MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 108 It-Tnejn, 22 ta' Frar, 1993 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 108

It-Tnejn, 22 ta' Frar, 1993

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.13 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tnejn, 22 ta' Frar, 1993

WERREJ

MINUTI ................................................

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI ........................

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA ........................

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IŻ-ŻWIEĠ

MARRIAGE (AMENDMENT) BILL

It-Tieni Qari ......................................

AĠĠORNAMENT ...........................................

MISTOQSIJIET IMWIEĠBA BIL-MIKTUB ......................

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 107 li saret fis-17 ta' Frar, 1993, ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

IMPJEGATI MA' L-UNIVERSITA'

L-ONOR.

ALFRED PORTELI staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jgħid:-

1) Mill-10 ta' Mejju ta' l- 1987 sa l-aħħar tas-sena 1992, kemm spiċċaw minn ma' l- Universita' grad, grad; u

2) Kemm ġew ipjegati ħaddiema ġodda ma' l-Universita' fl- istess perjodu grad, grad?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI (Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani): Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l- informazzjoni mitluba.

MR SPEAKER (Onor. Lawrence Gonzi): L-Onor.

Portelli, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Peress li l-Ministru qed jgħidli li għadu kif poġġa fuq il-Mejda tal-Kamra l- informazzjoni mitluba, jista' jgħidli jekk spiċċawx iktar milli daħlu ġodda jew inkella daħlux ġodda iktar milli spiċċaw?

X'inhi r-raġuni partikolari għal dan?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Mir-risposta jidher li hawn numru kbir kemm ta' dawk li daħlu ġodda kif ukoll ta' dawk li spiċċaw.

F'kull każ ma nistax ngħid preċiżament x'ġara u għaliex, pero' n-numru ta' dawk li daħlu huwa ħafna ikbar minn ta' dawk li ħarġu.

MR SPEAKER: L-Onor.

Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Nixtieq li l-Ministru jgħidilna jekk kellux xi talbiet għal impiegi partikolari, jew inkella kienx hemm xi pjan min- naħa tal-Gvern biex l- Universita' timxi aħjar.

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: L-Universita' mhux kull darba li tkun se timpjega lil xi ħadd titlob l-approvazzjoni tiegħi.

Fil-fatt l-Universita' għaddiet minn fażi ta' żvilupp li minħabba fih bilfors kellha tkabbar l- istaff.

Naturlament kull sena niddiskuti magħhom il-budget li jagħmlu ħalli nara jekk hemmx bżonn li jiżdied l- istaff skond il-budget.

Qabel ma jintalab l-ammont ta' flus li jkun rikjest għal dawk l- impiegi, il-budget tagħhom jiġi sottomess lill-Ministeru tiegħi biex imbagħad dawk il-flus jintalbu lill-Ministeru tal- Finanzi.

Dan ma jfissirx li għal kull impieg jitolbu l- approvazzjoni tiegħi.

Jien ninsisti biss li meta jiġu biex jimpjegaw in-nies, jużaw l- istess metodu li jużaw il- korporazzjonijiet l- oħra.

Jiġifieri għar-rigward tal- minor staff, jiġġustifikaw it- talba tagħhom ma' l-ETC, li tibagħtilhom numru ta' nies li jkunu qed jirreġistraw biex imbagħad l-Universita' tagħżel minnhom.

Rigward staff ieħor hemm kriterji dwar kif jintgħażlu n-nies, per eżempju bl-eżamijiet.

MR SPEAKER: L-Onor.

Alfred Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Dwar staff akkademiku, jista' l- Ministru jgħidli jekk l- Universita' ltaqgħetx ma' xi diffikultajiet?

Jiġifieri minn- ħabba l-istudenti, l- Universita' tinħtiġx xi kwalita ta' lecturers oħrajn?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI Ma kenitx l-ewwel darba li l- Universita' ta' Malta kienet laħqet ħarġet call for applications u mill-applikanti li jkollha quddiema tiddeċiedi li ma jintgħażel ħadd għax huma jgħidu li ħadd ma jinsab kkwalifikat biżżejjed biex jgħati lectures fuq dik il- materja.

F'ċertu sitwazzjonijiet bħal dawn il-Bord ta' l- Universita' jagħmel xi arranġamenti temporanji sakemm xi ħadd jiġi ppreparat tajjeb ħalli jkun jista' jgħallem dik il-materja.

MR SPEAKER L-Onor.

Reno Calleja, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

RENO CALLEJA Mr Speaker, l-aspett ta' l- Universita' minn dejjem kont inħossu jinkwetani, għax in vista tal fatt li ngħidu li din għandha tkun awtonoma, jidher ċar li qisu l-Parlament qatt ma għandu jindaħal f'xejn.

Allura in vista tal-fatt li għal l- Universita xorta waħda jinsabu ħerġin l-flus kbar, x'sehem sejjer ikollu l-Gvern tal- ġurnata f'dawn l- affarijiet biex jara li hemm ġew kollox jinsab miexi bil-fair?

Jaħsibx il- Ministru ta' jekk huwiex sewwa li waqt li qegħdin nivvotaw dawn il-flus kollha għandniex nsibu kollox ħallata ballata sforz li hemm ġew instab li kulħadd jagħmel li jrid?

MR SPEAKER Il-Ministru.

ONOR.

UGU MIFSUD BONNICI Ma nistax ngħid li hemm ġew kollox jinsab ħallata ballata fejn allura kulħadd jgħamel li jrid.

Għandek tkun taf li fl- Universita' jeżistu ċertu metodi ta' kontroll.

F'dan is- sens minn dejjem kien instab li hemmhekk hemm bilanċ bejn l- organi li jimpjegaw in-nies, u dawk li jitolbu n-nies biex jiġu mpjegati.

Għandek tkun taf ukoll li l-Gvern sikwit jitlob minn għandha r- rendikonti.

Jiena spiss niltaqa mar-Rettur ta' l-Universita', pero ma nistaqsiehx jekk f'dak iż-żmien daħalx xi kok jew canteen manager għax din id-deċiżjoni nħalliha f'idejn il-politika ġenerali ta' l-Universita'.

Sakemm jiena nħalli lill- Universita tmexxi lilha nfisha ma jfissirx li meta tiġi biex titlob il-flus allura ma tiġix f'sitwazzjoni fejn ikollha tiġġustifika dak l-ammont ta' flus li tkun qegħda titlob.

MR SPEAKER L-Onor.

Reno Calleja.

ONOR.

RENO CALLEJA Mr Speaker din ir-risposta li għadu kif tgħani l- Ministru ma nikkunsidrahiex bħala risposta adegwata.

Jien għadni kif staqsejt lill-Ministru jekk il-Gvern preżenti jinsabx kuntent b'ċertu għażliet li għadhom kif saru ġewwa l- Universita' in vista tal kritika kollha li kien hemm fl- istampa?

MR SPEAKER Il-Ministru.

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI Ma rridux ninsew li f'dan is-sens jew ikollok dik l-awtonomija meħtieġa jew inkella ma jkollok xejn.

Għandkom tkunu tafu li jiena ma nindaħalx f'dik li hija amministrazzjoni, pero xorta waħda nżomm responsabbli lil min qiegħed jamministra.

Jien nindaħal biss fil- linji ġenerali ta' ċertu policies u minn għand l- Universita' nitlob biss ċertu nformazzjoni. minħabba xi mistoqsijiet li jsiruli hawnhekk.

Barra minnhekk, jien biss nista' nirrappreżenta lill-Universita' biex nirrispondi għad domandi li jgħamlu d-Deputati l-oħra u għalhekk quddiem il-pajjiż jien irrid niġġustifika l-mod ta' kif tinsab mixja l-Universita'.

B'dan kollu niprova nevita li nindaħal fil-kwestjonijiet ta' l-Universita' għax inkella ma nkunx qed nirrispetta l- awtonomija tagħha.

MR SPEAKER: L-Onor.

Edwin Grech, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

EDWIN GRECH: Smajt lill-Ministru jgħid li meta post li jkun advertised għal lecturer ma jimteliex, dan ikun ifisser li l-individwi li japplikaw ma jkollhomx il- kwalifikazzjonijiet meħtieġa.

Darba ġbidt l- attenzjoni tal- Ministru li f'okkażjoni minnhom l-individwi kellhom il- kwalifikazzjonijiet neċessarji.

Jekk f'każijiet bħal dawn il- vakanza ma timteliex, bilfors li tissuspetta li dan jiġri minħabba diskriminazzjoni.

Jiena staqsejt lill-Ministru jekk jidhirlux li għandu jieħu passi u jinvestiga, għax nista' ngħidlu li dawn l-affarijiet qed isiru.

Veru li l- Universita' hija awtonoma imma ma tistax tagħmel diskriminazzjoni meta tiġi biex timpjega n- nies.

Aħna għandna l-provi li din ġrat kemm-il darba u minkejja li l-individwi konċernati rrapportaw lill- Kummissjoni ta' l- Inġustizzji, ma sar xejn.

Allura naħseb li xi ħadd irid jindaħal.

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Sur President, meta jiena staqsejt fuq każijiet partikolari li saret referenza għalihom f'din il-Kamra, tawni r-raġunijiet għaliex ġara hekk.

Jekk kontx nagħmel l-istess kieku kont minflokhom, hija kwestjoni oħra, pero' ma nistax ngħid kif qed jgħid l-Onor.

Interpellant, li saret diskri- minazzjoni.

Kieku rriżultali li saret xi diskriminazzjoni, kien ikun mod ieħor.

Li qed ngħid huwa li jew iżżomm lill- Universita' responsabbli imma tħallilha l-amministrazzjoni f'idejha, jew inkella nkun jien responsabbli ta' l-amministrazzjoni.

Ma jistax ikun li nindaħal jien u tkun responsabbli hi, kif lanqas tista' tamministra hi u jien inkun responsabbli għal kull dettall ta' amministrazzjoni.

MR SPEAKER: L-Onor.

Lino Spiteri.

Mistoqsija Suppli- mentari.

ONOR.

LINO SPITERI: Peress li l-Ministru ħa każ ipotetiku u qal li ma jistax jgħid li kieku kien hu minflok l- Universita', kien jagħmel l- affarijiet kif saru, jista' jestendi t-tweġiba tiegħu u jgħid li kieku hu kien ir- Rettur ta' l-Universita', kienx jaċċetta li jiġi identifikat ma' manifesti elettorali ta' wieħed mill-partiti hawn Malta?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Jiena qrajt, bħalma qara l- Onor. Interpellant, artiklu li deher f'wieħed mill-ġurnali tal-bieraħ, u fil- fatt qrajt artikli oħrajn f'dan il-ġurnal li jirrigwardaw materja li se niddibattu llum fil-Parlament.

Pero' kultant l-artikolisti jpoġġu ċerti affarijiet f'ħalq in-nies.

Ma naħsibx li r- Rettur ta' l-Universita' qal li kiteb il-programm elettorali, imma qal li kien imdaħħal fih hu u kien imdaħħal fis-sens li kien ra li l-prinċipji kienu jaqblu ma dawk li huma alktar sani.

Naħseb li bħala Partit kellna d-dritt li nieħdu minn għand wieħed mill-aħjar filosofi li hawn f'pajjiżna ċerti pariri, li b'mod ġenerali konna naqblu magħhom u hekk stajna naraw li l-programm elettorali li sejrin nippreżentaw lill-poplu Malti jkun jaqbel mal-filosofija li aħna nipprofessaw li nħaddnu.

MR SPEAKER L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI Billi l- essenza tal-filosofija nafha dejjem bħala dik it-tfittxija għal verita, u billi naf li l- verita fl-essenza tagħha bilfors trid tkun marbuta ma l- etika, jaħsibx il-Ministru li skond l-etika li għandu jsegwi, ikunx xieraq li Rettur ta' Universita ta' pajjiżna -li hija ta' l-istat - li allura f'isem l-akkademiċi huwa għandu jkun responsabbli lejn il- poplu, għandhux joqgħod barra mill-politika?

MR SPEAKER Il-Ministru.

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI L- ewwel nett naħseb li wieħed irid jitgħallem jiddistingwi bejn kwalita u kwalita oħra ta' x'involviment għandu jkun hemm.

Imbagħad aktar minn hekk naħseb ukoll li lkoll kemm aħna għandna l- obbligu li ninvolvu ruħna fil-politika bis-serjeta.

Dana jodd kemm għall- akkademiċi u kemm għal dawk li mhumiex.

Ċertu nies m'għandhomx jinvolvu ruħhom biss f'ċertu kwalita ta' attivita politika li l- perspettiva tagħha aktarx tkun negattiva.

Fl-1987 ir-Rettur tal-lum - li allura ma kienx għadu Rettur - kellu liberta aktar milli kellu llum, pero fil-preżent jiena spiss nitolb minn għandu pariri fuq ċerta linja għax nħoss li jkun fid- dover tiegħu li lili għandhu jilluminani.

Jiena ma nħossnix li nista' nlum lir-Rettur preżenti għal ħolqien ta' attivita li seħħet bl-għajnuna, kemm ta' din in-naħa u kemm tan-naħa l-oħra tal-Kamra.

MR SPEAKER L-Onor.

Lino Spiteri.

ONOR.

LINO SPITERI Peress li issa dħallna fil-qasam tax- xirka ta' l- imdawwlin, jista' l-Onor.

Ministru jgħid jekk f' din ix-xirka ta' l- imdawwlin hu personalment jħossux ugwali ma l-iżjed wieħed li ssoltu jkun mdawwal - jiġifieri mill- Ministru Louis Galea?

Jigifieri id-dawl li qiegħed jingħata lill-Ministru Ugo Mifsud Bonnici u d-dawl li qiegħed jingħata lill-Ministru Louis Galea, huwa ta' l-istess saħħa?

MR SPEAKER Il-Ministru.

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI Jiena ma ngħidx li għax ir- Rettur ta' l- Universita jaqa' taħt il-ġurisdizzjoni tiegħi allura dan bilfors għandi nżommu għalija biss.

Jien nixtieq li aktar ma jkun hemm direzzjoni li tkun għaqlija iktar aħjar.

Jista' jkun li llum għandi bżonnu jien u darb'oħra jkollu bżonnu xi Ministru ieħor, nimxu skond il- bżonnijiet, imma l-bżonn mhux qiegħed għalija biss.

MR SPEAKER: L-Onor.

Freddie Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Mr Speaker, nixtieq li l-Ministru jagħtina raġuni iktar speċifika għad-differenza kbira li hawn f'ċerti figuri bejn dawk li spiċċaw u dawk li ġew impjegati ġodda.

Ngħidu aħna lecturers spiċċaw sitta waqt li ġew impjegati 89, jiġifieri hemm differenza kbira.

Kif jista' jispjegaha din il-Ministru?

Per eżempju ma spiċċa l-ebda research assistant u daħlu 16 waqt li assistant lecturers spiċċaw tnejn u daħlu 47.

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Ir-raġuni hi li l-Universita' għaddiet minn perjodu kbir ta' espansjoni, b'żieda fin-numru ta' studenti u firxa akbar ta' korsijiet.

Meta jkollok tant korsijiet ġodda u tant nies iktar fl- Universita' l-istaff ratio irid jinbidel, ma tistax tkompli sejjer bin- numru ta' qabel.

Illum hemm 4,000 ruħ fl-Universita' u hemm numru ikbar ta' korsijiet milli kien hemm qabel.

Dan neċessarjament ġab miegħu żieda fil-personnel akkademiku.

KODIĊI TA' ETIKA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Ikel Agrikoltura u Sajd: F'liema data approssimattiva se jkollna kodiċi ta' Etika li jirregola r-relazzjoni bejn bejjiegħ/negozjant u konsumatur u x'għandu jinkludi u x'ma għandux jinkludi kodiċi bħal dan?

X'tip ta' Qrati Speċjali jkun hemm biex jinforzaw ksur ta' dan il-kodiċi?

ONOR.

LAWRENCE GATT: Il- formulazzjoni ta' kodiċi ta' etika hu oġġett li jsir minn gruppi partikolari f'xi qasam fil-ħajja tal-kummerċ u mhux jiġi mpost mill-awtoritajiet governattivi.

Hu maħsub li parti mill-ħidma tal-Kunsill għall-Ħarsien tal- Konsumatur tkun li jinkoraġġixxi u jgħin lill- privat fit-tfassil tal-kodiċi ta' etika.

Normalment kodiċi ta' etika jfassal il-mod kif membri marbutin ma' tali kodiċi għandhom jaġixxu kemm ma' xulxin kif ukoll mal-pubbliku in ġenerali.

Peress illi kodiċi ta' etika jitfassal minn entita' privata, l-istess kodiċi ġeneralment jipprovdi wkoll għall-ħolqien ta' Bord li jkun responsabbli għall-infurzar ta' l-istess kodiċi fost il-membri.

MR SPEAKER: L-Onor.

Portelli.

Mistoqsija supplimentari.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Jista' l-Ministru jgħid x'qiegħed jagħmel id- Dipartiment għall-Ħarsien tal- Konsumatur fir-rigward li ħafna prezzijiet qegħdin jogħlew mil- lum għal għada, naturalment għax l-aġenti qegħdin igħollu l-prezzijiet u allura tal- ħwienet ikollhom igħolluhom ukoll?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GATT: Mr Speaker, apparti l-fatt li nirċievu l-ilmenti u narawhom, għandna n-nies tagħna li jduru u jiċċekkjaw l-affarijiet.

Meta l- iffissar tal-prezzijiet jagħmluh it-Trade Department, aħna niċċekkjaw ma' dak id- Dipartiment jekk żieda fil- prezz hijiex ġustifikata.

Meta l- importaturi jew tal-ħwienet jaqbdu u jgħollu min rajhom mingħajr ma jkunu talbu l- kunsens tad-Dipartiment, aħna ninformaw lit-Trade Department u naraw min minna jrid jieħu passi kontra dak li jkun kiser il-liġi.

MR SPEAKER: L-Onor.

Salvu Sant.

ONOR.

SALVU SANT: Mr Speaker, ħlief dwar etika, kodiċi u kumitati ma smajniex.

Aħna rridu nkunu nafu jekk hemmx xi każijiet li l-Ministru Gatt u l-Ministru Dalli kellhom jinformaw lill-pubbliku dwarhom.

Il-pubbliku kulma jaf hu li mil-lum għal għada qed jiġi misruq.

Nerġa' ngħid, jekk hemm xi każijiet li ma qablux fuqhom, għall-inqas għandhom igħiduhom fil- pubbliku biex inkunu nafu bihom.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GATT: Mr Speaker, ma nistax ngħid offhand fuq kull każ li jidħol fid-Dipartiment.

Jekk jagħmilli domanda speċifika fuq dan, jien lest li nirrispondih.

MR SPEAKER: L-Onor.

Schembri Adami.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Mr Speaker, ielna nisimgħu - u issa qed nisimgħu aktar spiss - dwar is-small claims tribunal u nixtieq inkun naf jekk hawnx politika dwaru.

Nerġa' ninsisti wkoll fuq dak li qal il-kollega tiegħi l-Onor.

Salvu Sant għax ħafna nies qed igergru li m'hawnx kontroll fuq il-prezzijiet.

Jien fil-bidu kont ngħid li aħjar naraw l- affarijiet b'mod iktar diskret pero' llum veru hawn ħafna nies li qed igergru fuq l- għoli eżaġerat tal-prezzijiet.

Jien nixtieq inkun naf x'qed jagħmel il- Ministeru tiegħek dwar dan għax int accountable lejn il- poplu fuq dan.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GATT: Mr Speaker, is-small claims tribunal qiegħed fl- Abbozz li għad irid jiġi hawnhekk.

L- Abbozz lest u qed nistenna li jingħata l-priorita' mistħoqqa biex inkun nista' nressaqu quddiem dan il- Parlament.

Fih mhux biss hemm is-small claims tribunal imma hemm provdut ukoll il-kunsill għall-ħarsien tal-konsumatur li se jgħin ħafna biex 'il quddiem anke jirranġa policies u liġijiet ġodda li jista' jkollna bżonn.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet issa għadda.

ONOR.

CARM LINO SPITERI: Mr Speaker, nitlob il-permess tal- Kamra biex għan-nom ta' l-Onor.

Joseph Psaila Savona nagħmel il-mistoqsija parlamentari numru 8463 li tidher fuq l- agenda tal-lum lill-Viċi Prim Ministru.

MR SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

CRISIS IN FORMER YUGOSLAVIA

L-ONOR.

CARMLINO SPITERI (f'isem l-Onor.

Joseph Psaila Savona) staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru ta' l- Affarijiet Barranin: What measures have been adapted by the government to ensure respect for the embargo against Serbia, Montenegro in the crisis in former Yugoslavia?

What violations of this embargo has government been informed of?

What reaction has been taken in such cases?

What other actions, always related to the embargo have been undertaken by the authorities?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI (Prim Ministru)(f'isem il-Viċi Prim Ministru u Ministru ta' l- Affarijiet Barranin): Following the adoption of United Nations Security Council resolution 757 (1992), all Government Ministries were informed of the contents of this resolution and were requested to abide by its provisions.

In this regard, the measures instituted by Malta for meeting the obligations set forth in Security Council resolution 757 (1992) are contained in document S/24152 dated 23rd June 1992, which was circulated as an Official Document of the United Nations Security Council.

This document includes a Note Verbale dated 22nd June 1992 from the Permanent Missions of Malta to the United Nations addressed to the Secretary General.

For this purpose I am putting on the Table of the House a copy of this Document.

In addition, and in conformity with the provisions of Security Council resolution 787 (1992), the Government has been in close contact with the United Nations Security Council Sanctions Committee on a number of cases of alleged violations by Maltese-registered vessels.

In each and every case, a full investigation is being carried out to ascertain whether indeed there was a violation.

These investigations are being carried out by the Merchant Shipping Directorate at the Malta Maritime Authority.

Reports on the findings are then passed on to the United Nations Security Council Sanctions Committee for further consideration.

If it is found that a violation of the United Nations Security Council Resolutions 757 (1992) and 787 (1992) has occurred, then the Directorate, in terms of Section 29 of the Merchant Shipping Act 1 shall recommend to the Minister responsible for shipping, to order also in the national interest and in the interest of Maltese Shipping, that the vessel concerned shall cease to be registered as a Maltese Ship under Part II of the said Act.

Din ir-risposta weġibtha bl- Ingliż għax id-domanda saret bl-Ingliż, kif hawn żewġ mistoqsijiet parlamentari oħra ta' l-Onor.

Attard Montalto fuq l- Aġenda tal-lum.

Li kieku l- mistoqsijiet kienu bil-Malti kont nirrispondi bil-Malti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Jekk il-Kamra tippermettili nixtieq nesprimi l- merħba lid- delegazzjoni li għandna preżenti fil-Kamra li hija mmexxija mill-Onor.

Voronin li huwa d-Deputy Chairman tal- Parlament Suprem Sovjetiku tal- Federazzjoni Russa.

MERĦBA LIL DELEGAZZJONI TAL-FEDERAZZJONI RUSSA

MR SPEAKER: On behalf of all Members of Parliament, I express my welcome to the Hon.

Yuri Voronin, Deputy Chairman of the Supreme Soviet of the Russian Federation.

Tqegħid ta' Karti.

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA

MR SPEAKER: Il-Ministru tal-Finanzi.

ONOR.

JOHN DALLI: Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

"Avviż Legali Nru 19 ta' l-1993 - Direttiva mill- Ministru tal-Finanzi għall-ħruġ ta' Lm28,067,000 7% Stock tal-Gvern ta' Malta 2003."

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal- Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IŻ-ŻWIEG

MARRIAGE (AMENDMENT) BILL

L-Ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli mis-17 ta' Frar, 1993.

Il-mistoqsija reġgħet tqegħdet.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mifsud Bonnici huwa in possession.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Artiklu ġdid 21 li qed jiġi introdott f'dan l-Abbozz jgħid:

"Żwieġ li jiġi ċelebrat f'Malta wara d-dħul fis- seħħ ta' dan l-artikolu, skond in-normi u l- formalitajiet stabbiliti bid-Dritt Kanoniku, għandu mill-waqt taċ- ċelebrazzjoni tiegħu, jiġi rikonuxxut u jkollu l- istess efetti ċivili bħal żwieġ ċelebrat skond in- normi u l-formalitajiet ta' dan l-Att",

biss jekk meta jsiru t- tnedijiet skond dan l-Att, il- Kappillan jittrasmetti l-att taż-żwieġ fil-forma preskritta u ma jkunx hemm impediment għaż-żwieġ bħal dawk imsemmija f'artikli 3, 4, 5 u 6 ta' l- Att prinċipali.

Artiklu 6 jgħid li ma jridx ikun hemm żwieġ validu qabel, u allura jekk jiġi ċelebrat żwieġ Kattoliku fejn xi parti tkun ikkuntrattat żwieġ ċivili qabel, għalkemm iż-żwieġ Kattoliku jkun validu, ma jistax jiġi rikonoxxut minn din il-liġi u jkollu l-istess effetti ċivili skond din il- liġi għax huwa impediment kontemplat f'artiklu 6, u li m'hemm ebda dispensa minnu.

Allura b'dan l-artiklu, il- Knisja Kattolika ma tistax tippretendi li żwieġ ċelebrat minnha jkun rikonoxxut mill- Gvern u jkollu effetti ċivili f'pajjiżna jekk qabel wieħed mill-partijiet fiż-żwieġ Kattoliku jkun daħal fi żwieġ validu skond din il-liġi.

Iż- żwieġ li ġie kuntrattat anke f'forma ċivili fi Stat barrani, jekk ikun validu fl-Istat li ġie kuntrattat, skond il-liġi ta' l-l975, huwa konsidrat bħala żwieġ validu.

Barra li jrid ikun hemm it-tliet ħwejjeġ biex ikun hemm ir- rikonoxximent taż-żwieġ kattoliku mil-liġi u jkollu effett, fosthom ir- reġistrazzjoni, huwa veru li mill-mument tar-reġistrazzjoni, l-effett għar- rikonoxximent u l-effetti ċivili tal-liġi jkunu retroattivi mill-mument taċ- ċelebrazzjoni tal-funzjoni reliġjuża u mhux mill-mument tar- reġistrazzjoni.

Huwa fatt li jekk ma jkunx hemm ir- reġistrazzjoni, allura żwieġ reliġjuż skond ir-rit Kattoliku mhuwiex rikonoxxut mil-liġi u ma jkollux l-effetti ċivili skond il-liġi.

Żwieġ li jiġi rikonoxxut skond artiklu 21 li għadni kif qrajt, mat- trasmissjoni u r-reġistrazzjoni ta' l- att taż-żwieġ għandu jiġi rikonoxxut mill-waqt taċ- ċelebrazzjoni tiegħu.

Għalkemm l-effett hu retroattiv, ir- rikonoxximent u l-effetti ċivili taż- żwieġ Kattoliku jsiru mhux maċ-ċerimonja taż- żwieġ imma mat-trasmissjoni ta' l-att taż-żwieġ, jiġifieri taċ- ċertifikat taż-żwieġ, min-naħa tal- kappillan u r- reġistrazzjoni ta' l-att.

Mela jekk ikun hemm żmien bejn it- trasmissjoni ta' l-att taż- żwieġ li jibgħat il-kappillan u r- reġistrazzjoni min-naħa tar- reġistratur ċivili, allura l- mument li fih ikun hemm ir- rikonoxximent taż-żwieġ, għalkemm b'effett retroattiv u anke l-effetti taż-żwieġ ikunu magħrufa, ikun mill-mument tar- reġistrazzjoni.

Dan huwa importanti għaliex il-kappillan bi bona fide jista' jgħaddi għaċ- ċelebrazzjoni taż-żwieġ u meta mbagħad jiġi l-mument li r-reġistratur ċivili jiġi biex jirreġistra ċ-ċertifikat taż- żwieġ mibgħut mill- kapplillan, isib li dan ma jistax jagħmlu għal xi waħda mir-raġunijiet li tagħti l-liġi.

Fosthom, jista' jkun hemm wieħed mill- impedimenti ta' l- artikli 3, 4, 5, u 6 ta' l-Att ta' l-1975 anke kif emendati, u jista' jkun hemm raġunijiet oħra.

Pero' l-fatt jibqa' li l-mument li l-effetti ċivili u anke r- rikonoxximent taż-żwieġ jibdew jiġu magħrufa skond il-liġi - għaliex hawn jgħidlek li jiġi rikonoxxut u jkollu l-istess effetti ċivili bħaż-żwieġ ċelebrat skond dan l-Att biss meta jkun hemm it-tnedijiet hemm żewġ kondizzjonijiet oħra - ....

Allura jista' jagħti l- każ li filwaqt li żwieġ Kattoliku jiġi ċelebrat, ma jiġix reġistrat għal xi raġuni valida, fosthom jekk ir- reġistratur ċivili jara li l- proċeduri tat-tnidijiet, jiġifieri dawk li hemm fl-Att ta' l-1975 u mhux dawk li kienu jsiru qabel, ma ġewx osservati.

Mela jista' jinqala' l-każ fejn żwieġ Kattoliku kulħadd mingħalih li ma jkunx hemm diffikulta' li se jkun rikonoxxut mil-liġi u se jkollu l-effetti ċivili, u mbagħad fil-fatt jinstab li hemm ostakolu u r- reġistratur ma jirreġistrahx.

Allura, ladarba r-reġistratur ma jirreġis- trahx, la jkun rikonoxxut mil-liġi u lanqas ikollu l-effetti ċivili tal- liġi għaliex ma jkunx hemm ir-reġistrazzjoni.

Mela issa ġejna f'sitwazzjoni fejn għalkemm iż-żwieġ Kattoliku jsir regolarment skond il- Liġi Kanonika ma jfissirx awtomatikament li dan se jkollu r-rikonoxximent mil- liġi għall-effetti ċivili tiegħu, għax iridu jiġu sodisfatti ħwejjeġ oħra.

Għalkemm wieħed kien jaħseb li din il-liġi se tintroduċi l- prinċipju li żwieġ Kattoliku awtomatikament se jkollu l- effetti tal-liġi, dan mhuwiex awtomatikament minnu għax iridu jitħarsu kondizzjonijiet oħra imposti mil- liġi, fosthom it- tnidijiet ċivili - mhux it- tnidijiet li kienu jsiru qabel l-1975 fil-parroċċa bit- termini li timponi l-liġi kanonika - u r- reġistrazzjoni ta' l-att taż-żwieġ mir- reġistratur pubbliku.

Għalkemm ir- rikonoxximent għandu effett retroattiv għall-mument taċ- ċelebrazzjoni huwa kondizzjonat għal żewġ affarijiet li joħorġu mil-Liġi Ċivili u mhux mid- Dritt Kanoniku.

Wieħed jista' jipprospetta li se jkollna żweġijiet Kattoliċi li tagħrafhom il-Knisja imma li l- Istat ma jagħrafhomx bħala żweġijiet li għandhom effetti ċivili minħabba li ma tkunx ġiet sodisfatta waħda mill- kondizzjonijiet imposta mil- liġi.

Minbarra dan, jekk wieħed jaqra sewwa x'igħid l- artiklu 21 isib li dan jitkellem dwar żwieġ li jiġi ċelebrat "f'Malta wara d-dħul fis-seħħ ta' dan l-artiklu".

Mela qabel ma jidħol fis-seħħ dan l-artiklu, żwieġ Kattoliku ċelebrat f'Malta - hawnhekk wieħed mill-ewwel jara kemm kienet korretta l-osservazzjoni li saret minn din in-naħa meta l-Viċi Prim Ministru qara waħda mill-klawsoli ġodda ta' dan l- Abbozz ta' Liġi fejn kien hemm li "meta żwieġ li jidħol fis- seħħ wara dan l-Att" - u hawn qed nirreferu għall-Att prinċipali ta' l- 1975 - u fejn hemm "żwieġ li jiġi ċelebrat f'Malta wara d-dħul fis-seħħ ta' dan l-artiklu " qed nirreferu għas-sena 1993, jiġiferi meta tgħaddi din il- liġi.

Għalhekk il-Viċi Prim Ministru kien żbaljat meta nsista li kien qed jirreferi għal żweġijiet li se jsiru wara li jidħol fis-seħħ dan l- Abbozz ta' Liġi.

Fil-fatt il- liġi se tiddistingwi bejn żwieġ Kattoliku li sar qabel l-1993 u żwieġ Kattoliku li se jsir fl- 1993 jew wara, jiġifieri wara li jgħaddi dan l-Abbozz.

Mhux hekk biss, imma l-liġi tagħna isssa se tiddistingwi bejn żwieġ Kattoliku validament ċelebrat skond il- Liġi Kanonika li jsir f'Malta u żwieġ Kattoliku skond il-Liġi Kanonika ċelebrat barra minn Malta, għaliex f'artiklu 21 insibu żewġ kwalifiki, li żwieġ jiġi ċelebrat f'Malta, u li jkun ċelebrat wara d-dħul fis-seħħ ta' dan l-artiklu.

Allura issa se jkollna d- distinzjoni bejn żwieġ ċelebrat f'Malta u żwieġ ċelebrat barra minn Malta kemm qabel kif ukoll wara l-1993, għax għalkemm iż- żwieġ ċelebrat barra minn Malta huwa validament rikonoxxut mill-Knisja Kattolika, l-liġi tagħna xorta waħda ma tirrikonoxxihx u m'għandux effetti ċivili f'Malta, għaliex artiklu 21 jgħid li jrid ikun żwieġ Kattoliku ċelebrat f'Malta u li sar wara d-dħul fis-seħħ ta' dan l-artiklu.

Apparti din id-distinzjoni li qed issir permezz ta' l-Abbozz ta' Liġi, wieħed irid jerġa' jagħmel referenza għall- konsegwenzi li ġejjin min- nuqqas ta' reġistrazzjoni ta' żwieġ Kattoliku validament ċelebrat skond il-Liġi Kanonika.

Subartiklu 22 (4) li qed jiġi introdott jgħid hekk:

"Żwieġ li jiġi rikonoxxut skond l-artikolu 21 ta' dan l-Att għandu mat- trasmissjoni u r- reġistrazzjoni ta' l-Att taż-Żwieġ jiġi rikonoxxut sa mill-waqt taċ- ċelebrazzjoni tiegħu.

Dan ir-rikonoxximent m'għandux madankollu, ikun ta' preġudizzju għal kull dritt dwar proprjeta' leġittimament miksub minn terzi persuni in bona fide ..."

Meta wieħed jaqra l-frażi "dwar kull dritt dwar proprjeta'", wieħed jiftakar fl-oġġezzjoni li kien għamel il-Prim Ministru fis-seduta ta' nhar l-Erbgħa, fejn qal li jekk wieħed ikun ikkuntratta żwieġ Kanoniku, wara ma jkunx jista' jikkuntratta żwieġ ċivili, għaliex b'hekk ikun qiegħed jippreġudika l-interessi ta' terzi persuni.

Dan mhux korrett, għaliex ma jistax jippreġudika biss kull dritt dwar proprjeta' u mhux dritt personali ieħor.

Dan is- subartiklu jikkonferma wkoll l- osservazzjoni li saret minn din in-naħa, li raġuni oħra għaliex il-Prim Ministru ma kienx korrett meta għamel dik ir- rimarka, hija għaliex f'dan is- subartiklu nsibu miktub hekk:

"... miksub minn terzi persuni in bona fide qabel it-trasmissjoni ta' l- Att taż-Żwieġ kif imsemmi qabel f'dan l- artikolu, meta dak l-Att taż-Żwieġ ikun ġie trasmess wara l-iskadenza tat-terminu msemmi fis- subartikolu (1) ta' dan l- artikolu.",

jiġifieri wara t-terminu ta' ħamest ijiem.

Allura fl-ewwel ħamest ijiem bejn iċ- ċelebrazzjoni reliġjiża u l- iskadenza tat-terminu li fih il- kappillan għandu jittrasmetti l-Att taż-Żwieġ, jista' jkun hemm preġudizzju għal terzi anke fil-proprjeta' tagħhom, jiġifieri fid-dritt patrimonjali jew proprjetarju tagħhom.

Għaliex f'dawk il-ħamest ijiem m'hemm xejn li jissalvagwarda l-interessi tat-terzi anke għar-rigward tal-proprjeta'.

L- interessi jiġu salvagwardati biss jekk il-kappillan jonqos li jittrasmetti l-Att taż-Żwieġ fi żmien ħamest ijiem miċ- ċelebrazzjoni, sakemm wara din it-trasmissjoni ssir.

U m'hemmx terminu li fih il- kappillan huwa obbligat li jagħmel dan; hemm it-terminu ta' ħamest ijiem, imma mbagħad hemm provdut li jekk din it- trasmissjoni ma ssirx f'dak it-terminu, xorta tista' ssir wara.

Allura hawnhekk tinħoloq diffikulta' enormi sempliċement għaliex b'dan l- Abbozz il-Gvern qiegħed jagħti latitudni ta' ħamest ijiem għat- trasmissjoni taċ- ċertifikat taż-żwieġ u latitudni ikbar għar- reġistrazzjoni, għax it- trasmissjoni mhix awtomatikament reġistrazzjoni.

Inkella d-Direttur tar-Reġistru Pubbliku ma jkollux x'jagħmel ħlief li jaqbad u jinnota ċ- ċertifikat taż-żwieġ, ħaġa li ma jistax jagħmilha għax irid jagħmel il-verifiki li timponi fuqu l-liġi.

Bil-ħamest ijiem żmien li qed jingħataw biex issir it-trażmissjoni taċ- ċertifikat taż-żwieġ se jinħolqu kwantita' ta' diffikultajiet, iktar u iktar meta jista' jagħti l- każ li t-trasmissjoni tieħu iktar minn ħamest ijiem u s-salvagwardja għad- dritt tat-terzi dwar proprjeta' ma ssolvix id- diffikultajiet kollha li jistgħu jinqalgħu minħabba din il-latitudni fiż-żmien.

Għalhekk wieħed jistaqsi: X'inhi r-raġuni illi l- kappillan m'għandux l-obbligu li minnufih - u mhux fi żmien ħamest ijiem - jirreġistra ż- żwieġ, jiġifieri jibgħat iċ- ċertifikat taż-żwieġ għar- reġistrazzjoni?

Din id- diffikulta' qed tinħoloq għaliex minflok ma bqajna nosservaw dak li hawn fil-Liġi llum - fejn żwieġ reliġjuż huwa diġa' kontemplat kif ġie spjegat fis-seduta ta' qabel - ...

Fl-artiklu 17 (3) ta' l-Att ta' l-1975 hemm li:

"L-att taż-żwieġ għandu jiġi kompletat u kkonsenjat għar- reġistrazzjoni minnufih wara ż-żwieġ.".

F'dan il-każ, jekk wieħed se joqgħod biss fuq iċ- ċelebrazzjoni reliġjuża taż- żwieġ, wieħed m'għandux jiddispensa lill-Kappillan mill-obbligu li jikkonsenja minnufih iċ-ċertifikat taż- żwieġ għar-reġistrazzjoni, biex ma jkunx hemm diffikulta' - li żgur tinqala' - fil-perjodu bejn ċelebrazzjoni reliġjuża u r-reġistrazzjoni, li kif għidt tista' tkun ħafna iktar minn ħamest ijiem li qed jiġu introdotti permezz ta' dan l- Abbozz ta' Liġi, xorta waħda se jkun hawn numru ta' żweġijiet Kattoliċi li ma jistgħux jiġu rikonoxxuti u ma jistgħux ikollhom l-effetti ċivili skond il-liġi?

Jekk wieħed jaqra l- Liġi Kanonika jsib kwantita' ta' żweġijiet li huma kontemplati u regolati mill- istess Liġi imma li għal xi raġuni jew oħra ma jissodisfawx il-provvedimenti tal-liġi Ċivili u allura ma jistgħux jiġu rikonoxxuti u jkollhom l- effetti ċivili.

Jekk dan huwa hekk, għaliex il- Gvern se jħalli sitwazzjoni fejn xi wħud miż-żweġijiet Kattoliċi li se jiġu ċelebrati f'pajjiżna wara li jidħol fis-seħħ l-artiklu 21, jistgħu jiġu rikonoxxuti u jkollhom effetti ċivili, u żweġijiet oħra Kattoliċi li jsiru skond il-liġi Kanonika, la jistgħu jiġu rikonoxxuti u lanqas ikollhom effetti ċivili?

Allura l-Gvern se joħloq differenza bejn żwieġ Kanoniku ċelebrat barra minn Malta, żwieġ Kanoniku ċelebrat qabel jibda jseħħ dan l- artiklu u żweġijiet Kanoniċi ċelebrati hawn Malta li ma jissodisfawx il- kondizzjonijiet kollha tal- liġi Ċivili.

Din tapplika mhux biss għall- finijiet tar- rikonoxximent ta' l-effetti ċivili ta' dawn iż-żweġijiet, imma anke meta niġu għall- kwestjoni ta' l-annullamenti.

Jekk żwieġ Kattoliku rikonoxxut mid-Dritt Kanoniku ma jkunx rikonoxxut u ma jkollux l- effetti ċivili mil-liġi tagħna, meta jiġi annullat mit-Tribunal Eklesjastiku, jista' jkun hemm ostaklu għar-reġistrazzjoni ta' dak l- annullament.

Waħda mill-kondizzjonijiet li l-Qorti ta' l-Appell trid tivverifika u tkun sodisfatta dwarha hija li jkun hemm ir- reġistrazzjoni skond il-liġi Ċivili, jiġifieri r- reġistrazzjoni mid-Direttur tar-Reġistru Pubbliku.

Aħna qed nikkontemplaw żweġijiet Kanoniċi fejn m'hemmx din ir- reġistrazzjoni u allura la huma rikonoxxuti - għax ma jistgħux ikollhom ir- reġistrazzjoni taċ- ċelebrazzjoni ta' żwieġ Kattoliku - lanqas għandhom l- effetti ċivili.

Fost iż-żweġijiet li ma jistgħu qatt jiġu magħrufa mil- liġi tagħna hemm iċ-ċelebrazzjoni sigrieta ta' żwieġ li huwa validu skond il-liġi Kanonika imma li ma jista' qatt jiġi rikonoxxut skond il-liġi tagħna għax ma jissodisfax xi wieħed jew iktar mill-provvedimenti tal-liġi tagħna.

Rigward il-kwestjoni tad- dritt ta' l-għażla li sar ħafna diskors dwaru meta ġie pubblikat l-Abbozz ta' Liġi, qed jingħad li issa l-Kattoliċi f'pajjiżna se jkollhom id-dritt li jagħżlu kif jiżżewġu.

Dan m'hu veru xejn għax filwaqt li l-Kattoliċi f'pajjiżna kienu fil-liberta' li jiżżewġu skond il-liġi Kanonika, kellhom ukoll il-fakulta' li ma jagħmlux dan.

Jiġifieri d- dritt ta' l-għażla mhux se jiżdied bl-Abbozz ta' Liġi li qed jipproponi l-Gvern.

Rigward l-applikazzjoni tad- dritt ta' l-għażla għall- annullamenti, hija kwestjoni oħra li nittrattaw meta niġu biex nittrattaw il-kwestjoni ta' l-annullamenti.

Ħalli niġi għall-kwestjoni ta' l-annullamenti u naraw kemm wieħed jista' jiftaħar bid- dritt ta' l-għażla fil- proċeduri ta' l-annullament.

Il-liġi tikkontempla li f'każ taż-żwieġ Kattoliku, meta parti qed titlob l- annullament għandha d-dritt li tesiġi li l- annullament jingħata mit- Tribunal Ekklesjastiku bl- esklużjoni tal-Qorti Ċivili u li wara li jingħata l- annullament mit-Tribunal Ekklesjastiku, allura awtoma- tikament, d-deċiżjoni tan- nullita' mogħtija bit-Tribunal Ekklesjastiku tiġi reġistrata mill-Qorti ta' l-Appell mingħajr din il-Qorti ma terġa' tidħol fil-meritu tal-kawża ta' l-annullament.

Dik hija l- għażla li qed tingħata b'din il-liġi.

X'inhi l-pożizzjoni llum?

Il-pożizzjoni llum hija li parti li qed titlob l- annullament għandha wkoll d- dritt ta' l- għażla li titlob l- annullament quddiem it-Tribunal Ekklesjastiku.

Illum bil-liġi kif inhi ma jeżistix li jekk hemm talba quddiem it-Tribunal Ekklesjastiku, awtomatikament il-Qorti ordinarja tiddekadi mill-kompetenza tagħha.

U ħadd ma jista' onestament jgħid li dan huwa xi estenzjoni tad- dritt ta' l-għazla għax id- dritt ta' l-għażla diġa' jeżisti llum.

Min llum miżżewweġ bi żwieġ Kattoliku u jrid jitlob l-annullament, ħadd ma jżommu milli jagħmel dan quddiem it-Tribunal Ekklesjastiku.

Barra li għandu dan id-dritt ta' l-għażla li jmur quddiem it-Tribunal Ekklesjastiku, għandu wkoll id-dritt li fl-istess żmien, kontemporanjament filwaqt li jagħżel li jmur quddiem it-Tribunal Ekklesjastiku jagħżel wkoll li jagħmel proċedimenti ċivili.

Allura għal min qed jitlob l- annullament, id-dritt tiegħu se jiġi mċekken u mhux imkabbar.

Filwaqt li llum għandu dritt liberalment li jmur quddiem it- Tribunal Ekkleżjastiku mingħajr ma jkun impedut imur quddiem il-Qorti ordinarja, issa skond dan l-Abbozz ta' Liġi, jekk hu jagħżel li jmur quddiem it- Tribunal Ekkleżjastiku, ma jistax ikompli bil-proċeduri tiegħu quddiem it-Tribunal Ċivili.

Id-dritt ta' l- għażla mhuwiex qed jiġi mogħti f'dan l-Abbozz.

Id-dritt ta' l- għażla diġa' jeżisti, u dan l- Abbozz mhux qed ikabbar dan id- dritt.

Issa naraw jekk dan id-dritt huwiex qiegħed jiġi mogħti lill-konvenut jew konvenuta f'dan l-Abbozz.

Illum persuna li qegħda topponi t-talba għall-annullament tista' tiġi mkaxkra jew quddiem it-Tribunal Ekkleżjastiku jew quddiem it- Tribunal Ċivili.

B'dan l-Abbozz ta' Liġi, xorta waħda il-persuna li qed tikkontesta t-talba ta' l- annullament tiġi mkaxkra mill- attur jew mill- attriċi fejn irid hu, jew quddiem it- Tribunal Ekkleżjastiku jew quddiem it- Tribunal Ċivili.

Allura l-konvenut jew konvenuta, min qed jopponi l- annullament, xorta waħda mhux qed jingħata d-dritt ta' l- għażla.

L-għażla ta' fejn issir il-kawża ta' l- annullament jiddeċidiha l-attur jew l- attriċi.

Jista' jagħti l-każ illum li żwieġ kattoliku li jista' jkun a mixed marriage, il-parti li tagħżel li tmur quddiem il-Qorti Ċivili tista' ma tkunx il-parti kattolika.

U nonostante li l- konvenut jew il-konvenuta li qed topponi t-talba ta' l- annullament tkun tixtieq, għaliex iżżewġet taħt id-dritt kanoniku għalkemm a mixed marriage, li l-annullament jiġi deċiż mit-Tribunal Ekkleżjastiku, xorta waħda din ma tista' tagħmel xejn, ikollha tissottometti ruħha għall- kompetenza tal-qrati ordinarji allavolja moralment tħoss l- obbliġu u tixtieq li d- deċiżjoni ta' l-annullamet tingħata mit-Tribunal Ekkleż- jastiku.

Mela din m'għandha għażla ta' xejn u m'għandha ebda rimedju.

Allura min qiegħed jikkontesta t-talba ta' l- annullament m'għandu ebda protezzjoni u m'hu se jinagħta ebda vantaġġ permezz ta' dan l- Abbozz ta' Liġi.

L-uniku vantaġġ li se jinagħta min għal xi raġuni jew oħra ma jridx li t-talba tiegħu tinstema' quddiem il- Qrati Ċivili, huwa li jista' jmur quddiem it- Tribunal Ekklesjastiku mill- ewwel jew inkella jekk ikun quddiem it-Tribunal Ċivili, jista' jagħżel li jmur quddiem it-Tribunal Ekklesjastiku u ma jkomplix quddiem it-Tribunal Ċivili.

Allura nistgħu nipotizzaw is-sitwazzjoni fejn persuna li qed titlob l- annullament quddiem it-Tribunal Ċivili, tħoss li t-talba tagħha mhux se jkun hemm eżitu pożittiv għaliha u tagħżel li twaqqaf dawk il- proċeduri u tmur quddiem it-Tribunal Ekkleżjastiku bit-tama li l- eżitu hemmhekk ikun aktar favorevoli u wara li ġġib l- annullament minn dan it- Tribunal awtomatikament tottjeni r-reġistrzzjoni tad- deċiżjoni ta' l- annullament kemm-il darba l-Qorti ta' l- Appell ma tikkonstatax li hemm xi infrazzjoni kostituzzjonali jew tara li ma ġewx osservati r-rekwiżiti kollha li qed timponi din il-liġi.

Allura s- sitwazzjoni m'hi xejn sabiħa kif qiegħed jiprospetta l- Abbozz ta' Liġi, ħlief għall- każ li meta jkun hemm annullament tat-Tribunal Ekkleżjastiku, min ikun ottjena l-annullament ma jkollux il- ħtieġa - għall-finijiet ta' l- effetti ċivili ta' dak l- annullament - jirrikorri għat- tribunal ordinjarju.

F'dan il- każ, il- persuna li tkun ikkontestat dik it-talba, kif inhi l-liġi llum m'għandha ebda rimedji għax għall-finijiet ta' l-effetti ċivili, trid issir kawża ta' annullament quddiem it-tribunal ordinarju.

Allura l-Gvern Nazzjonalista qiegħed jagħmel pass biex jiffavorixxi lil min jottjeni l-annullament u qed jippreġudika lil min qiegħed jikkontesta l- annullament.

Jien ma nistax nifhem kif il-Knisja Kattolika tista' tiftaħar li qed tagħmel is- sitwazzjoni iktar faċli lil min jottjeni l-annullament u qed tagħmel is- sitwazzjoni aktar diffiċli lil min ikompli jikkontesta l-annullament u jkompli jsostni l-validita' taż-żwieġ Kattoliku, jiġifieri tas-sagrament taż-żwieġ.

Lill- pubbliku għandna nispjegawlu li l-Knisja Kattolika qegħda tiffavorixxi lil min iġib l- annullament u qed tippreġudika lil min jikkontesta l- annullament u min irid iżomm sagru s-sagrament taż-żwieġ.

Din hija l-konsegwenza ta' din l-emenda li qegħda ssir.

Dan hu vantaġġ għal min jottjeni l- annullament.

Kieku l-proċedura ssir quddiem il-Qrati Ċivili wieħed jirnexxielu jikkontesta l-annullament u ma jingħatax l- annullament bil-Qorti Ċivili u allura jżomm integri d- drittijiet ċivili tiegħu.

Dan se jiġi preġudikat.

Allura aħna rriduh dan?

Hawn xi ħadd li għandu l-kuraġġ igħid li jekk ma tgħaddix din l-emenda, dawn id-drittijiet se jiġu mħarsa mill-Qorti Ċivili?

Ħadd m'għandu l-kuraġġ igħid li jixtieq hekk.

Aħna rridu li nagħtu l-effetti ċivili ta' annullamenti ekkleżjastiċi mingħajr ma naraw in-naħa l- oħra tal-munita?

Se nagħtu wkoll il- konsegwenzi ċivili lil min qed jikkontesta l- annullament fil-Qrati Ċivili, jiġifieri t-talba ta' l- annullament ma tiġix milqugħa, iż-żwieġ jibqa' dikjarat validu u għalhekk jibqa' jgawdi l- effetti ċivili.

Il-Gvern dan li jrid jagħmel b'dawn l- emendi, u għalhekk wieħed m'għandux għalfejn jiftaħar li se jagħti iktar drittijiet, għax jekk se tagħti iktar drittijiet lil xi ħadd, lill- parti l-oħra se tnaqqashomlha.

Meta jkun hemm kontestazzjoni, jekk tagħti vantaġġ lil parti, tkun qed tagħti żvantaġġ lill- parti l-oħra, u m'hemm ebda raġuni loġika għaliex wieħed għandu jagħmel dan.

Ikun illoġiku kieku nargumentaw mod ieħor.

Meta jkun hemm talba għall-annullament li mhijiex kontestata, iż-żewġ partijiet igawdu aktar ma l-annullament isir malajr, imma f'każ li l- annullament ikun kontestat, min ikun qed jikkontestah mhux se jieħu vantaġġ jekk se tagħti opportunita' akbar għall- annullament.

Meta ż-żewġ patijiet jaqblu li jkun hemm talba għal annullament, m'għandekx għalfejn tagħti l- fakulta' li din it-talba ssir quddiem it-Tribunal Ekklesjastiku, ħlief għas- sodisfazzjon tal-kuxjenza tagħhom, għaliex iż-żewġ partijiet għandhom jikkoperaw ma' xulxin biex jakkwistaw l-annullament mill-iktar fis.

Issa biex naraw l-assurdita' tal- pożizzjoni li niġu fiha b'dawn l-emendi, nistgħu nieħdu l- eżempju fejn l-attur f'kawża ta' anullament huwa l-parti li mhijiex Kattolika, filwaqt li l-mara li tkun Kattolika tirreżisti l- annullament.

Min mhux Kattoliku jġib l- anullament mit-Tribunal ekklesjastiku, mentri kieku l- proċeduri jsiru quddiem il- Qrati Ċivili, iż- żwieġ jibqa' jgawdi l-effetti ċivili għax quddiem il-Qrati Ċivili l- annullament ma jingħatax.

Allura f'dan il-każ il-parti li tkun Kattolika se tbati a skapitu ta' min mhux Kattoliku għaliex dan se jivvantaġġa ruħu mid-dritt Kanoniku.

(Interruzzjonijiet) M'għandux raġun għax f'dan il-każ il- qorti ordinarja qed tagħtih tort.

Jekk quddiem il-qorti ordinarja se jġib l-annullament għax għandu raġun, għaliex it- Tribunal Ekklesjastiku ma jirrikonoxxix dak ir-raġun li kien ingħata mill-Qorti Ċivili?

(Interruzzjonijiet) Allura sewwa li inti tirrikonoxxi li l-individwu għandu jieħu r- raġun, mentri t-Tribunal Ekklesjastiku ma jirrikonoxxihx?

(Interruzzjonijiet) X'fiha billi t-tnejn min-nies għażlu li jiżżewġu bi żwieġ reliġjuż?

Kieku dawn it-tnejn min-nies ikunu għażlu li jiżżewġu bi żwieġ reliġjuż, il- konvenuta, li tkun Kattolika, tkun tista' tirreżisti lill- attur tal-kawża, li hu żewgha, milli jfittex l-annullament tiegħu mill-Qorti Ċivili, xi ħaġa li ma tistax tagħmel.

Allura jiena qiegħed ngħid li biex tkun koerenti u konsistenti, għandek tagħmilha li jekk mara tkun Kattolika u tkun qed tirreżisti l- annullament, din tkun tista' timpedixxi lil żewġha milli jkun jista' jfittex l- annullament tiegħu fil- Qorti Civili, fejn hi jkollha tbaxxi rasha għas-sentenza li tingħata, għax għaliha dak ma jkun annullament xejn.

Din is- sitwazzjoni flok ma rrimedjajtuha, għamiltuha bil-maqlub.

Il-kuxjenza u l-loġika jgħidulek li meta tribunal indipendenti se jiġġudika mhux jekk żwieġ għandux jinħall - u għalhekk mill-ewwel għidt li l- kwestjoni tad-divorzju hija xi ħaġa oħra - imma jekk żwieġ huwiex validu jew le, il- kompetenza tat-tribunal għandha tkun garanzija oġġettiva, u kulħadd għandu jikkonoxxi l- eżitu tiegħu.

Inti għandu jkollok il-kuraġġ li tgħid lit- Tribunal Ekklesjastiku li jekk aħna verament nemmnu li l- imħallfin tagħna huma imparzjali u independenti, id- deċiżjoni tagħhom għandha tiġi rikonoxxuta minn kulħadd.

Hawnhekk mhux qed nitkellmu fuq deċiżjoni dwar jekk żwieġ għandux jinħall, imma fuq deċiżjoni dwar jekk żwieġ huwiex validu.

U għalhekk id- differenza bejn l-annullament u d-divorzju hija importanti.

Lill-Knisja ma kellniex għalfejn ma ngħidulhiex ċar u tond li fuq din il-kwestjoni għandna raġun nargumentaw f'termini oħra.

U rigward il- kwestjoni tad- divorzju rrid ngħid li jekk il-Knisja tibqa' tinsisti li ma tirrikonoxxix iż-żwieġ ċivili, nixtieq inkun naf kif il-Knisja tista' tibqa' topponi li jinħall żwieġ ċivili b'divorzju, ladarba ma tirrikonoxxix iż-żwieġ ċivili li jkun sar qabel.

Kif tista' l-Knisja ma tirrikonoxxix żwieġ ċivili li jeżisti imbagħad topponi li jkun hawn id-divorzju ħalli jinħall dak li qed tirrikonoxxi bħala mhux marbut?

Kif tista' l-Knisja tibqa' tagħmel dan?

Mela allura issa għidtulha l-Knisja bħala kontroparti illi biex wieħed jaċċetta dawn l- affarijiet irridu nkunu iktar raġjonevoli għar-rigward taż- żweġijiet ċivli biss?

M'għidthuliex dan.

Imma f'Malta t-talba hemm qegħda u qed tiżdied u r-reazzjoni li se jġib dan l-Abbozz hija proprju din, li se tikber il-pressjoni li se jkun hawn għall- introduzzjoni tad-divorzju.

Il- Gvern ma jixtieqx li jiġri dan imma indirettament hekk qed jagħmel għax dan kollu li qed isir huwa żejjed.

MR SPEAKER: Onorevoli, skadielek il-ħin u għandek bżonn extension biex tkompli titkellem.

ONOR.

LINO SPITERI: Nipproponi li jkompli jinstema'.

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Nissekonda.

MR SPEAKER: Hawn talba biex l-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici jkompli jitkellem.

Il-Kamra taqbel?

(Onor. Membri: Iva).

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Nirringrazzja lill-Kamra għall- estensjoni.

Billi qiegħed nittratta għan-nom ta' l- Oppożizzjoni jkolli nieħu ż- żmien biex ngħid il-punti l- iktar importanti li l- Oppożizzjoni tħoss li għandha tgħid dwar dan l-Abbozz u għalhekk se nagħmel eċċezzjoni peress li s-soltu ma nitlobx estensjoni tal-ħin.

Kont qed ngħid li meta wieħed janalizza u jifli sewwa dan kollu li qed isir, isib illi dan mhux riżultat ta' ħsieb loġiku u ta' analiżi oġġettiva tas-sitwazzjoni kif wieħed għandu jagħmilha fiż-żmenijiet tal-lum.

Qed ngħidu li d-dritt ta' l-għażla llum diġa' jeżisti.

Dak il-gwadann li se tingħata dik il-parti li qed titlob l-annullament se jkun a skapitu tal- parti l-oħra li tikkontesta l-annullament u għalhekk m'hemm l-ebda raġuni għaliex dan għandu jsir ħlief għal raġuni waħda biss, cioe' meta wieħed jiffranka proċeduri lill-partijiet fiż-żwieġ.

Meta t-Tribunal Eklesjastiku ma jagħtix l-annullament, xorta waħda jista' jkun hemm il- proċeduri quddiem il-qrati ordinarja.

Allura anke f'dan il-każ se jkun hawn il- proċeduri doppji li hawn illum u mhux se nkunu nistgħu nevitawhom.

Jien jidhirli li l-loġika tgħidlek li jekk Tribunal Ekklesjastiku jagħti deċiżjoni favur l-annullament, dik id-deċiżjoni ma tistax tinbidel.

Hekk ukoll loġikament u konxjenzjożament għandek tgħid li jekk Tribunal Ekklesjastiku jagħti deċiżjoni li biha jiċħad l-annullament, għall-istess raġunijiet ma tistax tagħmel proċeduri oħra biex titlob l-annullament quddiem it-tribunali ordinarji.

Meta jkun hemm sentenza ta' annullament, dik is-sentenza hija inkontestabbli.

Meta s- sentenza tkun li m'hemmx raġuni għal annullament, dik is- sentenza hija kontestabbli u terġa' tmur quddiem it-tribunal ordinarju fuq l-istess kawżali u għall-istess raġunijiet tagħmel l-istess talba li tagħha kellek eżitu negattiv.

Jekk tagħmel dan, tkun qed timxi b'mod illoġiku u bla sens.

Dak hu li qed jagħmel il-Gvern u jiddispjaċini ngħid li l-Knisja f'pajjiżna dak li qed tippretendi li jsir mill- Gvern Malti.

Din hija ħaġa li m'għandhiex issir.

Jien nifhem li jkun fl-interess tal- partijiet li jekk tribunal jiddeċiedi dwar l-annullament, dik id-deċiżjoni għandha torbot quddiem kulħadd.

Ħadd m'għandu jiġi sottomess għall-proċeduri doppji li jerġa' jagħmel kawża ta' annullament biex jottjeni effetti li ma ottjeniex fl- ewwel sentenza.

Jidhirli li jekk huwa avvanz li deċiżjoni ta' annullament mogħtija mit- Tribunal Eklesjastiku, għandha tiġi aċċettata mill-qrati ordinarji, hekk ukoll wieħed għandu jinsisti li deċiżjoni tal-qrati ordinarji dwar l- annullament għandha tiġi aċċettata minn kulħadd, inkluża l-Knisja.

M'hemmx għalfejn li wara li wieħed jottjeni deċiżjoni tal-Qrati Ċivili dwar annullament, isiru proċeduri quddiem it-Tribunal Ekkleżjastiku għall- annullament Kanoniku.

Kieku hemm din ir- reċiproċita' wieħed jista' jifhem għaliex għandhom isiru dawn il-miżuri li l-Gvern qed jipproponi.

Jekk ma jkunx hemm reċiproċita' allura kulma qed jingħata ma jkunx dritt ta' l- għażla imma jkun dritt ta' privileġġ lill-konfessjoni ta' reliġjon waħda.

In vista ta' l-artiklu 35 introdotta minn dan il-Gvern, dak il-privileġġ li se jingħata lir-reliġjon Kattolika, il-Gvern qed jintrabat li jagħtih ukoll lil kull reliġjon oħra f'pajjiżna.

M'hemm l-ebda raġuni għaliex f'pajjiż ċivili u demokratiku l-effetti ċivili jiddependu mir-reliġjonijiet.

Intqal li din qed issir minħabba r- realta' soċjali f'pajjiżna.

Meta l-Gvern jipproponi li l- istess trattament jingħata mhux biss lil żweġijiet Kattoliċi imma lil żweġijiet ta' reliġjonijiet oħra, jkun qiegħed imur kontra din ir- raġuni soċjali għax anke jekk se jkollna minoranza żgħira ta' tnejn minn nies li huma jappartjenu għal reliġjon li tiġi rikonoxxuta - per eżempju, l-Knsija Anglikana jkollha tribunal li jannulla ż-żwieġ tagħha allavolja jkun każ ta' tnejn minn nies biss - il-Gvern irid jirrikonoxxi dawn l- effetti ċivili ta' dan l- annullament ukoll bħalma qed jagħmel għall-annullamenti ta' żweġijiet Kattoliċi mogħtija mit-Tribunal Kattoliku.

F'pajjiżna qed indaħħlu komplessita' u komplikazzjoni żejda mingħajr ebda raġuni.

Il-partijiet li qed jitolbu l- annullament għandhom l-interess li l-affarijiet mhux jitwalu imma jiqsaru u li d-deċiżjoni tittieħed bl-aktar mod espedjenti.

Wieħed mill-ikbar ilmenti fil-kawżi ta' l-annullamenti, anke quddiem it- Tribunal Ekklesjastiku, huwa d-dewmien u t-tul ta' dawn il-proċeduri.

Aktar ma t-Tribunal Ekklesjastiku jkollu każijiet ta' annullamenti, bilfors li l- proċeduri aktar iridu jieħu fit-tul minħabba l-volum ta' xogħol li jkun hemm.

B'dawn l- emendi, il-kawżi quddiem it- Tribunal Ekklesjastiku sejrin jiżdiedu għax bħala tattika diġa' għidt li kull avukat jagħti parir li l-proċeduri jibdew quddiem it-Tribunal Ekklesjastiku biex jekk ikun hemm eżitu negattiv xorta waħda wieħed ikun jista' jmur quddiem it-tribunal ordinarju.

Imma jekk ikollok sentenza negattiva mit-tribunal ordinarju u tottjeni l-annullament Ekklesjastiku, ma tistax iġġib ir-reġistrazzjoni mill-Qorti ta' l-Appell.

Għalhekk in- numru ta' kawżi quddiem it- Tribunal Ekklesjastiku bilfors se jiżdiedu u b'hekk se naggravaw l-ilmenti li diġa' jeżistu minħabba t-tul taż- żmien għall-annullamenti.

Meta jkun hemm proċeduri ta' annullamenti fejn parti tgħid li tħoss li ż-żwieġ tagħha mhux validu, u bilfors tippresupponi li r-rabta ta' l-imħabba għall- parti l-oħra tkun diġa' spiċċat, huwa fl-interess tal- partijiet u tas- soċjeta' li jkun hemm deċiżjoni mill-iktar mgħaġġla għal din is- sitwazzjoni.

Allura l-isforz li għandu jsir huwa kif nistgħu nissuffragaw lil min qiegħed f'din is-sitwazzjoni li jħoss li għandu jikseb l- annullament u mhux milli nagħmluhielu aktar diffiċli għalih biex ikun jista' jottjeni dan l- annullament.

Dak li qed isir mhuwiex qed jaġevola lil min qed jagħmel it-talba għall- annullament imma qed jippreġudikah għaliex qed itawwalu ż-żmien.

Anke minħabba din ir-raġuni, dak li qed jipproponi l-Gvern mhuwiex rakkommandabbli.

Issa biex wieħed ikun jista' jieħu r- reġistrazzjoni ta' l- annullament mogħti mit-Tribunal Ekkleżjastiku, irid ikun jew domiċiljat f'Malta jew inkella ċittadin ta' Malta.

Hawn tinħoloq komplikazzjoni oħra minħabba l-konċett tad-dual citizenship li llum hu aċċettat f'pajjiżna.

Dan ifisser li, per eżempju, persuna li qegħda l-Awstralja għaliex għandha d- dual citizenship tista' ġġib ir-reġistrazzjoni ta' l-effetti tad-deċiżjoni ta' l-annullament minn tribunal ekkleżjastiku billi tiġi reġistrata fil-Qorti ta' l-Appell ta' pajjiżna.

U billi l-liġi Awstraljana tirrikonoxxi l-annullamenti u l- istatus ċivili tal-Qrati ta' Malta, imbagħad ikollha dritt li dak li ġie reġistrat mill- Qorti Ċivili f'pajjiżna jkun magħruf bħala stat anke fl- Awstralja jew il-pajjiż l-ieħor fejn tkun qed tgħix bħala dual citizen.

Il-konċett tad-dual citizenship ikompli jikkomplika dan il-fatt għaliex persuna, biex tottjeni r-reġistrazzjoni ta' l-annullament tat-Tribunal Ekkleżjastiku, trid tissodisfa jew il-vot tad-domiċilju jew il-vot tas- citizenship.

U dawk li għandhom id-dual citizenship jistgħu jissodisfaw il- vot tas- citizenship mingħajr ma jkollhom l-obbligu li jissodisfaw il-vot tad- domiċilju.

Issa niġi għall-miżura li se jdaħħal dan il-Gvern, l-obbligu tal-Qrati tagħna li jieħdu x- xiehda għall-benefiċċju tat- Tribunal Ekkleżjastiku.

Allura għandna fejn it-Tribunal Ekkleżjastiku se jibda jagħti rikonoxximent għall-proċeduri li jsiru fil-Qrati tagħna għall-finijiet tal-ġbir ta' xiehda, xi ħaġa li s'issa ma teżistix.

Mela issa l-Knisja se jkollha l- fakulta' li tużufruwixxi mis-servizzi tal- Qrati ordinarji tagħna ħalli tiġbor xiehda għall-proċeduri ta' annullamenti li jkunu qegħdin isiru fit- Tribunal Ekkleżjastiku.

Din hija okkażjoni oħra ta' one-way traffic fejn il-Knisja qed tingħata fakulta' biex tagħmel użu mis-servizzi tal-Qrati ordinarji mingħajr ma tirrikonoxxi l-operat u d- deċiżjonijiet tal-Qrati ordinarji fil-każ ta' talba għal annullament jew ċaħda tat- talba għal annullament.

Issa, meta l-Knisja Kattolika u dan l-Abbozz ta' Liġi qegħdin jaċċettaw it-tnidijiet skond l- Att ta' l-1975 u qegħdin jaċċettaw li biex żwieġ Kattoliku jkollu l-effetti ċivili u jkun rikonoxxut irid mhux biss isir skond it- tnidijiet, u jridu jaraw li l- provvedimenti l-oħra tal- liġi jiġu osservati u fosthom ikun hemm ukoll ir-reġistrazzjoni, allura dan l-Abbozz ta' Liġi u l-Knisja Kattolika b'dak li ftehmet qegħda tirrivendika kemm kien utli u f'waqtu l-pass li ħa l-Gvern Laburista li għamel il-Liġi taż-Żwieġ ta' l- 1975.

Għaliex il-Knisja issa qegħda taċċetta li jkun hemm it-tnidijiet u r-reġistrazzjoni skond il-liġi introdotta fl- 1975, u għalhekk din hija miżura ta' rivendikazzjoni ta' dak li kien introduċa l-Gvern Laburista fl-1975.

It-tnidijiet ċivili u r- reġistrazzjoni ċivili qabel ma kenux jeżistu u għalhekk ma kenux rikonoxxuti.

Imma barra li hija rivendikazzjoni tal-pożizzjoni tal-liġi ta' l-1975, l-Abbozz ta' Liġi ma jagħmilx il-pass doveruż għax filwaqt li qed jingħata rikonoxximent għad-deċiżjoni- jiet tat-Tribunali Ekklesjas- tiċi, mhux qed jingħata kontro- partita b'reċiproċita' u rikonoxximent tad- deċiżjoni tal-Qrati ordinarji.

Hawnhekk niġu għall-kwestjoni li kienet qed issir diskriminazzjoni mad- deċiżjonijiet tat- Tribunali Ekklesjastiċi għax filwaqt li sentenza tal- Qorti barranija dwar annullament, divorzju u stat ta' individwu kienet rikonoxxuta bil-liġi tagħna, id-deċiżjoni tat- Tribunal Ekklesjastiku ma kenitx qed tiġi rikonoxxuta bil-liġi tagħna.

L-artiklu 21 tal-liġi eżistenti li se jibqa' l-istess igħid hekk:

"Deċiżjoni ta' qorti barranija dwar l-istat ta' persuna miżżewġa jew li tolqot dak l-istat għandha tkun rikonoxxuta għall- finijiet kollha ta' liġi f'Malta jekk id-deċiżjoni tingħata minn qorti kompetenti tal-pajjiż li fih xi waħda mill- partijiet fil-proċedimenti tkun domiċiljata jew li tiegħu xi waħda minn dawk il-partijiet tkun ċittadin.".

Dik hija l-liġi kif inhi llum u peress li għal dan l-artiklu m'hemm ebda emenda, l-liġi hekk se tibqa'.

Mela llum, jekk xi ħadd jilmenta li divorzju miksub f'pajjiż ieħor huwa rikonoxxut f'Malta jiġifieri l- effetti, l-konsegwenzi u l- istat liberu ta' min hu divorzjat, b'dan l- Abbozz ta' Liġi, l-pożizzjoni hekk se tibqa'.

Għalhekk għandi nifhem li l- kritika kollha li kienet saret fl-imgħoddi għal dan l- artiklu partikolari ta' dan l- Abbozz ta' Liġi, issa sfumat u m'għadhiex teżisti għax mhu se ssir ebda emenda għal dan l- artiklu.

Il-Gvern Nazzjonalista qed jirrikonoxxi dak li għamel il-Gvern Laburista li d- deċiżjonijiet ta' qrati barranin, l-istat Malti jagħrafhom.

Il-Gvern Malti qed jagħmel dan għax fid-dinja ċivili, kull stat jirrikonoxxi d-deċiżjonijiet validi tal- qrati ordinarji ta' stat ieħor.

Għaliex allura jingħad li deċiżjoni tat-Tribunal Ekkles- jastiku m'għandhiex tiġi rikonoxxuta?

Għas-sempliċi raġuni illi t- Tribunal Ekklesjastiku ma jirrikonoxxix id-deċiżjonijiet ta' l-istat Malti, Ingliż, Franċiż u Taljan.

Meta l-Knisja Kattolika tagħti r-reċiproċita' allura kulħadd jirrikonoxxi d- deċiżjonijiet tagħha.

Sakemm il-Knisja Kattolika tibqa' tinsisti li ma tagħtix ir- reċiproċita' ma' tistax tippretendi li stat ċivili jagħtuha r-reċiproċita', jiġifieri jagħtiha rikonoxximent għad-deċiżjonijiet tagħha mingħajr ma hi tagħti rikonoxximent tad-deċiżjonijiet ta' l-istat.

Jien ma nistax nifhem kif wieħed jista' jinsisti li d-deċiżjoni tat- Tribunal tal-Knisja m'aħniex ngħarfuha u d- deċiżjoni ta' Qorti Ingliża qed ngħarfuha.

Imma jekk l-Ingilterra jagħrfu d-deċiżjoni tal-Qorti Maltija mhux bilfors aħna nagħrfu d- deċiżjoni tal- Qorti Ingliża?

Meta żwieġ ikun skond il- formalita' ta' dak il-pajjiż u skond id-domiċilju tal- partijiet għar-rigward tal- kapaċita', jiġifieri r- rekwiżiti tal-liġijiet tagħna, il-Qorti Ingliża tagħraf id- deċiżjonijiet tal-Qrati Maltin.

Issa se nispiċċaw illi d- deċiżjonijiet tal-Qrati barranin nagħrfuhom u huma jagħrfu d-deċiżjoni tal-Qrati Maltin, imma se nkunu obbligati li nagħrfu d-deċiżjoni għall- finijiet ċivili u mhux reliġjużi, jiġifieri mhux fil- kamp morali ta' jekk inħallx jew le is- sagrament taż-żwieġ, jew jekk qatt eżistiex is- sagrament taż-żwieġ.

M'aħniex nidħlu f'dik il-kwestjoni kbira.

Jekk wieħed jiddikjara l- annullament taż-żwieġ - jiġifieri li ż-żwieġ qatt ma kien jeżisti u mhux li ż-żwieġ se jinħall - allura mhux se nidħlu f'dik il-kwestjoni ta' jekk is- sagrament eżistiex jew le.

Dawk huma kwestjonijiet morali u teoloġiċi li m'aħniex se nidħlu fihom.

Imma kif nippretendu li aħna naċċettaw li nirrikonoxxu dawn id- deċiżjonijiet jekk min jippretendi li nirrikonoxxulu dawn id-deċiżjonijiet fil-kamp ċivili ma jirrikonoxxihomx, anke jekk huma mogħtija mill- qrati ċivili?

U hawnhekk tajjeb li nirrimarkaw ukoll illi l- Knisja Kattolika tippretendi strettament mhux biss li m'hemmx żwieġ bejn min hu Kattoliku jekk ma jiżżewwiġx bir-rit tal-Knisja, imma lanqas hemm kuntratt ta' żwieġ.

Artiklu 10552 tad-Dritt Kanoniku jgħid:

"Tra i battezzati non puo sussistere un valido contratto matrimoniale che non sia' percio' stesso sagramento."

Jiġifieri l-Knisja qed tinsisti li mhux biss m'hemmx sagrament, imma lanqas hemm kuntratt.

Aħna qed ngħidu li m'hemmx sagrament għax il-Knisja tippreskrivi x'inhuma l- kondizzjonijiet biex wieħed ikun jista' jamministra s- sagrament lil xi ħaddieħor, peress li fiż-żwieġ il- partijiet jamministraw is- sagrament lil xulxin u mhux is- saċerdot.

Li tgħid li m'hemmx kuntratt taż-żwieġ .....

(Interruzzjonijiet).

Qed ngħid li l-Knisja baqgħet tinsisti li m'hemmx kuntratt validu taż- żwieġ.

Aħna din m'aħniex naċċettawha għax anke bejn Kattoliċi li ma jiżżewġux bi żwieġ Kattoliku hemm il- kuntratt taż-żwieġ.

Aħna m'aċċettajniex ukoll l-idea ta' l-esklussivita' tal-Knisjaf'każ ta' żwieġ.

Allura wara li tkun għamilt dawn iż-żewġ passi, kif ma tagħmilx il-passi loġiċi l- oħra kollha li jsegwu minn dawn iż-żewġ passi?

La hemm kuntratt validu ta' żwieġ skond il- liġi tagħna u aħna qed naċċettaw id-deċiżjonijiet li se jaffettwaw dak il- kuntratt li skond il-Liġi Kanonika lanqas jeżisti - għax se naċċettaw il- konsegwenzi ċivili ta' l-annullament - kif il- Knisja bl-istess manjiera ma taċċettax il-konsegwenzi ta' żwieġ ċelebrat skond il-liġi u annullament mogħti oġġett- ivament mill-Qrati tagħna skond il-liġi?

Qabel ma nagħlaq nixtieq ngħid li din il-liġi mhux biss m'hijiex se ssolvi d- diffikultajiet li jinqalgħu fost ħafna żweġijiet, imma lanqas kienet xi kwestjoni li l-Knisja kienet tikkonsidraha bħala importanti.

Qed ngħid dan għax jirriżulta minn dokument tal-Knisja stess.

Jien se nagħmel referenza għal ittra mibgħuta minn Monsinjur Mercieca lill-Prim Ministru fl- 14 ta' Marzu 1979, li tinsab f'paġna 36 u 37 tad-dokumenti maħruġa fis-16 ta' Ġunju 1983, dwar problemi u tilwim bejn il- Knisja u l-Istat f'Malta.

Din l-ittra tittratta dwar inkontri li kien hemm, li se jkun hemm u li għandu jibqa' jkun hemm bejn il-Prim Ministru u l-Arċisqof ta' Malta.

Fl- ittra Monsinjur Mercieca għamel agenda tal- ħwejjeġ li l-Knisja tħoss li għandhom jiġu diskussi u elenkahom b'mod tassattiv.

Fost is-suġġetti li, skond l- Arċisqof, kienu jitolbu attenzjoni urġenti - u dan intqal fl-14 ta' Marzu 1979, erba' snin wara li għaddiet il- Liġi dwar iż-Żwieġ ta' l- 1975 - insibu elenkati dawn li ġejjin:

"Tisħib bejn il-Gvern u l- Knisja fit-taqbida kontra d-droga.

Proposti tal-Knisja biex tintlaħaq aħjar il- funzjoni soċjali tal- proprjeta' immobiljajri li tippossjedi.

Proġett tal-Knisja għal sejbien ta' aktar spazju fl-istituti tagħha biex tirrikovera numru akbar ta' xjuħ; kontribut li jista' jagħti l-Gvern fil- konsegwiment ta' dan il- għan.

Diffikultajiet finanzjarji li għaddejjin minnhom l- iskejjel ġestiti mill- Knisja.

Talba għal emenda fl- Abbozz ta' Liġi dwar il- ġbir fil-knejjes.

Talba biex l-Abbozz ta' Liġi dwar il-Kremazzjoni jiġi muri lill-Awtorita' Ekklesjastika qabel il- pubblikazzjoni tiegħu.".

Fil-fatt imkien ma nsibu xi referenza għal emendi għall-Att taż-Żwieġ.

Minkejja li kienu ssemmew sitt affarijiet bħala suġġetti li kienet tinħass li għandha tingħata attenzjoni urġenti għalihom, l-emendi għal-Liġi taż- Żwieġ - din kienet għaddiet erba' snin qabel u allura l-kwestjoni kienet għadha aktar friska - ma ssemmewx.

Jiġifieri dawn il-kwestjonijiet kollha, inkluż il-kwestjoni tax-xjuħ, tad- droga u tal-kremazzjoni kienu kollha aktar urġenti mill- kwestjoni taż-żwieġ.

Fl-1981 il-Gvern ħass li għandu jemenda il-provvedimenti dwar l- impediment għaż-żwieġ u qorob ħafna lejn l-impedimenti li jeżistu fil-Liġi Kanonika, għalkemm ma ġabhomx l- istess.

U dak huwa l-isforz li wieħed kellu jagħmel, li kemm jista' jkun nirrikonċiljaw l- impedimenti ħalli ma jkunx hemm konflitt bejn id- deċiżjonijiet tat-Tribunali Ekklesjastiċi u dawk tat-tribunali ordinarji.

Imma dan l-isforz ma sarx min- naħa tal-Gvern għax kulma hemm huma żewġ emendi, l-emenda li saret għal artiklu 3 dwar l- etajiet u s-setgħat li jingħataw lil min hu 'l fuq minn 16-il sena imma għadu taħt il-patria potesta, l-emenda dwar id-dispensi li tista' tagħti l-Knisja dwar il- kwestjoni ta' l-affinita' u l- gradi, li qabel ma kienx hemm fil-Liġi, u l- kwestjoni taż- żwieġ rato u mhux konsmat.

Imbagħad fil-kwestjoni taż- żwieġ rato u mhux konsmat inħolqot anomalija oħra għaliex filwaqt li f'artiklu 25 il-ġdid hemm provdut li d- digriet Pontifiċju jista' jiġi reġistrat, billi issa daħal Artiklu l9A, allura l-Qrati ordinarji jistgħu jannullaw iż- żwieġ ukoll abbażi tan-nuqqas li ż-żwieġ ġie konsmat.

Kif inhi l-liġi llum, jekk iż-żwieġ ma jiġix konsmat, il-Qrati Ċivili ma jistgħux jagħtu annullament, tant li ddaħħal Artiklu l9A.

Issa wara li tgħaddi l-liġi, il-Qrati ordinarji jistgħu jagħtu l- annullament u jistgħu ma jagħtux l-annullament, u allura jista' jkun hemm diverġenza bejn id- digriet tal-Papa li u l-Qrati Ċivili.

Kull darba li tagħti kompetenza lil xi organu ieħor u d-deċiżjoni awtomatikament mhux se tkun l-istess, tkun qed toħloq il-possibbilta' ta' konflitt u diverġenza.

Għalhekk qed ngħid li qed toħloq ħafna aktar komplikazzjonijiet bħal meta issa se jinqalgħu fil-kwestjoni tar- reġistrazzjoni tad-deċiżjoni- jiet ta' l-annullament tat- Tribunal Ekkleżjastiku.

Il- Qorti ta' l-Appell trid tara jekk f'dak il- proċess partikolari ġewx osservati l- proċedimenti mhux inkonsistenti mal- prinċipji kostituzzjonali.

X'ifisser dan?

Dan ifisser li jekk it-Tribunal Ekkleżjastiku jibqa' jirrifjuta li l-Avukat Karmenu Mifsud Bonnici jidher quddiem it-Tribunal Ekkleżjastiku, allura min ikkontesta dak l-annullament u ma setax jivvantaġġja jew jiżvantaġġja ruħu mis-servizzi ta' l-Avukat Karmenu Mifsud Bonnici quddiem it-Tribunal Ekkleżjastiku jista' joġġezz- jona quddiem il-Qorti ta' l- Appell għar-reġistrazzjoni ta' dik is-sentenza ta' l- annullament.

Għalfejn qed noħolqu dawn il-kwestjonijiet kollha, apparti l-punti l-oħra ta' jekk hijiex kostituzzjonali jew le, li għadhom in abeyance u li se jiġu kontestati fil- Qorti?

Dan huwa ċar għaliex issa jew it-Tribunal Ekkleżjastiku se jirrinunzja għad-dritt li jopponi li jidhru quddiemu ċertu avukati ħalli ebda parti ma tista' tgħid li fil-każ tagħha ma ġiex segwit il-prinċipju kostituzzjonali li tagħżel id-difensur li trid jew inkella, jekk mhux se tagħmel hekk, se jkun hemm okkażjoni ta' anti-kostituzzjonalita'.

Anzi jien immur oltre dan.

Jekk jien ikolli klijent li qed jirreżisti t-talba ta' l- annullament u din it-talba qegħda ssir quddiem it-Tribunal Ekkleżjastiku li m'għandux oġġezzjoni li jien nidher quddiemu, jien lill-klijent tiegħi nagħtih il-parir li jinkariga avukat li t-Tribunal Ekkleżjastiku se jopponi għalih, għaliex wara li tingħata s-sentenza ta' l- annullament - jekk tingħata - dak se jkun mottiv ħalli dik is-sentenza ma tiġix reġistrata mill-Qorti ta' l-Appell.

Allura jien stess lill-klijent tiegħi nagħtih il-parir li għall- konvenjenza, għat- tattika, inqabbdu avukat oġġezzjonabbli għall-Knisja, il- Knisja toġġezzjona, il- proċeduri quddiem it-Tribunal isiru, jingħata l- annullament u mbagħad quddiem il-Qorti ta' l- Appell dan l-annullament ma jkunx jista' jiġi reġistrat.

Jien, fil-kuxjenza, hekk nagħmel, għaliex l- interessi tal-klijent huma supremi.

(Interuzzjonijiet) Dan huwa eżempju sempliċi ta' kumplikazzjoni li qed tinqala' għal xejn bl-emenda kif qed issir.

Dan barra l-kwantita' ta' kwestjonijiet legali oħra li jistgħu jinqalgħu.

U meta llum qegħdin fl-era ta' l- ekumeniżmu, meta qegħdin fl- era fejn kulħadd jaċċetta li għandna nuru rispett lir- reliġjonijiet kollha u anke lil dawk li ma jħaddnu l-ebda reliġjon, jien ngħid: Għaliex għandha ssir din id- diskriminazzjoni jew trattament favur min iħaddan reliġjon?

Issa qegħdin ngħidu li min iħaddan reliġjon rikonoxxut mill-Ministru, jiġifieri kull reliġjon, se jkollu dan it- trattament speċjali.

Allura min ma jħaddanx reliġjon għalfejn m'għandux ikun trattat bl-istess mod?

(Interruzzjonijiet) Aħna qegħdin ngħidu li qed nirrikonoxxu lil kulħadd, imma huma għandhom jirrikonoxxu wkoll lill-atei.

Dawn għax m'għandhomx jirrikonoxxu wkoll lill-atei?

Jekk bniedem li ġie mgħammed fil-Knisja Kattolika ma jridx jibqa' konsidrat bħala Kattoliku, għaliex għandu jiġi mogħti trattament differenti minn ħaddieħor?

Għaliex għandna nibbażaw li r- reliġjon tkun fattur ta' konsiderazzjoni għall-finijiet ta' l-effetti ċivili?

Aħna qegħdin nagħtu l- effetti ċivili lil min iħaddan ċerti reliġjonijiet u għalhekk dawn se jkollhom trattament differenti minn ħaddieħor għall-finijiet ta' l-effetti ċivili wkoll.

Dawn m'għandhomx jippretendu effetti ċivili minn dawk ir-reliġjonijiet.

Mela mir-reliġjon jitwieldu l- effetti ċivili wkoll!

Min qal li dawn m'għandhomx dritt iħaddnu dawk ir-reliġjonijiet?

Il-kwestjoni hija jekk l- effetti ċivili għandhomx isegwu t-tħaddin tar-reliġjonijiet.

Dawn qegħdin fuq terren perikoluż.

Aħna kif nistgħu nikkritikaw dawk l-istati li jagħmlu l-ħajja ċivili fuq l- istess linji tar-reliġjon li jħaddnu jiġifieri fuq l- integraliżmu u fuq il- fundamentaliżmu?

Kif nistgħu nopponuhom u nikkritikawhom jekk aħna mexjin fuq l-istess linja?

Ir-reliġjonijiet għand- hom jiġu rispettati imma m'għandhomx ikunu mottiv ta' trattament differenzjali fost iċ-ċittadin.

Iktar ma d-dinja qed tevolvi u ssir pluralistika u aktar mhu qed nemmnu verament fl-ekumeniżmu, aktar m'għand- niex nagħtu din l-importanza lir-reliġjon għall-finijiet tal-liġi ċivili.

Mr Speaker, jien se nagħlaq id-diskors tiegħi billi ngħid li għal dawn ir- raġunijiet kollha, nħoss li l-Gvern għandu jikkonsidra serjament jekk jipproċedix b'dawn l-emendi u żgur jistenna li jkun hemm eżitu mill-Qrati dwar il- kostituzzjonalita' ta' dawn l- emendi.

Ma jagħmilx sens li wara li dawn l-emendi jiġu mgħoddija minn din il-Kamra, jista' jkun hemm sentenza tal- qrati li tgħid li xi parti minn dawn l-emendi mhijiex kostituzzjonali.

Nixtieq infakkar lill-Gvern fl- esperjenza li għadda minnha ftit ilu meta saret il-ħatra ta' l-imħallfin temporanji, u għalkemm il-Gvern kien jemmen li kellu raġun mija fil-mija, il-qrati tawh tort.

F'dan il- każ ukoll jista' jiġri li għalkemm il-Gvern ġenwinament jemmen li dak li qed jagħmel huwa kostituzzjonali, il-qrati fis-sapjenza tagħhom, jaħsbuha u jiddeċiedu mod ieħor.

Allura tkun prudenza min-naħa tal- Gvern li jekk verament irid ikompli jipproċedi fuq dawn il- linji jistenna li jkun hemm sentenza tal- qorti.

Jiddisp- jaċini nosserva li filwaqt li l-Awtoritajiet tal-Knisja f'Malta u r-rappreżentati tas- Santa Sede ħassew il-ħtieġa li jistiednu lill-Oppożizzjoni biex tipparteċipa fin- negozjati dwar il-kwestjoni tal- proprjeta' f'pajjiżna - u l-Oppożizzjoni m'aċċettax - fil-każ ta' l-emendi għal-Liġi taż-Żwieġ ma kien hemm ebda stedina bħal din.

Jiġifieri kemm fil-każ tal-ftehim li sar dwar l-iskejjel tal-Knisja - u nixtieq nirrimarka li dan lanqas għadu inġab għar- ratifika ta' dan il-Parlament - kif ukoll fil-każ ta' l-emendi għal-Liġi dwar iż-Żwieġ, l- Oppożizzjoni qatt ma ġiet mistiedna biex tieħu parti fin- negozjati.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

Il-Ministru ta' l- Edukazzjoni.

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Sur President, nibda biex nikkummenta fuq l- aħħar rimarki li għamel l-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici, dwar il-bżonn li nistennew sentenza tal-qrati.

Allaħares meta liġi tiġi proposta f'dan il- Parlament noqogħdu nistennew lill-qrati jippronunzjaw il- fehma tagħhom qabel ma ngħaddu l-liġi.

Jekk il-liġi nkunu għadna m'għaddejnihiex fuq xiex iridu jippronunzjaw ruħhom?

Għax l-Abbozz nistgħu nbiddluh fl- istadju tal-Kumitat.

Allura l-ewwel għandna ngħaddu l-liġi, imbagħad jekk il- qrati ...

(Interruzzjonijiet)

L-ewwelnett s'issa għadu ħadd m'għamel kawża u ma jistax jagħmel kawża fuq liġi ipotetika għax il-liġi l-ewwel trid tgħaddi mill-Parlament.

MR SPEAKER: L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Il-Kostituzzjoni tagħna tgħid li meta xi ħadd iħoss li d- dritt fundamentali tiegħu ġie miksur jew se jiġi miksur jista' jagħmel kawża.

MR SPEAKER: L-Onor.

Ugo Mifsud Bonnci.

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: L- ewwelnett din għadha mhijiex liġi, imma Abbozz ta' Liġi.

(Interruzzjonijiet) Jekk kemm- il darba xi ħadd jaħseb li b'din il-liġi - u s'issa għadha biss proposta, għadna qed niddiskutuha u fil- Kumitat għadha tista' tinbidel - se jinkisirlu xi dritt fundamentali u jrid jagħmel kawża, jista' jagħmilha, pero' s'issa għadu ħadd m'għamel kawża jew hedded li se jagħmel kawża.

(Interruzzjonijiet) U ma jistax jagħmilha.

Il-qrati ma jistgħux jiddeċiedu fuq Abbozz ta' Liġi li għadu qed jiġi diskuss quddiem il- Parlament u jibdew jindaħlulna minn qabel dwar x'għandna nagħmlu fil-Parlament.

L-iktar ħaġa żbaljata li jistgħu jagħmlu l-qrati hi li jiddeċiedu fuq Abbozz ta' Liġi li għadu mhux mgħoddi mill- Parlament u jibdew jippontifikaw fuq kif għandna nagħmlu l- liġijiet.

(Interruzzjonijiet) Naturalment iħarsu lejn dak li nagħmlu u jaraw jekk huwiex legali u skond il-Kostituzzjoni, imma mhux jgħidulna minn qabel x'għandna nagħmlu.

Kif jista' jkun, Sur President!

Ħalli ngħaddu għall-kwestjoni ta' prinċipju.

Iż-żwieġ min jagħmlu u meta beda?

Iż-żwieġ jagħmlu l-istat jew għandna nimmaġinaw li f'xi pajjiż tad- dinja l-istat għandu jimponi, bħala parti mill-validita' taż- żwieġ, li dan għandu jkun reġistrat miegħu?

Għax sal-lum hekk kienet tgħid il-liġi.

Iż- żwieġ sar qabel il-Knisja Kattolika u qabel l-istat.

(Interruzzjonijiet) Iva, iż- żwieġ sar qabel il-Knisja Kattolika u qabel l-istat.

(Interruzzjonijiet) L-Onor.

Mintoff naħseb li se jkollu ċans jitkellem.

Mr Speaker, kif qal tajjeb l-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici, anke l-Knisja tirrikonoxxi li ż-żwieġ, mhux iċ-ċelebrant taż-żwieġ, jew ir-reġistratur jew l-Istat jagħmlu, imma jagħmluh il- partijiet u dan dottrinalment huwa korrett u rridu nibqgħu noħorġu minnu l-konsegwenzi kollha.

Ir- reġistrazzjoni hija rikjesta ...

(Interruzzjonijiet) Inti ktibt fuq iż- żwieġ u qrajnih issa ħallini nitkellem jekk jogħġbok.

Mr Speaker, iż- żwieġ jagħmluh il-partijiet u s-soċjeta' in ġenerali, sia dik ċivili jiġifieri l-Istat u kemm dik ta' Knisja, jiġifieri l- komunita' reliġjuża li bniedem ikun fiha, għandhom dritt li jkunu mgħarrfa li sar.

Għalhekk fiż-żwieġ Kattoliku l- Ministri huma l-partijiet u l- qassis huwa x-xhud taż-żwieġ u l-istess għar-rigward taż-żwieġ konsidrat mill-Istat; iż-żwieġ jagħmluh il-partijiet imma l- Istat għandu dritt li jkun mgħarraf bih minħabba l-effetti li jista' jkollu fuq ħaddieħor.

U din ma rridux ninsewha meta qed niddiskutu liġi bħal din.

Il-Gvern ta' qabilna kien għamel żball fundamentali f'din il-liġi li kkondizzjona l-validita' taż-żwieġ għar- reġistrazzjoni.

Tnejn jiżżewġu u għall-Istat ma jkunux iżżewġu għaliex ma jkunux qalulu.

Dan huwa żball fundamentali ...

(Interruzzjonijiet) Le issa għamilniha mod ieħor li huwa l- mod korrett kif tħares lejn l- affarijiet.

Iż-żwieġ isir mill-partijiet kif iridu jagħmluh; bir-reliġjon jekk jemmnu, bla reliġjon jew b'reliġjon oħra jekk jemmnu f'xi ħaġa oħra u bil-mod ċivili jekk iridu li jkun bil-mod ċivili, imma huma jagħmluh.

Bħal nutar, l-Istat irid jisma' dak li jgħidulu l-partijiet u jirreġistrah.

Din hija l-parti korretta.

Il-liġi kienet tħares lejn l-importanza li l- Istat ikun jaf li sar żwieġ u l-materja ta' validita' tagħmilha sanzjoni.

Jien nifhem li l-Istat għandu dan l- interess għax huwa tajjeb li jibqgħu jiġu reġistrati u iktar ma jiġu reġistrati malajr aktar aħjar.

Aħna qed nagħmlu terminu ta' ħamest ijiem biex inkunu prattiċi u fuq din il- materja jista' jkun hemm aktar għaġġla.

Huwa fatt li fuq din il-liġi li qed nissottomettu f'dan il-Parlament, aħna qed naraw iż-żwieġ li jsir bejn il- partijiet u li jirreġistra l- Istat mentri kif kienet il- liġi li kellna, jekk kemm-il darba l-partijiet ma jirreġistrawhx minnufih, ma jkunx hemm żwieġ.

Dan huwa l- iżball.

(Interruzzjonijiet) Rigward il-partijiet, malli ż- żwieġ jiġi ċelebrat, dan ikun żwieġ.

Jekk kemm-il darba, dan ma jiġix reġistrat, dan jibqa' żwieġ.

Il-validita' ma tiġix konsidrata jekk kemm-il darba wieħed irreġistrahx jew le.

Din hija ħaġa fondamentali u naħseb li kien żball li l-Istat jarroga għalih il-validita' taż-żwieġ.

Għalhekk aħna qed nipprovaw inneħħu dan l-iżball għar-reliġjonijiet kollha mhux għar-reliġjon Kattolika biss li hija r-reliġjon tal-maġġoranza tal-Maltin.

Il-parti l- kbira tal-Maltin jiżżewġu fil- knejjes.

Jekk żewġ persuni tal-Jehovah Witnesses iridu jiżżewġu bil-mod tagħhom u jagħtu l-kelma lil xulxin, dak ikun iż-żwieġ tagħhom mhux meta jmorru quddiem ir-Reġistru Pubbliku.

Aħna għamilna sewwa li ħallejna ż-żwieġ ċivili.

(Interruzzjonijiet) Aħna qatt m'għidna kontra tiegħu u jekk intom taqraw ...

(Interruzzjonijiet) Aħna dejjem sostnejna - u f'din il-ħaġa konna assolutament konsistenti - li qabel l-1975 il-pożizzjoni f'Malta ma kenitx tajba, għaliex min kien iħaddan xi reliġjon kellu mod kif jiżżewweġ u ż- żwieġ tiegħu jiġi rikonoxxut, u min ma kien iħaddan l-ebda reliġjon kien irid jagħmel att ta' ipokriżija, jiġifieri jiżżewweġ ġo knisja biex ikun jista' jirreġistra ż-żwieġ tiegħu.

Mela, meta l-Gvern Laburista fl-1975 għamel forma ta' żwieġ ċivili, għamel sewwa.

Għidnielu li għamel tajjeb dak iż-żmien u għadna ngħidu li għamel tajjeb illum għaliex tajjeb li jkun hawn żwieġ ċivili għal min ma jridx jiżżewweġ reliġjożament.

U allaħares immorru lura għaż- żmien meta wieħed li ma jemminx, biex jiżżewweġ, kien irid imur fi knisja Anglikana, taparsi jiżżewweġ bir-rit Anglikan u jitlob lill- gvernatur biex ikun jista' jirreġistra ż-żwieġ tiegħu.

Dan kien żbaljat.

Veru li dak iż-żmien il-biċċa l-kbira tal- Maltin kienu Kattoliċi imma kien ħażin li f'pajjiżna ma kienx hawn mod kif min ma jemminx jew jemmen f'reliġjon oħra jista' jiżżewweġ u jkollu ż-żwieġ tiegħu reġistrat.

Pero' meta l-Gvern Laburista fl-1975 istitwixxa l-proċeduri taż-żwieġ ċivili mar lil hinn ż-żejjed.

X'inhi l-liġi Kanonika?

Għall-Knisja - kif qal ukoll l-Onor.

Karmenu Mifsud Bonniċi - iż-żwieġ tal- Kattoliċi huwa sagrament ukoll u l-Knisja tgħid li l-Kattoliċi ma jistgħux jiżżewġu jekk iż- żwieġ ma jkunx ukoll sagrament għalihom.

Pero' l-Knisja ma tgħidx li jiżżewġu biss il- Kattoliċi u lanqas tgħid li ż- żwieġ ta' dawk li mhumiex Kattoliċi mhuwiex żwieġ.

Il- Knisja ma tgħidx hekk u kienet tkun belha kieku qalitu dan.

Il-Knisja ilha madwar 2,000 sena tara d-dinja kif inhi u taf li hawn żwiġijiet tal- Kattoliċi u hawn żweġijiet oħra.

Pero' ma tgħidx li dawk iż-żweġijiet li mhumiex Kattoliċi mhumiex żweġijiet u ma tgħidx li dawk li żżewġu b'xi mod ieħor mhumiex miżżewġin, imma qegħdin flimkien mod ieħor.

Il-Knisja tgħid li ż-żwieġ ta' dawk li huma membri tagħha, biex ikun żwieġ validu jrid ikun sagrament.

Dan iġib ċerti diffikultajiet, għaliex hemm ċertu numru ta' nies li jappartjenu għall-Knisja, hemm oħrajn li ma jappartjenux għaliha, u hemm ukoll nies li meta żżewġu kienu Kattoliċi u mbagħad ma baqgħux.

Dan il- Gvern qed jirrevedi ċerti partijiet mil-liġi li saret fl- 1975.

L-Onor.

Mifsud Bonnici kkritika dan l-Abbozz għax permezz tiegħu l-liġi xorta ma ġietx perfetta għax ma neħħiex il- komplikazzjonijiet kollha li jistgħu jinqalgħu taħt il-Liġi dwar iż-Żwieġ ta' l-1975.

Pero' aħna qed nipprovaw inneħħu uħud minn dawn il- komplikazzjonijiet li jien ngħid li daħlu inutilment, minħabba preġudizzji żbaljati li ġew repetuti llejla.

L-ewwelnett xi tfisser il- Liġi Kanonika għaż-żweġijiet ta' Kattoliċi Maltin?

Xi jfisser li ngħidu li se nirrikonoxxu t-Tribunali tal- Knisja Kattolika?

F'ċerti affarijiet qabel l-1975 il-Liġi Kanonika kienet parti mil-Liġi Ċivili.

Fil-Liġi dwar iż- Żwieġ ta' 1975 ġie dikjarat li l-Liġi Kanonika mhix se tkun iktar parti mil-Liġi Ċivili (Interruzzjonijiet) Il- Liġi Kanonika kienet fuq kollox.

Forsi mhux dejjem jiġi apprezzat - imma aħna li nistudjaw il-liġi nindunaw - li l-Liġi Kanonika matul is- sekli ...

Meta kien qed jitkellem l-Onor.

De Marco l- Onor. Mintoff semma l- Medju Evu u żmien Biżanzju.

Pero' meta tipparaguna l-Liġi Rumana mal- liġi moderna, issib li parti sewwa mil-modernizzazzjoni ġiet mil-Liġi Kanonika.

F'ħafna ħwejjeġ kienet il-Liġi Kanonika li bdiet tħares lejn l- intenzjoni.

Per eżempju fil- Liġi Kriminali l-Liġi Kanonika kienet liġi progressiva u tat lil-leġislazzjoni fil-pajjiżi ta' l-Ewropa l-idea li ma tistax tikkonsidra l-affarijiet mekkanikament, ladarba qed jagħmluhom l- bnedmin, imma trid tara anke l-intenzjoni tagħhom.

F'ħafna ħwejjeġ il- Liġi Kanonika għamlet il-ġid.

F'ħafna pajjiżi ta' l-Ewropa kien hawn il- liġi komuni li parti minnha kienet il-Liġi Kanonika u l-liġijiet nazzjonali u dak li kien jordna l-Prinċep tal-post kienu ħwejjeġ sekondarji.

Il-Kodiċi Ċivili - u għadu hekk sal-lum - kien jibda billi jikkonsidra li ż-żwieġ diġa' sar.

Fil-Liġi Ċivili Maltija - sakemm studjajtha jien - ma kien hemm xejn rigward iż-żwieġ kif jiġi formolat, għaliex din kienet tistrieħ fuq il-Liġi Kanonika.

Meta mbagħad saret il- Liġi taż- Żwieġ ta' l-1975, dak kollu li jirrigwarda l-irbit taż-żwieġ, tal- validita' u l-impedimenti taż-żwieġ li kienu regolati mil-Liġi Kanonika rikonoxxuta bħala parti mil-Liġi ta' Malta, spiċċaw minn taħt dik il-liġi u ġew sostitwiti b'ċerti impedimenti u ħwejjeġ oħra rigward il-validita' li ma kenux għal kollox bħalma kienu fil-Liġi Kanonika.

Jiġifieri pprovaw jissostitwixxu l-Liġi Kanonika li kien hemm qabel b'liġi oħra li f'ċerti partijiet kienet iktar ristretta mil-Liġi Kanonika, u f'oħrajn iktar liberali mil- Liġi Kanonika, pero' b'hekk ħolqu diskrepanza kbira.

Għaliex l-istess Malti li fil- kuxjenza jħoss li biex jerġa' jiżżewweġ, il- Qorti tal-Knisja trid tiddikjara ż-żwieġ tiegħu null, ħalli mbagħad ikun jista' jerġa' jiżżewweġ bil-Knisja, meta kien imur fil-Qorti Ċivili, kien isib regoli oħrajn.

Dan kien l-ewwel żball.

Kellek liġi Kanonika li kienet ilha liġi ta' Malta għal żmien twil - anzi l-unika liġi rigward iż- żwieġ - u f'daqqa waħda din tiġi dikjarata li m'għadha tapplika xejn għax issa għandek il-Liġi taż-Żwieġ u din biss tapplika.

Fl-1981 il-Gvern Laburista spontanjament - u ma nafx jekk sarux diskussjonijiet mal-Knisja jew le - ...

L-ewwel l-Onor.

Mifsud Bonnici ċċita ittra li bagħat l- Arċisqof Mercieca u din ma semmihiex, pero' jibqa' l-fatt li wara sena u nofs minn dik l-ittra saret emenda fil- Liġi Ċivili - u aħna wkoll konna tkellimna favur tagħha - li qarrbet ħafna l-Att ta' l- 1975 kif emendat, lejn il-Liġi Kanonika kif kienet evolviet u mhux kif kienet qabel.

Jiġifieri xi ħadd min-naħa tal- Gvern kien ikkonsulta ma' xi ħadd min-naħa tal-Knisja - li kien aġġornat dwar l-aħħar żviluppi tal-liġi Kanonika u x- xogħol li kien għamel ċertu Kardinal Kanadiż Bawm - li aġġorna l-mod kif għandek tqis il-validita' jew l-invalidata' taż-żwieġ u kemm jista' jkun il-liġi tagħna ġiet qrib il- liġi Kanonika.

(Interruzzjonijiet) Le, mhux għal kollox imma kemm jista' jkun qrib.

Jien qed ngħid li hemm ħafna ħwejjeġ li bihom il-liġi kif emendata fl-1981 - u hawn għadni niftakar lill- Onor. Brincat jitkellem u jsemmi proprju t-text tal-Kardinal Bawm - ġiet qrib kemm jista' jkun lejn il-liġi Kanonika kif kienet dak iż-żmien imma mhux f'kollox u lanqas kif se nagħmluha aħna m'hi se tkun għal kollox eżatt.

Jien qed ngħid li se tkun qrib.

Dak inhar tqarrbet kemm jista' jkun u kien pass tajjeb għax almenu oġġettivament ma kellekx l- istess raġunijiet ta' diskrepanza bejn l-annullament fil-Qorti Ċivili u fil-Qorti Ekklesjastika.

L-area tad- diskrepanza għalkemm ma sparixxietx għal kollox almenu naqset.

Pero' f'ħafna ħwejjeġ id-deċiżjoni tal-qrati u tad- tribunali ġew fuq l-istess materja.

Naturalment kull qorti tikkonsidra l- affarijiet forsi bi ftit differenza bejn waħda u oħra pero' almenu kellhom liġi simili fuqhiex jitkellmu.

Pero' x'kien qed jiġri?

U hawn ma nistax nifhem kif l-Oppożizzjoni mhix tinduna b'dan.

F'pajjiżna, kull min kellu kawża ta' annullament mill-1975 sal-lum, għamilha fiż-żewġ Tribunali.

Mela kull min ippretenda li ż-żwieġ tiegħu jiġi null, jekk kemm-il darba kien hemm xi parti kattolika, marret quddiem it- Tribunal Ekklesjastiku, biex meta tieħu l-annullament, tista' terġa' tiżżewweġ fil- Knisja.

Barra milli marret quddiem it-Tribunal Ekklesjastiku - li dan għamlitu biex isserraħ il-kuxjenza u biex tkun tista' terġa' tiżżewweġ bil-Knisja jekk ikun hemm bżonn - kellha wkoll tagħmel il-kawża ċivili.

Jiġifieri minn dak iż- żmien lil hawn, kull avukat illi kellu każ ta' annullament ta' żwieġ kellu jagħmel żewġ kawżi.

Is-Sinjorija tiegħek tifhem li f'dan il-pajjiż jidħlu l-kondizzjonijiet soċjali li semma' l-Onor.

De Marco, fejn nibqgħu nilgħabu din il-farsa li nimmaġinaw li biex inżommu l-lajċita' ta' l- Istat, biex aħna ngħidu li la l-Knisja ma tirrikonoxxix tagħna mela ma nirrikonoxxux tagħha, allura nżommu lil dan il-poplu li kull darba jkollu annullament taż-żwieġ irid jagħmel żewġ kawżi, waħda quddiem il-Qorti Ċivili u waħda quddiem it-Tribunal Ekklesjastiku.

Hekk kienet il- pożizzjoni u din aħna se nneħħuha.

Jekk xi ħadd ma jarax li hawn vantaġġ li tneħħi dan il-ħela żejjed ta' enerġiji, ta' flus, ta' ħin ...

U mhux hekk biss, ħafna drabi dawn it-Tribunali kienu jistennew lil xulxin.

It- Tribunal tal-Knisja kien jara xi provi inġabru quddiem it- Tribunal Ċivili, għax it- Tribunal Ċivili jista' jħarrek lill-parti l-oħra mentri t- Tribunal tal-Knisja ma jistax iġiegħel lin-naħa l-oħra - u issa jista' jagħmel hekk u din se niġu għaliha - mentri l- Qorti Ċivili kienet kultant, meta l-Imħallef jibda jħossu daqsxejn dubjuż fil-kuxjenza tiegħu huwiex se jannulla ż- żwieġ li mbagħad il-Qorti tal- Knisja ma tannullahx, kultant kien itawwal il-kawża biex jistenna d-deċiżjoni tal-Qorti tal-Knisja.

Kull min ħadem il- Qorti f'dan l-aħħar żmien jaf li din hija r-realta', kultant tkun qed tittratta quddiem l- imħallef u ma tafx għaliex l- imħallef ma jasalx biex jiddeċiedi.

Ir-realta' hija li l-imħallef jiddubita jekk huwiex se jiddeċiedi mod u t- Tribunal Ekkleżjastiku se jiddeċiedi mod ieħor.

Min-naħa l-oħra ħafna drabi t-Tribunal Ekkleżjastiku kien igħid lill- persuna involuta biex tiġbor aktar provi fil-kawża ċivili biex ikollu aktar provi.

Din kienet is-sitwazzjoni.

X'argu- ment hu li lill-Knisja tgħidilha li ladarba ma tirrikonoxxix it-Tribunal Ċivili l-Istat ma jirrikonoxxix it-Tribunal tagħha?

Mela din hija kwestjoni ta' reċipro- ċita'?

Hawnhekk m'għandekx Stat u Stat imma għandek Stat ta' Malta u l- Knisja, li kollox sew għandha l-Istat tal-Vatikan imma mhux kwantu Stat ta' Vatikan jew Sagra Rota ta' Ruma iżda qed ngħidu t-Tribunal Ekkleżjastiku ta' Malta bħala parti mis-sistema kollha tal- Knisja Kattolika.

Biex ngħid hekk lill-Papa m'aħniex se ngħidulu li għaliex ma jirrikonoxxix lill- President ta' Malta bl-istess prerogattivi li l-President ta' Malta jirrikonoxxu lilu, allura l- President ta' Malta ma jirrikonoxxihx bħala kap tar- reliġjon Kattolika.

Nistgħu nirraġunaw hekk?

Wieħed huwa mod u l- ieħor hu mod ieħor.

Hawn Malta hawn Kattoliċi, li huma wkoll Maltin, waqt li l- każijiet l-oħra kollha li tista' timmaġina, ta' reċiproċita' ta' stati, m'għandhomx l-istess idea li għandek f'pajjiż fejn il- maġġoranza għandha aderenza lejn it-tnejn b'mod differenti.

Dan huwa l-każ.

Issa x'għamilna f'din il-liġi?

Aħna m'għidniex "iva" lill-Knisja li hija qed tarroga għaliha l- esklussivita' tal-kompetenza fil-każ li trid tiddeċiedi jekk kemm-il darba żwieġ huwiex validu jew le.

Din kienet materja li domna niddiskutuha ħafna mal-Knisja.

Il-liġi li għandna llum turi li l- Istat Malti żamm il-prerogattiva li jiddeċiedi fuq in-nullita' anke fuq iż- żweġijiet Kattoliċi.

Bilfors kellna nagħmlu hekk, u għamilna sewwa.

U din verament hija liġi li turi l-lajċita' ta' l-Istat, mhux billi tasserixxi li inti ma tirrikonoxxix il-Qrati tal- Knisja għaliex ma jirrikonoxxux tiegħek, imma għaliex tgħid li dawk għażlu li jiżżewġu bil- Knisja u llum m'għadhomx jemmnu, u allura jridu mod ieħor kif jidħlu għall- annullament u jiddikjaraw l- annullament, dawn għandhom dritt jagħmlu hekk u aħna ma nistgħux inkomplu nġiegħlu lill-Maltin jemmnu kontra qalbhom.

Hawn hu l- punt tal- lajċita' ta' l-Istat tagħna, jiġifieri li m'għandekx tagħti l- coercion ta' l-Istat għat- twemmin reliġjuż.

(Interruzzjonijiet) X'fundamentaliżmu hu?

Il-fundamentaliżmu huwa dan, u dan huwa li aħna ma rridux.

Dan huwa li aħna ċħadna minn dejjem.

Aħna minn dejjem ċħadna li r- reliġjon tiġi nforzata bl-arma ċivili.

Dan huwa żbaljat.

Il-bqija, li r- reliġjon tiġi rikonoxxuta bħala reliġjon f'dan il-pajjiż, mhux biss mhuwiex żbaljat u mhux biss ma jagħmilniex Gvern konfessjonali jew inkella partit konfessjonali imma jagħmilna proprjament Gvern u partit li jara l- affarijiet kif inhuma fir-realta'.

U jien ngħid: X'għamel iktar il- Gvern?

Il-Gvern lill- awtoritajiet tal-Knisja qalilhom li dawk li kienu Kattoliċi u m'għadhomx, jien ma nistax inġegħelhom jiġu fit- Tribunal tal- Knisja għax dawk għandhom id-dritt jiġu fit- Tribunal Ċivili.

Pero' meta parti minnhom li tkun daħlet fiż-żwieġ Kattoliku tagħżel li tannulla ż- żwieġ minn Tribunal kompetenti għar-reliġjon tagħha, jien ma nistax ngħid li l-għażla li saret ma teżistix.

Jekk iż-żewġ partijiet m'għadhomx jemmnu, nagħtihom id-dritt li l-ewwel imorru quddiem it-Tribunal Ċivili, imma jekk kemm-il darba waħda mill-partijiet għadha temmen u trid tmur quddiem it-Tribunal Ekkleżjastiku, ma nistax niċħdilha d-dritt li l-ewwel tmur quddiem it-Tribunal Ekkleżjasitku.

Jista' xi ħadd bir-raġuni jiċħad dan id-dritt?

Pero' ħallejna d-dritt - u dan il-Knisja tafu u din il-ħaġa ġiet awtorevolment anke dikjarata pubblikament min-naħa tal-Knisja - li jekk kemm-il darba l-parti Kattolika titlob l-anullament quddiem it- Tribunal Ekkleżjastiku u dan ma jingħatalhiex għaliex dak it- Tribunal ma jarax li hemm l- estremi ta' l-annullament, b'danakollu l-parti mhux Kattolika jew li ma tridx toqgħod għat-Tribunali Kattoliċi, wara li t- Tribunal tal-Knisja jiddikjara li m'hemmx annullament, tista' tmur fil- Qorti Ċivli u tgħid li jidhrilha li hemm annullament.

(Interruzzjonijiet) M'hemmx other way round, this is the only way round.

M'aħniex qed ngħidu li jekk tmur biex tannulla żwieġ ċivili quddiem Tribunal Ekklesjastiku jippre- vali t-Tribunal Ekklesjastiku.

Aħna qed ngħidu li jekk kemm-il darba ż-żwieġ huwa Kattoliku u l-parti Kattolika tmur biex tannulla mhux biex tiddefendi ż-żwieġ, il-parti l-oħra jekk tagħmel kawża hi wkoll fil- Qorti Ċivili trid tissoprassedi, ħaġa li llum ħafna mill- qrati diġa' qed jagħmlu.

Pero' qed nagħmluha ċara x'għandu jsir, mhux li jkun hemm imħallef jissoprassedi, joqgħod jistenna u l-ieħor le.

Qed ngħidu li f'dan il-każ jekk il- parti Kattolika marret quddiem it-Tribunal Ekklesjastiku biex jiġi dikjarat li ż-żwieġ tagħha huwa null, allura tipprevali l- kawża quddiem it-Tribunal Ekklesjastiku u l-kawża li jkun hemm quddiem it- Tribunal Ċivili tiġi posposta sakemm tinqata' din il-kawża.

Din mhix kwestjoni li tiddefendi ż-żwieġ kontra n-nullita, jekk kemm-il darba l- parti trid tagħmel in- nullita' mod ieħor għal raġunijiet oħra u t-Tribunal Ekklesjastiku ma jagħtix in- nullita, wara dan kollu xorta tista' tmur fil- Qorti Ċivili.

Pero' hemm ħaġa oħra għax din naħseb li ġiet konsidrata b'ħafna għaqal.

Billi fil- Qrati Ċivili hemm vantaġġ li fil-Qrati Ekklesjastiċi m'hemmx, jiġifieri li tista' ġġib il-parti l-oħra biex tixhed - min ħadem fil-qrati jaf li dak huwa l-uniku mod biex tipprova, speċjalment fin- nullita taż-żwieġ - jekk parti qed tgħid li l-parti l-oħra kienet impotenti jew li wriet ċertu nuqqas ta' ġudizzju għar- rigward taż- żwieġ, l-aħjar mod kif dawn tipprovahom hu billi ġġib lil dik il-parti biex tixhed.

Fil-qorti Ekklesjastika dan ma jistax isir għax it- Tribunal Ekklesjastiku m'għandux id-dritt li jġiegħel lill-parti l-oħra tixhed.

X'għamilna Sur President biex proprju jkun hemm iċ-ċirku kollu kemm jista' jkun mimli?

Se nagħtu d-dritt illi jsir proċess quddiem il-Qorti Ċivili għall-ġbir tal-provi, imbagħad dawn ikunu aċċessibbli għat- Tribunal Ekklesjastiku.

Jiġifieri ma nistax nifhem kif xi ħadd se jitlef xi ħaġa minna din il-Liġi, għaliex qegħdin immorru oltre.

Jien faħħart il-Liġi Kanonika billi għidt li kienet element ta' modernita' f'ċertu żmien.

Il- Knisja għandha esperjenza twila f'din il-materja u hija ta' ċerta importanza, allavolja tista' ma taqbilx f'xi ħaġa jew oħra, pero' xorta trid tirrispetta - apparti l-fidi jew konsiderazzjonijiet oħra - l- esperjenza tagħha għaliex hija ta' ċerta importanza.

Imma Sur President, x'għamilna?

Aħna qed ngħidu li għaż-żmenijiet tal-lum, il-mod u l- proċedura tal-Qrati Ekkleżjastiċi mhumiex għal kollox aġġornati u nitkellmu fuq dan apertament.

Għaliex?

Għax l-ewwelnett għandek in- nuqqas illi ma tistax iġġib il- parti l-oħra biex tixhed; u t- tieni, għax fin-nuqqas ta' konfront tax-xhieda bilfors jinqalgħu d-diffikultajiet.

Hemm diffikulta' fil-mod kif jimxi t-Tribunal Ekklesjastiku għal metodu modern ta' kif aħna nsibu r-realta'.

Qegħdin nipprovaw nissupplimentaw għal dan billi tajna d- dritt li dik il-parti li tħoss li trid tiġbor ix-xiehda tal-parti l- oħra u ma tistax tagħmlu quddiem Qorti Ekkleżjastika, tista' titlob li tieħu suppliment ta' provi quddiem il-Qorti Ċivili.

Issa dan, Sur President, naħseb li huwa żgur pass 'il quddiem, progressiv u li jagħmel ġid anke għal Qorti tal-Knisja, għax ikollha aktar provi, u jagħmel ukoll ġid għall-pajjiżna għax minflok ma jkollok żewġ tribunali, ikollok tribunal wieħed imma l-ġbir tal-provi jkun qiegħed isir bil-metodu u bil-mezzi tat- tnejn.

Dan li qegħdin nagħmlu f'din il-liġi naħseb li huwa pass tajjeb u jidhirli li min- naħa l-oħra lanqas ma smajt kritika fuq dan il-punt.

Ma naħsibx li huwa kritikabbli kif lanqas huwa kritikabbli ...

(Interruzzjonijiet) Intom m'għidtu xejn fuq dan il-punt, forsi għad irid ikun hawn min jgħid kontra.

Jien, Sur President, qiegħed ngħid l- opinjoni tiegħi, u dan il-punt mhux talli huwa tajjeb imma tajjeb ukoll għaliex għidna li biex deċiżjoni tal-Qorti Ekklesjastika tkun reġistrata, il-Qorti ta' l-Appell trid tikkonsidra jekk kemm-il darba saritx bil-mod aċċettat tal- ġustizzja naturali.

Jiġifieri hemm referenza għal kostituzzjonalita' tal-fair hearing.

Issa l-kostituzzjoni fuq liema bażi tagħmilha din?

(Interruzzjonijiet) X'inhu fair hearing?

Fair hearing huwa l-ġustizzja naturali.

Jien kont nimmaġina li almenu fuq dan naqbel ma' l-avukati.

Jiġifieri ma naqblux li l- kostituzzjonalita' tal-fair hearing tfisser li wieħed joqgħod għal ġustizzja natur- ali?

Il-ġustizzja naturali tfisser li tagħti ...

MR SPEAKER: L-Onor.

Mintoff.

ONOR.

DOM MINTOFF: X'inhi l- ġustizzja naturali, dik li kien jippriedka Mose', għajn għal għajn u sinna b'sinna, jew dik ta' Kristu li jgħidlek li jekk taqla' daqqa ddawwar wiċċek in- naħa l-oħra?

Allura x'inhi l- ġustizzja naturali?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Il-ġustizzja naturali la hi ta' Mose' u ...

(Interruzzjonijiet) Forsi l-Onor.

Mintoff ma jirrikonoxxix li hemm regoli tal-ġustizzja naturali.

Jien irrid ngħid, Sur President, li din il-liġi ġiet magħmula b'mod biex inneħħu l-iżball fundamentali li ż-żweġijiet isiru ta' l-Istat, għax dan huwa żball kbir.

Mhux biss neħħejna żball dottrinali teoretiku imma qed nippruvaw inneħħu wkoll xi ħaġa li kienet tagħmel ħsara u li tinvolvi spejjeż, tul ta' żmien u diskrepanzi fil-biċċa l-kbira tal- każijiet.

Din il-liġi, barra milli hija avvanz biex inġibu l-affarijiet aktar f'posthom f'pajjiżna u ma nibqgħux naraw il-Knisja bħala b'xi mod jew ieħor avversarja ta' l-Istat - li għall-biċċa l- kbira tal-Maltin assolutament mhijiex u qed naraw li l-Istat u l-Knisja jistgħu jgħixu flimkien, anke fi kwestjonijiet taż-żwieġ, bl-iktar mod armonjuż - għandha wkoll riżultati prattiċi li kull min b'mod jew ieħor huwa mdaħħal f'dawn l- affarijiet jaf li jeżistu u qed jistenna li jsiru.

Kien hawn ħafna li ppruvaw isemmu l-kwestjoni tad- divorzju ma' din l-affari.

Hawnhekk aħna qegħdin nitkellmu biss mid-dikjarazzjoni tan- nullita' u bl-ebda mod m'aħna qegħdin niddiskutu d-divorzju u għalhekk dak li qal l-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici, li din il-liġi se ġġib iktar għatx għad-divorzju, naħseb li huwa barra minn loku.

Id-divorzju huwa ħaġa u ż-żwieġ huwa ħaġa oħra.

Id- divorzju huwa d- dikjarazzjoni li ż-żwieġ m'għadux jeżisti.

U min jiddikjarah dan?

Nerġgħu mmorru lura għall-ewwel ħaġa li bdejna biha fejn għidna li l- partijiet jiżżewwġu u li s- soċjeta' għandha dritt tkun tafu b'dan.

(Interruzzjonijiet) Le, għaliex għandna ngħixu din il-gidba?

Jekk kemm-il darba l-partijiet taw kelma lil xulxin li se jibqgħu għal dejjem ...

(Interruzzjonijiet) Din hija l-ipokrezija u l- falsita', pero' dan qed ngħidu għaliex kif igħixu u ma' min igħixu l-partijiet hija materja tagħhom.

Is-soċjeta' jinteres- sawha d-drittijiet, fosthom dawk ta' l- ulied.

(Interruzzjonijiet) Jekk intom favur id- divorzju, ddikjarawh.

Jien niddikjara li jien kontra d- divorzju mhux għaliex il-Knisja hija kontra tiegħu wkoll.

(Interruzzjonijiet) Din hija gidba u għalhekk jiena kontra tiegħu.

Din il-liġi qed isservi lil dan il-pajjiż billi tpoġġi l- kuxjenza f'postha ta' dawk li jerġgħu jiżżewġu żwieġ Kattoliku u tagħtihom id-dritt li dan jagħmluh.

Din il-liġi tagħtihom ukoll il-mezz biex din il-ħaġa ssir u qed tissimplifika l-mod kif dan jista' jsir.

Jien naħseb li apparti l- kwestjoni tad- divorzju u kwestjonijiet oħra, l-vantaġġi li se jkollha s- soċjeta' Maltija, anke jekk tħares lejhom mill-punto di vista reliġjuża, huma kbar.

Aħna bħala nies tal-Gvern irridu naraw jekk aħniex se nservu lis-soċjeta' tagħna.

(Interruzzjonijiet) Xi prezz hu?!

L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici jaħseb li aħna nittrattaw il-problemi ta' l- Istat u l- Knisja bħala xi negozjar.

Meta aħna konna qed niddiskutu l-liġi dwar l- artijiet tal-Knisja, aħna ma bdejniex ninnegozjaw imma nittrattaw.

Lanqas fuq din il- liġi ma nnegozjajna.

Aħna qatt m'għidna lill-Knisja biex tagħtina xi ħaġa oħra ta' dak li nagħtuha.

Allaħares għamilna hekk!

Allaħares dan l- Abbozz sar bħala kompromess għal xi ħaġ'oħra.

Dan l- Abbozz sar wara diskussjoni u trattazzjoni ta' prinċipji u wara li rajna l- interess veru tal-poplu Malti.

Sur President, jiena ngħid li kieku ma kienx għall-fatt li n- naħa l-oħra darba għamlet żball u ma tridx tammetih, kienet taqbel ma' dan il-pass u tgħid li huwa pass 'il quddiem.

Intom għamiltu ħaġa tajba meta għamiltu ż- żwieġ ċivili, iżda dak iż-żmien ma stħajniex ngħidulkom - u lanqas issa ma nistgħu - li l-verita' hi li għamiltu żball u esaġerajtu meta għidtu kontra l-Liġi Kanonika u kontra t-Tribunali Ekklesjastiċi.

Kif jista' jkun li l- Knisja tagħti r- rikonoxximent lit-tribunali l- oħra għar-rigward tal- validita' taż-żwieġ li hi tgħid li hu sagrament?!

(Interruzzjonijiet) Din lanqas tikkonċepiha, aħseb u ara kemm tgħidha!

Jiena ngħid li kieku n- naħa ta' l-Oppożizzjoni fehmet b'liema spirtu qegħdin nagħmlu dawn l- emendi, fejn dak li huwa tajjeb qed inħalluh u nikkonfermawh u dak li hu ħażin qed nirranġawh ...

Naturalment qed nirranġaw biss parti minnu, għax għad hemm parti mil-liġi li forsi jeħtieġ li tiġi rranġata, imma m'aħniex qed nirranġawha llum.

Illum qed nagħmlu pass li jidhirli li huwa pass importanti u li l- Kamra kollha għandha tivvota favur tiegħu, għax l-iskop tagħna hu li f'dan il-pajjiż la jkun hawn stat konfessjonali u lanqas ikun hawn stat li jħares lejn il-Knisja bħala xi ħaġa barranija u kuntrarja għall-Istat Malti.

Nringarzzjak, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Sandro Schembri Adami.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Mr Speaker, quddiemna għandna Abbozz ta' Liġi li l-għan tiegħu hu li jemenda l-Att ta' l-1975 dwar iż-Żwieġ ta' l- 1975, kif sussegwentement ġie emendat fl-1981.

Dan sar biex kif qed jgħid il-Gvern fl- Abbozz, jagħti effett lill- Ftiehem li l-Gvern Nazzjonalista u l-Vatikan iffirmaw fit-3 ta' Frar rigward ir- rikonoxximent ta' żweġijiet Kattoliċi u ħwejjeġ oħra li għandhom x'jaqsmu ma' dan.

Il-Grupp Parlamentari Laburista diġa' esprima l- pożizzjoni tiegħu dwar dan b'mod ċar, konkret u mingħajr ekwivoku fi stqarrija li ħareġ fis-16 ta' Frar, 1993.

Aħna nsostnu dak li għidna, li dan l-Abbozz ta' Liġi u l- Ftehim jikkostitwixxu pass lura u 'l quddiem ikolli l-opportunita' li ngħid għaliex.

Jien naqbel ma' l-idea li dan Abbozz ta' Liġi fih innifsu huwa anakroniżmu, fih irrelevanzi, kif ukoll jista' jkollu b'effetti perikolużi.

Jiena nemmen li dan l-Abbozz ta' Liġi se joħloq aktar problemi milli fil-fatt se jsolvi.

Jista' jkun li l-Gvern għandu xi intenzjoni tajba, imma żgur li dak li fil-fatt se jiġri mhuwiex eżattament dak li jrid il-Gvern.

Aħna nħarsu lejn l- Att ta' 1975 bħala milestone, għaliex dak iż-żmien bdejna naraw id-distinzjoni, li kienet bdiet teżisti anke f'ċerti pajjiżi moderni tal-Punent, bejn il-ħajja ċivili u dik reliġjuża, li huma oqsma importanti tas-soċjeta' u awtonomi fit-tmexxija ta' ħwejjiġhom.

Għalhekk forsi llum huwa tajjeb li wieħed jistaqsi x'inhuma l- parametri li fihom il-Knisja tista' tiġġestixxi, x'inhi s- sovranita' tagħha, x'inhuma l- parametri li fih għandu jaħdem l-Istat u safejn jista' l-Istat jidħol fi ftehim mal-Knisja?

Irrid ngħid li sa l-1975, kif qal l- Onor. Ugo Mifsud Bonnici u kif nafu lkoll, iż-żwieġ kien ġie regolat mil- Liġi Kanonika.

Sa l-l975 il-Qrati tagħna dejjem ħarsu lejn il-forma u r- rekwiżiti tal-validita' taż- żwieġ skond id- dispożizzjonijiet tal-liġi Kanonika, li kienet il-liġi ta' Malta.

Fil-fatt qabel l-l975 iż-żwieġ f'Malta kien regolat mid-dritt kanoniku, u l- każijiet kollha ta' nullita' kienu jkunu deċiżi mit- Tribunali Ekkleżjastiċi meta għallinqas waħda mill- partijiet li se tiżżewweġ kienet tkun membru tal-Knisja Kattolika.

L-Onor.

Mintoff semma mill- medjuevu.

Din kienet il- pożizzjoni f'Malta fl-1563, sa mill-Konċilju ta' Trento.

Meta fl-l975 il-Partit Laburista fil-Gvern ħass li għandu jintroduċi l-Liġi taż- Żwieġ Ċivili u dan kien għamlu fi żmien meta mhux veru li kulħadd kien jaqbel ma' dan.

Esponenti tal-Partit Nazzjonalista nkluż Monsinjur Sapiano kienu qalu kontra dan.

(Interruzzjonijiet) Jien ma nterrompejt lil ħadd.

"The Times" dak iż- żmien tat stampa ta' kif kienet is-sitwazzjoni:

"It was a situation in which marriage was indispensably tied up to religious persuasion.

It was clear that such a situation did not provide for a reality that was rapidly gaining recognition, namely the possibility of persons professing no particular religion wanting to marry in Malta.

It also left helpless all those who though professing a religion were unable or unwilling to undertake marriage in the form required by their religion ..."

Kemm kien għaqli l-Labour Party dak inhar.

"... whenever such persons wanted to celebrate marriage in Malta.".

Imbagħad jittratta dwar l-idea tal-pluraliżmu u jagħmel referenza:

"To a small extent United Kingdom Foreign Marriage Act which authorised the Governor or his deputy to celebarate marriages solved the problem.".

Imma dak inhar dik ma kenitx soluzzjoni u aħna ddeċidejna li nagħmlu liġi li fil-fatt saret fil-5 ta' Awissu, 1975, biex tirregola ż-żweġijiet u materji oħra li għandhom x'jaqsmu ma' dan.

L-iskop ta' din il-liġi kien li nipprovdu għal sitwazzjoni tad-dritt ċivili u, man mano din daħlet fis- seħħ.

Sussegwentement fl-1981 il-liġi ġiet emendata u l-grounds li introduċejna kienu joqorbu ħafna lejn il-prinċipji li abbażi tagħhom takkwista n- nullita' mill-Knisja, għax l- emendi li għamilna kienu bbażati fuq id-dritt Kanoniku.

Jiġifieri mhux sewwa li jipprovaw jagħtu l-impressjoni li aħna qisna xi partit kontra l-Knisja u li rridu nagħmlu xi kruċjata kontra l-Knisja, għax din m'hijiex l-intenzjoni tagħna.

L- intenzjoni tagħna hija li l-affarijiet ngħiduhom kif inhuma, kif inħossu u kif inhu l-aħjar fl-interess nazzjonali.

Id-dritt Kanoniku dak iż- żmien kien jirregola r- rekwiżiti taż-żweġijiet validi fejn jidħol il-kunsens tal- partijiet, u abbażi ta' dan konna għamilna l-emendi ta' l- 1981 fejn bdejna nirrikonoxxu bħala persuasive id- deċiżjonijiet li kien jagħti t- Tribunal Ekklesjastiku, fis- sens li meta kont iġġib sentenza mingħand it-Tribunal Ekklesjastiku, il-qrati tagħna kienu jagħtuha ċerta cognisance.

Quddiem din is- sitwazzjoni, il-Partit Laburista jara li dan l-Abbozz ta' Liġi qiegħed iqanqal ħafna oġġezzjonijiet serji ta' natura kostituzzjonali.

MR SPEAKER: Ippermettili ninterrompik, Onorevoli.

Sar il-ħin.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Jekk jogħġbok, nibqa' in possession.

MR SPEAKER: Sar il-ħin.

Aġġornament.

Fid-9.00 p.m. d-diskussjoni ġiet interrotta u baqgħet aġġornata.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Nipproponi l-Aġġornament tal- Kamra għal nhar it-Tlieta, 23 ta' Frar, fis-6.00 p.m b'din l- Agenda:

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar iż-Żwieġ - it- Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il- Meetings Pubbliċi - it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar ir- Ratifika tal-Liġi tal- Baħar - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Karti ta' l- Identita' - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Edukazzjoni - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jħassar l-Att dwar it-Taxxa tal- Mewt u tad-Donazzjoni - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Iżvilupp Industrijali - it-Tieni Qari; u

Abbozz ta' Liġi dwar Kunsilli Lokali - it-Tieni Qari.

MR SPEAKER: Grazzi.

Hemm iktar rimarki jekk jogħġobkom?

Il-Ministru għall-Ambjent.

ONOR.

MICHAEL FALZON: Mr Speaker, ftit iktar minn sena ilu daħlet fis- seħħ parti kbira mil-liġi li biha twaqqfet il-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma.

Kif jidher ċar mil-liġi li biha twaqqfet din il-Korporazzjoni, huwa dover tal-Korporazzjoni li tara x'inhuma r-riżorsi ta' l-ilma naturali tagħna u l-bżonnijiet tal-pajjiż sabiex il-pajjiż ikollu provvista adegwata ta' ilma.

Il-problema ta' l-ilma kienet minn dejjem, peress li pajjiżna huwa żgħir a paragun tal-popolazzjoni li għandu.

Kulħadd jaf x'inhi s- sitwazzjoni ġeografika u l- klima ta' pajjiżna u kważi tradizzjonalment kellna din il- problema.

Meta aħna waqqafna l-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma ridna li din il- Korporazzjoni jkollha anke bil- liġi d-dover li tagħmel assessment tar-riżorsi naturali ta' l-ilma li għandna, partikolarment ukoll ir-riżorsi ta' l-ilma li huma magħrufin bħala l-water table jew l- underground water.

Fil-fatt il-liġi li twaqqaf il- Korporazzjoni għas-servizzi ta' l-Ilma tipprovdi u tispeċifika illi kull liċenzja, kull arranġament u kull permess li kien hawn fil-pajjiż biex individwu, hu min hu jiġbed l- ilma minn underground sources kellhom jiskadu fil-31 ta' Diċembru tas-sena meta din il- liġi tkun daħlet fis- seħħ.

Il- liġi bdiet fis-seħħ f'Jannar, 1992 u allura kull liċenzja, kull permess u kull arranġament li seta' kien hemm biex individwi jiġbdu l-ilma minn ġo l-art, jiġifieri to extract water u jipproduċu l-ilma minn ġo l- art, minn spieri u affarijiet oħra, dawn skadew fil-31 ta' Diċembru li għadda.

Kif kulħadd jaf, il-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma ħarġet avviż fejn avżat lil kulħadd li dawn l-arranġamenti, il-permessi u l- liċenzji skadew skond il-liġi u kull min għandu xi interess li jkollu permess biex jiġbed l-ilma mill-art, kien se jingħata sa' l-aħħar ta' Frar biex javża u jirreġistra t-talba tiegħu mal- Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma.

Fil-fatt nista' ngħid li dan l-aħħar il-Korporazzjoni ddeċidiet - u din trid tidher fil-gazzetti - li din id-data tiġi estiża sa l-aħħar ta' Marzu biex min għadu m'għamilx l-applikazzjoni, jkollu żmien biżżejjed biex jagħmilha.

Mr Speaker, jiddispjaċini ngħid li b'riżultat ta' dan il-pass, beda jingħad ċertu għajdut u bdiet titmexxa l-kelma li l- Gvern kien beħsiebu jagħmel meters lil nies li jiġbdu l- ilma għal skopijiet agrikoli, jiġifieri għall-bdiewa.

Uħud minn dawn in-nies u l- antenati tagħhom ilhom żmien twil u anke għal mijiet ta' snin jiġbdu l- ilma biex isaqqu.

Sfortunatament kien hawn min, biex jagħmel ftit propaganda irħisa kontra l-Gvern, beda jmexxi l- kelma li issa l-Gvern se jibda jagħmel metering ta' l-ilma u se jiċċarġja l-flus lill-bdiewa talli qegħdin jiġbdu l-ilma mill-water table.

Hawn irrid niġbed l-attenzjoni ta' kulħadd li dan m'hu minnu xejn.

Pero' wieħed irid japprezza li l- Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma għandha d-dover li tagħmel assessment biex tkun taf kemm fil-fatt qiegħed jinġibed ilma mill- underground table, mhux biss għal skopijiet agrikoli, imma anke għal skopijiet oħra.

Kif qed ngħid, dan m'għandu x'jaqsam xejn ma' l- ispekulazzjoni li ġiet ivvintata li se jintalab xi ħlas.

Mr Speaker, dan huwa biss - u jiddispjaċini imma se jkolli nuża kelma li jien qatt ma wżajt, pero' ntużat ħafna mill-Oppożizzjoni meta kienet fil-gvern - tixwix u m'hemmx kelma oħra għalih.

Aħna qegħdin ngħidu - u nagħti l- kelma tiegħi bħala Ministru - li fil-każ ta' bdiewa bona fide, bdiewa illi qegħdin jiġbdu l-ilma u se jibqgħu jiġbdu l-ilma għal skopijiet ta' agrikoltura mhux għal skopijiet oħra iżda ta' irrigazzjoni, dawn se jibqgħu jiġbdu l-ilma kif kienu u żgur illi m'għandna l-ebda ħsieb jew intenzjoni li l-Gvern jibda jiċċarġja l-flus għall-ilma lil dawn in-nies.

Pero', filwaqt li ngħidu dan, kulħadd irid jifhem u japprezza li l- Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma għandha l-obbligu li tkun taf min qed jiġbed u minn fejn qed jinġibed dan l-ilma u għandha wkoll l-obbligu li tikkontrolla, għaliex wieħed irid jgħid illi hemm min qed jieħu minn dan l- ilma mhux għal skopijiet agrikoli imma anke għal skopijiet kummerċjali.

L- assigurazzjoni għamiltha u nibqa' nagħmilha biss għall- bdiewa bona fide li jiġbdu l- ilma għal skopijiet ta' irrigazzjoni, u ovvjament ma qed nagħmilha għal ħadd iktar.

Pero', żgur li l-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma għandha l-obbligu li tara fejn u kif wieħed qiegħed jiġbed minn dan l-ilma.

Mr Speaker, jiddispjaċini ngħid f'nofs dawn l-affarijiet li qed insemmi, li membru ta' din il-Kamra, l-Onor.

Evarist Bartolo dan l-aħħar bagħat bil- posta tal-Kamra tar- Rappreżentanti leaflet ta' propaganda - jien hekk ngħidilha - fuq letterhead tal-Parlament iffirmata minnu.

Għalhekk nitlob il-permess biex inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja ta' din il- leaflet u anke ta' l-envelope - ovvjament ħassart l-isem għal raġunijiet ovvji.

MR SPEAKER: Hawn il-permess?

(Onor. Membri: Iva) Il-permess ingħata

ONOR.

MICHAEL FALZON: Inqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra:

Leaflet mibgħuta mill- Onor. Evarist Bartolo intitolata "Għalfejn għandhom ibatu iżjed il- bdiewa?" fuq karta u envelope tal-Parlament.

F'din il-leaflet hemm, bl-iktar mod ċar, attentat biex isir attakk kontra l- politika ta' dan il-Gvern f'dak li għandhom x'jaqsmu l-bdiewa u l-aħħar paragrafu jgħid:

"Sa l-aħħar ta' Frar, il- bdiewa ġew ordnati jirreġistraw kull spiera li għandhom.

Diġa' qed jingħad li 'l quddiem il- bdiewa se jiġu ordnati jwaħħlu meter ma' kull spiera u iżjed 'l quddiem il-bdiewa se jkollhom iħallsu ta' l-ilma li jtellgħu mill-ispiera li ħafna minnhom ħaffru huma stess b'ħafna spejjeż u problemi."

U jien ngħid li kieku l-Onor.

Evarist Bartolo kien in bona fide kulma kellu jagħmel kienet mistoqsija fil-Parlament u kien ikollu r-risposta ċara li m'għandna l-ebda intenzjoni li noqogħdu nagħmlu l-meters u nġiegħlu lill- bdiewa jħallsu ta' l-ilma li ilhom jiġbdu mijiet ta' snin biex jirrigaw ir- raba' tagħhom.

U jiena ngħid li meta mhux sewwa bidwi jirċievi envelope li fuqu jkollu t-timbru tal-Gvern ta' Malta - għalkemm ikun hemm ukoll it- timbru tal-House of Representatives u l-inizjali ta' l-Onor.

Bartolo - u ġo dan l-envelope isib karta bil-kliem "Kamra tad-Deputati " u bl-arma ta' Malta, u mbagħad jaqra xi ħaġa li għalija hija ċara daqs il-kristall li hija biċċa propaganda rħisa kontra l- Gvern ...

Għaliex għalkemm hemm affarijiet oħra li forsi ma nidħolx fihom jien, dawn jirrigwardaw lill- Ministri sħabi li huma responsabbli mill-Agrikoltura, u mill- permessi ta' l-importazzjoni.

Intqal li jekk Malta tidħol fis-Suq Komuni, dan ikun ifisser li f'Malta jidħol frott minn Sqallija u Spanja, u propaganda simili.

Meta fuq dan il-fuljett il-bidwi jaqra li jingħad li 'l quddiem se jibda jħallas ta' l-ilma li jtella' mill-ispiera meta dan m'hu veru xejn ...

Fil-fatt kien hemm miktub li "qed jingħad" jiġifieri mhux li dan huwa fatt. Pero' jien ngħid li meta l-Onor.

Bartolo jibgħat ittra fuq letterhead tal-House of Representatives f'envelope bl-arma tal-Gvern u b'leaflet propagandistika qiegħed jeċċedi kull etika għaliex qiegħed jipprova jidħak bin-nies u jinganna lin-nies u jipprova jagħti lil wieħed x'jifhem xi ħaġa li mhijiex minnha.

Ħafna mill-Membri ta' l-Oppożizzjoni, meta nagħtihom ir-risposta għal mistoqsijiet parlamentari li jkunu għamlu lili jagħmlu kopji tagħhom u jibagħtuhom lill- kostitwenti tagħhom li jkunu staqsew id-domanda.

Jien mhux qed nikkritakahom.

Jagħmlu sew.

Meta jien kont fl-Oppożizzjoni kont nagħmel hekk wkoll.

Mhux qed ngħid li Membri ta' l- Oppożizzjoni ma għandhomx jużaw dak li jagħmlu hawn fil- Parlament u l-faċilita' tal- posta li għandhom biex jinformaw lill- kostitwenti tagħhom dwar il-ħidma tagħhom u x'qed jagħmlu ġewwa l- Parlament.

Dawn għandhom kull dritt li jagħmlu dan għax huwa parti mid- dover tal-Membri tal- Parlament u jien naċċettah.

Ġieli jiġu nies għandi li jkunu rċevew xi karta mingħand it- tali u jgħiduli biex nispjegalhom x'inhi.

Jien ngħidilhom li l-Onor.

Interpellant ikun għamel xi mistoqsija parlamentari u bagħtilhom kopja tagħha.

S'hemmhekk ma ġara xejn għax dan kellu kull dritt jagħmel hekk, pero' f'dan il-każ m'mhijiex xi ħaġa li ġrat fil- Parlament.

Dan il-Membru kiteb speech ta' żewġ minuti kontra l- politika tal-Gvern, għamel allegazzjonijiet li fil- każ ta' l-ilma huma assolutament infondati u inventati - almenu seta' kieku ried jiċċekkja x'inhuma l-fatti billi kien jagħmilli mistoqsijiet - u abbuża bl- iktar mod sfaċċat mill- faċilita' li għandu bħala Membru tal-Parlament.

Għax kif diġa' għidt, meta bidwi jirċievi xi ħaġa bħal din, jaħsibha xi ħaġa offiċjali u li xi ħadd qed jagħtih notice li se jibdew jiċċarġjawh ta' l- ilma.

Mr Speaker, jiena d- drittijiet tal-Membri tal- Parlament ġeluż għalihom.

Jiena kont fl-Oppożizzjoni u naf li meta tkun fl-Oppożizzjoni ħafna drabi ftit għandek azzjonijiet x'tagħmel.

Waħda minnhom importanti hija li tagħmel mistoqsijiet - waħda mill- affarijiet li niġġieled fuqha fil-Ministeru tiegħi għax il- mistoqsijiet li jsiru nkun irrid inweġibhom - pero' f'dan il-każ, fl-opinjoni tiegħi l- Onor. Bartolo eċċeda l-etika, eċċeda d-dritt li għandu li juża l-arma tal-Kamra tad- Deputati u l-posta tal-Kamra tad-Deputati għaliex poġġa ġo din il-posta affarijiet li m'għandhom x'jaqsmu xejn max- xogħol tiegħu fil-Parlament u oltre minn hekk għamel xi ħaġa li tinganna n-nies.

Mr Speaker, jiena poġġejtha fuq il- Mejda tal-Kamra apposta u nitolbok tinvestigha għax mhuwiex sew li jsiru dawn l- affarijiet.

Dan iġibni għal ħafna affarijiet oħra għax illum kulħadd jitkellem fuq l- etika, fuq kif għandhom isiru sew l-affarijiet u kif għandna nimxu ma' xulxin, u jiena jiddispjaċini ngħid illi l- Onor. Bartolo meta jagħmel dawn l-affarijiet assolutament qed juri li bil-paroli ngħidu ħafna affarijiet imma mbagħad bil- fatti nabbużaw b'dawn l- affarijiet biex ningannaw lin- nies.

Mr Speaker, nappellalek bl-ikbar serjeta' li tinvestiga dan il-każ li jiena qiegħed insemmi.

Grazzi ħafna.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Mario Galea.

ONOR.

MARIO GALEA: Mr Speaker, tul il-ġimgħat li għaddew l-Oppożizzjoni ħadet vantaġġ b'mod irresponsabbli minn dak li qed jiġri fl-Italja bħalissa u qed jipprovaw idaħħluha f'moħħ il-poplu li f'Malta għaddejjin xi speċi ta' tangenti.

Jidhirli li l-Onor.

George Vella f'Aġġornament qal li qed isiru proġetti f'Malta u ta l-impressjoni li qed jitħallsu tangenti biex il- Partit Nazzjonalista jkun jista' jiffinanzja mhux biss il-kampanja tiegħu imma l- organizzazzjoni li għandu.

Qalu li l-Partit Nazzjonalista għandu ħafna ħaddiema full- time, semmew il-kampanja elettorali li għamel il- Partit fl-aħħar elezzjoni.

Tkellmu dwar kampanja li huma qed igħidu li l- Partit se jagħmel għall-kunsilli lokali, u waslu għall-konklużjoni faċli li għaliex fl-Italja ssemmew xi nies li l-kumpanniji tagħhomħadu xi proġetti f'Malta u qed jiġu nvestigati dwar it- tangenti, allura skond huma f'Malta qed iħallsu t-tangenti u t-tangenti qed imorru għall- Partit Nazzjonalista.

Kumbinazzjoni qabel ġejt kont qed nisma' l-RTK, u kien hemm l-Onor.

Vella u Dr Austin Gatt, Segretarju Ġenerali tal-Partit Nazzjonalista jitkellmu proprju fuq din l-issue.

Darba minnhom qalu li jafu meta sar kuntatt ma' xi nies involuti fit-tangenti mill-Partit Nazzjonalista.

Kien hawn l- Onor. Richard Muscat u qalilhom biex isemmu l- isem jekk jafu min.

Qalulu li ma kienx il- waqt.

Wara kellhom diversi sfidi min-naħa tal-Partit Nazzjonalista biex isemmu l- ismijiet, u dawn ma semmewhomx.

Dan hu nuqqas - biex inkompli ma' dak li qal l-Onor.

Michael Falzon - ta' etika u abbuż mill-privileġġ.

Għaliex huwa faċli ħafna li jien bħalissa nibda ngħid li jiġi f'moħħi peress li għandi l-immunita'.

Nista' nibda nallega li l- Partit Soċjalista qed jieħu l- flus minn xi tangenti li qed isiru.

L-immunita' qegħda biex naqdu dmirna b'mod responsabbli mingħajr tfixkil imma hu abbuż li tuża din l- immunita' biex taqbad u titfa' t-tajn.

L-Onor.

Vella semma Federici fl-Italja, u li qed isiru investigazzjonijiet dwar xi power station li saret.

Din il- kumpannija ħadet xi xogħol fil-power station ta' Delimara, allura pprovaw jagħtu l- impressjoni li l-Partit Nazzjonalista qed jiffinanzja l- organizzazzjoni tiegħu mill- power station.

Nerġa' nistieden lill-Onor.

Vella biex ikun responsabbli u jkun denju li jissejjaħ Onorevoli billi jsemmi l-ismijiet.

Għandu sfida ċara biex issemmi l- ismijiet jekk jaf xi Deputat, Ministru, Segretarju Parlamentari, xi uffiċjal tal- Partit jew xi ħadd fil-partit li ħa xi forma ta' flus għall- kuntratti li saru bħala kumpens.

S'issa għadhom ma semmew lil ħadd.

Din l- allegazzjoni qed tagħmel ħsara mhux lill-Partit Nazzjonalista iżda aktar minn hekk qed tagħmel ħsara lill-istituzzjoni politika ta' pajjiżna.

Dawn qisu hemm xi ħadd mill-ġara li huwa marid, u inti tmur għand ta' ħdejh u tgħidlu joqgħod attent li ma tmurx taqbdu l- istess marda, u allura ġġennu.

U dawn hekk qed jagħmlu.

Dawn jafu li bħalissa kulħadd qed jitkellem dwar il-kriżi politika fl-Italja u jafu li l- poplu Malti kontinwament huwa bbumbardjat - u din hija ħaġa tajba - bl-aħbarijiet dwar dak li qed jiġri fl-Italja.

U allura ddeċidew li din hija issue tajba biex lill-poplu jipprovaw idaħħlulu f'moħħu li għaddejjin xi tanġenti li qed jispiċċaw għand il-Partit Nazzjonalista.

Ovvjament dawn kontinwament qegħdin joqogħdu attenti li jagħmlu akkużi ġeneriċi biex filwaqt li jipprovaw iħammġu lil kulħadd, ma jidentifikaw lil ħadd.

Din il-kampanja issa ilha għaddejja ġimgħat u mill- attitudni li qed jieħdu donnha se tkompli anke fil-ġranet li ġejjin.

Din hija wkoll irresponsabbilta'.

Waħda mill-problemi li qed tiffaċċja kull istituzzjoni politika - mhux f'pajjiżna biss imma kullimkien - hija n- nuqqas ta' fiduċja tan-nies.

Jien naħseb li kull wieħed minna għandu d- dover li jipprova jara x'inhi l-problema u bl-għemil tiegħu u b'dak li jgħid jipprova jkun responsabbli u ma jkomplix jiġġenera din l-idea.

Sfortunatament pero' l- Oppożizzjoni mhijiex tagħti kontribut f'din id- direzzjoni imma qed tkompli bl-allegazzjonijiet infondati tagħha tiġġenera din l-idea biex il- poplu jitlef il-fiduċja fl- istituzzjoni politika ta' pajjiżna.

Jien nittama li dan il-Parlament ma jispiċċax bħala arena fejn għandek iż-żewġ naħat li jwaddbu t-tajn lil xulxin.

Il-Partit Nazzjonalista qiegħed attent ħafna li ma jaqax f'din in-nasba li noqogħdu nitfgħu t-tajn.

Biss, naħseb li huwa importanti ħafna li kull wieħed minna b'dak li jgħid u b'dak li jagħmel ma jkomplix joħloq din l-idea.

Jekk l- Onor. Vella u sħabu għandhom xi informazzjoni dwar xi korruzzjoni jew dwar xi tanġenti, ikunu kompliċi jekk dawn il-fatti ma jperċuhomx.

Imma tperreċ il-fatti mhux billi tagħmel allegazzjonijiet ġeneriċi, imma billi ssemmi l- ismijiet u tagħmel akkużi diretti.

Fost affarijiet oħra, dawn issa qalu li l-Partit Nazzjonalista nefaq Lm2 miljun biex għamel il-kampanja elettorali tiegħu fl-aħħar elezzjoni u qalu li dawn il- flus bilfors ġew min xi flus li tħallsu f'forma ta' tanġenti.

U llum waqt li kien ma' Dr Austin Gatt fuq l-RTK, l-Onor.

George Vella qal li qabel iż-żewġ partiti jitkellmu flimkien fuq il-finanzjament tal-Partit, il-Partit Nazzjonalista l-ewwel għandu jippubblika l-accounts tal-flus li ntnefqu ħalli jikkonvinċih li ma ntnefqux Lm2 miljun.

Jien m'inix avukat imma meta xi ħadd jiġi akkużat quddiem il- Qorti, il-prosekuzzjoni trid tipprova l-akkuża tagħha.

Iżda dawn le.

Dawn l-ewwel tefgħu akkuża li l- Partit Nazzjonalista nefaq Lm2 miljun fil- kampanja elettorali u issa jridu li l-Partit Nazzjonalista jikkonvinċihom li mhux veru nefaq Lm2 miljun.

Jien nittama li meta l-Onor.

Vella jew sħabu għamlu l-akkuża u qalu li aħna nfaqna Lm2 miljun fil-kampanja elettorali - u rrid ngħid li din hija gidba faħxija - nittama li dawn kellhom xi fatti f'idejhom u issa sta għalihom li jippubblikaw il- fatti li suppost għandhom u jgħidu fejn infaqna Lm2 miljun.

Jien nistedinhom biex fil- ġranet li ġejjin, dawn igħidu kif wasslu għal din iċ-ċifra jew inkella jkollhom id-diċenza li jirtirawha u jgħidu li kienu qed jiċċajtaw.

F'dan il-pajjiż aħna drajnih iċ-ċajt tagħhom u niftakruh iċ-ċajt fuq it- televisions tal-kulur.

Dawn jiċċawtaw anke fil-politika.

Kulħadd jaf kif tħallsu t- tangenti fi żmenijiet l- imgħoddija.

Per eżempju, fl- opinjoni miżera tiegħi - għax jien ili sena biss fil- Parlament u għalhekk għadni qed nitgħallem - naħseb li meta tkun fil-gvern u tieħu proprjeta' ta' l-Istat bil-kera miżera ta' 6c kuljum għall- partit tiegħek, dan huwa tangenti wkoll għax il-Gvern jiffavorixxi l-partit tiegħu stess bi flus il-poplu.

Meta xi wħud wettqu l-vjolenza fiż- Żejtun, għalqu t-toroq, itterrorizzaw in-nies u wara marru l-bank biex jieħdu self ta' eluf kbar ta' liri mingħajr ebda garanzija dawn ukoll huma tanġenti.

Dawn huma l-vera tangenti għax dawn in-nies kriminali tħallsu talli wettqu l-vjolenza u l-bank taż-Żejtun għamluh qisu "take-away".

Fil- ġranet li għaddew, il-Kap ta' l-Oppożizzjoni l-Onor.

Alfred Sant qal frazi illi fl-opinjoni tiegħi hija tajba u f'postha u għalhekk għandna nemmnuha.

Huwa spiċċa d-diskors tiegħu - li kien qed jagħmel fil- Federazzjoni ta' l-Industrija - billi qal li labour means business.

U labour means business fil-veru sens tal- kelma - kif qal ukoll Dr. Austin Gatt illejla - għaliex meta kienu fil-gvern għamlu ħafna business.

Dan narawh mill-kwestjoni tal-proprjeta', mill-kwestjoni tal-flus li sellfu, mill-famuża kwestjoni ta' l-artijiet f'St. Andrews u mill-mod kif il-Malta Shipbuilding ħadet il-post tagħhom u huma spiċċaw ħadu art li tiswa miljuni kbar ta' liri.

Jiena sinċerament nappella li jekk l-Oppożizzjoni għandha xi informazzjoni dwar flus li tħallsu f'forma ta' tangenti isemmu l- ismijiet.

Ilejla l- Onor. Vella waqt programm fuq l-istazzjon tar-radju RTK stieden lil Dr. Austin Gatt sabiex jieħu affidafit li dawn in-nies li qed jissemmew fit- tangenti ma tawx flus lill- Partit Nazzjonalista.

Dr. Austin Gatt laqa' l-isfida tiegħu u qallu li kif jispiċċaw minn fuq il- programm, huwa lest li jmur miegħu u jieħu affidavit li kemm ilu Segretarju Generali tal-Partit hu, ma ġew ebda flus minn barra għall-Partit u ma tħallsu ebda flus minn dawn il-persuni li huma investigati fl-Italja.

Jien ma nafx jekk marrux jieħdu l-affidavit għaliex dawn kontinwament jisfidaw imbagħad meta tilqagħlhom l-isfida, jagħmlu preconditions u jirtiraw l-isfida tagħhom.

Jiena personalment qed nara bidla fl-Onor.

Vella għaliex lill-Onor.

Vella niftakru jitkellem mod ieħor.

Niftakru - kif qallu wkoll Dr. Austin Gatt illejla - fi żmien meta ma kienx jidħol fil-każin Laburista taż-Żejtun għaliex kien jikkritika bil-miftuħ il- vjolenza fiż-żejtun u llum jiġi hawn jikkritika lill-Gvern għaliex meta kien hemm it-tieġ tal-familja Abdilla ntbagħtu l- pulizija ta' l-SAG.

Jiġifieri issa donnu mhux qed jikkritika l-vjolenza imma qed jikkritika l- forzi ta' l-ordni li marru ż- Żejtun biex jikkontrollaw il- vjolenza.

Niftakar żmenijiet meta l-Onor.

Vella kien jitkellem b'aktar serjeta'.

Sena ilu daħal biex ibiddel lill-Partit u minflok biddel lill-Partit, il- Partit biddel lilu għaliex illum qed jiġi hawn u jagħmel ċerti allegazzjonijiet.

Il-ġimgħa l- oħra għamel aġġornament fuq stqarrija li ħriġt jien fil- kariga tiegħi ta' Direttur Informazzjoni u qagħad jagħmel ħafna referenzi personali.

Jien bħala Membru Parlamentari - u mhux bħala Direttur Informazzjoni tal-Partit, għax kieku ma kontx nuża l- Parlament, imma kont nuża mezzi oħrajn - sinċerament nappellalu għax naħseb li bl- allegazzjonijiet li qed jagħmel mhux lill-Paritti qed jagħmel ħsara imma lill-istituzzjoni politika f'pajjiżna - biex jekk verament għandu xi provi u qed jibbaża dak li qed jgħid fuq fatti, isemmi l-ismijiet.

Jekk jaf b'xi nies, Deputati, Ministri, Membri Parlamentari jew uffiċjali tal-Partit, li ħadu xi flus li jistgħu jissejħu tangenti ikollu l- kuraġġ li jsemmi l- ismijiet.

Inkella jagħmel pjaċir lilu nnifsu, lill-Partit tiegħu u lill- istituzzjoni politika f'pajjiżna u ma joqgħodx juża l-immunita' parlamentari biex jagħmel akkużi ġeneriċi.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal nhar it-Tlieta, 23 ta' Frar, fis-6.00 p.m. bl-agenda kif kommunikata mill-Prim Ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il- mistoqsija.

MISTOQSIJIET IMWIEĠBA BIL-MIKTUB

Qrati,Riforma schs,Qrati,Riforma fenj,Qrati,Riforma QRATI - RIFORMA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Fiex kienu jikkonsistu r-riformi li ntqal li l-Gvern għamel fl-uffiċċju ta' l-Avukat Ġenerali u fl- Amministrazzjoni tal-Qrati?

ONOR.

JOE FENECH: Meta ħadt f'idejja l-Ministeru tal- Ġustizzja ordnajt studju dwar it-tqassim tax-xogħol u amministrazzjoni fl-ufficcju ta' l- Avukat Ġenerali.

Dan l- istudju issa ġie konkluż u hemm pjan ta' struttura ġdid ta' kif f'dan l-ufficcju ix-xogħol jitqassam f'erba taqsimiet, waħda kkoncernata fuq prosekuzzjonijiet kriminali, oħra b'litigazzjoni civili u kostituzzjonali, sezzjoni ta' drafting u ricerka u l-aħħar waħda dwar trattati u kooperazzjoni internazzjonali.

Dan il-pjan jaħseb biex jitħaffu proceduri kriminali u tingħata l-assistenza aktar meħtieġa fil- prosekuzzjonijiet quddiem il-Qrati Inferjuri, il- farming out ta' certi kawżi ta' ġbir ta' krediti tal-Gvern, u biex tkun tista' ssir il- kooperazzjoni meħtieġa fil- qasam internazzjonali f'dak li jirrigwarda trattati u t- traduzzjoni tagħhom fejn applikabbli fil-liġijiet domestici u f'dak li hu il-kamp kriminali kif ukoll civili, specjalment f'kawżi ta' child abduction.

Il-pjan jinvolvi l- mili tal-11-il vakanza ta' avukati li hemm nieqsa fl- ufficcju ta' l-avukat ġenerali, b'avukati ta' esperjenza jew li għandhom potenzjal qawwi kif inhi fit-traduzzjoni ta' l- ufficcju ta' l-avukat ġenerali.

Ir-recruitment se jsir meta jiġu ffinalizzati l- kondizzjonijiet ġodda u salarji ġodda (inkluż strutturi, beneficcji, skemi ta' continuous training etc) biex b'hekk l-aħjar elementi jkunu jistgħu jiġu mħajjra.

Dawn kważi tlestew u malli jsir hekk, ikun jista' jiġi implimentat il-pjan ta' riforma.

Inħasset il-ħtieġa wkoll li jinstabu premises ġodda il- Belt, vicin il- qrati għall- ufficcju ta' l-avukat ġenerali biex dan ikun jista' jopera minn ufficcju aktar akkoljenti u funzjonali.

Tlestew il- pjanti u ġie individwat sit li dwaru qed isir l-istudju meħtieġ.

Is-somma meħtieġa ġiet ivvotata fl-aħħar estimi ġenerali.

Fejn jirrigwarda il-Qorti l- ewwel ħaġa li saret minn Marzu, 1992 'il quddiem kien li nbeda proċess sabiex jiġu ddentifikati dawk in-nuqqasijiet ta' natura amministrattiva fl- amministrazzjoni tal-Qrati.

Punt importanti li ġie konstatat kien li ma kienx hemm biżżejjed decentralizzazzjoni tal-poter fil-parti amministrattiva fil-Qrati u għalhekk sar studju dwar riformi amministrattivi għal aktar efficjenza u sigurta' li bdew gradatament jiġu implimentati.

Għalhekk, ġie deciż li jimtlew tlett postijiet ta' Assistent Reġistratur, wieħed għal Qrati Inferjuri ta' Malta u ieħor għal Qrati ta' Għawdex.

Inħoloq post ieħor ta' Assistent Reġistratur li se jkun unikament responsabbli għall-amministrazzjoni tal- Qrati.

L-Assistent Reġistratur ta' Għawdex ġie nominat u għaż- żewġ Assistenti Reġistraturi ta' Malta ħareġ l-Avviż fil- Gazzetta tal-Gvern.

Ġie maħtur Library Assistant fil-Librerija tal-Qrati f'Malta.

Ġie deciż li postijiet importanti bħalma huma deputati Reġistraturi jiġi upgraded, kif ukoll sar complimenting exercise li qed jiġi implimentat biex il-postijiet kollha nieqsa jimtlew b'nies tajba dedikati għax-xogħol tal- Qorti.

Għal dan il-għan ħarġu u għadhom qed joħorġu calls for application għal mili ta' postijiet fid-diversi kategoriji minn messaġġiera, sa professional officers.

Qed isir studju biex issir emenda fil-liġi dwar l- assistenti ġudizzjarji biex wieħed jara kif fi struttura ġdida dawn jistgħu isiru postijiet permanenti integrati aktar fis-sistema ġudizzjarja.

B'hekk ikunu ta' assistenza diretta lill-Imħallef fir- ricerka u fil-ġudizzju proprju.

Beda jsir użu ta' l-annex, kemm għal Qorti tal-familja u għas-Sekond Awla kif ukoll għall-parti sostanzjali ta' l- amministrazzjoni.

L-istess il- Gvern qed jieħu passi biex ikabbar l-ispazju għall-użu tal-Qrati.

Barra minn dan tlestew mill- Law Reform Commission id- diversi emendi komprensivi suġġeriti għall-Kodici ta' Procedura Civili li għandhom jgħinu mhux ftit biex issir ġustizzja aktar malajr u tidher li qed issir.

Il- Kummissjoni bdiet taħdem ukoll fuq riformi komprensivi dwar l-istituti kollha tal-Kodici Civili kif ukoll biex tipprepara abbozz ta' liġi dwar l- arbitraġġ biex oltre li jħaffef ix-xogħol tal- Qrati ordinarji, jgħin biex Malta issir biż-żmien Centru reġjonali u internazzjonali importanti ta' Arbitraġġ.

Qed issir il-komputerizzazzjoni sħiħa tax-xogħol fil-Qorti u din tinsab fi stadju avvanzat, u proġettata li titlesta sa l-aħħar tas-sena d- dieħla.

Rigward il-Qrati ta' Għawdex, inħoloq post wieħed ta' Marixxall, tnejn ta' Purtier u tnejn oħra ta' Messaġġier tal- Qorti.

Il-Marixxall ta' Għawdex ġie nominat.

Il- proceduri għal mili tal- postjiet l-oħra mexjin ukoll.

Barra minn dan sar ħafna xogħol li rranġa l-ambjent tal-Qorti u qed jiġi studjat kif tista' tiżdied aktar l-efficjenza.

Universita',Kors fl-Agrikoltura schs,Universita',Kors fl-Agrikoltura mifu,Universita',Kors fl-Agrikoltura UNIVERSITA' - KORS FL- AGRIKOLTURA

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Meta ġie introdott il-kors fl- Agrikoltura fl- Universita' permezz ta' twaqqif ta' Istitut ta' l-Agrikoltura?

Kemm ilu sejjer dan il-kors?

Kemm hu n-numru ta' studenti?

Min huma l-lecturers?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Għad ma ġiex introdott kors fl- Agrikoltura, għalkemm qed isir studju biex dan jista' jinbeda.

Stabbilimenti ta' l-ikel,Levy schc,Stabbilimenti ta' l-ikel,Levy dalj,Stabbilimenti ta' l-ikel,Levy STABBILIMENTI TA' L-IKEL - LEVY

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Kemm daħħal il- Gvern mill-levy fuq l-ikel sena b'sena minn meta ġiet introdotta?

ONOR.

JOHN DALLI: It-taxxa fuq l-infiq li daħħal il-Gvern fuq servizzi mogħtija f'ristoranti hija kif murija hawn taħt:

1) Bejn is-16 ta' Lulju u l-31 ta' Dicembru 1990 - Lm566,289

2) Matul l-1991 - Lm1,103,724

3) Bejn l-1 ta' Jannar u l-31 ta' Awissu 1992 - Lm615,913

Avukati,Warrants schc,Avukati,Warrants fenj,Avukati,Warrants AVUKATI - WARRANTS

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Min huma dawk li għandhom il-warrant ta' Avukati iżda m'għandhomx LLD ta' Malta iżda għal xi raġuni jew oħra qed jipprattikaw jew għandhom id-dritt u l-fakulta' li jipprattikaw Malta?

ONOR.

JOE FENECH: Skond il- Kodici ta' Organizzazzjoni u Procedura Civili ħadd ma jista' jottjeni l-warrant ta' Avukat jekk ma jkollux il-grad akkademiku ta' Duttur tal-liġi skond id-dispożizzjonijiet ta' l-Istatut ta' l-Universita' ta' Malta.

Id-dispożizzjoni preżenti ġiet introdotta bl-Att XX ta' l-1968 li skond l- artikolu 4 tagħha hu ssalvagwardat id- dritt ta' dawk li kellhom warrant qabel il-bidu fis-seħħ ta' dak l-att fosthom ta' min seta', skond il-liġi kif kienet qabel, ikkwalifika għal warrant mhux għax kellu l-LLD iżda għax kien intitolat jeżercita bħala avukat fl- Ingilterra, l-Irlanda ta' fuq jew l-Iskozja.

Sa fejn hu magħruf dan kien jirrigwarda avukat wieħed biss.

Dip tas-Successjoni,Periti schc,Dip tas-Successjoni,Periti dalj,Dip tas-Successjoni,Periti DIPARTIMENT TAS-SUCCESSJONI - PERITI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Min huma l- periti kollha li huma mqabbdin mis-suċċessjoni biex jivvalutaw proprjeta' li tkun inbiegħet, u x'salarju għandhom kull wieħed?

ONOR.

JOHN DALLI: Il-periti mqabbda mid-Dipartiment tat- Taxxi Interni, Fergħa tas- Successjoni, biex jivvalutaw proprjeta' li tkun imbiegħet, għall-finijiet ta' l-Att dwar it-Taxxa fuq Dokumenti, huma dawn:

MALTA

Alex Buontempo Michael Busuttil Carmel Cacopardo Jos Degaetano Godwin Drago Albert Fenech Joseph Gerada Azzopardi Jos.

M. Jaccarini Carmel V Psaila Joseph Sultana Godfrey Vella

GĦAWDEX

Victor Bigeni Emanuel Vella Il-ħlas għal dan ix-xogħol huwa ta' Lm3 għal kull valutazzjoni.

Meta periti minn Malta jagħmlu dan ix-xogħol f'Għawdex il-ħlas ikun ta' Lm4 għal kull valutazzjoni u Lm5 għall-ispejjeż tal-vjaġġ.

Kunsill Nazzjonali taz-Zghazagh,Membri cilj,Kunsill Nazzjonali taz-Zghazagh,Membri frem,Kunsill Nazzjonali taz-Zghazagh,Membri KUNSILL NAZZJONALI TAŻ-ŻGĦAŻAGĦ - MEMBRI

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għaż-Żgħażagħ u Kultura: Jista' l-Ministru jwieġeb it-tieni parti tal- mistoqsija parlamentari tiegħi numru 3333 tas-7 ta' Lulju, 1992 li għadu ma weġibx?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Skond l-aħħar informazzjoni li għandi hemm 31 membru sħiħ u l1-il membru assocjat fil-Kunsill Nazzjonali taż-Żgħażagħ.

L-indirizzi ta' dawn, flimkien ma' l-ismijiet tal- Presidenti, tas- Segretarju Ġenerali fejn possibbli u n- numru ta' membri ta' kull għaqda, huma dawn:

Catholic Action Movement Male Section Catholic Institute, Floriana

President: Tonio Galea Segretarju: David Battistino Membri: 345

Christian Youth Community Flat 1 Brug 1 Triq l-1 ta' Mejju Feur-de-Lys BKR 09

President: Louisel Borg Segretarju: Membri: 28

Salesian Youth Oratory 20 Karm Galea Street Sliema

Director: Fr Paul Formosa SDB Membri: 258

Young Christian Workers 11 Pjazza Filippu Sciberras Floriana VLT15

President: Vivianne Mallia Segretarju: Janet Zammit Membri: 381

Kerygma Youth Section PO Box 1 Rabat

President: Tonio Briguglio Segretarju: Mario Fenech Caruana Membri: 381

Society for Christian Doctrine-Male Section Triq is-Salib tal-Marsa Blata l-Bajda

Direttur: Carmel Bezzina Membri: 800

University Students Catholic Movement Student House University of Malta Tal-Qroqq

Segretarju: Alan Zammit Membri: 300 Society for Christian Doctrine - Female Section Triq is-Salib tal-Marsa Blata l-Bajda

Segretarju: Rosa Schembri Membri: 520

Christian Life Communities Mount St Joseph Targa Gap Mosta MST 11

Contact Person: Claude Distefano

Diocesan Youth Commission 492/3 St. Joseph High Road Santa Venera HMR 18 President: B. Sammut Briffa Segretarju: Sandro Soler Membri:

Maltese Federation of Past Pupils of Don Bosco 10 St. John Bosco Street Sliema

President: Noel Camilleri Membri: 600

Cana Movement Catholic Institute Floriana

Contact Person: Raymond Caruana Membri: 20

Vennafal Crusaders Triq G. Grech Delicata Birkirkara

Segretarju: Joseph Cassar Membru: 240

Legion of Mary 278 St. Paul Street Valletta

Direttur: Carmel Aquilina Membri: 240

CATEGORY B: STUDENT MOVEMENTS

University Students Council Dar l-Istudent Universita' ta' Malta Tal-Qroqq

President: Louiselle Vassallo Segretarju: Suzanne Midolo Membri: All University Students

Catholic Youth Leaders Organisation St. Aloysius College Birkirkara

President: Theresa Cachia Segretarju: Rudolph Zammit Membri: 780

Lyceum Students Council Kumpless Liceo Superjuri Msida University Engineering Students Association University of Malta Tal-Qroqq Msida

Segretarju: Edward Gatt All Engineering Students

CATEGORY C: POLITICAL, TRADE UNION, AND EVIRON- MENTAL YOUTH ORGANISATIONS

Youth Movement of Free Trade Unions PO Box 467 Valletta

Contact Person: Kenneth Abela Membri: 7,500

Young Nature Friends c/o 138 Triq l-Antinni Mosta

President: John Mifsud Segretarju: Charles Marsh Membri: 1,000

Nationalist Party Youth Movement Nationalist Party Head Quarters Pieta'

President: Mario Muscat Segretarju: Paul Borg Olivier Membri: 5,000

Christian Democrat Students Universitay of Malta Tal-Qroqq Msida

President: Gordon Pisani Segretarju: Ian Formosa Membri: 500

Young Workers League of the General Workers Union Workers Memorial Building South Street Valletta

President: Michael Parnis Segretarju: Josephine Attard Sultana Membri: Approx: 1,000

Young Socialist League Il-Macina L-Isla

Segretarju: Michael Ellul

CATEGORY D: CULTURAL, SPORTS AND OTHER YOUTH MOVEMENTS

Youth Travel Circle 227 Merchants Street Valletta

President: Charles Sciberras Segretarju: Pauline Bezzina Membri: 250

The Scout Association Island Headquarters Floriana

Segretarju: Kenneth De Martino Membri: 1,745

Malta Youth Hostels Association 17, Triq tal-Borg Paola

Segretarju: Amanda Grech Membri: 1,970

Third World Group Marisio Triq l-Orsolini Guardamangia

Contact Person: Michael Gatt Membri: 95

Polisportive Giovanili Salesiane 10 St. John Bosco Street Sliema

Segretarju Nazzjonali: Bryan Magro Membri: 700

The Society of Maltese 224 Main Street Balzan

Segretarju: Joseph Borg Membri: 186 Youth for Exchange and Understanding Malta Merlin Sir Paul Boffa Avenue Paola

President: Annette Scerri Segretarju: Anna Maria Farrugia Membri: 46.

ASSOCIATE MEMBER ORGANISATIONS

CATEGORY A

Attard Youth Centre Church Square Attard BZN 02

Coordinator: Joe Azzopardi

Society of Franciscan Vocations 291 Triq San Pawl Valletta

Direttur: Fr. Noel Muscat Membri: 31

CATEGORY B

General Union of Palestinian Students 2 Vladimir Flats Triq Tal-Qroqq Msida

Contact Person: Hussein

CATEGORY C

Malta Ornithological Society Youth Section PO Box 498 Valletta

Segretarju: Ruth Sultana Membri: 300

ARBOR PO Box 9 Valletta CMR 01

President: Isabelle Camilleri Segretarju: Katia Glainville Membri: 280

CATEGORY D

Nigret Youth Club 46 Conception Street Zurrieq

Contact Person: Saviour Saliba Membri: 40

Siggiewi Brass Band and Social Club 19 Short Street Siġġiewi

Segretarju: Eusebio Stivala Membri: 200

National Student Travel Foundation 220 St. Paul Street Valletta

Segretarju: Francis Stivala Membri: 6800

MAC Productions 299 Rue D'Argens Gżira

President: Mario Camilleri Membri: 60

Physically Handicapped Rehabilitation Fund PHRF Centre Corradino Paola

Segretarju: Albert Bonnici Membri: 1,000

Association of Aircraft Enthusiasts PO Box 27 Malta International Airport Gudja

Segretarju: Robin Zammit Membri: 95

Skond l-istatut tal-Kunsill Nazzjonali taż-Żgħażagħ huwa meħtieġ biss l- isem ta' Contact Persons ta' l-għaqdiet affiljati u għaldaqstant mhux dejjem huwa pprovdut l-isem tal-President jew tas-Segretarju għax dan mhux mitlub mill-istatut.

Lanqas mhux mitlub mill- istatut in-numru ta' membri, għalhekk il-figuri dwar sħubija li jidhru, huma dawk kif ingħataw mill-għaqdiet.

Zghazagh,Uzu ta' kumplessi tal-Gvern cilj,Zghazagh,Uzu ta' kumplessi tal-Gvern frem,Zghazagh,Uzu ta' kumplessi tal-Gvern ŻGĦAŻAGĦ - UŻU TA' KUMPLESSI TAL-GVERN

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għaż-Żgħażagħ u Kultura: Jista' l-Ministru jgħid liema gruppi barranin matul l-1991 u l-1992 separatament użaw:

i) Il-hostels ta' Martin Luther King, St. Andrews;

ii) Il-kumpless turistiku White Rocks in konnessjoni ma skambji mit- Taqsima Żgħażagħ ma' żgħażagħ barranin?

Liema għaqdiet Maltin użaw l- istess żewġ kumplessi matul l- istess snin u għal liema attivitajiet?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Il- hostel ta' Martin Luther King ma taqax taħt ir- responsabbilta' ta' dan il-Ministeru u għalhekk ma nistax nagħti rendikont tal-gruppi kollha li ġew alloġġjati f'din il-hostel.

Minn naħa tal- Ministeru taż- Żgħażagħ u Kultura kellna għaxar gruppi residenti fiha, fosthom Ġermaniżi, Taljani, Ungeriżi, Lussemburgi, Irlandiżi, Russi u Belġjani.

Fil-Kumpless tal-White Rocks ġie alloġġjat grupp wieħed biss Taljan.

B'referenza għall-aħħar domanda ma nistax nagħti risposta minħabba li:-

1) Martin Luther King huwa taħt l-amministrazzjoni tad- Dipartiment ta' l- Edukazzjoni u

2) Il-Kumpless tal-White Rocks huwa taħt l-amministrazzjoni tas-Segretarju Parlamentari għat-Turiżmu.

Kumitat kontra d-Droga fl-Isport cilj,Kumitat kontra d-Droga fl-Isport frem,Kumitat kontra d-Droga fl-Isport KUMITAT KONTRA D-DROGA FL- ISPORT

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għaż-Żgħażagħ u Kultura: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il darba ltaqa' sal- lum il-Kumitat Kontra d- Droga fl-iSport imwaqqaf fit-30 ta' Jannar, 1992?

X'riżultati wasal għalihom l-istess kumitat?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Il- Kumitat iltaqa' darbtejn.

Fiż- żewġ laqgħat ġew diskussi diversi punti fosthom (a) Kollaborazzjoni sħiħa mal- Kumitat Olimpiku Malti (b) Kif se jsir l-aħjar mod għall- istħarriġ fuq il-problema f'pajjiżna jekk teżisti u (c) x'miżuri ttieħdu f'pajjiżi oħra.

Sports,Facilitajiet cilj,Sports,Facilitajiet frem,Sports,Facilitajiet SPORTS - FACILITAJIET

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għaż-Żgħażagħ u Kultura: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 3552 tat- 13 ta' Lulju 1992 dwar facilitajiet sportivi f'pajjiżna?

X'sar mid- direttorju li jirreferi għalih l-istess Ministru fit-tweġiba fuq indikata?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: X'sar huwa li dan id-direttorju huwa miġbur u huwa ppjanat li jiġi ppubblikat kmieni din is-sena.

Din se tkun l-ewwel darba li f'pajjiżna jkun sar direttorju bħal dan.

Marsa,Zebra crossing cilj,Marsa,Zebra crossing falm,Marsa,Zebra crossing MARSA - ZEBRA CROSSING

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jara li ssir mill-aktar fis possibbli zebra crossing bejn il-Marsa Sports Ground u Albertown kemm għall- ġid tar-residenti f'Albertown li jkunu jaqsmu t-triq traffikuża li hemm, kif ukoll għaż-żgħażagħ li jkunu jridu jaqsmu għal l-isports ground u studenti li jattendu t-trade school fil-qrib?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Billi zebra crossing xorta wahda tista' tikkonstitwixxi periklu ghal min ikun qieghed jaqsam it-triq, qieghda tigi studjata l-possibbilta' ta' "overhead bridge".

Fil-fatt diġa' ġew ivvotati fondi ghall-bini ta' footbridge.

Kaccaturi,Licenzji cilj,Kaccaturi,Licenzji gall,Kaccaturi,Licenzji KAĊĊATURI - LIĊENZJI

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Kemm hemm kaċċaturi li għandhom liċenzja għall-kaċċa ta' l- għasafar u għall-kaċċa tal-fniek separatament?

Kemm-il kaċċatur instab bla liċenzja tal-kaċċa u tressaq il-Qorti minħabba f'hekk mill- 1987 'il hawn?

Kemm tqum il-liċenzja għall- kaċċa tal-fniek u l-liċenzja għall-kaċċa ta' l-għasafar?

Hemm xi differenza?

ONOR.

LOUIS GALEA: In-numru ta' persuni licenzjati ghall- kacca ta' l- ghasafar u tal- fniek hu kif ser nghid:

MALTA

Persuni licenzjati ghall-kacca ta' l-ghasafar: 10,749 Persuni licenzjati ghall-kacca tal-fniek: 604

GHAWDEX

Persuni licenzjati ghall-kacca ta'l-ghasafar: 1,807 Persuni licenzjati ghall-kacca tal-fniek: 81

Mill-1987 'l hawn 70 (sebghin) persuna tressqu l- Qorti mixlija li kienu ghall- kacca minghajr licenzja mahruga mill-Pulizija.

Il-licenzja ghall-kacca ta' l-ghasafar tiswa' Lm10, filwaqt li l-licenzja ghall-fniek tiswa' Lm3, id-differenza ta' bejniethom hi ta' Lm7.

Sliema,Triq Bisazza,Parkegg bare,Sliema,Triq Bisazza,Parkegg falm,Sliema,Triq Bisazza,Parkegg SLIEMA: TRIQ BISAZZA - PARKEĠĠ

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Wasalna fl-aħħar ta' Jannar, 1992 u s-Sliema Residents Association (SRA) sal-20 ta' Jannar, 1993 kienet għadha qed tilmenta li għadha ma rċevitx risposta minn għandek għall-mistoqsija tagħha li għamlitlek fit-8 ta' Ġunju, 1992 dwar l- ispazju għall- parking fil-kumpless tal-Plaza, f'Bisazza Street, Sliema.

X'inhi r-raġuni għal dan id- dewmien ta' aktar minn sitt xhur?

Meta se twieġeb lil SRA?

X'se tkun it-tweġiba?

ONOR.

MICHAEL FALZON: It- twegiba ghall-ittra msemmija issa ntbaghtet.

Sliema,Permessi ghal bini bare,Sliema,Permessi ghal bini falm,Sliema,Permessi ghal bini SLIEMA - PERMESSI GĦAL BINI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l-Ministru jekk jogħġbu jgħidli f'dawn l- aħħar ħames snin (1987 - 1992) kemm-il darba s-Sliema Residents Association (SRA) kitbet lill-Ministeru (anki meta kien jismu għall-Iżvilupp ta' l-Infrastruttura) biex tiġbidlek l- attenzjoni li kienu qed jinkisru l-kondizzjonijiet ta' permessi għal bini f'Tas- Sliema?

F'kull każ x'kienet ir- risposta tiegħek għall-SRA?

F'kull każ x'passi ttieħdu?

Għandha raġun l-SRA tilmenta li jew ma ttieħdux passi jew ittieħdu tard wisq u għalhekk ma ħallewx ir-riżultat mixtieq?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Kull meta l-Ministeru jircievi lmenti b'allegazzjonijiet ta' bini mhux bil-permess jew bi ksur tal- kondizzjonijiet tal- permess, kemm minghand l-ghaqda msemmija kif ukoll minghand haddiehor, il-Ministeru jghaddi dawn l-ilmenti lis-Sezzjoni ta' l- Enforcement tad-Divizjoni ta' l-Ippjanar u fejn ikun il-kaz ittiehdu passi.

Nispera li bit-twaqqif ta' l- Awtorita' ta' l-Ippjanar titjieb l- efficjenza fil- kontroll ghal ilmenti simili.

Lira Maltija,Zvalutar bare,Lira Maltija,Zvalutar dalj,Lira Maltija,Zvalutar ŻVALUTAR TAL-LIRA MALTIJA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tal- Finanzi: Wara li żvaluta l- Lira, l-Gvern wiegħed li se jgħasses għaċ-ċaqlieq tal- prezzijiet.

Kif jirriżultawlu li ċċaqalqu dawn il-prezzijiet?

Mill-monitoring tal- prezzijiet jirriżultawlu li għolew mill-inqas 270 oġġett fosthom mediċini kif ilmentaw fil-ġurnali pensjonati li ddikjaraw li dejjem ivvotaw għal partit li llum jinsab fil- Gvern?

ONOR.

JOHN DALLI: Kif wiegħed il-Gvern, qed isir kontroll strett fuq ċaqliq fil- prezzijiet.

Dan ma jfissirx li fejn ikun hemm żidiet ġustifikati fil-prezzijiet dawn ma jingħatawx iżda ifisser li kemm jista' jkun qed nassiguraw li l-prezzijiet fis-suq ikunu dawk awtorizzati.

Kif għidna fid-diskors tal- Budget, jenħtieġ jinstab mezz aktar effikaċi biex ikun hemm assigurazzjoni li ħadd ma jisfrutta l-ħadd.

Nispera li l- partijiet soċjali kollha jagħżlu li jikkoperaw.

Stocks tal-Gvern bare,Stocks tal-Gvern dalj,Stocks tal-Gvern STOCK TAL-GVERN

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tal- Finanzi: Għaliex iċ- ċertifikati ta' stocks tal- Gvern li kienu ħarġu f'Ottubru u Novembru, 1992 għadhom sa' l- aħħar ta' Jannar, 1993 ma ntbagħtux lil dawk li kkonkorrew u ħadu minn dawn l- istocks?

Jaħseb il-Ministru li dan id- dewmien jista' jnissel sfiduċja?

ONOR.

JOHN DALLI: Ma naħsibx li tidħol xi kwestjoni ta' sfiduċja għax fil-fatt, skond il-Prospectus maħruġ ma' l- istess stocks, ma kellhomx jintbagħtu ċertifikati.

Dan għaliex is-Seduta Parlamentari Nru. 555 tat-30 ta' Lulju, 1991, kienet ġiet approvata l-amenda fil-parti tal-liġi dwar il-ħruġ ta' ċertifikati ta' Stocks fis-sens li dawn ma joħorġux aktar fil- każ ta' stocks tal-Gvern li jistgħu jiġu nnegozjati fil- Borża ta' Malta.

Minflok ġie mwaqqaf Reġistru Ċentrali fil- Borża ta' Malta fejn ġew reġistrati t- titoli kollha.

Barra minn dan, kull min investa fi stock ġie informat bir- reġistrazzjoni, mitlub jivverifika li kollox sew, u avżat li, f'każ ta' xi diffikulta', kellu jinforma jew imur il-Borża ta' Malta.

Hemmhekk kulħadd ingħata l- għajnuna kollha meħtieġa.

Kumitat ta' l-Ismijiet tat-Toroq bare,Kumitat ta' l-Ismijiet tat-Toroq falm,Kumitat ta' l-Ismijiet tat-Toroq KUMITAT TA' L-ISMIJIET TAT- TOROQ

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l-Ministru jirrikmanda lil Kumitat ta' l- Ismijiet tat-Toroq biex isemmi xi triq fejn twieled jew fejn kien joqgħod Gerard Cassar, id- Deputat Parlamentari li miet f'Jannar, 1993?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Se nghaddi t-talba ta' l-Onor.

Interpellant lill- Kumitat ta' l-Ismijiet tat-Toroq.

Pensjonijiet bare,Pensjonijiet hyzg,Pensjonijiet PENSJONIJIET

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għas- Sigurta' Soċjali: Jista' l- Ministru jgħid xi tkun il- pożizzjoni ta' ħaddiema li jimirdu/ikorru fuq ix-xogħol, jaslu għal pensjoni jew jaslu għal kull dritt ieħor tas- sigurta' soċjali, filwaqt li l- employer rispettiv tagħhom ikun lura fil-ħlas tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurta' dwar l- impjegati tiegħu?

Jista' l-Ministru jagħti assigurazzjoni li ħaddiema li ma jkollhom ebda tort li l- kontribuzzjonijiet tagħhom ma jkunux waslu għand id- dipartiment ma jitilfu xejn mid-drittijeit tagħhom?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Fl-Att dwar is-Sigurta' Soċjali jeżisti provvediment li jgħid f'każ li employer ikun naqas li jħallas il-kontribuzzjoni tas- Sigurta' Soċjali f'isem il- ħaddiema tiegħu dan in-nuqqas fih innifsu ma jtellef xejn mid-drittijiet tal-ħaddiema għall-benfiċċji soċjali mħallsa taħt l-Att fuq imsemmi jekk kemm-il darba l-ħaddiem konċernat jipproduċi dokumenti rilevanti (bħal P.3, l-pay slip, eċċ) li fihom ikun jidher biċ-ċar li mill-paga tiegħu l- employer kien effettivament qatagħlu l-kontribuzzjoni xorta waħda minkejja l-fatt li dan baqa' ma għaddihiex lil Gvern kif suppost.

Dan il- provvediment ddaħħal fil-liġi f'Lulju ta' l-1979 u japplika biss fil-każ ta' kontribuzzjonijiet li kienu dovuti minn Lulju, 1979 'il quddiem.

Għaldaqstant kull nuqqas ta' ħlas ta' kontribuzzjonijiet qabel din id-data mhuwiex kopert bl-istess provvedimenti.

Tajjeb jingħad, iżda li l- istess Att jagħti fakulta' lil ħaddiem jew lil armla tiegħu li tfittex bil-Qorti lil employer (u lil eredi tiegħu) f'każ li dawn (jiġifieri l-ħaddiem jew armla tiegħu) ibagħtu xi tnaqqis fil-benefiċċji soċjali minħabba dan in- nuqqas min-naħa ta' l-employer u l-employer u/jew l-eredi tiegħu ikollhom iħallsu minn buthom d- differenza fil-benfiċċji, pensjoni, eċċ.

Bdiewa,Hazna ta' ilma farn,Bdiewa,Hazna ta' ilma gatl,Bdiewa,Hazna ta' ilma BDIEWA - ĦAŻNA TA' ILMA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall- Ikel, Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid lill- Kamra x'diskussjonijiet saru bejn id- Dipartiment ta' l- Agrikoltura w l-Water Services Corporation dwar l-aħħar żviluppi għar-rigward tar- reġistrar tal-ħażniet ta' l- ilma naturali li l- bdiewa w raħħala jużaw għat-tisqija fl- għelieqi tagħhom?

Jista' l-Ministru jara li l- applikazzjonijiet jsiru fl- uffiċini ta' l- Extension Service fid-Dipartiment tal- Biedja ħalli titwarrab l- inkonvenjenza tal-proċeduri ta' l-applikazzjonijiet mill- bdiewa?

Jista' l-Ministru jikkonferma jew le jekk il-bdiewa humiex se jibdew iħallsu għal dan l-ilma wkoll?

ONOR.

LAWRENCE GATT: Qed isiru diskussjonijiet mal-Water Services Corporation dwar dan is-suggett.

Ser tohrog stqarrija dalwaqt biex tispjega lil min hu koncernat x'inhuma l-policies tal-Water Services Corporation.

Dingli,Servizz tad-drenagg farn,Dingli,Servizz tad-drenagg falm,Dingli,Servizz tad-drenagg DINGLI: TRIQ DUN BOSCO - SISTEMA TAD-DRENAĠĠ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l- Ministru jara li jsiru l-estensjonijiet meħtieġa għas-sistema tad- drenaġġ f'Dun Bosco Street, Dingli?

Jekk fl-affermattiv meta?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li x-xoghlijiet fis- sistema tad- drenagg f'Dun Bosco Street, Dingli huma pprogrammati biex isiru aktar tard din is-sena.

Distrett Nru. 12,Drenagg farn,Distrett Nru. 12,Drenagg falm,Distrett Nru. 12,Drenagg DISTRETT NRU.

12 - DRENAĠĠ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid lill-Kamra liema huma dawk l-estensjonijiet għas- servizz tad-drenaġġ li se jsiru matul din is-sena fit-12-il Distrett?

Kemm-il talba hemm pendenti għal dan is-servizz u f'liema inħawi qegħdin Belt u raħal?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Twegiba tinghata f'seduta ohra.

Distrett Nru. 12,Zvilupp farn,Distrett Nru. 12,Zvilupp falm,Distrett Nru. 12,Zvilupp DISTRETT NRU.

12 - ŻVILUPP

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid:-

Billi ħafna mill-ilmenti dwar it-12-il Distrett elettorali imressqa minni permezz ta' petizzjoni li ġiet ppreżentata fil-Parlament dan l-aħħar jikkonċernaw lill-Ministru ta' l-Ambjent, jista' l-Ministru jgħid x'żviluppi kien hemm s'issa?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Dwar l-ilmenti fil-petizzjoni mir- residenti tat 12-il-distrett ghal dak li hu kompitu tal- Ministeru ta' l-Ambjent ghandi nghid: (1) It-triq tal-Bahrija li mill-Fiddien tiehdok sal-Bajja ta' Fomm ir-Rih u t-toroq ta' l-Imtarfa Bypass huma nkluzi fil-programm ta' tarmac.

(2) Rigward id-dawl bejn il- Bahrija u Fomm ir-Rih u l- Bypass ta' l- Imtarfa l- Korporazzjoni Enemalta qieghda tikkonsidra din it-talba flimkien ma' talbiet ohra.

(3) Ix-Xaghra tal-Knisja ta' l-Imgarr hija nkluza wkoll fil- programm ta' tarmac.

(4) Dwar it-triq ewlenija tal-Manikata m'ghandi xejn xi nzid mar- risposta li tajt ghal mistoqsija parlamentari numru 1988 (Seduta 23).

Ma nhossx li din it-talba ghandha tinghata priorita' fuq xoghol iehor aktar importanti.

(5) Qeghdin isiru aktar spezzjonijiet ta' l-ispejjer ta' l-ilma u twaqqaf Bord ghall-kontroll ta' l-ilma gieri li ghandu bhala wiehed mill- ghanijiet il-protezzjoni tal- 'acquifer' mill-kontaminazzjoni sabiex titjieb il-kwalita' ta' l-ilma.

(6) Dwar l-estensjonijiet tas-servizz ta' drenagg fil- Bahrija din qeghda ssir bhalissa.

Rigward il-Buskett m'hemmx talbiet bizzejjed biex jiggustifika li dan is-servizz jigi estiz.

(7) Fir-rigward ta' playing field fl-inhawi ta' Ghajn Kajjiet l/o Rabat u Ta' Bragg l/o Mellieha tlabt lid- Dipartiment tad-Distretti jikkonsidra dawn is-suggerimenti.

Rabat,Dawl fit-toroq farn,Rabat,Dawl fit-toroq falm,Rabat,Dawl fit-toroq RABAT - SQAQ TAL-VICTORY KITCHEN - BOZZA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: B'referenza għall- mistoqsija parlamentari numru 7381, meta ivverifikajt jien stess fl-uffiċċju tal-Lands Department, irriżulta li dan l- isqaq mhuwiex privat.

In vista ta' dan u tal-fatt li pajjiżna huwa favur il-kura lill-anzjani, jista' l-Ministru jirrimedja għall bżonn ta' din l-anzjana?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Ghalkemm l-isqaq hu miftuh ghall-pubbliku jien informat li ma jidhirx li hu propjeta' tal- Gvern.

Air Malta,Salarju tac-Chairman calr,Air Malta,Salarju tac-Chairman bong,Air Malta,Salarju tac-Chairman AIR MALTA - SALARJU TAĊ- CHAIRMAN

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għas- Servizzi Ekonomiċi: Veru li c- Chairman ta' Air Malta għandu salarju ta' Lm20,000 fis-sena?

Jekk le, kemm hi l-paga tiegħu?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS:Nirreferi l-Onor.

Interpellant għar-risposta li tajtu għall-mistoqsija parlamentari tiegħu numru 4339 datata t-13 ta' Settembru, 1992.

Amerika,Attakk fuq l-Iraq calr,Amerika,Attakk fuq l-Iraq demg,Amerika,Attakk fuq l-Iraq AMERIKA - ATTAKK FUQ L-IRAQ

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru ta' l- Affarijiet Barranin: Malta għamlet xi rappreżentazzjonijiet mal-Gvern Amerikan wara l-aħħar attakki fuq l-Iraq in vista li ħafna pajjiżi inklużi Franza u r- Russja qiesu li l-Amerikani ma kellhomx mandat biex jagħmlu l- aħħar attakki fuq l-Iraq?

ONOR.

GUIDO DE MARCO: Dwar l- attakki fuq l-Iraq msemmija mill-Onor.

Interpellant, nixtieq nikkwota dak li s- Segretarju Ġenerali tan- Nazzjonijiet Uniti ġie rraportat li qal:

"So, as Secretary General of the United Nations, I can say that this action was taken and conforms to resolutions of the Security Council and the Charter of the United Nations."

Il-President tal-Kunsill tas- Siġurta' tan-Nazzjonijiet Uniti spjega wkoll li l-attakki kienu saru b'risposta għal sensiela ta' azzjonijiet minn- naħa ta' l-Iraq.

Madankollu l-isforzi kollha għandhom isiru biex soluzzjoni tinstab f'metodi li ma jinvolvux l-użu tal-forza li tħalli bħala konsegwenza vittimi nnoċenti.

Din hija l-linja Politika li l-Gvern miexi fuqha.

Censura tal-film "Basic Instict" calr,Censura tal-film "Basic Instict" zamf,Censura tal-film "Basic Instict" ĊENSURA TAL-FILM BASIC INSTINCT

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għat- Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid hux minnu li l-video tal-film Basic Instinct m'għaddiex miċ- ċensura?

Jekk iva, kif tħalla jintwera l- film fiċ-ċinemas Maltin u issa nżamm il-video għal raġunijiet ta' ċensura?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Il-video "Basic Instinct" kien ġie miżmum mill-Kontrollur tad- Dwana.

L-importatur tal-video appella mid-deċiżjoni iżda l- Bord ta' l-Appelli dwar Stampat iddeċieda li ma jilqax l- appell.

Ta' min jgħid li waqt li ċ- ċensuri tal-films jistgħu jaffettwaw cuts jew trimmings fil-films, video tapes li jiġu eżaminati fil-Posta u fid-Dwana jew jiġu miżmuma jew mgħoddija mingħajr qtugħ.

Skejjel,Birzebbugia,Manutenzjoni calr,Skejjel,Birzebbugia,Manutenzjoni mifu,Skejjel,Birzebbugia,Manutenzjoni BIRZEBBUGIA: MANUTENZJONI TA' L-ISKOLA

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jaf li s-saqaf tas-sala ta' l- iskola primarja ta' Birżebbuġia ilu jqattar xhur?

Jaf li t- tfal qed ibatu minħabba l-ilma dieħel?

Għaliex dan is-saqaf ma ssewwiex?

Meta se jissewwa?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Jien informat li s-saqaf tas- sala ta' l-iskola primarja ta' Birzebbugia issa qed jinkesa mill-ġdid wara li twaqqgħu il- partijiet maqtugħa li kienu perikolużi.

Saru diversi xogħlijiet fl- iskola kollha.

Halib,Data ta' bbottiljar calr,Halib,Data ta' bbottiljar gatl,Halib,Data ta' bbottiljar ĦALIB - DATA TA' BBOTILJAR

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għall- Ikel, Agrikoltura u Sajd: Meta se jinsisti biex il-ħalib tal- Gvern ikun datat skond il- ġurnata li joħroġ?

Jaf li Malta għadha l-uniku pajjiż fl- Ewropa li ma tistampax data fuq il-kartuna tal-ħalib?

ONOR.LAWRENCE GATT: L-Onor.

Membru huwa mitlub jirreferi għat-tweġiba li tajt għall- mistoqsija parlamentari numru 4789 tal-5 ta' Ottubru, 1992.

Universita',Tindif calr,Universita',Tindif mifu,Universita',Tindif UNIVERSITA - TINDIF

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jaf li l-ħamrija li ddawwar ir- ring road ta' l-Universita' hija mimlija ħmieġ u terrapien?

Jista' jagħmel pressjoni fuq l- awtoritajiet ta' l-Universita' biex din titnaddaf?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Iz- zoni tal-ħamrija madwar ir-ring road huma miżmuma fl-aħjar stat ta' ndafa possibbli.

Fiċ- ċirkostanzi preżenti ta' espansjoni meħtieġa wara snin ta' nuqqas ta' żvilupp, wieħed jifhem li fejn hemm lant ta' bini ġdid (bħall-blokk ta' l- inġinerija) jista' jkun hemm inkonvenjenza temporanja ta' ġebel u terrapin.

B'dana kollu is-suġġeriment ta' l-Onor.

Interpellant qed jiġi mgħoddi lill-Universita' għal passi li jistgħu jittieħdu.

Siggiewi,Triq imblokkata b'xatba farn,Siggiewi,Triq imblokkata b'xatba gall,Siggiewi,Triq imblokkata b'xatba SIGGIEWI - TRIQ IMBLOKKATA B'XATBA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Billi waħda mit-toroq li hemm wara l-palazz ta' l-inkwiżitur l/o Siġġewi qed tiġi ostakolata minħabba gate illi hemm imwaħħla, biex timblokka din it-triq, jista' l-Ministru jinformani jekk din il-gate saritx bil-permess tad- dipartimenti tiegħu?

Jekk le, jista' jara li din it-triq ma tkomplix tiġi mblokkata biex il- bdiewa ta' l- inħawi jkunu jistgħu jagħmlu użu regolari minn din it-triq?

Billi din il-kwestjoni ilha sejra xhur, jistgħu jittieħdu miżuri urġenti biex tiġi rregolata s-sitwazzjoni f'dawn l-inħawi?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-ebda Dipartiment li jaqa' fil- Ministeru tiegħi ma hu responsabbli għal kwestjonijiet simili.

Il-pulizija ġiet informata mid-Dipartiment ta' l-Artijiet bil-fatti li jikkostitwixxu kontroversja dwar passaġġ bejn diversi bdiewa li fiha jista' jiddaħħal id-Dipartiment ta' l- Artijiet.

Ninsab informat li dawk involuti qed jieħdu proċeduri fil-Qorti Ċivili dwar il-kwestjoni.

Zabbar,Xghajra,Tindif pubbliku gree,Zabbar,Xghajra,Tindif pubbliku falm,Zabbar,Xghajra,Tindif pubbliku ZABBAR: XGĦAJRA - TINDIF PUBBLIKU

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Niġbed l- attenzjoni tal-Ministru għan-nuqqas ta' manutenzjoni u tindif fin-naħa tal- Housing Estate fix-Xgħajra u għalkemm kienet inbniet kamra għall-użu tal- kenniesa, illum il-ġurnata dawn qatt ma tarahom.

Jista' l-Ministru jara li dan ix-xogħol ta' tindif jerġa' jibda?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Ingħataw struzzjonijiet biex jiġi żgurat li l- Housing Estate msemmi mill-Onor.

Interpellant jinkines regolarment.

Zabbar,Xghajra,Traffiku gree,Zabbar,Xghajra,Traffiku falm,Zabbar,Xghajra,Traffiku ZABBAR: XGĦAJRA - TRAFFIKU

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Niġbed l- attenzjoni tal-Ministru għal periklu tat- traffiku li qiegħed jiġi kkaġunat minn kurvatura taċ- Ċimiterju fix-Xgħajra fl-inħawi ta' St. Leonard & St. Peter Streets u ħdejn il-Housing Estate.

Kien hemm il-ħsieb li tinfetaħ triq ġdida li tiftaħ minn din l-area għan-naħa tal- Kapuċċini.

Jista' l- Ministru jara x'jista' jsir biex jitnaqqas il-periklu tat- traffiku li jeżisti fil- preżent?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Veru li l-kurvatura msemmija mill- Onor.Membru hija xi ftit perikoluża imma huwa diffiċli li din tiġi rranġata jekk ma jintmisx iċ-ċimiterju jew il- bini.

Dwar it-tieni parti tal- mistoqsija, ninforma l-Onor.

Membru li qed terġa' tiġi studjata l-proposta l-antika bl-iskop li jiġi evitat li din it- triq ġdida tgħaddi minn raba' saqwi.

Zabbar,Xghajra,Bir gree,Zabbar,Xghajra,Bir mifu,Zabbar,Xghajra,Bir ZABBAR: XGĦAJRA - BIR

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Niġbed l-attenzjoni tal- Ministru għall-periklu li jeżisti għat- tfal ta' l-iskola ta' Xgħajra fejn hemm bir li għadu miftuħ u li bħalissa jinsab mgħotti b'biċċa pjanċa.

Peress li l-fence tal-ħadid li kellu jitpoġġa fuq iċ-ċint ta' madwar l- iskola baqa' ma sarx, jista' l-Ministru jieħu ħsieb li dan ix-xogħol jitlesta biex jitnaqqas il-periklu għat- tfal?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Jien informat li qegħdin jittieħdu passi biex il-fencing tal-ħadid ta' madwar l-iskola tax-Xgħajra jsir kemm jista' jkun malajr.

Sptarijiet,San Luqa,Kamra mortwarja,Registru gree,Sptarijiet,San Luqa,Kamra mortwarja,Registru gall,Sptarijiet,San Luqa,Kamra mortwarja,Registru SPTAR SAN LUQA - KAMRA MORTWARJA - REĠISTRU

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: B'referenza għat-tweġiba tal- Ministru għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 7942, napprezza li l-Ministru ta struzzjonijiet li fil-Kamra Mortwarja ta' l-Isptar San Luqa, jibda jinżamm reġistru fejn jiġu miżmuma dettalji relevanti fuq kadavri li jkollhom bżonn ibbalzmar jew injezzjonijiet bil-formalina.

Nista' nissuġġerixxi lill- Ministru li meta jkun hemm bżonn ta' dan is-servizz il- qraba jiġu nformati minn qabel, biex ma jiġux sorpriżi meta jiġu ppreżentati b'xi kont li ma jkunx mistenni?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat illi l-qraba tal- mejjet iridu jaghtu l- approvazzjoni taghhom qabel ma jinghata dan is-servizz u fuq ir-registru msemmi jitnizzlu d- dettalji ta' min ikun talab dan is-servizz.

Pero' l- kummenti ta' l-Onor.

Membru se jkomplu jigu kkonsidrati.

Fondazzjoni ghax-Xjenza u Servizzi Medici gree,Fondazzjoni ghax-Xjenza u Servizzi Medici gall,Fondazzjoni ghax-Xjenza u Servizzi Medici FONDAZZJONI GĦAX-XJENZA U SERVIZZI MEDIĊI

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid jekk id-Direttur Ġenerali u Uffiċjali Membri tal- Fondazzjoni għax-Xjenza u Servizzi Mediċi jirċievux xi salarji/remunerazzjoni?

Jekk fl-affermattiv kemm hu l-ammont ta' kull wieħed?

ONOR.

LOUIS GALEA: L- Ufficjali membri tal-Bord tad- Diretturi tal- Fondazzjoni ghax- Xjenzi u Servizzi Medici ma jircevu l-ebda remunerazzjoni filwaqt li d-Direttur Generali, li mhux membru tal-Bord, ghandu kuntratt b'salarju ta' Lm8,000 fis-sena.

Sptarijet,Generali,Ghawdex,Dental Clinic gree,Sptarijet,Generali,Ghawdex,Dental Clinic gall,Sptarijet,Generali,Ghawdex,Dental Clinic GĦAWDEX: SPTAR ĠENERALI - DENTAL CLINIC

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Nixtieq inġib għall-attenzjoni tal-Ministru it-tgergir minn bosta pazjenti peress li fid- Dental Clinic fl-Isptar Ġenerali ta' Għawdex, is- servizz li jingħata huwa biss ta' extractions u ma jsirux l- ebda fillings.

Jekk din l- informazzjoni hija fl- affermattiv, jista' l-Ministru jipprova jara li s-servizz jinfetaħ iżjed minn sempliċi extraction?

ONOR.

LOUIS GALEA: Is- servizz dentali fl-Isptar Generali ta' Ghawdex hu ugwali ghas-servizz moghti fil-klinika dentali fl-Isptar San Luqa.

F'dawn l-ahhar xhur zdiedu l- facilitajiet dentali fl-Isptar ta' Ghawdex u ghall- ewwel darba specjalisti fl-ortodontija' u fil-kirurgija dentali qed jattendu l-Isptar ta' Ghawdex biex jaghtu kura necessarja lill-pazjenti Ghawdxin.

Diġa' ttiehdu passi sabiex jintbaghat 'dental technician' fl- Isptar Generali biex il-poplu Ghawdxi jkun moqdi dejjem aktar ahjar.

Impieg ta' apprentisti mal-Gvern sans,Impieg ta' apprentisti mal-Gvern mifu,Impieg ta' apprentisti mal-Gvern IMPIEG TA' APPRENTISTI MAL- GVERN

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l- Ministru jgħid kif se jiġu mpjegati l-apprentices fis- sena tal-ġebel li kienu daħlu tlett snin ilu u issa spiċċaw l- apprenticeship tagħhom?

Veru li wara li dawn ġew impjegati bħala apprentisti mal-Gvern issa se jintbagħtu jaħdmu mal-Privat?

Hekk dan hu hekk, jista' jsir?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Ma nistax nifhem minn fejn l-Onor.

Membru ġabar din l-informazzjoni peress li safejn naf jien m'hemm l-ebda tibdil fil-policy li dejjem ġiet imħaddma s'issa.

Fgura,Triq il-Kitba,Stalla bil-bhejjem sans,Fgura,Triq il-Kitba,Stalla bil-bhejjem falm,Fgura,Triq il-Kitba,Stalla bil-bhejjem FGURA: TRIQ IL-KITBA - STALLA BIL-BHEJJEM

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid għaliex fi Triq il-Kitba (kanutniera ma' Carmel Street), Fgura qed titħalla tinżamm stalla bil- bhejjem meta din hi fl-abitant bid- djar ħdejha u anke l-iskola tal-Gvern tinsab eżatt ħdejha?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Se naghti struzzjonijiet biex ir- rapport ta' l- Onor. Membru jasal ghand l-Ispetturi Sanitarji (Dipartiment tas- Sahha) biex dawn jidhlu fil- post indikat u jistabbilixxu jekk jezistux il- karatteristici ikkontemplati mill-ligi sabiex jittiehdu passi.

Fgura,Triq il-Kitba,Trakkijiet sans,Fgura,Triq il-Kitba,Trakkijiet falm,Fgura,Triq il-Kitba,Trakkijiet FGURA: TRIQ IL-KITBA - TRAKKIJIET

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Għaliex fi Triq il-Kitba, Fgura qed jitħallew trucks jiġu maħsula barra fit-triq ħdejn l- iskola tal-Gvern?

Hemm xi raġuni għaliex din it-triq ma tingħatax priorita' għal kisja sewwa ta' Bitmac jew qed titħalla hekk sabiex iż- żejt li joħroġ ta' l- inġenji ikun jista' jiġi assorbit mit- trab li hemm fit-triq?

ONOR.

MICHAEL FALZON: L- Onor. Interpellant mitlub jghaddi l-ewwel parti tal- mistoqsija lill-Ministru responsabbli ghall-Pulizija.

Triq il-Kitba, Fgura hija nkluza fil-programm tat-tarmac ghal matul din is-sena.

Fgura,Triq il-Kitba sans,Fgura,Triq il-Kitba falm,Fgura,Triq il-Kitba FGURA: TRIQ IL-KITBA

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid kif ingħatat lil privat l-arja tal- bejt fuq is-sub-station li hemm fi Triq il-Kitba, l-Fgura ħdejn l-istalla tal-bhejjem?

ONOR.

MICHAEL FALZON: L- Onor. Interpellant hu mitlub jindika ezatt ghal liema substation qed jirreferi ghaliex jien informat li l- eqreb substation lejn Triq il- Kitba tinsab go l-iskola ta' Triq il-Karmnu, u din is- substation ma fihiex bini fuqha.

Kordin,Ilma sans,Kordin,Ilma falm,Kordin,Ilma KORDIN - ILMA

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jieħu passi sabiex jieqaf il-ħruġ ta' ilma fit-triq prinċipali f'Kordin ħdejn il-ground tal-Hibs?

Din is-sitwazzjoni ilha hekk żgur għal dawn l-aħħar sitt xhur.

ONOR.

MICHAEL FALZON: Tlabt lill-Korporazzjoni ghas- Servizzi ta' l-Ilma biex tara x'tista' taghmel dwar l-ilment ta' l-Onor.

Interpellant.

Sptarijiet,Pazjenti msiefra ghall-kura galm,Sptarijiet,Pazjenti msiefra ghall-kura gall,Sptarijiet,Pazjenti msiefra ghall-kura SPTARIJIET - PAZJENTI MSIEFRA GĦALL-KURA

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Kien hemm numru żgħir pazjenti fosthom uħud li għadhom żgħar li għandhom congenctal birth marks f'wiċċhom u li suppost kellhom jintbagħtu barra għal kura.

Jista' l-Ministru jintervjeni personalment biex il-proċeduri jitħaffu fil-każ ta' żgħażugħ minn Ħaż Żabbar (li lest nagħti d-dettalji tiegħu b'mod kunfidenzjali lill-Ministru) li ilu xhur twal jiġi mwiegħed li se jintbagħat għal kura barra minn Malta peress li l-birth mark li għandu qegħda f'wiċċu u qed toħloqu problemi psikoloġiċi kbar?

ONOR.

LOUIS GALEA: S'issa ghadhom qatt ma ntbaghtu kazi bhal dawn.

Din hi kura prattikament gdida u l-Bord qieghed jikkonsidra l- beneficcji ta' din il-kura.

Minn barra dan, hemm ftit ferm sptarijiet fl-Ingilterra li jaghtu din il-kura u l-'waiting lists' huma twal - madwar sentejn.

Sant'Antnin,Rimi ta' skart galm,Sant'Antnin,Rimi ta' skart falm,Sant'Antnin,Rimi ta' skart SANT'ANTNIN - RIMI TA' SKART

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Possibbli li tinsab soluzzjoni dejjiema għal problema ta' skart li kontinwament qed jintefa' f'Sant Antnin?

Il-pjan tal-Gvern li jbiddel din il-parti fi ġnien, parking area, u play ground inbidel?

Fil-fatt x'se jsir minn dan il- post?

Hu possibbli li mmedjatament jintbagħat xi bulldozer biex iwitti il-ħafna materjal u skart (inkluż annimali mejta) li hemm f'dan il-post?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Il- pjan biex dan il-post jinbidel fi gnien (jew iktar ezattament bosk zghir) ghadu hemm.

Sfortunatament ghadu ma kienx possibli li jkun stabbilit meta dan il-progett se jinghata bidu.

It-talba ta' l-Onor.

Membru li, temporanjament isir intervent iehor biex jitnaddaf il-post se tkun konsidrata.

Skejjel,Wied il-Ghajn,Manutenzjoni galm,Skejjel,Wied il-Ghajn,Manutenzjoni mifu,Skejjel,Wied il-Ghajn,Manutenzjoni WIED IL-GĦAJN - MANUTENZJONI FL-ISKEJJEL

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' jiġi aċċertat li jsir xi xogħol li hemm bżonn fl-iskola tal- Gvern ta' Wied il-Għajn fosthom:

- Billi jitwaħħal time switch li tant hemm bżonnu?

- Jissewwa t-taraġ li jgħaddu minnu t-tfal biex jitilgħu l- iskola? u

- Jinbidel il-fence ta' madwar il-bitħa ta' l-iskola li hu msaddad u miksur?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Jien informat li x-xogħlijiet ta' tiswijia fl- iskola tal- Gvern ta' Wied il-Għajn se jsiru kemm jista' jkun malajr.

Wied il-Ghajn,Zonqor Point,Mizbla galm,Wied il-Ghajn,Zonqor Point,Mizbla falm,Wied il-Ghajn,Zonqor Point,Mizbla WIED IL-GĦAJN: ŻONQOR POINT - MIŻBLA

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Tista' tinstab soluzzjoni għat-triq (jew speċi ta' triq) li tagħti minn Żonqor Point f'Wied il-Għajn sax- Xgħajra ta' Ħaż Żabbar għax din saret dumping site ta' ħafna kuntratturi irresponsabbli?

Possibbli li fl-iqsar żmien possibbli jintbagħat xi bulldozer biex iwitti din it- triq?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Sfortunatament is-sitwazzjoni hija ezattament kif iddeskrivija l-Onor.

Membru; bi kwantitajiet kbar ta' radam tul it-triq kollha.

Ghad ma hemm l-ebda pjan ghal intervent immedjat.

Ftit ta' jiem ilu, it-Taqsima tax-Xoghlijiet intalbet tfassal pjan ta' intervent biex tinstab soluzzjoni generali ghall- problema kbira ta' skart (gebel, terrapien etc) iggenerat mill-industrija tal- bini.

Ufficjal gholi gie nkarigat minn din il-bicca xoghol.

Hemm il-hsieb li naraw kif nistghu niffacilitaw ir- riciklagg ta' dan it- tip ta' materjal kif ukoll jinhtieg li nsibu u nippjanaw arji ohra (barra l- Maghtab) fejn dan il- materjal jista' jintefa'.

Wied il-Ghajn,Irmiggi galm,Wied il-Ghajn,Irmiggi zamf,Wied il-Ghajn,Irmiggi WIED IL-GĦAJN - IRMIĠĠI

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għat- Trasport u Komunikazzjoni: Hemm il-ħsieb li fil-futur jiġu rranġati l-irmiġġi fil- port ta' Wied il-Għajn kif kienu rranġati ta' Spinola?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nirreferi lill-Onor.

Kollega għat-tweġiba mogħtija għall- mistoqsija parlamentari numru 8288.

Skejjel,Msida,Licej Superjuri,Canteen cusl,Skejjel,Msida,Licej Superjuri,Canteen mifu,Skejjel,Msida,Licej Superjuri,Canteen MSIDA: SKEJJEL LICEJ SUPERJURI - CANTEEN

L-ONOR.

LOUIS CUSCHIERI staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministeru jagħti dettalji kif, b'kemm u lil min ingħata l-canteen tan-New Lyceum, Imsida?

Jidhirlu l-Ministru li s- somma li biha ngħata hija żgħira ħafna u għalhekk il- parti minnha li qed tingħata l- Amminstazzjoni ta' l-istess skola hija miżera ħafna?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: It-tmexxija tal-canteen (jew aħjar Tuckshop) ta' l-Upper Lyceum, Msida ngħata b'kuntratt wara sejħa għat-Tenders li ssir kull sena mid-Dipartiment għall-iskejjel sekondarji, tekniċi u post- sekondarji.

Il- kuntratt rebħitu Ms. Rose Farrugia, li offriet is-somma ta' Lm1,000.

L-offerta tas-sinjura Farrugia kienet l-unika waħda għall-kumpless ta' l- Upper Lyceum u għaldaqstant ma jistax isir paragun jekk kenitx għolja jew baxxa.

Hawnhekk nixtieq nikkjarifika li t-tuck shop ta' l-Upper Lyceum jaqdi wkoll il-Higher Secondary School, l-iskola Segretarjali u l-iskola Pre- Vocational jiġifieri l-kumpless kollu ta' l-iskejjel Post- Secondary fl- Imsida.

Is-somma globali li ġiet allokata lil Amministrazzjoni tal-kumpless hi ta' Lm600, kif jidher hawn taħt:-

G.F. Abela Upper Lyceum (Arti) - Lm150 G.F. Abela Upper Lyceum (Xjenza) - Lm150 Giov.

Curmi Higher Secondary - Lm150 Skola Segretarjali - Lm 50 Skola Pre-Vocational - Lm100

Nista' nżid ngħid ukoll li hemm policy stabbilita li permezz tagħha 60% tad-dħul mit-tuck shop jingħata lill-iskejjel li għandhom Kunsill ta' l- iskola kif ukoll tuck shop.

Din il-proċedura tiġi riveduta minn żmien għal żmien, skond id-dħul li d-dipartiment jirċievi mill-kiri tat-tuck shops, u kien prorpju bis-saħħa ta' din il-proċedura li l- kumpless kollu jingħata s- somma ta' Lm600 f'din is-sena skolastika.

Sptarijiet,Zammit Clapp buhc,Sptarijiet,Zammit Clapp falm,Sptarijiet,Zammit Clapp SPTAR ZAMMIT CLAPP

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 8084?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien infurmat li 48 kuntratturi tqabbdu jaghmlu xoghol ta' riabilitazzjoni u rrangar ta' l-Isptar Zammit Clapp.

Id-dettalji mitluba huma hekk:

ZAMMIT CLAPP HOSPITAL LISTA TA' KUNTRATTURI

XOGHOL KUNTRATTUR VALUR Lm. ------------------------------------------------------ Terrazzo Tiles Francesco Fenech 25392.470 Floor Tiles Bathroom Design 21511.400 Sanitary Ware B & M Supplies Paola 19198.200 Airconditioning Medairco Ltd 123055.100 Plumbing & Medical gases Panta/Technline 36450.000 Joinery Works Rizzo Mobile Corradino 21549.450 TV & Radio System Panta Lesco Ltd 8675.830 Lightning Protection Globe Electronic 2960.000 Plant Room Equipment Panta Lesco Ltd 24426.140 Waterproofing of Basement Azzopardi W'Proofing 11516.170 Waterproofing of Roofs Azzopardi W'Proofing 3933.930 Foul & Rail Water Drains Messrs WP Qormi 20917.500 Decor.

Minor Buildings Falzon & D'Amato Ltd 7805.700 Decor.

Main Staircase Galea F. Sliema 1003.410 Excavation Works Bonavia Emle Mosta 7445.420 Retaining Wall West Side Jesmond Gauci Rabat 2375.000 Retaining Wall Car Park Jesmond Gauci Rabat 9329.850 Masonary Water Tank Godfrey Attard Zejtun 9639.340 Decoration to Facade Frank Galea Msida 7814.562 Elect. & related works Ray Vella & Co 27009.800 Telephone Sockets Gemco Ltd 192.000 Painting of Timber Edgar Fava Msida 1428.000 Supply of curtains Camilleri Paris Mode 26035.990 Soffit Ceiling CJF Ltd 23328.210 Fire Detection Medairco Ltd 4173.280 Decoration Works Southern Construction 3300.000 Ltd Demolition & Construction C & M Enterprises 122185.700 Marble Works VG Tiles 12833.500 Bathroom Suite B & M Paola 904.800 Supply of Furniture Bezzina Bros. 18226.000 Luminaires Finalumin Ltd 12063.000 Construction of Well J Carabott M'Scala 9700.810 Special Paint A E Sullivan Ltd 3045.500 Generator Technoline Ltd 9238.930 Marble Cills C Sare Ltd 3301.100 Fire Alarm Alberta Trading Co 9236.276 Plastering Basement Angelo Xuereb Ltd 2061.800 Automatic Door Afda Ltd Hamrun 1952.000 Transportation of Soil Polidano Bros Luqa 15200.000 Lift Engineering Service Panta Lesco Ltd 13656.000 Steel Lockers Bezzina Bros. Ltd 4990.000 Insect Screens Gozo Aluminium Victoria 5190.000 Sewer Trench Excavation Abela Angelo Zejtun 1155.000 Hand Grab Rail B & M Supplies 6254.000 Reinstate Boundary Wall Lawrence Spiteri 1456.400 Substation Transformer Enemalta 11000.000 Supply of Cable E Calleja & Sons 721.000 B'Kara PVC Plumbing System F Caruana Bros Zejtun 969.800 PVC Pipes & Fittings Gusto Gen. Stores Hamrun 1030.500 PVC Trunking Ravelco Ltd Hamrun 1211.070 PVC Trunking Ravelco Ltd Hamrun 1209.820 Supply of Bottletraps Grech Ltd Qormi 142.000 Electric Cable MCE Ltd 715.730 Handrail & Kickers Macaw Ltd Sliema 9277.250 Interlocking Slabs Cemenstone Ltd 5375.468 Chainling Fencing Intersteel Ltd Zejtun 390.000 Wall Suction Unit TeePee Ltd Mosta 2084.000

Kalkara,Provvista ta' ilma mizj,Kalkara,Provvista ta' ilma falm,Kalkara,Provvista ta' ilma KALKARA: TRIQ IT-TURRETTA - PROVVISTA TA' ILMA

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jara li d- Dipartiment ta' l-Ilma jirrimedja mill-aktar fis possibbli għan-nuqqas ta' provvista ta' ilma li qed ibatu minnha r- residenti ta' Triq it- Turretta, il-Kalkara, tant li qed ikollhom jordnaw l- ilma tal-bowsers?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Triq it-Turretta, l-Kalkara, tiehu l-ilma mill- gibjun ta' San Klement f'Bormla.

Meta dan il- livell ta' l-ilma f'dan il- gibjun ikun baxx il-provvista ta' l-ilma f'din l-area jista' jkollha nuqqas ta' pressa.

Meta jintalab is-servizz tal- bowser, il-bowser jintbaghat mill-aktar fis.

Meta jitlesta il-progett tal- pipeline tas-South, is- sitwazzjoni f'dawn l-inhawi ukoll mistennija titjieb.

Kalkara,Dawl fix-Xatt mizj,Kalkara,Dawl fix-Xatt falm,Kalkara,Dawl fix-Xatt KALKARA - DAWL FIX-XATT

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: B'referenza għar-risposta tal- mistoqsija parlamentai numru 8005, jista' l-Ministru jgħid kif jista' jkun li s-sistema tad-dawl max-Xatt tal-Kalkara ġiet iċċekkjata u nstabet li tiffunzjona meta lanqas bozza waħda m'hemm imwaħħla minflok dawk li tkissru bil-maltemp ta' xi erba' snin ilu?

Jista' l-Ministru għalhekk jerġa' jikkonsidra l-mistoqsija tiegħi u jgħid meta se jitwaħħlu lampi ġodda flok dawk li tkissru bil-maltempata?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Billi jidher li hemm xi dizgwid, se ninvestiga ahjar l-ilment ta' l-Onor.

Interpellant.

MCC,Haddiema mizj,MCC,Haddiema bong,MCC,Haddiema MCC - ĦADDIEMA

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: B'referenza għar- risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 8006, jista' l-Ministru jgħidli jekk dawn għalkemm m'għadhomx ingaġġati f'Dar il- Mediterran, hux se jieħdu ż-żieda f'Dar il- Mediterran, hu se jieħdu ż- żieda bl-arrears mill-ħatra tagħhom fl-1992?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: Jien informat li jekk il- ħaddiema li qed jagħmel referenza għalihom l-Onor.

Membru kellhom paga anqas minn ta' Grupp A mal-Gvern, allura huma intitolati għad-differnza fil-paga b'effett mid- data tal- ħatra tagħhom.

Dan il-ħlas irid isir mid-dipartiment li magħhom huma impjegati llum.

Pensjoni tas-Servizzi Inglizi bonm,Pensjoni tas-Servizzi Inglizi demg,Pensjoni tas-Servizzi Inglizi PENSJONI TAS-SERVIZZI INĠLIŻI

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Peress li hemm persuni li kienu jservu mal- Gvern Ingliż fl-RAF (M) bl- uniformi li qed jirċievu pensjoni differenti minn xulxin u b'hekk inħolqot anomalija bejniethom, jista' l-Ministru jispjega kif inħolqot din l- anomalija?

Peress li prima facie dawn il-pensjonanti jidher li moralment għandhom raġun fit- talba tagħhom biex din l- anomalija tiġi rranġata, jista' l- Ministru jikkonsidra li t- talba ta' dawn il-pensjonanti titressaq quddiem il-Gvern Ingliż biex b'hekk isir ġustizzja ma' dawn in-nies, li minħabba f'hekk qed isofru finanzjarjament?

ONOR.

GUIDO DE MARCO: Il- punti msemmija mill-Onor.

Interpellant qegħdin jiġu mistħarrġa, għalkemm huwa ta' riljev il-fatt li qegħdin nittrattaw fuq ftehim li sar 21 sena ilu.

Pensjoni tas-Servizzi Inglizi bonm,Pensjoni tas-Servizzi Inglizi demg,Pensjoni tas-Servizzi Inglizi PENSJONI TAS-SERVIZZI INGLIŻI

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jispjega l-pożizzjoni għar- rigward dawk il-persuni li kienu jservu bl-uniformi fir- Royal Air Force (Malta) u li spiċċaw is-servizzi tagħhom wara l-1/8/73, kienu ntitolati għal pensjoni?

Peress li r-Royal Air Force Association (Malta Branch) ilha għal xi żmien li talbet laqgħa mal-Ministeru tiegħek, jista' l-Ministru jgħid jekk saritx din il-laqgħa?

Jekk fl- affermattiv, jista' jingħad x'kienu r-riżultati?

ONOR.

GUIDO DE MARCO: Delegazzjoni ta' l- Assoċjazzjoni diġa' ltaqgħet mal-Ministeru ta' l-Affarijiet Barranin, għal bqija ta' l- interpellanza, l- Onor. Membru huwa ġentilment mitlub jirreferi għar-risposta mogħtija għall- mistoqsija parlamentari numru 8354.

Msida,Provvista ta' ilma micf,Msida,Provvista ta' ilma falm,Msida,Provvista ta' ilma MSIDA: GŻIRA ROAD - PROVVISTA TA' ILMA

L-ONOR.

FREDDIE MICALLEF staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Billi r-residenti ta' Msida Road, Gżira ilhom xhur sħaħ mingħajr pressa adegwata fil-provvista ta' l-ilma u billi dawn l-istess familji għamlu rappreżentazzjonijiet kontinwi ma' l-Uffiċjali tal- Korporazzjoni dwar l- Ilma, kif ukoll ma' uffiċjali fil- Ministeri responsabbli dwar dan in- nuqqas, jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li s- sitwazzjoni għandha l- istess?

Meta se jittieħdu miżuri biex dan l-inkonvenjent jiġi megħlub?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jirriżulta li bħalissa hemm pressa baxxa f'Msida Road, Gzira minkejja li madwar tlett ġimgħat ilu nstabet ħsara fuq main ta' tliet pulzieri li ssewwiet.

Minn dak iż-żmien 'l hawn żviluppaw xi ħsarat oħra li qed jiġu mistħarrġa u mfittxija.

Mosta,Provvista ta' elettriku micf,Mosta,Provvista ta' elettriku falm,Mosta,Provvista ta' elettriku MOSTA: TRIQ IL-ĠDIDA - PROVVISTA TA' ELETTRIKU

L-ONOR.

FREDDIE MICALLEF staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Billi r-residenti li joqogħdu f'New Street off College Street, Mosta ilhom kważi sentejn jagħmlu rappreżentazzjonijiet ma' l- uffiċjali u ċ-Chairman ta' Enemalta dwar il-provvista baxxa ħafna ta' dawl li hemm fid-djar tagħhom u billi dan il-vultaġġ baxx, apparti l- inkonvenjenza kontinwa, qed jikkaġuna ħsarat fl-appliances ta' l-elettriku, jista' l- Ministru jara li din s- sitwazzjoni tiġi normalizzata?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Il- Korporazzjoni Enemalta diġa' ħadet biċċa art in- naħa tas- Sgħajtar biex tinbena substation u b'hekk titjieb is- sistema tal- provvista ta' l- elettriku fl-inħawi msemmija.

Distrett numru III,Djar pora,Distrett numru III,Djar hyzg,Distrett numru III,Djar AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA - APPLIKAZZJONIJIET

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru għas- Sigurta' Soċjali: Jista' l- Ministru jgħid kemm għandu każijiet ta' talbiet għal akkomodazzjoni alternattiva minn fost applikanti li joqogħdu:-

1) ix-Xgħajra; 2) Ħaż Żabbar; 3) Wied il-Għajn; 4) Iż-Żejtun; u 5) Marsaxlokk?

ONOR.

GEORGE HYZLER: In-numru ta' applikanti mill-lokalitajiet mitluba huma:-

Xgħajra 8 Zabbar 108 Wied il-Għajn 16 Zejtun 118 Marsaxlokk 13

Universita',Impjegati pora,Universita',Impjegati mifu,Universita',Impjegati UNIVERSITA' - IMPJEGATI

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jwieġeb il- mistoqsija paralamentari tiegħi numru 8021?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Il- mistoqsija parlamentari numru 8021 weġibtha.

Telephones,Direttorju muxp,Telephones,Direttorju zamf,Telephones,Direttorju TELEPHONES - DIRETTORJU

L-ONOR.

PHILIP MUSCAT staqsa lill-Ministru għat- Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jekk jogħġbu jinforma lill-poplu meta se jkun lest u mqassam it- "Telephone Directory - yellow pages"?

Jaf il-Ministru li ħafna abbonati ilhom xhur li ħallsu lil aġenzija l- kontribuzzjonijiet meħtieġa għar-reklamar?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Jiena nformat li l-Paġni Sofor se jkunu lesti għall-pubblikazzjoni għall-ħabta t'April 1993.

Japprezza l-Onor.

Interpellant li pubblikazzjoni bħalma huma l-Paġni Sofor tinvolvi ħafna xogħol ta' bejgħ ta' riklami, produzzjoni u printing u għaldaqstant iridu ċertu żmien biex jitlestew 130,000 kopja.

Sptarijiet,San Luqa,Pharmacy technicians mizj,Sptarijiet,San Luqa,Pharmacy technicians gall,Sptarijiet,San Luqa,Pharmacy technicians SPTAR SAN LUQA - PHARMACY TECHNICIANS

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l- Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li erba' Pharmacy Technicians li jaħdmu fl-Ispiżerija ta' St. Luke's se jiġu trasferiti minn nhar l-Erbgħa li ġejjin biex jakkomodaw erba' oħra li daħlu fix-shift?

ONOR.

LOUIS GALEA: L- Ispizerija ta' l-'In-patients' ta' l-Isptar San Luqa toffri servizz ghal erbgha u ghoxrin siegha.

Biex jinghata dan is- servizz kien hemm erba' 'shifts', ilkoll bi tliet 'pharmacy technicians'.

Ir- raguni ghala kienu tlieta u mhux tnejn kienet biex jekk jonqos wiehed f'kaz ta' 'vacation leave, sick leave', jew xi emergenza personali ma jibqax wiehed wahdu.

Dan l-ahhar gie assenjat ukoll spizjar fuq kull 'shift', sabiex ikun jista' jinghata servizz aktar professjonali.

Li jkun hemm spizjar fuq kull 'shift' minn dejjem kienet intenzjonata, izda din il-haga ma setghetx tigi effetwata qabel, minhabba n-nuqqas ta' spizjara li kien jezisti.

Zgur illi ma hemmx bzonn ta' erba' minn nies fuq kull 'shift', u biex ma jkunx hemm hela ta' 'manpower', erba' 'technicians' qeghdin jigu trasferiti ghal postijiet ohra fejn hemm hafna iktar bzonnhom.

Ghalhekk mhux preciz u gust li jigi allegat li dan sar 'biex jakkomodaw erbgha ohra li dahlu fix-'shift'.

Rabat,Twahhil ta' bollards spic,Rabat,Twahhil ta' bollards gall,Rabat,Twahhil ta' bollards RABAT - TWAĦĦIL TA' BOLLARDS

L-ONOR.

CARM LINO SPITERI staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Jistgħu jittieħdu passi biex l- Awtorita' tat-Trasport Pubbliku tapprova t-twaħħil ta' bollards fuq il-bankina quddiem il- knisja Ta' Ġieżu, Rabat?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li t- talba tiegħu se titressaq quddiem il-Bord għall-Kontroll tat-Traffiku għall- konsiderazzjoni.

Mellieha,Hlas ta' licenzja tat-TV spic,Mellieha,Hlas ta' licenzja tat-TV frem,Mellieha,Hlas ta' licenzja tat-TV MELLIEĦA - ĦLAS TA' LIĊENZJA TAT-TV

L-ONOR.

CARM LINO SPITERI staqsa lill-Ministru għaż- Żgħażagħ u Kultura: Jistgħu jittieħdu passi biex ir- residenti tal-Mellieħa jkunu jistgħu jħallsu l-liċenzja tat- TV fl-għassa tal-Pulizija tal- Mellieħa u mhux ikollhom jinżlu San Pawl il-Baħar?

ONOR.

MICHAEL FRENDO:Il- postijiet fejn jitħallsu l- liċenzji ġie stabbilit mill-Wireless Telegraphy Ordinance (Kap 78) ippubblikata fil- Gazzetta tal-Gvern fl-24 ta' Diċembru 1979.

In- notifikazzjoni relevanti tgħid li r-residenti tal-Mellieħa flimkien ma' dawk ta' San Pawl il-Baħar, Burmarrad, Għajn Tuffieħa, l-Armier, il-Marfa u lokalita' oħra f'dawk l- inħawi jħallsu l-liċenzji mis-16 sa 30 ta' April fl-Għassa tal- Pulizija ta' San Pawl il-Baħar.

Din il-proċedura għadha sseħħ sal-lum.

Ta' min jgħid li l-Public Broadcasting Services Ltd. qegħda tistudja proċeduri ġodda għall-ħlasijiet tal-liċenzja dwar ix-Xandir li jieħdu in konsiderazzjoni l-konvenjenza tal-Pubbliku.

Ma' dan il-pjan se tkun marbuta kampanja li tinkoraġixxi lill-pubbliku li jħallas il-liċenzja permezz ta' ċekkijiet.

Mellieha,Triq Borg Olivier,Bollards spic,Mellieha,Triq Borg Olivier,Bollards gall,Mellieha,Triq Borg Olivier,Bollards MELLIEĦA: TRIQ BORG OLIVIER - BOLLARDS

L-ONOR.

CARM LINO SPITERI staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Jistgħu jittieħdu passi biex l- Awtorita' tat-Trasport Pubbliku tapprova it-twaħħil ta' bollards fuq il-bankina dejqa ħafna quddiem Brian Tailoring f'Ġorġ Borg Olivier Street, Mellieħa?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninforma lill-Onor.

Memmo Roberto,Investigazzjonijiet bril,Memmo Roberto,Investigazzjonijiet fenj,Memmo Roberto,Investigazzjonijiet ROBERT MEMMO - INVESTIGAZZJONIJIET

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal- Ġustizzja: Jista' l- Ministru jgħid jekk il-Kummissjoni ta' Kontra l-Korruzzjoni inizjatx x'invesitagazzjonijiet sabiex tistabbilixxi jekk setax kien hemm irregolaritajiet dwar l- għoti ta' kuntratti f'intrapriżi pubbliċi Maltin lil aħwa Federici u lil Roberto Memmo li lkoll ġew imxandra fl- istampa Taljana għall- konnessjonijiet diretti tagħhom mal-qarnita tat-Tangenti ġewwa dak il-pajjiż?

ONOR.

JOE FENECH: Taħt l- artiklu 15 tal-Cap 326 tal- liġijiet ta' Malta l-Onor.

Interpellant jista' jressaq kull ilment jew allegazzjonijiet li jidhirlu għal investigazzjoni mill-kummissjoni.

Madankollu il-mistoqsija parlamentari ġiet mgħoddija lill-kummissjoni, biss skond l- artiklu 15 tal-liġi fuq imsemmija il-kummissjoni ma tistax tiżvela x'investigazzjonijiet ikunu għaddejjin jew x'informazzjoni tkun qed tinġabar.

Satellite Dishes,Licenzja bril,Satellite Dishes,Licenzja fene,Satellite Dishes,Licenzja SATELLITE DISHES - LIĊENZJA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid x'inhi l-liċenzja li wieħed irid iħallas bħalissa sabiex jistalla TV Satellite Dish?

Din il-liċenzja meta kienet ġiet introdotta u kemm kienet dak inhar?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Għalkemm din il-mistoqsija suppost li ġiet indirizzata lill-Ministru responsabbli mill-Pulizija, xorta qiegħed nagħti l-informazzjoni mitluba.

Dwar l-ewwel parti tal- mistoqsija ninsab informat li l-ħlas biex wieħed ikollu/għandu TV Satellite Dish il-liċenzja hi kif jidher jawn taħt:-

(i) għal kull terminal ta' riċezzjoni tat-televiżjoni bis- satellita f'lukandi, kumplessi għal btala, uffiċċji ta' gazzetti ta' kuljum u stazzjonijiet tar-radju u/jew tat-televiżjoni, Lm50 fis-sena;

(ii) għal użu ta' terminal kif imsemmi f'(i) hawn fuq iżda ġewwa fondi oħrajn, Lm25 fis- sena.

Il-liċenzji msemmija f'(1) u (ii) hawn fuq ġew introdotti f'Marzu ta' l- 1988 u f'Jannar ta' l-1990 rispettivament.

Minn dak inhar sal-lum, ma sar ebda tibdil fil-ħlas ta' dawn il-liċenzji.

Banek,Bank Centrali bril,Banek,Bank Centrali dalj,Banek,Bank Centrali BANEL - BANK ĊENTRALI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal- Finanzi: Meta ħarġet u meta għalqet it-tender għall- computers li se jintużaw fl- extension il- ġdida tal-Bank Ċentrali ta' Malta?

ONOR.

JOHN DALLI: Jiena nformat li l-computers li kienu fil-bini l-qadim tal-Bank Ċentrali se jibqgħu jintużaw fil-bini l-ġdid.

Fil-fatt saru l- arranġamenti kollha meħtieġa sabiex permezz ta' tqegħid ta' cables apposta, is-sistema kompjuterizzata tal-Bank xorta tibqa' taħdem b'mod effiċjenti.

Servizz Civili,Impjegati hatjin ta' reati bril,Servizz Civili,Impjegati hatjin ta' reati fene,Servizz Civili,Impjegati hatjin ta' reati SERVIZZ ĊIVILI - IMPJEGATI ĦATJIN TA' REATI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid x'inhi il-pożizzjoni vis a vis il-PSC ta' impjegati mal- Gvern pensjonabbli/part-timer/casual li jinstab ħati ta' reati kriminali u li jispiċċa jeħel sena ħabs b'sentenza sospiża għall-frodi u misapproprijazzjoni?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: L- impjegati regolari tal-Gvern inklużi dawk pensjonabbli li jinstabu ħatja ta' reat kriminali huma soġġetti għal proċeduri tad-dixxiplina skond ir-Regolamenti ta' l-1977 tal- Kummissjoni dwar is-Servizz Pubbliku (Proċedura ta' Dixxiplina).

Il-każ jintbagħat quddiem il-Kummissjoni tas- Servizz Pubbliku li trid tirrakkomanda lill- Prim Ministru jekk l-Uffiċjal għandux jitkeċċa jew tingħatalu xi piena iżgħar minħabba r-reat li għalih ikun ġie misjub ħati.

L-impjegati part-time u każwali ma jaqawx taħt il- ġurisdizzjoni tar- regolamenti fuq imsemmija.

Iżda l-kap tad- dipartiment għandu d-dritt li jittermina l-impjieg tagħhom meta jrid, iżjed u iżjed meta huma ħatja ta' reat kriminali.

Lukandi,Room Tax bril,Lukandi,Room Tax dalj,Lukandi,Room Tax LUKANDI - ROOM TAX

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal- Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid x'se jkunu il-guidelines għal-lukandiera li diġa' qed jinnegozjaw kuntratti ta' l- 1994 fuq bażi Half Board rigward dak li hu Room Tax component, food levy charge fuq il-prezz negozjat?

ONOR.

JOHN DALLI: Il- lukandiera li fil-preżent qegħdin jinnegozjaw kuntratti ta' l-1994 ma jidhirlix li jenħtieġu xi guidelines speċifiċi.

Dan għaliex il-liġi f'dan ir-rigward hija ċara biżżejjed, jiġifieri tkun trid titħallas taxxa ta' 5% fuq il- prezz miftiehem ta' akkomodazzjoni jew servizz ieħor li jinkludi kull ikel u xorb kompriż fil-ftehim.

Banek,Mid-Med Bank,Inkjesta bril,Banek,Mid-Med Bank,Inkjesta fene,Banek,Mid-Med Bank,Inkjesta BANEK - MID-MED - INKJESTA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk kienx hemm xi żviluppi dwar l-ippubblikar tar-rapport ta' inkjesta tal-Mid-Med Bank?

It-tieni parti tar-rapport tlestiet?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ir-rapport finali ġie pprżentat lili fid-9 ta' Frar, 1993 u qiegħed jiġi eżaminat.

Pensjoni tas-Sur Falzon Anthony spil,Pensjoni tas-Sur Falzon Anthony dalj,Pensjoni tas-Sur Falzon Anthony PENSJONI TAS-SUR ANTHONY FALZON

L-ONOR.

LINO SPITERI staqsa lill-Ministru tal- Finanzi: Jista' l- Ministru jara għaliex il-pensjonant Anthony Falzon, li għandu l-ID Number 657022 (M) u n-numru tal-pensjoni 10683163 għadu ma rceviex il-pensjoni għal Ottubru 1992, minkejja d- diversi drabi li rrapporta dan?

Jista' jara li dan l-anzjan ma jkollux għalfejn jibqa' jterraq għal dak li suppost irceva?

ONOR.

JOHN DALLI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li diġa' inħareġ ċekk ġdid bin- numru GI/238807 biex jissostitwixxi ċ-ċekk oriġinali li kien intbagħat fiż-żmien lill-pensjonant imsemmi iżda li kien ġie rrapportat bħala mitluf minnu stess.

Ghawdex,Karnival bork,Ghawdex,Karnival frem,Ghawdex,Karnival GĦAWDEX - KARNIVAL

L-ONOR.

KARMENU BORG staqsa lill-Ministru għaż- Żgħażagħ u Kultura: Jista' l- Ministru jgħid jekk l-advanced money tal-karnival għal Għawdex waslux fejn kellhom jaslu?

Jekk ma waslux, għaliex?

U meta se jaslu?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: L- advance money tal-Karnival għal Għawdex li jammonta għal Lm2,110 waslu fejn kellhom jaslu.

Skart industrijali psaj,Skart industrijali falm,Skart industrijali SKART INDUSTRIJALI

L-ONOR.

JOSEPH PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid kif inhu rregolat it-tfigħ ta' skart speċjalment dak industrijali fis-sistema tad-drenaġġ?

Hemm xi guidelines li magħhom jistgħu jimxu kumpanniji?

Isir xi kontroll jew isir biss superviżjoni u investigazzjoni meta jiġi rrapportat xi każ?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Regolamenti dwar rimi ta' skart fid-drenagg jinstabu fl-Avviz Legali Numru 8 ta' l-1993.

Dawn ir-regolamenti jipprovdu ghall-iskart industrijali.

Parti minnhom jidhlu fis-sehh fl-1 ta' April 1993, u l-bqija fl-1 ta' Jannar 1994.

Prezentament isiru kontrolli skond il-kaz.

Dawn ha jigu intensifikati bil-poteri moghtija bir-regolamenti godda u bit-twaqqif ta' Waste Control Unit fi hdan id-Dipartiment tad-Drenagg.

Gwidi tat-turisti psaj,Gwidi tat-turisti bong,Gwidi tat-turisti GWIDI TAT-TURISTI

L-ONOR.

JOSEPH PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Filwaqt li nifhem li min ikun qiegħed jattendi kors full-time l- Universita' ma jkunx jista' jagħmel xogħol full-time bħal Tourist Guide, ma narax għaliex licenzja għal dan għandha tiġi miżmuma.

Jista' l-Ministru jieħu l-passi meħtieġa biex dawk l-istudenti li fix-xhur tas-sajf jixtiequ jagħmlu xogħol ta' gwidi tat-turisti tingħatalhom din il-licenzja, specjalment issa li hi policy tal-Gvern li jinkoraġġixxi lill-istudenti jsibu xogħol huma?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: Il-kors li ghalih l-Onor Interpellant qed jaghmel riferenza kien miftuh biss ghal dawk li kienu lesti jahdmu ta' gwida "full-time" matul is-sena kollha.

Sakemm persuna ma tkunx f'qaghda li tiggwida "full-time" ma tinghatax licenzja ghal dan l-iskop.

Din il-policy ilha tithaddem 'l fuq minn hames snin u ma saru l-ebda eccezzjonijiet.

Awtorita' tad-Djar,Requisition orders psaj,Awtorita' tad-Djar,Requisition orders hyzg,Awtorita' tad-Djar,Requisition orders AWTORITA' TAD-DJAR - REQUISITION ORDERS

L-ONOR.

JOSEPH PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru għas-Sigurta' Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi l- policy ta' l-Awtorita' tad-Djar u d-Dipartiment ta' l- Akkomodazzjoni Socjali f'dawk li huma Protective Requisition Orders?

Iħoss il-Ministru li dawn ikunu ndħil f'xi deciżjonijiet li tkun trid tieħu l-Qorti?

Jekk dan hu hekk, iħoss li xi Protective Requisition Orders li ħarġu fil-passat għandhom jiġu rtirati biex il-Qorti tkun libera għal kollox fid- deciżjonijiet tagħha?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Mhix il-policy tad-dipartiment li joħroġ protective requisition orders iżjed u iżjed fejn tkun se tittieħed deċiżjoni mill- Qorti.

Xi protective requistion li setgħu ħarġu qabel mhux se jitneħħew.

Zejtun,Tennis court psaj,Zejtun,Tennis court frem,Zejtun,Tennis court ŻEJTUN - TENNIS COURT

L-ONOR.

JOSEPH PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru għaż-Żgħażagħ u Kultura: Billi mid-Dipartiment tax-Xogħlijiet Pubblici jidher li kollox hemm lest għat-tennis courts li hemm fil-ġnien ta' ħdejn San Girgor, iż- Żejtun, x'qiegħed iżomm li dawn ma ġewx imqegħda u organizzati biex ikunu jistgħu jiġu wżati?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Ir- risposta tingħata f'xi seduta oħra.

Qrati,Annullamenti taz-zwieg bonm,Qrati,Annullamenti taz-zwieg fenj,Qrati,Annullamenti taz-zwieg QRATI - ANNULLAMENTI TAŻ-ŻWIEĠ

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tal- Ġustizzja: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm każi ta' annullamenti taż-żwieġ fil- Qrati Maltin u dawk Għawdxin matul is-snin 1989, 1990, 1991 u 1992?

Kemm minnhom ġew deciżi?

Kemm għad hemm pendenti?

Kemm-il kawża ġiet irtirata minħabba xi raġuni jew oħra?

ONOR.

JOE FENECH: L- informazzjoni mitluba tingħata f'seduta oħra hekk kif din tiġi miġbura.

Servizz Civili,Promozzjonijiet abew,Servizz Civili,Promozzjonijiet fene,Servizz Civili,Promozzjonijiet SERVIZZ ĊIVILI - PROMOZZJONIJIET

L-ONOR.

WISTIN ABELA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid għaliex kull min ingħata promotion fl-20 ta' Jannar, 1992, ma ħadux l-ewwel incriment f'Jannar, 1993, u dawn qalulhom li l-ewwel incriment se jingħata fl-1994?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab informat li dawk li matul l-1992 ħadu ħatra jew promozzjoni not in the normal course, jiġifieri wara kompetizzjoni għal post avżat fil-Gazzetta tal-Gvern, tpoġġew mill-ewwel fuq l-iskala l- ġdida.

Dawn huma ntitolati għal increment din is-sena.

Dawk li l-promozzjoni tagħhom fl-1992 kienet in normal course tħallset t- tielet installment tar-Riforma skond il-Ftehim Preliminari mal-Unions, u tpoġġew fuq l-iskala l-ġdida fl-1 ta' Jannar din is-sena.

Għalhekk dawn jiġu ntitolati għal increment matul l-1994.

Forzi Armati,Ajruplani abew,Forzi Armati,Ajruplani fene,Forzi Armati,Ajruplani FORZI ARMATI - AJRUPLANI

L-ONOR.

WISTIN ABELA staqsa lill-Prim Ministru: Kemm għad hemm ajruplani Fixed Wings li mhumiex fi stat li jistgħu jittajru minħabba xi ħsarat, uncertification jew nuqqas ta' xi spares jew tagħmir?

X'inhi r- raġuni jew raġunijiet li hemm piloti uffiċjali fl-Armata Maltija li huma ċċertifikati biex ittajru dawn il-fixed wings imma dawn mhux ittarjuhom jew qed jirrifjutaw li jtajjruhom?

Veru jew le li fost raġunijiet oħra dawn il- piloti ma jridux jtajjruhom għax għad m'għandhomx parachute issue personali?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Rigward l-ewwel parti tal- mistoqsijam nirreferi lill- Onor. Membru għat-tweġiba li tajt, fis-Seduta tad-9 ta' Frar, ta' l-1993, għal mistoqsija parlamentari numru 7831.

Dwar it-tieni parti tal- mistoqsija, naħseb li l-Onor.

Membru qed jirreferi għal erba' bdoti li riċentement temmew b'suċċess it-taħriġ tagħhom fl- Italja.

Ninsab informat li l- awtoritajiet lokali ta' l- Avjazzjoni Ċivili bħalissa qegħdin jipproċessaw id- dokumentazzjoni tat- titjir ta' dawn il-bdoti sabiex ikunu jistgħu joħorġulhom l- awtoritazzazzjoni tat-titjir li hi meħtieġa.

Ninsab informat ukoll li mhux minnu li dawn il- bdoti qed jirrifjutaw li jtajjru l-ajruplani fixed wing.

Irrid inżid li, għalkemm il- manual ta' dan it-tip ta' ajruplan ma jispeċifikax li l- bdot tiegħu jrid jilbes il- parachute, waqt it-taħriġ tagħhom fl-Italja, dawn l-erba' bdoti Maltin fil-fatt kienu jilbsu l- parachute u għalhekk il-Forzi Armati ta' Malta qed jieħdu ħsieb biex jixtru numru ta' parachutes sabiex jintlibsu mill-ekwipaġġi ta' dan l- ajruplan.

Forzi Armati,Computers abew,Forzi Armati,Computers fene,Forzi Armati,Computers FORZI ARMATI - COMPUTERS

L-ONOR.

WISTIN ABELA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm hemm computers fl-Armata?

Kemm intnefqu flus fuq il- Hardware u Software tal- computers li nxtraw mill-Armata matul l-aħħar ħames snin?

Ta' liema ditta huma dawn il- computers?

Inxtraw wara ħruġ ta' Tenders jew by quotation?

Għal-liema skop jew skopijiet qed jintużaw?

L-istores and Equipment Accounting, Finance and Pay, Maintanence Records ta' tagħmir speċjali bħal helicopters, ajruplani u patrol boats, etc, huma fis-sistema kompjuterizzata jew le?

Jekk le, meta hemm il-ħsieb li dawn se jiġu imdaħħla fis-sistema kompjuterizzata?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: L- informazzjoni mitluba mill- Onor. Membru qed tinġabar u għalhekk tingħata tweġiba f'xi seduta oħra

Forzi Armati,Ajruplani abew,Forzi Armati,Ajruplani fene,Forzi Armati,Ajruplani FORZI ARMATI - AJRUPLANI

L-ONOR.

WISTIN ABELA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm-il siegħa kull wieħed itajjru l-ajruplani fixed wings matul l-aħħar sena li ilhom ma' l-Armata Maltija?

Kemm-il siegħa kull wieħed itajjru fuq operational tasks?

F'kull każ kemm kienu is-sigħat li itajjru minn piloti militari Maltin u kemm-il siegħa itajjru minn piloti oħra?

Min kienu il- piloti li tajjruhom u li ma kenux membri regolari ta' l- Armata Maltija?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Kif diġa' għidt fi tweġibiet oħra, s'issa, mill-ħames ajruplani fixed wing li għandhom il-Forzi Armati ta' Malta, tlieta nħarġilhom iċ- ċertifikat tal-airworthiness mill-awtoritajiet lokali ta' l- Avjazzjoni Ċivili.

Minn meta nħarġilhom dan iċ-ċertifikat sas-16 ta' Frar, 1993 dawn l- ajruplani taru kif jidher hawn taħt:-

REG MARK TEST FLIGHTS TRAINING MISSIONS

9 H - ACA 2 hrs - 35 mins 33 hrs - 55 mins 9 H - ACB 1 hr - 25 mins 23 hrs - 40 mins 9 H - ACC 2 hrs - 40 mins 31 hrs - 25 mins

Għal raġunijiet li tajt fi tweġibiet oħra, dawn l- ajruplani għadhom ma ttajjrux fuq operational tasks.

It-titjir ta' prova sar mis- Sur Paul Morley, ċittadin Inġliż, li hu bdot kwalifikat u inġinier aeronawtiku, waqt li t-titjir ta' taħriġ sar minn ħames bdoti tal-Forzi Armati ta' Malta taħt il-ħarsien tas- Sur Morley innifsu.

S'issa l- istess ħames bdoti taru darbtejn solo, jiġifieri waħedhom, fuq l-ajruplan.

Ħadd ħlief dawn is-sitt persuni ma tajru dawn l- ajruplani.

Forzi Armati,Reklutagg abew,Forzi Armati,Reklutagg fene,Forzi Armati,Reklutagg FORZI ARMATI - REKLUTAĠĠ

L-ONOR.

WISTIN ABELA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid minn meta ħabbar l-arranġamenti ġodda tar-reklutaġġ fl- Armata:

a. Kemm kien hemm applikazzjonijiet?

b. Kemm minnhom ġew magħżula? c. Kemm minnhom ġew ingaġġati?

d. X'irid wieħed jagħmel u fejn irid imur biex japplika?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Kif diġa' għidt meta riċentement ħabbart l- iskema l- ġdida għar-reklutaġġ ta' suldati regolari fil-Forzi Armati ta' Malta, id-dettalji dwar din l-iskema se jitħabbru dalwaqt.

Dawn id- dettalji jkunu jinkludu kif, meta u fejn wieħed għandu japplika.

Naturalment, s'issa għadu ma sar l-ebda reklutaġġ taħt din l-iskema.

Forzi Armati,Kazi ta' ingustizzji abew,Forzi Armati,Kazi ta' ingustizzji fene,Forzi Armati,Kazi ta' ingustizzji FORZI ARMATI - KAŻI TA' INĠUSTIZZJI

L-ONOR.

WISTIN ABELA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid minn meta hu ta ordni biex jibdew jinstemgħu l-każi ta' inġustizzji mressqa minn membri tal-Forzi Armata ta' Malta li qed jiġu allegati li saru mill- 1987 'il hawn?

Kemm ġew trattati każi?

Kemm minnhom ġew deċiżi favur u kemm kontra l-Armata?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: L- Att XV ta' l-1987 jiddistingwi bejn każi ta' allegati nġustizzji li jiġru mill-1 ta' Ottubru, 1987 'il hawn - Artiklu 9.

(1) (a) u dawk li ġraw bejn l-1 ta' Ottubru, 1971 u t-30 ta' Settembru, 1987 - Artiklu 9.

(1) (b).

Minħabba li l-Kummissjoni tinvestiga l-ilmenti fuq bażi kronoloġika, għall-ewwel hija kienet għadha qed tara biss ilmenti skond Artiklu 9.

(1) (b).

Fit-30 ta' Marzu, 1992, wara suġġeriment tiegħi, il- Kummissjoni bdiet tinvestiga wkoll l-ilmenti magħmulin skond Artiklu 9.

(1) (a).

Dawn qed isir mhux biss dwar ilmenti mressqa minn membri tal-Forzi Armati ta' Malta.

Fil-fatt għal kull tnejn mill-każi ta' wara l-1987 jinstemgħu tliet każi ta' qabel.

Sa l-aħħar ta' Jannar, 1992 in-numru ta' ilmenti dwar allegata inġustizzja mill-1987 'il hawn imressqa minn membri tal-Forzi Armati li ġew investigati mill-Kummissjoni kien ta' 77.

Minn dawn, il- Kummissjoni sabet li 26 ilment (li minnhom 25 kienu każ kollettiv) kienu ġustifikati filwaqt li 51 ma kienux.

Ghawdex,Rabat,Klinika velj,Ghawdex,Rabat,Klinika taba,Ghawdex,Rabat,Klinika GĦAWDEX: RABAT - KLINIKA

L-ONOR.

JOHN VELLA staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Jista' l- Ministru jgħid:-

1) Meta nfetħet għall- pubbliku l-klinika li tinsab fi Triq Enrico Mizzi fir-Rabat, Għawdex?

2) X'ħin huma l-ħinijiet li tiftaħ għall-pubbliku?

3) Fil-Ħdud u l-festi tkun miftuħa wkoll?

4) Kemm hemm staff u x'inhu r-rwol ta' kull membru ta' l- istaff?

5) X'tip ta servizz jingħata minn din il-klinika?

6) Kemm kien in-numru ta' persuni li għamlu użu mis- servizzi mogħtija minn din il- klinika minn meta nfetħet sal- 31 ta' Jannar, 1993?

ONOR.

ANTON TABONE: Iċ- ċentru tas-Saħħa fir-Rabat, Għawdex infetaħ uffiċjalment fit-12 ta' Ottubru, 1991.

Iċ- ċentru jkun miftuħ kuljum, inklużi l-Ħdud u festi, mit- 8.00 a.m. sat-7.45 p.m.

L-istaff taċ-ċentru huwa magħmul minn tmien tobba, tliet nurses, sitt Health Assistants u żewġ Hospital Auxiliares.

Fost is-servizzi li jingħataw, li huma dawk ta' tabib fil- prattika ġenerali, hemm it- testijiet ta' pazjenti bħal eżami tad-demm u tal-pressjoni, il-medikazzjoni tal-pazjenti u l-kitba ta' mediċini u ċertifikati kif ukoll żjarat lill- morda d-dar.

Minn meta nfetaħ 'il hawn in- numru ta' persuni li għamlu użu mis- servizzi mogħtija minn dan iċ-ċentru kien hekk:-

Ottubru - Diċembru 1991 - 5,323 Jannar - Diċembru 1992 - 34,671 Jannar 1993 - 2,823 ------ Total: 42,817 ------

Telemalta,Riorganizzazzjoni pora,Telemalta,Riorganizzazzjoni zamf,Telemalta,Riorganizzazzjoni TELEMALTA - RIORGANIZZAZZJONI

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru għat- Trasport u Komunikazzjoni: Peress li t-taħdidiet bejn ir- rappreżentanti tal-ħaddiema u l-Management tal-Korporazzjoni Telemalta dwar ir- riorganizzazzjoni tat- Telefonija u t-Telegrafija waqfu aktar minn xahrejn ilu, u peress li hemm xniegħa fost il- ħaddiema koncernati li membru tal-Management qed jgħid li spicca kollox dwar dawn ir- riorganizzazzjonijiet, jista' l-Ministru jikkonferma dan l- għajdut jew kontra?

Jekk fin-negattiv, fiex waslu dawn it-taħdidiet?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Bhalissa qeghdin isiru diskussjonijiet fuq il-Ftehim Kollettiv li fost affarijiet ohra jinkludu z-zewg taqsimiet li qieghed jirreferi ghalihom l-Onor.

Membru.

Qrati,Kaz ta' abort pora,Qrati,Kaz ta' abort gall,Qrati,Kaz ta' abort QRATI - KAŻ TA' ABORT

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: B'referenza għar-risposta li tani l-Ministru għall- mistoqsija parlamentari tiegħi numru 8020, jista' jgħid kemm- il darba dan it-tabib u l- compounder tela' l-Qorti dwar dan il-każ ta' abort?

Jista' jgħid jekk f'dan il-każ tapplikax il-liġi tal- preskrizzjoni peress li ilu jtawwal is-snin?

Jista' jassigura lill-Kamra li l-każ mhux se jmut fuq ommu għax ikun preskritt?

Min hu l-ispettur prosekutur f'dan il-każ?

ONOR.

LOUIS GALEA: a) It- tabib u l-'compounder' dehru quddiem il- Magistrat 15-il (hmistax) darba barra dik id- darba li huma tressqu il- Qorti arrestati.

L-ahhar darba li dehru kien fl-20 ta' Jannar 1993.

b) La darba l-kaz ikun tressaq quddiem il-Qorti l-Ligi tal- Preskrizzjoni tigi interotta. c) Dan il-kaz kien gie investigat mill-Ispettur Mario Calleja u kien tressaq il-Qorti mill-istess Spettur.

Importazzjoni ta' haxix frisk buhc,Importazzjoni ta' haxix frisk gatl,Importazzjoni ta' haxix frisk IMPORTAZZJONI TA' ĦAXIX FRISK

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall- Ikel, Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jikkonferma li se jitħalla jiġi importat ħaxix frisk inkluż qarabali?

ONOR.

LAWRENCE GATT: Ma hemm l-ebda hsieb li jigi importat haxix frisk li jkun mkabbar mill-bdiewa Maltin.

Proprjeta' mmobbli,Taxxa buhc,Proprjeta' mmobbli,Taxxa dalj,Proprjeta' mmobbli,Taxxa PROPRJETA' MMOBBLI - TAXXA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru tal- Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid jekk iż-żieda fit-taxxa tal-boll fuq trasferiment ta' proprjeta' immobbli ġietx fis- seħħ mid-data tal-budget jew jekk din ma tapplikax għal dawk il-konvenji li ġew reġistrati mad-Dipartiment tat-Taxxi Interni fiż-żmien stipulat?

ONOR.

JOHN DALLI: Iż-żieda tal-boll fuq trasferimenti ta' proprjeta' mmobbli se tkun ġiet fis-seħħ u applikabbli għal dawk il-kuntratti li ġew pubblikati mill-għada tal- Budget, jiġifieri mill-25 ta' Novembru, 1992 irrespettivament jekk il-konvenji ġewx reġistrati mad-Dipartiment tat- Taxxi Interni jew le.

Telephones,Mobile buhc,Telephones,Mobile falm,Telephones,Mobile MOBILE TELEPHONES

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm persuni fil- Ministeru u d-dipartimenti li jaqgħu taħtu li għandhom is- servizz tal-mobile telephone?

X'inhu l-grad ta' xogħol ta' dawn il-persuni?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Twegiba tinghata f'seduta ohra.

Permessi tal-bini buhc,Permessi tal-bini falm,Permessi tal-bini PERMESSI TAL-BINI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l-Ministru jara x'sar mill-applikazzjoni tal-PAPB PB5465/89 l/o Dingli, peress li milli jidher dan il- file ġie misplaced?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li l-applikazzjoni msemmija qed tigi processata tant li ftit ta' zmien ilu saret spezzjoni li minnha nstab li diga nbeda x-xoghol fuq is- sit li jinstab 'l barra mill- limiti ta' l- izvilupp.

Zebbug,Mdina Road,Bini buhc,Zebbug,Mdina Road,Bini falm,Zebbug,Mdina Road,Bini ŻEBBUĠ: MDINA ROAD - BINI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-bini li qiegħed isir quddiem il-fabbrika ta' Spiteri Tiles, f'Imdina Road, l/o Zebbug hux qiegħed isir fuq il-linja ufficjali tat-triq għax milli jidher dan il-bini qiegħed isir fil-post fejn kellha ssir is-service road?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li x-xoghol fil-bini msemmi mill- Onor. Membru gie mwaqqaf ix-xahar li ghadda ghax jinsab barra l-linja ufficjali.

Qed jittiehdu passi kontra l- persuna responsabbli.

Pulizija,Kazi ta' serq pora,Pulizija,Kazi ta' serq gall,Pulizija,Kazi ta' serq PULIZIJA - KAŻI TA' SERQ

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jweġibni l- mistoqsija parlamentari tiegħi numru 8329 dwar serq li sar matul l-1992?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat kif ser nghid:

Fl-1992 gew irrapurtati dawn il-kazijiet ta' serq ghand il- Pulizija.

Tip ta' Reat Total ta' Kazijiet

Serq minn postijiet gewwa bliet u rhula: 2004 Serq minn bnadi ohra: 564 Serq minn bicciet tal-bahar: 50 Serq ta' bicciet tal-bahar: 64 Serq minn vetturi ipparkjati: 2808 Serq ta' vetturi: 1439 'Pickpocketing': 197 'Snatch and Grab': 117 Serq minn xtajtiet: 231 Serq ta' 'bicycles': 49 Serq ta' hwejjeg minn fuq il-bjut: 4 Serq ta' affarijiet ohra minn fuq il-bjut: 3 Serq ta' kurrent elettriku: 136 'Hold ups': 35 Serq bi vjolenza: 16

Matul l-istess sena tressqu 534 (hames mija u erbgha u tletin) persuna mixlija b'serq jew reati konnessi ma' serq il- Qorti.

Fl-1992, 1123 (elf mija u tlieta u ghoxrin) persuna gew mizmuma mill- Pulizija.

Zabbar,Dawl fit-toroq pora,Zabbar,Dawl fit-toroq falm,Zabbar,Dawl fit-toroq ŻABBAR - DAWL FIT-TOROQ

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il talba għandu pendenti għall-istallazzjoni ta' bozoz f'Ħaż Żabbar, Wied il-Għajn, iż-Żejtun u Marsaxlokk, rispettivament?

Fejn huma dawn it-talbiet u meta se jiġu stallati dawn il- bozoz?

ONOR.

MICHAEL FALZON: L- informazzjoni mitluba qed tingabar u t-twegiba tinghata f'xi seduta ohra.

Ilma,Hsara fil-kanen degl,Ilma,Hsara fil-kanen falm,Ilma,Hsara fil-kanen ĦSARA FIL-KANEN TA' L-ILMA

L-ONOR.

LOUIS DEGUARA staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Meta l- Gvern iqabbad kuntrattur biex iħaffer xi trinek u dan jagħmel ħsara lil kanen ta' l-ilma tar-residenti tat-triq, min għandu iħallas l- ispejjeż tat- tiswijiet ta' dawn il-kanen ta' l-ilma?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Kull kuntrattur tat-trinek jintalab ihallas spejjez ghal hsarat kagunati minn traskuragni tieghu jew nuqqas ta' osservanza tar-regolamenti.

Korruzzjoni fil-loghob tal-football musr,Korruzzjoni fil-loghob tal-football frem,Korruzzjoni fil-loghob tal-football KORRUZZJONI FIL-LOGĦOB TAL- FOOTBALL

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru għaż- Żgħażagħ u Kultura: B'referenza għal dak li ġie rapportat li qal Ally Dawson, Manager ta' St. Andrew's F.C., rapportat fil-ġurnali Maltin tas-17 ta' Frar, 1993, dwar każ ta' korruzzjoni fil-logħba St. Andrews vs Zurrieq (1992/93) fejn stqarr illi l-football f'Malta huwa wieħed mill-aktar korrotti fl-Ewropa, jista' l- Ministru jinforma lil dan il- Parlament dwar x'passi jista' jieħu l-Gvern biex:

1) Jgħin lill-MFA fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni;

2) Jinforza l-liġi kontra l- logħba li sfaccament jiksru liġijiet fil- pubbliku;

3) Jitlob li ssir inkjesta dwar il-logħba St. Andrews vs Zurrrieq (2-0) li semma Dawson;

4) Dan il-Parlament, filwaqt li jirrispetta l-awtonomija ta' l- Assocjazzjonijiet Nazzjonali Sportivi, jara li l-abbuż u l- korruzzjoni jinqatgħu mill- prattika tal-ħajja Maltija, inkluż fl-isport?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Minkejja li jirrispeta l- awtonomija ta' l- Għaqdiet Nazzjonali Sportivi, il- Ministeru jsegwi mill-qrib kull attivita' u kumment.

Tajjeb li jiddikjara li l-Gvern innotat l-pożizzjoni li ħadet l- MFA mal-ħatra tal-President il-ġdid u jappoġġa politikament u moralment bil- ħeġġa kollha possibbli din il-lotta kontra l-korruzzjoni u nħoss li ma nistgħux inħallu din il- problema mhux affrontata bil- kuraġġ kollu li tenħtieġ u bl- għajnuna u koperazzjoni ta' dawk responsabbli u li qegħdin f'sitwazzjoni li jgħinu.

Din hi kompetenza tal- Ministeru ta' l-Intern iżda bħala l-Ministru responsabbli mill-Isport irrid nuri l- apprezzament ta' dak kollu li qed tagħmel il-pulizija b'dan ir-rigward.

Nixtieq nagħmel appell lil dawk kollha li jistgħu jgħinu fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni biex ikomplu jagħtu l-kontribut tagħhom f'din il-ġlieda qaddisa.

Nixtieq li l-Pulizija u kull min jista' jgħin lill- Pulizija tieħu l-miżuri meħtieġa biex neqirdu dan il- kankru.

Nistenna x'azzjoni se tieħu l-MFA biex inkun f'qagħda li ninforma lil dan il-Parlament bil-qagħda preċiża dwar dawn l- allegazzjonijiet.

Hekk bħalma l-Gvern jinsisti dwar il-komportament u l-etika fil-ħajja pubblika, dik politika u amministrattiva, ikunu mħarsa minn dawk responsabbli, hekk ukoll irridu naraw li l-ħajja Maltija kollha tgħozz u tħares dawn il- valuri.

L-għajdut dwar l- isport jagħmel ħsara kbira lil valuri ta' l-isport u liż- żgħażagħ numerużi li jipprattikawh u għaldaqstant l- etika fl-isport trid tkun ukoll tifforma parti mill- prattika sportiva skond il-ħtieġa ta' l- isportivi kollha.

Kalkara,Impjant tal-purifikazzjoni mizj,Kalkara,Impjant tal-purifikazzjoni falm,Kalkara,Impjant tal-purifikazzjoni KALKARA - IMPJANT TAL- PURIFIKAZZJONI

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: B'referenza għall-mistoqsija parlamentari numru 8003, jaf il-Ministru li l-maġġoranza assoluta tar-residenti tal- Kalkara ma jridux li jsir l- impjant?

Qiegħed ngħidlu b'dan biex inkun ta' għajnuna qabel ma jkompli b'dan il- proġett u biex ikun jaf x'inhi x-xewqa tan-nies tal-Kalkara.

Biex inkompli nsostni, dan, jien lest li niġborlu l-firem tan-nies tal-Kalkara fejn il- maġġoranza tagħhom huma ta' liema kulur politiku huma, ma jaqblux ma dan.

ONOR.

MICHAEL FALZON: L- informazzjoni mogħtija mill- Onor. Interpellant ġiet innotata.

Distrett numru II,Telephones mizj,Distrett numru II,Telephones zamf,Distrett numru II,Telephones DISTRETT NUMRU II - TELEPHONES

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l- Ministru jgħid f'liema lokal tat-tieni distrett hemm is- service on demand għas-servizzi tat-telefon?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: S'Issa l-ebda lokal fit-tieni distrett ma huwa kklasifikat bhala "Service on Demand".

Madanakollu qieghed isir xoghol t'estensjoni tal-linji f'hafna mill-lokalitajiet ta' dan id- distrett.

Fil-fatt, dawk l-applikanti fil-Birgu, tal-Hawli (Bormla) u parti mill-Fgura li applikaw sa l- ahhar ta' Dicembru 1992 diga' kienu jew qed ikunu mghajta sabiex jinghatalhom is-servizz.

Air Malta,Safar mic-Chairman nict,Air Malta,Safar mic-Chairman bong,Air Malta,Safar mic-Chairman AIR MALTA - SAFAR MIĊ-CHAIRMAN

L-ONOR.

TONY NICHOLL staqsa lill-Ministru għas- Servizzi Ekonomiċi: Jista' l- Ministru jgħid kemm-il safra għamel ic-Chairman ta' l-Air Malta s-Sur T. Tabone mill- ħatra tiegħu sal-lum?

Jista' l-Ministru jgħid f'liema pajjiżi mar u jista' jagħti lista dettaljata ta' l- ispejjeż li saru f'dak li huwa akkommodazzjoni, ikel, trasport ecc?

Jista' jagħti wkoll l- ismijiet tal-persuni li akkumpanjaw is-Sur Tabone f'dan is-safar?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: Ma jidhirlix li ghandi naghti d-dettalji mitluba mill- Onorevoli Interpellant izda nghid biss illi s-safar u l- kompozizzjonijiet tad- delegazzjonijiet f'dan is-safar huma ristretti ghal dak li jkun dettat fl-ahjar interessi tal- kumpannija.

Dingli,Triq l-Irdum,Traffiku spic,Dingli,Triq l-Irdum,Traffiku gall,Dingli,Triq l-Irdum,Traffiku DINGLI: TRIQ L-IRDUM - TRAFFIKU

L-ONOR.

CARM LINO SPITERI staqsa lill-Ministru ta' l- Intern u Żvilupp Soċjali: Jistgħu jittieħdu passi biex Cliff Str, f'Ħad Dingli issir one-way traffic road minħabba li hemm partijiet minnha li huma perikolużi?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninforma lill-Onorevoli Interpellant li t-talba tieghu sejra titressaq quddiem il-Bord ghall-Kontroll tat-Traffiku ghall- konsiderazzjoni.

Marsaxlokk,"Il-Maghluq" velk,Marsaxlokk,"Il-Maghluq" falm,Marsaxlokk,"Il-Maghluq" MARSAXLOKK - "IL-MAGĦLUQ"

L-ONOR.

KARMENU VELLA staqsa lill-Ministru għall- Ambjent: Jista' l-Ministru jara li jiġi rranġat l-istat ħażin ta' l-area magħruf bħala "Il- Magħluq" f'Marsaxlokk?

Jista' jara wkoll li jitwaħħlu arbli tad-dawl f'dik l-area peress li ta' spiss qed jinsterqu anke dgħajjes u laneċ tas-sajjieda?

ONOR.

MICHAEL FALZON: F'Tal- Ballut, fl-inhawi tal-post maghruf bhala 'Il-Maghluq ta' Marsaxlokk', hemm riserva naturali zghira izda mportanti.

Il-parti ta' gewwa ta' din ir- riserva ser tithalla fl-istat naturali taghha, dak ta' bur salmastru (marsh), filwaqt li d-dawra mmedjata taghha ser tithawwel b'sigar indigeni adattati ghall-post.

Fix-xifer l-iehor tal- 'Maghluq ta' Marsaxlokk' hemm moll fejn jorbtu numru ta' dghajjes u fejn nhar ta' Hadd jingabru numru kbir ta' nies.

Is- Segretarjat Ambjent m'ghandu l-ebda pjan ta' ntervent f'din il-parti tal- Maghluq.

It-talba ghal dawl qed tigi mistharrga u r-risposta tinghata f'seduta ohra.

Skejjel,Birzebbugia,Manutenzjoni velk,Skejjel,Birzebbugia,Manutenzjoni mifu,Skejjel,Birzebbugia,Manutenzjoni BIRZEBBUGIA: MANUTENZJONI TA' L-ISKOLA

L-ONOR.

KARMENU VELLA staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jwieġeb il- mistoqsija parlamentari numru 8174?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Il-mistoqsija parlamentari numru 8174 kienet saritli (taħt numru 8095) ġurnata waħda biss qabel.

Nista' nirreferi lill- Onor. Interpellant għat-tweġiba li tajt għal dik il-mistoqsija.

Qormi,Klinika psaj,Qormi,Klinika gall,Qormi,Klinika QORMI - KLINIKA

L-ONOR.

JOSEPH PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: F'din l-aħħar sena li ilha miftuħa l-Klinika ta' Ħal Qormi, kemm attendew nies għal għajnuna?

Kemm minn dawn ġew moqdija hemm u kemm ġew riferiti l- isptar?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li n-numru ta' nies li attendew fic- Centru tas-Sahha ta' Hal Qormi minn meta nfetah fi Frar 1992 sa l-ahhar tas- sena 1992 kien ta' 76,538.

Dan ma jinkludix dawk li marru u nqdew mill- ispizerija tac- Centru tas-Sahha ghall- medicini.

Dawn kienu maqsuma kif gej:

G.P. 40,471

TREATMENT ROOM 16,107

PODOLOGY CLINIC 3,142

DENTAL CLINIC 2,315

X-RAYS 2,150

IMMUNIZATION 3,005

PHYSIOTHERAPY 3,342

DIABETIC CLINIC 842

E.C.G. 233

OPHTHALMIC CLINIC 1,224

SCHEDULE V CLINIC 1,480

GYNAE 1,518

WELL BABY CLINIC 709

Ma jinzammux 'records' ta' kemm pazjenti jigu riferuti l- isptar mic- Centri tas-Sahha.

Teknopark spil,Teknopark bong,Teknopark TEKNOPARK

L-ONOR.

LINO SPITERI staqsa lill-Ministru għas- Servizzi Ekonomiċi: F'liema stadju wasal it-Teknopark tal- Mosta?

Saru xi allokazzjonijiet?

Jekk iva, lil min?

Dejjem jekk iva, il- kumpanniji huma ġodda, jew se jkunu rilokati (minn xi mkien ieħor Malta)?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: It-Teknopark tal-Mosta wasal fi stadju avanzat hafna tant li l- ewwel zewg kumpaniji godda hemm hsieb li jibdew joperaw ghal-nofs din is-sena.

Dawn huma Euro PCNI u International Business Intelligence Ltd, zewg kumpanniji ta' l-elettronika.

Barra minn dawn, il-Malta Development Corporation qieghda f'tahdidiet avanzati ma mhux anqas minn tnax il-kumpannija ohra li huma kollha relatati ma l-elettronika.

Dawn il- kumpanniji li qed juru interess serju gejjin mill-Germanja (2), Italja (1), Franza (1) u Ingilterra (5).

Hemm ukoll zewg kumpanniji Inglizi li jridu jwaqqfu "joint ventures" ma ditti Maltin.

Kunsill ta' l-Ewropa attj,Kunsill ta' l-Ewropa demg,Kunsill ta' l-Ewropa KUNSILL TA' L-EWROPA

L-ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru ta' l- Affarijiet Barranin: As is widely known, the Council of Europe's system for the protection of human rights is an essential instrument for the building-up of fundamental rights, democracy and the rule of law throughout Europe.

The number of applications submitted to the Commission and Court has considerably increased in recent years and will continue to increase at an even greater rate because the Council of Europe is now open to the countries of Central and Eastern Europe.

This has led to an increase in its membership (the Organisation now has 27 member States, and will certainly have over 30 in the near future).

In view of these developments, the Parliamentary Assembly of the Council of Europe, in its Recommendation 1194, advocates a reform of the control mechanism of the European Convention on Human Rights in order to prevent it from becoming inoperable owing to an excessive workload.

The linchpin of the reform would be the creation of a single court as a full-time body.

The reform would, moreover, have two effects: Firstly, it would respond to the logical consequences of the application of Protocol No.9 to the Convention, which enables applicants, under certain conditions, to refer cases to the Court directly; and secondly, it would, in the long-term, rationalise the work and so substantially reduce the budget required for the system's operation.

Do your Government intend to voice their support for this proposed reform in the Committee of Ministers of the Council of Europe?

ONOR.

GUIDO DE MARCO: The Reform of the Control Machinery in the field of Human Rights, mentioned by the Hon.

Member in his parliamentary question No. 8405 of the 17th February 1993 has long been left.

My Government, through its representative on the Committees of Experts of the Steering Committee for the Protection of Human Rights, the Ministers Deputies and the Committee of Ministers, has participated in the meetings on the subject in question.

Efforts are being made by all those concerned to reach agreement.

Member- States, including this Government, are fully committed in reaching consensus on the final form on the reform in the Control machinery in the Field of Human Rights.

Kunsill ta' l-Ewropa attj,Kunsill ta' l-Ewropa fenj,Kunsill ta' l-Ewropa KUNSILL TA' L-EWROPA

L-ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Sir, as is widely known, the Council of Europe's system for the protection of human rights is an essential instrument for the building-up of fundamental rights, democracy and the rule of law throughout Europe.

ONOR.

JOE FENECH: Nirreferi l-Onor.

Interpellant għat- tweġiba li ngħatat mill- Ministru ta' l-Affarijiet Barranin għall-mistoqsija parlamentari numru 8465.