MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 161 L-Erbgħa, 20 ta' Ottubru, 1999 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 161

L-Erbgħa, 20 ta' Ottubru, 1999

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-9.06 a.m.

Talba

SEDUTA NRU.

L-Erbgħa, 20 ta' Ottubru, 1999

WERREJ MINUTI 1

MISTOQSIJIET- TWEĠIBIET ORALI 1

TQEGĦID TA' KARTI 6

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ORDINANZA DWAR IL-MEDIĊINI PERIKOLUŻI (IT- TIENI QARI)

DANGEROUS DRUGS ORDINANCE (AMENDMENT) BILL (SECOND READING) 7

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 10

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 160 li saret fid-19 ta' Ottubru, 1999 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET- TWEĠIBIET ORALI

PULIZIJA - ĦSARA AMBJENTALI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm tressqu persuni l-qorti mill-pulizija akkużati b'tip ta' ħsara ambjentali matul is-snin 1993, 1994, 1995, 1996, 1997 u 1998, sena b'sena?

Jista' l-Ministru jgħid kemm minnhom inqatgħetilhom il-kawża u kemm minnhom instabu ħatja u x'ġew ikkundannati?

ONOR.

TONIO BORG (Ministru ta' l-Intern): Nitlob lill-Onor.

Interpellant jispeċifika għal liema ksur ta' liġi qed jirriferi, għax ħsara ambjentali tant hija ġenerali.

PULIZIJA - TIPJIP FUQ TAL-LINJA

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm persuni tressqu l-qorti mill-pulizija akkużati b'tipjip fuq il-karozzi tal-linja matul is-snin 1993, 1994, 1995, 1996, 1997 u 1998, sena b'sena?

ONOR.

TONIO BORG: Peress li l-informazzjoni li qed tintalab mhix miġbura f`forma ta` statistika komputerizzata, din tenħtieġ ċertu żmien biex tinġabar u għalhekk risposta tingħata f'xi seduta oħra.

PULIZIJA - KONTRAVENZJONIJIET TAT-TRAFFIKU

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kemm persuni tressqu l-qorti mill-pulizija akkużati b'kontravenzjonijiet tat-traffiku matul is-snin 1993, 1994, 1995, 1996, 1997 u 1998, sena b'sena?

ONOR.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Noel Farrugia, domanda supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Mr Speaker, qed ikollna numru konsiderevoli ta' lmenti minħabba ċerti inċidenti li jiġu kkawżati mill-kondizzjoni xejn tajba tat-toroq.

Huwa veru li bħalissa qed isiru numru ta' xogħlijiet f'dan is-sens, pero' xtaqt lill-Ministru jinformani jekk hemmx xi tip ta' monitoring bejn il-pulizija u d-dipartiment tat-trasport sabiex tiġi eżaminata s-sitwazzjoni kollha.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: M'hemmx dubju li hemm kuntatti kontinwi għaddejjin bejn uffiċjali ta' l-awtorita`dwar it-trasport pubbliku u l-assistent kummissarju responsabbli għat-traffiku.

Irrid ngħid ukoll li f'din l-aħħar sena saret kampanja tajba ħafna dwar l-importanza li wieħed josserva r- regolamenti tat-traffiku.

Ma jfissirx li malli ssir din il-kampanja kulħadd se jibda josserva r-regolamenti, imma naħseb li l-pulizija għamlu kampanja tajba, mhux weħidhom għax kellhom għajnuna minn diversi ditti privati, aġenziji ta' l-insurance u anke mill-awtorita` dwar it-trasport pubbliku.

Ngħid għalija l-aktar effett pożittiv ta' din il-kampanja kien meta dawn iltaqgħu mat-tfal ta' l-iskola u spjegawlhom l-importanza li wieħed josserva r-regolamenti.

Naħseb li fl-aħħar mill-aħħar l-edukazzjoni trid tingħata mhux biss lil dawk li diġa` għandhom il-liċenzja imma wkoll lil dawk li fil-futur jista' jkollhom liċenzja.

Jekk fhimtu sew, l-Onor.

Noel Farrugia staqsa dwar x'koperazzjoni ssir biex wieħed jevita inċidenti tat-traffiku.

(Interruzzjonijiet) Jista' jkun hemm ċertu blind spots pero' m'hijiex responsabbilta' tal-pulizija li tneħħihom.

Li jsir hu li ġieli jiġu informati l-awtoritajiet kompetenti sabiex isir dak li jista' jsir.

Per eżempju, qed issir ħidma mill-awtorita` dwar it-trasport pubbliku fuq traffic lights ġodda, li allura għandhom jipprevjenu ċerti inċidenti li ilhom isiru tul is-snin.

Insemmi biss il- junction ta' Rabat Road, li hemm ħdejn il-Corinthia.

Bħalissa hemmhekk hemm konfużjoni sħiħa sakemm jiġi inawgurat formalment il-proġett pero' naħseb li bis-saħħa tat-traffic lights, jekk ma jispiċċawx darba għal dejjem l- inċidenti għallinqas għandhom jonqsu sew.

Ċertament li għad fadal aktar x'isir għax m'hemmx dubju li biż-żieda tal-karozzi matul dawn l-aħħar snin il-problema saret aktar serja - jekk ma tibnix toroq ġodda dejjem se jkollok l-istess toroq - u allura rridu naraw ukoll kif nistgħu nikkontrollaw dan il-flow tat-traffiku b'mezzi elettroniċi.

MR SPEAKER: L-Onor.

Cuschieri, domanda supplimentari.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Mr Speaker, jidher li hemm il-ħsieb li l-għassa tal-pulizija ta' San Ġiljan tkun il-base ta' distrett ġdid.

Jista' l- Ministru jikkonsidra illi qabel jieħu dan il-pass l-ewwelnett issir il- manutenzjoni meħtieġa, it-tieni tingħata l-għodda li hemm bżonn - jiġifieri vetturi, computers u l-apparat u l-makkinarju kollu konness - u t-tielet ikollha ċelel suret in-nies?

Jista' jara wkoll li jkun hemm personnel biżżejjed biex imexxi d-distrett il-ġdid li se jinħoloq?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Meta jittieħed il-pass li Pembroke, San Ġiljan, Paceville u s-Swieqi jinqatgħu mid-distrett ta' Tas-Sliema - u dan għadu ma tteħidx - dak imbagħad ikollu anke supretendent għalih, li naturalment ikollu l-istaff tiegħu wkoll.

Dwar iż-żieda fil-karozzi rrid ngħid li din is-sena żidna l-vetturi u nisperaw li nżiduhom iktar is-sena d-dieħla wkoll.

Naħseb li kulħadd irid japprezza li l-karozzi ma jiġux b'xejn u għalhekk niskanta kif gvern Laburista preċedenti seta' jżid il-karozzi meta kull sena kien qed inaqqas l-ispiża kapitali!

Fi żmien il-gvern Laburista mhux biss naqset l-ispiża kapitali sena wara sena - u aħna erġajna żidniha b'40% - imma anke l- preżenza tal-pulizija fl-inħawi li qed isemmi l-Onor.

Interpellant kienet naqset ukoll.

Kien biss f'dan is-sajf li aħna rġajna żidniha.

(Interruzzjonijiet)

Dwar l-aħħar parti tad-domanda nista' ngħid li meta sirt ministru kont dort diversi għases biex nara proprju ċ-ċelel.

Dan għamiltu l-aktar minħabba li kultant żmien aħna jkollna viżita minn grupp ta' nies minn barra minn Malta - jien kont nagħmlu wkoll dan ix-xogħol, għax kont membru ta' kumitat tal-Kunsill ta' l-Ewropa - li jiġu biex jaraw il-kondizzjoni taċ-ċelel.

L-idea hi li jingħalqu dawk iċ-ċelel li assolutament m'humiex aċċettabbli, għax illum spiċċat l-użanza li dawk arrestati jinżammu f'ċella fl-għassa.

Din il-ħaġa ssir biss għal ftit minuti sakemm dak li jkun jintbagħat id-depot tal-pulizija.

Dawn jintużaw ukoll sakemm forsi xi ħadd fis-sakra jiġi f'tiegħu jew inkella sakemm jikkalma xi ħadd li jkun qajjem xi ftit storbju.

PULIZJA - PUSSESS TA' ARMI TAN-NAR

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm persuni tressqu l-qorti mill-pulizija akkużati b'pussess ta' armi tan-nar bla permess matul is-snin 1993, 1994, 1995, 1996, 1997 u 1998, sena b'sena?

Jista' l-Ministru jgħid kemm minnhom inqatgħetilhom il-kawża u kemm minnhom instabu ħatja u x'ġew ikkundannati?

ONOR.

PULIZIJA - PUSSESS TA' DROGI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm persuni tressqu l-qorti mill-pulizija akkużati b'pussess tad-drogi matul is-snin 1993, 1994, 1995, 1996, 1997 u 1998, sena b'sena?

Jista' l-Ministru jgħid kemm minnhom inqatgħetilhom il-kawża u kemm minnhom instabu ħatja u ġew ikkundannati priġunerija?

ONOR.

MR SPEAKER: L-Onor.

Cuschieri, domanda supplimentari.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Ftit tal-ħin ilu l-Ministru qal li l-preżenza ta' supretendent ġdid fid-distrett ġdid ta' San Ġiljan se tkun biżżejjed biex dan ilaħħaq mal-volum ta' xogħol li hemm.

Il-Ministru jaħseb li l-karozza li qed jaħdem biha d-distrett ta' San Ġiljan bħalissa hija biżżejjed?

Jaħseb illi kif inhi attrezzata l-għassa huwa biżżejjed biex tiffunzjona bħala base ta' distrett, speċjalment meta l-għassa ta' San Ġiljan tiġbor fiha l-konfini ta' San Ġiljan, Swieqi, Penbroke u anke Paceville?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, hemm dejjem lok għal titjib.

L-idea li dawn il-postijiet isiru distrett għalihom ilha tiġi diskussa żmien twil u qatt ma saret, lanqas fis-sentejn ta' amministrazzjoni Laburista.

Issa jiena diġa' għedt lill-kummissarju li din il-ħaġa ddiskutejniha biżżejjed u naħseb li wasal iż-żmien li dak id-distrett jinqata' għalih.

Ir-raġuni għaliex dan għandu jsir hi għax fis-sitt distrett iseħħu l- akbar ammont ta' reati - dan id-distrett ma jinkludix biss San Ġiljan imma jinkludi Tas-Sliema wkoll - u ħafna minn dawn ir-reati huma relatati ma' serq ta' karozzi, għax l-akbar reat f'Malta bħala serq huwa s-serq ta' karozzi, peress li huma l-iħfef ħaġa li wieħed jista' jisraq.

Veru li dan l- aħħar dan it-tip ta' serq naqas xi ftit imma r-rata xorta waħda għadha għolja.

Issa l-akbar ammont ta' reati ta' dan it-tip isiru f'dan id- distrett minħabba l-preżenza qawwija ta' turisti u minħabba li hemmhekk ikun hemm konċentrazzjoni qawwija ta' nies.

Minħabba f'hekk qed ngħidu li wasal iż-żmien li dan id-distrett jiġi maqsum.

Ovvjament meta jinħoloq distrett ġdid dan ikollu l-istess struttura bħal distretti oħrajn.

(Interruzzjonijiet)

L-Onor.

Cuschieri qed jgħid li għandu jkun hemm aktar pulizija.

Kemm ili fil-politika nista' ngħid li kull dipartiment dejjem ikun irid aktar nies.

Kieku kellna nagħtu n-nies kollha li jitolbu d-dipartimenti nispiċċaw mhux biss b'deficit ta' ma nafx kemm imma b'nofs il-popolazzjoni taħdem mal- gvern!

(Interruzzjonijiet) F'sentejn ta' amministrazzjoni Laburista ma daħalx pulizija wieħed minn barra imma issa nfetħu l-korsijiet u naħseb li se jkollna bżonn niftħu aktar.

Il-livell li ntalab huwa għoli għax l-inqas requirement kien ta' tliet 'O levels', fosthom irid ikun hemm il-Malti u l- Ingliż.

Dawn iridu jgħaddu mill-proċess kollu tal-PSC, jagħmlu l-kors u nisperaw li fi Frar ikunu lesti biex jieħdu l-ġurament u jidħlu fil-korp tal-pulizija.

Sadanittant qed jispiċċaw nies ukoll.

Kif jaf l-Onor.

Membru, wara 25 sena servizz dawn għandhom dritt li jirtiraw u jieħdu l-pensjoni.

Minħabba f'hekk qed naħsbu minn issa biex mhux imbagħad jerġa` jkollna bżonn noqogħdu nerġgħu nistennew biex nagħmlu pulizija ġodda imma joħorġu l-applications mill-ewwel.

Meta jiġri dan, u mhux suppost li jdum ma jiġri, wieħed iqassamhom biex imorru fid-distretti u anke fl-iskwadri.

L-iskwadri ta' kontra d-droga, l-iskwadri ta' kontra l- frodi u l-iskwadri tas-CID kultant żmien jitnaqqsulhom in-nies għax jirtiraw mis-servizz u wieħed għandu jerġa` jpoġġi n-nies fihom.

(Interruzzjonijiet) Għallinqas aħna qed nagħmlu xi ħaġa għax ħaddieħor baqa' ċass fuq din il-ħaġa!

MR SPEAKER: L-Onor.

Cuschieri.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Huwa irrilevanti li wieħed joqgħod jgħid x'ġara u ma ġarax fil-passat imma rridu naraw x'se jsir mill-lum 'il hemm.

L-idea li San Ġiljan isir distrett issa saret ħaġa pubblika u l-Ministru qal li dan se jkollu struttura bħal distretti oħra.

Xi jkun qed ifisser meta jgħid ''struttura''?

Forsi se jiżdiedu l-vetturi?

Jaf jew ma jafx il-Ministru li fil-preżent il-vettura li hemm tkun aktar bil-ħsara milli taħdem u ġieli jaqgħu fl-assurdita` li l-ispettur tal-pulizija ta' San Ġiljan jispiċċa jmur bil-karozza tiegħu fuq il-postijiet ta' l-inċidenti?

Il-Ministru jaf bil-ħtieġa ta' vetturi ġodda fl-għassa ta' San Ġiljan?

Jaf jew ma jafx li biex isir distrett irid ikollok l-għodda biex taħdem!

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, għalkemm għandi memorja tajba m'hijiex daqshekk tajba li nkun naf f'liema stat qegħdin it-300 karozza li għandu l- korp tal-pulizija!

Li huwa żgur hu li San Ġiljan jifforma parti minn distrett ikbar ta' Tas-Sliema fejn hemm karozzi wkoll, u dawn jistgħu jintużaw ukoll għall-iskopijiet ta' San Ġiljan.

Jekk m'humiex qed jintużaw imisshom jintużaw, jiġifieri m'hemm xejn x'iżomm dak milli jsir.

Barra minn hekk, fid-distrett partikolari li qed isemmi l-Onor.

Interpellant ikun hemm ukoll tal-mobile iduru, partikolarment fil-weekends, u dawn jagħtu appoġġ sħiħ lill-pulizija tad-distrett.

Irrid infakkar ukoll illi kien fi żmien l-amministrazzjoni l-oħra li l- pulizija f'Paceville kienu naqsu u kien taħt din l-amministrazzjoni illi dan is-sajf reġgħu żdiedu konsiderevolment.

Dan barra li ntroduċejna r- regolamenti tal-ħinijiet ta' l-għeluq.

L-Onor.

Interpellant tkellem ħafna fuq Paceville pero' fuq dawn ir-regolamenti ma tkellem qatt.

Dan qagħad gallerija biex jara l-gvern jiddefendi biss il-pożizzjoni imma għall- grazzja t'Alla dawk ir-regolamenti ġew aċċettati minkejja l-kritika kollha li saret.

Għallinqas aħna għamilna pass biex nikkontrollaw is-sitwazzjoni.

Kulma kienet qalet l-amministrazzjoni preċedenti kien li kienu se jikkonsidraw il-ħinijiet ta' l-għeluq wara li jirranġaw il-bankini!

MR SPEAKER: L-Onor.

Cuschieri.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Il-Ministru għadu kif qal li fis-sajf li għadda ħa ħsieb li jżid il-preżenza tal-pulizija ġo Paceville.

Il-Ministru jikkonferma li qabel ma ttieħdet id-deċiżjoni li jiżdiedu l-pulizija, kont jien li qajjimt dan il-każ diversi drabi f'dan il-parlament?

Jikkonferma li qabel ittieħdet id-deċiżjoni li jiżdiedu l-pulizija ġo Paceville kellu pressjoni minn diversi għaqdiet mid-distrett ta' San Ġiljan, fosthom il- kunsill lokali ta' San Ġiljan u anke mill-gazzetti lokali?

Jikkonferma li għamel dan għax kien kostrett?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Li nista' nikkonferma hu li meta l-gvern preċedenti naqqas il-preżenza tal-pulizija f'Paceville, l-Onor.

Interpellant kien baqa' b'ħalqu magħluq!

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Imma dak iż-żmien jien ma kontx fil-parlament!

ONOR.

TONIO BORG: Mela inti meta titla' fil-parlament biss titkellem u turi interess fir-residenti ta' Paceville?

(Interruzzjonijiet) Meta naqas il-vot kapitali tal-pulizija, sena wara l-oħra fi żmien l-amministrazzjoni l-oħra, l-Onor.

Interpellant ma tkellimx.

Meta naqsu l-pulizija għaliex ma ġewx replaced, l-Onor.

Interpellant ma tkellimx lanqas.

(Interruzzjonijiet) Kien dan il-gvern li żied il-preżenza tal-pulizija ġewwa Paceville, partikolarment wara li fix-xahar ta' Awissu varajna r-regolamenti tal- postijiet ta' divertiment

Dawk ir-regolamenti, apparti li ħarrxu l-pieni fil-konfront ta' min jippermetti tfal taħt is-16-il sena jidħlu ġo postijiet ta' divertiment, stabilixxew ukoll ħin ta' għeluq għal dawk il-postijiet ta' divertiment.

Minkejja l-kritika li saret min-nies li għandhom interess, l-interess ta' l- Onor. Interpellant f'Paceville dakinhar sparixxa.

Dan qagħad gallarija u fuq dawk ir-regolamenti ma tkellimx, u mhux waħdu għax anke ħaddieħor qagħad gallarija.

Jiġifieri l-Onor.

Interpellant imita dak li għamlet l- amministrazzjoni Laburista, li qagħdet gallarija fuq dan is-suġġett.

Kulma għamlet l-amministrazzjoni Laburista fuq dan is-suġġett kien li wegħdet li wara li jsir l-embellishment ta' l-area ta' Paceville, kienu beħsiebhom jagħmlu l-ħinijiet ta' l-għeluq.

Mela jekk m'hemmx flus biex nirranġaw il- bankini ta' Paceville, kulħadd jibqa` jitħalla jagħmel li jrid!

Dak raġunament!

(Interruzzjonijiet)

Mr. Speaker, jiena mhux qed ngħid li jiena kuntent b'mod assolut bis- sitwazzjoni ta' Paceville imma għallinqas fl-aħħar kien hawn gvern li bl- għajnuna ta' kumitat permanenti tal-Kamra fassal regolamenti u aċċerta li dawn jiġu enforzati.

Tista` tagħmel mitt regolament u mbagħad ma tinforza xejn minnhom, imma aħna kkonċentrajna fuq dawk ir-regolamenti li jistgħu jiġu inforzati.

Dan għamilnih minkejja l-kritika li qlajna u minkejja l- għagħa li qamet fuqhom.

Issa għall-grazzja t'Alla dawn ġew aċċettati u nisperaw li dan huwa l-ewwel pass biex inkomplu nikkontrollaw affarijiet oħrajn.

Mr Speaker, permezz ta' dawn ir-regolamenti u permezz ta' l-enforcement tagħhom, wara li żiedna l-pulizija f'dik l-area, proprju fix-xahar t'Awissu, aħna kissirna l-idea li hemmhekk kulħadd jista` jagħmel li jrid.

Kien hemm min ikkritikana li aħna kien messna stennejna s-sajf jgħaddi pero' aħna ridna nagħmluhom fis-sajf biex naraw x'se jkun l-effett tagħhom.

Tgħidli: B'daqshekk solvejt il-problema tad-droga f'Paceville jew il- problema ta' ċerti abbużi li jistgħu jsiru!

Le, imma għallinqas tajna messaġġ li l-Istat, l-ordni u l-liġi għandhom ikunu preżenti hemmhekk ukoll.

Irrid ngħid ukoll li hemm miżuri oħrajn li jistgħu jittieħdu, anke b'koperazzjoni ma' partijiet oħrajn pero' l-importanti hu li aħna kellna l- kuraġġ li nieħdu l-ewwel pass u nehduh malajr.

U minkejja li suppost il- kumitat permanenti ta' din il-Kamra kellu l-appoġġ, ftit kienu dawk li dan is-sajf ħarġu jagħtuhom sostenn.

Minflok ħafna baqgħu jixxemxu u jixorbu l- ilma kiesaħ!

MR SPEAKER: L-Onor.

Noel Farrugia, domanda supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Il-Ministru qal li żdiedet is-sorveljanza tal- pulizija pero' riċentement il-kunsill tal-Mellieħa ħareġ stqarrija dwar nuqqasijiet fil-lokal u qalu wkoll li għalxejn jirrapportaw każi lill- pulizija għaliex mhux qed jieħdu sodisfazzjon.

Jiena nifhem li din l- istqarrija kienet pubblika u anke ġiet għall-attenzjoni tal-Ministru.

X'miżuri ttieħdu sabiex tiġi rrimedjata din is-sitwazzjoni li qed jilmenta minnha l-kunsill tal-Mellieħa, f'isem il-komunita' tal-lokal?

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, jien nassigura lill-Onor.

Membru li nkun kuntent ħafna niltaqa' mal-kunsill lokali tal-Mellieħa, kif għamilt ma' kunsilli lokali oħrajn.

Irrid ngħid li għall-ewwel darba f'dan is-sajf kontinġent ta' 50 membru tal-korp tal-pulizija kienu jduru x-xtajtiet u postijiet oħra b'konċentrazzjoni qawwija ta' nies biex jipprevjenu r-reati.

Dawn kienu jduru permezz ta' patrols u nista' ngħid li kien esperiment li rnexxa ħafna.

Huwa veru li kellna nneħħu xi pulizija minn skwadri oħrajn imma limitatament għax-xhur tas-sajf dawn ġew posted fl-areas fejn ikun hemm konċentrazzjoni qawwija ta' nies, inkluż l-Mellieħa.

Permezz ta' dawn il-patrols ma qridniex is-serq mill-bajjiet jew inkella s-serq minn postijiet frekwentati fis-sajf, pero' din il-ħaġa kienet pożittiva għax ir- rata ta' kriminalita' naqset.

Jekk hemm xi lmenti oħrajn li jikkonċernaw il-lokalita' tal-Mellieħa jiena lest li nagħmel appuntament magħhom, kif għamilt mal-kunsilli ta' Ta' Xbiex u tal-Gżira, sabiex fil-preżenza tal-membri tal-korp tal-pulizija niddiskuti l-problemi tagħhom.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet issa għadda.

Ngħaddu issa għal tqegħid ta' karti.

Il-Ministru Ninu Zammit.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

NINU ZAMMIT(Ministru għall-Agrikoltura u Sajd): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja ta' intervista ma' l-ex-Prim Ministru, Dr Alfred Sant, li dehret fil-ħarġa tal-gazzetta "The Times" ta' nhar l-Erbgħa, 29 ta' April 1998.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ORDINANZA DWAR IL-MEDIĊINI PERIKOLUŻI.

DANGEROUS DRUGS ORDINANCE (AMENDMENT) BILL

L-ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli mill-19 ta' Ottubru, 1999.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħdet.

MR SPEAKER: Aktar rimarki?

L-Onor.

Rita Law.

ONOR.

RITA LAW: Mr Speaker, din hija waħda minn dawk il-liġijiet li tqajjem interess kbir mhux biss mal-poplu Malti u Għawdxi kollu li jkun qiegħed jifli dak kollu li jgħidu l-partiti imma anke mad-deputati ta' din il-Kamra.

L-ewwelnett irrid ngħid li l-Partit Laburista jagħti importanza kbira lil din il-liġi u fis-sena u nofs li amministra bejn l-1996 u l-1998 kien ipprepara diversi emendi għaliha.

Uħud minn dawn l-emendi issa qed iressaqhom il-gvern Nazzjonalista iżda magħhom qed iressaq oħrajn li aħna assolutament ma naqblux fuqhom.

Din in-naħa tħoss li fil-pajjiż hawn il- laxkezza u tħoss ukoll li din il-liġi għandha tiġi emendata b'tali mod li tissikka u ma tippermettix lil dak li jkun ikompli joqtol lil uliedna.

Dan qed ngħidu għax b'dispjaċir ngħid li żdiedu emendi li se jagħtu lok għal abbuż għal min għandu interess li jħaxxen butu, mingħajr ma joqgħod jikkonsidra x'konsegwenzi se jbati l-poplu Malti, imma issa jista' jibqa' dieħel bid-droga għax b'dawn l-emendi l-gvern Nazzjonalista qed jagħti l- poter lil dak li jkun li jdaħħal id-droga f'pajjiżna.

Il-gvern Nazzjonalista jmissu jistħi joħroġ bi proposta bħal din u jiena ngħidlu li sejjer żball jekk jaħseb li b'hekk se jrażżan il-problemi li għandna u l- istatistika xokkanti li ħierġa.

(Interruzzjonijiet) Qed narawh l-interess tagħkom għax intom s'issa kellkom tmien kelliema u aħna kellna erbatax-il kelliem!

(Interruzzjonijiet) Ta' min wieħed isemmi li fl-istorja tal- gvern Nazzjonalista kellna żewġ maħfriet presidenzjali in konnessjoni mad- droga u hekk se jibqa' jiġi ttimbrat il-Partit Nazzjonalista.

Il-poplu Malti ma jista' qatt jaħfirilu għal dawn l-affarijiet tant maħmuġin.

Barra minn dawn il-maħfriet kellna wkoll il-ħarba mill-ħabs tal-Libjan akkużat b'importazzjoni ta' droga.

Dan suppost mar jieħu X-ray pero' ħadd ma jaf ir-raġuni għalfejn kellu jieħu X-ray.

Ħadd għadu ma qalilna għaliex ingħata l-permess sabiex imur jieħu dan l-X-ray.

Li nafu biss hu li dan sab skuża biex ħareġ mill-ħabs u sparixxa, jew inkella sparixxewh, Mr Speaker.

Issa biex tkompli tagħqad il-gvern Nazzjonalista għandu l-pjaċir li jintroduċi din l-emenda li tgħid li min jidħol fl-ajruport u jiddikjara li qed idaħħal id-droga għall-użu personali jingħata l-barka u jibqa' għaddej.

X'ifisser li tagħti permess lil xi ħadd li jdaħħal droga għall-użu personali tiegħu?

Min se jaċċertana li din tkun verament għall-użu personali tiegħu?

Min se jaċċertana li din mhux se jagħtiha lit-tfal innoċenti biex dawn isibu ruħhom imdaħħla f'dan iċ-ċirku vizzjuż?

Nista' nkun naf xi kwantita' se tiġi kkonsidrata bħala użu personali?

Kif jista' xi ħadd jgħid li din se jeħodha hu u mhux se jqassamha lit-tfal tagħna?

Fejn hawn speċifikat l-ammont ta' droga permissibbli għall-użu personali?

Jekk bniedem li jkun addict ikollu passaport miftuħ u jdumlek hawn tliet xhur, dan se jkollu kwantita' biżżejjed ta' droga biex isservih għal tliet xhur.

Issa dan l-ammont se jitqies li hu għall-użu personali?

U jekk dan ifettilu jbiegħha u l-għada jerġa' jsiefer, x'se jiġri?

Min se jaqbdu?

X'assigurazzjoni se jkollhom il-familji Maltin li din id-droga verament ikun ħadha hu?

Kif jista' jkun li tidħol xi ħaġa bħal din meta nafu bil- ħafna qlub maqsuma ta' dawk il-familji li għandhom xi membru bi problema tad-droga?

Mr Speaker, dan qed ngħidu għax il-ministru qal li din hija emenda żgħira.

Jista' jkun li din l-emenda hija żgħira pero' l-effetti tagħha jistgħu jkunu gravissimi fuq il-poplu ċkejken tagħna u tagħti lok għal abbuż biex bniedem jinqeda biż-żgħażagħ u bil-poplu Malti u Għawdxi.

Jiena ngħid li b'din l-emenda l-gvern Nazzjonalista qed juri li mhux qed jagħti kas il-problema ta' min jispiċċa vittma u mhux qed jagħti kas tal- familji tagħhom.

Jien naf b'ħafna ommijiet li fis-sigħat bikrin ta' filgħodu issibhom imqajmin, b'imsarinhom imterqin, jistennew lil uliedhom ġejjin minn barra.

Issa b'din l-emenda l-abbuż se jiżdied u l-uġigħ ta' qalb ta' dawn l-ommijiet se jikber ukoll.

Jiena nimmaġina li l-membri tan- naħa tal-gvern kollha għandhom it-tfal.

Kif jista' jkun ma jirrealizzawx li dawn xi darba jistgħu jkunu wliedhom?

Kif jista' jkun li aħna nħallu lit- tfal tagħna jitħalltu ma' persuni li jkollhom aċċess għad-droga?

Min jista' jaċċertana li dawn m'humiex se jagħtu xi ftit mid-doża lit-tfal tagħna?

Kif nistgħu aħna nserrħu rasna?

Il-familji llum m'għandhom rashom mistrieħa fuq xejn, la fuq il-ħajja, la fuq ix-xogħol, la fuq l-inċertezzi li hawn bid-dħul possibbli ta' pajjiżna fl-Unjoni Ewropea - għax ħadd m'għadu qalilna sew x'se niggwadanjaw - iżda l-aktar li jinsabu ppreokkupati huwa minħabba l-abbuż mid-droga.

Mr. Speaker, kif għedt diġa, il-membri tal-gvern lanqas għandhom interess li jitkellmu fuq din il-liġi għax filwaqt li minn total ta' 30 aħna kellna 14-il deputat li taw il-fehma tagħhom hawn ġew, min-naħa tagħhom tkellmu biss tmienja minn fost 35.

Din hija xi ħaġa tal-mistħija.

Issa dawn huma l- istess nies li ftit xhur ilu tkażaw bil-gvern Laburista għax kien introduċa sistema li dak li jkun iħallas 50c għal kull riċetta.

Jien nista' ngħid li din aħna għamilniha għax ħassejna li kwantita' kbira ta' droga li kienet qed tingħata b'xejn kienet qed tittieħed sempliċement għaliex b'xejn.

Minkejja dan, biex jidhru sbieħ ma' l-anzjani, sħabna tan-naħa l-oħra kienu ħarġu jgħidu li l-anzjani se jkollhom iħallsu 50c kull darba li jieħdu l- mediċina.

Ejja nimmaturaw daqsxejn u ejja niżnuhom tajjeb l-affarijiet!

Aħna x'irridu?

Irridu abbuż mill-kwantitajiet ta' mediċini li hawn fl- idejn, jew inkella rridu ngħallmu lill-poplu kif għandu jgħix ħajja aħjar mingħajr ma jidħol fil-problema tad-droga?

Aħna ridna nassiguraw li dawn il-mediċini ma jaqgħux f'idejn ħżiena iżda sfortunatament, kuntrarju għal dak li konna qegħdin nagħmlu aħna, il-gvern Nazzjonalista reġa llaxka kollox appena ħa l-poter f'idejh.

Barra li llaxka minn dan l-aspett issa qed jillaxka wkoll permezz ta' dan l-abbozz ta' liġi.

Mr. Speaker, nixtieq ngħid ukoll li qatt ma stennejt lill-Onor.

Edwin Vassallo joqgħod ixejjer dan l-abbozz ta' liġi u jitkaża li ilna żmien twil niddiskutu liġi ta' żewġ paġni.

Lill-Onor.

Membru ngħidlu biex ma joqgħodx jipprova joskura lill-Partit Laburista b'dan il-mod.

Il-poplu Malti jaf x'portata fihom dawn iż-żewġ paġni.

Wara kollox f'erba' kelmiet jingħad li wieħed jista' jkollu l-permess li jdaħħal id-droga għall-użu personali tiegħu u din diġa fiha ħafna x'tomgħod.

Fuq ir-radju u t-televiżjoni dawn jgħidu li jixtiequ jissikkaw pero' l-verita' hi li b'din l-emenda iktar qed jagħtuhom spazju lill-barunijiet biex ikollhom fejn jaġixxu.

Mr. Speaker, jiena nixtieq ngħid xi ħaġa wkoll dwar x'nistenna li jsir fl- ajruport għax nitkaża kif fl-ajruport internazzonali ta' Malta ma teżisti l- ebda mara mad-drug squad.

Jekk ikunu jridu jiċċekkjaw lil xi mara li tkun suspettata, il-membri ta' din l-iskwadra jkollhom joħorġu barra biex isibu xi pulizija mara biex tkun tista' tagħmel dan ix-xogħol.

Din hija għarukaża!

(Onor. Membri: Hear, hear) Għaliex qed nillaxkaw l-affarijiet b'dan il-mod?

Ħaġa oħra li nixtieq nara fl-ajruport huma s-sniffer dogs.

Dawn issibhom kullimkien f'pajjiżi oħra imma hawn Malta Alla jbierek lanqas fl-ajruport m'għandna minnhom!

Għal min forsi ma jafx is-sniffer dogs huma klieb li mix-xamm jindunaw li xi ħadd ikollu d-droga fuqu.

Alla jbierek fl-ajruport tagħna dawn ma jeżistux!

U issa kif tridna ndaħħluhom, Mr Speaker, jekk aħna se nagħmlu din il-liġi biex id-droga tkun tista' tgħaddi minn ġo l- ajruport bil-permess?

Jiena jiddispjaċini li dan il-gvern iberbaq dawk il- flus kollha imbagħad kulma għandna huma biss ħames sniffer dogs ma' Malta kollha!

F'Għawdex, per eżempju, m'hemmx wieħed minn dawn il-klieb.

Hemmhekk jinżlu eluf ta' turisti u eluf ta' nies minn fuq il-vapur iżda klieb li jistgħu jassiguraw li dawn mhux se jeqirdu lit-tfal u żgħażagħ Għawdxin m'għandniex.

Għal dawn l-affarijiet m'hemmx flus imma biex isiru kapriċċi oħra hemm.

Aħna dawn l-affarijiet li rridu naraw.

Mr. Speaker, la semmejt lil Għawdex irrid ngħid li fi żmien l- amministrazzjoni Laburista kienu jsiru aktar roadblocks fuq dik il-gżira.

Jiena nħobb immur Għawdex imma tul din l-amministrazzjoni jiddispjaċini ngħid li qatt u qatt ma ltqajt ma' roadblock.

Fejn hi s-sigurta'?

Għawdex huwa post żgħir u għandu popolazzjoni żgħira pero' dan ma jfissirx li m'għandux ikun hemm roadblocks.

Wara kollox hemmhekk inqabdet mixtla kbira tal-cannabis u nqabdu affarijiet oħra wkoll.

Mr. Speaker, biex nagħlaq nixtieq ngħid xi ħaġa dwar il-ħarba tal- priġunier Libjan li kellu konnessjonijiet mad-droga.

Għaliex ma saritx inkjesta parlamentari f'dan il-każ?

Il-bieraħ il-ministru qal li f'pajjiżna qatt ma saret inkjesta wara ħarba ta' priġunier.

Jiena ngħid: Allura għax m'għandiex issir l-ewwel darba u jekk hemm bżonn issir it-tieni darba wkoll!

Aħna f'pajjiżna rridu s-serjeta' imma b'dispjaċir ngħid - u mhux jiena biss jiddispjaċini jew din in-naħa biss jiddispjaċiha imma jiddispjaċih il-poplu Malti u Għawdxi kollu, speċjalment dawk il-familji li diġa' għandhom stallett f'qalbhom - li l-gvern m'huwiex miexi b'serjeta' f'din il-ħaġa.

Ma jistax ikun li aħna naċċettaw dawn l-affarijiet.

U jiena nixtieq li l-gvern Nazzjonalista joqgħod

attent x'liġijiet u x'emendi jressaq quddiem din il-Kamra għax mhux sew li l-poplu Malti u Għawdxi jbati minħabba li n-naħa l-oħra għandhom maġġoranza ta' ħames membri.

Meta jagħmel xi emendi l-gvern għandu jidħol fl-ispirtu tal-problemi biex jaċċerta ruħu li l-poplu tagħna ma jbatix.

Mr. Speaker, jiena nagħlaq billi ngħid li nixtieq verament nagħti s- sostenn tiegħi lill-familji kollha li qegħdin ibatu minn din il-problema.

Id-deputati nisa tan-naħa tagħna l-bieraħ bdejna nibku meta smajna omm titkellem fuq dak li qed iġġarrab.

Aħna t-tliet nisa deputati fuq din in- naħa t-tlieta tkellimna għax ħassejna li din hija xi ħaġa li tmiss il-qalb u għalhekk jiena ngħid li għandna nivvotaw b'idejna fuq il-kuxjenza.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-Ministru ta' l- Intern jista' jgħaddi għall-winding-up.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, f'din id-diskussjoni maratona fuq il-liġi kontra d-droga kellna diversi pożizzjonijiet min-naħa ta' l-oppożizzjoni.

Naturalment biex forsi aħna ma ninnotawx id-differenzi bejniethom, dawn il- pożizzjonijiet ġew glossed biex kemm jista' jkun ma jidhrux daqshekk kontrastanti.

Jiena ngħid li dawn ivarjaw daqs il-kuluri tal-qawsalla u nikkonsidra li min-naħa l-oħra ttieħdu tliet pożizzjonijiet separati!

Mr Speaker, l-ewwel pożizzjoni hi dik li għadna kif smajna fejn, b'mod kważi isteriku, l-Onor.

Membru qalet li b'din l-emenda l-gvern se jippermetti d-droga tgħaddi minn pajjiżna.

Din hija gidba - ipprovajt infittex kelma aħjar pero' ma rnexxilix! - u kulmin qara l-liġi jaf li din ma tbiddel xejn f'dak li huwa reat.

Dak li kien reat qabel se jibqa' reat illum.

Hawnhekk m'aħniex niddiskutu xi ħaġa li ma kenitx permessibbli qabel u issa se ssir permessibbli.

Lil kulmin qal hekk, bl-ikbar responsabbilta' nakkużah li qed juża d-droga bħala ballun politiku.

Li tgħid xi ħaġa b'injoranza jew għax taqbiżlek huwa mod, imma li xi ħaġa tgħidha meta taf li m'hijiex minnha dik hija iktar serja, għax l-ikbar trux m'huwiex dak li ma jismax imma dak li ma jridx jisma', u l-ikbar għama m'huwiex dak li ma jarax imma dak li ma jridx jara.

Taf l-Onor.

Law u kulmin tkellem bħalha li dan mhux minnu?

Jafu dawn li m'aħna qed inbiddlu xejn fil-liġi li biha xi ħaġa li kienet reat issa mhux se tibqa' reat?

Kulma qegħdin nagħmlu f'din il-liġi hu li qed inżidu poter lill- pulizija, pero' konvenjentement l-erbatax-il kelliem min-naħa ta' l- oppożizzjoni - ħlief wieħed - ma qalu xejn li għall-ewwel darba l-pulizija tista' titlob lill-qorti biex xi ħadd akkużat b'traffikar ta' droga titteħidlu kwalunkwe liċenzja tan-negozju li għandu sakemm il-każ jinqata'.

Issa mhux qed nitkellmu li malli jinstab ħati nissospendulu l-liċenzja tan- negozju imma li sakemm jinqata' l-każ ukoll dik il-liċenzja tkun sospiża, ladarba jkun akkużat li t-traffikar sar f'dak il-post bil-konoxxenza tiegħu.

Naturalment kienu ftit l-Onor.

Membri min-naħa ta' l-oppożizzjoni li tkellmu dwar dan.

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: L-Onor.

Cuschieri.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Bħalissa l-ministru qed jagħmel il-winding-up fuq emendi importanti pero' qiegħed waħdu fuq in-naħa tal-gvern u m'għandux min jagħtih appoġġ.

Mr. Speaker, qed insejjaħ quorum.

ONOR.

TONIO BORG: Min jaf kemm-il darba staqsejt domandi u ma kienx hawn persuna waħda, Onor. Cuschieri!

MR SPEAKER: M'hawnx quorum u l-Kamra hija sospiża għal ħames minuti.

Fl-10.05 a.m. il-Kamra ġiet sospiża u rriżumiet ħames minuti wara.

MR SPEAKER: Jekk jogħġobhom l-Onor.

Membri jieħdu posthom.

Għaddejt in-numru ta' dawk preżenti u jidher li hawn biss erbatax, jiġifieri m'hawnx quorum.

Skond ir-regolamenti l-Kamra hija aġġornata għal-lejla l-Erbgħa, 20 ta' Ottubru, 1999 fis-6.00 p.m. bl-istess aġenda.

Fl-10.10 a.m. il-Kamra ġiet aġġornata mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

PULIZIJA - PERSUNI MRESSQA L-QORTI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienu jammontaw persuni li tressqu l-qorti mill-pulizija akkużati bi prostituzzjoni matul is-snin 1993, 1994, 1995, 1996, 1997 u 1998 sena b'sena?

Jista' l-Ministru jgħid kemm minnhom inqatgħetilhom il-kawża u kemm minnhom instabu ħatja u ġew ikkundannati priġunerija?

ONOR.

TONIO BORG: Peress li l-informazzjoni li qed tintalab mhix miġbura f`forma ta` statistika komputerizzata, din l-informazzjoni tenħtieġ ċertu żmien biex tinġabar u għalhekk l-informazzjoni tingħata meta din tiġi miġbura.

RAĦĦALA - PREZZ GARANTIT

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien il-prezz medju garantit għar- raħħal/produtturi tal-ħalib frisk, bajd frisk, majjal frisk, ċanga friska, laħam tat-tiġieġ tal-pajjiżi membri ta' l-UE għas-snin 1996, 1997 u 1998?

Jista' l-Ministru jgħid kemm kienu l-prezzijiet medji għar- raħħal/produtturi lokal matul l-istess perjodu?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Jidher li l-Onor.

Interpellant għadu ma fehemx kif taħdem il-Common Agricultural Policy ta'l-UE.

M'hemmx prezz garantit tal- prodotti msemmija.

Fil-każ tal-ħalib frisk hemm target price, fil-każ tal- bajd frisk u laħam tat-tiġieġ hemm trigger price, fil-każ taċ-ċanga friska hemm intervention price u fil-każ tal-majjal frisk hemm basic price.

TADAM - PREZZ GARANTIT

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien il-prezz garantit tat-tadam għall-għasir, għat-tond u zenguli li ħadu l-bdiewa ta' l-UE matul is-sena 1996, 1997 u 1998?

Jista' l-Ministru jgħid kemm kien il-prezz li ħadu l-bdiewa lokali matul l-istess perjodu?

Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' bdiewa fil-gżejjer tagħna li jkabbru dan it-tadam għall-Industrija lokali?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Il-prezz minimu li jitħallas lill-produtturi tat- tadam jiġi stabbilit bi ftehim (kuntratt) bejn għaqdiet tal-Produtturi (Producer Organazations) u l-proċessuri tat-tadam.

Dan il-prezz jiġi kkalkolat fuq bażi tal-prezz minimu tas-sena ta' qabel, tal-livell tal- prezzijiet fis-suq tal-ħxejjex u frott, u l-ħtieġa tas-suq.

Għaldaqstant dan il-prezz ivarja minn ftehim għal ftehim.

Dan skond ir-regolamenti tal- Kunsill ta' l-Unjoni Ewropeja (EC) No 2201/96.

F'Malta il-prezz minimu għat-tadam għall-ipproċessar jiġi stabbilit mid- Direttur tal-Agrikoltura wara konsultazzjoni mal-għaqdiet tal-bdiewa u mal- proċessuri tat-tadam u fis-snin msemmija kien:

7c/kg għat-tadam ċatt, tond u żenguli għall-produzzjoni tal-kunserva, 9c/kg għat-tadam Tip Roma u ovali għall-produzzjoni tal-pelat.

Fis-sena 1999 il-prezz ta' 7c0/kg telgħa għall-8c5/kg, żjieda ta' iżjed minn 20%.

Huwa stmat li f'Malta u Għawdex madwar 2200 bidwi kkabbar it-tadam għall- ipproċessar.

PATATA/KABOĊĊI/PASTARD/KARROTTI/ĦASS - PREZZ GARANTIT

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienu l-prezzijiet garantiti tal- patata, kaboċċi, pastard, karrotti u ħass li ġabu l-bdiewa tal-pajjiżi membri ta' l-UE matul is-snin 1996, 1997 u 1998?

Jista' l-Ministru jgħid kemm kienu l-prezzijiet medji tal-ħxejjex imsemmija għall-bdiewa Maltin u Għawdxin għall-istess perjodu?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Fil-pajjizi tal-UE ma hemmx sistema ta' prezzijiet garantiti għall-prodotti msemmija, iżda l-għaqdiet tal-produtturi huma awtorizzati li jintervjenu fis-suq ta' numru ta' prodotti sabiex il- prezzijiet ma jaqgħux.

Il-prezzijiet medji fil-pitkalija f'Malta mitluba mill-Onor.

Interpellant huma:

| |Patat|Kaboċ|Pasta|Karrot|Ħas | | |a |ċi |rd |ti | | | | | | | | | |1996 |14.40|6.52 |8.92 |15.02 |10.01| |1997 |11.80|7.32 |8.42 |13.58 |12.64| |1998 |10.80|8.22 |11.14|18.95 |10.55|

PRODOTTURI LOKALI - DIRETTIVI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid x'inhuma d- direttivi/kondizzjonijiet/regoli/liġijiet li jridu jkunu konformi magħhom il-produtturi lokali tal-ġbejniet friski, xotti u tal-bżar bi sħubija sħiħa ta' Malta fl-UE?

Meta ġew ikkomunikati dawn id-direttivi lill-produtturi Maltin u Għawdxin u fejn saru l-laqgħat u x'kienu r-reazzjonijiet tal-produtturi lokali?

Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja ta' dawn il- liġijiet, regoli eċċ?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Fl-UE m'hemm ebda direttivi/kondizzjonijiet/regoli/liġijiet speċifiċi dwar il-produzzjoni tal- ġbejniet friski, xotti u tal-bżar hlief dawk li japplikaw għall-produzzjoni tal-ġobon b'mod ġenerali.

Il-ġbejniet friski, xotti u tal-bżar huma kandidati ideali sabiex jiġu rikonoxxuti bħala prodott b'denominazzjoni ġeografika kontrollata skond ir-regolamenti tal UE 2081/92 u 2082/92

UE - SĦUBIJA TA' MALTA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra meta Malta tkun membru sħiħ ta' l-UE liema huma dawk il-prodotti ta' l-ikel u xorb li se jkollhom levy fuqhom għaliex ikunu mportati minn barra l-pajjiżi membri ta' l-UE?

Meta se jidħlu dawn il-levies il-ġodda u x'studju għamel il-Gvern Malti sabiex ikun jaf kif dan se jaffettwa l-ħajja fil-gżejjer tagħna?

Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja ta' dan l-istudju?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Meta Malta ssir membru sħiħ ta' l-UE, jidħlu fis-seħħ il-provedimenti ta' l-UE skond il-Common External Tariff li jinkludu diversi konċessjonijiet miftehma bejn l-UE w numru ta' pajjiżi jew gruppi ta' pajjiżi kif ukoll numru ta' 'tariff quotas' skond il-ftehim bejn l-UE w il-Word Trade Organization (WTO).

Malta tista' tinnegozja miżuri speċjali sabiex il-Kummerċ tradizjonali ma jiġix mittiefes.

GRTU/FOI/UNIONS/CHAMBER OF COMMERCE - LAQGĦAT

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm saru laqgħat mal-GRTU, l-FOI, Unions, Chamber of Commerce eċċ, sabiex il-gvern jispjega l-vantaġġi u żvantaġġi tal-Integrated Tariffs of the European Communities, it-TARIC?

Meta saru dawn il-laqgħat?

X'rapporti ġew ippreżentati min-naħa tal- gvern jew il-ministri dwar dawn it-tariffi ġodda li jridu jiddaħħlu f'pajjiżna fil-kummerċ li jsir mal-kontinenti l-oħra tad-dinja?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Minn żmien għall-ieħor, il-Gvern ikollu diversi laqgħat mal-korpi kostitwiti, kemm f'daqqa taħt il-kappa tal-Kunsill Malti għall-Iżvilupp Ekonomiku kif ukoll fuq bażi individwali.

Normali li dawn il-laqgħat jolqtu diversi suġġetti inkluż dak tal-Common External Tariffs applikati mill-pajjiżi fl-Unjoni Ewropea; anki jekk qatt ma ssejħet laqgħa esklussivament dwar dan is-suġġett.

Il-gvern konxju mill-fatt li s-sħubija fl-Unjoni Ewropea iġġib magħha numru ta' konsiderazzjonijiet li l-korpi kostitwiti jenħtiġielhom jeżaminaw bir-reqqa sabiex ikunu fl-aħjar pożizzjoni li jieħdu vantaġġ sħiħ mill- opportunitajiet ġodda li l-isħubija fl-Unjoni Ewropea timplika.

Ix-xewqa tal-Gvern li jgħin lill-korpi kostitwiti jinfurmaw u jaġġornaw ruħhom dwar l-Unjoni Ewropea mingħajr indħil bla bżonn min-naħa ta' l-istess gvern.

Għalhekk l-għajnuna mħabbra sabiex il-korpi kostitwiti itejjbu l-aċċess dirett tagħhom għall-informazzjoni dwar l-Unjoni Ewropea inkluż, fejn hemm bżonn, rappreżentanza tagħhom fi Brussels.

FORZI ARMATI - ROAD MARCHES

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid kemm saru road marches mill-Armata din is-sena?

Kif jikkonferma dan in-numru mal-ħames snin ta' qabel?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab informat li matul din is-sena, sa l- aħħar ta' Settembru 1999, saru 123 route marches.

Huwa stmat li dan in- numru jikkompara mal-ħames snin ta'qabel.

KAĊĊATURI - KSUR TA' REGOLAMENTI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm inqabdu kaċċaturi allegatament jiksru r- regolamenti tal-kaċċa matul ix-xahar ta' Settembru, x'allegatament għamlu ħażin dawn il-persuni?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li matul ix-xahar ta` Settembru ta` din is-sena inqabdu 31 kaċċatur jiksru r-regolamenti dwar il-Ħarsien ta` l- Għasafar u tal-Fenek Selvaġġ.

DJAR - TALBIET MINN PERSUNI HOMELESS

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm verament irċeva talbiet din is-sena id-Dipartiment tas-Social Housing minn persuni li qalu li kienu homeless?

Kemm kellhom żmien dawn il-persuni?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jien informat illi d-Dipartiment Għall- Akkomodazzjoni Soċjali din is-sena irċieva ħames applikazzjonijiet minn persuni li qalu li huma homeless.

L-eta' tagħhom tvarja minn 20 sena sa 94 sena.

DJAR

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm hawn familji illi qegħdin joqogħdu fi djar u/jew postijiet mikrija lilhom mill- Housing Authority u mid-Dipartiment tas-Social Housing illum?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jien informat illi hemm 7,941 post tal-Gvern mikri lill-familji għal abitazzjoni.

MANOEL ISLAND - OĠĠETTI TA' VALUR

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Billi ġewwa l-Port ta' Marsamxett ħdejn Manoel Island hemm ħafna oġġetti ta' valur storiku, jista' l-Ministru jgħid jekk il-materjal illi jkun tħammel waqt ix-xogħol fuq il-proġett ta' Manoel Island huwiex se jiġi ċċekjat jew le?

Jekk iva, kif u minn min?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat illi s-suġġett jiġi ttrattat waqt il-proċess biex joħroġ il-permess mill-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

PULIZIJA - BEACH PATROLS

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Billi dan is-sajf bdew isiru l-beach patrols mill-pulizija jista' l- Ministru jgħid kemm ittelgħu persuni l-Qorti għax kienu topless meta dan għadu mhux permess bil-liġi?

ONOR.

TONIO BORG: Minn tfixxija akkurata tar-records tal-Pulizija, jirriżulta li mill-1988 'l hawn ma tressaq ħadd fuq għawn topless, iżda ttellgħu persuni dwar nudiżmu.

Nirriferi għad-domanda numru 2691 fil-leġislatura li għaddiet, fejn fuq domanda dwar l-istess suġġett magħmula mill-Onor.

Interpellant ingħata tweġiba mill-Onor.

Alfred Sant li ``m` hemm l-ebda ħsieb li nibdlu dak li kien isir sa issa fuq dan is-suġġett mikxuf``.

WSC - ARLOĠĠ TA' L-ILMA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid għaliex il-Korporazzjoni għas- Servizzi ta' l-Ilma għadha ma neħħitx l-arloġġ ta' l-ilma tal-persuna li isimha qed jintbagħat separatament, li fl-14 ta' Novembru, 1997 applika biex ineħħi s-servizz ta' l-ilma minn ġol-garaxx li jinsab fl-indirizz li qiegħed jintbagħat ukoll separatament u baqgħu jibgħatulu l-kontijiet f'dawn l-aħħar sentejn?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Is-servizz tat-tneħħija tal-meter mill-indirizz indikat sar fil-15 ta' Ottubru, 1999.

Il-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l- Ilma kienet kostretta li tati prijorita għall-bdil u installazzjoni ġodda ta' servizzi ta' l-ilma u għal xi żmien kien inġabar backlog ta' talbiet għat-tneħħija ta' meters.

Din id-deċiżjoni kellha tittieħed minħabba ż- żieda qawwija tad-domanda għall-bdil tas-servizz.

Din id-domanda baqgħet konstantament tiżdied minn mindu l-ħlas tal-bdil ta' dan is-servizz ġie nkorporat fis-service charge tal-kont ta' l-ilma u dawl.

Madankollu l-korporazzjoni issa ħadet ħsieb li taqdi d-domanda tat- tneħħija ta' l-arloġġi ta' l-ilma permezz ta' kuntratturi privati approvati mill-istess korporazzjoni.

SPTARIJIET PRIVATI - OPERAZZJONIJIET

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid jekk hux qed isiru xi diskussjonijiet ma' sptarijiet privati biex ċerti operazzjonijiet isiru f'dawn l-isptarijiet ħalli tittaffa l-pressjoni fuq sptarijiet ta' l-Istat?

Jekk fl-affermattiv, jista' jagħti dettalji dwar liema huma l-operazzjonijiet, finanzjamenti, eċċ?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ir-risposta hi fin-negattiv.

SAĦĦA - KAMPANJA KONTRA T-TIPJIP

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid kemm jintnefqu flus fuq il-kampanja tad-Dipartiment tas- Saħħa kontra t-tipjip matul sena waħda?

Fiex tikkonsisti din il-kampanja?

X'inhi l-politika tad-Dipartiment tas-Saħħa dwar t-trażżin tat-tipjip f'postijiet pubbliċi?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninforma l-Onor.

Interpellant li n-nefqa fuq il- kampanja kontra t-tipjip matul din is-sena hija Lm 6880.00, waqt li s-sena l-oħra n-nefqa kienet ta' Lm2930.00.

Din kienet tikonsisti f'riklami li tqassmu f'diversi postijiet, pubblikazzjoni ta' fuljett, klassijiet għal min irid jaqta' t-tipjip u kampanja permezz ta' l-użu tal-biljetti tal- karozzi tal-linja.

Aspetti oħra ta' din il-kampanja kienu:

Edukazzjoni fl-iskejjel u l-komunita' permezz ta' taħdidiet u fieri

Pareċipazzjoni attiva fil-mezzi tax-Xandir kollha p.eż. gazzetti, TV, radjijiet u l-internet

Kollaborazzjoni u ġbir ta' Data flimkien mal-Għaqda Dinjija tas-Saħħa

Rigward policy dwar it-trażżin tat-tipjip f'postijiet pubbliċi, id- Dipartiment tas-Saħħa jemmen li dawn għandhom ikunu ħielsa mit-tipjip.

SAĦĦA - MWIET MIT-TIPJIP

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid kemm mietu nies minħabba mard konness mat-tipjip fl-ewwel disa' xhur ta' din is-sena?

Kemm huwa stmat li l-Istat jonfoq fuq mediċini, eċċ. minħabba mard konness mat-tipjip matul sena waħda?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Rigward l-ewwel parti nirriferi l-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 9692.

B'risposta għall-aħħar parti it-tipjip huwa fattur li jista' jżid ir- riskju ta' ħafna mard bħal kanċer, puplesija, mard konness maċ- ċirkolazzjoni, mard tal-pulmun eċċ.

Għal dan il-mard hemm risk factors oħrajn u għalhekk wieħed ma jistax jiddetermina kemm l-istat jonfoq fuq dawn il-mediċini.

PULIZIJA - SERQ TA' VETTURI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġie rrapportat serq ta' vetturi matul l-ewwel disa' xhur ta' din is-sena?

Kemm minn dawn il-vetturi nstabu?

Liema kienu l-aktar lokalitajiet fejn sar serq ta' vetturi?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li bejn Jannar u Settembru 1999, ġew irrapportati nieqsa 810 vettura, filwaqt li 493 ġew irrapportati misjuba.

San Ġiljan huwa l-post fejn saru l-aktar rapporti f`dan ir-rigward.

PULIZIJA - SPEZZJONIJIET FUQ KAROZZI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid, matul din is-sena, kemm saru spezzjonijiet mill- pulizija fuq vetturi minħabba ħruġ ta' dħaħen mill-exhaust?

F'liema lokalitajiet saru?

X'passi ttieħdu?

ONOR.

TONIO BORG: Għalkemm ma tinżammx statistika tat-tagħrif hekk kif mitlub mill-Onor.

Interpellant, ninsab informat li t-Taqsima tat-Traffiku tal-Pulizija regolarment tagħmel spezzjonijiet f`lokalitajiet differenti rigward ħruġ ta` duħħan minn vetturi.

B`riżultat ta` dawn l-ispezzjonijiet numru ta` persuni jitressqu l-Qorti.

MIDDLE MANAGEMENT IN CONSTRUCTION - RATING EDUKATTIV

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 10324?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li dan il-kors kien organizzat mid- Dipartiment tax-Xogħlijiet Pubbliċi b'kollaborazzjoni mal-Fakulta` ta' l- Arkitettura u kien imfassal apposta skond il-ħtiġijiet tad-Dipartiment.

Informat li l-kors jista' jitqabbel ma' korsijiet ta' taħriġ vokazzjonali (further education) iżda mhux f'livell terzjarju.