fi tliet subklawsoli.

L-ewwel waħda titkellem dwar l-ispejjeż anormali li jseħħu fit-twettiq tax-xogħol ta' inspectors u authorised officers, bħal per eżempju, meta jkun hemm il-bżonn ad hoc li jinkera makkinarju biex jinġarr ċertu materjal.

Din is- subklawsola qed tgħid ukoll li min jitfa' materjal ikkontaminat fuq xi sit partikolari jkun obbligat li jħallas għall-kiri ta' l-apparat biex jkun jista' jiġi esegwit it-tindif u l-eliminazzjoni tal-prodotti li jkunu nfettati.

Min-naħa l-oħra, subklawsola (2) titkellem dwar ħlas lill-gvern li persuna tkun obbligata tħallas jekk tkun għamlet dannu fi proprjeta` minħabba negliġenza.

L-aħħar subklawsola mbagħad tgħid li jekk ma jsirx ħlas lill-gvern, jiġifieri lill-health plant service, dan jiġi kkonsidrat bħala dejn lill-gvern min-naħa tal-kerrej jew tas-sid.

L-aħħar klawsola li għandna f'dan l-abbozz ta' liġi, jiġifieri klawsola 34, titkellem fuq il-mod kif il-liġi eżistenti se tiġi repealed, pero` sakemm jiddaħħlu l-avviżi legali l-ġodda, il-liġi eżistenti tista' titqies bħala li għadha in vigore.

Grazzi, Sur President.

THE DEPUTY SPEAKER: Nirringrazzjak.

Iktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L- Onor. Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Sur President, min-naħa tagħha l-oppożizzjoni taqbel ma' dan l-abbozz ta' liġi għax dejjem huwa ta' ġid għal pajjiżna li jkomplu jissaħħu l-istrutturi legali li jsostnu l-qasam agrikolu fid-dawl ta' ċertu mard u ta' ċerti nuqqasijiet oħra li qed jesperjenzaw pajjiżi oħra f'dan il-qasam.

L-oppożizzjoni tħares b'interess lejn dan l-abbozz ta' liġi mhux mil-lat ta' dak li għadu kemm qal il-Ministru għall- Agrikoltura u Sajd, jiġifieri mill-aspett tekniku ta' l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna.

M'hemmx dubju li dwar l-aspett tekniku se jkollna ċans li nelaboraw iktar fi stadju ta' kumitat, pero` jien nixtieq li matul dan id-dibattitu l-gvern jispjega b'mod ċar x'għamel matul dawn l-aħħar sentejn biex jirristruttura lill-qasam ta' l-agrikoltura.

Jien nixtieq li fil- winding up il-ministru jagħti rendikont ta' l-investiment li l-gvern wettaq matul dawn l-aħħar sentejn sabiex jara li jkun hemm l-istrutturi meħtieġa f'dan il-qasam.

Nixtieq ukoll inkun naf x'se jagħmel il-gvern fis-sena, sentejn u tliet snin li ġejjin.

Sur President, din in-naħa temmen bil-politika ta' Svizzera fil-Mediterran għaliex din il-politika tiffoka l-iktar fuq iċ-ċirkostanzi tal-poplu tagħna.

Mill-banda l-oħra l-gvern jemmen li Malta għandha tkun membru sħiħ ta' l-Unjoni Ewropea u għalhekk naħseb li l-gvern jagħmel tajjeb jekk f'dan l-istadju jgħarrafna bl-investiment li sar biex dawk il-Maltin u l-Għawdxin li jaħdmu f'dan il-qasam jew inkella li qegħdin jistudjaw dwar dan il-qasam jitħarrġu f'universitajiet Ewropej.

Jien naħseb li issa li l-partit Nazzjonalista ilu iktar minn sentejn fil-gvern, wasal iż-żmien li jgħidilna kemm tħarrġu żgħażagħ u uffiċjali tal-ministeru għall-agrikoltura u sajd biex għada pitgħada jkunu kapaċi jamministraw u jmexxu l-istruttura li tipprovdi din il-liġi.

F'pajjiżna għandu jkompli jkollna settur agrikolu li jrendi, mhux biss għall-ġid tal-ħaddiema tal-ministeru tal-biedja u sajd imma wkoll għall-ġid komuni tal-Maltin u l-Għawdxin kollha, u għalhekk ikun tajjeb jekk wieħed jistaqsi kemm saru laqgħat ma' l-importaturi tal-pjanti u x'osservazzjonijiet jew diffikultajiet qanqlu dawn l-importaturi.

Aħna rridu niftakru li pajjiżna huwa gżira u tagħmel kemm tagħmel kontroll, dejjem jibqa' lok għal ċerti abbużi.

Għalhekk laqgħat bħal dawn iħallu impatt qawwi għaliex għaliex l-individwu jsir konxju ta' dak li qed jilleġisla l-gvern, hu min hu, dwar dak li qed jipprattika bħala struttura.

Ikun tajjeb jekk il-ministru jgħidilna jekk ġewx esperti biex ifehmu lill- uffiċjali tad-dipartiment ta' l-agrikoltura dwar kif għandhom jagħmlu enforcement u management tajjeb dwar dak li qed nilleġislaw.

Nixtieq li meta jkun qed jagħmel il-winding up, il-ministru jgħidilna wkoll jekk sarux laqgħat bejn id-diretturi u jekk iva, x'irriżulta minn dawn il- laqgħat ħalli b'hekk inkunu nistgħu nidentifikaw eżattament l-intoppi li m'hemmx dubju li se jkollna nħabbtu wiċċna magħhom ilkoll.

B'hekk anke meta għada pitgħada niġi biex nagħmel il-kritika tiegħi, almenu nkun ingħatajt background dwar fejn qed nantiċipaw li naslu minkejja n- nuqqasijiet li jġibu dawn il-bidliet.

Għalkemm fl-imgħoddi kellna ċerti disfatti, fl-istess ħin kellna wkoll ċerti avvanzi.

Per eżempju, fis-snin tmenin pajjiżna, grazzi għall- amministrazzjonijiet Laburisti, kien irnexxielu jintroduċi l-esportazzjoni tal-gladjoli u tal-krisantemi.

Dan il-pass mhux biss ta dimensjoni ikbar lis-settur agrikolu u ħoloq tip ta' esportazzjoni li tista' titkattar, tinfirex u tikber, talli żied id-dħul tan-nies li jappartjenu lill-qasam tal-biedja.

Imma sfortunatament, wara ftit żmien, il-pajjiżi li kienu qed jiġu esportati lejhom dawn il-prodotti waqqfu l-importazzjoni tagħhom minħabba ċertu mard li kien qed jirriżulta.

Sal-lum għadna ma rnexxielniex nerġgħu nibdew nesportaw lejn dawn il-pajjiżi.

Hawnhekk għandna nindunaw kemm huwa importanti l-enforcement.

Huwa biżżejjed li nsemmi l- esportazzjoni tal-patata lejn is-suq Olandiż.

Jekk Allaħares qatt one fine day titfaċċa xi marda f'pajjiżna u tintlaqat il-patata, naturalment l- Olanda taqbad u twaqqaf dan il-proċess bil-konsegwenzi li dan iġib miegħu għall-bdiewa u għall-poplu kollu, u kif ġara fil-każ ta' l-importazzjoni tal-gladjoli u tal-krisantemi, huwa diffiċli ħafna li terġa' tibni dik it- tip t'esportazzjoni.

Il-ministru preċedenti, sieħbi l-Onor.

Ċensu Galea, kien introduċa numru ta' varjetajiet ta' patata għall-esportazzjoni.

Jien m'għandi xejn kontra li jiġu ntrodotti dawn il-varjetajiet għall-esportazzjoni, pero` meta kont tkellimt ma' l-uffiċjali tad-dipartiment ta' l-agrikoltura konna qbilna li għall-ħames snin ta' wara nipproduċu varjeta` waħda ta' patata għall- esportazzjoni.

Aħna fehmna lill-esportaturi li jekk inħallu li jidħlu f'Malta ħames varjetajiet ta' żrigħ ta' patata, inkunu qed inkabbru r- riskju li jiddaħħal il-mard.

Kemm l-agricultural export marketing board kif ukoll l-esportaturi Olandiżi qablu li dan jagħmel ħafna sens u għalhekk flimkien konna ddeċidejna li nkabbru l-varjeta` Alpha għall-esportazzjoni.

Ara llum l-awtorita` kkonsidrat li terġa' tibda ddaħħal varjetajiet oħra li hi temmen li huma iktar kompatibbli u vantaġġjużi.

THE DEPUTY SPEAKER: Onor. Farrugia, niġbidlek l-attenzjoni li sar il- ħin.

Tibqa' in possession?

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Iva, nibqa' in possession.

THE DEPUTY SPEAKER: Nitlob lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd biex, jekk jogħġbu, iressaq l-aġġornament.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar it- Tlieta, 27 ta' Marzu fid-9.00 a.m. b'din l-aġenda:

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kwarantina tal-Pjanti - Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kunsill Malti għall-Iżvilupp Ekonomiku u Soċjali - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Amministrazzjoni ta' Art tal-Gvern - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni ta' l-Erarju - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta - Tielet Qari; u

Riżoluzzjoni tal-Prim Ministru dwar il-qagħda fil-pajjiż - Kontinwazzjoni.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Ippjanar ta' l-Iżvilupp - Kumitat Permanenti.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza tad-Dwana - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni u l-Privatezza tad-Data - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Condominia - Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Rimarki?

L-Onor.

Abela.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

L-Onor.

Carmelo Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Sur President, fil-ħin li għandi għalija llejla nixtieq nitkellem fuq dak li semma' l-ġimgħa li għaddiet is-Segretarju Parlamentari Mugliett biex jipprova jwieġeb għal dak li kien qajjem f'din il-Kamra l-Onor.

Joe Mizzi, il-kelliem ewlieni ta' l-oppożizzjoni fuq l- ambjent kif ukoll membru f'isem l-oppożizzjoni fl-Awtorita` ta' l-Ippjanar.

Fl-aġġornament tiegħu tal-ġimgħa li għaddiet is-Segretarju Parlamentari Mugliett ipprova jdur u jilgħab bil-kliem fuq l-affarijiet li ġraw.

Infakkar li l-oppożizzjoni permezz tal-ħabib tiegħi l-Onor.

Joe Mizzi semmiet li f'dak li għandu x'jaqsam ma' tħammil u xogħol relatat mal- kumpless sportiv tal-Kottonera kien hemm rimi ta' ħamrija fil-baħar.

Dwar dan kienu anke ġew esebiti ritratti li ġew impoġġija wkoll fuq il-Mejda tal- Kamra.

Tant hu hekk li l-istess Awtorita` ta' l-Ippjanar imbagħad kellha toħroġ enforcement notice biex dan ma jibqax jiġri.

Fid-diskors tiegħu, l-Onor.

Mugliett ipprova jilgħab u jdur bil-kliem biex ma jgħidx li dawn il-fatti ġraw, imma min-kliemu stess ħareġ li għalkemm hu m'huwiex responsabbli għal dawn l-affarijiet, fil-fatt hemm min hu responsabbli.

Dan juri li l-partit Nazzjonalista fil-gvern għadu l-istess partit ta' qabel l-1996.

Wara t-telfa elettorali ta' l-1996 kienu qalu li l-lezzjoni ħaduha pero` issa jirriżulta bil-provi - mhux fuq dan il-każ biss imma anke fuq każijiet oħrajn - li l-partit Nazzjonalista għadu l- istess; ma tgħallimx, anzi pjuttost ġaladarba rnexxilu jirbaħ l-elezzjoni ta' l-1998, wara t-22 xahar ta' gvern Laburista, mar għall-agħar.

Wieħed jista' josserva wkoll li kemm qabel l-1996 u anke llum, ir- responsabbilta` politika donnu ma jrid jerfagħha ħadd.

F'dan il-pajjiż, jiġri x'jiġri, ħadd ma jerfa' r-responsabbilta` politika, ministru wara l- ieħor ifarfar ir-responsabbilta` ministerjali minn fuqu għal fuq ta' taħtu.

Naturalment ta' taħthom jagħlqu ħalqhom u jibqgħu fil-pożizzjonijiet li jkunu għaliex jekk l-iżball veru jkun sar minn ta' taħthom, allura l- ministru għandu jara x'passi jieħu.

Jien ngħid li l-irġulija titlob li kull ministru jerfa' ir-responsabbilta` politika tiegħu u mhux nibqgħu bil- kultura ta' xejn m'hu xejn.

Is-Segretarju Parlamentari Mugliett qal li l-construction management plan ma kienx sar, meta dan suppost kien sottomess.

Jien m'iniex espert imma mill-ftit li sirt naf, dan il-construction management plan ifisser li meta wieħed ikun qed jagħmel ċertu xogħol, bħal xogħol ta' tħammil, irid jara fejn u kif se jiddisponi mill-materjal li jibqa'.

Imma għalkemm minn dan kollu ma sar xejn, xorta qisu ma ġara xejn.

Naħseb li dawn huma affarijiet li mhux biss jirriflettu ħażin fuq min igħidhom imma jirriflettu ħażin ukoll fuq il-gvern kollu kemm hu.

Meta bdejt l-intervent tiegħi għedt li fl-aġġornament tiegħu l-Onor.

Mugliett ipprova mhux biss ma jerfax ir-responsabbilta` politika li suppost għandu jerfa' talli aktar minn hekk jirriżulta li ġraw affarijiet li ma kellhomx jiġru minħabba dawn in-nuqqasijiet.

Jien m'iniex qed ngħid li ħadd ma jiżbalja, imma għallinqas mhux qisu ma ġara xejn.

Isir ħafna diskors fuq l-ambjent u dwar kemm qed naħdmu favur l-ambjent imbagħad meta niġu għall-fatti addio l-ambjent u addio kollox .

Punt ieħor li nixtieq insemmi huwa dwar il-multa.

Meta l-Awtorita` ta' l- Ippjanar investigat il-każ u rat li fil-fatt kien hemm affarjiet li mhux suppost saru, waħħlet multa.

U s-Segretarju Parlamentari kulma għamel kien li staqsa x'ġara minn dan ix-show kollu ta' l-Onor.

Mizzi.

Huwa qal li l- Lm1000 multa li waħlu mhux se joħroġha hu jew is-segretarjat imma se titnaqqas mill-budget ta' l-isports.

U allura l-mistoqsija li nixtieq nagħmel jien lill-ħabib kollega tiegħi l-Onor.

Mugliett hi għalfejn din il- multa se titnaqqas mill-budget ta' l-isports.

Jien ngħid li għandu jeħel min kien responsabbli minn dan it-tfigħ li sar b'mod abbużiv u llegali.

Jekk is-Segretarju Parlamentari ma refax ir-responsabbilta` politika, ma narax għalfejn issa għandu jerfa' r-responsabbilta` finanzjarja.

Jekk kien il-kuntrattur li kien responsabbli li mar 'il hinn minn dak li kellu permess għalih jew minn dak li suppost għamel, allura għaliex m'għandux jitgħabba hu bil-piż?

Jew għax il-kuntrattur forsi nzerta mill-istess distrett tagħna jew forsi qrib tagħna dawn l-affarijiet jiġu kkunsidrati iktar minn affarijiet oħra?

Jien ngħid li l-multa m'għandhiex titnaqqas mill-budget ta' l-isports imma għandu jħallasha min għamel l-iżball; jekk l- iżball sar min-naħa tal-kuntrattur għandu jħallas il-kuntrattur u jekk l- iżball sar min-naħa tas-segretarjat jew tad-dipartiment, ir-responsabbilta` politika wkoll għandha titħallas u mhux kulħadd ifarfar fuq ħaddieħor.

It-tielet ħaġa li nixtieq insemmi fuq dan il-każ hi dwar jekk l-Onor.

Mizzi jridx li x-xogħol fuq il-kumpless tal-Kottonera jsirx jew le.

Jiena bħala kelliem ewlieni ta' l-oppożizzjoni dwar l-isports, u nista' ngħid il- Partit Laburista kollu, irridu li dan ix-xogħol jitlesta kemm jista' jkun malajr, l-ewwelnett għax f'pajjiżna għandna bżonn li jkollna iktar faċilitajiet sportivi u t-tieni nett għaliex din pajjiżna dalwaqt se jorganiżża l-Logħob tal-Pajjiżi ż-Żgħar.

Nittama li ma nerġgħux ngħaddu mill-istess esperjenza li għaddejna minnha fl-1993 meta kienet qed tinbena l-pixxina nazzjonali fejn l-atleti tagħna ma kellhomx żmien biżżejjed biex jużaw il-pixxina nazzjonali li finalment kellu jsir fiha l-avveniment relatat ma' l-għawm.

Konna bdejna at par minflok b'vantaġġ fuq l-atleti barranin, meta suppost kellna għallinqas nieħdu l-benefiċċju li konna qed nikkompetu f'pajjiżna stess.

Għalhekk aħna rridu li x-xogħol mhux biss isir iżda jsir bis-serjeta` u mhux b'detriment għall-ambjent, per eżempju f'dan il-każ il-baħar, fejn biex nagħmlu ħaġa nħassru oħra.

Wieħed għandu jiftakar ukoll li l-baħar jagħmel ntegrali mill-ambjent ta' pajjiżna u li jekk nagħmlu ħsara lilu nkunu qed nagħmlu ħsara wkoll lis- settur turistiku.

Jekk pajjiżna għandu xi ħaġa x'joffri, dan huwa proprju l-baħar u għalhekk għandna nibżgħu għalih mhux biss minħabba t-turisti imma anke għalina stess.

U qed insemmi s-settur turistiku biss bħala eżempju.

Bi kliemu stess is-Segretarju Parlamentari ammetta li saru l-iżbalji u dan juri li kien hemm nuqqas ta' ppjanar.

Filwaqt li rridu li x-xogħol jitlesta kemm jista' jkun malajr, ma rridux li dan isir b'detriment għall- ambjent.

It-tieni punt li nixtieq insemmi u li m'għandu x'jaqsam xejn ma' dan li għadni kif semmejt, huwa dwar il-Jum Nazzjonali taż-Żgħażagħ.

Il-ġimgħa li għaddiet kien il-21 ta' Marzu u issa saret drawwa li f'din il-ġurnata jsiru diversi stqarrijiet dwar iż-żgħażagħ u bħal ġranet oħrajn, bħal Jum il-Mara u Jum l-Omm, tiġi din il-ġurnata, nagħmlu ftit fuss anke permezz tal-media imbagħad jgħaddi kollox.

Naturalment il-problemi jibqgħu hemm, l-istqarrijiet isiru, ir-ritratti jittieħdu fuq il-ġurnali pero` mbagħad nispiċċaw biex il-problemi xorta jibqgħu hemm.

Hemmhekk għandu jibda l-veru xogħol mhux biss noqogħdu nsemmu l-problemi.

Iż-żgħażagħ għandhom ħafna pożittiv u allura huwa importanti ħafna li nibnu fuqu.

Ta' spiss nisimgħu fuq l-aħbarijiet u permezz tal-media fuq problemi relatati maż-żgħażagħ.

Pero` ċertament li ftit li xejn jissemmew affarijiet pożittivi bħall-volontarjat, anke fil-qasam tal-Knisja per eżempju li minn żmien twil ilha attiva f'dan il-qasam, kif ukoll iż- żgħażagħ li jipparteċipaw fil-qasam tal-volontarjat marbut mal-Knisja, volontarjat ieħor lajk biex insejjaħlu hekk, kif ukoll fil-qasam sportiv.

Hemm eluf ta' żgħażagħ li jieħdu sehem f'dawn l-attivitajiet.

Fil-ftit tal-ħin li baqagħli nixtieq niġbed l-attenzjoni għal xi problemi li hu importanti li nagħtu kashom u mhux sempliċiment jgħaddi Jum iż-Żgħażagħ, nagħmlu l-istqarrijiet u nieqfu hemm.

Huwa importanti li pajjiżna jagħmel l-isforzi kollha neċessarji biex joħloq iktar opportunitajet ta' xogħol u mhux noqogħdu noħolmu u nittamaw li ż-żgħażagħ tagħna għada pitgħada jistgħu jsibu xogħol fl-Unjoni Ewropea, apparti li din minnha nnifisha m'hijiex l-istampa vera; m'għandix il-ħin li noqgħod nidħol fid-dettall.

Jekk naraw iċ-ċirkostanzi kif inhuma llum insibu li huwa ta' tħassib li 56% taż-żgħażagħ li qed jirreġistraw għax- xogħol qed jireġistraw fl-inqas livell għal xogħol elementari.

Jien naħseb li dan hu marbut direttament mal-qasam edukattiv.

Qasam ieħor li hemm bżonn li nagħtu kasu bis-serjeta` hu li t-tibdil li hemm bżonn li jsir għandu jsir bis-sens għax fl-aħħar mill-aħħar qed nitkellmu fuq suġġett li jolqot il-futur taż-żgħażagħ tagħna.

Meta naraw li 26% ta' l-istudenti ma jkomplux jistudjaw wara li jagħlqu s-16-il sena ċertament li nindunaw li għandna l-problemi.

Irridu naraw għalfejn dawn l-istudenti żgħażagħ qed jagħżlu li mas-16-il sena jieqfu u ma jkomplux bl-istudju tagħhom.

Għalhekk huwa importanti li nagħmlu dawk it-tibdiliet neċessarji fis- sistema edukattiva biex din tkun valida u tattira iktar studenti sabiex ikomplu jistudjaw wara li jagħlqu s-16-il sena.

Tajjeb ukoll li nsemmi l-problemi marbuta mad-drogi, ma' l-abbuż ta' l- alkoħol u mat-tipjip.

Hu importanti li l-ħidma tkompli tiżdied biex dawk iż-żgħażagħ li sfortunatament jinġarru minn dawn id-diffikultajiet nippruvaw ngħinuhom mill-aħjar li nistgħu.

Punt ieħor ta' qabel ta' l- aħħar li nixtieq insemmi hu dwar l-isfruttament fil-postijiet tad- divertiment.

Filwaqt li kulħadd għandu d-dritt li jagħmel l-qliegħ ġust tiegħu għaliex ikun investa u jkun qed joffri divertiment liż-żgħażagħ, ċertament li ma nistgħux naqblu ma' l-isfruttament, xi kultant esaġerat, li jkun qed isir.

L-aħħar punt li nixtieq insemmi hu li llum ninsabu ħamest ijiem biss 'il bogħod minn Jum il-Ħelsien.

Il-Partit Laburista ċertament li jgħożż il- ħelsien sħiħ ta' pajjiżna li nkiseb fil-31 ta' Marzu ta' l-1979.

Imma fl- istess waqt li niftakru fil-ħelsien sħiħ ta' pajjiżna rridu nħarsu wkoll lejn il-futur.

Filwaqt li għandna naħdmu ma' kulħadd biex il-futur ta' pajjiżna jkun aħjar, irridu nagħmlu dan billi ngħożżu l-ħelsien u s- sovranita` ta' pajjiżna.

Id-deċiżjonijiet li hemm bżonn li jittieħdu għandna neħduhom aħna.

Għandna nħarsu lejn futur aħjar bil-fiduċja li aħna għandna fil-poplu tagħna filwaqt li nibqgħu rajna f'idejna.

Grazzi, Sur President.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Rita Law.

ONOR.

RITA LAW: Nirringrazzjak.

Sur President, fil-ftit ħin li għandi xtaqt li nitkellem ftit fuq dak li nisma' matul il-ġurnata.

Dawn huma osservazzjonijiet li nħossni fl-obbligu li nitkellem fuqhom.

L-ewwel opportunita` li jkolli biex nitkellem f'kull aġġornament, dejjem inħossni fl-obbligu li nitkellem fuq il-qasam tiegħi bħala kelliema ta' l- oppożizzjoni dwar l-assistenza soċjali u l-familja.

Xtaqt nibda biex nitkellem fuq il-livell ta' l-għajxien tal-familja Maltija llum, ġejja minn fejn ġejja.

Huwa fatt magħruf li l-familja Maltija tinsab għaddejja minn ċerti problemi finanzjarji.

Kulħadd jgħidlek li l-ħajja f'Malta hi għolja esaġerata u l-mod ta' kif il-familji Maltin qegħdin igħixu f'pajjiżna sar iktar jissejjaħ ħajja ta' robots milli ħajja ta' familji biex igħixu, igawdu u jieħdu l-benefiċċji kollha li wieħed suppost jieħu f'ħajtu.

Tiskanta kemm ir-rwol tal-familja Maltija qed jinbidel.

Il- familja ma fadalliex mumenti liberi għaliex kulħadd jipprova jagħmel ftit xogħol żejjed biex jaqla' aktar flus ħalli jkun jista' jmantni lil uliedu.

Jekk persuna ma ssibx xogħol extra trid tara kif se tipprova tqanċeċ.

Jekk, per eżempju, familja jkollha bżonn tbajjad, minflok ma tqabbad lil xi ħadd qed tipprova tara kif tagħmel biex tagħmel ix-xogħol hi stess għaliex il-finanzi qegħdin jitnaqqru mill-idejn.

Taxxi, multi u liċenzji kuljum!

Ma tiftaħx gazzetta li ma taqrax b'xi taxxa ġdida li tkun se tgħafaslek il- but u tiekol minn dawk il-finanzi li tkun qlajt matul il-ġimgħa.

Illum f'dan il-Parlament għaddiet il-liġi dwar il-Protezzjoni ta' l- Erarju.

Fil-fatt din m'hi protezzjoni xejn għaliex se tkun qed tagħti poter lill-ministru biex jekk ifettilu jisbaħ filgħodu u jiddeċiedi li jgħolli jew iżid xi taxxa, ikun jista' jagħmel dan.

Iktar taxxi u iktar multi!

Għalkemm il-familji Maltin qegħdin iħallsu t-taxxi u jagħmlu l- isforzi tagħhom biex iħallsu l-kontijiet tad-dawl u l-ilma, il-gvern mhux qed iħares lejn minn fejn ġejjin il-piżijiet u r-rwoli ġodda tal-familja.

Naf ħafna każijiet ta' familji li tant qegħdin jgħaddu minn ġenn li qed ikollhom jieħdu l-pilloli tal-kalmanti.

Naf b'familji li saħansitra spiċċaw isseparaw minħabba problemi finanzjarji.

Dan seta' forsi kellu xi ħanut jew daqsxejn ta' negozju u llum irid ikompli jħallas il-kambjali mal- bank jew il-flus li kien issellef biex jinvesti fl-istabbiliment tiegħu u minħabba f'hekk jinħolqu problemi kbar.

Jien niskanta meta jiġu hawnhekk id-deputati Nazzjonalisti u jiftaħru kemm qed jaraw l-ekonomija, l-investiment u x-xogħol fil-pajjiż sejrin tajjeb.

Niskanta kif dan il-gvern għandu l-wiċċ jitkellem b'dan il-mod meta fir- realta` l-familji qegħdin igħixu b'ħafna differenzi.

Din hi viżjoni differenti għall-aħħar.

Meta jien nitkellem maż-żgħażagħ jgħiduli li kultant jiddejqu jisimgħu l-aħbarijiet għax ma jistgħux jifhmu kif jista' jkun li min igħid ħaġa u min jgħid oħra fuq l-istess suġġett!

Min igħid abjad u min igħid iswed!

Min igħid li kien hemm ħafna nies għal ċertu meeting imbagħad jiġi xi ħadd ieħor u jgħid li kien hemm erbgħa min-nies!

Dan x'jiġifieri?

Lanqas li ma tkunx qed tarahom b'għajnejk l-affarijiet!

Kif jista' jkun li l-gvern qed jaħbi tant realtajiet minn dan il-pajjiż!

Li kieku l-poplu Malti jħallas it-taxxi u jara l-frott f'pajjiżna, kieku wieħed jagħlaq għajnejh u jgħid li dan il-gvern għandu pjan għal pajjiżna u forsi wara xi żmien nieħdu r-ruħ.

Kieku dan kien il-każ, min ikun qed jagħmel ftit sagrifiċċju, hu jew uliedu, 'il quddiem ikun jista' jgħid li se jara l-frott.

Imma minn dan kollu ma jsir xejn u għal budget wara ieħor niġbru l-flus minn fuq it-taxxi tan-nies, isiru ħafna wegħdiet u ħafna stqarrijiet li t-toroq se jiġu rranġanati imbagħad minn dan kollu ma jsir xejn.

Jien ma nistax nimmaġina kif dan il-gvern għandu l-wiċċ ikompli jagħmel stqarrija wara l-oħra biex ikompli jiġbor it-taxxi.

Kif jista' jkun li ma tgħid xejn meta tħallas it-taxxi l-ħin kollu imbagħad ma tarax investiment fuq ix-xogħol għaż-żgħażagħ tagħna u għal uliedna?

Kif jista' jkun li tħallas il-bolol u t-taxxi mbagħad jibda jittnaqrulek il-benefiċċji soċjali?

Qegħdin isibu mitt skuża biex inaqqsulhom miċ-cheque taċ- children's allowance li kien jibagħtilhom il-gvern Laburista.

Daqqa jgħidulhom għaliex ma mlewx il-formola tajjeb, daqqa jgħidulhom għaliex mhumiex intitolati iktar għal ċertu benefiċċji u daqqa ħaġa u daqqa oħra sakemm jispiċċaw igħidulhom li mhux se jieħdu aktar benefiċċji soċjali.

Nieħdu, per eżempju, l-anzjani.

Kemm kienu jgħidulhom li rashom mistrieħa b'partit Nazzjonalista fil-gvern!

Taf x'naf ingħid li lill-anzjani kollha li qegħdin fid-djar tal-gvern qed jeħdulhom 60% mill-introjtu kollu li għandhom.

Lill-istudeni dawn kienu jgħidulhom li se jagħtuhom l-istipendji sħaħ biex imbagħad mhux talli ma tawhomlhomx sħaħ talli min kiteb din il-kelma ta' stipendji sħaħ fuq il-programm elettorali kważi kważi naħseb li seħet is- siegħa u l-mument li kitibha għaliex meta ġew daharhom mal-ħajt sabu li l- ħofra ma kenitx ħrafa.

Imbagħad kellhom bilfors igħidu l-verita` lill- poplu u kellhom jirrestrinġu rwieħhom għal ċerti benefiċċji, anke l- istipendju kellhom jagħmluh biċċa jew naqra jew nitfa.

U dan mhux biżżejjed għaliex kif smajna fil-mezzi tal-media anke x-xogħol li kienu joffru lill-istudenti fis-sajf qed jispiċċa.

Imbagħad xi ngħidu għal dawk li għandhom jieħdu lura xi Lm400 jew Lm500 minn ħlas żejjed li għamlu f'taxxi.

Aktar ma jkollok tieħu inqas għandek ċans li teħodhom.

Din hi s-sitwazzjoni llum.

Gvern Nazzjonalista ma jgħaddi l-ebda liġi għal dawk il-persuni li għandhom jieħdu l-flus mingħand il-gvern, imma jgħaddiha għal dawk li għandhom jagħtu.

Jien naf anzjani li l-gvern qed jitlobhom biex iħallsu t-taxxa minn sena qabel.

Ara min jista' jobsor anzjan sena wara x'se jiġri minnu!

Imma t-taxxa xorta waħda jrid jibqa' jħallasha.

Din hija arroganza.

Il-Bank Ċentrali jgħid lill- gvern biex ma jkomplix iberbaq flus u l-gvern ikompli jintaxxa lill-poplu u jeħodlu l-flus biex imbagħad ikollu x'jonfoq hu personali!

Imbagħad ikollok xi Ministru, bħalma għandna l-Ministru għal Għawdex, li ssiefer u tieħu magħha 25 ruħ!

Sur President, il-bozza l-ħamra xegħlet u ilha li xegħlet.

Il-Bank Ċentrali ilu jwissi lill-gvern biex ma jberbaqx flus għaliex pajjiżna għandu dejn nazzjonali u l-iżbilanċ tal-pajjiż hu wieħed kbir fejn qed joħroġ iktar milli jdaħħal.

U aħna jiddispjaċina meta naraw xi liġi bħal din tgħaddi minn dan il-Parlament u qisu qatt ma ġara xejn.

B'din il-liġi il-gvern qed jingħata aktar poter biex ikompli jiġbor it-taxxi.

Din il- liġi jien insejħilha tax-xfafar u ta' l-istalletti li lanqas biss tagħti kas tas-soċjeta`.

Din hija liġi anti-kostituzzjonali u anti-demokratika.

Dan il-gvern qata' wkoll il-benefiċċju għall-persuni li kienu jieħdu l- iskimmed milk; l-ewwel kellna l-iskimmed milk li kien jingħata lil dawk l- anzjani li riedu dieta speċjali minħabba saħħithom, imbagħad għamilulhom bil-flus u issa qed igħidilhom li mhux se jibqgħu jeħduh.

Minn dan wieħed jara kemm dan il-gvern qed ikompli jiekol minn fuq dahar in-nies u jixrobilhom demmhom bit-taxxi li qed jagħmel.

Dan il-gvern lanqas ikkunsidra l-problemi li qed joħloq fis-soċjeta` meta l-Ministru John Dalli, Ministru fil-gvern Nazzjonalista, f'budget minnhom qal li kulħadd irid jerfa' s-salib skond kemm jiflaħ.

Minn dak iż-żmien 'l hawn l- affarijiet inbidlu.

U nagħlaq billi nistaqsi x'se tkun is-sitwazzjoni għada pitgħada u liema diskussjonijiet se jkun qed jagħmel il-gvern Nazzjonalista mal-poplu Malti.

Nirringrazzjak, Sur President.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin. il-Kamra hija aġġornata għal għada t-Tlieta, 27 ta' Marzu 2001 fid-9.00 a.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

SAN ĠILJAN - ĦSARAT STRUTTURALI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jara jekk jistgħux jintbagħtu periti tal-gvern jeżaminaw l- ħsarat strutturali li saru fil-bini ta' 57, Triq Spinola, San Ġiljan (ritratti qed jintbagħtu separatament) mill-kuntrattur li kien qed jaħdem fuq il-bini li jmiss ma' dan il-fond?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Qed inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra rapport li sar mill-Perit inkarigat mid-Dangerous Structures tad- Dipartiment tal-Bini u Inġinerija fit-Taqsima tax-Xogħlijiet.

Dan ir-Rapport ġie mgħoddi lill-Pulizija ta' tas-Sliema fid-9 ta' Marzu 2001 biex dawn jieħdu l-passi meħtieġa.

DIPARTIMENT TA' L-ARTIJIET - FIDI TA' ĊENS

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid x'qed iżomm milli jinfeda ċ-ċens mill-familja li tgħix fuq plot 48, Triq l-Għenieq, Naxxar li d-dettalji qed jintbagħtu separatament?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi l-enfitewta tal-plot li rrefera għaliha l-Onor.

Interpellant għandha tagħmel talba bil-miktub lill-Uffiċċju Konġunt biex tkun tista` tifdi skond kif stipulat fil-kuntratt.

KAROZZI ĠODDA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jinfurmani dwar il-mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li n-numru ta` vetturi li ġew irreġistrati ġodda hu hekk: | |Jannar |Frar | | | | | |1997 |1,371 |872 | |1998 |833 |920 | |1999 |1,116 |987 | |2000 |1,356 |1,377 | |2001 |1,007 |918 |

MOSTA - SAN SILVESTRU

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jinfurmani bl-aġġornament tal-mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta li tajt għad-domanda parlamentari Nru. 24417.

MOSTA - TRIQ ĠILORMU CASSAR

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jaġġornani dwar il-mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jiena nfurmat li l-Kunsill Lokali tal-Mosta ħa l- inizjattiva biex jimmarka parking slots fuq in-naħa tax-xellug ta' Triq Ġilormu Cassar.

Dan għamlu wara li kellu talba mir-residenti għax kien qed isir parking fuq il-bankina.

Rappreżentanti tal-Bord għall-Kontroll tat-Traffiku, għamlu survey fuq il- post u kkonfermaw li s-sinjali u l-markings huma regolari.

SUQ TAL-BELT - TARAĠ WIEQAF SENTEJN

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: B'referenza għall-mistoqsija parlamentari nru.

24271 u tweġiba ċioe il-Lm 11,200 li d-Dipartiment ta' l-Artijiet għadda lid-Dipartiment tal- Kostruzzjoni u Manutenzjoni biex jiġi ranġat it-taraġ tas-suq tal-belt, jista' l-Ministru jinfurmani bl-iżviluppi?

Meta se jiġi rranġat dan it- taraġ sabiex ikun hemm aċċessibilita' aħjar partikolarment għall-anzjani?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li l-kuntratt biex isiru dawn it-tiswijiet diġa' ġie mogħti u għandu perjodu ta' tmien ġimgħat biex dan ix-xogħol jitlesta.

GFCM

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: B'referenza għal mistoqsija parlamentari nru.

24185, jista' l- Ministru jgħid minn kien l-uffiċjal jew ta' lanqas jinfurmani jekk l-ilment li tressaq lili mis-sajjieda jirriżultax lill-Ministru wkoll?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nirreferi lill-Onorevoli Interpellant għar-risposta li tajtu għall-Mistoqsija Parlamentari Numru 24185 fejn diġa spjegajt kif taħdem is-sistema fuq kull miżura li tittieħed għall-konservazjoni tat- tonn.

Dawn il-miżuri dejjem ikunu adottati mill-GFCM u mwettqa mill-membri kollha inkluża Malta.

L-osservazzjoni ta' dawn il-miżuri jridu jsiru fl- ispirtu tad-doveri internazjonali, sabiex jitħarsu l-istocks tat-tonn u tkun garantita is-sostenibilita ta' dan is-sajd.

RANGE TAL-PLATTINI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jinfurmani fjen waslet it-talba tad-deletanti Mostin sabiex jiżviluppaw range tal-plattini għalihom?

Liema siti qed jiġu proposti fil- fatt u x'progress sar dwarhom?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi ma jirriżultax li saret xi talba lill-Awtorita` ta` l-Ippjanar mid-'dilettanti Mostin', jew minn xi għaqda oħra mill-Mosta, sabiex jiżviluppaw range tal-plattini għalihom.

L-anqas ma saru rappreżentazzjonijiet għal ranges tal-plattini fit-tħejjija tal- Pjan Lokali fir-rigward tal-Mosta.

Fil-fatt m`hemm l-ebda proposta li saret lill-Awtorita` jew mill-Awtorita` għal range tal-plattini f`din il- lokalita`.

SUSSIDJU FUQ IL-KERA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Billi l-inkwilini ta' 13B, Fl 12, Kampanella Str, San Ġwann ilu li ġie boarded out mis-sena 1989, jista' jiġi ikkunsidrat għal sussidju fuq il-kera?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jien infurmat illi l-kera ta' Lm77 li jħallas l- inkwilin indikat hu fiss u skond il-ftehim ffirmat fl-1976.

Għalhekk mhux soġġett għall-ebda reviżjoni ta' sussidju.

ĊITTADINANZA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid f'hiex waslet l-applikazzjoni għaċ-ċittadinanza tal-persuna li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament u li saret fit-28.04.00?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Nitlob l-Onor Interpellant jagħmel il- mistoqsija lil Ministru ta' l-Intern.

ESTATE MANAGMENT DEPARTMENT

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid fhiex wasal il-każ pendenti L853/76/6 ta' l-estate management department tad-dipartiment tal-ministeru ta' l-intern dwar 13A, Fl6, Misraħ Ċentwarija, San Ġwann?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi wara li ġie aċċertat li l-ħsarat fi flat numru 6 Blokk XIIIA, Misraħ Ċentawrja, San Ġwann huma kkaġunati minn 'leakage' fis-sistema tad-drains tal-flat sovrappost bin-numru 8 fl- istess Blokk, id-Dipartiment ilu aktar minn disa` (9) xhur jagħmel kull sforz possibbli biex ix-xogħlijiet neċessarji jsiru mill-kerrej tal-flat sovrappost.

Ninsab infurmat ukoll illi peress li l-kerrej tal-flat numru 8 baqa` m`għamilx ix-xogħlijiet neċessarji, ser jittieħdu passi legali biex jiġi aċċertat li dawn ix-xogħlijiet jitwettqu mill-aktar fis possibli.

NON SLIP TILES

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid f'każ ta' talba minn inkwilini anzjani b'xi forma ta' diżabilita f' appartamenti tal-Gvern dawn jingħataw xi forma ta' sussidju jekk jippruvaw ibiddlu parti mill-madum ta' l-appartament għal non slip tiles?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Skema 7 - Għajnuna Finanzjarja Għal Persuni b'Diżabilita' għall-Xogħolijiet Ta' Titjib Relatati mad-Diżabilita' tagħhom f'Residenzi Okkupati Minnhom - hija intiża biex persuni li għandhom diżabilita' ikunu jistgħu jaddattaw id-dar tagħhom adekwata għall- bżonnijiet tagħhom jew biex jgħixu b'mod indipendenti jew semi indipendenti qrib il-familjari tagħhom.

L-Awtorita' tagħti sussidju fuq xogħolijiet li jiġu rakkomandati mill- Kumitat ta' l-Awtorita' tad-Djar għall-persuni b'diżabilita'.

Hija fid- diskrezzjoni ta' dan il-kumitat li jirrakkomanda x'xogħolijiet għandhom isiru biex wara jitressqu għall-approvazzjoni ta' l-istess Awtorita'.

GĦAXAQ - TRASPORT PUBBLIKU

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jinvestiga u jassigura li l-trasport pubbliku lejn Ħal Għaxaq jibda jitlaq fil-ħin u dan sabiex jiġi eliminat l- inkonvenjent li passiġieri jqatgħu ħinijiet jistennew għal xejn?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għal mistoqsija parlamentari Nru. 24532.

TOROQ - TRIQ TA' LORETU - ĦAL GĦAXAQ

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jara li Triq ta' Loretu f' Ħal Għaxaq tiġi ranġata peress li tinsab fi stat ħażin ħafna?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta għal Mistoqsija Parlamentari Nru. 24528.

PERMESS TAN-NAR

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid x'inhuma l-aħħar regolamenti aġġornati dwar in-numru minimu ta' residenti li għandu jkun hemm f'distanza stabbilita' meta jinħareġ permess tan-nar konness ma xi festi?

Tistax tikkonferma jekk fil-każ tal- Imsida humiex qed jiġu applikati l-istess kriterji li ġew applikati f'zoni u bliet u irħula oħrajn?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi r-regolamenti li qiegħed jirreferi għalihom l-Onorevoli Interpellant huma r-Regolamenti ta` l-1998 dwar il-Kontroll ta` Xogħlijiet tan-Nar u Esplożivi oħra (A.L. 243 ta` l- 1998) kif emendat b`Avviżi Legali 122 u 125 ta` l-1999.

Ninsab infurmat ukoll illi l-permessi jinħarġu skond dawn ir-Regolamenti.

ETC

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk tistax l-ETC tikkunsidra it-talba għall xogħol permanenti tal-persuna li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament li għandu esperjenza fl-airconditioning installation.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant illi kif għidt kemm il-darba, il-Korporazzjoni tikkunsidra lil kull min qiegħed jirreġistra għax-xogħol meta jiġi riferut għall-intervista skond il- preferenza li qiegħed jirreġistra għaliha.

Xorta waħda il-Korporazzjoni ser tieħu nota tat-talba ta' l-Onor.

Interpellant.

WORK PERMITS

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jagħti tagħrif dettaljat ta' kemm ingħataw work permits lii barranin matul is-snin 2000 u 2001?

ONOR.

TONIO BORG: Nirreferi lill-Onorevoli Interpellant għat-Tweġiba li jien tajt għall-Mistoqsija Parlamentari Nru. 22636.

PAOLINO VASSALLO

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l- Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li billi l-għalliem tal-Physics fl-Iskola Paolino Vassalli, Kordin, telaq ftit ġranet ilu, f'nofs sena skolastika, id- Dipartiment qed isibha diffiċli ħafna li jinstab malajr għalliem ieħor biex jieħu postu.

Qed isir kull sforz possibli biex dan l-għalliem jinstab.

UFFIĊĊJI TAS-SANITA

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jinfurmana x'kienet ir-raġuni ta' l-għeluq ta' l-uffiċċji tas- sanita?

Kemm se jkunu in-numru ta' dawn l-uffiċċini?

Jista' jgħid f'idejn min se taqa r-responsabilita' ta' dan is-servizz?

Dawn ġew infurmati bid- dmirijiet il-ġodda li issa se jkunu qiegħdin jagħmlu?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Infurmat li l-għeluq ta' numru ta' uffiċini tas- Sanita', ġie kkunsidrat wara studju li sar dwar l-istruttura ta' xogħol, ta' l-istess taqsima.

Ġie stabbilit li bħala medja kull uffiċċju kien qiegħed jirċievi anqas minn complaint waħda kull jumejn.

Ġie deċiż, li tali riforma hija neċessarja biex riżorsi umani jkunu jistgħu jiġu utilizzati aħjar, filwaqt li tiżdied l-effiċjenza u jogħla l-livell tas-servizz offrut.

Tmintax-il uffiċċju distrettwati madwar Malta ser jingħalqu, madankollu l-istess servizz ser jingħata minn ħames uffiċini Reġjonali u ħames uffiċini sussidjari tagħhom.

Il-pubbliku, bħal ma kien isir qabel, ser ikun jista' jinforma b'kull ilment lill-Kunsilli lokali tiegħu.

Inħolqot Complaints Administration Unit fi ħdan dan id-Dipartiment li ser tkun lesta biex tilqa' direttament kull ilment mill-pubbliku fuq Tel.

No. 337333.

Nixtieq ninforma li tali riforma hija strutturali biss, u r- responsabbilta' ta' l-istess xogħol u servizzi offruti mill-Ispettorat ser jibqgħu bla mittiefsa.

Laqgħat ma' l-Ispetturi tas-Saħħa kollha saru qabel ma bdiet din ir-riforma, kemm fuq bażi globali, kif ukoll fuq bażi reġjonali sabiex kull ħaddiem ikun jaf eżatt id-dmirijiet tiegħu.

Qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra kopja tal-Press Release dwar is-suġġett.

SKIMMED MILK

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jikkonferma li s-servizz tax-xiri ta' l-iskimmed milk issa ser jispiċċa wkoll mill-aħħar ta' Marzu?

X'kienet ir-raġuni li l-Gvern kellu jwaqqaf dan is-servizz, u jekk dan il-ħalib kienx qed ikun issussidjat?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Nitlob lill-Onor.

Interpellant li x-xiri ta` skimmed milk ma jaqax taħt id-dekasteru tiegħi u għalhekk nitlobha tirreferi l-mistoqsija lill-Ministru kkonċernat.

PERSONAL INJURIES EMERGENCY PROVISIONS

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm persuni qed igawdu mill-personal injuries emergency provisions li kellha tidħol mill-1 ta' Jannar ta' l-1999?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-iskema li qiegħda tirreferi għaliha l- Onor.Interpellanti tikkonċerna lill-Ministeru tal-Finanzi.

Għaldaqstant mitlob lill-Onor.

Interpellanti tirreferi l-Mistoqsija tagħha lill-Ministru tal-Finanzi.

FGURA - HOMPESCH ROAD

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jinfurmana x'sar mill-flus ivutati fil-budget speech tal-2000 biex titkompla Hompesch Road, fil-Fgura?

Jista' jgħid meta hemm il-ħsieb li din il-wegħda tittwettaq?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nitlob lill-Onorevoli Interpellant tagħmel din il-mistoqsija lill-Ministru konċernat.

BOZOZ ĠODDA

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm twaħħlu bozoz ġodda fil-Fgura mill-ewwel tas- sena sal-lum u fejn?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena nfurmat li mill-bidu tas-sena 'l hawn, ma twaħħlux lampi ġodda fil-Fgura direttament mill-Korporazzjoni Enemalta, iżda ġew imqabbda lampi ornamentali li kien installa l-Kunsill Lokali mas- sistema ta' "street lighting" fi Triq Ħaż-Żabbar kantuniera ma' Triq San Tumas.

Tajjeb jingħad li s-sena li għaddiet twaħħlu b'kollox 24 lampi ġodda fil-Fgura.

XAGĦRA

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l- Ministru tara jekk hux possibli li d-dipartiment konċernat jara li jiġu irranġati bankijiet pubbliċi li hemm imkissra fi Triq Ġnien Imrik, Xagħra għax dawn mhux biss huma eyesore għat-turisti li jiffrekwentaw din it-triq iżda wkoll huma perikolużi?

Billi dawn il-bankijiet ilhom żmien twil imkissra, possibli jittieħdu passi biex jiġu irranġati?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Jiena nfurmata li x-xogħol msemmi huwa responsabbilta' tal-Kunsill Lokali tal-post.

Għaldaqstant nitlob lill- Onorevoli Interpellant jirreferi l-mistoqsija lill-Ministru konċernat.

VJAĠĠ BEJN MALTA U GĦAWDEX

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l- Ministru tgħid jekk hux possibli li tgħid kemm qasmu nies u karozzi bejn Malta u Għawdex fil-weekend ta' bejn 15 u d-19 ta' Marzu 2001?

Kemm il- vjaġġ sar?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Jiena nfurmata li bejn il-15 u 19 ta' Marzu 2001 saru 314-il vjaġġ mill-vapuri tal-Kumpanija Gozo Channel.

B' kollox qasmu 51,564-il persuna u 12,412-il vettura.

MALTA MARITIME AUTHORITY

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: B'referenza għal mistoqsija parlamentari nru.

23848, jista' l-Ministru jgħid meta saru s-sejħiet biex jiġu ngaġġati żewġ IT application developers u ħames Flag & Port State Control Inspectors ma' l-Awtorita' Marittima?

Fejn u kif u meta ġew reklamati dawn is-sejħiet?

Kemm applikaw għall-kull post?

Meta saru jew se jsiru l-interviews għall-kull post imsemmi?

Jekk l-interview saru, x'kien l-eżitu tagħhom?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li s-sejħiet biex jiġu ngaġġati ż-żewġ IT Application Developers saru l-ewwel lill-ETC fit-18 ta` Ottubru 2000, imbagħad dehru fil-gazzetti lokali mill-4 ta` Diċembru 2000 sat-8 ta` Diċembru 2000 (ETC permit no. 219/2000).

Ħadd mill-lista tat-tliet applikanti li bagħtet l-ETC ma attenda għall- interview.

B'kollox applikaw sitt kandidati, tnejn wieġbu għar-riklam fil- gazzetti u erbgħa li rċevejna mingħand ditta ta` Recruitment Consultants.

Żewġ interviews saru fid-9 ta` Jannar 2001 u wieħed fis-7 ta` Marzu 2001.

Ħadd għadu ma ntagħżel għal dawn iż-żewġ pożizzjonijiet vakanti.

Flag & Port State Control Inspectors:

Is-sejħiet biex jiġu ngaġġati il-ħames Flag & port State Control inspectors saru l-ewwel lill-ETC fit-13 ta` Lulju 2000.

Wara li ma ntagħżel ħadd mill- ETC deher riklam fil-gazzetti lokali mit-30 ta` Ottubru 2000 sas-7 ta` Novembru 2000 (ETC Permit no. 183/2000).

Kien hemm 17-il applikazzjoni mir-riklami fil-gazzetti.

Għaxra ġew shortlisted għall-interview li saru fit3, 4 u 5 ta` Jannar 2001.

MALTA MARITIME AUTHORITY

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: B'referenza għall-mistoqsija parlamentari nru.

23848, jista' l-Ministru jgħid f'hiex waslu l-proċeduri ma l-ETC biex ikunu jistgħu jimtlew vakanzi ma' l-Awtorita' Marittima?

F'hiex jikkonsistu dawn il-vakanzi u meta saru jew hu maħsub li jsiru sejħiet pubbliċi biex timtela kull vakanza?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li bħalissa l-Awtorita` Marittima għandha dawn il-vacancies miftuħa:

2 clerks, il-vacancies imtlew

2 Maintenance men/handymen ser isiru l-interviews

2 Site supervisors/draughtsmen saru l-interviews ta` l-ETC u tlabna permess biex nagħmlu sejħiet pubbliċi

1 Berthing Master (Yacht Marina)ħa jsiru l-interviews minn sejħiet pubbliċi

TRAFFIC CONTROL BOARD

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: B'referenza għall-mistoqsija parlamentari nru 24514, jista' l-Ministru jgħid jekk ux possibli li t-traffic control board jieħu l-passi biex ineħħi s-sign No Entry except for residents only la darba din ma kienitx approvata mit-traffic control board anki għall-fatt li din is-sign qed toħloq problemi lis-sajjieda full time li għandhom impjegati magħhom?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li l-Bord għall-Kontroll tat-Traffiku talab lill-Kunsill Lokali ta` Marsaskala biex ineħħi in-No Entry except for residents only sign u jinstalla dawk approvati mill-Bord.

SPTAR SAN LUQA

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li fl-Isptar San Luqa m'hemmx barbiera fil- preżent?

X' passi ittieħdu jew se jittieħdu mid-diviżjoni tas-Saħħa biex din is-sitwazzjoni tiġi rimedjata?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninsab infurmat li:

L-Barbier li kien jaħdem fl-Isptar San Luqa rtira.

Meta ħarġu applikazzjonijiet fid-Dipartiment, ma kien hemm ħadd interessat.

Reġgħet ħarġet sejħa oħra għall-applikazzjonijiet.

S.V.P.R

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jara li anzjan ta' 83 sena li jinsab waħdu li l-partikularijiet tiegħu qed jidhru separatament min din il- mistoqsija u li applika għal S.V.P.R, jingħata l-attenzjoni meħtieġa u prijorita minħabba l-istat ħażin u ta' abandun li jinsab fiħ?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- applikazzjoni tal-persuna ndikata waslet fir-Residenza San Vinċenz de Paule, il-Ħamis, 22 ta' Frar, 2001 u qiegħda tingħata l-attenzjoni meħtieġa fuq il-merti tal-każ.

LIGHT POLLUTION

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-korporazzjoni Enemalta hix beħsieba li tinstalla lampi fit-toroq tat-tip full cut off, bil-għan li jitnaqqas id- dawl moħli 'l fuq, il-glare f'għajnejn is-sewwieqa u l-light pollution?

Jista' jgħid jekk għadhomx jiġu nstallati f'pajjiżna bozoz tat-tip mercury vapour, li qed jiġu phased out madwar id-dinja kollha minħabba li jaħlu l- enerġija u jistgħu jitfgħu wkoll raġġi ultraviolet għall-periklu tal- pubbliku?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Tweġiba tingħata f'xi Seduta oħra.

PENSJONI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jara li t-talba għall- pensjoni ta' pensjonanta li l-partikularijiet tagħha jidhru separatament min din il-mistoqsija tiġi mgħaġġla peress li qiegħda tbati għaliex ma għanda l-ebda dħul finanzjarju ieħor?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-persuna kkonċernata ġiet infurmata biċ-ċirkostanzi kollha tagħha mid-Dipartiment tas-Sigurta' Soċjali.

MALTACOM

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara li l-ħaddiema tal-Maltacom jibgħatu l-kont tat- telephone tal-persuna li l-partikularijiet tagħha qed jintbgħatu separatament peress li l-kont qatt ma jasal id-dar?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena nfurmat li mir-rekords li għandha l-Maltacom jirriżulta li l-aħħar darba li l-abbonat ħallas il-kont tat-telefon kien f'Ottubru tas-sena l-oħra, u s'issa għandu tlitt kontijiet mhux imħallsa.

Fl-24 ta' Jannar ta' din is-sena intbagħtlu Final Notice biex iħallas u fit- 13 ta' dan ix-xahar, il-linja tiegħu ġiet ristretta, jiġifieri l-abbonat jista' jirċievi sejħiet iżda ma jistax iċempel.

Mill-istess rekords ma jirriżultax li xi wieħed mit-tlitt kontijiet li għandu pendenti - jiġifieri dawk li ħarġu u ntbagħtulu f'Ottubru 2000, Diċembru 2000 u Frar 2001 - ġie ritornat mill-Maltapost lill-Maltacom.

Lanqas ma ġiet lura l-Final Notice li ntbagħtitlu f'Jannar 2001.

Barra minn hekk, l-abbonat qatt ma ġibed l-attenzjoni tal-Maltacom li mhux jirċievi kontijiet.

Jekk l-abbonat huwa konvint li t-tlitt kontijiet imsemmija, flimkien mal- Final Notice, ma waslulux, nissuġġerilu li jkellem lill-Maltapost biex tinstab ir-raġuni għal dan.

Sadanittant il-Maltacom ħadet il-passi meħtieġa li tibgħat permezz tal- posta reġistrata t-tlitt kontijiet li l-abbonat qed jgħid li ma rċeviex.

VETTURI ĠODDA - LIĊENZJI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jirrispondi il-mistoqsija parlamentari nru.

24356 għax jidher li l-mistoqsija li irreferu għaliha (mistoqsija parlamentari nru.

24066) wkoll sal-lum għadha mhux risposta?

ONOR.

ĊENSU GALEA: L-informazzjoni mitluba qed titpoġġa fuq il-mejda tal- kamra.

Din it-tabella turi biss in-numru ta` vetturi liċenzjati waqt dawk reġistrati ġodda huwa differenti, kif indikat fir-risposta mogħtija għal mistoqsija parlamentari Nru 24464.

TOROQ ONE WAY

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li t-Traffic Control Board kellu diversi talbiet biex toroq isiru one way.

Dawn it-talbiet jiġu milqugħa wara li tkun saret konsultazzjoni mal-Kunsilli Lokali kkonċernati.

GALLERIJA PERIKOLUZA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jara li x-xogħol fuq gallerija perikoluza li hemm fi Blokk 2, Flat 12, fuq San Pawl, Bormla isir sabiex jitneħħa l-periklu?

Jista' jgħid x'tip ta' xogħol hu inkjest, x'se isir u meta ser isir dan ix-xogħol?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Għaddejt it-talba tal-Onor.

Interpellant lid- Dipartiment tal-Bini u Tiswija ta' Djar għall-azzjoni meħtieġa.

NUQQAS TA' MISĦUN

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni għaliex fid-dar tal-anzjani ta' Bormla kien hemm nuqqas ta' misħun?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li hu minnu li kien hemm nuqqas ta' ilma (kemm sħun u kiesaħ), iżda dan kien kawża ta' nuqqas ta' pressa ta' ilma u qtugħ fil-provista.

PENSJONI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jara li fil-parti annessa maċ- cheque tal-pensjonijiet, inkun hemm aktar tagħrif dwar kemm support hi l- pensjoni u kemm inqata', jekk ikun il-każ, għall-ħlas ta' residenza għall- anzjani?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Fl-aħħar ta' kull sena, pensjonanti li jkunu f'residenza għall-anzjani tal-Gvern diġa' jirċievu notifika dwar l-ammont ta' pensjoni u bonus imħallsa direttament lilhom u ta' l-ammont li jkun tħallas lill-Welfare Committee, skond il-provvedimenti ta' l-Att dwar is- Sigurta' Soċjali, separatament matul dik is-sena.

SAĦĦA - RAPPREŻENTANT TAL-UNION

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid jekk impjegat fid-dipartiment tas-Saħħa, li jkun rappreżentant ta xi union, jitħallasx meta jattendi laqgħat tal-union?

Jekk il-laqgħat ikunu l-Ħadd jew f'xi festa, u jkun xogħol, kif jitħallas ta' dan il-ħin?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Impjegat tad-Dipartiment tas-Saħħa li hu rappreżentant ta' trade union jitħallas il-paga normali tiegħu meta jattendi għal laqgħat tal-union.

Dan jiġri wkoll meta l-laqgħat ikunu l- Ħadd jew f'xi festa.

Normalment, dawn ir-rappreżentanti ta' trade unions ikollhom l- approvazzjoni maħruġa mid-Direttur tar-Riżorsi Umani.

DRENAĠĠ - TRIQ SALVINU SPITERI, ST VENERA

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid f'hiex waslu x-xogħlijiet ta' servizzi ta' drenaġġ fl-inħawi ta' Triq Salvinu Spiteri, St Venera fejn ġa joqgħodu n-nies?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li milli jidher din it-triq ġiet imsemmija dan l-aħħar u ma kellniex indikazzjoni tas-sitwazzjoni tagħha fuq is-site plan.

Id-Dipartiment tad-Drenaġġ staqsa lill-Kunsill Lokali fejn tinstab din it-triq u indikaw li qiegħda fit-triq ta' l-Inter Supporters Club, fejn is-sistema tad-drenaġġ ġiet mgħoddija s-sena li għaddiet, u ilha tiffunzjona għal dawn l-aħħar xhur.

Għaldaqstant, minħabba li d-Dipartiment jidhirlu li t-toroq fl-inħawi kollha għandhom is-sistema tad-drenaġġ, l-Onorevoli Interpellant forsi jista' jindika b'site-plan l- abitazzjonijiet imsemmija.

OVERTIME

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid meta l-impjegat li ismu qiegħed jingħata separatament se jitħallas tax-xogħol overtime li għamel fuq xogħol f'Għawdex WD 690/94/4?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Peress li dan ix-xogħol jirrigwarda l- Ministeru għal Għawdex, nitlob lill-Onorevoli Interpellant jagħmel din il- mistoqsija lill-Ministru konċernat.

OVERTIME

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l-Ministru tgħid x'inhu jżomm li jitħallas ix-xogħol overtime li għamel il- persuna li d-dettalji tiegħi qegħdin jingħataw separatament fuq ir-rising main tad-drenaġġ skond WD 690/94/4?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Jiena nfurmata li qiegħdin jittieħdu l-passi meħtieġa biex il-ħlas tal-overtime dovut lill-persuna ndikata jsir mill- aktar fis possibbli.

BICC

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-BICC sabietx tikri uffiċji ġodda?

Jekk fl- affermattiv, fejn huma dawn l-uffiċji ġodda?

Jista' jpoġġi fuq il-Mejda tal- Kamra kopja tal-ftehim tal-kirja relattiva?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li t-tender għal kiri ta' uffiċċji ġodda għal BICC għalqet fis-16 ta' Jannar 2001 u qed tiġi aġġudikata.

BICC

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tar-rapport annwali tal-BICC li ġie pubblikat ftit tal-jiem ilu?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Qed inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tar-rapport annwali tal-BICC li ġie ppubblikat ftit jiem ilu.

ON SITE

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopji tal-pubblikazzjoni On Site li l-Ministeru għall-Ambjent ħareġ s'issa?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Qed inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra l- informazzjoni mitluba.

HOUSING

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid meta ser isiru x- xogħolijiet ta' riparazzjoni tant urġenti u neċessarji fil-fond li d- dettalji tiegħu qed jingħataw taħt separate cover?

Jafx il-Ministru wkoll li d-dipartiment konċernat b'ittra datata 16 ta' Frar wiegħed li ser jagħmel dan ix-xogħol?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jien infurmat li x-xogħol meħtieġ ser isir fil-futur immedjat hekk kif id-Dipartiment jingħata kwotazzjoni għax-xogħol mill- kuntrattur.

Din l-istess informazzjoni ngħatat permezz ta' ittra lill- Onor. Interpellant il-ġimgħa l-oħra stess.

Hu ppjanat għalhekk li dawn ix- xogħolijiet isiru f'April li ġej.

AIR MALTA

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jikkonferma jekk għadiex fis-seħħ il-proċedura stabilita li l-biljetti ta' l-ajru tal-Ministru u membri f'delegazzjonijiet tal-Gvern jinqatgħu mill-kumpanija Air Malta?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Tweġiba tingħata f'xi Seduta oħra.

AIR MALTA

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Billi għal żmien twil kienet proċedura li Ministri u membri f'delegazzjonijiet tal- Gvern jaqtgħu il-biljetti ta' l-ajru mill-kumpanija Air Malta, partikolarment meta jkunu se jintużaw servizzi tagħha?

Jista' l-Ministru jgħid jekk hu u l-membri li jakkompanjawh huwiex qed isewgu din il-proċedura, u jekk le, minn fejn qed jaqtgħu l-biljetti tagħhom ta' l-ajru?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onorevoli Interpellant li l-proċedura hija li Ministru jew uffiċjal tal-Gvern li jsiefru jaqtgħu l-biljetti ta' l- ajru mill-Air Malta jew imngħand xi aġenzija oħra jekk ta' l-aħħar tkun orħos wara li jittieħed inkonsiderazzjoni l-50% skont mogħti mill-Air Malta.

Jien u l-membri li jakkompanjawni qed isegwu din il-proċedura.

TFAL MIL-PAKISTAN

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk hux veru li hawn persuna li qegħda tirranġa biex iġġib tfal mill-Pakistan lil koppji bla tfal Maltin biex dawn jaddottawhom qabel dawn jgħalqu t-30 sena u qabel ma jkun għalqu 5 snin miżżewġin?

Jaf li din il-persuna qed iġġib dawn it-tfal taħt it-titolu legali ta' kura w kustodja għal finijiet tal- liġi Maltija u għal finijiet tal-liġijiet tal-Pakistan taħt addozzjoni?

Din il-persuna hija awtorizzata u għandha standing legali?

X'poter u x'għarfien fil-każ għandha din il-persuna?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Meta sar magħruf każ ta' koppja Maltija li ġiebet mill-Pakistan minuri għal skop ta' adozzjoni, meta din il-koppja ma setgħetx tadotta skond il-liġi Maltija, id-Dipartiment għall-Ħarsien tal- Familja ħa passi legali biex dan l-arranġament ma jsirx.

Irrid ninforma lill-Onor.

Interpellanti li saru arranġamenti mat-Taqsima ta' l-Immigrazzjoni tal-Pulizija biex ma jkunux jistgħu jidħlu Malta tfal bi skop ta' adozzjoni kemm il-darba ma jkollhomx persuni adottivi prospettivi kwalifikati skond il-liġi Maltija.

Il-liġi Maltija dwar l-adozzjoni tippermetti adozzjonijiet privati, jiġifieri, fejn id-Dipartiment għall-Ħarsien tal-Familja ma jkunx involut qabel it-tifel jew tifla jmorru joqgħodu mal-koppja li tkun ser tadotthom.

Ma hawn ebda persuna awtoriżżata jew li għandha standing legali speċifikatament biex tagħmilha ta' sensara għal adozzjonijiet.

SPECIAL SCHOOL

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jagħti dettalji eżatt x'se jiġri bl-ispecial school ta' Santa Marija fl-Imsida u x'se jiġri mit-tfal u ż-żgħażagħ li jmorru hemm?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jirreferi din il- Mistoqsija lill-Ministeru tal-Edukazzjoni.

QORMI - TRIQ L-10 TA' SETTEMBRU

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta t-triq l-10 ta' Settembru 1546 f'Ħal Qormi se tiġi rranġata biex ma tibqax tegħreq bl-ilma?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li peress li d-dipartiment qiegħed jistħarreġ is-sitwazzjoni dwar l-għargħar fil-lokalita`, Triq l-10 ta` Settembru 1546 tiġi rranġata fid-dawl ta` dan il-pjan meta jkun lest biex jitwettaq.

QORMI - TRIQ L-IMDINA

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid għaliex ix-xogħol fuq Triq Ġuże Duca u Triq l-Imdina f'Ħal Qormi waqaf?

Jista' l-Ministru jgħid meta huwa ppjanat li x-xogħol f'din it-triq jitlesta kompletament?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li x-xogħol fit-Triq Guże Duca għandu jitkompla dalwaqt.

SKEJJEL - FORM V

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jara hux possibli li fejn studenti fil- klassijiet tal-Form V fl-iskejjel sekondarji li jiġu affettwati minn għadd ta' għalliema li jkunu ma jifilħux u allura ma jingħatawx numru sostanzjali ta' lezzjonijiet, dawk l-istudenti li l-ġenituri tagħhom japprovaw, jingħataw il-permess li jmorru d-dar bil-għan li ma jitilfux żmien minħabba l-istudji tagħhom bi thejjija għall-eżamijiet?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-każijiet fejn ħafna għalliema jinzertaw morda f'daqqa huma tassew rari.

F'każijiet bħal dawn ikun aħjar li kull skola tistudja s-sitwazzjoni tagħha u tiddeċiedi hi x'inhu fl-aħjar interess ta' l-istudenti.

L-istudenti jistgħu jibqgħu jaħdmu l-iskola.

ETC

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'sar minn dawk li għamlu l-kors l-ETC speċi ta' competency test u kisbu ċ- ċertifikat bħala tradesman mal-Gvern?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Din il-Mistoqsija tirrigwarda mpjegati tal-Gvern u għalhekk notlob lill-Onor.

Interpellanti tirreferiha lill-Prim Ministru.

INSPECTIONS

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l- Ministru jgħid kemm saru inspections f'Għawdex mill-HCEB għand stabilimenti ta' akkomodazzjoni fis-snin 1998 u 1999 xahar b' xahar u lokalita' b' lokalita'?

Jista' jgħid ukoll kemm normalment jammontaw l-uffiċjali li jagħmlu dawn l-inspections u min minn ikunu akkumpanjati?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Infurmat li ma tinżammx statistika dwar l- ispezzjonijiet li jsiru f'stabbilimenti ta' l-akkommodazzjoni.

Fl-1998 u l-1999 kien hemm uffiċjal wieħed li jieħu ħsieb dawn l-ispezzjonijiet.

GOZO CHANNEL

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Jista' l-Ministru jgħid kemm jammontaw in-numru ta' vapuri li jifformaw il-flotta tal-Gozo Channel u liema huma?

Jista' jgħid separatament meta nbnew dawn il- vapuri, meta inxtraw mill-Gozo Channel u kemm inxtraw separatament?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Jiena nfurmata li n-numru ta' vapuri u biċċiet oħra tal-baħar li jifformaw il-flotta tal-kumpanija Gozo Channel huwa sitta.

L-informazzjoni dwar meta dawn inbnew u nxtraw hija mogħti separatament fil- lista annessa.

|Isem |Sena |Sena li |Nefqa | |tal-Vap|tal-M|fiha |(Lm) | |ur/ |anifa|nxtara | | |Biċċa |ttura| | | |tal-baħ| | | | |ar | | | |

| |M/v |1970 |1993 |909,568| |Calypso| | | |

| |M/v |1966 |1995 |525,000| |Cittade| | | | |lla | | | |

| |M/v |1962 |1955 |525,000| |Mgarr | | | |

| |M/v Ta'|1999 |Proprjeta'|mhux | |Pinu | |tal-Gozo |applika| | | |Ferries |bbli | | | |Company | | | | |Limited | |

| |M/v |1999 |Proprjeta'|mhux | |Gaudos | |tal-Gozo |applika| | | |Ferries |bbli | | | |Company | | | | |Limited | |

| |SES |1984 |1996 |51,110 | |Victori| | | | |a | | | | |Express| | | |

UFFIĊJU TAL-MINISTRU

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-ittra ta' riżenja ta' l-Ministru Austin Gatt in konnessjoni ma' l-investigazzjonijiet tal-pulizija fir- rigward tas-sur Andre Carbonaro, mill-istaff personali ta' l-Ministru?

Jista' jgħid lil dil-Kamra għala l-Uffiċju tiegħu oġġezzjona għall-ħatra tas-sur Carbonaro fis-segretarjat privat ta' l-Ministru Gatt?

Kien hemm oggezzjonijiet oħra għal xi membri tas-Segretarjati ta' Ministri u Segretarji privati oħra mill-Uffiċċju tal-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja ta' l- ittra li fiha l-Onorevoli Austin Gatt offra r-riżenja tiegħu minn Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali.

Ninforma lill-Onorevoli Interpellant li ma għandiex xi nżid ma' l- istqarrijiet numru 388 tal-15 ta' Marzu 2001 u numru 403 tas-16 ta' Marzu 2001 maħruġa mid-Dipartiment ta' l-Informazzjoni.

TAR-RABBATT

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk b'referenza għat-tweġiba li ta' fis-seduta 490 ta' t-12 ta' Frar 2001 għal mistoqsija parlamentari nru.

23495, x'kien ir-riżultat tal-investigazzjonijiet dwar it-trejqa in kwistjoni?

Ix-xogħol ser jiġi nkorporat fl-iskema li għaddeja bħalissa f'tar-Rabbatt, Ħamrun u għal daqstant jingħata l-asfatt?

Jekk ir-risposta hi fin-negattiv, jistax l-Ministru jieħu l-passi neċessarji biex jirrevedi id-deċiżjoni negattiva ħalli x-xogħol isir peress li dan il-passaġġ hu perikoluż għal minn jużah, speċjalment l-anzjani kif ukoll minħabba sal-lum qed jintuża għal tfiegħ ta' skart u huwa mudlam ħafna?

Jista' jagħti prijorita urġenti lil din it-talba peress li l-proġett tar- Rabbatt hu fi stadju li dalwaqt jitlesta?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li l-passaġġ huwa mibni u għalhekk huwa meqjus bħala passaġġ għal użu tal-pubbliku.

Id-Dipartiment tat-Toroq se jara x'hemm bżonn isir biex il-kundizzjoni tal-passaġġ jitjieb.

ĦAL BALZAN

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid x'inhu l-ħsieb li għandu għar-rigward l- iżvilupp/proġett propost mill-Kunsill Lokali ta' Ħal Balzan għar-rigward ta' l-akkwist/żvilupp ta' biċċa art magħrufa bħala Wesgħa Aquilina liema art tinsab f'Ħal Balzan stess?

ONOR.

AUSTIN GATT: Il-Kunsill Lokali Balzan ghadu m'ghamilx talba formali skond il-progett tad-Devoluzzjoni Lokali u konsegwentement ma nista' nikkummenta xejn f'dan l-istadju.

UNIVERSITA' TA' MALTA

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jindika min huma l-lecturers, full time u/jew part time fil-fakulta' tal-Liġi (Universita' ta' Malta) u fuq liema kriterji dawn ġew magħżula u appuntati?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif mitlub qed jinġabar u tweġiba tingħata f'xi Seduta oħra.

KUNSILL GĦALL-ISPORT

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta hu maħsub li l-Kunsill Malti għall-Isport ser jiltaqa għall-ewwel darba, meta l-kunsill ilu xott minn Diċembru 2000?

Jista' jgħid wkoll min huma l-membri kollha tal-kunsill Malti?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-Bord Eżekuttiv tal-Kunsill Malti diġa' beda jiffunzjona regolarment.

Dan il-Bord huwa kompost minn dawn il- membri:

Chairperson: Is-Sur Michael Aquilina Viċi Chairperson: Is-Sur Franco Azzopardi Segr Eżekuttiv: Is-Sur Joseph Cassar Membri: Is-Sur John Demanuele L-Imħallef Farrugia Sacco Is-Sur Joseph Psaila Is-Sur David Azzopardi

Il-Bord Konsultattiv għadu ma ġiex maħtur uffiċjalment għaliex is- Segretarjat kien għadu qed jistenna informazzjoni mill-Għaqda Kittieba Sports dwar ir-rappreżentant tagħhom fuq dan il-Bord.

Din l-informazzjoni waslet għand is-Segretarjat f'dawn il-ġranet.

Hu maħsub li dan il-Bord jiġi maħtur fil-jiem li ġejjin.

POWER STATION

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Wara l- interpellanza tiegħi numru 23928 lil Ministru ta' l-Ambjent u li ġiet riferuta lil Ministru tal-Finanzi, jogħġbu l-Ministru jgħid kemm intefqu flus s'issa sabiex inxtraw u jitwaħħlu precipitators fil-power station tal- Marsa

ONOR.

JOHN DALLI: Nitlob lill-Onorevoli Interpellant jgħaddi din il- mistoqsija lill-Ministru kkonċernat.

PAOLA - TRIQ IL-GURBELL

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jkun daqstant ġentili u jara li l-ispazju miftuħ li hemm fit-tarf ta' Triq il-Gurbell f'Paola (fejn din tmiss mal- ħajt tal-ground ta' Pace Grasso f'Paola) jiġi upgraded billi, fost oħrajn, issir bankina (peress li s'issa qatt ma kien hemm waħda) u dan l-ispazju jiġi asfaltat peress li huwa responsabilita tal-Gvern Ċentrali?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li x-xogħol indikat mill-Onor.

Interpellant jaqa` kollu fl-ambitu tar-responsabbilta tal-Kunsill Lokali.

PLAYING FIELDS

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jogħġbu l-Ministru jara x'sar mis-siġar li ġew maqlugħa minn biswit il-playing fields f'Tarxien (ħdejn St. Mary Street) sabiex isir il-proġett tal-kunsill lokali ta' Ħal Tarxien?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ninsab infurmat illi l-Kunsill ta' Ħal-Tarxien ħa ħsieb sabiex is-siġar li rrefera għalihom l-Onor.

Interpellant jitħawlu fi bnadi oħra f'Ħal-Tarxien stess.

F.S.S.

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li numru ta' anzjani għadhom ma irċevew ebda żieda għall-għoli tal-ħajja?

Jista' jgħid wkoll x'inhi r-raġuni li fejn tidher iż-żieda, ma jidhirx tnaqqis tal- F.S.S.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li skond ir- rekords tad-Dipartiment, huma biss l-anzjani li jinsabu rikoverati f'istituzzjonijiet tal-Gvern għall-anzjani li għadhom ma tħallsux iż-żieda għall-għoli tal-ħajja.

Peress li mill-pensjoni tas-sigurta' soċjali trid titnaqqas kontribuzzjoni li tista' tlaħħaq sa 60% tad-dħul tal-pensjonant bħala kontribuzzjoni dovuta lill-Kumitat tal-Welfare fil-każ ta' persuna residenti f'xi istituzzjoni tal-Gvern, ma tistax tiġi riveduta r-rata tal- pensjoni tas-sigurta' soċjali qabel jsir il-kalkolu tal-kontribuzzjoni dovuta.

Bħalissa d-Dipartiment tal kura ta' l-Anzjani qiegħed jaħdem r-rata ta' kontribuzzjoni dovuta mill-anzjani fis-sena kurrenti.

Dan jirrekjedi assessment tad-Dħul kollu tal-pensjonant biex tiġi stabbilita r-rata korretta dovuta lill-Kumitat tal-Welfare.

Jiena nfurmat li x-xogħol fuq dawn ir-rati jinsab miexi sew u hekk kif jitlesta dan ix-xogħol t-Taqsima tal-pensjonijiet tkun tista' tħallas il-benefiċċju bir-rata dovuta lill- anzjani.

F.S.S.

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li numru ta' anzjani għadhom ma irċevew ebda żieda għall-għoli tal-ħajja?

Jista' jgħid wkoll x'inhi r-raġuni li fejn tidher iż-żieda, ma jidhirx tnaqqis tal-F.S.S.

ONOR.

REFURBISHMENT

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm swew ir-refurbishment taċ-CEO's office u tac-Chairman's office fi ħdan l-ETC?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ir-Refurbishment ta' l-Uffiċċju taċ-Chairman sewa Lm6,417.47.

Ma' sar ebda refurbishment fl-uffiċċju taċ-Chief Executive Officer.

COMPUTER AWARENESS COURSES FOR THE UNEMPLOYED

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk il-computer awareness courses for the unemployed li ġew ikkummissjonati mill-ETC lill- Executrain, kienu ġew imġiegħla jħallsu għalihom dawk li attendew għalihom (kull ġurnata)?

Kemm -il course ġew esegwiti u kemm swew?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Il-Computer Awareness Courses for the Unemployed li ġew organiżżati mill-ETC fl-Executrain Training Centre kienu b'xejn għal dawk li attendew għalihom.

F'dawn il-programmi ipparteċipaw 18-il persuna u sewa b'kollox Lm180.

PENSJONI

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: B'referenza għall-dawk il-persuni li fil-passat kienu jaħdmu bħala sefturi u li llum anzjani, u li lilhom kienet ġiet mgħotija l-fakulta li jħallsu l-bolli kollha b'lura f'daqqa imma minħabba raġunijiet aċċettabli varji tilfu l-okkazjoni, hemm xi possibilita li dawn in-nies jerġgħu jingħataw din il-faċċilita sabiex huma wkoll jibdew jibbenefikaw u jirċievu l-pensjoni?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għat-Tweġiba tiegħi għall-Mistoqsija 24129 dwar dan is-suġġett.

Naħseb li l-Onor.

Interpellant japprezza li l-iskema Nazzjonali hija skema ta' assigurazzjoni, mhux skema ta' investiment.

Tajjeb jingħad li l- kontribuzzjoni tas-sigurta' soċjali ma titħallasx biss għal skopijiet ta' pensjoni.

Għaldaqstant bħal kull assigurazzjoni l-aktar ħaġa importanti hi li titħallas l-premium fil-ħin biex il-persuna (jew l-eredi tagħha jekk ikun il-każ) tkun koperta meta tinqala' xi kontinġenza.

EU

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jgħid sena b'sena mill-1998 l' hawn kemm ġew allokati fondi għal NGO's u korpi kostitwiti bħala parti mir-riċerka u xogħol ieħor konness mas-sħubija ta' Malta fl-EU li dawn għamlu jew qed jagħmlu?

F'dan is-sens, jista' l-Ministru jgħid: 1) Kif ġew allokati dawn il-fondi? 2) Min kienu l-entitajiet u għaqdiet oħra li bbenifikaw minn dawn il-fondi? 3) Meta ġew allokati dawn il-fondi? 4) Mill-liema fond dawn il-flus ittieħdu ?

ONOR.

JOE BORG: Apparti dawk l-organiżżazzjonijiet rappreżentattivi li ġew allokati somma fissa (il-Federazzjoni tal-Industrija, Kamra tal- Kummerċ, General Workers Union u Unjoni Ħaddiema Magħqudin kwantu għal Lm25,000 kull waħda u il-General Retailers and Traders Union kwantu għal Lm20,000), il-kumplament tal-fondi disponibbli ġew allokati abbażi ta' proposti sottomessi mill-organiżżazzjonijiet nfushom u tal-firxa ta' rappreżentazzjoni tal-entitajiet konċernati.

Bi tweġiba għat-tieni u t-tielet mistoqsija, il-fondi allokati mill-Gvern lill-organiżżazzjonijiet rappreżentattivi għas-snin 1999 (l-ewwel sena meta tqassmu dawn il-fondi), 2000 u 2001 huma kif indikati fil-listi li qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra.

Il-listi jinkludu wkoll il-flus li attwalment tħallsu lill-organiżżazzjonijiet imsemmija jew ġew approvati għall-ħlas sat-23 ta' Marzu 2001.

Dawn il-flus huma allokati taħt fond apposta fil-vot tal-Ministeru tal- Affarijiet Barranin.

ĦAL GĦAXAQ

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: B'referenza għall-post ta' nar ta' San Ġużepp ta' Ħal Għaxaq, li l-entratura għalih min ġo l-għelieqi hi waħda dejqa tant li ma tistax tgħaddi ambulanza f'każ ta' xi disgrazzja, jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx il-possibilita' li din it-triq titwessa?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Tajt struzzjonijiet lid-Dipartiment biex jara x'inhi s-sitwazzjoni tal-każ imqajjem mill-Onor.

Interpellant.

ĊITTADINANZA

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid, filwaqt li jagħmel referenza għall-mistoqsija parlamentari nru.

24004, 22861 u 22609, jgħid meta ser tingħata risposta u dan kif qal hu stess fi qasir żmien?

ONOR.

TONIO BORG: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-każ li qed jirreferi għalih issa ġie konkluż u l-persuna konċernata ser tiġi informata bid-deċiżjoni meħuda.