MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 407 L-Erbgħa, 25 ta' Ottubru, 2000 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 407

L-Erbgħa, 25 ta' Ottubru, 2000

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-9.10 a.m.

Talba

SEDUTA NRU.

L-Erbgħa, 25 ta' Ottubru, 2000

WERREJ MINUTI 223

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 223

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IS-SIGUREZZA ĠENERALI U KWALITA'

TAL-PRODOTTI (IT-TIENI QARI)

GENERAL PRODUCT SAFETY AND QUALITY BILL (SECOND READING) 229

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR L-AWTORITA' GĦAS-SAĦĦA U S-SIGURTA'

FUQ IL-POST TAX-XOGĦOL (KUMITAT)

OCCUPATIONAL HEALTH AND SAFETY AUTHORITY BILL (COMMITTEE STAGE) 230

AĠĠORNAMENT 255

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 258

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 406 li saret fl-24 ta' Ottubru, 2000 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

SAĦĦA - FUEL - PAGAMENTI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Michael Farrugia) staqsa lill- Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid kemm tħallset separatament kull pompa tal-petrol għal xiri ta' petrol u diesel tul is-sena 1999?

Kemm kien id-dejn fl-1 ta' Jannar 2000 ma' kull pompa tal-petrol?

ONOR.

LOUIS DEGUARA (Ministru tas-Saħħa): L-informazzjoni mitluba mill- Onor. Interpellant hi kif ġej:

|Isem tal-Pompa | Ammont | | | LM | | | | |Industrial Motors | 18,359.85 | |Ltd. | | |Miss Ltd. | 9,502.00 | |Carlo Cini Ltd. | 267.00| |V & J Grima Ltd. | 757.05| |V.C. Service Station| 526.35| |Polidano Serv. | 527.00| |Station | | |A.D. Borg Tyre | 13.05| |Service | | |C. Abela Auto | | |Station |3.48 | |Ch.

Vella & Sons | | |Ltd. |4.35 | |Jameno Ltd. | | | |4.35 | |Kappara Serv. | | |Station |3.48 | |Manoel Serv. | | |Station |32.03 | |Natu | | | |39.80 | |Pardi Ent.

Ltd. | | | |6.09 | |Michael Attard Ltd. | | | |4.35 | |Paul & Rocco | 3,529.69 | |Paul & Rocco (Marsa)| | | |8.70 | |Tyre Services Ltd. | | | |6.74 | |Velga Bros. Ltd. | | | |5.00 | |Sundries | 35.66| |TOTAL |33,636.02 |

VALLETTA - APPARTAMENTI

L-ONOR.

DOLORES CRISTINA (f'isem l-Onor.

Jean Pierre Farrugia) staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk l-appartamenti li jinsabu f'76, Triq San Nikola, Valletta, jistgħux jinxtraw mill-inkwilini li jgħixu fihom?

ONOR.

LAWRENCE GONZI (Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali): Ninsab informat li dawn l-appartamenti ma jistgħux jinxtraw peress li l-art li fuqha hemm mibnija din il-proprjeta' tinsab fil-pussess tal-gvern taħt titolu ta' possession and use.

DJAR - LIFT

L-ONOR.

DOLORES CRISTINA (f'isem l-Onor.

Jean Pierre Farrugia) staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk hemmx il-possibilita li l-awtorita' tad- djar tistalla lift fl-appartamenti li ġejjin?

Block D1 Housing Estate, Ta' Xbiex.

131, Triq San Pawl, Valletta.

48, Triq l-Arċisqof, Valletta.

18, Triq il-Punent, Valletta.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninsab informat li fil-każ ta' Block D1, housing estate, Ta' Xbiex u fil-każ ta' 131, Triq San Pawl, il-Belt, l- istallazzjoni ta' lift hi possibbli u qed jittieħdu l-passi biex isiru l- applikazzjonijiet neċessarji ma' l-awtorita' ta' l-ippjanar.

Dwar il-post li jinsab f'nru.

18, Triq il-Punent, il-Belt, ninsab informat li hu possibbli li jiġi stallat lift fit-tromba tat-taraġ kemm-il darba jitneħħa store fil-pjan terren li jintuża minn wieħed mill-inkwilini.

L-awtorita' tad-djar qed tagħmel ir-riċerka meħtieġa biex tistabilixxi x'titolu jeżisti fuq dan l-istore.

L-awtorita' tad-djar ma rċeviet l-ebda applikazzjoni biex jiġi stallat lift f'48 Triq l- Arċisqof, il-Belt.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Noel Farrugia, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'inhi l-policy dwar l-istallazzjoni ta' lifts bil-għan li r-residenti jkollhom aċċessibilita' aktar komda?

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, aħna bdejna bl-ewwel fażi - jiġifieri kkonċentrajna fuq il-Belt, il-Furjana u l-Kottonera - u mbagħad inkunu nistgħu nestendu din l-iskema għal kull post f'Malta fejn jirriżultalna li hemm xi persuna li għandha diffikulta' serja ta' mobilita.

Billi dan il- proċess huwa ikkomplikat mhux ħażin - trid l-ewwel tibgħat il-periti biex jaraw jekk l-istallazzjoni tal-lift tistax issir, imbagħad issir l- applikazzjoni lill-awtorita' ta' l-ippjanar u mbagħad joħorġu l-permessi - għalissa se nikkonċentraw fuq dawn il-postijiet biss.

Sadanittant sirna nafu li f'Novembru l-awtorita' ta' l-ippjanar beħsiebha tbiddel il-policy biex tippermetti li t-tromba tal-lift tkun tista' titla' sa fuq il-bejt u mhux sa l-aħħar sular kif qiegħda llum, u allura ddeċidejna li nittardjaw bi ftit ġimgħat biex napplikaw.

Jiena qed nittama li s-sena d-dieħla nkunu nistgħu nestendu din il-policy għal inħawi oħrajn ta' Malta, imma għall-mument la nista' nintrabat b'terminu ta' żmien u lanqas nista' ngħid jekk nagħmluhiex miftuħa għal kullimkien jew naqbdu area li nikkonsidraw li fiha bżonnijiet aktar minn areas oħrajn.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Saru investigazzjonijiet dwar dak li ġie rrapportat il-bieraħ mill-Onor.

Anthony Abela, fejn intqal li ċertu bini qed ikun okkupat mir-raġel tas-Sindku ta' l-Imtarfa, anke in vista tal-fatt li l- Viċi Prim Ministru qal li kellu jinvestiga u s-Sindku ta' l-Imtarfa ddikjarat li dan m'huwiex minnu?

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, dalgħodu fil-gazzetta qrajt id- dikjarazzjoni li għamlet il-persuna konċernata u nerġa' nirrepeti dak li għedt il-bieraħ li jekk jirriżulta li xi ħadd qed jokkupa proprjeta' tal- gvern mingħajr titolu, se jittieħdu l-passi kollha kontra tiegħu u jiġi żgumbrat.

Imma f'dan il-mument ma nistax ngħid la abjad u lanqas iswed għax irrid nivverifika l-fatti.

ĊENTRU GĦALL-ANZJANI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Joseph M. Sammut) staqsa lill- Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'possibbilta' hemm li f'Birżebbuġa jinfetaħ ċentru għall- anzjani?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jekk l-Onor.

Interpellant qed jirriferi għal ċentru ta' matul il-jum, fil-preżent m'hemm l-ebda ħsieb li f'Birżebbuga jinfetaħ ċentru bħal dan.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Mr Speaker, hemm xi raġuni partikolari għala m'hemmx il-ħsieb li f'Birżebbuga jinfetaħ ċentru ta' matul il-jum?

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Wieħed irid iħares lejn dawn l-affarijiet b'saqajh ma' l-art, jiġifieri jikkonsidra x'inhuma l-aktar bżonnijiet meħtieġa, x'riżorsi għandu u mbagħad jistabilixxi l-prijoritajiet.

F'dan l-istadju jidhrilna li Birżebbuga ma tidħolx fil-kategorija ta' l-ogħla prijoritajiet u allura qegħdin niffokaw l-attenzjoni tagħna fuq areas oħrajn fejn jidhrilna li hemm dan il-bżonn.

Ma ninsewx li fl-area ta' Birżebbuga hemm servizzi oħrajn li wieħed jista' jagħmel użu minnhom.

M'iniex qed ngħid li 'l quddiem m'huwiex se jiġi kkonsidrat, imma bħalissa m'huwiex wieħed mill-prijoritajiet.

SANTA LUĊIJA - TRIQ IL-PRINJOL - MANUTENZJONI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Karl Chircop) staqsa lill- Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: B'riferenza għal mistoqsija parlamentari nru.

16111, il-Viċi Prim Ministru qed isostni li l- inkwilini ta' l-imsemmi blokk residenzjali għandhom jinżammu responsabbli għat-tindif tal-basement li jinsab fl-istess blokk meta huwa proprjeta' tal- gvern.

Jista' jispjegali kif qed isostni li dan il-basement unit huwa responsabbilta' ta' l-inkwilini meta f'avviż li deher fil-gazzetta tal- gvern tat-12 ta' Marzu, 1993, il-gvern irreklama l-bejgħ ta' dan il- basement?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninsab informat li huma l-partijiet komuni li jagħtu aċċess għall-basement units li jridu jinżammu fi stat ta' ndafa mill- inkwilini u mhux il-basement units infushom.

Dawn ta' l-aħħar huma magħluqin u għalhekk m'huwiex il-każ li jimtlew bil-ħmieġ.

SAĦĦA - OVERTIME

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Michael Farrugia) staqsa lill- Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid min kienu l-impjegati fid- dipartiment tas-saħħa - bin-numru tal-karta ta' l-identita' u l-grad tagħhom - mill-1 ta' Ottubru, 1999 sal-31 ta' Awissu, 2000 li f'xi xahar qalgħu aktar minn Lm100 f'overtime?

F'kull każ kemm kien il-valur f'termini ta' flus ta' dan l-overtime?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant tinsab fil-lista annessa li qed titpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra.

SAĦĦA - SPIŻA RIKORRENTI

L-ONOR.

DOLORES CRISTINA (f'isem l-Onor.

Mario Galea) staqsiet lill- Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienet l-ispiża tad- dipartiment tas-saħħa tul l-1998, 1999 u sa' l-1 ta' Ottubru, 2000 fuq drugs, medical instruments, u disposable items separatament?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Il-flus li tħallsu mid-dipartiment tas-saħħa tul 1998, 1999 u sa l-1 ta` Ottubru, 2000 fuq drugs, medical instruments/disposable items kienu kif ġej:

|SENA |DRUGS |MEDICAL |DISPOSA| | | |INSTRUMEN|LS | | | |TS | | | | LM | LM | LM | |1998 |6,862,48|4,049,874|71,647 | | |9 | | | |1999 |6,625,18|4,240,306|76,722 | | |1 | | | |2000 | | | | |(sa |7,080,52|3,335,825|60,862 | |Ott) |5 | | |

MALTACOM - ĦADDIEMA ĠODDA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Joseph Cuschieri) staqsa lill- Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm ħaddiema ġodda ġew impjegati mal-Maltacom mill-5 ta' Jannar sal-10 ta' Settembru, 2000?

Jekk fl-affermattiv, jista' jgħid meta ħarġu l-applikazzjonijiet għal dawn l-impjiegi?

Jekk jirriżulta li ħaddiema ġew impjegati mingħajr il-ħruġ ta' sejħa għal applikazzjonijiet, jista' l-Ministru jgħid kemm dawk impjegati kien ilhom li applikaw?

U jekk jirriżulta li lanqas biss kienu applikaw, jista' jgħid xi kriterji ntużaw biex dawn ingħataw l-impjieg in kwestjoni?

ONOR.

JOSEF BONNICI (Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi): Ninsab informat li bejn il-5 ta' Jannar u l-10 ta' Settembru, 2000 il-Maltacom impjegat persuna waħda, wara li saret sejħa għal applikazzjonijiet permezz tal- korporazzjoni għax-xogħol u taħriġ fuq talba tal-kumpannija.

ST VINCENT DE PAULE - ĦADDIEMA ĠODDA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Joseph Cuschieri) staqsa lill- Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm ħaddiema ġodda ġew impjegati fl-Isptar St. Vincent de Paule mill-5 ta' Jannar sal-10 ta' Settembru, 2000?

Jekk jirriżulta li ħaddiema ġew impjegati mingħajr il-ħruġ ta' sejħa għal applikazzjonijiet, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm dawk impjegati kien ilhom li applikaw?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninsab informat li fil-perijodu indikat fil- mistoqsija ġew impjegati seba' ħaddiema ġodda fil-grad ta' infermiera f'St Vincent de Paule.

Dawn ġew impjegati wara sejħiet għal applikazzjonijiet ippubblikati fit-2 ta' Lulju u fit-12 ta' Novembru, 1999.

TAXXI INTERNI - ĦADDIEMA ĠODDA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Joseph Cuschieri) staqsa lill- Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Ministru jgħid kemm ħaddiema ġodda ġew impjegati mad-dipartiment tat-taxxi interni mill-5 ta' Jannar sal-10 ta' Settembru, 2000?

Jekk fl-affermattiv, jista' jgħid meta ħarġu l- applikazzjonijiet għal dawn l-impjiegi?

Jekk jirriżulta li ħaddiema ġew impjegati mingħajr il-ħruġ ta' sejħa għal applikazzjonijiet, jista' l- Ministru jgħid kemm dawk impjegati kien ilhom li applikaw?

ONOR.

JOSEF BONNICI (f'isem il-Ministru tal-Finanzi): Ngħarraf lill- Onor. Interpellant li ma ġew impjegati l-ebda ħaddiema ġodda mill-5 ta' Jannar sal-10 ta' Settembru, 2000 fid-dipartiment tat-taxxi nterni.

AIR MALTA - ĦADDIEMA ĠODDA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Joseph Cuschieri) staqsa lill- Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm ħaddiema ġodda ġew impjegati ma' l-Air Malta mill-5 ta' Jannar sal-10 ta' Settembru, 2000?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jien informat li matul il-perijodu indikat mill- Onor. Interpellant ġew impjegati 415-il persuna ma' l-Air Malta - 397 minnhom ġew impjegati fuq bażi temporanja jew part-time, kif hi l-prattika kull sena minħabba n-natura staġjonali tax-xogħol tal-linja nazzjonali ta' l-ajru - b'dan il-mod:

|398 permezz tal-korporazzjoni | |għax-xogħol u taħriġ; | | 12 wara sejħa għal | |applikazzjonijiet; u | | 5 minn agenziji tax-xogħol | |barranin |

MDC - ĦADDIEMA ĠODDA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Joseph Cuschieri) staqsa lill- Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm ħaddiema ġodda ġew impjegati ma' l-MDC mill-5 ta' Jannar sal-10 ta' Settembru, 2000?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ninsab informat li matul il-perijodu msemmi, il- korporazzjoni għall-iżvilupp ma mpjegatx ħaddiema ġodda.

INDUSTRIJA - ĦADDIEMA ĠODDA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Joseph Cuschieri) staqsa lill- Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm ħaddiema ġodda ġew impjegati mad-dipartiment ta' l-industrija mill-5 ta' Jannar sal- 10 ta' Settembru, 2000?

Jekk jirriżulta li ħaddiema ġew impjegati mingħajr il-ħruġ ta' sejħa għal applikazzjonijiet, jista' jgħid kemm dawk impjegati kien ilhom li applikaw għall-imsemmi mpjieg?

U jekk jirriżulta li lanqas biss kienu applikaw, jista' jgħid xi kriterji ntużaw biex dawn ingħataw l-impjieg in kwestjoni?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jien informat li matul il-perijodu indikat ma ġie mpjegat ebda ħaddiem ġdid mad-dipartiment ta' l-industrija.

RABAT - GĦAJN QAJJED

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari nru.

18362 - oriġinarjament kienet saret lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali - u cioe' jista' d-dipartiment tal-housing jistħarreġ kif jista' jkun hemm aċċess għal parking aħjar fil-qasam tad- djar ta' Għajn Qajjied, ir-Rabat, Malta?

Jista' jikkonsidra li jsir underground parking fil-futur?

ONOR.

ĊENSU GALEA (Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni): Għal dak li jirrigwarda aċċess aħjar għal parking fil-qasam tad-djar, tlabt lill-bord għall-kontroll tat-traffiku biex jara x`jista' jsir.

Fil-każ tat-talba għal underground parking, jien informat li s`issa m'hemm l-ebda ħsieb li dan isir.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx xi policy bil- għan illi din is-sistema ta' underground parking tiġi żviluppata f'ċerti housing estates?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Speaker, kif għedt diġa', m'hemm l-ebda ħsieb li f'dan l-istadju l-ministeru jidħol għal dan l-investiment għax għandu prijoritajiet akbar ta' żvilupp.

AGRIKOLTURA - ĦAXIX U FROTT TA' BARRA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienet il-kwantita' f'tunnellaġġ ta' ħaxix u frott frisk importat matul Jannar u Settembru ta' din is-sena?

Kemm kienet l-istess kwantita' f'tunnellaġġ għall-istess perijodu għas- snin 1996, 1997, 1998 u 1999?

ONOR.

NINU ZAMMIT (Ministru għall-Agrikoltura u Sajd): L-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar u tingħata f'xi seduta oħra.

AGRIKOLTURA - POSTIJIET VAKANTI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' postijiet vakanti ta' uffiċjali mad-dipartiment ta' l-agrikoltura fil-preżent?

X'talbiet saru lill-uffiċċju tal-prim ministru sabiex jimtlew dawn il-postijiet vakanti u meta saru?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Fid-dipartiment ta' l-agrikoltura hemm 62 post vakanti.

It-talbiet għalihom saru hekk:

|Postijiet Vakanti |Data | | | | |5 security guards |17/08/99 | |14 agricultural foremen|20/10/98 | |5 farmers |08/03/99 | |1 boiler attendant |12/06/00 | |1 assistant technical | | |officer (carpentry) |15/10/99 | |1 assistant technical | | |officer (plumbing) |18/10/99 | |1 laboratory operator | | |(group IV) |13/05/99 | |1 engineer/junior | | |engineer (mechanical) |20/07/99 | |1 assistant technical | | |officer |15/10/99 | |(micropropagation) | | |1 technical officer | | |(maintenance) |23/11/99 | |9 senior operative | | |(plasterers and |23/11/99 | |painters) | | |1 tradesamn (mason) |23/11/99 | |1 operation manager | | |(maintenance section) |23/11/99 | |1 technical officers | | |(construction) |23/11/99 | |3 supervision (building| | |and construction) |07/12/99 | |2 security officers |15/12/99 | |1 supervisor (garage) |01/03/00 | |7 scientific officers |18/05/00 | |4 senior operative | | |(agriculture) |05/06/00 | |1 technical officers | | |(micropropagation) |12/09/00 | |1 assistant head | | |(agriculture) ** |- |

** dan il-post irid jintela' mill-ufficcju tal-prim ministru.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia, mistoqsija supplimentari.

ONOR NOEL FARRUGIA: X'inhi r-raġuni li fil-gazzetta tal-gvern tas-6 ta' Ottubru ħarġet applikazzjoni għall-membri li jixtiequ japplikaw biex isiru principals u chief officers fid-dipartiment tal-health plant ta' l- agrikoltura meta dawn ġew mitluba jindirizzaw l-ittra lid-direttur?

Jista' jgħid min hu d-direttur f'dan il-każ?

Għaliex din l-ittra ma ġietx indirizzata lid-direttur ta' l-agrikoltura jew lid-direttur ġenerali?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR NINU ZAMMIT: Fl-imsemmija call for applications kien hemm li jridu jmorru għand id-direttur tal-micropropagation.

Dan kien żball u fil-fatt iridu jmorru għand id-direttur ta' l-agrikoltura.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR IS-SIGUREZZA ĠENERALI U KWALITA' TAL-PRODOTTI

GENERAL PRODUCT SAFETY AND QUALITY BILL

L-ordni għat-Tieni Qari ġie moqri Ikompli mill-24 ta' Ottubru, 2000 Il-mistoqsija regġħet tqiegħdet

MR SPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari huwa in possession.

ONOR.

EDWIN VASSALLO (Segretarju Parlamentari): Mr. Speaker, il-bieraħ kont qiegħed nirriferi għall-argument tan-naħa ta' l-oppożizzjoni li qalet li din hija liġi li qed issir bl-iskuża ta' l-Unjoni Ewropea.

Kellna wkoll il-kumment li qegħdin ninqdew bil-konsumatur biex indaħħlu liġi li trid il- Kummissjoni Ewropea.

L-argument tiegħi tal-bieraħ kien li aħna ma nħarsux biss lejn l-Unjoni bħala istituzzjoni li bilfors irridu nissieħbu magħha, imma nħarsu lejha wkoll bħala istituzzjoni li toffri pakkett ta' liġijiet li l-poplu jgawdu minnu.

Din il-liġi qed ngħadduha biex inkunu nistgħu nsaħħu d-dipartiment tal-konsumatur b'tali mod li jkun jista' jagħmel sorveljanza u kontroll li permezz tiegħu nneħħu minn kull post tal-bejgħ kull prodott li jista' jkun perikoluż għas-saħħa tal-konsumatur.

M'huwiex minnu li aħna qegħdin ninqdew bil-konsumatur biex nagħmlu xi ħaġa li tridna nagħmlu l-Unjoni Ewropea.

Qegħdin nagħmluha għax nemmnu li jekk se nagħmluha se jgawdi minnha l-konsumatur.

Min-naħa ta' l-oppożizzjoni ntqal ukoll li hija daħka li aħna se nibdew nagħmlu standards Ewropej bħal dawk li għandhom fil-Ġermanja.

Jien irrid infakkar lin-naħa ta' l-oppożizzjoni li meta huma kienu fil-gvern illeġislaw biex jidħlu s-CE markings, li huma standards ta' l-Unjoni Ewropea.

Hemm hu l-għaqal u dan ifisser li dak li qed nagħmlu llum kellu l- bidu tiegħu fi żmien gvern Laburista.

Dak kien gvern li kien qiegħed ikompli fejn ħallejna aħna meta bdejna naħdmu biex nagħtu l-ħajja lil Malta standards authority.

Huwa biss issa li n-naħa l-oħra qed titkaża b'dak li qegħdin nagħmlu.

L-istess, jissemmew il-genetically modified foods.

Għalfejn dan il-babaw kontra l-Unjoni Ewropea, imbagħad min-naħa l-oħra lkoll nitkellmu fuq dan is-suġġett qisu xi ħaġa li qed nittrattaw għall-ewwel darba!

Veru li hemm ċerta biża' mill-genetically modified foods għax għalkemm mhux xjentifikament ippruvat, din is-sistema tista' tħalli wkoll xi effetti negattivi fuq saħħet il-bniedem.

Pero' huwa veru wkoll li l-Amerikani qegħdin jimbuttaw kemm jista' jkun il-bejgħ ta' ikel li huwa genetically modified.

Allura għalfejn dan it-tgħajjir kollu kontra l-Unjoni Ewropea?

Fuq kollox jekk ma nidħlux fl-Unjoni, nibqgħu żarmati minn kull tip ta' struttura li tista' tgħinna ħalli nilqgħu għall-biżgħat imnissla mill- genetically modified foods.

Malta barra mill-Unjoni se tkun vulnerabbli aktar għas-saħħa tas-suq Amerikan.

Jekk Malta tidħol fl-Unjoni, il-biża' li għandna mill-genetically modified foods ikollna biex nilqgħulha.

Dan ifisser li hija kontradizzjoni li l-oppożizzjoni tbeżża bil-babaw ta' l- Unjoni fejn jidħlu genetically modified foods.

(Interruzzjonijiet)

THE DEPUTY SPEAKER (Onor. Michael Bonnici): L-Onor.

Noel Farrugia, bil- permess tal-Kamra.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jikkonferma s-Segretarju Parlamentari li dwar il- genetically modified foods il-gvern għandu policy li hija simili għal dik ta' l-Unjoni Ewropea?

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Jien nista' ngħid x'qed jagħmel il-gvern fir- rigward ta' din il-liġi.

Din il-liġi se tagħtina l-istruttura biex nikkontrollaw dawn l-affarijiet.

Il-bieraħ il-ministru poġġa fuq il-Mejda tal-Kamra l-Avviż Legali 213/2000, fejn qegħdin jitwaqqfu direttorati fl- awtorita' Maltija dwar l-istandards.

Dan l-avviż legali qed joħloq l- istruttura ħalli jkun hawn kumitati fuq diversi suġġetti u nittama li jkolli l-opportunita' li nkun nista' nitkellem dwar dan is-suġġett.

Dawn huma strutturi meħtieġa biex eventwalment inkunu nistgħu nilqgħu għal kull periklu li jista' jkollna, anke fil-konfront ta' genetically modified foods.

Grazzi

MR.

SPEAKER: Grazzi.

Se npoġġi l-mistoqsija.

Il-mistoqsija hi l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex iħassar u jissostitwixxi l-Att dwar Kontroll fuq il-Kwalita' (Esportazzjonijiet, Importazzjonijiet u Oġġetti Lokali), Kap 225" ikun moqri t-Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Memri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri t-tieni darba.

MR SPEAKER: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

EDWIN VASSALLO: Nipproponi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex iħassar u jissostitwixxi l-Att dwar Kontroll fuq il-Kwalita' (Esportazzjonijiet, Importazzjonijiet u Oġġetti Lokali), Kap 225", jiġi ttrattat mill-Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi.

MR.

SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

MICHAEL ASCIAK: Nissekonda

MR.

SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex iħassar u jissostitwixxi l-Att dwar Kontroll fuq il-Kwalita' (Esportazzjonijiet, Importazzjonijiet u Oġġetti Lokali), Kap 225", jiġi riferut lill-Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR L-AWTORITA' GĦAS-SAĦĦA U S-SIGURTA' FUQ IL-POST TAX- XOGĦOL

OCCUPATIONAL HEALTH AND SAFETY AUTHORITY BILL

L-ordni għall-kumitat ġie moqri.

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Michael Bonnici, President tal-Kumitati, jippresjedi

Ikompli mill-20 ta' Ottubru, 2000

Klawsola 6 - Dmirijiet ta' min iħaddem (Kont)

Clause 6 - Duties of employers (Cont)

THE CHAIRMAN: Konna wasalna fi klawsola 6.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Marie Louise Coleiro.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Mr Chairman, fil-mument qed nitkellmu fuq saħħet it-terzi persuni.

Waqt l-istadju tat-tieni qari ta' din il-liġi ssemmew diversi eżempji fejn saħħet it-terzi persuni tista' tkun f'riskju minħabba xi ħidma partikolari jew minħabba nuqqas ta' safety measures mad- dawra tal-post tax-xogħol.

Hawnhekk xtaqt nenfasizza li kemm jista' jkun il-kampanji ta' edukazzjoni u informazzjoni jridu jkunu mifruxa.

Jien inħoss li l-employers għandu jkollhom indirizz partikolari għalihom, u l- istess il-ħaddiema fuq il-post tax-xogħol, imma naħseb li imbagħad irid ikun hemm ukoll programmazzjoni ta' proċess edukattiv għaddej lill- kumplament tal-poplu.

B'mod partikolari xtqat insemmi l-fatt li llum għandna kurrikulu nazzjonali li għandu firxa enormi ta' oqsma li jirrigwarda life skills, u b'xi mod din l-awtorita' għandu jkollha kordinament tajjeb mal-qasam edukattiv biex ikun hemm input indirizzat lejn it-tfal, ħalli l-kultura tal- ħarsien tas-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol tibda miċ-ċokon.

Niftakar li fit-tieni qari ta' din il-liġi semmejt ċertu xogħol li jagħmlu dawk inkarigati mill-boy scouts u l-girl guides, li jiġbru dawn it-tfal u jibdew jagħllmuhom anke safety at home - inizjattiva li ta min ifaħħarha - imma ma tistax titħalla biss għal dawn il-gruppi volontarji għax dawn ma jaqbdux it-tfal kollha ta' Malta u Għawdex.

Għaldaqstant inħoss li l- awtorita' għandha b'xi mod jew ieħor taħdem mill-qrib mad-dipartiment ta' l- edukazzjoni, proprju biex l-edukazzjoni fir-rigward tas-saħħa u s-sigurta' tagħna tkun xi ħaġa li tibda minn fuq il-bank ta' l-iskola minn eta' żgħira.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Naqbel perfettament u effettivament l-aħħar darba ppreżentajt emenda f'dan is-sens.

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Coleiro.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Naħseb li l-iġene fuq il-post tax-xogħol għandha tissemma per se, imma f'liema parti nħalli f'idejn l-esperti.

F'liġijiet oħra barra minn Malta, partikolarment f'dik Amerikana, l-iġene hija xi ħaġa li hija part and parcel minn kif iħarsu lejn is-saħħa u s- sigurta' tal-ħaddiema fuq il-post tax-xogħol.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Sur President, naħseb li l-aspett ta' l-iġene m'għandux jiġi ttrattat f'liġi li għandha x'taqsam mal-health and safety.

Naturalment ma rrid innaqqas xejn mill-importanza tal-punt, pero' din għandha tkun regolata taħt liġijiet differenti.

Int dejjem irid ikollok l- indafa, anke jekk ma tkunx ta' periklu għas-saħħa u s-sigurta', u ma rridux nagħtu l-impressjoni li l-iġene hija marbuta esklussivament mas- saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol.

Hija xi ħaġa li wieħed għandu jirsisti fuqha u hemm regolamenti tas-sanita' li jgħidu li għandu jkun hemm ilma, toilets u dawn it-tip ta' servizzi.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Coleiro.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Jien nifhem li l-liġi tas-saħħa tkopri dawn l- affarijiet, imma l-kwestjoni ta' l-indafa tat-toilets, etc. ċertament li tħalli impatt fuq is-saħħa tal-ħaddiema.

Jien fil-fatt tajt eżempju ta' research xjentifiku Amerikan fejn instab li tista' taqbdek urinary infection jekk iddum biex tmur toilet.

Ma tistax iddum aktar minn siegħa jekk ikollok bżonn tmur toilet!

Dan l-istess studju li għamilt riferenza għalih jitkellem ukoll fuq l-indafa tat-toilets.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Fil-fatt il-qasam ta' l-iġene, naturalment fil- kuntest ta' health and safety, huwa rregolat permezz ta' regolamenti li jistabilixxu l-minimum health and safety requirements.

Dawn huma regolamenti maħruġin taħt l-Att tal-1994, pero' malli tgħaddi din il-liġi jiġu parti integrali minnha.

Forsi xi ħaġa li qatt m'għamilniha ċara f'dan id-dibattitu u ta' min nagħmluha issa hija li r-regolamenti kollha li ġew ippubblikati s'issa taħt l-Att tal-1994, għandhom jiġu ttrasportati lock, stock and barrel f'din il- liġi.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Coleiro.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Napprezza li din ġiet mogħtija widen u tajjeb li dawn diġa jeżistu.

Ma nafx jekk hux possibbli li dawn ir-regolamenti jitqiegħdu fuq il-Mejda tal-Kamra.

Jekk inhu possibbli li d-dipartiment jiġborhom flimkien u jgħaddilna kopja, napprezza ferm.

Xtaqt ngħid ukoll, Sur President, li din l-istorja tas-saħħa tat-terzi jien għadni nkwetata fuqha.

Se nagħti eżempju konkret biex ninftiehem mill-ewwel.

Sfortunatament aħna għad għandna ħafna small businesses, bħal sprayers tal-karozzi u mechanics, li qed joperaw minn residential areas.

Per eżempju, it-toxic fumes li joħorġu minn dan l-ispray definittivament jaffettwa lil min jużah u anke lin-nies ta' l-akkwata.

Jiġifieri f'liema parti f'din il-klawsola nistgħu nserrħu rasna li min qiegħed jagħmel dan ix- xogħol inġegħluh jieħu l-miżuri biex mhux iħares lilu nnifsu u l-ħaddiema tiegħu imma anke jħares lil min forsi jgħix bieb ma' bieb miegħu?

I am very conscious tagħha din il-ħaġa għax Ħal Qormi huwa wieħed mill-postijiet partikolari fejn għandna dawn il-ħafna small businesses, li proprju qegħdin fil-core tar-raħal.

Somehow irridu nassiguraw li t-terzi persuni li m'għandhom x'jaqsmu xejn max-xogħol ikunu protetti wkoll.

Niftakar li fit-tieni qari semmejt il-każ ta' dik il-warehouse kbira mimlija thinners taż-żebgħa li ħadet in-nar u għal min kien joqgħod fis- sular ta' fuq kienet traġedja.

M'hemmx dubju li l-effett ta' l-irwejjaħ żġur li nħass for miles around.

F'liema parti ta' din il-liġi aħna nistgħu nserrħu rasna li min iħaddem irid jieħu ħsieb dawn l-affarijiet?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim MInistru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Sur President, naħseb dan kien il-punt kardinali li ddiskutejna fl-aħħar seduta meta konna qed nagħmlu klawsola 6.

Din il- klawsola, b'differenza għal dak li hemm fl-Att VII ta' l-1994, issa tgħid li min iħaddem għandu dejjem iħares is-saħħa u s-sigurta' tal-persuni kollha li jistgħu jiġi affettwati mix-xogħol li jkun qiegħed isir.

Jiġifieri hawnhekk hawn estensjoni tar-responsabbilta' fuq min iħaddem.

Dan jinsab ukoll fil-klawsola li jmiss, li titkellem fuq id-dmirijiet tal-ħaddiema.

Il-wording huwa magħmul b'tali mod li jkopri lil dawk kollha li b'xi mod jistgħu jiġu affettwati b'dak ix-xogħol u allura anke l- interessi tat-terzi huma koperti.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Coleiro.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: M'hemmx dubju li hemm żieda tajba, imma dan se jkun ifisser li l-awtorita' se toħroġ regolamenti speċifiċi?

Jien f'dan is-sens irrid infisser.

Kif se tiġi translated into practice biex nassiguraw is-saħħa u s-sigurta' ta' persuni terzi?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ir-regolamenti kollha kemm huma jidħlu f'dettalji tekniċi u dan isir proprju biex nissalvagwardaw is-saħħa u s-sigurta', sia tal-ħaddiema u naturalment anke tat-terzi.

Ma rridux lanqas inħallu barra liġijiet oħrajn.

Għall-mument qed nitkellmu fuq din, pero' ta min wieħed jgħid li hemm diversi regolamenti li jaqgħu taħt liġijiet oħrajn.

Per eżempju, l-ewwel konna qed insemmu l-liġijiet tas-sanita'.

Il-kollega tiegħi, l-Onor.

Mugliett, li qiegħed maġenbi bħalissa, qed jgħidli li anke taħt l-awtorita' ta' l-ippjanar illum hemm diversi regolamenti li huma proprju mfasslin apposta biex jipproteġu jew ineħħu r-riskju anke għall- terzi.

Dawk huma liġijiet oħra imma, għar-rigward ta' din il-liġi, ir-risposta hi li jekk wieħed jara ċerti regolamenti li ġew ippubblikati taħt il-liġi l- antika ta' l-1994, wieħed jinduna li l-kunċett m'huwiex limitat biss għall- protezzjoni tal-ħaddiema imma wieħed jaħseb anke għall-interessi tat-terzi.

Jista' jkun li l-ħaddiem jipperikola lilu nnifsu f'post tax-xogħol, għax ċerti affarijiet jkunu perikolużi fihom innifishom, pero' fl-istess ħin jista' jkun qiegħed anke jipperikola lil persuni terzi.

Anke r-regolamenti li diġa jeżistu huma mfassla b'dan il-mod li jkopru ukoll.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Mela l-ewwel se npoġġi l- mistoqsija fuq iż-żewġ verbal amendments kif imressqa mill-Viċi Prim Ministru fis-seduta tal-Ġimgħa filgħaxija, 20 ta' Ottubru, 2000.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emendi verbali għaddew nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-emenda "E", kif imressqa u moqrija mill- Viċi Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "E" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-emenda "F", kif imressqa u moqrija mill- Viċi Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "F" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 6, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 6 kif emendata għaddiet nem con u ġiet ordnata ssir parti mill- abbozz ta' liġi.

Klawsola 4 - Dikjarazzjoni ta' prinċipji.

Clause 4 - Declaration of principles.

(Posposta fis-seduta 402 ta' l-20 ta' Ottubru, 2000)

MR CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Sempliċement infakkar li fis-seduta 402 kien qam dibattitu fuq il-kliem 'u jiġi salvagwardat'.

L-esperti ppreparawli din l- emenda u se nressaqaha b'mod formali:

"G" Fis-subklawsola (2) tal-klawsola 4 minflok il-kliem "u jiġi salvagwardat" għandhom jidħlu l-kliem "u li tiżgura li jkun salvagwardat minn kull min għandu dak l-obbligu".

"G" In subclause (2) of clause 4, for the words "and safeguarded" there shall be substituted the words "and to ensure that they are safeguarded by whoever is so obliged to do".

Infakkar lill-Kamra li dan huwa obbligu ta' l-awtorita', u jien kont għedt li hawnhekk qed nitkellmu fuq dikjarazzjoni ta' prinċipju u r- responsabbilta' tas-salvagwardja.

L-obbligi tal-liġi jaqgħu fuq min iħaddem jew fuq il-ħaddiem u qatt ma jistgħu jiġu assunti mill-awtorita' nnifisha.

Il-punt li sar min-naħa tal-kelliema ta' l-oppożizzjoni huwa validu u allura issa saret din l-emenda li tirrispondi b'mod pożittiv għall- argumenti li tqajmu meta ddiskutejna din il-klawsola.

Ovvjament nitlob li emenda "C" tiġi rtirata, Mr Chairman.

THE CHAIRMAN: Hawn talba biex l-emenda "C" tiġi rtirata.

Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

L-Emenda "C" ġiet irtirata.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi emenda "G", kif imressqa u moqrija mill- Viċi Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-Emenda "G" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi Klawsola 4, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 4, kif emendata, għaddiet nem con u ġiet ordnata ssir parti mill- abbozz ta' liġi.

Klawsola 7 - Dmirijiet tal-ħaddiema.

Clause 7 - Duties of workers

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Klawsola 7 hija n-naħa l-oħra tal-munita.

Fi klawsola 6 tkellimna fuq ir-responsabbiltajiet ta' min iħaddem u issa se nitkellmu fuq id-dmirijiet tal-ħaddiema.

Niġbed l-attenzjoni tal-Kamra li dan l-artiklu huwa fis-sustanza tiegħu meħud minn artiklu 2 tal-liġi ta' l- 1994, pero' anke hawnhekk twessgħet ir-responsabbilta' tal-firxa biex indaħħlu ukoll l-interessi ta' persuni terzi.

Il-punt kruċjali ta' dan l-artiklu huwa dak li jingħad fl-ewwel subartiklu li kull ħaddiem għandu jissalvagwarda s-saħħa u s-sigurta' tiegħu stess kif ukoll dik ta' persuni oħra li jistgħu jiġu affettwati bix- xogħol li jkun qiegħed isir.

Imbagħad is-subartiklu jitfa' obbligu fuq in- naħa tal-ħaddiema li jikkoperaw ma' min iħaddem jew mar-rappreżentant jew rappreżentanti tal-ħaddiema dwar is-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax- xogħol.

Infakkar li dan huwa uffiċċjal ġdid li qed nintroduċu f'din il-liġi f'dak li għandu x'jaqsam mas-saħħa u s-sigurta'.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Coleiro.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: M'hemmx dubju li dan l-artiklu espandejnieh u kien hemm bżonnu, pero' naħseb li stajna espandejnieh ftit ieħor.

Din hi waħda minn dawk il-liġijiet li mhux biss qed tagħtina għodda ħalli nkunu nistgħu mmexxu imma tindirizza wkoll bidla fil-mentalita' li trid tieħu proċess ta' ċertu tul.

Dan tkellimna dwaru anke fl-artiklu ta' qabel meta semmejt l-edukazzjoni indirizzata lejn it-tfal f'dan il-qasam.

Din hija kwestjoni ta' proċess fit-tul u nittamaw li fuq medda ta' snin il- ġenerazzjoni l-ġdida tkun second to nature, li tieħu ħsieb saħħitha u s- sigurta' tagħha, imma għall-immedjat ħafna drabi barra l-edukazzjoni jrid ikun hemm ukoll daqxejn ta' shock treatment biex dak li jkun jiġi f'tiegħu u allura forsi xtaqt li dan l-artiklu jkun aktar qawwi.

Xi ħaġa oħra li xtaqt niġbed l-attenzjoni fuqha hija x'se tkun ir- relazzjoni ta' l-uffiċċjal elett mill-ħaddiema għas-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol u l-awtorita'.

Dan il-link se jkun importanti ferm pero' dan l-uffiċċjal ma jistax jaħdem in isolation fuq il-post tax-xogħol.

Nifhem li se jkun hemm xi xogħol ta' kordinament imma kif se jsir dan il- kordinament ma' l-awtorita'?

Wara dan l-individwu fuq il-post tax-xogħol se jkun il-persuna bil-hands-on fuq kif se titħaddem il-liġi.

X'link regolari se jkollha?

X'kordinament regolari se jkun hemm?

Din hija ħaġa importantissima għax din trid tkun il-perrsuna front line biex tassigura li l-affarijiet mexjin tajjeb u skond ma titlob din il-liġi.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Dwar l-ewwel punt, jiġifieri jekk għandniex iwessgħu jew le dan l-artiklu, nerġa' nfakkar li wieħed m'għandux jara l- klawsoli ta' din il-liġi waħidhom.

Diġa' jeżistu ħemel ta' regolamenti u jridu joħorġu ħemel ta' regolamenti oħrajn li jidħlu f'ħafna aktar dettal ta' responsabbiltajiet tal-ħaddiema.

Naqbel perfettament ma' dak li qed tgħid l-Onor.

Coleiro li hawnhekk qegħdin nippruvaw nagħmlu bidla fil-kultura.

Il-liġi trid tgħinna biex nagħmlu din il-bidla pero' ma naħsibx li din il-bidla sseħħ billi nwessgħu iżjed l-artiklu fih innifsu.

Jien naħseb li l-artiklu jistabilixxi li s- saħħa u s-sigurta' tal-ħaddiem innifsu hija dmir tiegħu nnifsu li .

Issa s- sabiħa hi li kultant tibda tirrealizza - anke jien stess bħala avukat - li kultant aħna nilleġislaw fuq dak li huwa ovvju.

Qisna aħna rridu ngħaddu liġi biex ngħidu li mejda hija tavla b'erba' saqajn!

Hawnhekk forsi qegħdin ngħidu l-aktar ħaġa ovvja imma li xorta trid tgħidha, li huwa d-dmir tal- ħaddiem li hu stess jissalvagwarda saħħtu u s-sigurta' tiegħu.

Huwa dmir ukoll fuq il-ħaddiem li jissalvagwarda mhux biss saħħtu imma anke s-saħħa ta' sieħbu fuq il-post tax-xogħol u anke ta' dawk li jistgħu jkunu qed jiġu pperikolati minħabba x-xogħol li jkun qed jagħmel il-ħaddiem.

Barra minn dan, l-artiklu qed jgħid ukoll li huwa d-dmir tal-ħaddiem li jikkopera ma' min iqegħed iħaddmu u ma' rappreżentant magħżul biex jirrappreżenta l-qasam tas-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol biex l- affarijiet jimxu sew fuq il-post tax-xogħol.

Naħseb li l-artiklu fih innifsu jgħid li għandu jgħid, imma nerġa nirrepeti li forsi l-punt kruċjali huwa - u dan japplika anke għall-artiklu ta' qabel ta' l-employers - li m'għandniex naħsbu li għamilna dan li hawn hawnhekk u nieqfu.

Id- dettal tar-responsabbiltajiet joħroġ mir-regolamenti li huma ppubblikati jew li għad iridu jiġu ppubblikati.

Imbagħad naturalment hemm ukoll il- pieni li se naslu għalihom aktar 'il quddiem.

It-tieni punt huwa daqstant ieħor importanti.

Dan l-uffiċċjal il-ġdid li aħna qegħdin inwaqqfu b'din il-liġi u li se jintagħżel minn fost il- ħaddiema - il-health and safety officer jew representative - x'relazzjoni se jkollu ma' l-awtorita'?

Kif wieħed kien jistenna l-liġi ma tidħolx f'dan id-dettal għaliex, kif għedt fil-bidu, il-ħsieb huwa li malli l-awtorita' tkun ħadet kemm jista' jkun malajr il-forma u l-istruttura tagħha, nippubblikaw regolamenti fid-dettal dwar kif jintgħażel dan il-ħaddiem u x'inhuma d-dmirijiet tiegħu ġenerali.

Naħseb għandna nindirizzaw ukoll ir- relazzjoni bejn l-uffiċjal innifsu u l-awtorita'.

Irrid ngħid li aktar il- quddiem f'artiklu 9 li jittratta l-funzjonijiet ta' l-awtorita' qed nitfgħu dmirijiet ġenerali fuq l-awtorita', li fosthom hemm li tkattar l- informazzjoni, ġġib il-quddiem it-tagħlim u t-taħriġ u tiġbor u tanalizza d- data.

Jien m'għandix l-iċken dubju li l-punt ta' kuntatt se jkun dan l- uffiċjal u allura se jkun pedina importanti, fis-sens tajjeb tal-kelma, fit-twettiq ta' politika ta' saħħa u sigurta' fuq livell nazzjonali.

Hawnhekk irrid nagħmel parentasi żgħira, Sur President.

Irrid ngħid li jien żort post wieħed tax-xogħol li għandu dawn l- uffiċjali imma jista' jkun hemm oħrajn li diġa għandhom il-health and safety officer.

Xi erba' ġimgħat ilu żort fabbrika kbira u kien interessanti l-fatt li kull sezzjoni tagħha kellha health and safety officer.

Jien immiraviljat ruħi u rrid ngħid li nkoraġġejt ruħi meta rajt li hawn min hu avant-garde u ħa l-inizjattivi mingħajr ma qagħad jistenna li aħna nilleġislaw.

Għalkemm f'minoranza, hawn min ħa l-affarijiet bis- serjeta' u diġa mexa b'pass aktar mgħaġġel milli mxejna aħna u mplimenta dawn l-affarijiet.

Hawnhekk jien nara għalqa kbira li għandna tinħadem u se tkun ir-responsabbilta' ta' l-awtorita' li tara kif tagħmel biex tapprofitta ruħha minn dan l-uffiċjal li se jkun fuq il-post tax-xogħol.

Min-naħa ta' l-esperti qed jgħiduli li fir-regolamenti li għad iridu joħorġu hemm miktub li dan l-uffiċjal irid ikun imħarreġ u l-liġi stess qegħda tinkoraġġixxi u tistimula lill-employer biex dan l-uffiċjal iħarrġu fl-oqsma li għandhom x'jaqsmu mal-health and safety.

Fil-fatt irrid ngħid li f'din il-fabbrika li jien mort inżur, wieħed mill-uffiċjali li ġew magħżulin biex ikunu health and safety officers qalli li l-employer tiegħu stess bagħtu jispeċjalizza f'korsijiet fil-qasam tal-health and safety wieħed minnhom anke barra minn Malta.

Din hija esperjenza li rridu ninkoraġġuha u bħala l-ministru responsabbli minn dan il-qasam nista' ngħid li l-intenzjoni hi li l-awtorita' - u naħseb li l-messaġġ joħroġ ċar mill- liġi - għandha timmassimizza fis-sens pożittiv tal-kelma lil dan l- uffiċċjal u għandha tużah bħala point of contact.

Naturalment il-health and safety officer jew l-individwu se jkun magħżul minn fost il-ħaddiema.

L- awtorita' għandha d-dmir ukoll li tixpruna, tinkoraġġixxi u tinforma anke lill-employers biex eventwalment anke tinforza l-liġi mal-persuna.

Il-liġi fiha nfisha ma tidħolx f'dan id-dettal kollu.

Dan id-dettal se joħroġ fir- regolamenti speċifiċi fuq dan l-uffiċċjal li għad irridu nippubblikaw.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Coleiro.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Veru li din il-liġi qed tespandi ħafna fuq dan il-qasam, pero' jien inserraħ rasi biss malli jkun hemm ċerti regolamenti li jappoġġjaw ċerti klawsoli.

Hemm fabbriki li jieħdu ħsieb ħafna affarijiet imma qalilna l-Viċi Prim Ministru li dawn qegħdin fil- minoranza.

Lili li jinkwetani huwa l-fatt li n-know-how ta' ħafna fabbriki żgħar huwa limitat u anke l-finanzi tagħhom huma limitati.

Issa din il-liġi qed tgħidilhom li dawn iridu jaħtru uffiċċjal għas-saħħa u s-sigurta'.

Jiena għalhekk għedt li l-fatt li dan l-uffiċjal se jkun il-focal point għall-awtorita' must feature somehow fil-liġi.

Naf li at this point in time lanqas għandna spetturi biżżejjed to monitor il-postijiet tax-xogħol kollha.

Dan huwa mod ta' kif qisha din l-awtorita' se jkollha swaba twal u se tkun qed tilħaq kullimkien.

Din l-idea ta' focal point togħġobni immens.

Dan huwa mod ta' kif nistgħu nassiguraw li l-awtorita' verament ikollha jdejha fuq kull post tax-xogħol, altrimenti anke jekk l-awtorita' jkollha mitt spettur, huwa impossibbli li dawn imorru jispezzjonaw kull post tax- xogħol regolarment.

B'persuna preżenti f'kull post tax-xogħol, l-awtorita' tista' sserraħ rasha li se jkollha spettur kullimkien.

Naturalment id-doveri tal-health and safety officer fuq il-post tax- xogħol m'humiex se jkunu akbar mid-doveri ta' l-impjegati ta' l-awtorita', pero' dan il-health and safety officer għandu jkun il-persuna li fejn jara li xi ħaġa m'hijiex qiegħda ssir sew, wara li l-attentat mal-management biex l-affarijiet jiġu rranġati jfalli, jitlob lill-awtorita' tagħmel inspection fuq il-post biex jittieħdu l-passi meħtieġa biex jiġi evitat il- periklu għall-ħaddiema.

Jekk inħallu l-liġi kif inhi xorta nkunu għamilna pass 'il quddiem, imma jekk inżidu li dan il-health and safety officer se jkun the extra arm ta' l-awtorita', inkunu qed nagħtu iktar saħħa lil dan l-uffiċjal, li wara kollox huwa ħaddiem bħal kull ħaddiem ieħor li jmur ix- xogħol biex jaqla' x'jiekol.

Jiġifieri jekk il-ħaddiem li jingħata dan l- inkarigu jħoss li ħobżu qed jiġi mhedded, għandu mnejn ma jibqax jieħu ħsieb il-health and safety tal-post tax-xogħol tiegħu.

Hemm bżonn li kemm jista' jkun lil dan l-uffiċjal insaħħulu jdejh, billi anke permezz tal-liġi, nagħmluha ċara li dan se jkun il-co-ordinating person bejn il-post tax-xogħol tiegħu u l-awtorita'.

Il-mod ta' kif se jaħdem dan il-koordinament in practice m'hemmx għalfejn ikun inkluż fil- liġi imma jista' joħroġ iktar tard f'forma ta' regolamenti dettaljati.

L- importanti hu li fil-liġi jkun hemm dan il-prinċipju biex dan l-uffiċjal ikun imsaħħaħ kemm jista' jkun biex ma jkun hemm xejn li jkun jista' jfixklu milli jaqdi d-doveri tiegħu.

B'hekk l-awtorita' ma jkollhiex il- problema li jridu jgħaddu sena jew sentejn biex tagħmel inspection fuq xi post tax-xogħol għax ma jkollhiex biżżejjed ħaddiema, għax permezz ta' dawn l-uffiċċjali tkun qed tagħmel monitoring kontinwu tas-saħħa u s-sigurta' fil-postijiet kollha tax-xogħol.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Michael Asciak.

ONOR.

MICHAEL ASCIAK: Mingħajr ma nidħol f'daqshekk dettal, irrid nesiġi l-importanza ta' dak li għadha kif qalet l-Onor.

Coleiro, għaliex mill- esperjenza personali tiegħi naħseb li l-qabża fil-liġi trid issir proprju f'dan il-qasam.

Huwa importanti li nesiġu li l-employers huma obbligati li jassiguraw il-health and safety għall-ħaddiema tagħhom, pero' huwa importanti wkoll li nesiġu li l-ħaddiema għandhom jużaw is-safety equipment provdut, mhux ma jużawhx biex juru kemm huma b'saħħithom u kemm jifilħu għad-daqqiet.

Naqbel ma' l-Onor.

Coleiro li l-bidla fil-mentalita' trid tidħol ftit ftit permezz tal-liġi u bl-għajnuna ta' dawn l-uffiċjali għall-health and safety fuq il-post tax-xogħol.

Jekk ma jirnexxilniex indaħħlu l-mentalita' li l-ħaddiem stess għandu jkun l-ewwel persuna li jissalvagwarda s-saħħa tiegħu, allura nkunu fallejna.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jiena napprezza u naqbel mal-punti ta' l-Onor.

Coleiro u l-Onor.

Asciak dwar ir-rwol ta' dawn l-uffiċjali.

Ma naħsibx li hemm għalfejn tidħol emenda fil-liġi.

L-importanti huwa li nistabilixxu dan il-punt u nagħmlu l-affarijiet ċari aktar 'il quddiem meta nippubblikaw ir-regolamenti.

Irrid nenfasizza wkoll il-fatt li din hija esperjenza ġdida għall-pajjiż u għalhekk għandna nżommu saqajna ma' l-art u ma ngħollux l-aspettattiva tan-nies.

Din l-esperjenza ġdida tfisser li hemm bżonn ta' ċertu investiment għax il-persuna li tintgħażel għal dan ir-rwol ikollha tingħata ċertu taħriġ.

L-Onor.

Coleiro għamlet punt li lili laqatni għaliex huwa mportanti, jiġifieri li l-health and safety representatives għandu jkollhom il-poter li jirrapportaw każi ta' periklu jew ta' ksur ta' regolamenti lill- awtorita'.

Jien nemmen li dawn l-uffiċjali għandhom ikunu l-ewwel nies qabel kulħadd li jagħmlu dan u għalhekk m'għandu jkun hemm xejn li jista' jwaqqaf lill-health and safety representatives milli jirrapportaw lill- awtorita'.

Iva, nikkonferma dak li kont qiegħed ngħid, li l-health and safety representatives għandhom mhux biss ikollhom il-poter li jirrapportaw lill-awtorita' imma għandhom id-dmir li jagħmlu dan.

Infakkar li fl-emenda li ppreżentajna għal klawsola 2, biddilna d- definizzjoni ta' "rappreżentant għas-saħħa u s-sigurta' tal-ħaddiema", biex issa din ġiet taqra hekk:

""Rappreżentant għas-saħħa u s-sigurta' tal-ħaddiem" tfisser persuna li tkun ġiet eletta, magħżula jew nominata kif preskritt f'regolamenti biex tirrapreżenta lill-ħaddiema fuq dak kollu li jirrigwarda l- promozzjoni u l-protezzjoni tas-saħħa jew is-sigurta' tagħhom fuq il- post tax-xogħol".

Anke fid-definizzjoni stess għamilnieha ċara daqs il-kristall li din il- persuna se tirrapreżenta lill-ħaddiema fuq dak kollu li jirrigwarda l- promozzjoni u l-protezzjoni tas-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol.

Madankollu eventwalment din il-parti se tkun iktar dettaljata fir- regolamenti li għad irridu nippubblikaw u li sfortunatament għad m'għandix draft tagħhom.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Coleiro.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Mr Chairman, aktar minn kollox jien qed inqis din il-liġi bħala għodda qawwija biex jitħarsu d-drittijiet fundamentali tal-ħaddiema, jiġifieri s-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax- xogħol.

Barra minn hekk, din il-liġi se ġġib ukoll bidla fil-mentalita', biex noħorġu mill-macho culture li semma' l-Onor.

Asciak, jiġifieri li ħaddiem ma jużax is-safety wear biex jagħti l-impressjoni li hu b'saħħtu.

Sfortunatament fost il-ħaddiema m'hemmx biss il-macho culture imma anke l- mentalita' ta' żmien il-medju evu, li l-ħaddiem huwa s-serv u għalhekk irid joqgħod għal kollox.

Fil-fatt nafu b'każi fejn biex ma jitilfux l-impjieg, il-ħaddiema kellhom joqogħdu għal ċerti riskji.

Issa kif jgħid il-Malti, irridu naħsbu fil-ħażin biex it-tajjeb ma jonqosx.

Ma nistgħux naħsbu għal meta jkollna full employment.

Aħna għandna naħsbu għal meta jkun hawn il-qagħad u allura għax ikun hawn l- għażla, l-employers ikollhom iktar ċans jitkessħu.

Huwa għalhekk li jien qed ngħid li lill-health and safety representatives għandna nsaħħulhom idejhom, u la l-employers qed jaċċettaw il-fatt li l-ħaddiema bejniethom se jeleġġu rappreżentant għas-saħħa u s-sigurta' tal-post tax-xogħol, allura m'huwiex se jkun diffiċli għalihom li jaċċettaw il-fatt li dawn ir- rappreżentanti se jkunu l-portavoce ta' l-awtorita'.

Per eżempju fost l-akbar ilmenti ta' occupational hazards li jeżistu fid- dinja nsibu l-pożizzjoni ħażina fuq makna, u f'Malta min jaf kemm hawn nisa li xi darba kienu jaħdmu fuq production line u li llum ibatu b'daharhom imma lanqas biss jirrealizzaw li dik hija konsegwenza ta' meta kienu jaħdmu fil-fabbriki.

Jekk f'post tax-xogħol ikun hemm persuna mħarrġa fuq dawn l- affarijiet, problemi bħal dawn se tidentifikahom mill-ewwel u għalhekk se tressaq l-ilment lill-employer u jekk ma tasalx ma' l-employer, tirrapporta lill-awtorita'.

Jien ma nafx għalfejn qed insibuha bi tqila biex inżidu klawsola żgħira bil-funzjonijiet ta' dawn il-health and safety representatives u mhux inħallu l-informazzjoni mifruxa ma' ħafna klawsoli.

Jien inħoss li la l- employers diġa' aċċettaw li fost il-ħaddiema tagħhom ikun hemm wieħed li jkun qed jieħu ħsieb il-health and safety, m'għandhomx għalfejn ma jaċċettawx il-fatt li dawn l-uffiċjali se jkunu qed jirrappreżentaw b'mod uffiċċjali lill-awtorita'.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Se nieħu s-suġġeriment ta' l-Onor.

Coleiro u dan il-punt niddiskutih ma' l-esperti.

Pero' peress li din m'hijiex kwestjoni ta' emenda, m'għandhiex iżżommna milli nimxu fuq din il-klawsola.

Li xtaqt ngħid hu biex noqogħdu attenti għax l-uffiċjal qatt ma jista' jissostitwixxi lill-ispetturi.

Infakkar ukoll li subklawsola (4) ta' klawsola 6, li tittratta d-dmirijiet ta' l-employer, tgħid li l-employer qed jiġi obbligat li mhux biss jara li l-uffiċjal jintagħżel, imma li jikkonsulta minn qabel ma' dan ir-rappreżentant dwar dawk il-ħwejjeġ li jistgħu jaffettwaw lis-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Coleiro.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Rigward it-taħriġ ta' dawn il-health and safety representatives, tajjeb li l-employers jibdew jaraw il-flus li jonfqu għal dan it-taħriġ bħala investiment.

Jien naħseb li l-awtorita' għandha tieħu on board it-taħriġ inizjali ta' dawn l-uffiċjali biex forsi jkun hemm a standing course bħal dak ta' l-ispetturi li jsir fl- universita'.

L-ebda ħaddiem li jiġi maħtur uffiċjal għas-saħħa u s- sigurta' ma jista' jieħu crash course biex ikun jaf x'suppost għandu jagħti każ fuq il-post tax-xogħol tiegħu u jieqaf hemm, għax din hija xi ħaġa li trid tiġi aġġornata paripassu mat-tibdil ekonomiku fil-qasam tax-xogħol.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Mela se npoġġi klawsola 7 għall-vot.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 7 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 8 - Twaqqif u għamla ta' l-Awtorita'.

Clause 8 - Establishment and composition of the Authority.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Se nibda billi nressaq din l-emenda biex id- diskussjoni fuq il-kontenut ta' din il-klawsola tkun ċara.

"H"(a) fil-paragrafu (c) tas-subklawsola (2), minflok il-kliem "u s- sigurta'" għandhom jidħlu l-kliem "u, jew is-sigurta'"; u

(b) fis-subklawsola (3), minflok il-kliem "uffiċjal għoli tad- Dipartiment tal-Politika Soċjali biex ikun" għandhom jidħlu l-kliem "persuna biex tkun".

"H"(a) in paragraph (c) of subclause (2), for the words "and safety" there shall be substituted the words "and, or safety"; and

(b) in subclause (3), for the words "senior officer in the Department of Social Policy" there shall be substituted the word "person".

Wasalna issa f'taqsima III u allura essenzjalment nistgħu ngħidu li bdejna l-parti teknika tat-twaqqif ta' l-awtorita'.

Subklawsola (2) ta' klawsola (8) tistabilixxi l-kompożizzjoni ta' l- awtorita', liema kompożizzjoni hija simili għal dik tal-kummissjoni għall- promozzjoni tas-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol, jiġifieri li l- awtorita' tkun magħmula minn disa' membri.

Subklawsoli (4) u (10) huma relattivament ġodda u qed jirregolaw il-mod ta' kif jiġu nominati dawn il-membri u qed jagħtu r-raġunijiet għall- iskwalifika tagħhom.

Hawnhekk ukoll irrid niġbed l-attenzjoni li dawn l- artikli huma meħuda minn liġijiet oħrajn fosthom mil-liġi li pprovdiet għat- twaqqif tal-korporazzjoni għax-xogħol u t-taħriġ.

Subklawsola (5) titkellem dwar il-konflitt ta' interess, jiġifieri ħadd ma jista' jaħtar lil xi ħadd li jkun membru ta' l-awtorita' għax joħloqlu konflitt ta' interess.

L-ewwel parti ta' l-emenda li ressaqt kienet għal paragrafu (ċ) ta' subklawsola (2), li tgħid li l-awtorita' għandha tkun magħmula minn disa' membri, jiġifieri minn chairperson, mid-direttur tar-relazzjonijiet industrijali, minn persuna nominata mill-ministru, kompetenti f'materji dwar is-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol.

Hawnhekk aħna dehrilna li l-mod ta' kif inhi miktuba timplika li l-persuna trid tkun esperta kemm fuq is-saħħa kif ukoll fuq is-sigurta' fuq il-post tax-xogħol.

Għalhekk, biex l-affarijiet ikunu ċari, daħħalna l-frażi "u jew saħħa u sigurta' fuq il-post tax-xogħol" biex il-kompetenza tal-persuna nominata tkun tista' tkun kemm fuq iż-żewġ oqsma kif ukoll fuq qasam wieħed.

It-tieni parti ta' l-emenda tapplika għal subklawsola (3), fejn bi żball tniżżel li "Il-Ministru għandu jaħtar uffiċċjal għoli tad-dipartiment tal- politika soċjali", imma fil-fatt ma jeżisti l-ebda dipartiment tal-politika soċjali.

Għalhekk dak il-kliem ġie maqtugħ barra biex issa s-sub-klawsola ġiet taqra li:

"Il-Ministru għandu jaħtar uffiċjal għoli biex ikun is-segretarju tal- bord".

Il-punt importanti ta' din il-klawsola huwa l-kompożizzjoni ta' din l- awtorita'.

Dan kien il-punt li ddiskutejna fix-xhur li għaddew, proprju meta konna qed nippreparaw l-abbozz, meta konna qed niddiskutu mal-kunsill Malti għall-iżvilupp ekonomiku, ma' l-imsieħba soċjali u ma' l-espert legali ta' l-ILO.

Il-parir li ngħatajna li l-konklużjoni li ġbidna minn dawn id-diskussjonijiet kienu li fis-sustanza tagħha, il-kompożizzjoni ta' l-awtorita' trid tkun tixbah il-mod ta' kif kienet komposta l-kummissjoni, pero' l-maġġoranza tal-membri ta' l-awtorita' għandhom ikunu min-naħa tal- gvern.

L-argument li qam dwar din il-klawsola partikolari kien li peress li l- awtorita' trid tinkludi wkoll lill-imsieħba soċjali, kien hemm min ħass li terz tar-rappreżentanza fuq l-awtorita' għandha tkun f'idejn il-gvern, terz f'idejn min iħaddem u terz f'idejn ir-rappreżentanti tal-ħaddiema.

Dan il- punt ġie dibattut fid-dettal u l-konklużjonijiet kienu li prattikament, il- maġġoranza tal-persuni fl-awtoritajiet barranin simili għal din huma kollha nominati mill-gvern.

Għalkemm kull subklawsola ta' din il-klawsola hija importanti, ma jidhirlix li hemm għalfejn nidħlu fihom waħda waħda għax inħoss li fil-kontenut tagħhom huma ċari biżżejjed.

Nirrepeti biss punt żgħir dwar il-kwestjoni ta' konflitt ta' interess.

Peress li membru ta' l-awtorita' jista' jispiċċa f'konflitt ta' interess, aħna daħħalna subklawsola (9) biex tagħmilha ċara li dak il-membru li jiġi f'konflitt ta' interess għandu jirrapporta l-każ minnufih lill-ministru u jagħti r-riżenja tiegħu.

Permezz ta' din il-klawsola aħna qed inwasslu messaġġ lill-membri li se jiġu nnominati biex id-deċiżjonijiet li jittieħdu fil-livell ta' awtorita' jkunu oġġettivi u ma jitteħdux b'mod li jkunu favur jew kontra xi settur partikolari.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Coleiro.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Mr Chairman, ħadt gost nisma' lill-ministru jagħmel enfasi fuq il-fatt li l-ebda membru fl-awtorita' m'għandu jkollu konflitt ta' interess.

Pero' min-naħa l-oħra din il-klawsola turi biċ-ċar li attwalment din l-awtorita', għalkemm se tkun komposta mill-gvern, mill- employers u mill-ħaddiema, se tkun dominata għax mill-gvern bħala l-ikbar employer.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jiena m'għedtx li terz tal-kompożizzjoni ta' l- awtorita' se tkun magħmula mill-gvern, terz mill-employers u terz mill- ħaddiema.

Li għedt hu li dan kien biss suġġeriment li l-gvern irrifjuta għax deherlu li l-maġġoranza tal-membri fl-awtorita' għandhom ikunu nnominati mill-gvern.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Coleiro.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Nirringrazzja lill-Onor.

Gonzi għax b'dak li għadu kif qal kompla saħħaħ l-argument tiegħi.

Il-gvern huwa employer li żgur li għandu interess vestit f'din l-awtorita' proprju għax l-indirizz ta' l-awtorita' huwa l-ħaddiem.

Din hija liġi li tipprovdi għat-twaqqif ta' awtorita' li tħares is-saħħa u s-sigurta' tal-ħaddiema fuq il-post tax- xogħol.

Assolutament ma jagħmilx sens li l-gvern, li hu l-akbar employer, se jkun hu li jiddomina l-awtorita' li se tindirizza direttament lill- ħaddiema.

Għalija l-fatt li kulmin ikollu konflitt ta' interess ma jistax jinħatar fuq l-awtorita' filwaqt li l-gvern se jkollu dominanza assoluta fuq din l-awtorita', jikkuntrastaw ma' xulxin.

Huwa ovvju li l-gvern huwa l-iktar employer li jrid jaħdem biex jiġi in line ma' din il-liġi għax is- saħħa u s-sigurta' tal-ħaddiema f'ċerti setturi governattivi hija tassew inkwetanti.

Jien ma nafx x'se jagħmel il-gvern biex jassigura li d- dipartimenti u s-setturi kollha tiegħu jkunu konformi ma' din il-liġi.

Il- fatt li l-kompożizzjoni ta' din l-awtorita' qed tagħti saħħa tremenda lill- gvern, jagħmel l-affarijiet aktar inkwetanti.

Il-gvern mhux talli se jkollu dominanza assoluta fost il-membri ta' l- awtorita', talli l-ministru se jkollu s-setgħa li jiddeċiedi liema għaqdiet u trade unions għandu jkollhom rappreżentanza fuq l-awtorita'.

Il-ministru liema kriterji se juża biex jiddeċiedi liema għaqdiet u liema trade unions għandhom ikunu fuq l-awtorita'?

F'din l-awtorita', apparti mill-fatt li l- gvern bħala l-akbar employer u bħala l-employer li l-iktar li jrid jagħmel riformi fil-postijiet tax-xogħol tiegħu biex jiġi konformi ma' din il-liġi se jkun qiegħed fl-awtorita' b'dominanza assoluta, il-ministru, jiġifieri l- istess gvern li jiddeċiedi liema għaqdiet ta' min iħaddem u liema trade unions għandu jkollhom rappreżentanza f'din l-awtorita'!

(Interruzzjonijiet) Filli konna qed nitkellmu fuq prinċipju li dwaru qablu ż-żewġ naħat tal-Kamra, u filli tiġi din il-parti li titfa' lil kulħadd mitt sena lura għax tqajjem dubju dwar l-iskop ta' din il-liġi.

Jien ma nixtieqx li dawn ir-rimarki jittieħdu b'mod partiġġjan għax illum hawn il-Partit Nazzjonalista fil-gvern u għada pitgħada jkun hawn il-Partit Laburista.

Qed nagħmel dawn ir-rimarki għax inħoss li l-ebda gvern m'għandu jiddomina lill-awtorita' li tieħu ħsieb il-health and safety tal- ħaddiema.

Jien inħoss li l-qafas ta' din l-awtorita' għandu jkun magħmul mill-imsieħba soċjali li imma m'għandhomx ikunu deteriminati mill-gvern.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Sur President, innotajt li hemm differenza bejn il- verżjoni Maltija u dik Ingliża ta' klawsola 8, għax filwaqt li l-verżjoni Maltija tgħid "persuna nominata mill-ministru", dik Ingliża tgħid "person appointed by the minister", fejn "appointed" u "nominata" ma jfissrux l- istess ħaġa.

Huwa ovvju li l-kelma korretta hija "appointed" għax m'huwiex il-każ li l-ministru jinnomina persuni li jirrapreżentaw lill-ħaddiema.

Għalhekk qed tiġi ppreparata emenda biex fil-verżjoni Maltija, il-kelma "nominata" tiġi sostitwita bil-kelma "maħtura".

(Interruzzjonijiet) Ma naħsibx li huwa d-dmir ta' dan il-parlament li jaħtar lil persuni biex jirrappreżentaw lill-ħaddiema imma naħseb li dan huwa kompitu tal-parti eżekuttiva, jiġifieri tal-gvern.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Qiegħda nifhem sew li l-persuni fuq l- awtorita' se jkunu nnominati mill-għaqdiet u mit-trade unions waqt li l- letter of appointment toħroġ mill-ministru?

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Gonzi.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Iva, l-Onor.

Coleiro qiegħda tifhem tajjeb.

Biex inkun ċar, l-intenzjoni tagħna kienet li nibnu fuq l-esperjenza li kellna mal-kummissjoni għall-promozzjoni tas-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax- xogħol matul dawn l-aħħar sitt snin.

Jekk tħares lejn dik il-parti ta' l- Att ta' l-1994 li titkellem dwar ir-rappreżentanti tal-ħaddiema, jiġifieri artiklu 3, issib li din tgħid hekk:

"Żewġ persuni maħtura mill-ministru biex jirrapreżentaw l-interessi tal-ħaddiema minn fost persuni indikati minn għaqdiet tal-ħaddiema jew organizzazzjonijiet ta' għaqdiet tal-ħaddiema"

Issa f'din il-liġi, dan se jkun jaqra hekk:

"Żewġ membri maħtura mill-ministru biex jirrappreżentaw l-interessi tal-ħaddiema, wara konsultazzjoni ma' dak il-korp jew korpijiet li l- ministru jista', minn żmien għal żmien, iqis bħala r-rappreżentanti prinċipali tal-ħaddiema".

Jekk xi ħadd qed iħoss li din il-klawsola hija nkwetanti, jien ma nsib l- ebda diffikulta biex nikkopja eżatt l-artiklu ta' l-1994.

L-intenzjoni hija li kif dejjem sar, dawk l-għaqdiet tal-ħaddiema u l- għaqdiet ta' l-employers li jirrappreżentaw lill-massa, jiġu mitluba jagħtuna lista ta' ismijiet biex nagħżlu minnhom.

Dan hu l-mod ta' kif tul is-snin kienu jintgħażlu r-rappreżentanti fuq l-awtorita' u għalhekk jien m'għandi l-ebda ntenzjoni li nbiddel din il-proċedura.

Dan huwa l-mod stabilit mhux biss mill-kummissjoni għall-promozzjoni tas-saħħa u s- sigurta' fuq il-post tax-xogħol imma anke minn korporazzjonijiet oħra bħall- employment and training corporation.

S'issa qatt ma kien hemm problemi u dejjem intgħażlu l-aħjar nies.

Jien naħseb li ħlief għall-kelma "nominati" li trid tiġi sostitwita bil- kelma "maħtura", fiha nnifisha l-(f) hija tajba, anzi naħseb li hija aħjar minn dik ta' l-Att ta' l-1994.

Pero' nerġa' ngħid li jekk hawn xi ħadd li m'huwiex sodisfatt b'din is-subklawsola kif inhi, jien ma nsib l-ebda diffikulta' biex nissostitiwiha b'dik ta' l-att ta' l-1994.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Jean Pierre Farrugia.

ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA: Mr Chairman, xtaqt nenfasizza l-fatt li l- gvern elett demokratikament mill-poplu għandu responsabbilta' soċjali u jrid jerfagħha.

Jien m'għandix dubju li kemm il-gvern preżenti kif ukoll l- oppożizzjoni Laburista quddiem għajnejhom iżommu dejjem il-prinċipju tal- ġid komuni.

Huwa d-dmir ta' kull gvern li jerfa' r-responsabbiltajiet kollha li l-poter iġib miegħu u għalhekk dan il-gvern għandu jerfa' r- responsabbilta' ta' dak kollu li għandu x'jaqsam mas-saħħa u s-sigurta' tal- ħaddiem.

L-iktar ħaġa faċli għal kull gvern hija li jfarfar mir- responsabbiltajiet tiegħu u jitfagħhom fuq setturi oħra, pero' f'dan il-każ il-gvern Nazzjonalista qed jgħid ċar u tond li ma jridx li jsir hekk imma jrid li din il-liġi tiġi attwata.

M'hemmx dubju li biex dawn ir- regolamenti jiġu fis-seħħ u jiġu nfurzati, is-servizz ċivili se jkollu jgħaddi minn transizzjoni.

Pero' dan il-gvern huwa lest li jimplimenta u jenforza din il-liġi fost id-dipartimenti u l-entitajiet kollha tiegħu.

Sur President, xtaqt nirrimarka wkoll dwar paragrafi (f) u (g) ta' subklawsola (2) ta' klawsola 8 li jitrattaw ir-rappreżentanti prinċipali tal-ħaddiema.

Kulħadd jaf li f'pajjiżna l-partiti politiċi huma marbuta ma' trade union partikolari.

Għalhekk, minħabba dan il-fattur li fil- passat kemm-il darba uriena fiex jista' jsarraf, jien naħseb li dawn iż- żewġ paragrafi għandhom jiġu ppreċiżati.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Mr Chairman, għall-benefiċċju ta' min qed jismagħna, tajjeb li fil-qosor nispjegaw l-għanijiet u r-raġunijiet ta' din il-liġi:

"L-għanijiet u r-raġunijiet prinċipali ta' dan l-abbozz huma biex titwaqqaf awtorita' għas-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol li jkollha l-funzjoni li ġġib 'il quddiem u tissalvagwardja l-ġid tal- ħaddiema kollha f'kull tip ta' xogħol u biex tiżgura li jinżammu l- livelli ta' protezzjoni ta' saħħa u sigurta' fuq il-postijiet tax- xogħol stabbiliti b'regolamenti li jsiru taħtu".

Jiġifieri jekk il-ħaddiem li jingħata dan l- inkarigu jħoss li ħobżu qed jiġi mhedded, għandu mnejn ma jibqax jieħu ħsieb il-health and safety tal-post tax-xogħol tiegħu.

Hemm bżonn li kemm jista' jkun lil dan l-uffiċjal insaħħulu jdejh, billi anke permezz tal- liġi, nagħmluha ċara li dan se jkun il-co-ordinating person bejn il-post tax-xogħol tiegħu u l-awtorita'.

Il-mod ta' kif se jaħdem dan il- koordinament in practice m'hemmx għalfejn ikun inkluż fil-liġi imma jista' joħroġ iktar tard f'forma ta' regolamenti dettaljati.

L-importanti hu li fil-liġi jkun hemm dan il-prinċipju biex dan l-uffiċjal ikun imsaħħaħ kemm jista' jkun biex ma jkun hemm xejn li jkun jista' jfixklu milli jaqdi d- doveri tiegħu.

B'hekk l-awtorita' ma jkollhiex il-problema li jridu jgħaddu sena jew sentejn biex tagħmel inspection fuq xi post tax-xogħol għax ma jkollhiex biżżejjed ħaddiema, għax permezz ta' dawn l-uffiċċjali tkun qed tagħmel monitoring kontinwu tas-saħħa u s-sigurta' fil-postijiet kollha tax-xogħol.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Michael Asciak.

ONOR.

MICHAEL ASCIAK: Mingħajr ma nidħol f'daqshekk dettal, irrid nesiġi l-importanza ta' dak li għadha kif qalet l-Onor.

Coleiro, għaliex mill- esperjenza personali tiegħi naħseb li l-qabża fil-liġi trid issir proprju f'dan il-qasam.

Jien naqbel ma' l-Onor.

Coleiro li l-bidla fil-mentalita' trid tidħol ftit ftit permezz tal-liġi u bl-għajnuna ta' dawn l-uffiċjali għall-health and safety fuq il-post tax-xogħol.

Jekk ma jirnexxilniex indaħħlu l- mentalita' li l-ħaddiem stess għandu jkun l-ewwel persuna li jissalvagwarda s-saħħa tiegħu, allura nkunu fallejna.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jiena napprezza u naqbel mal-punti ta' l-Onor.

Coleiro u l-Onor.

Asciak dwar ir-rwol ta' dawn l-uffiċjali.

Ma naħsibx li hemm għalfejn tidħol emenda fil-liġi.

L-importanti huwa li nistabilixxu dan il-punt u nagħmlu l-affarijiet ċari aktar 'il quddiem meta nippubblikaw ir-regolamenti.

Irrid nenfasizza wkoll il-fatt li din hija esperjenza ġdida għall-pajjiż u għalhekk għandna nżommu saqajna ma' l-art u ma ngħollux l-aspettattiva tan-nies.

Din l-esperjenza ġdida tfisser li hemm bżonn ta' ċertu investiment għax il-persuna li tintgħażel għal dan ir-rwol ikollha tingħata ċertu taħriġ.

L-Onor.

Coleiro għamlet punt li lili laqatni għaliex huwa mportanti, jiġifieri li l-health and safety representatives għandu jkollhom il-poter li jirrapportaw każi ta' periklu jew ta' ksur ta' regolamenti lill- awtorita'.

Jien nemmen li dawn l-uffiċjali għandhom ikunu l-ewwel nies qabel kulħadd li jagħmlu dan u għalhekk m'għandu jkun hemm xejn li jista' jwaqqaf lill-health and safety representatives milli jirrapportaw lill- awtorita'.

Iva, nikkonferma dak li kont qiegħed ngħid, li l-health and safety representatives għandhom mhux biss ikollhom il-poter li jirrapportaw lill-awtorita' imma għandhom id-dmir li jagħmlu dan.

Infakkar li fl-emenda li ppreżentajna għal klawsola 2, biddilna d- definizzjoni ta' "rappreżentant għas-saħħa u s-sigurta' tal-ħaddiema", biex issa din ġiet taqra hekk:

""Rappreżentant għas-saħħa u s-sigurta' tal-ħaddiem" tfisser persuna li tkun ġiet eletta, magħżula jew nominata kif preskritt f'regolamenti biex tirrapreżenta lill-ħaddiema fuq dak kollu li jirrigwarda l-promozzjoni u l- protezzjoni tas-saħħa jew is-sigurta' tagħhom fuq il-post tax-xogħol".

Anke fid-definizzjoni stess, għamilnieha ċara daqs il-kristall li din il- persuna se tirrapreżenta lill-ħaddiema fuq dak kollu li jirrigwarda l- promozzjoni u l-protezzjoni tas-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol.

Madankollu eventwalment din il-parti se tkun iktar dettaljata fir- regolamenti li għad irridu nippubblikaw u li sfortunatament għad m'għandix draft tagħhom.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Coleiro.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Mr Chairman, aktar minn kollox jien qed inqis din il-liġi bħala għodda qawwija biex jitħarsu d-drittijiet fundamentali tal-ħaddiema, jiġifieri s-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax- xogħol.

Barra minn hekk, din il-liġi se ġġib ukoll bidla fil-mentalita', biex noħorġu mill-macho culture li semma' l-Onor.

Asciak, jiġifieri li ħaddiem ma jużax is-safety wear biex jagħti l-impressjoni li hu b'saħħtu.

Sfortunatament fost il-ħaddiema m'hemmx biss il-macho culture imma anke l- mentalita' ta' żmien il-medju evu, li l-ħaddiem huwa s-serv u għalhekk irid joqgħod għal kollox.

Fil-fatt nafu b'każi fejn biex ma jitilfux l-impjieg, il-ħaddiema kellhom joqogħdu għal ċerti riskji.

F'dan l-istadju tajjeb li nagħmel parentesi - kif jgħid il-Malti, irridu naħsbu fil-ħażin biex it-tajjeb ma jonqosx - u għalhekk ma nistgħux naħsbu għal meta jkollna full employment.

Aħna għandna naħsbu għal meta jkun hawn il-qagħad u allura għax ikun hawn l-għażla, l-employers ikollhom iktar ċans jitkessħu.

Huwa għalhekk li jien qed ngħid li lill-health and safety representatives għandna nsaħħulhom idejhom, u la l-employers qed jaċċettaw il-fatt li l-ħaddiema bejniethom se jeleġġu rappreżentant għas-saħħa u s- sigurta' tal-post tax-xogħol, allura m'huwiex se jkun diffiċli għalihom li jaċċettaw il-fatt li dawn ir-rappreżentanti se jkunu l-portavoce ta' l- awtorita'.

Jekk f'post tax-xogħol ikun hemm persuna mħarrġa fuq dawn l- affarijiet, problemi bħal dawn se tidentifikahom mill-ewwel u għalhekk se tressaq l-ilment lill-employer u jekk ma tasalx ma' l-employer, tirrapporta lill-awtorita'.

Jien ma nafx għalfejn qed insibuha bi tqila biex inżidu klawsola żgħira bil-funzjonijiet ta' dawn il-health and safety representatives u mhux inħallu l-informazzjoni mifruxa ma' ħafna klawsoli.

Jien inħoss li la l- employers diġa' aċċettaw li fost il-ħaddiema tagħhom ikun hemm wieħed li jkun qed jieħu ħsieb il-health and safety, m'għandhomx għalfejn ma jaċċettawx il-fatt li dawn l-uffiċjali se jkunu qed jirrappreżentaw b'mod uffiċċjali lill-awtorita'.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Se nieħu s-suġġeriment ta' l-Onor.

Coleiro u dan il-punt niddiskutih ma' l-esperti.

Pero' peress li din m'hijiex kwestjoni ta' emenda, m'għandhiex iżżommna milli nimxu fuq din il-klawsola.

Li xtaqt ngħid hu biex noqogħdu attenti għax l-uffiċjal qatt ma jista' jissostitwixxi lill-ispetturi.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Coleiro.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Rigward it-taħriġ ta' dawn il-health and safety representatives, tajjeb li l-employers jibdew jaraw il-flus li jonfqu għal dan it-taħriġ bħala investiment.

Jien naħseb li l-awtorita' għandha tieħu on board it-taħriġ inizjali ta' dawn l-uffiċjali biex forsi jkun hemm a standing course bħal dak ta' l-ispetturi li jsir fl- universita'.

L-ebda ħaddiem li jiġi maħtur uffiċjal għas-saħħa u s- sigurta' ma jista' jieħu crash course biex ikun jaf x'suppost għandu jagħti każ fuq il-post tax-xogħol tiegħu u jieqaf hemm, għax din hija xi ħaġa li trid tiġi aġġornata paripassu mat-tibdil ekonomiku fil-qasam tax-xogħol.

THE CHAIRMAN: Se npoġġi klawsola 7 għall-vot.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 7 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 8 - Twaqqif u għamla ta' l-Awtorita'.

Clause 8 - Establishment and composition of the Authority.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Se nibda billi nressaq din l-emenda biex id- diskussjoni fuq il-kontenut ta' din il-klawsola tkun ċara.

"H" (a) fil-paragrafu (c) tas-subklawsola (2), minflok il-kliem "u s- sigurta'" għandhom jidħlu l-kliem "u, jew is-sigurta'"; u

(b) fis-subklawsola (3), minflok il-kliem "uffiċjal għoli tad-Dipartiment tal-Politika Soċjali biex ikun" għandhom jidħlu l-kliem "persuna biex tkun".

In clause 8:-

(a) in paragraph (c) of subclause (2), for the words "and safety" there shall be substituted the words "and, or safety"; and

(b) in subclause (3), for the words "senior officer in the Department of Social Policy" there shall be substituted the word "person".

Wasalna issa f'taqsima numru 3 u allura essenzjalment nistgħu ngħidu li bdejna l-parti teknika tat-twaqqif ta' l-awtorita'.

Sub-klawsola (2) ta' klawsola (8) tistabbilixxi l-kompożizzjoni ta' l-awtorita', liema kompożizzjoni hija simili għal dik tal-kummissjoni għall-promozzjoni tas- saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol, jiġifieri li l-awtorita' tkun magħmula minn disa' membri.

Sub-klawsoli (4) u (10) huma relattivament ġodda u qed jirregolaw il-mod ta' kif jiġu nominati dawn il-membri u qed jagħtu r-raġunijiet għall-iskwalifika tagħhom.

Hawnhekk ukoll irrid niġbed l-attenzjoni li dawn l-artikli huma meħuda minn liġijiet oħrajn fosthom mil- liġi li pprovdiet għat-twaqqif tal-korporazzjoni għax-xogħol u t-taħriġ.

Sub-klawsola (5) titkellem dwar il-konflitt ta' interess, jiġifieri ħadd ma jista' jaħtar lil xi ħadd li jkun membru ta' l-awtorita' għax joħloqlu konflitt ta' interess.

L-ewwel emenda li ressaqt kienet għal paragrafu (ċ) ta' sub-klawsola (2) li tgħid li l-awtorita' għandha tkun magħmula minn disa' membri, jiġifieri minn chairperson, mid-direttur tar-relazzjonijiet industrijali, minn persuna nominata mill-ministru, kompetenti f'materji dwar is-saħħa u s- sigurta' fuq il-post tax-xogħol.

Hawnhekk aħna dehrilna li l-mod ta' kif inhi miktuba timplika li l-persuna trid tkun esperta kemm fuq is-saħħa kif ukoll fuq is-sigurta' fuq il-post tax-xogħol.

Għalhekk, biex l-affarijiet ikunu ċari, daħħalna l-frażi "u jew saħħa u sigurta' fuq il-post tax- xogħol" biex il-kompetenza tal-persuna nominata tkun tista' tkun kemm fuq iż-żewġ oqsma kif ukoll fuq qasam wieħed.

It-tieni emenda mressqa tapplika għal sub-klawsola 3 fejn bi żball tniżżel li "Il-Ministru għandu jaħtar uffiċċjal għoli tad-Dipartiment tal- Politika Soċjali", imma fil-fatt ma jeżisti l-ebda dipartiment tal-politika soċjali.

Għalhekk dak il-kliem ġie maqtugħ barra biex issa s-sub-klawsola ġiet taqra li "Il-Ministru għandu jaħtar uffiċjal għoli biex ikun is- Segretarju tal-Bord".

Il-punt importanti ta' din il-klawsola huwa l-kompożizzjoni ta' din l- awtorita'.

Dan kien il-punt li ddiskutejna fix-xhur li għaddew, proprju meta konna qed nippreparaw l-abbozz, meta konna qed niddiskutu mal-Kunsill Malti għall-Iżvilupp Ekonomiku, ma' l-imsieħba soċjali u mas-Sur Riscthofen??, l-espert legali ta' l-ILO.

Il-parir li ngħatajna li l- konklużjoni li ġbidna minn dawn id-diskussjonijiet kienu li fis-sustanza tagħha, l-kompożizzjoni ta' l-awtorita' trid tkun tixbah lill-mod ta' kif kienet komposta l-kummissjoni, pero' l-maġġoranza tal-membri ta' l- awtorita' għandhom ikunu min-naħa tal-gvern.

Dan il- punt ġie dibattut fid-dettal u l-konklużjonijiet kienu li prattikament, il- maġġoranza tal-persuni fl-awtoritajiet barranin simili għal din huma kollha nominati mill-gvern.

Għalkemm kull sub-klawsola ta' din il-klawsola hija mportanti, ma jidhirlix li hemm għalfejn nidħlu fihom waħda waħda għax inħoss li fil- kontenut tagħhom huma ċari biżżejjed.

Nirrepeti biss punt żgħir dwar il- kwestjoni ta' konflitt ta' interess.

Peress li membru ta' l-awtorita' jista' jispiċċa f'konflitt ta' interess, aħna daħħalna sub-klawsola 9 biex tagħmilha ċara li dak il-membru li jiġi f'konflitt ta' interess għandu jirrapporta l-każ minnufih lill-ministru u jagħti r-riżenja tiegħu.

Permezz ta' din il-klawsola aħna qed inwasslu messaġġ lill-membri li se jiġu nominati biex id-deċiżjonijiet li jittieħdu fil-livell ta' awtorita' jkunu oġġettivi u ma jittieħdux b'mod li jkunu favur jew kontra xi settur partikolari.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Marie Louise Coleiro.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Mr Chairman, ħadt gost nisma' lill-Ministru jagħmel enfasi fuq il-fatt li l-ebda membru fl-awtorita' m'għandu jkollu konflitt ta' interess.

Pero' min-naħa l-oħra din il-klawsola turi biċ-ċar li attwalment din l-awtorita', għalkemm se tkun komposta mill-gvern, mill- employers u mill-ħaddiema, se tkun dominata għax il-gvern huwa l-ikbar employer.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jiena m'għedtx li terz tal-kompożizzjoni ta' l- awtorita' se tkun magħmula mill-gvern, terz mill-employers u terz mill- ħaddiema.

Li għedt hu li dan kien biss suġġeriment li l-gvern irrifjuta għax deherlu li l-maġġoranza tal-membri fl-awtorita' għandhom ikunu nominati mill-gvern.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Marie Louise Coleiro.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Nirringrazzja lill-Onor.

Gonzi għax b'dak li għadu kif qal kompla saħħaħ l-argument tiegħi.

Il-gvern huwa employer li żgur li għandu nteress vestit f'din l-awtorita' proprju għax l-indirizz ta' l-awtorita' huwa l-ħaddiem.

Din hija liġi li tipprovdi għat-twaqqif ta' awtorita' li tħares is-saħħa u s-sigurta' tal-ħaddiema fuq il-post tax- xogħol.

Assolutament ma jagħmilx sens li l-gvern, li hu l-akbar employer, se jkun hu li jiddomina l-awtorita' li se tindirizza direttament lill- ħaddiema.

Għalija, il-fatt li kull min ikollu konflitt ta' interess ma jistax jinħatar fuq l-awtorita' filwaqt li l-gvern se jkollu dominanza assoluta fuq din l-awtorita', jikkuntrastaw ma' xulxin.

Huwa ovvju l-gvern huwa l-iktar employer li jrid jaħdem biex jiġi in line ma' din il-liġi għax is-saħħa u s-sigurta' tal-ħaddiema f'ċerti setturi governattivi hija tassew inkwetanti.

Jien ma nafx x'se jagħmel il-gvern biex jassigura li d- dipartimenti u s-setturi kollha tiegħu jkunu konformi ma' din il-liġi.

Il-fatt li l-kompożizzjoni ta' din l-awtorita' qed tagħti saħħa tremenda lill-gvern, jagħmel l-affarijiet aktar inkwetanti.

Il-gvern mhux talli se jkollu dominanza assoluta fost il-membri ta' l-awtorita', talli l-ministru se jkollu s-setgħa li jiddeċiedi liema għaqdiet u trade unions għandu jkollhom rappreżentanza fuq l-awtorita'.

Il-ministru liema kriterji se juża biex jiddeċiedi liema għaqdiet u liema trade unions għandhom ikunu fuq l-awtorita'?

F'din l-awtorita', apparti mill-fatt li l-gvern bħala l- akbar employer u bħala l-employer li l-iktar li jrid jagħmel riformi fil- postijiet tax-xogħol tiegħu biex jiġi konformi ma' din il-liġi se jkun qiegħed fl-awtorita' b'dominanza assoluta, il-ministru, jiġifieri l-istess gvern li jiddeċiedi liema għaqdiet ta' min iħaddem u liema trade unions għandu ikollhom rappreżentanza f'din l-awtorita'.

F'din is-seduta, filli konna qed nitkellmu fuq prinċipju li dwar qablu ż- żewġ naħat tal-Kamra, u filli tiġi din il-parti li titfa' lil kulħadd mitt sena lura għax tqajjem dubju dwar l-iskop ta' din il-liġi.

Jien ma nixtieqx li dawn ir-rimarki jittieħdu b'mod partiġġjan għax illum hawn il- partit Nazzjonalista fil-gvern u għada pitgħada jkun hawn il-partit Laburista.

Qed nagħmel dawn ir-rimarki għax jien inħoss li l-ebda gvern m'għandu jiddomina lill-awtorita' li tieħu ħsieb il-health and safety tal- ħaddiema.

Jien inħoss li l-qafas ta' din l-awtorita' għandu jkun magħmul mill-imsieħba soċjali li imma m'għandhomx ikunu deteriminati mill-gvern.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

Huwa ovvju li l-kelma korretta hija "appointed" għax m'huwiex il-każ li l-ministru jinnomina persuni li jirrapreżentaw lill-ħaddiema.

Għalhekk qed tiġi preparata emenda biex fil-verżjoni Maltija, il-kelma "nominata" tiġi sostitwita bil-kelma "maħtura".

(Interruzzjonijiet) Ma naħsibx li huwa d-dmir ta' dan il-parlament li jaħtar lil persuni biex jirrappreżentaw lill-ħaddiema imma naħseb li dan huwa kompitu tal-parti eżekuttiva, jiġifieri tal-gvern.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Marie Louise Coleiro.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Qiegħda nifhem sew li l-persuni fuq l- awtorita' se jkunu nominati mill-għaqdiet u mit-trade unions waqt li l- letter of appointment toħroġ mill-ministru?

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Gonzi.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Iva, l-Onor.

Coleiro qiegħda tifhem tajjeb.

Biex inkun ċar, l-intenzjoni tagħna kienet li nibnu fuq l-esperjenzi li kellna mal-kummissjoni għall-promozzjoni tas-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax- xogħol matul dawn l-aħħar sitt snin.

Jekk wieħed iħares lejn dik il-parti ta' l-att ta' l-1994 li titkellem dwar ir-rappreżentanti tal-ħaddiema, jiġifieri artiklu 3, isib li dan jgħid hekk:

"Żewġ persuni maħtura mill-ministru biex jirrapreżentaw l-interessi tal- ħaddiema minn fost persuni indikati minn għaqdiet tal-ħaddiema jew organizzazzjonijiet ta' għaqdiet tal-ħaddiema"

F'din il-liġi, dan il-fattur se jkun jaqra hekk:

"Żewġ membri maħtura mill-ministru biex jirrappreżentaw l-interessi tal- ħaddiema, wara konsultazzjoni ma' dak il-korp jew korpijiet li l-ministru jista', minn żmien għal żmien, iqis bħala r-rappreżentanti prinċipali tal- ħaddiema".

Jekk xi ħadd qed iħoss li din il-klawsola hija nkwetanti, jien ma nsib l- ebda diffikulta biex nikkopja eżatt l-artiklu ta' l-1994.

L-intenzjoni hija li kif dejjem sar, dawk l-għaqdiet tal-ħaddiema u l-għaqdiet ta' l- employers li jirrappreżentaw lill-massa, jiġu mitluba jagħtuna lista ta' ismijiet biex nagħżlu minnhom.

Dan hu l-mod ta' kif tul is-snin kienu jitgħażlu r-rappreżentanti fuq l-awtorita' u għalhekk jien m'għandi l-ebda ntenzjoni li nbiddel din il-proċedura.

Dan huwa mod stabbilit mhux biss mill-kummissjoni għall-promozzjoni tas-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax- xogħol imma anke minn korporazzjonijiet oħra bħall-Employment and Training Corporation.

S'issa qatt ma kien hemm problemi u dejjem intagħżlu l-aħjar nies.

Jien naħseb li ħlief għall-kelma "nominati" li trid tiġi sostitwita bil-kelma "maħtura", fiha nnifisha s-sub-klawsola (f) hija tajba, anzi naħseb li hija aħjar minn dik ta' l-att ta' l-1994.

Pero' nerġa' ngħid li jekk hawn xi ħadd li m'huwiex sodisfatt b'din is-sub-klawsola kif inhi, jien ma nsib l-ebda diffikulta' biex nissostitiwiha b'dik ta' l-att ta' l- 1994.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Jean Pierre Farrugia.

ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA: Mr Chairman, xtaqt nenfasizza l-fatt li l- gvern elett demokratikament mill-poplu għandu responsabbilta' soċjali u jrid jerfagħha.

Jien m'għandix dubju li kemm il-gvern preżenti kif ukoll l- oppożizzjoni Laburista quddiem għajnejhom iżommu dejjem il-prinċipju tal- ġid komuni.

Huwa d-dmir ta' kull gvern li jerfa' r-responsabbiltajiet kollha li l-poter iġib miegħu, u għalhekk dan il-gvern għandu jerfa' r- responsabbilta' ta' dak kollu li għandu x'jaqsam mas-saħħa u s-sigurta' tal- ħaddiem.

L-iktar ħaġa faċli għal kull gvern hija li jfarfar mir- responsabbiltajiet tiegħu u jitfagħhom fuq setturi oħra, pero' f'dan il-każ il-gvern Nazzjonalista qed jgħid ċar u tond li ma jridx li jsir hekk imma jrid li din il-liġi tiġi attwata.

M'hemmx dubju li biex dawn ir- regolamenti jiġu fis-seħħ u jiġu nfurzati, is-servizz ċivili se jkollu jgħaddi minn transizzjoni.

Pero' dan il-gvern huwa lest li jimplimenta u jenforza din il-liġi fost id-dipartimenti u l-entitajiet kollha tiegħu.

Sur President, xtaqt nirrimarka wkoll dwar paragrafi (f) u (g) ta' sub- klawsola (2) ta' klawsola 8 li jitrattaw ir-rappreżentanti prinċipali tal- ħaddiema.

Kulħadd jaf li f'pajjiżna l-partiti politiċi huma marbuta ma' trade union partikolari.

Għalhekk, minħabba dan il-fattur li fil-passat kemm-il darba uriena fiex jista' jsarraf, jien naħseb li dawn iż-żewġ paragrafi għandhom jiġu ppreċiżati.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Karl Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Mr Chairman, għall-benefiċċju ta' min qed jismagħna, tajjeb li fil-qosor nispjegaw l-għanijiet u r-raġunijiet ta' din il-liġi:

"L-għanijiet u r-raġunijiet prinċipali ta' dan l-Abbozz huma biex titwaqqaf Awtorita' għas-Saħħa u s-Sigurta' fuq il-Post tax-Xogħol li jkollha l- funzjoni li ġġib 'il quddiem u tissalvagwardja l-ġid tal-ħaddiema kollha f'kull tip ta' xogħol u biex tiżgura li jinżammu l-livelli ta' protezzjoni ta' saħħa u sigurta' fuq il-postijiet tax-xogħol stabbiliti b'regolamenti li jsiru taħtu".

Il-battibekk ta' jekk il-gvern għandux ikollu l-maġġoranza jew le qed jinħoloq għaliex il-liġi tgħid li l-awtorita' għandha tkun magħmula minn disa' membri, jiġifieri minn chairperson, viċi-chairperson - li se jkun id- direttur tar-relazzjonijiet industrijali u mpjiegi - u tliet esperti, wieħed fuq is-saħħa, ieħor fuq is-saħħa u s-sigurta' u ieħor fuq l- affarijiet ekonomiċi.

Ġustament dawn il-ħames persuni se jkunu appuntati direttament mill-ministru.

Apparti dawn, fil-bord ta' l-awtorita' jrid ikun hemm żewġ membri nominati mill-unions biex jirrappreżentaw lill- ħaddiema u żewġ membri biex jirrappreżentaw lill-employers.

S'hawnhekk kulħadd qed jaqbel.

Il-problema tinsab fil-fatt li l-wording ta' din il- liġi qed tagħti lil wieħed x'jifhem li dawn l-erba' membri se jkunu nominati mill-ministru.

Eżattament, il-liġi tgħid hekk:

" ... żewġ membri nominati mill-Ministru biex jirrappreżentaw l- interessi tal-ħaddiema, wara konsultazzjoni ma' dak il-korp jew korpijiet li l-Ministru jista', minn żmien għal żmien, iqis bħala r- rappreżentanti prinċipali tal-ħaddiema ... "

Primarjament hawnhekk id-diffikultajiet huma tnejn, waħda li r- rappreżentanti tal-unions se jkunu nnominati mill-gvern u l-oħra li fuq kollox hemm il-possibbilta' li from time to time il-ministru jbiddel lil dawn ir-rappreżentanti.

L-Onor.

Jean Pierre Farrugia għamel enfasi fuq il-fatt li għar-rigward tar-rappreżentanti ta' min iħaddem il-liġi tista' tibqa' kif inhi, pero' jien naħseb li anke f'dan ir-rigward għandu jkun hemm scelta libera.

Għalhekk minn hawnhekk ngħid li l-oppożizzjoni assolutament ma taqbilx ma' kif ġie mfassal il-wording.

Din m'hijiex riflessjoni personali tiegħi imma hija xi ħaġa li ġiet irrimarkata mill-unions u mill-employers.

Kulħadd qed jistenna li din il-liġi tiġi reworded biex mingħajr ma naqtgħu il-jedd tal- maġġoranza li għandu l-gvern, dawk l-erba' membri ma jiġux nominati mill- ministru imma mill-unions u mir-rappreżentanti ta' min iħaddem.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Chairman, se nressaq emenda għal klawsola 8.

"I"(a) f'paragrafu (a) ta' subklawsola (2) minflok il-kelma "nominat" għandha tidħol il-kelma "maħtur";

(b) f'paragrafu (c) ta' subklawsola (2) minflok il-kelma "nominata" għandha tidħol il-kelma "maħtura";

(c) f'paragrafu (d) ta' subklawsola (2) minflok il-kelma "nominata" għandha tidħol il-kelma "maħtura";

(d) f'paragrafu (e) ta' subklawsola (2) minflok il-kelma "nominata" għandha tidħol il-kelma "maħtura";

(e) f'paragrafu (f) ta' subklawsola (2) minflok il-kelma "nominati" għandha tidħol il-kelma "maħtura"; u

(f) f'paragrafu (g) ta' subklawsola (2) minflok il-kelma "nominati" għandha tidħol il-kelma "maħtura".

"I"(a) in paragraph (a) subclause (2) for the word "nominat" there shall be substituted the word "maħtur";

(b) in paragraph (c) subclause (2) for the word "nominata" there shall be substituted the word "maħtura";

(c) in paragraph (d) subclause (2) for the word "nominata" there shall be substituted the word "maħtura";

(d) in paragraph (e) subclause (2) for the word "nominata" there shall be substituted the word "maħtura";

(e) in paragraph (f) subclause (2) for the word "nominati" there shall be substituted the word "maħtura"; and

(f) in paragraph (g) subclause (2) for the word "nominati" there shall be substituted the word "maħtura".

Issa suppost li b'din l-emenda, waħda mid-diffikultajiet ta' l-Onor.

Chircop ġiet riżolta.

Rigward it-tieni argumentazzjoni ta' l-Onor.

Chircop, il-wording huwa kważi l-istess, anzi jien ngħid li jtejjeb il-kliem li qed jintuża fil-liġi ta' l-1994.

Dan għaliex fil-liġi ta' l-1994, għall-kuntrarju ta' din il- liġi li għandna quddiemna, biex jinħatru l-erba' membri biex jirrappreżentaw l-interessi tal-ħaddiema u ta' l-employers, m'hemmx l- obbligu tal-konsultazzjoni.

Jien naħseb li dan l-obbligu li qed jiddaħħal f'din il-liġi se jservi ta' ġid għall-eżerċizzju kollu.

Ġid biss jista' joħroġ mill-fatt li l-ministru nkarigat biex jaħtar lil dawn il-membri, fil- proċess ta' konsultazzjoni, ħafna drabi b'mod informali għall-aħħar, ikun jista' jingħata indikazzjoni ta' min huma l-aħjar persuni biex iservu fuq il-bord ta' l-awtorita'.

Jien naħseb li dwar dan il-fatt, kulħadd jaqbel.

Mill-esperjenza tiegħi jien nista' ngħid li mhux l-ewwel darba li meta kelli l-kompitu li naħtar persuni fuq bord partikolari, ikkonsultajt ma' l- għaqdiet involuti u bejnietna rnexxielna nagħżlu l-aħjar persuni.

Kull proċess ta' konsultazzjoni, ġid jagħmel u mhux deni.

Għalhekk inħoss li l- konsultazzjoni f'din il-liġi għandha tibqa' hemm.

Il-proċess ta' konsultazzjoni m'huwiex xi ħaġa ġdida għax diġa' għaddew sitt snin minn meta ġie introdott, u sa issa għaddew minnu ħafna ministri differenti.

Ormai issa huwa aċċettabbli li ssir konsultazzjoni maż-żewġ unions il-kbar ta' pajjiżna, il-GWU u l-UĦM, u mas-CMTU, biex jintgħażlu l- aħjar rappreżentanti.

Kieku l-liġi dwar il-kunsill Malti għall-iżvilupp ekonomiku kienet diġa' fis-seħħ, konna nkunu nistgħu nankraw ftit magħha, pero' xorta naħseb li b'din l-emenda li għamilna, l-affarijiet ġew iċċarati.

Jidher li issa l-Kamra kollha qed taqbel ukoll mal-kompożizzjoni ta' l-awtorita', jiġifieri ħames persuni min-naħa tal-gvern, tnejn min-naħa tal-ħaddiema u tnejn min-naħa ta' min iħaddem.

Sur President, fl-istadju tat-tieni qari ta' din il-liġi, jiena ddikjarajt li għandu jkun il-gvern li jixpruna lill-awtorita' biex timxi 'l quddiem.

Jien konvint li d-determinazzjoni biss tista' twassalna biex nagħmlu dan, għax jekk ma nagħmlux hekk se nibqgħu nittitubaw bħalma għamilna għal snin twal f'ħafna oqsma differenti.

Konvint ukoll li l- persuni li se jintgħażlu biex iservu fuq din l-awtorita' se jagħtu l-impenn massimu tagħhom bħalma għamlu dawk nominati fuq il-kummissjoni għall- promozzjoni għas-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol fis-sitt snin li għaddew.

Fil-fatt nista' ngħid li hija l-esperjenza ta' dawn is-sitt snin li urietna li mingħajr determinazzjoni sħiħa ma nistgħux nimxu 'l quddiem.

Issa wasal iż-żmien li ma nibqgħux induru dawra tond imma nibdew nimxu 'l quddiem.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Mr Chairman, għalkemm napprezza l-isforz li sar mill- esperti u mill-Onor.

Gonzi biex il-wording jitjieb, xorta għadni daqsxejn dubjuż dwar paragrafi (f) u (ġ) għax donnhom baqgħu jfissru l-istess, jiġifieri li r-rappreżentanti tal-ħaddiema u ta' min iħaddem se jkunu maħtura mill-ministru.

Jien xtaqt li dawn ir-rappreżentanti jkunu nnominati mill-unions u l-kompitu tal-ministru jkun li jissekondahom jew jaħtarhom, jiġifieri l-kwestjoni hija waħda ta' preċedenza.

Peress li l- liġi tgħid li dawn il-membri jridu jkunu nnominati, awtomatikament qed ixxaqleb favur il-ministru.

Għalhekk aħna xorta nirritjenu li ma naqblux kompletament magħha.

Ma nixtieqx inkun polemikuż, imma l-punt ta' din in-naħa tal-Kamra huwa li primarjament il-unions għandhom jingħataw il-jedd li jinnominaw huma r- rappreżentanti biex imbagħad, wara konsultazzjoni, jiġu maħtura mill- ministru.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi-Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Chairman, ċerti affarijiet ma jistgħux jiġu solvuti għaliex definittivament huwa l-ministru li jrid jaħtar dawn il- membri.

L-ebda kelma oħra ma tista' tintuża flok din, għax li wieħed jissekonda m'għandu x'jaqsam xejn.

ONOR.

KARL CHIRCOP: M'għandix diffikulta' dwar il-kelma "maħtura", basta l-preċedenza tkun mod ieħor.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Naħseb li issa qed infittxu wisq ix-xagħra fl- għaġina!

Hawnhekk qed jingħad li hemm l-obbligu ta' konsultazzjoni mar- rappreżentanti prinċipali tal-ħaddiema, jiġifieri mal-unions il-kbar biex finalment ikun hemm qbil fuq il-persuna li se tkun maħtura fuq il-bord ta' l-awtorita'.

Jien naħseb li din il-klawsola, kif inhi qiegħda tajba, iktar u iktar għaliex fuq kollox hija aħjar minn dik tal-liġi ta' l-1994.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA: Mr Chairman, jien naħseb li l-frażi "ma' dak il-korp jew", li tinsab f'paragrafu (f) ta' subklawsola (2) ta' klawsola 8, għandha titneħħa biex jiġi salvagwardat il-pluraliżmu fil-qasam tat-trade unions.

Fl-opinjoni tiegħi dan il-paragrafu għandu jiġi jaqra hekk:

" ... wara konsultazzjoni ma' dawk il-korpijiet li l-Ministru jista', minn żmien għal żmien, iqis bħala r-rappreżentanti tat-trade unions prinċipali tal-ħaddiem".

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jiena qed nifhem il-punt ta' l-Onor.

Farrugia, pero' ma naħsibx li għandna għalfejn niddubitaw minn dan il-wording għax il- korpi li huma rikonoxxuti b'mod ovvju bħala r-rappreżentanti tal-maġġoranza tal-ħaddiema huma l-unions.

Pero', biex l-affarijiet ikunu ċari, irrid ngħid ukoll li hawn ukoll numru kbir ta' organizzazzjonijiet u assoċjazzjonijiet li wkoll qed jistennew li b'xi mod jew ieħor jiġu kkonsultati.

Kieku jkolli nilqa' x-xewqa ta' dawk l-organizzazzjonijiet kollha li jridu li jkollhom rappreżentanza fil-kunsill Malti għall-iżvilupp ekonomiku, naħseb li s-sala tal-Mediterran għall-konferenzi ma tkunx biżżejjed!

Il-prattiċita' ma tippermettilniex li jkollna forum daqshekk wiesa' ta' nies għax inkella l-proġett fih innifsu jistaġna.

Illum il- ġurnata hemm metodi oħra ta' kif issir konsultazzjoni wiesa', liema metodi qed jiġu ndirizzati wkoll.

Insomma, il-punt hu li ma jistax ikun li l-liġi tispeċifika korpi partikolari, għaliex aħna m'aħniex qed nilleġislaw għal-lum biss imma anke għall-futur.

Meta nilleġislaw b'dan il-mod il-liġi rridu nħalluha flessibbli, u naħseb li din il-klawsola qiegħda tagħti lok għall- flessibilita' għaliex hija mibnija fuq l-esperjenza li kellna sal-lum, esperjenza li dwarha l-ebda gvern u l-ebda ministru ma kellu problema.

Permezz tal-konsultazzjoni li obbligajna ruħna f'dawn il-klawsoli, għamilna improvement żgħir fuq is-sistema ta' qabel.

Jien naħseb li ladarba għamilnieha ċara li l-ministru se jaħtar wara konsultazzjoni, u mhux jinnomina, il-preokkupazzjoni ewlenija ġiet indirizzata.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Coleiro.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Għalkemm b'din l-emenda li għadha kemm tressqet, għamilna pass 'il quddiem, jien xorta għadni nkwetata fuq parti oħra tal-klawsola, eżattament dwar paragrafi (f) u (ġ) li jgħidu li l- ministru jista', minn żmien għal żmien, iqis bħala r-rappreżentanti prinċipali tal-ħaddiema u ta' min iħaddem rispettivament.

Fl-interventi li għadni kif għamilt, jien staqsejt liema kriterji se juża l-ministru biex jagħżel lil dawn ir-rappreżentati.

Fuq liema benchmark se tintagħżel union u għaqda minn oħra?

Nerġa' nirrepeti li huwa importanti li mhux aħna l- membri parlamentari biss naqblu ma' din il-liġi, imma jaqblu magħha anke l- imsieħba soċjali kollha involuti.

Importanti wkoll li fil-liġi ma jkun hemm xejn li jnissel id-dubju li l-gvern, ikun min ikun, għandu grazzja ma' xi ħadd u mhux ma' xi ħadd ieħor.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Chairman, nerġa' nirrepeti li l-kriterju użat fil-liġi biex il-ministru jkun jaf lil min għandu jikkonsulta, joħroġ mill- kliem "rappreżentanti prinċipali tal-ħaddiema" f'paragrafu (f) u "rappreżentanti prinċipali ta' min iħaddem" f'paragrafu (ġ), b'enfasi fuq il-kelma "prinċipali", li tirriferi għall-GWU u għall-UĦM, li jirrappreżentaw il-massa tal-ħaddiema Maltin li huma rikonoxxuti b'mod nazzjonali.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Coleiro.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Mr Chairman, nirringrazzja lill-ministru ta' l-ispjega li ta u li ċċarat id-diffikulta' tiegħi, pero' l-oppożizzjoni għad għandha dubju dwar is-saħħa enormi li se jkollu l-gvern fuq l- awtorita'.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Mr Chairman, jiġifieri paragrafu (f) kif emendat issa ġie jaqra hekk:

"żewġ membri maħtura mill-Ministru biex jirrappreżentaw l-interessi tal-ħaddiema, wara konsultazzjoni ma' dak il-korp jew korpijiet li l- Ministru jista', min żmien għal żmien, iqis bħala r-rappreżentanti prinċipali tal-ħaddiema".

Kif qalet tajjeb l-Onor.

Coleiro, għalkemm biddilna l-kelma "nominati" bil- kelma "maħtura", jien xorta nħoss li l-ministru għandu poteri assoluti fuq l-awtorita'.

Għalhekk jien nixtieq li ntejbu dan il-paragrafu biex nispjegaw aħjar li r-rappreżentanti se jkunu nnominati mill-unions u maħtura mill-ministru.

Kif għedt aktar kmieni f'din id-diskussjoni, il-kwestjoni hawnhekk hija waħda ta' prijorita', ta' kif frażi se torbot ma' oħra.

Jien naħseb li l- ordni għandha tkun hekk:

"ir-rappreżentanti prinċipali tal-ħaddiema jinnominaw lir- rappreżentanti tagħhom u li, wara konsultazzjoni mal-ministru, jiġu maħtura mill-istess ministru".

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Chairman, nerġa' ngħid li qed infittxu x-xagħra fl-għaġina għaliex huwa ovvju li l-konsultazzjoni bejn il-ministru u r- rappreżentanti tal-ħaddiema ssir biex tintgħażel l-aħjar persuna possibbli biex taqdi dmirha fuq din l-awtorita'.

Ma naħsibx li għandna għalfejn inbiddlu xi ħaġa li prattikament qed tikkonferma l-prattika li użajna b'mod pożittiv tul dawn l-aħħar snin f'boards differenti.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Mela se npoġġi l- mistoqsija dwar l-emenda "H", kif imressqa u moqrija mill-Viċi Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-Emenda "H" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Se npoġġi l-mistoqsija dwar l-emenda "I", kif imressqa u moqrija mill-Viċi Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-Emenda "I" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 8, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 8, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 9 - Funzjonijiet ta' l-Awtorita'.

Clause 9 - Function of the Authority.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Sur President, permezz ta' din il-klawsola qegħdin nispjegaw il-funzjonijiet ta' din l-awtorita'.

Xtaqt nibda billi nressaq emenda għal paragrafu (b) ta' subklawsola 2 ta' din il-klawsola.

Preżentement dan il-paragrafu jgħid li fost l-oħrajn il-funzjoni ta' l- awtorita' għandha tkun li:

"tfassal l-istrateġija jew l-istrateġija ġenerali dwar is-saħħa u s- sigurta' fuq il-postijiet tax-xogħol kif stabbiliti mill-Ministru",

waqt li l-emenda li se nressaq tgħid hekk:

"J"Minflok il-paragrafu (b) ta' sub-klawsola (2) ta' klawsola 9, għandu jidħol dan li ġej:

"(b) tistabbilixxi strateġiji, f'konsultazzjoni ma' l-Uffiċjal Eżekuttiv Ewlieni, li biha l-politika nazzjonali ġenerali li tirrigwarda s-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol, lilha indikata mill-Ministru, tkun tista' tiġi implimentata;".

"J"For paragraph (b) in subclause (2) in clause 9, there shall be substituted the following:-

"(b) establish strategies in consultation with the Chief Executive Officer, by which the general national policy relating to occupational health and safety, indicated to it by the Minister, may be implemented;".

Ħarsa ħafifa lejn din il-klawsola turina li din l-awtorita', meta mqabbla mal-kummissjoni għall-promozzjoni tas-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax- xogħol, qed tingħata diversi funzjonijiet ġodda.

Fl-opinjoni tiegħi, l- iktar funzjoni importanti hija dik li għaliha għadni kif ressaqt emenda, jiġifieri l-fatt li l-awtorita' stess se tistabilixxi fuq livell nazzjonali l-istrateġija ta' kif pajjiżna jimxi 'l quddiem f'dak li għandu x'jaqsam mas-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol, ma' l-enforcement tal-liġi u mat-twettiq tal-funzjonijiet l-oħra li joħorġu mil-liġi.

Rigward l-emenda li għadni kif ippreżentajt, irrid ngħid li peress li paragrafu (b) ta' subklawsola (2) ta' klawsola 9 fih kontradizzjoni - għax għalkemm tajna s-setgħa lill-awtorita' li tfassal l-istrateġija, fl-istess ħin għedna li din l-istrateġija trid tkun kif stabilita mill-Ministru - aħna dehrilna li kellna nemendawh.

Għalkemm ma kenitx l-intenzjoni tagħna li nagħmlu dan imma kien sempliċement każ ta' wording ħażin, l-espert ta' l- ILO mill-ewwel indikalna din il-kontradizzjoni u għalhekk għamilna diskussjoni dwar dak li rridu nagħmlu.

Bażikament dak li rridu hu li jkollna politika nazzjonali għal dak li għandu x'jaqsam mas-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol.

Id- direzzjoni ġenerali trid tiġi stabilita fuq livell politiku għax l- esperjenza turina li jekk ma jkunx hemm l-ixprun politiku biex iseħħu l- bidliet meħtieġa, eventwalment dawn il-bidliet jibqgħu ma jsirux.

Meta qed ngħid direzzjoni politika qed infisser il-policy stabilita f'livell politiku.

Għalhekk il-funzjoni ewlenija ta' l-awtorita' hija li twettaq id- direzzjoni politika, il-policy in ġenerali tas-saħħa u s-sigurta' fuq il- post tax-xogħol.

F'din l-emenda li għadni kif ressaqt daħħalna l-kunċett li l-awtorita' trid tikkonsulta maċ-chief executive officer tagħha, xi ħaġa li ma kenitx teżisti fl-abbozz oriġinali.

Għamilna dan għaliex dik il-persuna li se tkun qed tiffaċċja l-ħajja ta' kuljum, tiltaqa' direttament ma' l-ispetturi, ma' l-employers u mal-ħaddiema hija prorpju ċ-chief executive officer.

Għalhekk aħna dehrilna li filwaqt li l-funzjoni ewlenija ta' l-awtorita' għandha tkun li tfassal l-istrateġiji, huwa importanti li l-awtorita' tintrabat li għallinqas tikkonsulta maċ-CEU.

Funzjoni oħra importanti li se jkollha twettaq din l-awtorita' hija li tara li kull min huwa kkonċernat qed isegwi r-regolamenti ta' din il-liġi u tieħu azzjoni fejn dawn ir-regolamenti ma jkunux qed jiġu obduti.

Sal-lum, din kienet il-funzjoni tal-unit għas-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax- xogħol fi ħdan id-Dipartiment tax-Xogħlijiet, pero' mat-twaqqif ta' l- awtorita' din il-funzjoni se titneħħa minn taħt idejn id-Dipartiment tax- Xogħlijiet u tgħaddi f'idejn din l-awtorita'.

Funzjoni oħra importanti li dan l-abbozz iqiegħed taħt ir-responsabbilta' ta' din l-awtorita' hija l-ġbir ta' statistika u informazzjoni biex pajjiżna jkollu stampa ċara tas-sitwazzjoni attwali.

Min segwa d-dibattitu fl-istadju tat-tieni qari jaf li kelliema miż-żewġ naħat tal-Kamra lmentaw li kultant ma jkollniex stampa ċara tas-sitwazzjoni ta' l-inċidenti fuq il- postijiet tax-xogħol minħabba l-fatt li sal-lum l-unika entita' li tiġbor xi statistika huwa d-dipartiment tas-sigurta' soċjali minħabba l-claims li jitressqu quddiemu.

Ilkoll kemm aħna nafu li l-istatistika li tinġabar minn dan id-dipartiment m'hijiex biżżejjed biex tagħti stampa reali tas- sitwazzjoni attwali fil-pajjiż, u għalhekk qed nobbligaw lil din l- awtorita' li tiġbor u tanalizza l-informazzjoni dwar dak kollu li għandu x'jaqsam mas-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol.

Irrid ngħid ukoll li fil-ġbir u fl-analisi tad-data, din l-awtorita' beħsiebha timxi fuq il- kriterji stabiliti mill-European study on the harmonisation of accidents at work.

B'hekk inkunu nistgħu nistabilixxu jekk pajjiżna huwiex miexi 'l quddiem jew le fit-triq tal-konformita' mar-regolamenti ta' l-Unjoni Ewropea.

Kunċett ieħor li ta' min isemmih huwa li l-awtorita' se tkun konstretta tikkopera ma' kull ministeru u dipartiment tal-gvern u ma' kull organizzazzjoni oħra, kemm lokali kif ukoll barranija, biex tippromwovi u tiżgura s-saħħa u s-sigurta' tal-persuni kollha fuq il-post tax-xogħol.

Wieħed jista' jgħid li ma kienx hemm għalfejn li din il-funzjoni titniżżel fl-abbozz pero', peress li meta abbozzajna din il-liġi deher ċar li dan il- punt kien se joħroġ, kif ukoll minħabba l-fatt li l-obbligu tal-gvern bħala l-akbar employer hu li jkun the model employer, iddeċidejna li nniżżluha fil-liġi.

B'hekk l-awtorita' issa għandha l-jedd li tara li l-gvern, bħala l-model employer, iġib fis-seħħ il-bidliet li pajjiżna tant għandu bżonn.

Eżempju ta' xi bidliet li issa ilhom sentejn li ġew fis-seħħ huma l-carreer break, ir-responsibility break u r-reduced hours għall-ħaddiema fis-settur pubbliku, miżuri li dwarhom għall-ewwel kien hawn reazzjoni negattiva imma li llum wara sentejn qed jagħtu riżultat pożittiv u għalhekk nittama li ma ndumux ma naraw drittijiet bħal dawn fis-settur privat.

Qed ngħid dan sempliċement bħala eżempju biex nenfasizza l-importanza li l-gvern ikun il- mudell li fuqu kulħadd ikun jista' jkejjel il-ħidma tiegħu.

Jidhirli li b'din l-ispjega koprejt il-punti ewlenin ta' din il-klawsola għaliex mingħajr ma nnaqqas xejn mill-importanza tal-funzjonijiet l-oħra, ma naħsibx li hemm għalfejn nerġa' nirrepeti dak li diġa' ntqal.

Il- funzjonijiet l-oħra li ssemmi din il-klawsola u li jien m'għamiltx riferenza għalihom huma kollha funzjonijiet importanti u wiesa' kemm jista' jkun, jiġifieri jippermettu l-flessibilita' fl-inizjattivi kollha li l- awtorita' jkollha bżonn tieħu minn żmien għal żmien biex dan il-qasam jimxi 'l quddiem.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Coleiro.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Sur President, ħadt gost bl-emenda li ressaq il-ministru, pero' sinċerament ma nistax nara fejn sar it-tibdil għaliex il- ministru xorta għad għandu s-setgħa li jindika l-istrateġija lill- awtorita'.

Iktar minn hekk, anke paragrafu (ċ) jkompli jenfasizza s-setgħa tal-ministru meta jgħid li waħda mill-funzjonijiet ta' l-awtorita' għandha tkun li:

"tagħti parir lill-Ministru dwar l-għemil ta' regolamenti li jġibu 'l quddiem, iżommu jew jipproteġu livell għoli ta' saħħa u sigurta' fuq il-postijiet tax-xogħol".

Jiġifieri fi kliem ieħor se jkun il-ministru li jagħmel dawn ir- regolamenti.

L-istorja baqgħet l-istess.

Kulma sar huwa biss camouflage biex dan il- paragrafu ma jkomplix jagħmilha ovvja li m'hemmx għalfejn issir awtorita' għax, bil-mod ta' kif inhu magħmul dan l-abbozz, il-ministru jista' faċilment iqabbad erba' konsulenti u jmexxi kollox hu.

Imbagħad, kif diġa' għedt, paragrafu (ċ) jkompli jenfasizza l-objettiv oriġinali ta' dan l- abbozz ta' liġi.

Din il-liġi fiha diversi klawsoli li jirriflettu s-setgħa tal-ministru fuq l-awtorita'.

Kif diġa' għedt, anke għar-rigward ta' klawsola 8, jien niskanta kif awtorita' bħal din, li assolutament m'għandhiex għalfejn tkun imċappsa mal-politiċi, qed titqiegħed taħt il-poter ta' ministru biex nibqgħu nagħtu l-impressjoni li f'kull ħaġa li teżisti f'dan il-pajjiż irid ikun hemm il-politika.

Paragrafu (ġ) ta' subklawsola (2) ta' klawsola 9 jgħid li l-awtorita' għandha:

"iġġib 'il quddiem it-tagħlim u t-taħriġ dwar is-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol, u l-preparazzjoni għal emerġenza jew għall- ewwel għajnuna fuq il-post tax-xogħol".

M'iniex se nerġa' nirrepeti dak li diġa' għedt għar-rigward tal-klawsola preċedenti imma ngħid biss li hawnhekk jien nara l-bżonn ta' kordinament sħiħ mad-dipartiment ta' l-edukazzjoni.

L-istess jista' jingħad rigward paragrafu (h) ta' subklawsola (2) ta' l- istess klawsola, liema paragrafu jgħid li l-awtorita' għandha l-kompitu li:

"tiġbor u tanalizza data u statistika dwar korrimenti, danni għas- saħħa u mwiet fuq il-post tax-xogħol, u dwar affarijiet anċillari għas-saħħa u għas-sigurta' fuq il-postijiet tax-xogħol",

u li għalhekk għandu bżonn li jikkordina tajjeb ma' l-uffiċċju ta' l- istatistika.

Innotajt pero' li la f'dan il-paragrafu u lanqas f'dawk li jsegwu m'hemm xi ħaġa li tindika li l-awtorita' se jkollha s-setgħa li tikseb tagħrif mingħand is-settur privat.

Jien inħoss li din l- osservazzjoni tenfasizza l-importanza tas-saħħa li għandu jkollu r- rappreżentant tas-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol, saħħa dwarha konna tkellimna fit-tul.

Mr Chairman, paragrafu (j) jgħid li l-awtorita' għandha l-kompitu li:

"tagħmel kull investigazzjoni fuq kull ħaġa li għandha x'taqsam mas- saħħa u s-sigurta' fuq il-postijiet tax-xogħol, inkluża, iżda mhux limitata għal, l-investigazzjoni ta' xi inċident, korriment, mard jew mewt li jiġru bħala riżultat jew minħabba xi ħaġa konnessa max- xogħol".

Biex dan il-paragrafu jiġi implimentat, l-awtorita' għandha bżonn ikollha kordinament tajjeb mal-pulizija.

Qiegħda kull darba nagħmel enfasi fuq il- kordinament għaliex minkejja li l-Viċi Prim Ministru qal li subklawsola (4) ta' klawsola 9, li tgħid li "l-awtorita' għandha tistabbilixxi kooperazzjoni ma' kull ministeru, dipartiment tal-gvern jew organizzazzjoni oħra", hija superfluwa, jien naħseb li hemm bżonn nenfasizzaw il-ħtieġa li d-dipartimenti u l-entitajiet tal-gvern jikkoperaw bis-serjeta' ma' din l- awtorita'.

Id-dipartimenti tal-gvern donnhom iħobbu jaħdmu wisq għal rashom u ma jippermettu lil ħadd li jidħlilhom fl-għalqa.

Minħabba f'hekk din il-liġi għandha tagħmilha ċara daqs il-kristall li jekk l-awtorita' ddur fuq dawn id-dipartimenti biex tieħu xi informazzjoni u data, dawn għandhom jgħinuha mill-aħjar li jistgħu biex din l-awtorita' tkun tista' twettaq id-dmirjiet tagħha.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Sur President, l-ewwelnett irrid ngħid li jiena naqbel li għandu jkun hemm komunikazzjoni u kordinament bejn l-awtorita' u d-dipartimenti tal-gvern.

Irrid ngħid ukoll li iktar minn dak li qalet l- Onor. Coleiro, jiġifieri li l-ministeri u d-dipartimenti tal-gvern huma obbligati li jfornu lill-awtorita' bl-informazzjoni meħtieġa kull darba li jintalbu jagħmlu dan, dan l-obbligu japplika wkoll għas-settur privat.

Fil- fatt għadni qiegħed niddiskuti ma' l-esperti jekk dan l-abbozz għandu jispeċifika li dan l-obbligu japplika wkoll għas-settur privat.

L-aħħar punt li xtaqt nagħmel huwa dwar il-paragrafu (b) li għadna kif emendajna u li xorta għad hawn nuqqas ta' qbil dwar il-poter li se jkollu l- ministru.

Għalhekk jien nixtieq nistaqsi jekk irridux li nħallu lil din l- awtorita' tfendi għal rasha mingħajr direzzjoni politika.

Jiena ngħid u nibqa' ngħid mingħajr tlaqliq li l-gvern tal-ġurnata, ikun min ikun, għandu jara li l-pajjiż jimxu 'l quddiem f'dak li għandu x'jaqsam mas-saħħa u s- sigurta' fuq il-post tax-xogħol.

Imma biex isir dan, l-awtorita' jkollha bżonn tad-direzzjoni tal-ministru.

Għalkemm jien ġejt akkużat b'aġir dittatorjali, iktar naħseb li qed nitlaq il-poteri minn idejja biex ngħaddihom lill-awtorita'.

Pero' nerġa' ngħid li għandu jkun il-kompitu tal-gvern tal-ġurnata li jagħti direzzjoni lil din l-awtorita'.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Għalissa nieqfu hawn għax sar il-ħin.

F'nofsinhar id-diskussjoni fuq Klawsola 9 u l-Emenda "J" kienet interrotta u baqgħet aġġornata.

Il-Kamra rriżumiet u l-President tal-Kumitati rrapporta progress u talab il- permess sabiex il-Kumitat jerġa' jiltaqa'.

MR SPEAKER: Sar il-ħin.

Insejjaħ lill-Viċi Prim Ministru biex, jekk jogħġbu, iressaq l-Aġġornament tal-Kamra.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal-lejla, 25 ta' Ottubru, 2000 fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi dwar l-Awtorita' għas-Saħħa u s-Sigurta' fuq il-Post tax- Xogħol – Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar il-Komunikazzjonijiet u Transazzjonijiet Elettroniċi - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Interpretazzjoni - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza tad-Dwana - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Proċeduri Legali - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni u l-Privatezza tad-Data - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Ratifika ta' Trattati (Sant' Anġlu) - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Ippjanar ta' l-Iżvilupp - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta (Emenda Nru 2) - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Kompetizzjoni - Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni ta' l-Erarju - Tieni Qari (Kont.); u

Riżoluzzjoni mressqa mill-Prim Ministru dwar il-qagħda fil-pajjiż - Kontinwazzjoni. ----------------------

Abbozz ta' Liġi dwar il-Konservazzjoni u l-Amministrazzjoni tas-Sajd – Kumitat Permanenti.

Abbozz ta' Liġi dwar is-Sigurezza Ġenerali u Kwalita' tal-Prodotti – Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, se nieħu ftit mill-ħin tal-kollega tiegħi biex nirrimarka dwar il-prattika li qed tuża l-oppożizzjoni fis- sejħiet ta' quorum.

Jien naħseb li s-sejħiet għal quorum għandhom limitu li m'għandux jinqabeż.

Jien nemmen li r-regolamenti qegħdin hemm biex jiġu mħarsa u għalhekk assolutament m'huwiex aċċettabbli li l-oppożizzjoni tipprova tilgħab noli mad-deputati eletti f'din l-ogħla istituzzjoni tal- pajjiż.

Fl-opinjoni tiegħi, il-każ tal-bieraħ wera kemm verament li l- lastiku jinqata' wara li tkun ilek iġġebbdu.

Waqt is-seduta tal-bieraħ filgħaxija ssejjaħ quorum fit-8.50 p.m. u s- seduta rriżumiet ħames minuti wara.

Ma laħqitx għaddiet minuta li ma ssejjaħx quorum ieħor, bl-iSpeaker jerġa' jieħu postu wara li kien skada l- ħin għall-interruzzjoni tax-xogħol.

Ir-riżultat ta' dan kollu kien li tnaqqsu għaxar minuti mill-ħin ta' l-Onor.

Edwin Vassallo, għax id- deċiżjoni li kienet ittieħdet fil-leġislatura l-oħra tgħid li l-ħin tal- quorum għandu jitnaqqas mill-ħin tal-kelliem, li wara kollox ma jkun qed jagħmel xejn għajr id-dmirjiet tiegħu quddiem dan il-parlament.

Jiġifieri intortament is-segretarju parlamentari tilef għaxar minuti mill-ħin tiegħu biex jagħmel il-winding-up għax xi ħadd għoġbu jsejjaħ quorum li fallielu l- ewwel darba u fallielu wkoll it-tieni darba.

Mr Speaker, ma jistax ikun li nibqgħu sejrin hekk, bl-iskuża li hija n- naħa tal-gvern li tinsisti li kulħadd jimxi mar-regolamenti.

Skond ir- regolamenti tal-Kamra, meta titressaq liġi l-ewwel kelliem u min iwieġbu min-naħa ta' l-oppożizzjoni għandhom siegħa u nofs kull wieħed, waqt li kull kelliem li jsegwi, kemm jekk ikun membru tal-gvern kif ukoll jekk ta' l-oppożizzjoni, għandu għad-dispożizzjoni tiegħu 40 minuta, waqt li min jagħlaq id-dibattitu għandu 30 minuta.

Kulma qed nagħmlu aħna ta' din in- naħa tal-Kamra hu li nimxu mar-regolamenti.

Issa donnu li għal xi raġuni jew oħra l-oppożizzjoni ma tridx taċċetta dan ir-regolament, u bħala tpattija u biex tinki lilna l-membri tal-gvern talli qed nimxu mar- regolamenti, qed issejjaħ quorum fuq quorum bl-addoċċ.

Kif kulħadd jaf diġa' ssejħu 130 quorum, fejn f'sitt okkażjonijiet il-ministri u d-deputati nzertaw kienu mpenjati fuq xogħol politiku x'imkien ieħor.

F'dan l-istadju ta' min jgħid li jien implimentajt il-fatt li f'dan il- parlament għandna nirregolaw u nipprogrammaw xogħolna.

Jiena tajt indikazzjoni wkoll li jekk kemm -il darba jkun hawn ftehim minn qabel fuq in-numru ta' seduti dedikati għal xi liġi partikolari, din in-naħa tal- Kamra ma tinsistix fuq il-ħin ta' l-40 minuta.

Dan għaliex l-iskop finali tagħna m'huwiex li nirrestrinġu d-diskorsi li jsiru mill-membri imma li nipprogrammaw ix-xogħol ta' din il-Kamra.

Peress li sal-lum, dan m'huwiex possibbli, ikollna nimxu bir-regola ta' l-40 minuta kif stabilita fl- ordnijiet permanenti.

Għaliex għandna noqogħdu nilagħbu noli f'dan il-parlament?

Għaliex f'temp ta' sitt minuti għandhom jissejħu żewġ quorums?

Għaliex aħna l- membri għandna nkunu preżenti fil-Kamra bilfors meta nistgħu noqogħdu fil- kmamar tagħna fejn filwaqt li x-xogħol tal-Kamra jkun għaddej u aħna nkunu qed nisimgħu xi jkun għaddej inkunu qed nagħmlu xogħol ieħor?

Wara kollox ix-xogħlijiet l-oħra li jkollna aħna l-membri jkunu kollha fl-interess tal- pajjiż u tal-ministeru li nirrappreżentaw.

U fuq kollox, jekk il-membri ta' l-oppożizzjoni jridu li kulħadd ikun preżenti bilqiegħda f'din il-Kamra, allura dan ma jgħoddx għall-membri tal-gvern biss.

Jekk ma mmorrux wisq 'il bogħod naraw li l-bieraħ stess 11-il membru ta' l-oppożizzjoni kienu assenti, mhux ma kenux hawn fil-ħin tal-quorum imma kienu assenti bejn is- 6.00pm u d-9.30 pm. Jien nistieden lil kulħadd biex mill-minuti jara kemm kienu d-deputati Laburisti li m'attendewx lanqas għal ħames sekondi biss fis-seduti kollha li saru f'dawn l-aħħar sitt xhur.

Jien ma nafx għaliex qed nilagħbu tat-tfal iż-żgħar għax jidhirli li b'daqshekk m'aħna qed nakkwistaw xejn.

Jekk hawn xi ħadd li jaf kif dan il- parlament qed jitjieb permezz ta' dawn il-quorums nitolbu jgħidli, għax il- konklużjoni li wasalt għaliha jien hi li din hija logħba li minħabba fiha l- parlament qed jitlef mill-effiċjenza tiegħu.

Bħala Kap tal-Kamra, jien għandi r-responsabblita' li ma nħallix li dawn l-affarijiet jibqgħu jsiru.

Ma nistgħux nibqgħu nippermettu li l-membri ta' l-oppożizzjoni jabbużaw mir- regolamenti tal-Kamra u jużawhom biex il-Kamra ssir ineffiċjenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Iktar rimarki?

L-Onor.

Michael Bonnici.

ONOR.

MICHAEL BONNICI: Mr Speaker, riċentement l-awtorita' ta' l- ippjanar ippubblikat a public attitude survey, rapport dwar kif jaħsibha l- poplu Malti.

Għalkemm xi gazzetti kkummentaw dwar dan ir-rapport, ta' min jagħmel iktar enfasi fuqu għaliex huwa utli ħafna għall-istatistika li joħorġu minn żmien għal żmien id-dipartimenti tal-gvern, il-parastatali u l- NGOs.

Tajjeb li nsemmi ftit mir-riżultati li ħarġu minn dan is-survey li sar fuq random sampling ta' 15,000 persuna.

Rigward it-tfal, 21% tal-koppji miżżewġin għandhom wild wieħed, 44% għandhom żewġt itfal, 22% għandhom tliet ulied waqt li 8% għandhom erbat itfal, 3% għandhom ħamest itfal u 1% għandhom sitt itfal.

Jiena għedt li dan is-survey jista' jkun utli għad-dipartimenti tal-gvern, il-parastatali u l-NGOs, għax per eżempju din l-informazzjoni tista' tgħin lid-dipartiment tal-housing fit-tfassil tad-djar li jkun se jibni.

Dan is-survey juri li huwa utli li l-gvern jibni appartamenti bi tliet ikmamar tas-sodda.

Rigward persuni li jaħdmu, minn dan is-survey jirriżulta li l-gainfully occupied minn 39% fl-1995 żdiedu għal 45% fl-1999, waqt li l-housewives minn 32% fl-1995 naqsu għal 20% fl-1999.

B'hekk dan is-survey wera li iktar nies qed joħorġu fid-dinja tax-xogħol.

Rigward l-istudenti, filwaqt li ċ- ċensiment ta' l-1995 wera li 4% tal-popolazzjoni kienu studenti, illum din iċ-ċifra rduppjat għal 8%.

Fl-1995 kien hawn 55% ta' l-impjegati li kellhom sa Lm4,000 salarju fis- sena, waqt li fl-1999 dan il-persentaġġ tela' għal 61%.

Nafu wkoll li 9% tal-ħaddiema fl-1995 kellhom salarju ta' bejn Lm4,000 u Lm6,000, mentri llum il-ġurnata dan il-persentaġġ tela' għal 19%.

Dawk li fl-1995 kienu jaqilgħu iktar minn Lm6,000 kienu biss 3%, waqt li llum dawn saru 9%.

Rigward NGO affiliation, minn dan is-survey jirriżulta li 30% tal-poplu Malti huma membri ta' għaqdiet reliġjużi, 8% huma affiljati f'partiti politiċi, 23% huma soċji ta' għaqdiet sportivi, 5% huma mseħbin f'għaqdiet ambjentali waqt li 16% huma membri ta' għaqdiet kulturali.

Għalija dan huwa riżultat pożittiv li 40% taċ-ċittadini Maltin huma interessati fl- isports u fil-kultura.

Dan ir-rapport jgħid li 58% tal-popolazzjoni Maltija jsuqu karozza regolarment, 7% jsuqu karozza darba kultant waqt li 32% qatt ma saqu karozza.

In-numru ta' karozzi reġistrati f'Malta jlaħħaq il-250,000 waqt li l-popolazzjoni tal-pajjiż hija ta' 380,000, u allura nistgħu ngħidu li prattikament hawn żewġ karozzi għal kull persuna b'liċenzja tas-sewqan, xi ħaġa li tirrifletti tajjeb fuq l-istandard of living tagħna l-Maltin.

Dan is-survey staqsa jekk il-permessi tal-bini għandhomx jingħataw għal dawk l-areas li jaqbżu d-development boundary schemes.

Jirriżulta li 50% tal-popolazzjoni ma taqbilx li l-bini għandu jiżdied 'il barra mill-area ta' żvilupp approvata mill-parlament.

Huma biss 17% li jaqblu li dan għandu jsir.

Rigward l-infurzar tal-liġijiet, irriżulta li 21% biss tal- popolazzjoni taħseb li hawn biżżejjed enforcement tal-liġi, waqt li l- persuni li ma jaħsbux li hawn infurzar tal-liġijiet jammontaw għal 64% tal- popolazzjoni.

Dawn iċ-ċifri jkomplu jenfasizzaw il-bżonn li ta' iktar inforzar tal-liġijiet.

Informazzjoni oħra interessanti li toħroġ minn dan is-survey hija dwar l- archeological sites.

Meta mistoqsijin x'jidhirlhom minn dawn il-fdalijiet arkeoloġiċi u kif jaħsbu li dawn għandhom jiġu ppreservati, 93% tal-poplu wieġbu li huma aware dwar il-konservazzjoni ta' dawn l-archeological sites u jidhrilhom li l-awtoritajiet għandhom jieħdu l-miżuri kollha possibbli biex dawn il-fdalijiet ma ssirilhomx ħsara.

Il-pubbliku ġie mistoqsi wkoll jekk għandhomx jingħataw iktar permessi għal ħwienet tal-merċa u local shops f'residential areas.

Kulħadd jaf li llum il-ġurnata, minħabba s-supermarkets li dejjem qegħdin jiżdiedu, dawn il-local shops qegħdin dejjem jonqsu għaliex ma jsibux bejgħ.

Fil-fatt 85% ta' dawk interpellati jixtiequ li dawn il-local shops jiżdiedu fl-irħula u fl-ibliet tagħna.

Din hija indikazzjoni oħra ta' kemm il-poplu Malti huwa aware ta' l-affarijiet li qed jiġru madwaru.

Mr Speaker, kieku s-servizz li jingħata mill-karozzi tal-linja kollu jkun puntwali, tajjeb u nadif, 83% tal-poplu Malti jkunu lesti li jużaw it- trasport pubbliku minflok jużaw karozza privata.

Dan ir-riżultat juri kemm hu importanti li s-servizz li l-awtorita' tat-transport qed tipprogramma għall-futur jibda mill-aktar fis possibbli biex jitnaqqsu t-traffic jams, inċidenti tat-traffiku u problemi ta' parking.

Mr Speaker, se nagħlaq dan id-diskors billi nagħmel aċċenn għall-wires ta' l-Enemalta, tal-Maltacom u tal-Melita Cable li jinstabu mwaħħlin mal- bjut, mad-djar, jaqsmu minn triq għal oħra, eċċ. Meta l-pubbliku ġie mistoqsi x'jidhirlu minn dawn il-ħafna wires li hawn imwaħħlin ma' kullimkien, 93% qalu li l-cables kollha għandhom jgħaddu minn taħt l-art u mhux min-nofs tat-triq.

Minn hawn wieħed jinnota kemm hu importanti li fil- programm tat-toroq li qed nagħmlu naħsbu biex ċerti cables u wires ma jkomplux iħassru l-ambjent u nibdew ngħadduhom minn taħt l-art.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hi aġġornata għall-lejla l-Erbgħa, 25 ta' Ottubru, 2000 fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Viċi Prim Ministru.

Fin-12.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

IMPJIEGI - POSTIJIET TA' UFFIĊJALI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa n-numri ta' postijiet vakanti ta' uffiċjali mad-dipartiment ta' l-agrikoltura fil-preżent?

X'talbiet saru lill-uffiċju tal-Prim Ministru sabiex jimtlew dawn il-postijiet vakanti?

Meta saru?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Fid-dipartiment ta' l-agrikoltura, hemm 62 post vakanti.

It-talbiet għalihom saru hekk:

|Postijiet Vakanti |Meta Saret | | |it-talba | |5 security guard | | | |17/08/99 | |14 agricultural | | |foreman |20/10/98 | |5 farmer | | | |08/03/99 | |1 boiler attendant | | | |12/06/00 | |1 assistant | | |technical officer |15/10/99 | |(carpentry) | | |1 assistant | | |technical officer |18/10/99 | |(plumbing) | | |1 laboratory | | |operator (group |13/05/99 | |IV) | | |1 engineer/junior | | |engineer |20/07/99 | |(mechanical) | | |1 assistant | | |technical officer |15/10/99 | |(micropropagation) | | |1 technical officer| | |(maintenance) |23/11/99 | |9 senior operative | | |(plasterer and |23/11/99 | |painter) | | |1 tradesman (mason)| | | |23/11/99 | |1 operations | | |manager |23/11/99 | |(maintenance | | |section) | | |1 technical officer| | |(construction) |23/11/99 | |3 supervisor | | |(building and |07/12/99 | |construction) | | |2 security officer | | | |15/12/99 | |1 supervisor | | |(garage) |01/03/00 | |7 scientific | | |officer |18/05/00 | |4 senior operative | | |(agriculture) |05/06/00 | |1 technical officer| | |(micropropagation) |12/09/00 | |1 assistant head | -- | |(agriculture) ** | |

** dan il-post irid jintela' mill-Ufficcju tal-Prim Ministru.

PULIZIJA - SALVATAĠĠ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' talbiet/każi li sajjieda, baħħara u sidien ta' opri tal-baħar privati għamlu għas-salvataġġ matul Jannar u Ottubru ta' din is-sena?

Kemm minnhom irriżultaw f'inċidenti fatali?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi bejn Jannar u Ottubru ta` din is- sena, id-dipartiment tal-protezzjoni ċivili kien imsejjaħ għall-23 darba biex tingħata assistenza lil sajjieda, baħħara u sidien ta` opri tal-baħar.

Minn dawn il-każi, wieħed biss irriżulta f`inċident fatali.

Dan seħħ nhar il-Ġimgħa 13 ta` Ottubru, 2000 meta għerqet speedboat fin-naħa ta` fuq ta` Malta.

F`dan l-inċident persuna rnexxiela ssalva, wieħed instab mejjet u l-ieħor għadu ma nstabx.

PULIZIJA - KOLLIŻJONIJIET TAT-TRAFFIKU

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' kolliżjonijiet tat-traffiku rrapportati lill-pulizija bejn Jannar u Settembru ta' din is-sena?

Kemm minnhom irriżultaw f'inċidenti fatali u x'passi u nkjesti qed jittieħdu u jsiru?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi bejn Jannar u Settembru 2000, ġew irrapportati lill-pulizija 9,507 inċident tat-traffiku, li fihom tilfu ħajjithom disa' persuni.

F`dawn l-inċidenti fatali dejjem saret inkjesta mill-maġistrat.

Ta` min jgħid li minn din is-sena, il-"hit and run" fejn karozzi jintlaqtu minn karozzi li jibqgħu għaddejjin, bdew jiġu reġistrati bħala inċidenti tat-traffiku meta qabel ma kenux jiġu hekk ikkonsidrati.

SPTAR SAN LUQA - KAŻI TA' OVERDOSE

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' persuni li ddaħħlu b'overdose fl- Isptar San Luqa, bejn Jannar u Settembru ta' din is-sena?

Jista' jgħid x'etajiet kellhom u x'passi qed jittieħdu sabiex ikunu nvestigati l-każi u tiġi mogħtija l-għajnuna/assistenza għall-programm ta' riabilitazzjoni?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninsab infurmat li minn tagħrif miġbur permezz tas- sistema tal-hospital activity analysis jirriżulta li minn Jannar sa Awissu 2000 ġew ammessi 155 każ ta' overdose fl-isptar San Luqa.

It-terminu overdose jinkludi dawn it-tliet kategoriji:

*Kategorija A: Avvelenament inċidentali kkawżat minn drogi, mediċinali jew sustanzi bioloġiċi (ICD-10 codes X40 - X44)

*Kategorija B: Attentat ta' suwiċidju kkawżat minn avvelenament b'sustanzi solidi jew likwidi (ICD-10 codes X60-X64)

*Kategorija C: Avvelenament minn drogi, mediċinali jew sustanzi bioloġiċi, fejn mhux magħruf jekk l-avvelenament kienx inċidentali jew premeditat (ICD-10 codes Y10-Y14)

Kategorija A

|Etajiet (snin) |Numru | | 0-4 | 20 | | 5-9 | 1 | | 10-14 | 1 | |Total | 22 |

Kategorija B Ma kien hemm l-ebda każ irreġistrat f'din il-kategorija għal dan il- perijodu.

Kategorija C

|Etajiet (snin) |Numru | | 15-24 | 44 | | 25-34 | 36 | | 35-44 | 22 | | 45-54 | 19 | | 55-64 | 4 | | 65-74 | 1 | | 75-84 | 1 | |Mhux speċifikat | 6 | |Total |133 |

Il-każi kollha jingħataw il-kura akuta meħtieġa fl-Isptar San Luqa u mbagħad jiġu riferuti għas-servizzi ta' l-aġenzija Sedqa.

Jekk l-Onor.

Interpellant jixtieq aktar dettalji dwar il-programm ta' assistenza, u għajnuna u rjabilitazzjoni għandu jagħmel domanda speċifika lill-Ministru għall-Politika Soċjali.

WSC - KONTIJIET

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm saru lmenti dwar kontijiet esaġerati tad-dawl u l-ilma li ntbagħtu lill-konsumaturi f'Settembru?

Jista' jgħid għaliex ħafna konsumaturi rċevew kontijiet li huma ferm ogħla mis-soltu?

Jista' jgħid kemm-il konsumatur talab li ssir spezzjoni fid- djar tiegħu biex il-meters jiġu ċċekkjati?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Il-kontijiet tad-dawl u l-ilma li qed jinħarġu fil- preżent huma ferm irħas milli kienu jkunu li kieku l-gvern preżenti ma biddilx ir-rati li kienu ġew stabiliti mill-Gvern Laburista.

L-informazzjoni l-oħra mitluba, dwar ilmenti mill-pubbliku u ċċekjar ta' meters, qed tinġabar u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

UNIVERSITA' - GROUND

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid taħt liema kundizzjonijiet ingħata l-ground ta' l- Universita' lit-team tas-Sliema W?

Għaqdiet oħra bħal Għaqda ta' l- Industriji (ISA) li tuża l-ground tal-football kull nhar ta' Sibt wara nofs inhar se jkunu jistgħu jużawh?

Dawk in-nies li jużaw it-track għal jogging jew miexi bħala bżonn biex ikunu fiżikament tajjeb, se jkunu jistgħu jużawh?

Fuq kollox, x'aċċess se jkollhom studenti universitarji għal ground u t- track?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-użu tal-football pitch ta' l- Universita` li ser jintuża mis-Sliema Wanderers FC huwa regolat minn ftehim li sar bejn id-dipartiment tax-xogħlijiet, is-Sliema Wanderers, is- segretarjat parlamentari fil-ministeru ta' l-edukazzjoni u l-Universita`.

B'dan il-ftehim is-Sliema Wanderers ser jagħmlu użu mill-pitch tal-football ta' l-Universita` skond skeda miftehma.

Għandhom jinbnew żewġ five-a-side pitches bit-turf artifiċjali għall-użu ta' l-Universita` u n-nursery ta' l- istess club.

Saru xi xogħlijiet ta' titjib ta' l-istess football pitch, partikolarment tiswijiet tal-fencing.

Dan ma sarx sabiex ma jħalli l-ħadd barra l-players ta' Tas-Sliema milli juża l-pitch, imma sabiex jinqata' l- użu ħażin li nies idaħħlu klieb jew bhejjem oħra fl-istess pitch.

Dawk in- nies li kienu jużaw it-track ta' mal-pitch għal jogging, sejrin jistgħu jibqgħu jagħmlu dan.

Nikkwota l-aħħar klawsola ta' l-arranġament li sar sabiex inwieġeb it- tieni parti tad-domanda ta' l-Onor.

Membru.

"The use of the University premises shall be on a non-exclusive basis and for the whole period until such time when Sliema Wanderers F.C. can return to the new sports complex at Tigne', and during times to be agreed upon between the parties keeping in mind the concurrent needs of University students."

L-iskeda miftiehma hija din:

Ġranet matul il-Ġimgħa 5.30p.m. sa' 8.00p.m Sibtijiet 9.00a.m. sa' 11.30a.m.

Ħdud u Festi 8.30a.m. sa' 12.00-

NICHOLL GROUND

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'sit alternattiv se jingħata għal użu sportiv minflok in-Nicholl Ground meta jibda l-proġett hemmhekk?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-arranġamenti għal użu alternattiv (jekk meħtieġ) għar-rigward tan-Nicholl Ground jifformaw parti mil-ftehim milħuq mal-konzorzju MIDI Nitlob għalhekk li d-domanda tiġi ndirizzata lill- ministru konċernat.

SPORTS - GĦAJNUNA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Id- dipartiment ta' l-isport jagħti għajnuna lil xi għaqdiet biex dawn ikunu jistgħu jagħmlu testijiet tad-doping fuq l-atleti/players tagħhom?

Jekk fl- affermattiv, x'għajnuna ngħatat din is-sena u lil liema għaqdiet?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li din is-sena, 2000, kellna żewġ talbiet, mill-Malta Football Association u mill-Malta Amateur BodyBuilding Association.

Dawn it-talbiet waslu tard din is-sena u qed jiġu kkunsidrati.

PULIZIJA - SUPRETENDENTI ĠODDA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Wara l- ħatra ta' supretendenti ġodda, jista' l-Ministru jgħid kemm hemm spetturi fil-pulizija llum?

Kemm suppost ikun hemm spetturi?

X'inhu n-numru ta' spetturi li diġa' għalqu l-25 sena servizz?

Kemm-il spettur se jagħlaq il- 25 sena servizz fl-2001?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li fil-preżent hemm 74 spettur fil- korp tal-pulizija.

Minn dawn hemm ħamsa li għalqu l-25 sena servizz fil- korp tal-pulizija, filwaqt li sebgħa ser jagħlqu l-25 sena servizz fis-sena 2001.

Hemm ukoll 22 spetturi kadetti jattendu kors ta` taħriġ fl-akkademja tal-pulizija.

PULIZIJA - ŻWIEMEL

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid meta l-aħħar inxtraw żwiemel għal kavallerija tal- pulizija?

Kemm għandu żwiemel il-korp bħalissa?

X'inhi l-eta' medja tagħhom?

Jikkonferma li għakemm hemm bżonn ta' żwiemel, m'hemmx il-finanzi biex jinxtraw?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi l-aħħar li nxtraw żwiemel għall- kavallerija tal-pulizija kien fl-1995 meta nxtraw ħamsa, pero` fl-1998 kienet saret donazzjoni ta` erba` żwiemel mill-Gvern Taljan.

Fil-preżent, il-kavallerija għandha 19-il żiemel, li l-eta` medja tagħhom hija ta` 18-il sena.

Huwa maħsub li jinġiebu aktar żwiemel għal din it-taqsima.

KUNSILLI LOKALI - PERSUNI SEKONDATI

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid kemm hemm ħaddiema mid-dipartiment ta' l-ambjent sekondati mal-kunsilli lokali ta' Sliema, Pembroke, San Ġiljan u s-Swieqi?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li l-ħaddiema fuq xogħol mal-kunsilli lokali ta' Tas-Sliema, Pembroke, San Ġiljan u s-Swieqi huwa kif ġej:

Sliema 1 Pembroke 1 San Ġiljan 2 Swieqi 1

QORMI - IMDINA ROAD - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jispjega b'mod aktar ċar ir-risposta mogħtija għal mistoqsija parlamentari nru.

19956 dwar Imdina Road, Qormi, għax ma jidhrix li hemm konnessjoni bejn il-mistoqsija u t-tweġiba li ngħatat?

ONOR.

ĊENSU GALEA: M'għandi xejn x'inżid mar-risposta li tajt għal mistoqsija parlamentari nru.

IMPJIEGI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Prim Ministru: L-informazzjoni mitluba qegħda tinġabar u tingħata tweġiba f'xi seduta oħra.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: L-informazzjoni mitluba qiegħda tinġabar u tingħata tweġiba f'xi seduta oħra.

SIĠĠIEWI - RIMI TA' SKART

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jara li titnaddaf l-area ta' wara l-ground tal-football tas- Siġġiewi mill-iskart li nġabar matul dawn l-aħħar xhur?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nirriferi l-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għal mistoqsija parlamentari nru.

19922 seduta 392.

PULIZIJA - KAROZZI MITLUQA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jara li l-pulizija tneħħi l-vetturi li hemm mitluqa wara l- ground tal-football is-Siġġiewi?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li l-pulizija ser tieħu passi meħtieġa sabiex il-vetturi li qiegħed jirriferi għalihom l-Onor.

Interpellant jitneħħew.

BIRKIRKARA/SANTA VENERA - TOROQ

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: B'riferenza għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari nru.

19953, jista' l-Ministru jgħid fejn se jinbnew ir-retention basins fl- inħawi ta' Triq Salvu Psaila?

L-ilma li jinġabar fir-retention basins fejn se jittieħed u b'liema sistema se jitwassal?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li l-location eżatta ta` fejn ser jinbnew ir-retension basins tkun tista` tingħata malli dan il-pjan jitlesta` kollu.

L-ilma li jakkumula fir-retension basin ikompli miexi fis- sistemi ta` storm water culverts fil-lokalita` b'forza imnaqqsa li tgħin fl-effiċjenza tal-kontrol tar-run off tax-xita minn dawn l-akwati.

SPTAR ĠDID

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid kemm ġie jiswa l-bini li issa twaqqa' fit-tibdil tal-pjani li sar għall-isptar ġdid f'Tal-Qroqq?

Kemm sewa flus sabiex jitwaqqa' dan il-bini?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni qed tinġabar u tweġiba tingħata f'seduta oħra.