MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 30 It-Tlieta, 23 ta' Ġunju, 1992 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 30

It-Tlieta, 23 ta' Ġunju, 1992

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.10 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tlieta, 23 ta' Ġunju, 1992

WERREJ

MINUTI ....................................................

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI ............................

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA ............................

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IS-SIGURTA' SOĊJALI

SOCIAL SECURITY (AMENDMENT) BILL

Kumitat ...............................................

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR L-AWTORITA' DWAR IT-TRASPORT PUBBLIKU

PUBLIC TRANSPORT AUTHORITY (AMENDMENT) BILL

It-Tieni Qari ........................................

AĠĠORNAMENT .............................................

MISTOQSIJIET IMWIEĠBA BIL-MIKTUB ........................

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 29 li saret fit-22 ta' Ġunju, 1992, ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

ĦABS ĊIVILI - BORD TAL-VIŻITATURI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Sandro Schembri Adami) staqsa lill- Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jidhirlu l-Ministru illi fil-Bord tal-Viżitaturi tal-Ħabs għandu jkun hemm żagħżugħ nominat mill-Kunsill Nazzjonali għaż-Żgħażagħ?

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali): Filwaqt li l-Kunsill Nazzjonali għaż-Żgħażagħ ma għamel ebda talba fis-sens ta' dak li staqsa l-Onor.

Membru, tajjeb jingħad li mhix il-funzjoni tal-Bord tal- Viżitaturi tal-Ħabs li jkun rappreżentattiv ta' diversi sezzjonijiet tas- soċjeta' Maltija.

Il-persuni fuq dan il-Bord jintgħażlu minħabba l- kompetenza individwali tagħhom.

Il-funzjonijiet tal-Bord tal-Viżitaturi se jinbidlu ma' l-introduzzjoni tar-regolamenti l-ġodda biex iservi funzjonijiet aktar wiesgħa.

REVIŻJONI TAL-KARTI TA' L-EŻAMI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Sandro Schembri Adami) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jikkonferma illi biex student fil-Liceo Superjuri jagħmel revision of papers dan irid iħallas Lm15?

Jista' l-Ministru jikkonferma jekk l-eżaminaturi tar- revision ikunux l-istess eżaminaturi li kkoreġu l-karta oriġinarjament?

Għaliex l-istudent li ta l-karta tiegħu ma jkunx preżenti meta tkun qed issir reviżjoni?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI (Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani): Jekk l-Onor.

Interpellant qed jirreferi għall-eżamijiet ta' l-Universita':

Għat-talbiet għar-reviżjoni tal-karti ta' l-Eżamijiet tal-Matrikola u għaċ-ċertifikat ta' l-Edukazzjoni Sekondarja hemm ħlas nominali ta' Lm15 għal kull suġġett.

Jekk il-marka tinbidel f'sens pożittiv dawn il-flus jingħataw lura lill-kandidat.

Il-karta jew karti ta' l-eżami jiġu miflija mill-ġdid mill-Bord ta' l- Eżaminaturi oriġinali flimkien ma' eżaminatur ieħor maħtur għal dan l-iskop mis-Senat ta' l-Universita'.

L-Universita' tirregola hi l-metodu ta' l-eżami, pero' jiena favur tal- metodi kollha li jagħtu sodisfazzjoni sħiħ lil min jiġi eżaminat.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' l-Ministru jgħidli jekk fl-aħħar eżami li sar għall-coxswains kienx hemm xi tbagħbis fil-karti ta' l-eżami u kienx hemm ukoll xi ħadd li kellu l-karti ta' l-eżami minn qabel?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Din hija l-ewwel darba kemm ilni Ministru jien li qed nisma' allegazzjoni simili u biex ngħidlek il-verita' din li qed issemmi int qiegħed naraha bi kbira, għaliex jekk kemm-il darba l-karta ta' l-eżami titla' bil-polza dak inhar stess, allura jkun difficli ħafna li f'dik il-ġurnata jkun hemm l-istess karta ta' eżami f'idejn xi ħadd ieħor.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, nixtieq nitlob lill-Ministru biex jinvestiga sewwa dan il-każ u nitolbu wkoll li meta jkollu risposta jiġi hawn fil-Parlament u jgħidilna eżattament x'ġara.

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Nipprometti ruħi li se nistaqsi aktar fuq dan il-każ, pero' naraha diffiċli li wieħed jieħu l-karti maħdumin diġa' meta d- domandi jkunu se jitilgħu bix-xorti dak inhar stess ta' l-eżami.

MR SPEAKER: L-Onor.

Philip Muscat.

ONOR.

PHILIP MUSCAT: Mr Speaker għar-rigward ta' l-aħħar parti tad- domanda li għadu kif għamel l-Onor.

Interpellant, nixtieq ngħid li l- Ministru ma rrispondihiex, specjalment meta dan staqsih jekk l-istudent ikunx mistieden biex ikun preżenti waqt li tkun qed issir ir-reviżjoni.

Illum il-ġurnata t-trasparenza saret moda ta' kuljum u jien ma jidhirlix li fuq din il-ħaġa l-Ministru m'għandux jirrispondi iva jew le.

Naturalment jien favur li l-istudent għandu jkun preżenti waqt ir-reviżjoni tal-karti ta' l-eżami.

MR SPEAKER: L-Onor.

Ugo Mifsud Bonnici.

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Nixtieq nfakkar lill-Onor.

Philip Muscat li meta huwa kien Ministru ta' l-Edukazzjoni ma kien hemm l-ebda preżenza ta' ħadd għax proprju jien kont introducejt it-trasparenza u l-preżenza ta' xi nies fl-eżamijiet kollha, barra minn dawk ta' l-Universita' li fihom ma nikkmandax direttament jien.

Nixtieq ngħid li għalkemm naqbel li l- Universita' għamlet pass lejn aktar trasparenza, għaliex din taħtar bniedem ieħor li mhuwiex membru oriġinali tal-panel biex jeżamina l-karta, kuntrarjament għal dak li kien isir qabel fejn kienu jibqgħu l-istess eżaminaturi, jien favur li jsir iktar minn hekk.

Jien favur li għandu jsir kif isir fl-eżamijiet l-oħra kollha fejn jikkmanda r-Reġistratur ta' l-Eżamijiet, jiġifieri meta titlob revision of papers għas-sodisfazzjon tiegħek, jew tieħu lil xi ħadd miegħek biex jara l-karta li trid int - kif isir fl-eżamijiet ta' l-entrance tal-Liċeo u fl-eżamijiet l-oħrajn kollha - jew b'xi mod jew ieħor tinagħta sodisfazzjon ħalli tkun konvint li l- korrezzjoni tal-karta tiegħek tkun saret tajjeb.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' l-Ministru jaċċertani li l-karta ta' l-eżami għall-coxswains telgħet bil-polza?

Jista' jagħtini informazzjoni - jekk hu possibbli għada - dwar meta telgħet bil-polza, quddiem min telgħet u jikkonfermali li kien hemm min ġab il-karta ta' l-eżami lesta u dan ġie sospiż u ma ħallewhx jagħmel l-eżami?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Li nista' nikkonferma hu li l-istanding order li hemm dwar l-eżamijiet hu li l-karta titla' dak inhar li jsir l-eżami.

Jien ma nsegwix x'inhu jsir f'kull eżami. u allaħares nagħmilha ta' reġistratur ta' l-eżamijiet u mhux ta' Ministru.

Jien konvint li sal-lum - għax dejjem irriżultali hekk - l-eżamijiet dejjem saru skond dak li għidt jien, jiġifieri li l-karta ta' l-eżami titla' dak inhar stess li jsir l- eżami.

Pero' se niċċekkja dak li qed jiġi allegat u naħseb li kif ma kontx hemm jien, lanqas l-Onor.

Interpellant li qed jagħmel il-mistoqsija supplimentari ma kien hemm.

MR SPEAKER: L-Onor.

Muscat.

ONOR.

PHILIP MUSCAT: Mr Speaker, jiddispjaċini li se nkompli nistaqsi lill-Ministru, pero' mhuwiex sewwa li kull darba noqgħodu nirreferu għal dak li kien isir qabel, għax inkella nistgħu mmorru lura għas-sittinijiet meta saret inkjesta dwar xi karti ta' l-eżami li kienu magħrufin minn numru ta' kandidati.

Dan il-Ministru jafu għax fi żmien is-sittinijiet huma kienu fil-gvern.

Barra minn hekk pero' nixtieq ngħid li fi żmien l- Amministrazzjoni Laburista qatt ma kien hemm abbużi.

MR SPEAKER: Point of order.

L-Onor.

Carm Lino Spiteri.

ONOR.

CARM LINO SPITERI: Mr Speaker, nixtieq niġbidlek l-attenzjoni li aħna qegħdin fil-question time u l-Onor.

Muscat qed jagħmel statement u mhux domanda.

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Mela nsejt meta jien ġejt bil-karta ta' l- eżami ta' dak inhar stess fl-ufficcju tiegħek u għidtlek li dik il-karta ta' l-eżami suppost kellha toħroġ dakinhar.

U kienet diġa' ħarġet.

Dak inhar kien hemm miegħu l-Onor.

Louis Galea.

FTUĦ TAL-BOOKSHOP FIL-LIĊEO SUPERJURI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Sandro Schembri Adami) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżori Umani: Jista' l-Ministru jgħid meta qatt xi darba jkun miftuħ il-bookshop fil-Liċeo Superjuri għall-użu ta' l- istudenti?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: L-iskop tal-bookshop huwa li jixtri kotba għad- Dipartiment ta' l-Edukazzjoni.

B'danakollu l-bookshop xorta waħda jieħu ħsieb iġib il-kotba għall- istudenti ta' l-Upper Lyceums.

Għalhekk dan ikun miftuħ kuljum u matul il- ħin ta' l-iskola bejn Ottubru u Diċembru.

Għalkemm wara dan iż-żmien il- bookshop ikun ħafna drabi magħluq. l-istudenti xorta jkunu jistgħu jinqdew mill-uffiċċju ta' l-istess bookshop li jinsab fl-iskola.

TAGĦLIM TAL-LIFE SKILLS

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Sandro Schembri Adami) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Għaliex l-edukazzjoni aktar bħala istruzzjoni, u b'enfasi fuq il-life skills għadha fqira wisq fil- kurrikulu fl-iskejjel tagħna?

X'rimedji se jkollna?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Hija regola politika li sakemm ma tagħmel xejn, ftit jindunaw li hemm bżonn isir xi ħaġa, iżda malli taġixxi f'xi qasam bosta jibdew jitolbu iktar.

Għalhekk ma nistax naqbel, għal dak li jirrigwarda l-perjodu mill- 1987 'l quddiem li l-edukazzjoni hi l-iktar istruzzjoni, u mhijiex qed tingħata biżżejjed formazzjoni.

Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għal-Liġi ta' l- Edukazzjoni (Att.

Nru. XXIV ta' l-1988), għar-Regolamenti ta' l-1988 dwar Kodiċi ta' Etika ta' l-Għalliema (AL 81 ta l-1988), kif ukoll għall- Kurrikulu Minimu Nazzjonali (AL 76 ta' l-1988, AL 73 ta' l-1989, AL 103 ta' l-1990, AL 56 ta' l-1991).

Minn dawn id-dokumenti, l-Onor.

Interpellant jara li l-edukazzjoni f'Malta hi issa mibnija fuq il-prinċipju li l- iskejjel "ikunu jipprovdu għall-iżvilupp sħiħ tal-persuna" (Att Nru. XXIV ta' l-1988, Taqsima 1, para 2, (b).

Dan il-prinċipju żgur ma jħallix li l- edukazzjoni ssir aktar istruzzjoni.

Lanqas ma nista' naqbel li l-enfasi fuq il-Life Skills għadha fqira wisq fil-kurrikulu ta' l-iskejjel tagħna.

Anzi ninforma lill-Onor.

Interpellant li mis-sena skolastika prezenti, kull student fil-Form 1 ta' l-iskejjel sekondarji għandu żewġ lezzjonijiet fil-ġimgħa ta' "Personal and Social Education" u s-sena d-dieħla, dan is-suġġett se jkun mogħti wkoll fil-Form II.

Fil-klassijiet l-oħra jiġifieri fil-Forms III,IV, u V, il-"Personal and Social Education" tingħata fuq bażi ta' seminars.

Ngħarraf ukoll lill- Onor. Interpellant li fil-qasam post-sekondarju wkoll qed isiru tħejjijiet biex tidħol il-"Personal and Social Education".

Nixtieq ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li saru u qed ikomplu jsiru korsijiet ta' taħriġ għall-għalliema tal-"Personal and Social Education".

Fil-laqgħat li saru għall-ġenituri li uliedhom qed jieħdu l-"Personal and Social Education", dawn il-ġenituri kollha wrew sodisfazzjon u apprezzament għal dan is-suġġett ġdid.

Meta għalhekk l-Onor.

Interpellant isir jaf li l-Ministeru ta' l- Edukazzjoni miexi fuq din il-linja politika, naħseb li jaqbel miegħi li għandna d-dritt insostnu li kuntrarjament għan-nomenklatura fl-Italja, dan il-Ministeru għandu jibqa' jiġi magħruf u bir-raġun bħala Ministeru ta' l- Edukazzjoni (u mhux Istruzzjoni Pubblika) u (issa ukoll) tar-Riżorsi Umani.

AMNESTIJA LILL-ĦABSIN

L-ONOR JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Sandro Schembri Adami) staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid meta se tingħata l-amnestija lill-ħabsin, liema amnestija s-soltu tingħata bħala grazzja ta' l-elezzjonijiet ġenerali?

Għaliex dan id-dewmien kollu?

ONOR LOUIS GALEA: Ma jirriżultax li wara kull elezzjoni ġenerali tingħata amnestija.

Meta wieħed jikkonsidra li jirrakkommanda li tingħata amnestija wieħed għandu jara u jeżamina avvenimenti oħra.

Wara l-amnestija li għadha kif ngħatat in konnessjoni mal-50 anniversarju ta' l-għoti tal-George Cross lill-poplu Malti, il-Gvern m'għandux il-ħsieb li jagħti amnestija oħra.

CARETAKERS FIL-LIĊEO SUPERJURI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Sandro Schembri Adami) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Kemm hemm caretakers fil- kumpless Liceo Superjuri billi ħafna studenti qed igergru minn nuqqas ta' ndafa fl-iskejjel?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Fl-iskola Liceo Superjuri Gan Frangisk Abela ta' l-Imsida hemm għaxar caretakers li tlieta minnhom huma messaġiera, iżda li xorta jagħmlu xogħol ta' caretakers.

LIVELL TAL-ĠIBJUNI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Leo Brincat) staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra l-figuri tal-livelli tal-ġibjuni prinċipali ta' l-ilma għax-xahar ta' Mejju?

X'kienet ir-riserva medja ta' l-ilma li kellu l-Gvern fix-xahar ta' Mejju?

Huwa minnu li l-impjegati tad-Dipartiment ta' l-Ilma li jkollhom x'jaqsmu mal-pubbliku ġew mogħtija struzzjonijiet biex anke f'każi fejn ikun hemm qtugħ ta' l-ilma jgħidu lin-nies li dan kien dovut għall-ħsarat u mhux għall-qtugħ predeterminat?

ONOR.

MICHAEL FALZON (Ministru ta' l-Ambjent): L-informazzjoni mitluba qegħda tinġabar u tweġiba tingħata f'seduta oħra.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' l-Ministru jgħidli x'xogħol sar dwar l-ilma li jingħata lix-Xgħajra?

Jista' jgħidli meta beħsiebu jitkompla x-xogħol l- ieħor biex in-naħa tax-Xgħajra jkun hemm servizz ta' ilma normali?

MR SPEAKER: Il-Ministru Falzon.

ONOR.

MICHAEL FALZON: L-Onor.

Membru jaf li fix-Xgħajra għamilna booster pump direttament fis-sistema.

Teknikament din mhix the right thing to do pero' fiċ-ċirkostanzi preżenti kellna naqagħu għal dawn il-metodi.

Pero' f'dawn il-ġranet suppost li jibda dalwaqt ix-xogħol tal-main il-ġdid li se nagħmlu mill-Qrendi għas-South kollu ta' Malta.

MR SPEAKER: L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici.

ONOR.

KARMENU MIFSUD BONNICI: Jista' l-Ministru jara li x-Xgħajra tiġi servuta almenu bil-bowsers regolarment u b'mod intensiv sakemm ix-shortage li hemm jiġi magħmul tajjeb għalih bil-pipe l-ġdid sabiex in-nies ma jbatux daqskemm batew s'issa?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Fil-fatt minn mindu għamilna dan il-boosting, l- informazzjoni li għandi hi li issa n-nies tax-Xgħajra huma moqdijin ħafna aħjar milli kienu u m'hemmx bżonn servizz kontinwu ta' bowsers kif kien il- każ sa ftit żmien ilu.

EXTENSIONS TA' MAINS ĠODDA

L-ONOR.

GEORGE VELLA (f'isem l-Onor.

Leo Brincat) staqsa lill- Ministru għall-Ambjent: Billi jidher li mhumiex isiru extensions ta' mains ġodda ta' l-ilma, jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni għal dan?

Huwa l-każ li ġew eżawriti l-finanzi allokati għalihom?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li l-kuntratti l-ġodda qegħdin jingħataw f'dawn il-ġranet.

Kien hemm xi dewmien minħabba li riedu jsiru xi kjarifi dwar l-offerti.

FLATS BLA LIĊENZJA

L-ONOR.

GEORGE VELLA (f'isem l-Onor.

Leo Brincat) staqsa lill- Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Fiex waslu l-proċeduri tal- Pulizija dwar il-112-il każ li fl-1991 ġew mressqa lilhom dwar nies li nqabdu joperaw flats għat-turisti bla liċenzja?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li sal-lum 16-il kawża minn dawn ġew deċiżi, filwaqt li oħrajn huma każi li se jinstemgħu.

DIRETTIVI TAL-KOMUNITA' EWROPEA

L-ONOR.

GEORGE VELLA (f'isem l-Onor.

Leo Brincat) staqsa lill- Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru għall-benefiċċju tal- Kamra jispeċifika u jelabora dwar id-direttivi tal-Komunita' Ewropea li jolqtu lis-settur turistiku u li se jiġu fis-seħħ mill-1 ta' Jannar 1993?

Min huma u minn fejn ġejjin l-esperti li se jiġu mistiedna mill-Gvern biex jindirizzaw is-settur f'aktar dettall dwar dawn id-direttivi?

Meta se jsiru dawn it-taħdidiet?

Dawn id-direttivi f'Malta se jingħataw is-saħħa ta' liġi?

Jekk iva, meta?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS (Ministru għas-Servizzi Ekono-miċi): Qiegħed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tad-Direttivi tal-Komunita' Ewropea dwar l-Ivvjaġġar, u dan għall-informazzjoni ta' l-Onor.

Membri.

Peress li dawn id-direttivi japplikaw kull fejn jingħata s-servizz li jkun inkluż fil-pakkett, is-settur turistiku Malti hu direttament involut.

Huwa l-ħsieb li matul din is-sena jiġu mistiedna kelliema/ esperti miż- żewġt iswieq ewlenin, cioe' dak Ingliż u dak Ġermaniż, biex jindirizzaw l- operaturi fis-settur turistiku.

Kif jaf l-Onor.

Interpellant qed jiġi żgurat li l-leġislazzjoni li titressaq quddiem din il-Kamra tkun f'armonija ma' dik proposta u mħaddma mill-Komunita' Ewropea.

L-emendi neċessarji għall-liġijiet jiġu mressqa, jekk ikun il-każ, minn żmien għal żmien.

KORPORAZZJONI GĦAS-SERVIZZI TA' L-ILMA

L-ONOR GEORGE VELLA (f'isem l-Onor.

Leo Brincat) staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Huwa minnu li l-Awtorita' ta' l-ilma diġa' ngaġġat xi uffiċjali minn barra s-settur pubbliku?

F'liema karigi huma?

Saru reklami fil-media għall-mili ta' dawn il- postijiet?

Kien hemm xi reazzjoni minn xi trade unions dwar dan?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li s'issa l-Korporazzjoni għas- Servizzi ta' l-Ilma ma ngaġġat ebda uffiċjal minn barra s-servizz pubbliku, ħlief għac-Chief Executive.

Dan huwa impjegat ta' Enemalta Corporation, iżda ilu jaħdem fil-qasam ta' l-ilma sa minn qabel l-1981.

Dak iż-żmien kollox sar skond il-liġi u jidhirli li +ma kien hemm xi reazzjoni kuntrarja minn imkien.

ALLOKAZZJONIJIET FIL-MENSIJA U TA' L-IMSIERAĦ F'TAŻ-ŻWEJT

L-ONOR.

GEORGE VELLA (f'isem l-Onor.

Leo Brincat) staqsa lill- Ministru għas-Sigurta' Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid jekk Binja tal- Mensija u Binja ta' l-Imsieraħ f'Taż-Żwejt ġewx allokati?

Jekk iva, dawn inħarġu għall-bejgħ jew għall-kiri?

Jekk le, meta mistennija li jiġu allokati u meta mistennija li jidħlu n- nies fihom?

ONOR.

GEORGE HYZLER (Ministru għas-Sigurta' Soċjali): L-appartamenti ta' Binja Mensija u Binja Msieraħ f'San Gwann ġew kollha allokati.

Waqt li l-apartamenti ta' Binja Mensija ġew allokati b'kiri dawk ta' Binja Msieraħ ġew mibjugħa.

Hu ttamat li f'qasir żmien dawn l-appartamenti jkunu jistgħu jiġu okkupati.

RELIĠJUŻI FL-UNIVERSITA'

L-ONOR.

GEORGE VELLA (f'Isem l-Onor.

Joe Mizzi) staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista l-Ministru jgħid kemm hemm qassisin jew reliġjużi oħra li jaħdmu fl-Universita' ta' Malta?

Liema kariga għandhom u meta daħlu jaħdmu l-Universita'?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Lista ta' qassisin u reliġjużi li jaħdmu fl- Universita' ta' Malta:

|Isem |Grad |Daħlu | | | |jaħdmu | | | | | |Rev. Dr. A.|Lettur |7.11.86 | |Abela* | | | |Rev. A. | " | 1.02.92 | |Abela | | | |Rev. Dr. E.| " | 5.10.90 | |Agius * | | | |Rev. Dr. J.|" |30.04.82 | |Bajada * | | | |Rev. Dr. J.|" | 1.03.91 | |Bezzina* | | | |Mgr.

Prof. |Professu| 1.10.65 | |V. Borg |r | | |Rev. Dr. J.| Lettur |1.02.89 | |Calleja * | | | |Rev. Dr. R.| " | 1.10.88 | |Camilleri *| | | |Mgr.

Prof. |Professu| 1.10.66 | |C. Cassar *|r | | |Rev. Dr. S.| Lettur |1.06.90 | |Chircop | | | |Rev. Dr. A.|Lettur | 1.10.87 | |Darmanin |Anzjan | | |Mgr.

Prof. |Professu| 1.11.68 | |A. |r | | |Depasquale*| | | |Rev. Dr. N.| | | |Debono | | | |Montebello |Lettur | 9.12.67 | | |Anzjan | | |Rev. J. | Lettur | 1.10.91 | |Farrugia * | | | |Rev. Prof. | |18.10.68 | |E. Fenech |Professu| | | |r | | | |Assoċjat| | |Rev. Prof. | " |11.03.82 | |JA Frendo | | | |OP* | | | |Rev. Prof. |Professu|1.10.75 | |G. Grima * |r | | |Rev. Dr. |Lettur | 6.09.90 | |J.Inguanez | | | |Rev. E. | " | 15.03.71 | |Mizzi* | | | |Rev. P. | " |1.11.91 | |Pace SJ* | | | |Rev. Prof. |Professu|1.10.68 | |A.Sammut |r | | |Rev. Prof. | | | |P.Serracino| | | |Inglott | |27.01.64 | | |Professu| | | |r/Rettur| | |Rev. Dr. |Lettur |19.03.87 | |C.Tabone | | | |Rev. J. |Admin. |21.05.92 | |Vella |Officer | | |Rev. R. |Univ. | 1.01.92 | |Wirth |Chaplain| | |Rev. G. |Asst. |19.03.92 | |Deguara * |Lettur | | |* |- | | | |Part-tim| | | |ers. | |

NEFQA TA' L-UNIVERSITA'

L-ONOR.

GEORGE VELLA (f'Isem l-Onor.

Joe Mizzi) staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jgħid kemm nefaq flus kull dipartiment ta' l-Universita' ta' Malta mill-1 ta' Jannar sa l-21 ta' Mejju 1992?

Kemm għandu commitments kull dipartiment tul l-istess żmien?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Nagħti tweġiba f'xi seduta oħra.

STUDENTI TA' L-UNIVERSITA' LI WEĦLU

L-ONOR.

GEORGE VELLA (f'Isem l-Onor.

Joe Mizzi) staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm studenti li ma għaddewx minn xi eżami/test ta' xi suġġġett jew unit fl- ewwel semester ta' din is-sena akkademika fl-Universita' ta' Malta?

L-ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

LINJI TAT-TELEPHONES

L-ONOR.

GEORGE VELLA (f'Isem l-Onor.

Joe Mizzi) staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Kommunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il linja ta' telephone hawn bħalissa?

Kemm-il linja hemm f'kull lokal?

Kemm-il household għandha aktar minn telephone wieħed?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH (Ministru għat-Trasport u Kommunikazzjoni): In-numru ta' linji tat-telefon li hawn ikkonnettjati sa' l-aħħar ta' Mejju 1992 huwa ta' 142,018.

Dawn huma mqassmin f'kull lokal kif jider fil-lista hawn mehmuża.

Peress li l-informazzjoni rigward households li għandhom aktar minn telephone wieħed s'issa għadha mhux kompjuterizzata, mhux possibbli li jingħata dan it-tagħrif.

LINJI TAT-TELEFON F'KULL LOKAL

MALTA:

|LOKALITA' |LINJI SA | | |L-AĦĦAR TA' | | |MEJJU | | | | |Floriana | 2,086 | |G'Mangia | 1,109 | |Hamrun | 4,496 | |Marsa |3,303 | |Pieta' | 1,061 | |Valletta | 7,346 | |Gżira |3,496 | |Msida |3,219 | |Sliema | 8,168 | |Ta' Xbiex |1,012 | |Baħar | 57 | |iċ-Ċagħaq | | |Ibraġġ | 187 | |Madliena | 262 | |Paceville |953 | |San Gwann |3,575 | |St. | 1,049 | |Andrew's | | |Siġġiewi | 1,821 | |St. | 3,531 | |Julian's | | |Swieqi |94 | |Buġibba |3,283 | |Mġarr |672 | |St. Paul's| 2,381 | |Bay | | |Mellieħa | 2,302 | |Mtarfa | 266 | |Rabat |4,170 | |Cospicua | 2,295 | |Fgura |3,309 | |Għaxaq | 1,125 | |Gudja |869 | |Kalkara |901 | |Luqa | 2,094 | |Paola |3,606 | |Sta.

Lucia| 984 | |Senglea |1,231 | |Tarxien |2,445 | |Vittoriosa| 940 | |Zabbar | 4,077 | |Zejtun | 3,532 | |Balzan | 1,710 | |B'Kara | 7,524 | |Qormi |5,707 | |St. Venera| 2,297 | |Attard | 2,583 | |Gharghur | 585 | |Lija | 1,344 | |Mosta |5,314 | |Naxxar | 2,292 | |Dingli | 793 | |Mdina |161 | |Mtaħleb | 42 | |San Pawl | 343 | |tat-Tarġa | | |Żebbuġ | 3,121 | |Kirkop | 607 | |Mqabba | 787 | |Qrendi | 731 | |Safi | 512 | |Żurrieq |2,500 | |B'Bugia |2,726 | |M'Xlokk |872 | |M'Scala |1,991 | |Ħal Far |280 | | | -------- | |TOTAL |133,069 |

GOZO

|Fontana | 32 | |Għajnsiele|613 | |m | | |Għarb |300 | |Għasri | 116 | |Kerċem | 418 | |Marsalforn| 461 | |Mġarr | 64 | |Munxar | 125 | |Nadur |1,133 | |Qala | 462 | |SanLawrenz|16 | |Sannat | 389 | |St. Lucia | 27 | |Victoria | 2,513 | |Xagħra | 988 | |Xewkija |809 | |Xlendi |73 | |Zebbug | 269 | | |------ | |TOTAL |8,943 |

GRAND TOTAL 142,018

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Tqegħid ta' karti.

Il-Ministru tal-Finanzi.

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA

ONOR.

JOHN DALLI (Ministru tal-Finanzi): Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja tal-Financial Report għas-sena 1991.

Kopja ta' dan ir-rapport diġa' tqassmet lill-Onorevoli Membri.

MR SPEAKER: Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal- Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IS-SIĠURTA' SOĊJALI

SOCIAL SECURITY (AMENDMENT) BILL

L-ordni għal Kumitat ġie moqri

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Michael Bonnici, Viċi President tal-Kumitati, jippresjedi.

Ikompli mis-17 ta' Ġunju, 1992.

Klawsola 24 - Żieda ta' artikolu ġdid 78A ma' l-Att prinċipali (Kont.)

Clause 24 - Addition of new Section 78A to the principal Act (Cont.)

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm rimarki?

Il-Ministru Hyzler.

ONOR.

GEORGE HYZLER: L-aħħar darba kont ressaqt emenda għaliex il- klawsola kif inhi tista' tiftiehem ħażin.

Fl-Abbozz hemm il-kliem "persuna mhux miżżewġa jew armla" li tista' tiftiehem li qed tirreferi għal persuna mhux miżżewġa jew mhux armla.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Freddie Micallef.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Veru li konna wasalna biex nikkonkludu pero' l- aħħar darba jien kont irrimarkajt jekk hux il-każ li l-Ministru għandu jagħti il-go ahead, jekk xi ħadd ħandikappat jaqax taħt din il-klawsola.

Din għandna nirranġawha għax hemm diskriminazzjoni kbira.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru Hyzler.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Fost il-kummenti li saru, aħna konna qbilna fuq ħafna affarijiet pero' ma konniex f'pożizzjoni li nirranġaw xi affarijiet.

Kif wegħedt, ħafna mir-rimarki li saru, aħna se neħduhom in konsiderazzjoni u meta jasal il-mument, nirranġaw ċerti affarijiet biex nimpruwvjaw.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn aktar rimarki?

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hi emenda "C".

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "C" għaddiet nem. con.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 24 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 24, kif emendata, għaddiet nem. con u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 25 - Emenda ta' l-artikolu 79 ta' l-Att prinċipali.

Clause 25 - Amendment to Section 79 of the principal Act.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

George Hyzler.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Klawsola 25 qed temenda artiklu 79 ta' l-Att principali li jitkellem dwar l-għoti ta' allowance għall-orfni u allowance supplimetari għall-orfni.

L-għan ewlieni wara dawn l-emendi li jidhru f'din il-klawsola hu sabiex jogħlew ir-rati ta' dawn iż-żewġ benefiċċji.

L- ewwel rata għoliet b'50ċ fil-ġimgħa u ġiet Lm8.50ċ filwaqt li t-tieni rata għoliet b'Lm1.00 fil-ġimgħa u ġiet Lm17.95.

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hija klawsola 25.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 25 għaddiet nem. con u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 26 - Emenda ta' l-artikolu 80 ta' l-Att prinċipali.

Clause 26 - Amendment to Section 80 of the principal Act.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Din il-klawsola qed temenda artiklu 80 ta' l-Att prinċipali li jittratta dwar il-ħlas ta' l-għotja għaż-żwieġ.

Qabel din kienet tammonta għal Lm60.50 u issa qed togħla għal Lm63.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 26.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 26 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 27 - Emenda ta' l-artiklu 82 ta' l-Att principali.

Clause 27 - Amendment to section 82 of the principal Act.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Din il-klawsola wkoll qed issir bil-għan li tingħata żieda, din id-darba fir-rata ta' beneficcju għall-maternita' li titħallas bis-saħħa ta' artiklu 82 ta' l-Att prinċipali.

Din ir-rata qed togħla b'25c fil-ġimgħa, jiġifieri minn Lm6.05 għal Lm6.30 fil-ġimgħa.

Ta' min ifakkar li dan il-beneficcju jitħallas għal perjodu ta' 13-il ġimgħa, tmien ġimgħat qabel it-twelid tat-tarbija u ħames ġimgħat wara.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm rimarki?

L-Onor.

Micallef.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: L-uniku kumment tiegħi hu li din xorta baqgħet baxxa ħafna.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn aktar rimarki?

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hija klawsola 27.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 27 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 28 - Emenda ta' l-artikolu 82A ta' l-Att principali.

Clause 28 - Amendment to section 82A of the principal Act.

ONOR.

GEORGE HYZLER: F'din il-klawsola hemm propost li jogħla l-limitu tad-dħul li jista' jkollha koppja biex ma titlifx id-dritt li tirċievi l- allowance tal-ġenitur.

Din l-emenda qed taffettwa artiklu 82A ta' l-Att prinċipali u l-iskop hu biex dan il-limitu jiżdied bl-ammont ta' increase in the cost of living li ngħata b'mod ġenerali fil-pagi matul is-sena 1991, għax dan il-limitu huwa marbut mad-dħul tas-sena ta' qabel li fiha titħallas din l-allowance.

Hawn qed nimxu fuq l-allowance tas-sena ta' qabel.

Dan qed iseħħ ħalli ħadd ma jitlef id-dritt li jirċievi din l- allowance wara żieda ġenerali fil-paga.

Dan ifisser li l-limitu għola b'Lm65 fis-sena għal Lm2,730.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Micallef.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Mr Chairman, din hija l-parental allowance u jien mhux l-ewwel darba li kkummentajt dwarha.

Issa diġa' ilna xi erba' snin inċaqilqu dan il-limit.

Jidhirli li konna bdejna bl-Lm2400, tlajna għal Lm2665, u issa tlajna għal Lm2730.

Mr Chairman, nappella lill-Ministru biex din l-allowance jeħodha in konsiderazzjoni għar-raġuni li ħafna nies illi għandhom tlett itfal taħt il-11 il-sena u jaqbżu s-somma - per eżempju, b'Lm10 - għax jinzertaw jaħdmu mal-Gvern jew anke mal-privat ma jikkwalifikawx.

Imbagħad għandek kwantita' kbira ta' nies self-employed li jiddikjaraw ħarira inqas u jirnexxilhom jgħadduhom u qegħdin jieħdu din l-allowance.

Din mhux l-ewwel darba li għidna dan.

Għidtu fit-Tieni Qari wkoll u jidhirli li din il- kwestjoni ta min jikkonsidraha għax hemm diskriminazzjoni kbira.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Hyzler.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Nixtieq naċċertah li qegħdin nikkonsidrawha u ngħidlu wkoll li naqbel ħafna miegħu f'din il-biċċa xogħol tas-self- employed.

Hemm ħafna nies li qed jiddikjaraw income baxx u mbagħad jibbenifikaw minn din il-ħaġa.

Għalhekk qegħdin neħduha bis-serjeta'.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

L-Onor.

Micallef.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Mr Chairman, int taf li meta nidħlu fid-djar ġieli jsemmuhielek u ma jkollokx risposta għalihom.

Il-Ministru jaf bħali li hemm min jieħu l-allowance u hemm min ma jeħodhiex.

Jiġifieri dan juri li l-politika tal-Gvern hija żbaljata f'dan il-qasam.

Għax din mhux bħaċ- children's allowance jeħodha kulħadd, imma din l-allowance hija marbuta ma' somma li llum hija ta' Lm2730 u ma' tlett itfal.

Veru li jkollhom tlett itfal imma jilgħabu bis-somma tal-flus kif iridu.

Jien ma nistax nifhem għaliex tħalliet hekk dawn is-snin kollha, meta fl-ewwel sena għamilna l-istess rimarki u kien hemm il-wegħda min-naħa l-oħra li din wieħed jista' jirranġaha.

Issa spiċċajna biex dħalna f'Leġislatura oħra u ma ġie rranġat xejn.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Nixtieq nipprova nifhem lill-Onor.

Membru.

Hu qiegħed jara li l-ammont ta' Lm2,730 huma baxx, għoli, jew li wieħed għandu jikkonsidrah?

Irrid nagħmilha ċara li din mhux iċ-children's allowance.

Dawn jingħataw Lm2 mhux għal kull tifel, imma lil kull familja basta jkun hemm tifel jew tifla taħt il-11-sena.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Freddie Micallef.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Dan l-ammont iffisah il-Gvern.

Aħna qed ngħidu li l-apprezzament lejn ix-xogħol li tagħmel il-mara fid-dar kienet wegħda fil-programm elettorali.

Issa aħna qed ngħidu li ladarba int trid tapprezza x-xogħol tal-mara fid-dar allura m'għandekx torbot lilek innifsek la mas-somma ta' l-allowance u lanqas ma' l-ammont tat-tfal.

X'inhi r- raġuni li wieħed ma jikkwalifikax għax jinzerta jaħdem fejn jirrapportawlu bl-eżatt, imbagħad għandek kwantita' kbira ta' ħaddiema li qed jirranġaw baxx baxx biex ma tinqabiżx din is-somma.

Din il-liġi qegħda magħmula b'tali mod li bilfors tagħti lok għall-abbuż u qed jiġri li min jimmeritah mhux qed jeħodha.

F'dan il-każ jidher li m'aħniex napprezzaw ix-xogħol tal- mara fid-dar u aktar minn hekk qed jagħti lok għall-ħolqien ta' diskriminazzjoni bejn nisa oħrajn.

Infakkar li dan il-Gvern sikwit kien jgħajjat bl-ugwaljanza.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

George Hyzler.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Preżentement naħseb li l-ammont ta' Lm2,730 huwa limitu mhux ħażin.

Aħna dejjem napprezzaw ix-xogħol li qed tagħmel il-mara fid-dar, imma jien naħseb li dan il-limitu qiegħed mhux ħażin għax qed jingħataw lil familja waħda, u mhux għal kull tifel jew tifla, imbasta t- tfal jkunu għadhom taħt il-11-il sena.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Dan li qed ngħid huwa ċar daqs il-kristall.

Id-domanda orġinali li għamilna aħna kienet: Għaliex wara l-wegħdiet kollha li għamilna fejn urejna li se napprezzaw ix-xogħol tal-mara fid-dar - u kien hemm ukoll il-wegħda tal-Lm5 - xorta baqa' ma sar xejn?

Niftakar l-ewwel kritika li kienet saret u li kien irrisponda għaliha l-Onor.

Antoine Mifsud Bonnici, fejn qal li l-affarijiet mixjin bil-mod għax din għadha l-ewwel sena.

Issa għaddew erba' snin, dħalna f'Leġislatura oħra u kollox baqa' l-istess, jiġifieri l-allowance hija marbuta mas-somma u hija wkoll marbuta man-numru ta' tfal.

Pero' dan xorta waħda baqa' jagħti lok għall-abbuż.

Aħna m'aħniex qed ngħidu li Lm2,730 huwa ammont baxx jew għoli.

Aħna qed nistaqsu biss Għaliex għandu jkun hemm dawn il- limitazzjonijiet?

Żgur huwa fatt li hemm min hu kapaċi ma jaqbiżx l-ammont mentri min-naħa l-oħra hemm min li għal ftit liri ma jeħodhiex.

THE DPEUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki jekk jogħġobkom?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija Klawsola 28.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 28 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 29 - Emenda ta' l-artikolu 83A ta' l-Att Prinċipali.

Clause 29 - Amendment to Section 83A of the principal Act.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

George Hyzler.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Klawsola 29 tbiddel il-provvedimenti ta' artiklu 83 A ta' l-Att prinċipali, u qed jitkellem dwar allowance li tammonta għall- Lm3 fil-ġimgħa li għandha tingħata lit-tfal ħandikappati kollha li jirċievu din l-allowance, minħabba il-fatt li huma jkunu għalqu s-16-il sena, fil- każ ta' dawk li jkunu fiżikament jew mentalment ħandikappati, u 14-il sena fil-każ ta' dawk li jkunu għomja u li għal xi raġuni jew oħra ma jikkwalifikawx għall-pensjoni tal-ħandikapati li titħallas taħt l-Att prinċipali.

Allura dawn qed jingħataw id-dritt li jibqgħu intitolati għal din l-allowance, minkejja li huma jkunu għalqu l-eta' hawn fuq msemmija, dejjem jekk kemm-il darba huma ma jkunux qegħdin jaħdmu jew inkella jkunu għadhom jirċievu full-time education f'xi istituzzjoni governattiva u ma jkunux qed jieħdu xi ebda forma ta' remunerazzjoni jew allowance, bħalma huma stipendju ta' l-istudenti jew ħlas għall-apprendisti, mingħand min ikun qed iħaddimhom jew l-ispecial allowance li jitħallas taħt l-Att prinċipali li naturalment tkun qed titħallas lilhom matul dan l-istess żmien.

Hawn qegħdin nitkellmu biex lilhom nestendulhom l-perjodu ta' żmien ħalli huma jkunu jistgħu jieħdu din l-allowance.

Din l-allowance taffettwa ħafna lit-tfal torox li għadhom taħt l-eta' ta' 16-il sena.

Iżda meta dawn it- tfal jagħlqu 16-il sena, dawn ma jkunux aktar intitolati għal din l- allowance li tammonta għal Lm17.75c fil-ġimgħa, iżda jibqgħu jeħduha biss dawk li jkunu torox u muti.

Meta din l-emenda tgħaddi mill-Parlament, allura dawk it-tfal kollha li jkunu torox biss, qed jingħatalhom ċ-ċans li huma jieħdu l-allowance sakemm huma ma jgħalqux it-18-il sena jew jibdew jaħdmu u jieħdu xi stipendji oħra.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Freddie Micallef.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Ma l-abnormalita' mentali severa qegħdin nżidu tip ieħor ta' handicap u fl-opinjoni tiegħi din hija ħaġa tajba ferm.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki, jekk jogħġobkom?

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hi klawsola 29.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 29 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 30 - Emenda ta' l-artikolu 87 ta' l-Att Principali.

Clause 30 - Amendment to Section 87 of Principal Act.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Klawsola 30 qed temenda artiklu 87 ta' l-Att prinċipali u tittratta dwar persuna li tkun skwalifikata milli tirċievi l- allowance tat-tfal.

Hawn kienet nħasset il-ħtieġa biex din l-emenda titqanqal għar-raġuni li kienu tqanqlu xi dubji mill-arbitru dwar jekk il- provvedimenti - ta' kif saru sa' mill-bidunett ta' din l-allowance - kenux ċari biżżejjed dwar il-fatt li persuna effettivament titlifx id-dritt ta' l- allowance jekk matul iż-żmien li fih hija tkun qed tgħix barra minn Malta dan id-dritt titilfux b'mod li jkun irrevokabbli.

Infatti l-arbitru ħass li bil-mod ta' kif inhu msawwar dan l-artiklu ta' l-Att principali jista' jħalli lok li persuna li tiġi lura Malta wara xi żmien - hu kemm hu dan iż- żmien - titlob li dak li qatt ma ħadet meta kienet barra minn Malta jingħatalha kollu f'daqqa appena din tiġi lura.

Peress li dan qatt ma kien il-ħsieb, ġie deciż li ssir din l-emenda għal dan l-artiklu bl-iskop li jiġi ċċarat darba għal dejjem li d-dritt fih innifsu għal din l-allowance ma jibqax jeżisti matul iż-żmien li persuna tkun qed tgħix barra minn Malta.

Naturalment għal dawn il-provvedimenti hemm xi eċċezzjonijiet bħalma hemm dwar provvedimenti oħra li jirrigwardaw l-għoti ta' din l-allowance, liema eċċezzjonijiet joħorġu mir-regolamenti ad hoc li hemm dwar dan is-suġġett li jidhru fl-Avviż Legali Nru. 14 u Nru 61 ta' l-1987.

Aħna qegħdin ngħidu li min ma jkunx għex f'Malta ma jistax meta jiġi lura jikklejmja l-allowance tat-tfal.

Issa qed ngħidu li:

"Kap ta' familja impjegat mal-Gvern ta' Malta għandu jitqies li jirrisjedi f'Malta għal kull perijodu li matulu jkun qed jirrisjedi barra minn Malta jekk -

(a) ir-residenza tiegħu barra minn Malta tkun konsegwenza ta' l-impieg tiegħu mal-Gvern ta' Malta; (b) kien jirrisjedi f'Malta qabel l-imsemmi impieg tiegħu.".

Hemm ukoll imbagħad il-kwestjoni ta' membri ta' l-ekwipaġġ.

U hawnhekk se nikkwota mill-Legal Notice 14 ta' l-1987 li tgħid:

"Kap ta' familja li jkun impjegat bħala membru ta' l-ekwipaġġ ta' xi bastiment għandu jitqies li jirrisjedi f'Malta matul kull perijodu li jkun barra minn Malta għall-finijiet ta' l-impieg tiegħu jekk it-tfal li dwarhom tkun qed tintalab allowance jirrisjedu f'Malta u jkunu ilhom hekk jirrisjedu kontinwament matul l-aħħar tliet xhur minnufih qabel id-data għat-talba."

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Freddie Micallef.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: B'din il-Klawsola għandi nifhem li apparti l- Legal Notice u apparti li kien hemm iċ-ċans li jista' jsir abbuż minn min ikun emigra għaliex jitlob li jkollu backdating ta' l-allowance, kollox baqa' l-istess?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Il-Legal Notice baqgħet tapplika għal dawk li huma mpjegati mal-Gvern Malti u qegħdin ...

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Jekk ċittadin Malti li qed jaħdem il-Libja b'familja ta' tlett itfal hawnhekk juri li mhux qed jaqla' aktar minn Lm2,730, allura bil-klawsola kif illum qegħda dan ma jikkwalifikax?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Le, jekk tippermettili dik il-klawsola spiċċat.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq l-allowance tat-tfal.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Il-Liġi originali qegħda tirreferi għal artikli 83, 84 u 85, jiġifieri dwar dawk il-benefiċjari li jaqgħu taħt dawk it- tliet klawżoli ....

ONOR.

GEORGE HYZLER: Aħna qed niddiskutu klawsola 30 ta' l-Abbozz li qegħda temenda artiklu 87 ta' l-Att prinċipali.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Subartiklu 87(2) ta' l-Att prinċipali jgħid:

"Ħlief kif jista' jiġi preskritt "allowance" imħallsa taħt l-artikoli 83, 84 u 85 ta' dan l-Att ...".

Jiġifieri hawnhekk qed nirreferu għal dawn l-artikli.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Aħna qed nitkellmu dwar skwalifika għall-allowance tat-tfal jekk il-missier ma jkunx qed jgħix hawn Malta.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Aħna kulma qegħdin ngħidu f'din l-emenda hu li min ikun emigra ma jistax jiġi lura u jgħidilna li ta' dak il-perjodu li ma kienx hawn irid jitħallas.

Imma dan isir kemm jekk issiefer il-familja u kif ukoll jekk isiefer l-missier biss?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Jekk il-missier jemigra.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Jekk wieħed jemigra lejn l-Awstralja jew il- Kanada waħdu għal sitt xhur u ma jaħdimx u jħalli tlett itfal hawnhekk, allura dan jitlef id-dritt għall-allowance?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Le, jien naħseb li tal-perjodu li jagħmel hemmhekk it-tfal xorta qegħdin jieħdu c-children's allowance u anke l-allowances li konna qed insemmu qabel.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Mela l-emenda proprju għalxiex qed issir, Mr Chairman?

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Hyzler.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Hawnhekk qegħdin nirreferu għal xi persuna li meta tiġi lura Malta titlob li t-tfal tagħha jirċievu c-childrens' allowance kollha f'daqqa tal-perjodu waqt li hi kienet imsiefra kollha f'daqqa.

Aħna mhux qed nitkellmu fuq parental allowance, allura l-figura ta' Lm2,730 mhux issa tidħol.

Aħna bħalissa qed nitkellmu fuq iċ-children's allowance.

Il-parental allowance tidħol fi klawsola 83A.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Aħna qegħdin ngħidu li fis-subartiklu 87 (2) ta' l-Att principali minflok il-kliem "m'għandhiex titħallas" għandhom jidħlu l-kliem "la għandha titħallas u lanqas tkun dovuta".

Din l-emenda tkopri dak kollu li hemm f'dawk it-tliet klawsoli li kont qed nirreferi għalihom.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Jekk f'dak il-perjodu jkun imsiefer, meta jiġi lura ma jistax jitlobhomlna.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Micallef.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Id-domanda tiegħi kienet dwar xi ħadd li jsiefer waħdu.

Biex ma niżvijjahx, ngħidlu li c-children's allowance ma jitlifhomx.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Jekk l-omm u tfal jibqgħu hawn Malta, it-tfal jibqgħu jeħduha c-children's allowance.

Ma naħsibx li xi ħadd li jkun mar barra minn Malta jippretendi li jieħu c-children's allowance tat-tfal ta' dak il-perjodu li jkun nieqes.

Dik hi l-idea tagħna.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Safejn naf jien is-sena precedenti ta' meta l- individwu japplika għal dan il-beneficcju, trid tkun imħallsa.

Jiġifieri jekk wieħed japplika fl-1991 jrid japprova li l-bolol ta' l-1990 huma mħallsa.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Hyzler.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Hawn qed nitklellmu fuq l-istess ħaġa.

Kif diġa' għidt, f'każ li t-tfal ikunu hawn Malta u l-missier imur l-Awstralja biex jara kif imur, jagħmel sitt xhur hemmhekk u mbagħad jiġi lura, dik ma tidħolx, għax it-tfal xorta jibqgħu jieħdu c-children's allowance.

Jekk dan jitlaq bit-tfal, jagħmel tant xhur u mbagħad jiġi lura, ma jistax jitlob il-flus tac-children's allowance għal dak il-perjodu li t-tfal ma kenux hawn.

Fil-fatt, l-arbitru deherlu li kien hemm xi dubju dwar dan u aħna qed niċċarawha permezz ta' din l-emenda.

Jiġifieri m'hu se jinbidel xejn milli kien hemm qabel, imma sempliċement qed nagħmluha aktar ċara.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Freddie Micallef.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Skond il-liġi, min japplika għaċ-children's allowance ma jfittxulux il-bolol ta' dik is-sena li jkun qed japplika fiha u ta' qabel, imma jekk japplika llum jaraw il-bolol li jkollu għall-1990.

Allura kif tista' ċċaħdu minnhom jekk skond il-liġi dan għandu dritt għalihom?

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

GEORGE HYZLER: L-Onor.

Membru għandu raġun iċaqlaq rasu għax qed jara li kwazi ma kienx hemm għalfejn issir, imma din l-emenda saret apposta biex niċċaraw il-punt li qajjem l-arbitru, li jekk wieħed jiġi lura Malta wara li jagħmel perjodu qasir imsiefer flimkien mat-tfal u jitlobna l-flus tac-children's allowance għall-perjodu li ma kienx hawnhekk, dan ma jkollux dritt għalihom.

Għalhekk qed nagħmluha ċara li ma jkollux dritt għalihom.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija klawsola 30.

Dawk favur?

(Onor. Memrbi: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 30 għaddiet nem. con u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 31 - Emenda ta' l-artikolu 94 ta' l-Att principali.

Clause 31 - Amendment to section 94 of the principal Act.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Din il-klawsola qed issir bl-iskop li jiżdied il- proviso għall-provvedimenti attwali ta' artiklu 94 ta' l-Att prinċipali li jipprovdi li minkejja li jkun hemm żieda fil-pensjoni tas-servizz, il- pensjoni tas-sigurta' soċjali ma tonqosx.

B'din l-emenda qed ngħidu li mhux biss ma tistax tonqos, iżda bilfors għandha tiżdied b'mhux anqas minn żewġ terzi taż-żieda ta' l-għoli tal-ħajja.

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija klawsola 31.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 31 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 32 - Emenda ta' l-artikolu 95 ta' l-Att prinċipali.

Clause 32 - Amendment to section 95 of the principle Act.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Bi klawsola 32 qed nemendaw artiklu 95 ta' l-Att prinċipali li jitkellem dwar drittijiet għal aktar minn benefiċċju wieħed taħt l-Att prinċipali, u hija konsegwenzjali għall-introduzzjoni tal- pensjoni għall-wens.

Din l-emenda tfisser li bħal fil-każ ta' benefiċċji oħra mħallsa taħt l-Att prinċipali, din il-pensjoni tkun tista' titħallas flimkien ma' xi pensjonijiet jew benefiċċji oħra basta bejn dawn ma tinqabiżx l-għola rata li persuna tkun tista' tirċievi minn xi pensjoni minnhom li kieku kienet tirċievi lilha biss.

Nagħtu każ li armla tkun qed tirċievi a reduced pension ta' Lm10 fil- ġimgħa.

Allura meta din tapplika għall-pensjoni għall-wens li hija ta' Lm17.95 fil-ġimgħa, hija tirċievi d-differenza ta' Lm7.95 biex b'kollox jammontawlha għal Lm17.95, li hija also means tested.

Dan hu l-iskop ta' din l-emenda.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Mr Chairman, f'dan l-artiklu ta' l-Att prinċipali nitkellmu wkoll fuq il-kwestjoni ta' l-għajnuna soċjali flimkien mal-pensjoni ta' l-eta'.

Issa l-pensjoni ta' l-eta' ma tistax tkun kontributorja taħt dan l-Att imma dejjem taħt l-għajnuna soċjali.

Allura din il-parti għaliex qegħdin inħalluha?

(Interruzzjonijiet) Le, dan l-artiklu jittratta dwar għajnuna soċjali u pensjoni ta' l-eta' mħallsa taħt dan l-Att, jiġifieri meta persuna jkollha dritt għal żewġ pensjonijiet.

Hawn ma tidħolx il-pensjoni għall-wens.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

GEORGE HYZLER: L-ewwelnett aħna konna qegħdin ngħidu li din il-klawsola hija konsegwenzjali u qegħdin naraw hijiex konnessa mal-pensjoni għall-wens.

Aħna qegħdin ngħidu:

"F'każ ta' xi benefiċċji oħra mħallsa taħt l-Att prinċipali, din il- pensjoni tkun tista' titħallas flimkien ma' xi pensjonijiet oħrajn, jew għajnuniet oħrajn, basta bejn dawn il-pensjonijiet ma tinqabisx l-ogħla rata li persuna tkun tista' tirċievi minn xi pensjoni minnhom."

Jiġifieri hawnhekk qed nirreferu għall-iktar pensjoni għolja.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Mela l-pensjoni għall-wens jeħodha minn ikollu l- għajnuna soċjali?

Din jeħodha min ikun qed jieħu ħsieb lill-moribond.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Aħna qegħdin nemendaw l-artiklu 95 ta' l-Att prinċipali.

Issa fejn hi d-diffikulta' tiegħek, Onor. Micallef?

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Klawsola 32 tgħid:

"Fl-Artiklu 95 ta' l-Att prinċipali, minflok il-kliem "Pensjoni ta' l-Eta'" għandhom jidħlu l-kliem "Pensjoni ta' l-Eta' u Pensjoni għall-Wens"."

Issa, kif qed igħid il-Ministru jekk biż-żewġ pensjonijiet flimkien ma tinqabisx it-tali rata ...

(Interruzzjonijiet) Le, dan l-argument ma jreġix għax dawn il-pensjonijiet ma jeħodhomx l-istess individwu.

L- għajnuna soċjali jeħodha l- moribond u l-pensjoni għall-wens jeħodha min idur bih.

Issa hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq min idur bil-moribond jew fuq il-moribond?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Jien nifhem li hawnhekk qed nitkellmu fuq min idur bil-moribond.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Jiġifieri jekk jiena, per eżempju, waqaft mix- xogħol u għandi ċertu pensjoni għax ħallast 30 sena bolol, se nikkwalifika għall-pensjoni għall-wens ukoll?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Jekk dik li tirċievi l-pensjoni għall-wens tkun armla, din ma tirċevix Lm17.95 plus Lm10, imma tirċievi d-differenza ta' Lm7.95 biex tilħaq l-ammont ta' Lm17.95.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Imma hawnhekk m'għandiex x'taqsam l-armla.

Il- pensjoni għall-wens mhux għall-ġenitur qegħda?

Allura hawn fejn jidħol il- ġenitur?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Hawn fuq min idur bil-ġenitur qed nitkellmu.

Mr Chairman, naħseb li aħjar nissospendu l-Kumitat għal ħames minuti.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Kumitat huwa sospiż.

Il-Kumitat ġie sospiż fis-7.06 p.m. u rriżuma fis-7.11 p.m.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Freddie Micallef.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Mr Chairman, kif għadu kemm ġie spjegat lili u anke lill-Ministru, nifhem li jista' jkun hemm każijiet bħal dawn.

Din il-kwestjoni rrid nispjegaha kif naħseb li jixtieq il-Ministru wkoll.

Meta armla terġa' tirritorna lura għand ommha jew għand missierha li jkunu fis-sodda u żewġha ma jkunx ħallas biżżejjed bolol biex jieħu l-ogħla rata, meta tibda tieħu l-pensjoni għall-wens ikollha ċ-ċans li tieħu d- differenza biex tilħaq l-ogħla rata li qed nagħtu llum.

Din hija eċċezzjoni, imma tista' tiġri.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Din ipprovajt nispjegaha billi għidt li dik l-armla li, per eżempju, għandha pensjoni ta' Lm10 jew Lm12 għaliex għandha l-iktar rata baxxa tieħu d-differenza sakemm tirċievi Lm17.95 tal-pensjoni għall- wens.

Din tolqot dawk il-każijiet fejn armla jkollha 'l missierha jgħix magħha u dan ikun qiegħed ġo sodda.

Dawn mhumiex każijiet li tiltaqa' magħhom kuljum, imma jekk ma nagħmluhiex hekk, f'xi każijiet ikollok tagħti aktar minn pensjoni waħda.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi klawsola 32.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 32 għaddiet nem. con u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 33 - Tħassir ta' l-artikolu 96 ta' l-Att prinċipali.

Clause 33 - Repeal of section 96 of the principal Act.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Klawsola 33 qed tħassar artiklu 96 li kien jiġbor fih provvediment dwar it-telfien tad-dritt għal xi pensjoni minħabba li jkollha xi liċenzja li tkun maħruġa mill-Kummissarju tal-Pulizija biex tmexxi xi negozju.

Bis-saħħa ta' din l-emenda, persuna mhix se tibqa' titlef id-dritt għall-pensjoni tagħha sempliċement għax ikollha xi liċenzja fil-pussess tagħha.

Persuna tista' żżomm f'isimha xi liċenzja u d-dritt tagħha għall-pensjoni jkun irregolat skond il-qliegħ li, b'eċezzjoni tar- romol li għandhom it-tfal li aħna konna għidna li jistgħu jaqilgħu kemm iridu, m'għandux ikun aktar mill-paga minima nazzjonali ta' Lm35.63 fil- ġimgħa.

Jiġifieri jekk xi ħadd ikollu xi liċenzja u ma jkunx qed jaqla' aktar minn Lm35.63 fil-ġimgħa, dan ikun jista' jżomm dik il-liċenzja.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Freddie Micallef.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Artiklu 96 kien jitkellem dwar diversi affarijiet.

Aħna m'aħniex kontra li fil-każijiet fejn kien hemm liċenzja dak li jkun ġieli jiġi qisu rikattat, imma qegħdin inkunu bold meta qed inneħħu l-artiklu kollu.

Jiġifieri naħseb li hawnhekk qegħdin noħolqu lok għal abbuż.

Nerġa' ngħid li aħna m'aħniex kontra dawn il-każijiet għax ġieli kien hawn min kellu liċenzja li jekk ineħħiha jitlef anke fejn joqgħod.

Imma x'inhi r-raġuni li għamilna clean sweep kompletament?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Mr Chairman, jien anke bħala tabib kont niltaqa' ma' dawn il-każijiet fejn wieħed għax ikollu liċenzja ma jkunx jista' jieħu l- pensjoni.

Issa qed ngħidu li sakemm ma jaqlax iktar mill-minimum wage, ikun jista' jżomm il-liċenzja.

Jiġifieri anzjan li jkollu xi ħanut ckejken qed nagħtuh iċ-ċans li jibqa' jżommu - għax ħafna drabi dan ikun marbut ma' qalbu - u sakemm jaqla' sa Lm35.63 ikun jista' jibqa' jieħu l- pensjoni.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hija klawsola 33.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 33 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 34 - Emenda ta' l-artikolu 101 ta' l-Att prinċipali.

Clause 34 - Amendment to section 101 of the principal Act.

ONOR.

GEORGE HYZLER: B'din il-klawsola qed jiġi emendat artiklu 101 li jitkellem dwar il-mod kif wieħed jagħmel talba għal xi benefiċċju u ż-żmien li fih għandha ssir it-talba biex ma jintilifx id-dritt jew xi parti mill- benefiċċju li jkun mitlub.

Hemm żewġ għanijiet wara l-emenda proposta.

Bis-saħħa ta' subklawsola (a) qed jingħad li t-talba għall-pensjoni għall- wens tkun trid issir fi żmien ħamest ijiem minn meta persuna tippretendi li għandha tirċievi din il-pensjoni.

Dan huwa limitu identiku għall- pensjonijiet oħra mhux kontributorji u l-għajnunijiet kollha li huma mibnija fuq eżami tal-mezzi finanzjari ta' l-individwu jew tal-familja.

Jekk jilħqu jgħaddu dawn il-ħamest ijiem, it-talba relattiva tibda tgħodd biss mill-jum li fih tasal fil-Head Office tad-Dipartiment tas-Sigurta' Soċjali.

Bis-saħħa tas-subklawsola (b) qed jiġi ċċarat li meta persuna tiġi skwalifikata milli tirċievi xi benefiċċju, din l-iskwalifika fiha nnifisha titterminalha d-dritt tal-benefiċċju konċernat, u allura tkun trid terġa' tapplika għalih mill-ġdid bl-istess mod u fl-istess żmien kif imsemmi qabel.

Din l-emenda qed issir għax l-arbitru ġibed l-attenzjoni tad- Direttur li għalih ma kenitx ċara biżżejjed li dik il-persuna li tiġi skwalifikata milli tirċievi benefiċċju tkun trid terġa' tapplika mill-ġdid.

L-arbitru attiralna l-attenzjoni li skond hu d-Dipartiment kien ikollu diversi snin ta' benefiċċju f'arretrati.

Per eżempju, jekk xi ħadd ifettilu jqanqal il-każ li d-Dipartiment kellu jkun hu li jerġa' joqgħod jibgħat għalih regolarment biex jara jekk jikkwalifikax, biż-żieda ta' subartiklu (4) ġdid mal-provvediment eżistenti kif propost fis-subklawsola (b) ta' din il-klawsola, din il-biża' issa ġiet eleminata.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Freddie Micallef.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Mr Chairman, paragrafu (b) ta' klawsola 34 jgħid hekk:

"Kemm-il darba ma jkunx jingħad xort'oħra fid-dispożizzjonijiet relat-tivi ta' dan l-Att, meta persuna tkun b'xi mod skwalifikata milli tirċievi benefiċċju, pensjoni, allowance jew għajnuna taħt dan l-Att, din ma terġax issir intitolata għal dak il-benefiċċju, pensjoni, allowance, jew għajnuna taħt u skond id-dispożizzjonijiet ta' dan l-Att kemm-il darba ma tagħmilx talba għalhekk mil-ġdid skond id-dispożizzjonijiet ta' qabel dan ta' dan l- artikolu u għal dan il-fini, il-limitazzjoni taż-żmien rispettivi stabbi- liti fis-subartikolu (2) ta' dan l-artikolu għandhom, f'kull każ partikolri, jibdew igħoddu mid-data li fiha dik l-iskwalifika msemmija qabel f'dan l-artikolu tieqaf.".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Meta wieħed jiġi skwalifikat dan jiġi avżat immedjatament.

L-importanti huwa li meta jiġi skwalifikat ikun irid jerġa' japplika mingħajr ma jibgħat għalih id-Dipartiment.

B'hekk ma jkunx qiegħed jitfa' l-onus kollu fuqna.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Nixtieq inkun naf dan wara kemm qiegħed jiġi nformat.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Jien naħseb li skond ma jkun il-każ.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: U kif jiġi informat?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Jien naħseb li jiġi informat permezz ta' ittra.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Imma, nerġa' nistaqsi, wara kemm jiġi nformat?

Għax jien għandi każijiet li qegħdin idumu ġimgħat ma jiġu informati.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Jekk hemm xi każijiet speċjali li inti tixtieq ...

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Mhux xi każijiet spċejali.

Ma nixtieqx ntawwal għax anke r-rapportaġġ li ntqal hawnhekk huwa zero, imma dawn il-kummenti rridu nagħmluhom.

Kif għidt fit-Tieni Qari, għal xi raġuni qed jiġu avżati anke ġimgħat wara.

ONOR.

GEORGE HYZLER: L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici b'mod sarkastiku qal li minħabba l-computer.

Din mhix kwestjoni tal-computer, anzi meta jkun hemm il-computer inkunu nistgħu nagħmluhom iktar malajr.

Il-punt hu li għandhom isiru as soon as possible, u jien naccertak li ma neħdux ġost li xi ħadd ikollu joqgħod jistenna u mbagħad jieħu r-risposta li hu skwalifikat.

Jekk hemm xi każijiet li jixtieq li aħna nivverefikawhom, jien naċċetta bil-qalb kollha, imma in ġenerali qed ngħidu li għandhom isiru as soon as possible.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Illejla, per eżempju, iddawwart ftit biex ġejt hawn minħabba każ bħal dan ta' armla.

F'dawn l-affarijiet qed ikun hemm wisq dewmien u kieku mhux għax ikollhom min igħinhom, bħalma ngħinuhom aħna, dawn idumu x-xhur mingħajr dawn il-beneficcji.

Dan hu li qed nara ħażin meta fl-istess ħin qed nillimitaw iż-żmien ...

ONOR.

GEORGE HYZLER: Jien m'inix kuntent, imma naccertak li qed nagħmlu min kollox biex iż-żmien ikun qasir kemm jista' jkun.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No).

Il-mistoqsija hija klawsola 34.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 34 għaddiet nem.con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 35 - Emenda ta' l-artikoli 102 ta' l-Att prinċipali.

Clause 35 - Amendment to section 102 of the principal Act.

ONOR.

GEORGE HYZLER: L-emendi li qed jidħlu b'din il-klawsola huma intiżi biex ibiddlu diversi provvedimenti li jinsabu f'artiklu 102 ta' l-Att principali li jitkellem dwar il-ħlas tal-beneficcji.

Fil-fatt semplicement qed issir kjarifika ta' diversi aspetti ta' provvedimenti li ilhom jeżistu s-snin imma li dejjem kellhom l-istess interpretazzjoni.

Dawn qed nagħmluhom biex inneħħu kull diffikulta' ta' interpretazzjoni.

Dan l-aħħar tqajjem xi dubju fuq xi interpretazzjoni ta' dawn il-provvedimenti u għalhekk qed issir din l-emenda.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Micallef.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Jien naħseb li jeħtieġ li l-Ministru jispjega dik il-parti fejn qed ngħidu li f'subartiklu (2) ta' Artiklu 102 minflok il- kliem "il-ħlas għandu jsir biss" jew "ir-rata l-ġdida għandha sseħħ biss" għandhom jidħlu l-kliem "b'seħħ mill-15 ta' Ottubru 1977".

Id-dritt għal din il-pensjoni, allowance jew għajnuna flimkien mar-rata l-ġdida - naturalment din tar-romol - jidhirli li għandhom jiġu spjegati sewwa aktar u aktar fuq din id-data.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Niftakar sewwa li mill-15 ta' Ottubru 1977 kienu bdew jitħallsu xi benefiċċji u pensjonijiet mill-ewwel Sibt wara li jkun inkiseb id-dritt ta' dik il-pensjoni jew benefiċċju u niftakar ukoll li fil- Qorti kienu nqalgħu xi problemi dwar dan.

Ftit xhur ilu kien hemm kawża miġjuba l-Qorti u meta din il-kawża nġiebet quddiem l-arbitru din kienet ntrebħet mid-Dipartiment.

Naturalment l-individwu appella mill-kawża quddiem il-Qorti ta' l-Appell u hemmhekk il-Qorti ta' l-Appell qatgħetha kontra d-Dipartiment u b'hekk id-Dipartiment ġie skopert dwar talbiet ta' arretrati mitlubin minn pensjonanti jew il-werrieta tagħhom għal bejn ġurnata u sitt ijiem dwar kull pensjoni li ħarġet mill-15 ta' Ottubru 1977 'l hawn.

Issa int taf li mill-15 ta' Ottubru 1977 'l quddiem il- pensjonijiet bdew jingħataw minn ċertu data u din naturalment qelgħet kwestjoni-jiet għax xi ħadd qal li l-pensjoni tiegħu kellha tibda f'xi ġurnata oħra, għax ma setgħetx toħroġ fil-ġurnata tas-Sibt.

Dik kienet ir- raġuni.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Jien nerġa' ngħid li m'għandi xejn dwar id-data iżda kulma nixtieq hu li jkun hemm spjegazzjoni għaliex ingħażlet dik id- data għax fl-Artiklu 102 ta' l-Att prinċipali din ma kenitx tidher u naħseb li għall-benefiċċju ta' kulħadd aħna għandna jkollna spjegazzjoni għaliex qed nintrabtu ma' dik iċ-ċertu data.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Fin-notamenti li għandi quddiemi hawn miktub li l-benefiċċji u l-pensjonijiet bdew jitħallsu fil-15 ta' Ottubru 1977.

Allura ġara li benefiċċju u l- pensjonijiet jibdew jitħallsu mill-ewwel Sibt wara li jinkiseb id-dritt tal- pensjoni jew benefiċċju.

Naturalment minn dik id-data bdew jagħtuhom iċ- ċekkijiet biex jissarfu mill-ewwel Sibt.

Jekk ma nagħmluhiex allura dawn jistgħu jiġru lura fid-Dipartiment u jitolbuna l-ħlas b'lura, u dan il-każ ma tistax tgħid kemm se jkollok każijiet.

Hawn qed nitkellmu fuq in-numru ta' ġranet għax din tista' taffettwa ħafna nies.

Jekk din tinzertalek il- Ħadd trid tistenna sitt ijiem u jekk tinzertalek il-Ġimgħa trid tistenna ġurnata.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Jekk qed nifhem sew li qed isir fil-liġi huwa li l- prattika li kienet tintuża mid-dipartiment qabel il-Qorti tat is-sentenza tagħha qed tiġi issa legalizzata permezz ta' din il-liġi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Hyzler.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Din il-prattika ilha tintuża mill-15 ta' Ottubru 1977 u qatt ma kien hemm problema.

Peress li kien inqala' każ, kien jaqbel li ma jkunx hemm każijiet oħra.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hija klawsola 35.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 35 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 36 - Emenda ta' l-artikolu 105 ta' l-Att principali.

Clause 36 - Amendment to Section 105 of the principal Act.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Din il-klawsola qed tbiddel artiklu 105 ta' l-Att prinċipali li jittratta dwar il-ħlas lura lid-dipartiment ta' kwalunkwe benefiċċju li jkun tħallas bla mistħoqq lil xi individwu.

Dan huwa wkoll riżultat dirett ta' kawża li d-dipartiment rebaħ quddiem l-arbitru, iżda mbagħad intilfet quddiem il-Qorti ta' l-Appell.

Is-sena l-oħra kienet saret emenda estensiva għal dan l-istess artiklu bil-għan li l-flus meħuda żejda, tort ta' l-individwu, jkunu jridu jintraddu lura lid-dipartiment.

Fil-każ li ma jkunx tort ta' l-individwu - jiġifieri jagħtuh iż-żejjed - jintraddu lura biss il-flus imħallsa żejda matul l-aħħar sentejn.

Il-Ministru Galea kien għamilha ċara li din ma kienet qed tbiddel xejn minn dak li dejjem isir mid-Dipartiment, minn meta ġie magħluq uffiċjalment il-Fond tas-Sigurta' Soċjali fl-1 ta' April ta' l-1978 permezz ta' emenda ad hoc fil-liġi.

Minflok dan il-fond kienu ddaħħlu provvedimenti ġodda sabiex il-ġbir mill-kontribuzzjonijiet jibda jidħol direttament fil-Fond Konsolidat u l-ħruġ tal-benefiċċji, eċċ, jibda jsir mill-Fond Konsolidat ukoll.

Jigifieri kollox beda jsir skond kif hemm indikat fil-Financial Administration and Audit Act u fil-Financial Regulations.

Għalhekk l-iskop prinċipali ta' l-emenda li tressqet fl-1991 kien sempliċement biex tiċċara l-affarijiet u tinġieb konsonanza sħiħa fil- provvedimenti tal-liġi li kienu relatati b'mod intimu mat-tibdil li sar fl- 1978, xi ħaġa li kif kien spjega wkoll il-Ministru Galea kien imissa saret mill-ewwel u mhux wara daqstant żmien, allavolja d-Dipartiment xorta waħda żamm mal-konsolenza interrottament.

Jiġifieri l-prattika kienet din, imma din l-emenda ma kenitx hemm.

Il-Qorti ta' l-Appell iddeċiediet li ġaladarba din l-emenda tas-sena l- oħra ma ngħatatx effett ċar retroattiv - minkejja ukoll l-ispjega u espożizzjoni tal-Ministru Galea fil-Parlament - ma kellux jaċċetta bħala valida kull talba li saret mid-Dipartiment għal xi rifużjoni tal-benefiċċji mħallsa bla mistħoqq sal-5 ta' Jannar tas-sena l-oħra f'każ fejn dan ma kienx tort ta' l-individwu u li d-Dipartiment kellu jirrifondi lura lill- persuna in kwestjoni dak kollu li kienet laħqet rendiet lura lilu.

Għal din ir-raġuni, inħasset il-ħtieġa li dak li sar is-sena l-oħra jissaħħaħ bl- introduzzjoni ta' dati relevanti fil-kontenut tal-provvedimenti eżistenti bil-għan li tiġi rranġata s-sitwazzjoni.

Hawnhekk qegħdin ngħidu ftit l- istorja ta' x'ġara u x'ma ġarax biex nevitaw li jkollna repetizzjoni.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Freddie Micallef.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Jidhirli li meta xi persuna tirċievi xi somma bħala benefiċċju li ma kellhiex dritt għalih għaliex tkun tat informazzjoni ħażina, id-Direttur għandu jiġbor lura din is-somma b'rata ta' mhux inqas minn 30% minn xi benefiċċju ieħor li l-persuna jkollha dritt għaliha, u meta jkun tort ta' xi nuqqas tad-Dipartiment, ir-rata tal-ġbir għandha tkun mhux aktar minn 10%.

Jiġifieri minn dan m'hu qed jinbidel xejn.

Issa x'inhi r-raġuni li f'każijiet fejn individwu li jkun ħa xi flus - issa jekk huwiex tort tiegħu jew le huwa immaterjali - u jitlaq minn Malta, qegħdin iduru anke għall-benefiċċju li tkun ħadet ommu jew ħa missieru?

Jiġifieri l-ġenituri qegħdin jiġu mitluba mid-Dipartiment biex jagħmlu tajjeb għal dak il-benefiċċju li jkun ħa binhom.

Għadhom kemm ċempluli fuq każ mill- Belt fejn persuna ħadet l-benefiċċju, siefret u issa qegħdin iduru għall- ġenituri tagħha.

Id-Dipartiment jaf b'dan il-każ?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Jien ma nafx bih, imma se nieħu nota tagħha u nistaqsi lid-Dipartiment għax fejn għandu x'jaqsam beneficjarju personali m'għandhomx jidħlu qrabatu.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Qabel kien hemm aktar każi minn barra dan.

X'jiġifieri jaqbdu u jduru fuq l-omm?

Dan ma ħalliex prokura għax qabad u telaq.

Mr Chairman, qed ngħid dan biex nerġa' nenfasizza l-ħtieġa li ċerti affarijiet għandhom jiġu spjegati sewwa peress li meta nkunu qed niddiskutu hawnhekk xi kultant lanqas inkunu nafu x'qed ngħidu, aħseb u ara l-poplu li ma jaf xejn dwar dan.

Illum għandna bżonn ta' spjegazzjoni ta' dawn l- affarijiet.

Għaliex għandu jeħel bniedem li m'għandu l-ebda tort u ma gawda xejn minn dak il-benefiċċju?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Kif qed igħid l-Onor.

Membru, din hija liġi antipatika u komplikata b'ħafna provisos u eċċezzjonijiet.

Aħna qed nisperaw li fi ftit ġranet oħra noħorġu pamphlets li jispjegaw id- drittijiet taċ-ċittadin biex il-pubbliku jkun jista' jifhimhom u jkun jaf x'inhuma d-drittijiet tiegħu.

Biss il-każijiet li qed isemmi l-Onor.

Membru fejn xi ħadd li kien msiefer intalab li jrodd lura il-flus żejda li kienu ngħatawlu minn għand il- -familjari tiegħu, naħseb li jkunu rari.

Jiġifieri ma naħsibx li hemm kwantita' ta' każijiet bħal dawn imma jekk il- familjari tiegħu ma jkollhomx xi prokura aħna naraw il-każ x'ikun.

Kif diġa' spjegajt imbagħad trid iddur fuq l-aġent jew l-eredi ta' l-individwu.

Jien u l-kap tad-Dipartiment ma nafux li hemm każijiet ta' benefiċċji mħallsa li qed jintalbu mingħand ir-relatives.

Jekk inti taf b'każ, għaddihuli għax mhux sew li ddur fuq ta' madwaru u titlobhom l-flus li jkun ħa ħaddieħor.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn aktar rimarki?

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hija klawsola 36.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 36 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.Klawsola 37 -Emenda ta' l-artikolu 109 ta' l-Att prinċipali.

Clause 37 -Amendment Section 109 of the principal Act.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Hyzler.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Hawn qed nipproponu emenda żgħira konsegwenzjali għall-intro-duzzjoni tal-pensjoni tal-wens.

Dan l-artiklu jittratta dwar l- aċċettazzjoni u n-negazzjoni tat-talba għall-benefiċċju li fost affarijiet oħrajn igħid li jekk it-talba tkun konnessa ma' xi mard fiżiku jew mentali, id-Direttur m'għandux jagħti deċiżjoni finali qabel ma jikkonsulta ruħu dwar l-aspetti mediċi tal-każ ma' xi tabib jew bord ta' tobba li jkun appuntat għal dan il-għan mill-Ministru responsabbli mid-Dipartiment tas- Sigurta' Soċjali.

Mindu ntroduċejna din l-emenda għal dan l-artiklu 109 ta' l-Att prinċipali, l-għoti tal-pensjoni għall-wens, se tkun soġġetta għal dan ukoll.

THE DEPUTY CHIARMAN: L-Onor.

Micallef.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Mr Chairman, hawn id-Direttur qiegħed jintrabat li ma jistax jimxi fuq din il-pensjoni qabel ma jkollu l-goahead tal-bord mediku li jkun qiegħed jeżamina l-pensjonanti.

Kif għidt diġa' fl-ewwel sitt xhur kellna 18-il każ u għaddejna sitta biss.

(Onor. Membri: No)

Il-mistoqsija hija klawsola 37.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 37 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 38 - Emenda ta' l-Ewwel Skeda li tinsab ma' l-Att prinċipali.

Clause 38 - Amendment to the First Schedule of the principal Act.

Nipproponi lil-Kamra biex din il-klawsola nħalluha għal għada.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u klawsola 38 ġiet posposta.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Jekk aħna se nipposponu din il-klawsola, naħseb li għandna nipposponux ukoll l-iskedi u l-kumplament u nħallu kollox għal għada għax kull ma hawn huma biss l-iskedi u allura nixtieq li ma mmorrux nqarrqu bina nfusna għax għada stess nistgħu niġu b'xi problema oħra.

Mr Chairman, il-bieraħ tkellimt mal-Ministru tal-Biedja u sibna li għad hemm xi affarijiet u għad irridu jirranġaw ruħhom.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Allura f'dan il-każ inħallu għal għada minn klawsola 38 sa klawsola 48 u l-ewwel klawsola għall-ewwel darba li nidiskutu din il-liġi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Hawn qbil?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra rriżumiet u l-Vici President tal-Kumitati rrapporta progress u talab il-permess sabiex il-Kumitat jerġa' jiltaqa'.

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR L-AWTORITA' DWAR IT-TRASPORT PUBBLIKU

PUBLIC TRANSPORT AUTHORITY (AMENDMENT) BILL

MR SPEAKER: It-tieni item fuq l-aġenda huwa l-kontinwazzjoni tat-Tieni Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Awtorita' Dwar it- Trasport Pubbliku.

L-Ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli mill-10 ta' Ġunju, 1992.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħ-det.

MR SPEAKER: L-Onor.

Francis Zammit Dimech kien in possession.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Mr Speaker, fl-aħħar seduta kont qed nindika l-iskopijiet principali ta' l-Abbozz ta' Liġi li għandha quddiemha din il-Kamra biex ikun emendat l-Att ta' l-1989 dwar it-trasport pubbliku u kont qed nispjega li d-diversi emendi li għandna quddiemna huma emendi fid- dawl ta' l-esperjenzi prattiċi li l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku ħadet kemm ilha mwaqqfa.

Tkellimt fir-rigward ta' diversi artikli li hemm fil-liġi u mingħajr naturalment il-bżonn li wieħed jerġa' jirrepeti l- argumenti li saru s'issa, infakkar li hemm emenda sabiex l-Awtorita' tkun tista' tirregola wkoll il-karozzi self-drive u mhux biss dawk li jinkrew minn garage ta' servizz pubbliku.

Tkellimt ukoll dwar il-bżonn li titneħħa l-projbizzjoni li l-membri ta' l- advisory executive committees l-Awtorita' ma jistax ikollhom interess vestit fis-settur.

Għaliex?

Għaliex filwaqt li dak il-principju jreġi għall-Awtorita' nnifisha għaliex hija l-Awtorita' li trid tikkordina x- xogħol kollu tat-trasport pubbliku u allura huwa tajjeb li ma jkun hemm ħadd fl-Awtorita' li jkollu interess f'xi settur partikolari tat-trasport u dan għas-semplici raġuni li jista' jkollok konflitt ta' interessi bejn settur u ieħor - u tajt l-eżempju fl-aħħar seduta - il-kumitati eżekuttivi li jridu jagħtu pariri lill-Awtorita' dwar qasam jew ieħor, by definition iridu jaħdmu bil-parteċipazzjoni tar-rappreżentanti tas-settur in kwestjoni.

Jekk int tagħmel executive committee biex jirregola d-diversi aspetti tal-karozzi tal-linja, ikun xieraq illi jkollok delegat mill- assoċjazzjoni tat-trassport pubbliku li hija l-Għaqda tas-Sidien tal- Karozzi tal-Linja.

Jekk int tagħmel kumitat biex jagħmel policies dwar il- white taxis, huwa tajjeb illi jkollok rappreżentant tal-White Taxi Amalgamated.

Jekk tagħmel kumitat dwar l-unscheduled bus service, huwa tajjeb illi jkollok rappreżentant ta' dak is-settur.

Fil-Liġi kif redatta s'issa, filwaqt illi kien hemm il-prinċipju tat-twaqqif ta' dawn il- kumitati, kien hemm il-provvediment ta' żewġ tipi ta' skwalifika li kienu jgħoddu mhux biss għall-membri ta' l-Awtorita', imma anke għall-membri ta' dawn il-kumitati.

Kien hemm l-iskwalifika ta' min huwa deputat, segretarju parlamentari jew ministru, li se tibqa' tgħodd anke għall-kumitati eżekuttivi, u l-iskwalifika l-oħra għal min ikollu xi interess f'settur partikolari li se tibqa' valida għall-Awtorita' imma mhux għall-kumitati maħtura taħt l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku għar-raġunijiet illi diġa' spjegajt.

Pero' fuq dan tkellimt aktar fit-tul fl-aħħar seduta.

Irrid ngħid xi ħaġa rigward il-klawsoli l-oħra ta' l-Abbozz illi għandna quddiemna li għalkemm fil-fatt huma tlieta, nistgħu ngħidu li huma tnejn għax klawsola minnhom hija biss emenda fit-test Malti għax kien hemm żball ta' l-istampar.

Fil-fatt it-test Ingliż kien tajjeb u t-test Malti kien ħażin, u allura se nemendaw it-test Malti ħalli jkun konformi mal-mod kif fil-fatt imxejna.

Klawsola 4 titkellem dwar il-fatt illi l-Estimi ta' l- Awtorita' bħal ta' diversi awtoritajiet oħrajn, għandhom jitressqu wkoll quddiem din il-Kamra għall-approvazzjoni tal-Parlament.

Mr Speaker, huwa fatt illi llum ħafna mill-operat tal-Gvern, il-Parlament għandu opportunitajiet addizzjonali kif iħares lejn dak l-operat milli kien hemm qabel.

Għaliex filwaqt li tradizzjonalment l-operat tal-Gvern kollu - apparti proċeduri parlamentari partikolari ta' aġġornament jew diskussjoni fuq leġislazzjoni partikolari - huwa diskuss matul il-budget nazzjonali li, kif nafu, matulu jkun hemm il-ħin allokat għal kull ministeru għad- diskussjoni li normalment anke bi qbil ikun ta' massimu ta' seduta waħda għal ministeru - għaliex ġieli jkollok żewġ mministeri li jkunu diskussi f'seduta waħda - illum għandna l-possibilita' li friegħi partikolari mill- operat tal-Gvern issir diskussjoni partikolari fuqhom.

Għaliex anke l- estimi ta' awtoritajiet pubblici jew korporazzjonijiet pubblici jiġu quddiem il-Parlament.

Din hija lista pjuttost twila li normalment tinkludi wkoll entijiet li kollha għandhom l-istess sena finanzjarja jiġifieri mill-1 ta' Ottubru sat-30 ta' Settembru.

U għalkemm il-liġi ma tipprovdix li dawn bilfors niddiskutihom bejn Ottubru u Diċembru fil- Parlament - għaliex il-liġi normalment tistipula t-terminu massimu li fi żmienu ministru jrid iqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra l-estimi relattivi imbagħad id-diskussjoni ssir f'data sussegwenti - il-prattika normali hi li wieħed jipprova jipprogramma serjament id-diskussjonijiet kollha li jkun hemm fil-Parlament ħalli dawn l-estimi jitressqu qabel dawk nazzjonali.

Allura l-Parlament, fi żmien pjuttost qasir, jiġifieri mill-bidu ta' Ottubru sa meta jitressaq il-budget nazzjonali, irid isib il-ħin biex jiddiskuti numru ta' korpi parastatali u awtoritajiet.

Hawnhekk jiġu f'moħħi l-Housing Authority, l-Universita', Telemalta Corporation, Enemalta u naturalment anke l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku.

U allura huwa tajjeb li wieħed jibda jirregola l-ħin mogħti għal diskussjoni bħal din.

Permezz ta' l-emenda proposta fi klawsola 4 ta' dan l-Abbozz, qegħdin ngħidu li l-ħin li għandu jingħata għad-diskussjoni ta' l-estimi dwar l- Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku, għandu jkun ta' mhux aktar minn seduta waħda.

Meta wieħed iħares lejn it-totalita ta' dawn l-awtoritajiet pubbliċi fid-dawl realistiku anke ta' diskussjoni li ssir fil-livell tal- budget nazzjonali, fejn il-ħin ta' seduta waħda huwa normalment il-ħin mogħti għal ministeru sħiħ - jekk ikun l-istess Ministeru għat-Trasport u Kommunikazzjoni jkun ikopri naturalment is-suġġetti u l-mansjonijiet l- oħrajn kollha, apparti l-istess Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku - allura huwa loġiku li diviżjoni partikolari li taqa' taħt ministeru, m'għandux ikollha aktar ħin mogħti lilha mill-ħin mogħti lil ministeru sħiħ fl-allokazzjoni tas-seduti matul il-budget nazzjonali.

Dan hu l-iskop ta' l-emenda fi klawsola 4 - skop ta' programmar aħjar li permezz ta' l-itess Awtorita' il-Parlament qiegħed jiddiskuti l-mansjonijiet tagħha b'mod regolari.

Din l-opportunita' ma kenitx teżisti qabel ma twaqqfet l- Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku, pero' huwa tajjeb li dan ikun regolat skond il-prinċipji li elenkajt.

L-emenda proposta permezz ta' klawsola 5, Mr Speaker, hija l-emenda rigward l-effikaċja li tingħata lir-regolamenti li jsiru skond il-Liġi dwar l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku.

Din hija emenda għal paragrafu (p) ta' subartiklu 27 (2) li jistipula l-poter biex l-Awtorita' bil-kunsens tal-ministru responsabbli, tista' tagħmel numru ta' regolamenti ħalli tirregola aħjar oqsma differenti tat-trasport pubbliku f'Malta.

Kif nafu dawn huma regolamenti li jistgħu jipprovdu għal materji konnessi ma' transfers ta' vetturi pubbliċi, regolamenti dwar id-drivers ta' dawn il- vetturi u dwar il-kondutturi li jkun hemm fuqhom.

Barra minn hekk, insibu regolamenti li jipprovdu dwar il-manjiera li biha wieħed għandu japplika għal-liċenzja jew liċenzji konnessi ma' vetturi tat-trasport pubbliku; regolamenti rigward il-validita' ta' dawn l- istess liċenzji u anke regolamenti li jirregolaw it-termini ta' dawn il- liċenzji u kemm jibqgħu in vigore.

Mr Speaker, irrid insemmi wkoll ir- regolamenti dwar servizzi provduti minn vetturi tat-trasport pubbliku u regolamenti dwar il-manjiera, il-ħin, u l-kondizzjonijiet li bihom dawn is- servizzi jridu joperaw.

Il-liġi tipprovdi wkoll regolamenti rigward kif għandhom jinżammu l-istess vetturi, il-klassifika tagħhom, x'informazzjoni li jrid ikun hemm fuq dawn il-vetturi u regolamenti rigward reġistri li jkunu jridu jinżammu b'dettalji ta' liċenzji u informazzjoni oħra li l- Awtorita' tat-Trasport Pubbliku jkollha bżonn.

Insibu regolamenti dwar immaniġġjar u superviżjoni aħjar ta' servizzi tat-trasport pubbliku, regolamenti dwar enforcement tad-dixxiplina, regolamenti dwar kondizzjonijiet tax-xogħol, tal-ħaddiema konnessi ma' dan is-settur u regolamenti biex wieħed jistabbilixxi wkoll dawk il-fees li jistgħu jkunu pagabbli bħala liċenzji jew materji oħra konnessi ma' ħruġ ta' regolamenti taħt din l-Awtorita'.

Imbagħad f'dan l-artiklu hemm ukoll ipprovdut li l-piena li wieħed jista' jeħel meta jinkisru regolamenti bħal dawn - u kull regolament min-natura tiegħu huwa regolament li jistabbilixxi wkoll x'inhi l-piena massima li wieħed jeħel jekk dak ir-regolament ma josservahx - m'għandha tkun qatt akbar minn dik stabbilita fil-Kodiċi Kriminali għar-rigward tal- kontravenzjonijiet.

Aħna qed ngħidu li filwaqt li għar-rigward ta' ħafna regolamenti, wieħed jista' jgħid li l-ksur ta' regolament partikolari m'għandux jimporta piena akbar minn dik imposta għal kontravenzjoni, m'għandux ikun hemm din ir-regola ġenerali b'mod daqsehkk assolut li ma tippermettix li għar-rigward ta' dawk ir-regolamenti li trid l-akbar inforzar tagħhom naturalament billi tipprovdi anke l-pieni relattivi li jaqblu ma' l-utilita' pubblika tar-regolament li inti tkun qed tagħmel - u dan ifisser ukoll li ma jista' jkun hemm qatt sitwazzjoni fejn bniedem anke finanzjarjament jaqbillu aktar li r-regolament ma josservahx milli josservah ...

Biex nagħti eżempju, jista' jkollna sitwazzjoni ta' regolament dwar roster ta' karozzi tal-linja ta' servizzi li jridu joperaw u jkollok ukoll il-piena stabbilita bħala l-massimu għall- kontravvenzjonijiet.

Mela jekk bniedem ikollu t-tentazzjoni li flok servizz ta' l-iskeda jagħmel xi xogħol privat li se jitħallas ferm aktar tiegħu, ma jkunx jagħmel sens li r-regolament ikun inforzabbli b'piena li f'ċirkostanzi partikolari tkun ferm anqas fil-portata tagħha jekk stess bniedem jinstab ħati u jeħel milli jekk dak l-istess bniedem ma jiksirx dak ir-regolament.

Allura qegħdin ngħidu li l-massimu huwa l-multa ta' Lm5,000 jew priġunerija għal terminu ta' sitt xhur jew it-tnejn flimkien.

Naturalment imbagħad hemm il-massimu ta' dan il-livell mhux għaliex ir-regolamenti kollha li jridu jsiru mill-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku b'xi mod immaġinabbli għandhom jimportaw piena ta' din in-natura, imma għaliex meta inti qed tagħmel massimu għar-regolmenti kollha immaġinabbli li l- Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku jista' jkollha l-ħtieġa li tagħmel f'ċirkostanza jew oħra, trid tagħmel l-aktar massimu wiesa' possibbli biex imbagħad fil-limitu tiegħu - inkluż il-limitu ta' dak stabbilit għall- kontravvenzjonijiet - inti tistipola l-piena ġusta skond ir-regolament in kwestjoni li jkun qed jinħareġ f'okkażjoni jew oħra.

Imbagħad għar-rigward ta' klawsola 6, diġa' spjegajt li hawnhekk qed nitkellmu fuq emenda fit-test Malti biex fejn hemm miktub il-kliem "fi żmien xahrejn" jiddaħħal minflok il-kliem "fi żmien sitt xhur" kif hemm miktub fit-test Ingliż.

Mr Speaker, huwa evidenti li l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku tissorvelja settur mill-iktar delikat fil-ħajja pubblika tal-pajjiż, settur li m'huwiex nieqes mid-diffikultajiet tiegħu.

F'dan is-settur għandek karratteristika ewlenija ta' Malta li lilna, bħala pajjiż, tagħtina numru ta' vantaġġi konsiderevoli, imma ħafna drabi tikkaġuna wkoll numru ta' diffikultajiet.

Il-karatteristika li qed nirreferi għaliha, Mr Speaker, hija li s-servizzi kollha tat-trasport pubbliku f'pajjiżna huma mogħtija biex il-pubbliku jkun moqdi aħjar imma huma kollha provduti mis-settur privat.

F'Malta m'hawnx sistema ta' buses pubbliċi li huma proprjeta' tal- Gvern, ta' xi kumpannija parastatali jew ta' xi kumpannija pubblika, imma huma kollha servizzi provduti minn assoċjazzjonijiet privati jew ħafna drabi minn numru ta' sidien privati li jkunu organizzati flimkien.

Jekk nieħdu l-aktar settur li wieħed jitkellem dwaru meta jsemmi t-trasport pubbliku, jiġifieri s-servizz tal-karozzi tal-linja, naraw li minn mindu twieled f'dan il-pajjiż, fil-bidu ta' dan is-seklu, dan is-servizz kien provdut minn kumpannija privata li eventwalment kienet biegħet il-karozzi tal-linja lill-istess sidien.

Matul is-snin bqajna b'din is-sistema, u fiha nnifisha din hija tradizzjoni sabiħa u punt pożittiv, anke ta' policy - u l-Gvern preżenti dan żgur li jaqbel miegħu - għaliex għandek identifikazzjoni ferm aktar viċina bejn is-sid ta' karozza tat-trasport pubbliku u l-commuters li jużaw dak is-servizz bil-vantaġġi kollha li wieħed jista' jifhem li dan ikollu, bħalma huwa l-vantaġġ li s-sidien stess jieħdu ħsieb il-karozzi tagħhom.

Għax it-truck, kif isejħulu huma, huwa verament l-għożża ta' ħafna minnhom u jitkellmu fuqu qishom qed jitkellmu dwar membru tal-familja, u xi kultant anke b'għożża akbar.

Allura dawn huma nies li fiżikament jipprovdu x-xogħol meħtieġ għall-manutenzjoni, għat- tiswija u għall-operat tas-servizz billi s-sid innifsu jopera t-truck li jkollu jew se mai jimpjega persuna oħra hu.

Naħseb li din fiha nnifisha hija karatteristika pożittiva.

Naturalment, dan il-prinċipju, li xi ħadd li ma jkunx jaf bis-sistema tagħna isibu tassew sorprendenti, japplika wkoll għal kwalunkwe forma ta' trasport pubbliku f'Malta, jiġifieri japplika kemm għall-coaches tat- turisti, kemm għall-minibuses il-ħomor kemm għall-white taxis, kemm għall- karozzi s-suwed li huma chauffeur driven, kemm għal-laneċ, u kif ukoll għall-karozzini.

Dan il-prinċipju fih innifsu jistipula l-bżonnn ta' regolamentazzjoni min-naħa ta' l-Awtorita' pubblika li fil-parti l-kbira tagħha trid issir permezz ta' proċess kontinwu ta' djalogu mas-setturi u n- nies kollha involuti.

F'dan il-proċess twil - u ħafna drabi diffiċli - ta' persważjoni trid tapprezza bl-akbar realta' anke d-diffikultajiet li jgħaddu minnhom in-nies li jaħdmu f'dan il-qasam għaliex ix-xogħol f'dan is- settur mhuwiex xi xogħol faċli.

Pero' mbagħad trid tirregola aħjar dan is- settur għaliex il-mansjoni ta' l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku naturalment mhijiex limitata għall-mansjoni li tara x'inhuma l-aħjar kondizzjonijiet ta' xogħol għal min jipprovdi servizz jew ieħor tat- trasport pubbliku.

Dan l-Awtorita' hija kburija li għamlitu u l-Gvern huwa kburi li fehem lill-providers ta' dawn is-servizzi kollha li prattikament jiddedikaw ħajjithom f'dan il-kamp ta' servizz lill-pubbliku Malti kollu.

Pero' kif kont qed ngħid, il-mansjoni ta' l-Awtorita' hija wkoll waħda ta' obblgu u ta' doveri lejn il-pubbliku in ġenerali, lejn il-commuters.

Hawnhekk irrid ngħid li aħna konxji ugwalment tad-diffikultajiet li jkollhom il-commuters f'cikostanzi partikolari fuq il-karozzi tal-linja, speċjalment jekk il-commuters ikunu ta' eta' avvanzata jew inkella ta' eta' żgħira.

Irridu wkoll nirrispettaw id-drittijiet kollha tat-turisti li jżuruna u li jużaw is-servizzi tat-trasport pubbliku, li huma ntitolati għall-istess livell ta' servizz u għall-istess trattament ġust daqs kwalunkwe commuter Malti.

Aħna konxji tad-doveri tagħna fil-konfront tal- ġenituri tat-tfal żgħar illi ta' kuljum iridu jrikkbu lil dawn it-tfal żgħar f'minibuses illi jġorruhom għall-iskejjel rispettivi tagħhom, konxji wkoll tat-titjib illi jrid isir fil-qasam tal-white taxis u konxji ta' dak kollu li jrid isir biex minbarra li wieħed ikun irrispetta bl-aktar mod sinċier, bl-aktar mod apert u bl-aktar mod ta' diskussjoni meħtieġa u miftuħa man-nies kollha li jipprovdu servizz jew ieħor f'dan il-qasam, daqstant ieħor irridu nkunu konxji tad-doveri tagħna lejn dawk illi jridu jagħmlu użu minn dawn is-servizzi.

Aħna għalhekk nitkellmu fuq trasport pubbliku.

Min jopera karozza tal-linja, jagħmel xogħol diffiċli u għalkemm jaħdem ġurnata iva u ġurnata le, fil-ġurnata li jaħdem, jaħdem 16-il siegħa.

Huwa veru illi ċ-ċirkostanzi tax-xogħol mhumiex dejjem l-aktar faċli u huwa veru wkoll illi għal żmien twil kien hemm id-dubju li l-qliegħ kollu li jinġabar permezz tal-bejgħ tal-biljetti fis-servizzi tat-trasport pubbliku, ma kienx qed ikun biżżejjed biex jipprovdi l-għajxien diċenti li min isuq karozza tal-linja u l-familjari tagħhom huma ntitolati għalih bħal kull ħaddiem u bniedem ieħor.

Minkejja l-kritika li qala' u li baqa' jaqla' l-Gvern anke sal-lum, ma qagħdx lura milli jasal fi ftehim u jipprovdi dak illi hu ġust għal dawn il-ħaddiema wkoll.

Pero' filwaqt illi aħna kburin illi dan għamilnih għax m'għandu jkun hawn ebda settur ta' ħaddiema fil-pajjiż illi ma jeħdux dak illi huwa l-ħaqq tagħhom u ma jeħdux l-għajxien bażiku tagħhom f'ċirkostanzi ta' xogħol mill-aktar diffiċli, daqstant ieħor irridu nfiehmu lin-nies kollha li huma fis-setturi tat-trasport pubbliku, illi dan huwa settur fejn għandek il-ħtieġa tad-dixxiplina u fejn għandek il-ħtieġa li wieħed jifhem li huwa qiegħed f'mansjoni ta' servizz għall-poplu.

Is- servizz huwa provdut mill-privat imma huwa provdut b'sistema waħda mhux bħala xi business li tista' tużah u tista' ma tużahx jew inkella għandek ħafna choices.

U dik is-sistema hija sistema li kontinwament trid tagħmel dawk l-ameljoramenti u dak it-titjib li huma rikjesti minn kwalunkwe servizz li jkun mogħti bil-public orientation.

Aħna nħobbu nużaw l- espressjoni customer orientation, imma f'dan il-każ nistgħu ngħidu commuter orientation.

Min jaħdem f'dan is-settur irid jifhem li r-riga finali kif aħna nistgħu nkejlu s-suċċess tax-xogħol li hu jkun qiegħed jagħmel, hija r- riga tas-sodisfazzjon li jħoss commuter regolari li juża karozza tal-linja, li jħoss ġenitur li jrid igħabbi t-tfal tiegħu ġo minibus kuljum, li jħoss turist li jrid juża taxi meta wasal fl-airport ta' Malta, jew turist li rikeb lanċa biex għamel harbour cruise madwar il-portijiet ta' pajjiżna jew li mar Wied iż-Żurrieq.

U meta ngħid dan ma rridx nilludi ruħi u naħseb li m'hemmx lok għal aktar titjib minn qasam daqshekk sensittiv u delikat, anzi rrid nafferma l-impenn totali permezz tal-Gvern, permezz ta' l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku u permezz ta' miżuri ogħla ta' enforecement - li wħud minnhom kelli diġa' l- okkażjoni li nirreferi għalihom - li kif diġa' għidna tista' tieħu l-forma li mill-1 ta' Lulju l-Awtorita' tat-Trasport Pubbliku jkollha taħt il- kontroll tagħha settur vitali għal organizzazzjoni aħjar tat-trasport pubbliku.

Hawnhekk qed nirreferi għad-despatchers tal-karozzi tal-linja li se jgħaddu minn taħt il-Pulizija għall-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku.

L-impenn jista' jkun ukoll permezz ta' dixxiplina iktar stretta, dixxiplina li aħna dejjem nappellaw li f'parti u f'miżura kbira għandha wkoll teżisti fil-livell tas-settur innifsu.

Irrid ngħid li s-suċċess li kellna fis-snin li għaddew kien meta rnexxielna nikkonvinċu l-għaqdiet tat- trasport pubbliku, bħall-Assoċjazzjoni tas-Sidien tal-Karozzi tal-Linja, biex jaħtru fi ħdanhom stess bord ta' dixxiplina li jkun effettiv, li jiltaqa' regolarment, li jkun kompost minn bniedem legali u li jiddispensa minn ħafna proċeduri li kieku f'Qorti normali jkollok per neċessita' tadotta biex bord ta' dixxiplina awtorizzat mill-istess membri tiegħu u ġestit fi ħdan l-istess assoċjazzjoni tal-membri tiegħu, jkun jista' jiffunzjona.

Fil-fatt, dan il-bord ta' dixxiplina, bi ftehim ma' l- Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku, twaqqaf u qed jagħmel xogħol utli ħafna ħafna biex jirregola u jiddixiplina aħjar dan is-settur.

Pero' jibqa' lok għal miżuri akbar ta' dixxiplina għaliex bħal f'ħafna oqsma oħrajn, Mr Speaker, m'hemmx dubju li f'dan is-settur għandek tipi differenti ta' nies li joffru dan is-servizz tat-trasport pubbliku.

Per eżempju, għandek dawk il-ħaddiema li ilhom minn ċkunithom fil-qasam tat- trasport pubbliku u allura lill-poplu verament jagħtuh is-servizz b'dedikazzjoni, imbagħad għandek xi oħrajn li jew għax ilhom inqas jew inkella għaliex ilhom u xebgħu, bil-manjieri u bl-aġir tagħhom jagħtu fama ħażina lis-settur kollu anke lil dawk li jagħmlu tant sforzi biex lill- poplu jagħtuh dan is-servizz b'dedikazzjoni, b'ħila u b'ħeġġa u li wieħed jagħti b'dik l-imħabba lejn dak il-mistjier li jkun immexxi mill-istess sidien li jipprovduh.

Allura huwa evidenti li l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku hi kuntenta bil-miżuri ta' titjib li saru fis-snin li għaddew, titjib li jinkludi mhux inqas minn 16-il rotta ġdida fit-trasport pubbliku tal-karozzi tal-linja u titjib li jinkludi l-ftehim ta' dixxiplina mas-sidien tal-karozzi tal- linja li diġa' spjegajt.

Dan qed isir bil-għan li l-pubbliku jkun moqdi aħjar.

U hawn żgur tinnota d-differenzi li għandek bejn qasam u ieħor ta' dan is-settur għaliex xi kultant jekk inti tagħmel titjib ta' servizz ta' karozzi tal-linja, jista' jkun li jkollok settur ieħor li jara dak it- titjib bħala xi theddida għall-għajxien tiegħu.

Per eżempju riċentement l- Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku għamlet ftehim ma' l-Assoċjazzjoni tas- Sidien tal-Karozzi tal-Linja biex ikun hemm servizz ta' karozzi tal-linja li jgħaddi minn ħdejn l-airport.

Għax minħabba li l-airport għandu dawk l- impjegati kollha u huwa wkoll użat minn tant nies huwa evident li ma setax jonqos li jkun hemm servizz ta' karozza tal-linja li jgħaddi minn hemm regolarment.

Pero' ġara li tat-taxis qalulna li aħjar jekk il-karozza tal-linja ma tgħaddix minn hemmhekk għaliex ix-xogħol jistgħu jagħmluh kollu huma.

U hija din it-tip ta' mentalita', xi kultant antikwata, li l- Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku ħafna drabi trid tiġġieled kontra tagħha bil-proċess ta' djalogu li jkun hemm bżonn, pero' wkoll bil-mira li jittieħdu d-deċiżjonijiet kollha necessarji biex il-pubbliku jkun moqdi aħjar.

Il-kollega tiegħi responsabbli għat-turiżmu iktar 'il quddiem jista' jkun li jgħid xi ħaġa rigward is-servizz mogħti mill-blue coaches.

Illum qed naraw li dawn il-coaches huma organizzati b'air-conditioning u bit-two-way radio system.

L-uffiċċju tagħhom ukoll huwa organizzat b'sistema ferm aħjar minn qabel u dan ukoll huwa sforz ta' l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku, għalkemm dan il-qasam forsi ma jikkoncernax direttament lill- pubbliku.

Dan huwa qasam fejn għad hemm ħafna xogħol li jrid isir u qasam li fix-xhur li ġejjin se jinvolvi aktar diskussjoni mas-setturi kollha li jidħlu fih.

Kif igħid dan l-Abbozz, irridu li din id-diskussjoni tieħu l-forma ta' l-involviment dirett tan-nies li jipprovdu t-trasport pubbliku anke fil-proċess ta' decision making u ta' monitoring ta' deċiżjonijiet relevanti għas-setturi validi.

Pero' huwa evidenti wkoll li f'dan il-proċess irid ikun wasal il-messaġġ ċar min-naħa tal-Gvern minn din il-Kamra, li l-abbużi, jiġu minn fejn jiġu, ma jistgħux ikunu tollerati.

Aħna, li fhimna d-diffikultajiet ta' min jagħti dan ix-xogħol u li ħdimna wkoll għal għajxien aħjar għalihom, daqstant ieħor determinati li nipproteġu b'kull mezz li jkun hemm bżonn, id-drittijiet tal-commuters u tal-users kollha ta' l-istess servizzi tat- trasport pubbliku.

Min qiegħed fi kwalunkwe settur pubbliku, qiegħed hemm għas-servizz tal-pubbliku, u min qiegħed hemm b'xi skop ieħor, allura mhux qiegħed fis-settur it-tajjeb.

L-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku se tieħu l-miżuri li jkun hemm bżonn biex is-servizz jaqdi lill-pubbliku dejjem aħjar.

Grazzi.

MR SPEAKER: Nirringrazzjak.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Freddie Micallef.

ONOR.

FREDDIE MICALLEF: Mr Speaker, il-ġimgħa l-oħra mingħalija l- Ministru qam jitkellem fl-aħħar għaxar minuti tas-seduta rigward l-emendi proposti f'dan l-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna.

Minn dak inhar 'l hawn m'għaddewx ħafna ġranet, imma b'danakollu ħass il-ħtieġa li jagħmel press conference dwar dan u meta rajt x'ġie rapportat ma stajtx nifhem x'kienet il-ħtieġa tagħha.

Meta sirt naf li saret konferenza stampa ħsibt li kellna xi bidla kbira f'xi deċiżjonijiet rigward dan il-qasam, pero' minn dan kollu ma rriżulta xejn.

Forsi l-aktar ħaġa li għaliha saret il- konferenza stampa kienet sabiex jiġi ntrodott iċ-chairman il-ġdid ta' l- Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku.

Meta rajt ir-rapport tal-konferenza stampa, bilfors kelli ngħid li din hi l-proċedura ta' Gvern li jagħmel ħafna show, u meta tfittex ma ssib xejn.

Nerġa' ngħid li ma nistax nifhem x'kienet ir-raġuni għal din il-konferenza stampa meta konna nafu li l- istess Ministru - bħalma għamel illejla, bir-rapportaġġ kollu tal-media - kien se jerġa' jkollu ċ-ċans li jiġi hawn u jgħidilna x'sar u ma sarx dwar dan il-qasam li, bħalma qal huwa stess, huwa importanti ħafna għal pajjiżna.

Issa la fl-għaxar minuti ta' meta aġġornajna u lanqas fl-40 minuta li fihom tkellem il-Ministru ma ntqal li l-Gvern għandu xi pjan xi jwettaq f'dan is-settur ħalli almenu l-poplu jifhem l-ispejjeż li ntnefqu, ma ntnefqux għal xejn.

Illejla smajna lill-Ministru jitkellem b'mod qisu qed jagħmel l-imħabba ma' kull parti minn dan is-settur, commuters, sewwieqa, huma min huma.

Jien ma nistax nifhem għaliex għandna niġu hawn u noqogħdu ngħidu kemm hu diffiċli x-xogħol ta' dak u x-xogħol ta' l-ieħor, għaliex kull xogħol huwa diffiċli.

Ta' pajjiż ċivilizzat li aħna, kull min qiegħed jagħmel xi xogħol jew jagħti servizz, għandna nagħtuh dak li ħaqqu.

Naħseb li bil- liġijiet li saru, kemm taħt Gvern Laburista u kemm taħt il-Gvern preżenti - li aġġornahom - ħadna ħsieb illi ħadd ma jbati xi diskriminazzjoni f'dawk li huma salarji u f'dawk li huma sigħat ta' xogħol.

B'hekk ma jkollniex għalfejn noqogħdu ngħidu kemm ibatu tal-barriera, kemm ibati min jaħdem fuq vapur u kemm ibati min iservi lit-turisti għax il-ħinijiet ikunu ambigwi.

Dan qed ngħidu għax f'dan il-qasam ma sar xejn.

Dan il-Gvern jibqa' rinomat u mfakkar talli għamel ministeru kważi għal kull settur fl-ekonomija tagħna, għaliex għandna 19 bejn ministri u segretarji parlamenti.

Qabel l-elezzjoni, dan is-settur kien jaqa' taħt segretarju parlamentari u issa wara l-elezzjoni dan il-qasam tal- kommunikazzjonijiet tajnih f'idejn ir-responsabilita' ta' ministru.

Jiġifieri wara li ħadna xi ħames seduti biex għaddejna l-Att Nru. IX xi tliet snin ilu, tkellimna bl-aktar mod eżawrjenti dwar in-nuqqasijiet kollha f'dan il-qasam, għamilna l-proposti tagħna u waqqafna l-Awtorita', konna nippretendu li jekk almenu ma kienx hemm programm qabel issa għandna niġu bil-programm quddiem dan il-Parlament.

Imma b'danakollu qed jitressaq l-Abbozz Nru. 11 fejn il-Ministru permezz ta' klawsola minnhom, qed iwessa' daqsxejn ir-responsabilita' tiegħu għaliex min jikri l-karozzi se jiġi meqjus bħala impjegat ma' l-Awtorita' tat-Trasport ukoll u allura se jibdew jaqgħu taħt il-kompetenza tagħha.

Għandna emenda oħra biex jiġi rranġat dak li hemm li ma jħallix min ikollu parti f'dan il-qasam li jkun jagħmel parti mill-Bord - li ma fiha xejn ta' sugu ħlief li qed inwessgħu.

Ir- raba' klawsola tgħid li minflok il-kliem "ma jkollniex anqas minn seduta waħda" jidħlu l-kliem "ma jkollniex aktar minn seduta waħda" sabiex nillimitaw id-diskussjoni fuq dan il-qasam hekk importanti għal seduta waħda.

Il-ħames klawsola - li għamel referenza twila għaliha l-Ministru - titkellem dwar il-Kodiċi Kriminali u l-multi li qed ngħidu li għandna nagħtuhom parametri sabiex dawn ikunu jistgħu jiġu applikati skond ir- regolamenti li tagħmel l-Awtorita'.

L-aħħar klawsola qegħda tirranġa l- kliem "fi żmien xahrejn" u ddaħħal minflok il-kliem "fi żmien sitt xhur".

Jien kont nippretendi, Mr Speaker, li l-Ministru, wara li għaddew tliet snin, igħid lill-poplu permezz ta' dan il-Parlament dwar dak li sar f'dan il-qasam.

Jien nistaqsi lill-Ministru bl-akbar onesta: Timmaġina li minkejja dak kollu li nkiteb fir-rapporti ta' kull sena li l-Gver Laburista ħalla ejna dan il-qasam fi żbandament sħiħ u issa li għandna ministru responsabbli minn dan il-qasam, li għandna Awtorita' li ta' kull sena qed ikollha spejjeż ta' madwar Lm200000, li għandna madwar 56 enforcement officers, qegħdin armati b'dak kollu li nirrikjedu sabiex inkunu aġġornati maż-żmenijiet ħalli nkunu nistgħu nagħtu lill-poplu u lil dawk li jżuruna trasport effiċjenti?

Jien nistaqsi lill-Ministru: Fejn hi l-effiċjenza li wieħed kien jippretendi li għandu jsib issa li għaddew tliet snin, jew x'passi 'l quddiem għamilna wara li għaddejna l-Att Nru IX ta' l-1989 u wara li saru dawk l-ispejjeż kollha biex twaqqfet l-Awtorita' u ġew impjegati dawk il-ħaddiema kollha?

Konna kapaċi nikkontrollaw l-itlajjar tas-servizz pubbliku jew il-mod kif jaġixxu d-drivers tal-buses?

Jien mhux se ngħid li kollha huma hekk u nnotajt li l-Ministru llejla qagħad attent meta kien qed jitkellem u qal li dawn jimmeritahom li jkunu rispettati.

(Interruzzjonijiet) F'kull qasam hemm min jimmeritah li ngħidulu prosit tas-servizz li jagħti u hemm min ma jimmeritaħ.

Pero' jien qed nitkellem fuq affarijiet li narawhom b'għajnejna.

Issa hawnhekk jien qed nillimita ruħi u qed nitkellem fuq l-aktar servizz pubbliku mportanti, li huwa s- servizz tal-karozzi tal-linja.

Il-Ministru fl-40 minuta li ħa llejla, fil- konferenza stampa li għamel u fl-għaxar minuti li ħa fis-seduta l-oħra, tana indikazzjoni prattika bis-serjeta' ta' fejn saru dawn l-avvanzi?

Jien m'inix se nerġa' nirrimarka li l-ewwel pass għamilnieh meta tajnihom 2c żieda għaliex jien jidhirli li t-2c, żieda skond ma konna kkonkludejna d- darba l-oħra, jammontaw għal xi Lm1 miljun fis-sena in addition ma' dawk li kienu jieħdu.

Imma lill-poplu bdejna nroddulu xi ħaġa?

Imbagħad xi ngħidu għad-dħaħen li joħorġu minn dawn il-karozzi?

Illejla stess waqt li kont ġej hawn kważi weħilna l-Bombi - u kont mgħaġġel għax ridna nibdew il-Liġi tas-Sigurta' Soċjali fis-6.30 p.m. - għax kont tiela' wara karozza tal- linja li kienet fin-nofs, bil-kemm tiċċaqlaq u la taf jekk hux se igħaddi minn taħt il-mina tiela' minn tal-Pieta' u lanqas jekk hux sejjer lejn il- Belt.

Allura l-enforcement officers mhux qed jarawhom dawn l-affarijiet?

Jiġifieri erġajna ġejna għal li konna.

Għadna lanqas wettaqna l-ewwel pass li l-bus despatchers li kienu jaqgħu taħt il-Pulizija effettivament jibdew jaqgħu taħt il-kontroll u d-direzzjoni ta' l-Awtorita' - jidhirli li minnhom hemm xi 70 għaliex qaluli li daħlu xi oħrjn.

Jien, nerġa' ngħid, nhar il-Ħadd in-nies damu jistennew għal tliet kwarti sħaħ fuq l-istage, Mr Speaker.

Għaliex għandu jiġri dan?

Jien ma rridx inkun parrokjali, imma n- nies tgħidtx kemm qegħdin igergru rigward it-tneħħija tal-buses fis-sajf mill-bus terminus tal-Mosta.

Il-Ministru Gatt ikkomplejnja miegħek dwar dan u kkomplejnjaw miegħek ħafna nies għax ilhom jinkitbu ittri fil- gazzetti.

Nerġa' ngħid, illum in-nies qegħdin idumu jistennew tliet kwarti fix-xemx għaliex lanqas ikun hemm karozza tal-linja fiex jistkennu mix- xemx.

Issa, jien mhux qed nagħti t-tort lis-sidien tal-karozzi tal-linja jew lil xi ħadd li dan ma jiddependix minnu.

Il-Ministru għadu kif semma l-white taxi service u qal li s-sidien ta' dawn ikkomplenjaw għax qed tgħaddi karozza tal-linja minn ħdejn l-airport.

Jien ngħid li din hija xi ħaġa sewwa, pero' dawn in-nies ġew ikkonsultati?

Dawn in-nies li qegħdin jaqilgħu l-biċċa tal-ħobż ta' kuljum bix-xogħol ta' taxi drivers, kitbu kemm-il darba dwar din il-kwestjoni u dwar taxi stands, pero' ħadd ma jikkonsulta magħhom.

Għax jekk inti trid li f'dan is-settur ikunu jistgħu jagħmlu pass 'il quddiem ...

Dawn in-nies ukoll qegħdin jaqilgħu l-għajxien tagħhom tradizzjonalment, pero' jien mhux qiegħed ngħid għad-drivers tat-taxis biss imma għal kull settur li għandu x'jaqsam f'din l-organizzazzjoni sofistikata li waqqafna.

Għaliex dawn lanqas rappreżentant ma kellhom u issa qegħdin tgħidu li f'Awissu li ġej se jkollhom rappreżantant.

Allura sewwa ngħidu aħna min-naħa ta' l-Oppożizzjoni li intom m'għandkomx programm.

Intom għamiltu dinastia għala kull sezzjoni għaliex il-flus mhumiex problema għalikom.

Wara li tħallsu dawk is-salarji biex jibda jitħaddem programm, issib li m'hemmx programm.

U dan la hu tort ta' l- Awtorita' u lanqas tort tal-commuters, imma tort biss tal-Gvern, għaliex il- Gvern qal li dan il-qasam hemm bżonn li nfarfruh minn fuq spallejna, bħalma qed jiġri f'kull settur, u ma tahx programm fuq xiex jaħdem.

Fejn hu dan il-pjan?

Ħalli ngħidu li meta għaddejna Att IX ta' l-1989 ma kellniex pjan.

Imma allura l-Ministru lanqas issa ma jitkellem dwar xi pjan?

Kellna indikazzjoni dwar x'inhu n-numru ta' buses li neħtieġu llum?

Sal- lum din l-informazzjoni għadha qatt ma ħarġet, Mr Speaker.

L-ewwel ma kellhom jagħmlu huwa studju bis-serjeta' dwar kemm neħtieġu buses, ħalli nassiguraw li l-poplu Malti - u issa nitkellem dwar it-turisti - ikun moqdi.

Illum hawn mijiet ta' familji li ilhom ħafna jibku sabiex jiġu provduti bis-servizz tat-trasport pubbliku.

Issa dawn jammontaw għan-numru ta' nies li hemm jaħdmu fl-airport.

Ir-residenti tal-Housing Estate tal-Mosta tgħidx kemm jistaqsuni għaliex kienu għamlu karozza li tgħaddi minn hemm u mbagħad waqqfuha.

Għaliex?

Donnhom l-awtoritajiet imbagħad jippretendu li mingħahjr ma wieħed jagħti ċ- ċans lill-poplu biex jidra s-sistema, jagħmlu prova u jekk jidhrilhom li ma rnexxietx iwaqqfu kollox.

Issa dan huwa pjan?!

Issa qed igħidu li se jintroduċu sistema ta' buses li jitilqu minn San Pawl il-Baħar, igħaddu mill-Mosta u jibqgħu sejrin sar-Rabat.

Għaliex se ssir fis-sajf biss u għaliex minn hemm biss għandhom jgħaddu l-karozzi, meta llum hemm oqsma kbar tal-bini bħalma huma taż-Żokrija, li għandhom tliet kwarti ta' mil sabiex jinżlu għal dik it-triq li qed jingħad li l-karozzi se jgħaddu minnha?

Għaliex m'għandux ikun hemm servizz ta' karozzi tal-linja għar- Rabat is-sena kollha f'ċerti ħinijiet?

Dan hu l-pjan li konna nippretendu aħna.

Għaliex kull x'ħin inkun sejjer lejn id-dar għandi nara nies jistennew għal sigħat sħaħ biex imorru l-Imġarr?

Issa għall-Imġarr qed ngħid u mhux għal xi qasam tad-djar b'400 familja.

Għaliex għadhom iridu jistennew siegħa jew sagħtejn sabiex jirkbu karozza?

Jien noqgħod it-triq ta' l-Imġarr u meta nkun ħiereġ, ġieli jgħaddi xi ħadd u jgħidli: Sur Freddie, l-istess bqajna aħna.

Jien qed nitkellem fuq il-prattika u mhux in arja.

Għaliex raħal bħall-Imġarr, illum jinstab f'dak l-istat rigward dak li għandu x'jaqsam mat-trasport pubbliku?

Illum il-popolazzjoni ta' l- Imġarr tlaħħaq madwar 3,400 ruħ, hemm madwar 1,800 vot u madwar 716-il household.

Issa postijiet ferm iżgħar huma moqdijin aħjar bit-trasport pubbliku.

Qed ngħid dan biex wieħed jirrealizza li m'hawn pjani ta' xejn.

Il-Gvern għamel l-Awtorita' tat-Trasport Pubbliku, daħħal xi rappreżentanti u ma tax kas jekk hux se jiġi milqut kulħadd.

Dan qegħdin narawh mill-emendi li għandna quddiemna.

Naħseb li tan-naħa l-oħra jaħsbu li min se jmur hemm, se jagħti daqqa bil-bastun maġiku u jirranġa l- affarijiet.

Per eżempju c-chairman li kien hemm inbidel wara tliet snin u se jidħol ieħor.

Issa dan x'instructions għandu?

Fuq liema pjan se jaħdem?

Dan se jagħmel mirakli aktar minn dak ta' qablu?

Dawn huma l- affarijiet li wieħed irid ikun jaf!

Il-Gvern iddeċieda xi ħaġa fuq in- numru u l-kwalita' ta' karozzi tal-linja?

Il-kwalita' tal-karozzi tal- linja hija tajba għall-klima tagħna?

Il-karozzi li kienu nġabu kienu jidhru sbieħ imma peress li l-ħġieġ tagħhom ma jinfetaħx, kienu qalu li dawn il-karozzi mhumiex adatti għal Malta u kienu għamlu żball li ġabuhom.

Imma issa wara li għidna dan kollu u wara li għadda dan iż-żmien kollu, il- Gvern iddeċieda jekk dawn il-karozzi jistgħux isiru hawn Malta?

Lis- sidien tal-karozzi tal-linja, il-Ministru kien qalilhom hekk:

"Din l-offerta ta' l-inċentivi jew sussidji hija opportunita' storika għalikom, jekk il-ftehim jintlaħaq ma' l-Awtorita' tat-Trasport Pubbliku.

Issa l-mument storiku tagħkom, titilfuhx.

Titilfux din l-opportunita' storika għall-għajxien tagħkom u għal servizz aħjar għall-poplu Malti.".

Allura wara li hawn ġew il-Ministru għamel siegħa jitkel-lem u għamel ukoll konferenza stampa, ma kellux ikollna indikazzjoni x'immaterjalizza minn din l-offerta storika?

Mela għalfejn niġu hawn, Mr Speaker?

Qalilhom li kellhom offerta storika biex ma jitilfuhiex.

Issa jekk hija storika żgur li mhux se jtejjeb fuqha l-Gvern.

Fejn wasalna fuqha din?

Għaliex il- Ministru waqt li qiegħed jitkellem u jmelles 'l hemm u 'l hawn ma qalilniex fiex wasalna fuq din?

Dan huwa importanti għaliex tista' tiġi hawn u titkellem fuq kull ħaġa li trid ...

Jiena qiegħed nillimita ruħi għall- buses li llum qed jiġu wżati minn madwar 45 miljun ruħ, pero' l-iskop tagħna hu li jkun hawn aktar użu ta' dan it-trasport ħalli nnaqqsu ċerti vetturi mit-toroq.

Dawn kellha tingħatalhom il-priorita' għax dan hu l- qofol ta' kollox u bih jiġu eliminati ħafna problemi oħra.

Per eżempju, waħda mill-affarijiet li l-Ministru seta' qalilna u fil-fatt ma qalilniex hija dwar il-bus terminus prinċipali.

Fejn hu l-pjan biex ikollna bus terminus organizzat li jixraq lil dawn li qed ngħidulhom kemm ibatu u nmellsuhom?

Veru li dawn ibatu, imma bid-diskors biss ma jsir xejn.

Fejn hu dan il-bus terminus biex xufiera waqt il-ħin tal-mistrieħ tagħhom ikollhom il-kumditajiet meħtieġa?

Fejn hu dan il-bus terminus tant bżonnjuż għal dan il-qasam - u l-Ministru jaf li dan huwa bżonnjuz - ħalli dawk li qiegħed igħid li għandhom ħinijiet twal ikollhom post fejn ikunu jistgħu jistrieħu ftit waqt li ma jkunux qegħdin joperaw?

Dan li konna qed nistennew aħna.

U sal-lum la għad għandna bus terminus la rajna l- kwantita' li għandna bżonn u lanqas nafu t-tip ta' karozzi.

Kulma għamilna kien li żidna żewġ ċenteżmi fin-noll u llum qegħdin nerġgħu niddefenduha billi ngħidu li dawk kien jixirqilhom għax iridu jaqilgħu l- għajxien tagħhom.

Aħna naqblu magħhom li kulħadd għandu jkollu d-dritt għall-għajxien tiegħhu - u dan għamilnih b'ħafna liġijiet - imma mbagħad irid joħroġ riżultat.

Inti għabbejt lill-poplu bi spejjeż akbar; wegħedt lill-poplu li qed tagħmel awtorita' u qiegħed tagħmel enforcement officers sabiex ma jkunx hemm l-abbużi li kien hemm qabel.

Fil-fatt inti għidt illi aħna ħallejna dan is-settur abbandunat għal kollox.

Per eżempju, nhar il- Ħadd, jien u bniedem ieħor għamilna mill-10.00 a.m. sa 12.00 p.m. fil-każin tal-Labour tal-Mosta.

Minn hemmhekk stajt nara li s-service lane fejn suppost jidħlu buses ħalli jniżżlu l-passiġġieri kienet imbullata bi 12-il karozza pparkjati u min ikun ġej min-naħa ta' San Pawl il-Baħar ma jkunx jista' jidħol fis-service lane.

Dan ikun ta' periklu għan-nies specjalment jekk xi ħadd jipprova jaqla' xi karozza minn dawk li jkun hemm ipparkjati.

Barra minn hekk, it-traffiku jkun kollu mblukkat.

Nixtieq ngħid ukoll li issa anke taħt in-"no parking" sign tal-Każin Nazzjonalista tal-Mosta qed jipparkjaw, pero' ma jipparkjawx taħt il-każin l-ieħor għax hemmhekk kien sar record ta' cittazzjonijiet.

Fi kliem ieħor hemm rebus sħiħ.

Għaliex għandu jkun dan?

Meta wieħed jinżel mill-karozza tal-linja għaliex għandu jsib ruħu fil-periklu meta dan suppost jinżel bit-trankwilita' kollha?

Issa jien qed insemmi l-aktar affarijiet elementari.

Mela x'niġu nagħmlu hawn nitkellmu in arja u ma nagħmlu xejn konkret ħalli lil dan il- Parlament, u lill-poplu ngħidulu li għamilna passi 'l quddiem?

Id-dħaħen tal-karozzi baqgħu l-istess.

Meta l-karozzi jaslu quddiem xi għassa tal- pulizija jaraw kif jagħmlu u forsi jnaqqsu xi ftit mid-duħħan pero' mbagħad trid tagħlaq it-tieqa għaliex inkella timtela bid-duħħan.

Dan ifisser li dawn mhux qed jobdu r-regolamenti li inti tkellimt fuqhom u li suppost hemm il-multi għalihom.

Il-Ministru għamel referenza għal dan?

Meta aħna naraw dawn l-affarijiet, bilfors inqumu nitkellmu b'dan il-mod.

Ma nafx għalfejn din l-organizzazzjoni kollha li qabel ma kienx hemm biex ir-riżultat huwa zero.

Il-Ministru tkellem fuq il-blue coaches u fuq is-sewwieqa tal-karozzi tal- linja kif ukoll tal-minibuses.

Dawn jafu li jien għandi x'naqsam ftit ma' dan is-settur u jafu wkoll li m'hemmx dik is-serjeta' biex kulħadd joqgħod għar-regolamenti li daħal għalihom.

Sal-ġimgħa l-oħra stess, ċempluli wħud minnhom u qaluli li ħabta u sabta jridu jmorru għat-turisti għax tal-blue coaches li għandhom id-dmir li huma jmorru huma għat-turisti jonqsu li jmorru.

Issa din mhux darba u tnejn ġrat.

Imbagħad xi ngħidu għal ta' l- unscheduled bus service li jwasslu lit-tfal ta' l-iskejjel?

Jien kemm-il darba ċempilt biex nirrapporta fuq it-trasport li jwassal lit-tifla tiegħi stess li tattendi l-Iskola Sekondarja Kanonku Pullicino fir-Rabat.

Allura dan għandu jiġri tliet darbiet fil-ġimgħa?

Issa dan barra l-fatt li driver minnhom jiġi għalihom fis-6.55 a.m. u l-ieħor jiġi fit-7.55 a.m. u ma tafx min minnhom ġej għalihom.

Ġieli tkun il-kesħa u x- xita u jkolli nwassalha jien.

Jien qed ngħidlek dawn l-affarijiet biex tkun tista' tiċċekkja għaliex dawn huma fatti.

Issa mhux qed ngħid biss għall-każ tat-tifla tiegħi, imma għal tat-triq kollha, u għal tal-Housing Estate li tgħidx kemm idumu jistennew barra.

Issa dak id-driver illi jiġi fit-8.00 a.m. li donnu huwa marbut b'xi xogħol ieħor, darbtejn fil-ġimgħa ma jiġix.

U kemm se ddum iċċempel?

Fl-aħħar tispiċċa - bħal dak il-każ illi qajmulek waqt il-konferenza stampa - li jkollok taqbad u twassalhom int. Jien qed nitkellem fuq affarijiet fattwali li niltaqa' magħhom kuljum u ma nippretendix li dawn ma jibqgħux jiġru għax inċidenti jinqalgħu dejjem, imma mhux jibqgħu jiġru bir-rata li kienu jiġru!

Issa ma rridux ninsew li l-Ministru kien igħid illi aħna ħallejna dan is-settur fi stat tal-biki u Alla jbierek illum qed nonfqu dawn il-flus kollha, waqqafna l- Awtorita', impjegajna l-enforcement officers u ma sar progress ta' xejn!

Id-drivers tal-minibuses ilhom żmien jitolbu biex jitkellmu ma' l-Awtorita' biex isolvu d-diffikultajiet tagħhom.

Allura għalfejn għamilna dawn l- affarijiet?

Mhux bħalma għidt fil-bidu, biex infarfru r-responsabilita' u ninħbew wara l-Awtorita'?

Dawn huma l-affarijiet illi jweġġgħuk, Mr Speaker.

Issa nerġa' niġi għall-bus despatchers.

X'inhi r-raġuni li għalkemm għadda dan iż-żmien kollu, sal-lum il-bus despatchers għadhom ma jaqgħux taħt ir-responsabilita' diretta ta' l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku?

U malli jaqgħu taħt ir-responsabilita' ta' l-Awtorita' se jkollna duplication ma' l-enforcement officers?

Għax enforcement officers għandna madwar 60 u hemm numru konsiderevoli ta' bus despatchers, jiġifieri dawn żgur li se jagħmlu l-istess xogħol.

Allura għalfejn daħħalna l- enforcement officers?

L-Onor.

Karmenu Mifsud Bonnici qed jiġbidli l- attenzjoni li llejla saret mistoqsija parlamentari mill-Onor.

Reno Calleja proprju dwar dan l-argument u għadu kemm għaddieli kopja tagħha - ma lħaqtx rajtha qabel għax kont il-ħin kollu okkupat bid-debate.

Ir-risposta għal din il-mistoqsija parlamentari tgħid: "L-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku ma setgħetx tieħu taħt ir-responsabilita' tagħha d-despatchers għax kien għad m'għandhiex amministrazzjoni meħtieġa biex tmexxi numru hekk kbir ta' mpjegati.".

Mela jekk l-Awtorita' ma kellhiex orginizzazzjoni biżżejjed biex tmexxi numru hekk kbir ta' mpjegati, allura għaliex daħħalna dawk l-impjegati kollha?

Għax safejn naf jien, l-aħħar darba li ddiskutejna l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku, diġa' kellha 56 impjegat.

Mela kemm-il 56 impjegat hemm?

Ir-risposta tkompli tgħid:

"L-Awtorita' se tibda tamministrahom f'dak ix-xogħol li hu xogħol ta' kuljum b'seħħ mill-1 ta' Lulju li ġej u se jaqgħu taħt ir-responsabilita' totali tagħha fl-1 ta' Settembru, 1992.

Matul dawn ix-xahrejn huma se jibqgħu jitħallsu mid-Dipartiment tal-Pulizija.".

Mela dawn xi nies sfrattati u wieħed irid jikkorreġihom?!

Għaliex se jaqgħu taħt ir-responsabilita' parzjali ta' l-Awtorita' b'seħħ mill-1 ta' Lulju u mbagħad se jaqgħu taħt ir-responsabilita' totali tagħha mill-1 ta' Settembru?

Mela l-Gvern m'hu kapaċi jasal għal xejn?

Nerġa' ngħid, din mhix xi ħaġa li nħolqot il-bieraħ, Mr Speaker, għax dawn kienu hemm meta saret il-liġi, meta twaqqfet l-Awtorita' u meta rġajna ġejna nitkellmu dwarhom sena ilu u disa' xhur ilu.

Imbagħad tistaqsi domanda parlamentari u jirrisponduk li mill-1 ta' Lulju se jaqgħu taħt l-amministrazzjoni ta' l- Awtorita' u mill-1 ta' Settembru se jaqgħu taħt ir-responsabilita' ta' l- istess Awtorita'.

Jien ma nistax nifhem kif qed ningħataw din il-kwalita' ta' risposti minn Gvern li suppost għandu programm!

Dan kollu jirrifletti dak li għidt jien f'dawn l-aħħar tliet kwarti, li l-Gvern m'għandu pjan għal xejn u daħħal lill-poplu fi spejjeż illi r-riżultat tagħhom m'huwiex dak li wieħed kien jippretendi li għandu jieħu.

U dan qed jiġri kontinwament.

Waqt li kont qiegħed nitkellem u għidt li dawn ma ġewx regolati filwaqt li l-enforcement officers qed jiġu regolati, jien ma kontx naf b'din ir-risposta għax ma kontx lħaqt rajtha.

Għaliex qed ikollna risposti ta' din ix-xorta meta l-Ministru llejla stess tkellem fuq nies illi jistgħu jagħtu kontribut kbir għax ħafna minnhom jafu l-affarijiet tagħhom sew imma ilhom żmien - u jidher li għax-xhur li ġejjin hekk se jibqgħu - imdendlin għax la jagħmlu ma' naħa u lanqas m'oħra?

Mr Speaker, jien tkellimt dwar l-aktar affarijiet essenzjali, dawk li kellha tħabbat wiċċha magħhom l-Awtorita' f'dawn l-aħħar xhur u dawk li wieħed kien jistenna illi għandna naslu fuqhom.

Jien kont nippretendi illi waqt li l-Ministru kien qed jagħmel introduzzjoni hekk twila għal dawn l- erba' emendi, kellu jitkellem almenu dwar l-aktar affarijiet essenzjali.

Fost affarijiet oħra jmissu qalilna x'sar dwar il-bus terminus, u jekk wara dawk l-inċentivi kollha li ftaħarna bihom wasalniex biex inkunu nafu l- kwalita' u n-numru ta' karozzi li neħtieġu f'pajjiżna.

Jekk wasalna dwar xi ħaġa minn dawn, x'inhi r-raġuni li qagħad jistenna sal-winding up biex igħidilna?

Għax jien nippretendi li gvern serju b'ministru serju, għandu jiġi hawn, u minflok ma jħallina nikkummentaw fuq dawn l-affarijiet li meta tfittex ma ssib xejn, jekk veru jrid jillimita li jkollna debate ta' seduta waħda, il-Ministru għandu jkun l-ewwel wieħed li jgħidilna xi progress sar minn meta ressaqna l-Estimi ta' l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku.

Apparti mill-fatt li kellna l-bidla tac-chairman, jien nerġa' nistaqsi jekk fil-55 minuta li tkellem il-Ministru - jiġifieri llum, fl-aħħar seduta u fil-konferenza stampa - ħarġitx xi ħaġa ta' sustanza li biha l-poplu Malti jgħid li l-Gvern ma daħalx għal dan l-infiq ta' flus bla bżonn imma almenu għamel xi progress.

Dawn huma l-mistoqsijiet li qed jistaqsi l-poplu.

Aħna naqblu li dawk li jgħixu minn fuq it-Trasport Pubbliku jogħlilhom l- istandard of living bħalma għola ta' kulħadd, imma wara dawn iż-żidiet sostanzjali fuq dak li kien hemm - għax qatt fl-istorja tat-trasport pubbliku ma kellna żidiet daqstant qawwijin - għallinqas konna nippretendu li toħroġ xi ħaġa bis-serjeta'.

Dawn id-domandi li qed nagħmel illejla - u se nagħlaq bihom għax ma rridx nibqa' in possession - naħseb li kellhom jieħdu priorita' fuq l-emendi li għandna fuq it-trasport minn Marsamxet għal Belt u fuq affarijiet oħra.

Allura la dawn id-domandi ma ħadux priorita', jien nikkonkludi - bħalma kkonkludew ħafna li tkellimt magħhom - li la l-Gvern daħħal lill-poplu Malti fl-ispejjeż, kellu joħroġ xi ħaġa ta' sugu, pero' fil-fatt ma ħareġ xejn konkret.

Dan huwa nuqqas kbir u qed jiġri f'kull settur, u mhux il- każ li l-Gvern għadu qed jieħu over minn għandna.

Tan-naħa l-oħra ma jistgħux igħidu li aħna ħallejna dan is-settur in shambles - ħalli nuża l- kelma li dejjem jużaw - għax issa ilhom hemm biżżejjed biex jibdew jirrendu.

Fil-fatt ħolqu organizzazzjoni li kellha tagħti l-frott.

In- nuqqas huwa tan-naħa l-oħra għaliex l-affarijiet li għamlu m'għamluhomx għaliex kellhom programm xi jlaħħqu, imma għax ma kellhomx programm u ideat.

Dawn qed iserrħu fuq ħaddieħor u dan il-ħaddieħor irid il-gwida tagħhom biex jagħmel l-ewwel pass 'il quddiem.

Dan li qed jippretendi l- poplu minn għandkom.

MR SPEAKER: L-Onor.

Micallef ikkonkluda d-diskors tiegħu.

Sar il-ħin.

Il-Viċi Prim Ministru jressaq Aġġornament.

Fid-9.00p.m. id-diskussjoni ġiet interrotta u baqgħet aġġornata.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

GUIDO DE MARCO (Vici Prim Ministru u Ministru ta' l-Affarijiet Barranin): Nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal għada l-Erbgħa, 24 ta' Ġunju, fis-6.00 p.m. b'din l-agenda:

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku - it-Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali - Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Ċivili - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Promozzjoni ta' Prodotti Lokali - it-Tieni Qari.

MR SPEAKER: Rimarki?

L-Onor.

Sandro Schembri Adami.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Mr Speaker, illum xtaqt nesprimi ruħi fuq dak li qal Il-Ministru tal-Ġustizzja meta bejn it-8 u t-12 ta' Ġunju, 1992 tkellem f'konferenza tal-ministri Ewropej tal-ġustizzja li saret f'Nicosia.

Hemmhekk huwa tkellem dwar it-tisħiħ ta' l-istat ibbażat fuq is-saltna tad-dritt, fuq ir-rule of law.

U r-rapport huwa diskors interessanti, imma huwa mimli ipokresija għaliex jekk taqra dan id-diskors issib li l-Ministru qiegħed jipprova jagħti x'jifhem li tul il-medda ta' ħames snin ta' Amministrazzjoni Nazzjonalista, kien hawn il-ġustizzja u kien hawn id- dritt.

Pero' l-verita' hi li kellna l-istorpjament ta' dak li huwa dritt.

Rajna li l-id tqila tal-Gvern saret dejjem aktar kattiva u rajna żieda kontinwa fid-doża tad-diskriminazzjonijiet.

Fl-istess ħin rajna dejjem aktar it-theddid u l-abbuż min-naħa ta' dawk 'il fuq fil-piramida soċjali.

Rajna wkoll qrati li mhux verament qegħdin jagħtu l-protezzjoni liċ- ċittadin kif tixtieq is-socjeta' tagħna.

Sur President, rajna vjolenza morali u fiżika.

Kien hemm it-tkissir ta' djar ta' Laburisti bħad-dar ta' l-Onor.

Joe Debono Grech.

Trid tkun vermanet inġust quddiem dawk in-nies li kien qed ikellem il-Ministru tal-Ġustizzja f'Nicosia meta qalilhom affarijiet li mhux minnhom.

L-iktar li nixtieq ngħid huwa dwar il-qrati għaliex dawn huma l-iktar importanti meta tkun qed titkellem dwar is-saħħa tad-dritt.

Fuq il-Qrati l-Ministru Fenech ħareġ bl-isfida li jrid itejjibhom.

Qal li l-qrati se jagħtihom aktar serjeta' u hu qal li għandu xahar żmien, jew ma nafx kemm, biex jipprova jara l-qrati jiffunzjonaw b'mod tajjeb.

Illum għaddew ix-xhur u l-Qrati għadhom fl-istess sitwazzjoni, jekk mhux agħar.

It-tgergir qed ikompli jsir u l-poplu huwa frustrat għaliex irid jieħu l- ġustizzja imma din qed tieħu wisq fit-tul.

Aħna ngħidu li meta l-ġustizzja ma tagħtihiex iż-żmien raġjonevoli u ma tagħmilx dak li verament jistenna c-cittadin, ma tkun qed issir ġustizzja xejn.

Aħna nemmnu li hemm bżonn illi jsiru mezzi effettivi u serji kif iħarsu lic-cittadin ħalli dan jieħu d-drittijiet li ħaqqu fil-qorti.

Biex wieħed jieħu r-rimedju sħiħ u effettiv huwa forsi rikjest li jkollna nagħmlu anke tibdiliet fis-sistema procedurali tagħna.

Dawn l-affarijiet li nixtiequ li jsiru f'pajjiżna huma importanti ħafna biex il-qorti taħdem b'mod tajjeb.

Meta nħarsu lejn il-qorti rridu ngħidu li fil-qorti m'hemmx biss l- imħallfin u l-maġistrati li aħna nirrispettawhom, imma hemm ukoll il-klassi ta' l-avukati u l-prokuraturi legali, kif ukoll il-ħaddiema li jaħdmu hemmhekk li jixtiequ kondizzjonijiet aħjar.

Dan id-dipartiment għandu jkun tipo specjalizzat u forsi hemm bżonn li jkun a closed department u nkomplu naraw kif il-ħaddiema tagħna jkunu tassew vokati.

Kif qegħdin fuq il-parametri tal-qorti nixtieq nsemmi wkoll illi hemm bżonn illi wieħed jara l-fees li qegħdin jiġu ċċarġjati.

Irridu nistabbilixxu kriterji u rridu naraw anke t-tariffi tal-klassi legali.

Irridu naraw kif is-sistema tal-liġi f'pajjiżna nistudjawha flimkien u jekk hemm bżonn, anke man-naħa l-oħra naraw kif aħna nistgħu nibdlu l-liġi.

Jiena jekk għandi bżonn assistenza legali m'għandix immur biss għand l- avukati li jipprovdili l-gvern.

Jiena nemmen li jekk l-aħjar avukat huwa t-tali, jiena għandi dritt immur għandu u mbagħad iħallsu l-Gvern.

Din hija l-opinjoni esklussiva tiegħi.

Forsi l-Gvern ma jħallsux il-prezz kollu li jiccarġja hu.

Wieħed forsi jista' jasal f'forma ta' ftehim anke dwar prezz socjali.

Jien nemmen ukoll illi għandu jkun hemm dak li jien qed insejjaħlu a citizen's advice bureau illi permezz tiegħu naraw kif ic- cittadin ikun jista' jara x'inhuma verament id-drittijiet u d-dmirijiet tiegħu fil-konfront tal-liġi.

Irridu naraw dawn l-affarijiet, Sur President, u jien inħares ukoll lejn ir-riforma tas- sistema penali ta' pajjiżna.

Aħna llum adottajna sistema tan-non-custodial u għandek ukoll sistemi oħrajn u rridu naraw jekk dawn is-sistemi penali mhumiex qed jagħtu l- frott.

Irridu naraw jekk is-sistemi penali llum humiex retributtivi u verament ta' detterrent.

Irridu naraw illi jekk min qiegħed igawdi minn din is-sistema hux qiegħed verament jieħu r-riforma.

Jiena għamilt diversi mistoqsijiet lill-Minstru tal-Ġustizzja u tlabtu jgħidilna, per eżempju, kif se taħdem din tas-sentenza sospiża, li tant ftaħar biha. imma ma qalilna xejn.

Dawn huma affarijiet illi l-poplu jmissu jkun jafhom.

Irrid ngħid illi mhux sew illi aħna nagħmlu mistoqsijiet biex nipprovaw niksbu informazzjoni u mbagħad nieħdu risposti xotti, jekk ma jkunux risposti biex jippruvaw iwaqqgħuna għac-cajt ukoll.

Irrid niġbed l-attenzjoni tiegħek, Mr Speaker, biex fil-kapaċita' tiegħek tara x'tista' tagħmel ħalli meta nagħmlu mistoqsijiet fuq il-qrati u fuq l-areas kollha tagħna, nieħdu risposti tajbin.

Irrid ngħid ukoll, Sur President, illi l-Gvern Nazzjonalista kien wiegħed illi se jagħmel l-ombudsman.

F'risposta li ħadt qaluli li issa minflok l-ombudsman qed jikkonsidraw li jagħmlu l-qrati amministrattivi.

X'tip ta' qrati amministrattivi se nagħmlu?

Il-Qrati amministrattivi kif jeżistu fi Franza?

Aħna rridu nkunu nafu wkoll kif se nagħmlu qrati aktar speċjalizzati.

Jien nemmen illi huwa mportanti li jkollna l-family court u l-Qorti Marittima, u nemmen ukoll illi għandu jkollna ġudikanti li jkunu vokati, li jkunu jafu sew il-materja tagħhom.

Jien niftakar lill-Imħallef George Schembri li kien fuq l-affarijiet tal-kummerċ, u kien bniedem vokat ħafna u kien jaf il-liġi sew.

Huwa kien bniedem illi ġej minn familja ta' kummerċjanti u allura bilfors kellu dik il-ġibda lejn dik il-parti tal- liġi.

Irridu naraw kif intejbu u mmexxu 'l quddiem dan il-qasam.

Imma l- poplu xi jrid?

Il-poplu jrid verament ġustizzja.

L-għajta tagħhom qabel l- elezzjoni kienet il-ġustizzja u hemm bżonn illi l-qrati wkoll jagħmlu ġustizzja.

Aħna nemmnu fil-qrati, u għandna fiducja fil-ġudikanti, imma jekk hemm bżonn nistudjaw is-sistema ħalli l-ġustizzja ssir u tidher illi qed issir.

Jien nemmen illi dan huwa marbut ma' l-argument tal-qrati għax jekk int m'għandekx qrati effettivi ma jistax ikollok is-saltna tad-dritt.

Jien inħares ukoll lejn korp tal-Pulizija sod li jista' jagħmel dmiru u jemmen illi hu qiegħed hemm biex ikun jista' jservi liċ-ċittadin.

Jiena nemmen illi għandna naraw kif ngħinu permezz ta' dawk li ngħidulhom in- neighbourhood watches li jeżistu f'pajjiżi oħra u fl-istess ħin naraw kif intejbu l-kondizzjonijiet tal-pulizija għaliex dawn huma esposti għal ħafna dangers.

F'pajjiżi oħra dawn jieħdu d-danger money u meta tlabt lill-Ministru jgħidli x'inhi l-pożizzjoni ta' dan il-Gvern dwar dan, ma qal xejn.

Aħna niltaqgħu mal-pulizija u dawn jgħidu li dawn iridu għamla ta' difiża f'sitwazzjonijiet fejn jiltaqgħu ma' theddid u diffikultajiet fl-esekuzzjoni tad-dmirijiet tagħhom.

Il-pulizija tagħna rriduhom dejjem aktar vokati u rridu li aktar nies jagħtu sehemhom.

Jekk verament inħobbu l-korp tal-Pulizija hemm lok ta' polza ta' assigurazzjoni mill-Gvern.

Jiena bdejt, Sur President, billi tkellimt dwar is-saltna tad-dritt li l- Ministru tal-Ġustizzja tkellem dwarha f'konferenza barra.

Jiena nawgura li l-Gvern Nazzjonalista jagħmel ix-xogħol tiegħu sew biex f'pajjiżna verament ikun hawn il-ġustizzja, s-serjeta' u dawk l-affarijiet li ċ- ċittadin Malti qed jistenna f'pajjiżna.

MR SPEAKER: Nirringrazzajak.

Aktar rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Tony Nicholl.

ONOR.

TONY NICHOLL: Mr Speaker, tkellimt ġimagħtejn ilu fuq il-każ tal- mewt traġika ta' James Tabone mill-Gżira.

Il-prudenza titlob li ma titkellimx fuq mewt traġika ta' żagħżugħ, minħabba li l-familjari tiegħu għaddew minn martirju.

Iżda nista' nikkonferma li għandi l-kunsens tal- familjari tiegħu, għalkemm ma kellix kuntatt personali dirett mal- familja tiegħu, imma ħabib komuni kemm għalija u kemm għall-familjari taż- żagħżugħ mejjet, għaddieli l-kunsens tagħhom biex nerġa' nitkellem f'dan il-Parlament fuq dan il-misteru tal-mewt traġika ta' dan iż-żagħżugħ.

Mill-ewwel inkisser l-argumenti li pprova jġib il-Ministru Louis Galea li qed nieħdu vantaġġ politiku minn dan il-każ.

Il-Partit Laburista jitkellem għax fil-kuxjenza jħoss li għandu jitkellem, u mhux biex jiggwadanja xi vantaġġ politiku.

Kieku ridna l-Partit Laburista qatt ma kien jagħmel dawk il-ġlidiet nobbli li għamel fl-imgħoddi li tellfulna ħafna voti, imma l-kuxjenza kienet tgħidilna li qegħdin fit-triq it-tajba, u għalhekk illum se nerġa' nqajjem il-każ ta' James Tabone.

Il-mewt tiegħu f'ċella tal-pulizija f'inqas minn 24 siegħa wara li daħal fil-headquarters tal-Pulizija qajmet numru kbir ta' mistoqsijiet li l- Gvern, minkejja l-press releases li ħareġ il-Ministru Galea f'dawn l-aħħar ġimgħatejn, għadu ma weġibx għalihom.

Huwa d-dmir tal-Gvern, jekk mhux lejn l-Oppożizzjoni, lejn il-familjari ta' dan iż-żagħżugħ li jwieġeb għal dawn il-mistoqsijiet.

Jien nista' nikkonferma li sal-lum, 18-il ġurnata wara li miet, lill-familjari tiegħu għadhom lanqas tawhom informazzjoni dwar il-ħin eżatt meta miet dan iż-żagħżugħ.

U għalhekk jien qed ngħid lill-Ministru Galea li huwa d-dmir tiegħu li jwieġeb għall-mistoqsijiet dwar dan il-każ.

Hawnhekk għandna każ ta' bniedem li daħal fid-Depot, skond il-familjari tiegħu kien ibigħ is-saħħa, u f'inqas minn 24 siegħa wara li ġie arrestat u nterrogat, instab mejjet.

Dan iddaħħal tliet darbiet fid-detox centre ta' St. Lukes fi żmien sitt sigħat u ma nżammx l- isptar minkejja li kien hemm sinjali ċari ħafna li dan iż-żagħżugħ kellu jinżamm l-isptar.

Meta xi ħadd jitlob għall-kura u jitlob li jiddaħħal fid- detox centre, huwa ovvju li jkollu bżonn il-kura.

Minkejja li dan talab u ddaħħal fid-detox centre tliet darbiet, ma nżammx l-isptar.

U l-Ministru Galea jaf kemm-il kriminal hawn li għax ikollu għajnejh blu jgħaddi x-xhur sħaħ fl-isptar.

Din hi d-diskriminazzjoni fil-ġustizzja li jemmen biha l- Ministru Louis Galea!

(Onor. Membri: Hear, hear) Din hi l-ġustizzja li jemmen biha dan il-Ministru effiċjenti!

Fl-Aġġornament il-Ministru Galea weġibni - u qed nikkwota - li: Il-Gvern mexa b'mod responsabbli u korrett.

U jien nitolbu biex jibgħat għall- familjari taż-żagħżugħ u jistaqsihom jekk il-Gvern mexiex b'mod korrett u b'mod responsabbli.

Dawn sal-lum għadhom ma jafux fi x'ħin miet.

Jien għandi konferma uffiċjali mill-familjari li ż-żagħżugħ ma kellux marki ta' l-eroina fuq idejh, minkejja li l-Gvern ipprova jdaħħal f'moħħ il-poplu li dan kien xi drug addict.

Fl-istqarrijiet li l-Kummissarju tal-Pulizija ta lill-ġurnali ta x'jifhem li dan iż-żagħżugħ kien iddrogat.

Jien infakkar lill-Onor.

Louis Galea biex jara min daħħal lil dan iż-żagħżugħ jaħdem f'Zammit Clapp Hospital għaliex dan iż-żagħżugħ kien għadu kemm sab impieg f'dak l-isptar u kien hemm sinjali ċari li ż-żagħżugħ ma kienx vittma tad- droga, mentri l-Pulizija qed tipprova tinsinwa li kien iddrogat.

Issa jien qed nagħmel il-mistoqsijiet tiegħi skond il-press releases li l-Kummissarju tal-Pulizija ta lill-ġurnali.

Dawn il-press releases igħidu li l-ewwel darba li ddaħħal l-isptar ingħata l-kura meħtieġa, it-tieni darba li ddaħħal fis-1.45 p.m. ingħatatlu l-kura meħtieġa u meta ddaħħal fis-6.30 p.m. iż-żagħżugħ ingħata l-methadone.

Jien għan-nom tal-familjari ta' dan iż-żagħżugħ, nistaqsi lill-Ministru Louis Galea: X'kura ngħata l-ewwel darba?

ONOR.

JOHN VELLA: Point of explanation, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Bil-permess ta' l-Onor.

Nicholl, l-Onor.

Vella jista' jagħmel il-point of explanation.

ONOR.

JOHN VELLA: Jien imkien ma smajtha li fis-6.30 p.m. James Tabone ngħata l-methadone.

ONOR.

TONY NICHOLL: Qed nirreferi għall-press release.

ONOR.

JOHN VELLA: Jien ma rajthiex il-press release, imma jekk qed igħid li din hija hekk, naċċetta l-kelma tiegħu.

MR SPEAKER: L-Onor.

Evarist Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Se nikkwota mill-istqarrija għall-Istampa u għax- Xandir li ħarġet fil-5 ta' Ġunju fis-12.45 p.m.

"Fis-6.30 p.m. James Tabone reġa' talab lill-Pulizja biex jieħduh fl-isptar San Luqa biex juża s-servizzi taċ-centru detox, fejn fil-fatt ittieħed akkumpanjat mill-pulizija u reġa' ngħata l-kura meħtieġa ta' methadone.".

ONOR.

TONY NICHOLL: Mr Speaker, l-ewwel darba li ssemmiet il-methadone, kienet it-tielet darba li James Tabone daħal għall-kura fid-detox centre.

U jien nistaqsi lill-Ministru Galea: X'kienet il-kura li ngħata James Tabone fis-12.45 p.m.?

Min kien responsabbli għal dik il-kura?

Veru li ngħata xi pilloli?

Veru li ngħataw xi pilloli lill-pulizija biex huma jagħtuhomlu fid-Depot?

X'kienet id-doża ta' methadone li ngħatatlu t- tielet darba li daħal fid-detox centre?

Min kien responsabbli biex jagħtih dik id-doża?

Il-familjari ta' James Tabone għandhom kull dritt sagrosant li jkunu jafu dawn l-affarijiet.

Dawn li tant jiftaħru bid-demokrażija!

L-ikbar ipokrita huwa l-Ministru Galea!

Ili tmien xhur niġri warajh biex jikkonferma li qed titkabbar id-droga fl-isptar tal-Gvern.

Imma issa kellu jaċċetta u jammetti li fl-isptar tal-Gvern - u m'inix qed insemmi liema sptar hu dan biex ma jgħidx li aħna irresponsabbli, iżda qed nitkellem b'mod oġġettiv u kostruttiv - qed titkabbar kwantita' kbira ta' droga.

Jien nakkużah ukoll b'diskriminazzjoni u b'indħil fil-korp tal- Pulizija.

Hemm indikazzjonijiet ċari li f'ċerti każi fejn jidħlu ċerti bażużli, l-investigazzjoni ma tkomplietx għax il-Pulizija għandha indħil u ma tistax tinvestiga.

Nerġa ngħid, hemm każijiet ċarissimi li fi sptar tal- Gvern titkabbar id-droga u Alla jbierek ħadd ma jinqabad!

Dik effiċjenza tal-Kummissarju tal-Pulizija!

Hemm każ ieħor fejn l-indħil politiku fil- korp tal-Pulizija huwa car u għalhekk il-fiduċja tal-poplu fil-Pulizija sejra lura.

Ħalli nsemmi każ ieħor ta' sieħbu li kien responsabbli mill- Edukazzjoni u mill-Pulizija, jiġifieri l-Ministru Ugo Mifsud Bonnici.

Fi żmienu dan insterqu Lm27,000 mis-safe tad-Dipartiment tiegħu u kull meta nistaqsuhom, iweġbuna li qed issir invetigazzjoni.

Għaddew is-snin u ma nqabad ħadd!

Dak kien Ministru effiċjenti!

Hemm indikazzjonijiet cari li fejn jidħlu certi bażużli l-investigazzjonijiet jieqfu u l-Pulizija ma teħux il-passi meħtieġa.

Rigward il-każ ta' James Tabone, il-Ministru issa qed jistaħba - għax dawn huma avukati professuri li dejjem ħawdu l- imħuħ tal-poplu - wara l-proċeduri tal-qrati.

Nisperaw li issa ma jiġrix bħalma ġara fil-każ ta' dak il-kostitwent tiegħi Eddie Borg li qalu li miet b'overdose tad-droga, għaddew xhur sħaħ u l-investigazzjoni għadha ma tlestietx.

Il-ġenituri ta' Eddie Borg għadhom sal-lum ma jafux x'ġara mill- każ ta' binhom u nerġa' ngħid li fil-każ ta' James Tabone m'għandux jiġri bħalma ġara f'każijiet oħra fejn l-investigazzjonijiet ma jispiċċaw qatt.

Il-Ministru għandu d-dmir li jgħaġġel din l-investigazzjoni għax dan huwa każ serju.

Jew il-Pulizija jew id-Dipartiment tas-Saħħa, li jaqgħu taħt l- istess Ministru, huma responsabbli għal dan il-każ.

Qed nieħu gost li daħal il-Ministru Ugo Mifsud Bonnici jxejjer u jiżżufjetta, għax il-korp tal-Pulizija qatt ma kien f'qagħda daqshekk ħażina daqskemm kien meta kien responsabbli għalih hu.

Inti għandek l-isbaħ record għax fi żmienek insterqu l-flus mid-Dipartiment tiegħek stess.

Jien irrid nikkonferma u nenfasizza li l-Oppożizzjoni ma tridx tieħu mileage politiku mill-każ serjissimu ta' James Tabone.

Jien qed nitkellem fuqu bil-kunsens tal-familjari tal-vittma għax kieku ma nitkellimx.

Naħseb li kull min huwa missier jista' jifhem xi jfisser li titlef lil ibnek u qed nitkellem b'kuxjenza, għax kieku ma kontx nerġa' nqajjem dan il-każ.

Dan tistgħu tikkonformawh mal-familjari tal-vittma.

Lill-korp tal-Pulizija dawn iridu jfarrkuh.

Għalkemm dan huwa gvern tal-hi-tech u aħna konna gvern tas-second-hand, il-Gvern Laburista kien għamel dipartiment tal-forensika biex fejn jidħlu l- investigazzjonijiet dawn ikunu full proof.

Illum il-Kummissarju tal- Pulizija kisser dan id-dipartiment.

Veru li hemm kwestjoni ma' l-avukati difensuri biex dan id-dipartiment jinqala' mill-korp tal-Pulizija u jitpoġġa fl-Universita' biex jittħaffu ħafna problemi legali, li ma rridx nidħol fihom, imma qatt ma kellna Kummissarju li għamel minn kollox biex ikisser dan id-dipartiment.

Għalkemm dawn jiftaħru bil-hi-tech, għandhom Lm250 miljun dejn u l-iscanning electro-microscope, li huwa apparat fundamentali biex jiġu konklużi ċerti investigazzjonijiet, ilu bil-ħsara sentejn u għadu ma ssewwiex.

U hemm diversi talbiet mid-direttur tad- dipartiment biex dan l-apparat jissewwa jew jinxtara wieħed ġdid.

Dan il- Gvern li jiftaħar bil-hi-tech, neħħa t-trasport lid-direttur u lill-korp tal-Pulizija ġabu jieħu l-petrol bir-ration.

L-Awditur qed jiġbdilkom l- attenzjoni għall-miljuni ta' liri li qed tonfqu fuq it-trasport u intom qed tagħtuhom il-petrol bir-ration.

Mhux ta' b'xejn li qed tirrenja l- kriminalita'!

Għandna direttur li qed issir diskriminazzjoni kontrih għax missieru kien ministru Laburista.

F'kull dipartiment, f'Air Malta u anke fl-MDC, jekk tkun Laburist iwarrbuk.

U għalhekk il-korp tal-Pulizija ma jistax jieħu r-ruħ għax qatt ma kien hawn daqshekk diskriminazzjoni u ndħil politiku daqskemm hemm issa taħt il-Ministru Galea.

Jien nittama li l-Ministru Galea jweġibni jekk mhux b'rispett lejn l- Oppożizzjoni, b'rispett lejn il-familjari tal-vittma.

Il-Ministri m'għandhom l-ebda rispett lejn l-Oppożizzjoni u dan jidher ċar mill- arroganza li biha qed iwieġbu l-interpellanzi.

Nittama li fl-ewwel opportunita', l-Ministru responsabbli mill-Pulizija jwieġeb għall-ħafna mistoqsijiet illi qajmet l-Oppożizzjoni fuq dan il-każ u li għadhom ma ġewx imwieġba sal-ġurnata mqaddsa tal-lum.

Grazzi.

MR SPEAKER: Nirringrazzjak.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada l-Erbgħa, 24 ta' Ġunju, fis-6.00 p.m. bl-agenda kif kommunikata mill-Viċi Prim Ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET IMWIEĠBA BIL-MIKTUB

STĦARRIĠ FUQ L-INFIQ TAL-FAMILJA

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid meta se jkun imxandar il-Household Budgetary Survey li fuqu qed jinħadem il-Price Index?

ONOR.

JOHN DALLI: Informat li r-Retail Index Management Board qed iħejji biex ir-rapport finali jixxandar ma jdumx.

DJAR

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Kemm huwa kkalkolat li hawn households hawn Malta?

Kif inhuma mqassma fil-lokalitajiet?

ONOR.

JOHN DALLI: Normalment in-numru ta' households ikun stabbilit biss fic-Censiment tal-Popolazzjoni li jsir kull għaxar snin.

Qed nehmeż hawn, iżda kalkolu tan-numru ta' households ibbażat fuq l- update tal-popolazzjoni tal-Gżejjer Maltin fl-aħħar t'April 1992, li kienet 360018.

| | FIT-30 T'APRIL | | |1992 | |LOKALITA'|HOUSEHOLDS | | | | |MALTA, | 109,096 | |GĦAWDEX U| | |KEMUNA | | |MALTA | 101,107 | |GĦAWDEX U| 7,989 | |KEMUNA | |

I MALTA

| Valletta| 2,820 | | Floriana| 987 | | Sliema | 4,151 | | |3,205 | |Gzira/Ta'| | |Xbiex | | | Msida |1,881 | | |1,367 | |G'Manġia/| | |Pieta' | | | Ħamrun | 4,198 | | Marsa |2,450 | | Paola |3,651 | | Cospicua| 2,420 | | Senglea |1,295 | | | 1,085 | |Vittorios| | |a | | | Kalkara |652 | | St. | 1,026 | |Lucija | | | St. |3,153 | |Julians | | | San |2,610 | |Gwann | | | | 6,504 | |Birkirkar| | |a | | | Sta. |2,483 | |Venera | | | Qormi |5,925 | | Luqa | 1,727 | | Tarxien |2,173 | | Fgura |2,780 | | Żabbar | 4,210 | | Qrendi | 711 | | Mqabba | 720 | | Żurrieq |2,586 | | Safi | 423 | | Kirkop | 534 | | Gudja |716 | | Għaxaq | 1,178 | | B'Buġia |1,833 | | M'Xlokk |778 | | Żejtun | 3,664 | | M'Scala |662 | | Dingli | 661 | | Rabat |4,044 | | Mdina |127 | | Siġġiewi| 1,904 | | Żebbuġ | 3,165 | | Attard | 1,863 | | Lija | 983 | | Balzan | 1,476 | | Mellieħa| 1,422 | | St. | 1,448 | |Paul's | | |BAy | | | Mġarr |716 | | Mosta |3,927 | | Naxxar | 2,091 | | Għargħur| 733 |

II GĦAWDEX U KEMUNA

San |Lawrenz |166 | | Għarb |301 | | Għasri | 104 | | Kercem | 447 | | Munxar | 164 | | Fontana |258 | | Victoria | 1,887 | | Żebbuġ | 364 | | Xagħra | 990 | | Xewkija |882 | | Sannat | 422 | | Għ'Sielem| 560 | |and Comino| | | Nadur |1,061 | | Qala | 393 |

FURA - BEJJIEGĦA TAL-ĦAXIX

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jara li dawk li jkunu jbiegħu l-ħaxixi madwar il-mina ta' Hompesch, il-Fgura, ma jitħallewx hemm għaliex huma ta' periklu kontinwu għat-traffiku?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li dan il-bejjiegħ ġie mħarrek talli qed ibiegħ minn post fis mingħajr il-permess tal-Kummissarju tal-Pulizija u l-każ għadu pendenti.

PEMBROKE - ĦSEJJES MIR-REVERSE OSMOSIS

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jieħu xi passi u fil-każ meta, biex ineħħi l-ħsejjes li għadhom ibatu r-residenti mill-impjeant tar-reverse osmosis ta' Pembroke?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Il-passi li ttieħdu dwar il-ħsejjes mill-impjant tar-reverse osmosis f'Pembroke kienu li saru xogħlijiet fuq l-impjant innifsu (fuq il-muturi u gearbox), twaħħlu acoustic doors, u nbnew ilqugħ ta' ħamrija u materjal ieħor.

L-effett imkejjel wera tnaqqis fil-ħoss li hemm fl-impjant.

Hemm ħsieb li jintalbu rakkomandazzjonijiet minn esperti biex il- korporazzjoni tkun certa li l-livell tal-ħoss ma jaqbiżx dak accettat fi standards Ewropej.

PEMBROKE - BINI TAL-FORZI ARMATI TA' MALTA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Prim Ministru: Tista' l-AFM tuża aħjar il-bini kollu li għandha f'Pembroke u mhux tħalli partijiet minnu jitfarrak mill-vandali?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab informat li l-bini li jaqa' taħt ir- responsabbilta' tal-Forzi Armati ta' Malta fil-lokalita' msemmija mill- Onor. Membru huwa dak li jinsab imdawwar b'fence u mgħasses mis-suldati.

Bini ieħor li jinsab barra minn din il-fence preżentament ma jaqax taħt ir- responsabbilta' ta' l-Armata.

Għalkemm parti mill-bini li għadu f'idejn l-Armata mhux f'xi kondizzjoni tajba ħafna, jien informat li l-Armata tagħmel mill-aħjar, fid-dawl tar- riżorsi li għandha u ta' prijoritajiet oħra, biex dan il-bini ssirlu l- manutenzjoni meħtieġa.

PEMBROKE - SCRAPYARD

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Korp tal-Pulizija ineħħi l-iscrapyard li għandu f'Pembroke u li qed jingombra u jkerraħ l-ambjent?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ma jidirlux li teżisti xi scrapyard tal-Pulizija f'Pembroke.

Il-Pulizija għandha compound f'St. Andrews fejn iżżomm vetturi maqbudin jew esibiti il-Qorti.

Ħafna mill-vetturi huma msakkra u magħluqa ġo hangers kbar u ma jidhrux minn barra.

Qed isiru sforzi sabiex jinstab post aktar addattat.

KON-KATIDRAL TA' SAN GWANN

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Saru xi rapporti mill-Italja dwar il-qagħda ħażina tal- mużajk fil-Kon-Kattidral ta' San Gwann?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Ma saru ebda rapporti mill-Italja dwar il- kondizzjoni preżenti tal-lapidi ta' l-irħam interżjat, fil-paviment ta' San Gwann.

Ngħarraf pero' lill-Onor.

Interpellant, li waqt il-Konferenza tal- Ministri Ewropej, responsabbli għall-wirt kulturali li saret hawn Malta f'Novembru tas-sena l-oħra, ntwera interess kbir minn ufficjali għolja fit- Taqsima għall-Wirt Kulturali tal-Kunsill ta' l-Ewropa, għall-preservazzjoni tal-paviment ta' San Gwann.

Hemm prospetti li tintbagħat Malta missjoni għall-assistenza teknika minn din it-taqsima sabiex jintlaħaq dan l-iskop.

MUŻEW TA' L-ARTI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Mużew tal-Fine Arts jingħata l-ħaddiema li għandu bżonn biex jinżamm nadif, biex il-kap innifsu ma jkollux għalfejn joqgħod inaddaf hu stess?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Bħala Ministru responsabbli naf illi kultant f'xi dipartiment jkun hemm nuqqas ta' ħaddiema li jnaddfu.

Nitlob għalhekk l-għajnuna ta' kulħadd.

Nammira lill-ufficjali għolja li huma stess jgħinu ħalli tinżamm l-indafa.

BORG EDDIE - INKJESTA MAĠISTERJALI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: L- inkjesta tal-Maġistrat Apap Bologna dwar il-mewt taż-żagħżugħ Eddie Borg mill-Gżira, li kien instab mejjet f'Villa Bonnici f'Tas-Sliema, ingħalqet?

X'kienet il-kawża tal-mewt?

Għaliex wara dan iż-żmien kollu, l-anqas il-ġenituri ta' Borg, ma ingħataw imqar ħjiel tal-kawża tal-mewt ta' binhom?

ONOR.

JOE FENECH: L-Inkjesta dwar il-mewt taż-żagħżugħ Eddie Borg għadha mhux magħluqa.

Aktar informazzjoni tkun tista' tingħata wara li tingħalaq l-inkjesta.

ITALJA - KAŻ TA' TANGENTI

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Liema kienu d- ditti Taljani li dawn l-aħħar snin kienu imdaħħlin f'kuntratti tal-Gvern jew tal-Korpi Parastatali?

Hemm xi wħud minnhom li qed jiġu nvestigati fil-każi tat-tangenti li qam dan l-aħħar fl-Italja?

ONOR.

JOHN DALLI: Dwar l-ewwel parti tad-domanda ninforma lill-Onor.

Interpellant li kull sitt xhur toħroġ lista tat-tenders kollha li jingħataw fil-Gazzetta tal-Gvern.

Ma ġejniex informati mill-Awtoritajiet kompetenti dwar xi kumpannija involuta.

SKEJJEL - PROGRAMM SPORTIV

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għaż-Żgħażagħ u Kultura: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx kordinament regolari bejn id- dipartiment tiegħu u dak ta' l-Edukazzjoni għar-rigward tal-programm tas- syallbus sportiv li jiġi organizzat matul is-sena skolastika?

Jekk iva minn huma dawn l-ufficjali responsabbli minn dawn ix-xogħol?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Qed jiġi ppjanat ko-ordinament aktar mill-qrib bejn dawn il-Ministeri fi ħdan politika nazzjonali dwar l-isport.

GĦAQDIET SPORTIVI NAZZJONALI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għaż-Żgħażagħ u Kultura: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm talbiet minn Għaqdiet Nazzjonali biex dawn jtejbu l-facilitajiet sportivi tagħhom?

Kemm minn dawn qed jiġu trattati u kemm minn dawn huma pendenti?

Kemm diġa' ntnefqu flus matul din is-sena u fejn, f'dan l-eżercizzju tad- dipartiment?

Fuq liema bażi tiġi preferuta għaqda minn oħrajn u min jiddeciedi?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: It-tagħrif qed jinġabar u r-risposta tingħata f'xi seduta oħra.

GĦADIRA - CARAVANS

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid x'inhuma l-veduti tiegħu dwar l-estenzjonijiet li saru minn diversi sidien tal-caravans fl-Għadira l-Mellieħa?

Billi dawn l-estenzjonijiet għalqu ħafna passaġġi, jista' l-Ministru jgħid jekk jirriżultax periklu aktar f'każ ta' indicenti?

Jekk iva x'prekawzjonijiet se jittieħdu sabiex fis-sajf li ġej ir- residenti jkunu protetti?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Id-Dipartiment ta' l-Artijiet qed jinvestiga l- estensjonijiet li saru u fejn hu ndikat se jittieħdu l-passi necessarji.

Fil-fatt id-Dipartiment tax-Xogħlijiet fuq struzzjonijiet tal-Kummissarju ta' l-Artijiet diġa' waqqa' xi strutturi.

SKEJJEL - EDUKAZZJONI FIŻIKA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienu dawk il-għalliema li kellhom l-opportunita' li jattendu korsijiet specjali sabiex jaġġornaw u jakwistaw livell aħjar fis-suġġett tal-P.E. mill-1987 'l hawn?

Kemm minn dawn ġew gradwati f'dan is-suġġett?

Kemm huma dawk l-għalliema tad-dipartiment ikwalifikati sal-lum f'dan is- suġġett?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Fil-perjodu msemmi saru dawn il-korsijiet ta' aġġornament tal-PE:-

Physical Education in the Primary School; Physical Education and Movement; Health and Physical Education in Secondary Schools; In-Service PE Course for PE Instructors/Instructresses.

Għal dawn il-korsijiet setgħu jattendu l-għalliema kollha tal-PE.

Min jattendi kors ta' aġġornament jingħata certifikat ta' attendenza u mhux grad.

70 mill-għalliema li jgħallmu l-PE huma għalliema kkwalifikati.

20 għalliema-studenti għażlu l-PE bħala s-suġġett ta' specjalizzazzjoni mill- 1987 'il hawn.

RABAT - PROĠETT TA' SANTO SPIRITO

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jgħid x'bini qed issir fil-preżent f'Santo Spirto, Rabat?

X'bini se jkompli jsir fil-futur u għal-liema skop se jservi?

X'inhuwa l-proġett tal-Gvern għal Santo Spirito?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Fil-preżent m'hu tiela' ebda bini f'Santo Spirito, ir-Rabat.

Iżda f'Ottubru li għadda f'waħda mis-swali nbniet struttura semi-permanenti, magħmula bit-travi u l-injam, biex jiġi utilizzat l-ispazju kollu possibbli għall-ħażna ta' dokumenti.

Dalwaqt jingħata bl-offerta l-bini ta' strutturi simili fiż-żewġ swali l- oħra tas-sular ta' fuq biex fihom ukoll jiżdied l-ispazju għall-ħażna ta' dokumenti.

F'Santo Spirito l-Gvern waqqaf l-Arkivju Nazzjonali.

Il-Gvern beħsiebu joħloq ambjent adattat biex ikunu jistgħu jinżammu bl-aħjar mod possibbli d- dokument ta' natura pubblika li ma jkunux għadhom fl-użu għall-iskop ta' amministrazzjoni.

Dawn id-dokumenti jkunu accessibbli għal skopijiet ta' studju u ricerka.

GĦAQDIET SPORTIVI NAZZJONALI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għaż-Żgħażagħ u Kultura: Jista' l-Ministru jgħid kemm saru talbiet mill-għaqdiet Sportivi Nazzjonali għall-eżenzjoni tad-dazju minn fuq necessitajiet, makkinarju, facilitajiet, ilbies sportiv ecc, mill-1987 'l hawn?

Kemm minn dawn ġew approvati?

Kemm minn dawn hemm pendenti?

Kemm minn dawn ma ġewx milqugħa?

Minn huma l-persuni ufficjali li jiddeciedu lil min jirrikonoxxu u fuq liema bażi?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel il- mistoqsija lill-Ministeru tal-Finanzi li huwa responsabbli għal din il- materja.

PULIZIJA - OFFERTA TA' FLUS GĦAL INFORMAZZJONI

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: X'inhi r-raġuni li għal min iwassal informazzjoni biex isiru arresti ta' dawk li wettqu ll-hold-up mill-Cargo Shed ta' l-ajruport il- Kummissarju u l-Gvern qed joffru riġal ta' Lm30,000 u ma ġie offrut l-ebda riġal ta' flus bħal min iwassal xi informazzjoni biex isiru arresti fil-kas fejn cittadini Maltin sfaw maqtula jew għebu f'dawn l-aħħar ħames snin u qabel ukoll?

B'dan jista' jiġi miftieħem li tużżana xkejjer li allegatament kien fihom xi Lm100,000 li nsterqu mill-Cargo Shed ta' l-ajruport huma aktar importanti minn ħajja ta' bniedem?

Fid-dawl ta' l-offerta li l-Gvern għamel lest li jagħmel l-istess biex forsi jinqabdu l-qattiela u jinstabu l-persuni li għebu?

ONOR.

LOUIS GALEA: Filwaqt li l-konklużjonijiet li qed jipprova jimplika fil-mistoqsija ta' l-Onor.

Membru huma għal kollox infondati u gratuwiti, nirreferi l-Onor.

Membru għat-tweġiba mogħtija għall-mistoqsija parlamentari numru 2176 ta' l-10 ta' Ġunju 1992.

SPTARIJIET - SECURITY GUARDS

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jagħti lista dettaljata ta' kemm hemm nies impjegati fuq xogħol kull tip ta' security f'kull sptar tal-Gvern?

Kemm hi l-eta' ta' dawn l-impjegati?

ONOR.

LOUIS GALEA: Filwaqt li nirreferi l-Onor.

Membru għat-tweġiba mogħtija għall-mistoqsija parlamentari numru 2390 tal-15 ta' Ġunju 1992, ninformah li l-eta' ta' dawn l-impjegati tvarja bejn 18 u 55 sena.

TA' L-IBRAĠĠ - PROVVISTA TA' ILMA

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jagħti n-numru ta' incidenti u x'kienet il-kawza fejn il-provvista tad-dawl ġiet interotta fl-area tas-Swieqi, St. Andrew's u l-Ibraġġ minn Settembru 1991 sal-lum?

Din hi area fejn ingħatat attenzjoni mill-ewwel fl-1987 u l- interruzzjonijiet baqgħu jsiru ta' spiss?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li mir-records tal-Korporazzjoni Enemalta l-interruzzjonijiet tal-provvista ta' l-elettriku fil-lokalitajiet imsemmija u fil-perjodu indikat huwa hekk:

|Swieqi |5 incidenti, 2 | | |ħsarat overhead line| | |circuits, 2 ħsarat | | |cables u darba load | | |shodding | |St. | -Inċident wieħed | |Andrew's |kawża ta' shara | | |f'underground cable.| |Ta' | -4 incidenti, 3 | |l-Ibraġġ |ħsarat f'over-head | | |line circuits u | | |wieħed f'underground| | |cable. |

SPTAR SAN VINCENZ DE PAULE - MEWT TA' PAZJENT

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 2029 dwar il-każ ta' Pawlu Aquilina anzjan ta' 86 sena li kien resident fil- kumpless ta' San Vincent de Paule u nstab mejjet fl-istess post għaxart ijiem wara?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ir-residenti tal-Kumpless San Vincenz De Paule, minbarra dawk fil-Psycho-Geriatric Wards għandhom il-fakulta' li jmorru fejn iridu u joħorġu mir-Residenza x'ħin iridu.

Meta jiġi innotat li xi resident ma jkunx jew ma tkunx fis-sala, in- Nursing Officer ta' din is-sala jagħmel tfittxija għal din il-persuna fir- residenza u jekk din tibqa' ma tinstabx, jiġu nformati l-familjari tagħha u jsir rapport lill-Pulizija.

Din hija l-procedura normali, għax jista' jiġri li l-persuna nieqsa tkun ħarġet barra r-Residenza; min-naħa l-oħra, il-Kumpless San Vincenz De Paule huwa kbir ħafna, u huwa mdawwar bl- egħlieqi.

Meta irriżulta li s-Sur Pawlu Aquilina kien nieqes, saret tfittxija intensiva mill-Pulizija fi kwalunkwe rokna ta' dan il-kumpless.

Il-kadavru ta' Pawlu Aquilina nstab f'waħda mill-partijiet remoti tal-Kumpless.

L- aċċess għal dan il-post huwa difficli u ħadd ma jgħaddi minnu għax ma jagħti għal imkien.

Il-post fejn instab il-katavru kien difficli ferm biex tinduna biha u dan instab, mhux minħabbar ż-żjara tar-Reġina, imma permezz ta' riħa tinten li bdiet ġejja minn dik in-naħa fejn instab, li xammewha xi impjegati li kienu qrib dawk l-inħawi.

Il-kadavru tas-Sur Aquilina mbagħad ittieħed l-Isptar San Luqa fejn saret awtopsja sabiex tiġi stabblita' l-kawża tal-mewt.

Jien informat li l- kawża tal-mewt kien attakk tal-qalb.

AMBJENT - KONFERENZA DINJIJA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tad-diskors li huwa għamel fil- konferenza Earth Summit ġewwa Rio?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Qed nehmeż kopja tal-Press Release maħruġa mid- Dipartiment ta' l-Informazzjoni fit-12 ta' Ġunju 1992 li fiha kien hemm id- diskors sħiħ li għamel referenza għalih l-Onor.

Interpellant.

DEPARTMENT OF INFORMATION - MALTA

PRESS RELEASE

STATEMENT

BY

DR EDWARD FENECH ADAMI

PRIME MINISTER OF MALTA

AT THE UNITED NATIONS CONFERENCE ON ENVIRONMENT AND DEVELOPMENT

RIO DE JANEIRO, BRAZIL

FRIDAY, 12TH JUNE 1992

Mr President

To Brazil, its Government and people, has fallen the privilege and responsibility to host this major United Nations Conference on Environment and Development.

You have risen grandly to the occasion, Mr President.

We owe you, your Government and people, especially the citizens of Rio, a sincere expression of thanks and congratulations for the most impressive and highly successful organisation, combined with warm and generous hospitality.

We all bring to this Conference a different mix of national concerns and aspirations.

For many the major preoccupations relate to the basic issues of development - poverty, malnutrition, disease, illiteracy - issues of human suffering and degradation at their most fundamental, immediate and urgent levels - especially as they affect the most vulnerable members of society, including women and children.

For others the predominant concern is to safeguard a hardwon level of development which, in its present form, maked disproportionate demands on global resources and well-being.

Malta has played its own part in the process leading to Rio.

At the 43rd Session of the United Nations General Assembly, its initiative resulted in the definition of Climate Change as a Common Concern of Mankind.

This has led to the adoption of the Framework Convention on Climate change, which so many of us are signing here at Rio.

Small states, particularly small island states, are in a position to uniquely experience the intimate relationship between a healthy environment and sustained development.

The message that humanity inhabits the same, destructible, global village, is therefore one which they can very credibly bring to the attention of the international community as a whole.

Mr President

The decisions being taken by UNCED have their clear limitations.

Nevertheless they will provide the first comprehensive programme for effective action at the global, regional and national levels.

The Rio Declaration creates the right perspective, by affirming at the very outset that Human beings are at the centre of concerns for sustainable development.

The conventions of Climate Change and on Biological Diversity, are confirmation of our collective determination to take urgent and effective action.

Encouraging understanding has also been reached on the further work required in relation to the Oceans, to Desertification and to Forests.

Malta welcomes the positive role which is being played by the European Community.

At UNCED the Community is a participant in its own right and we attach particular significance to the reaffirmation of its commitments on Greenhouse Gas Emissions: commitments which go beyond those enshrined in the Framework Convention on Climate Change.

Malta has already applied to become a member of the European Community, and it is our expectation that our membership will become a reality within the next few years.

In an important sense, therefore, we consider that the commitments undertaken by the Community are also our commitments.

Mr President

The agreements being reached as part of Agenda 21 relating to new and additional financial resources, as well as to concessionary and preferential transfer of technology, are of special importance.

There may be, broadly speaking, a certain restraint in the way in which some of the commitments of Agenda 21 are formulated.

This should be seen as a reflection of the complexity and range of the diverse issues involved, rather than as a sign of lack of fundamental commitment.

Agenda 21 provides the inspirations for the further action which needs to be taken, especially at the national and the regional levels.

At the national level Malta has already taken concrete steps to integrate environmental and developmental concerns in its national development process.

At the institutional level we have placed our environment ministry at the centre of national planning.

Our recently enacted Environment and Planning Acts provide the comprehensive framework for this purpose.

Parliament is currently considering a detailed Structure Plan which lays down the development policies for all parts of the Maltese islands.

Ongoing projects provide for half of our solid domestic waste and 10% of our sewerage to be recycled by 1993.

In compliance with our commitments under the Montreal Protocol we have already reduced our CFC consumption to 26% of 1989 levels.

At the European level Malta is actively supporting the propostal to draw up a European Charter and Convention on the Environment and Sustainable Development.

In the Mediterranean the Action Plan arising from the 1976 Barcelona Convention has long been regarded as a successful model for tackling the inter-relationship of environmental and developmental concerns at the regional level.

Mr President

Among the important decisions reached in Rio is that of establishing a High Level Commission on Sustainable Development, which is to play a vital role in pursuing the work launched by UNCED.

What we still lack is an institution which could be entrusted with our collective concerns for our common heritage which is Planet Earth.

An organ with the potentioal to become this institution may already exist within the UN system.

This is the Trusteeship Council whose task as a trustee of erstwhile subject people is now almost completely accomplished.

By just adding to its institutional mandate we could give this Council a new lease of life - a role as trustee of our most precious common heritage.

Mr President

The essential task of UNCED has been one of reconciliation - a reconciliation of different perspectives not only among nations but also among generations, a reconciliation of competing demands on limited resources, a reconciliation of high idealism with enforced pragmatism.

It is up to future generations to take the full measure of the process started in Rio, but it is for each one of us to prove by our actions that we want the process to works.

FORZI ARMATI TA' MALTA - COLONEL TRIGONA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid kemm se jitħallas l-ex Lt.

Colonel Trigona li dan l-aħħar instab li tkecca minn xogħolu inġustament?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Għalkemm l-ammont preciż li se jitħallas l-ex-Logutenent Kurunell Trigona bħala riżultat ta' deciżjoni tal-Kummissjoni għall-Investigazzjoni ta' Inġustizzji għadu ma ġiex stabbilit, dan se jkun ta' madwar Lm14,000.

Dan l-ammont jirrappreżenta parti mid-differenza bejn is-salarju li tilef u dak li fil-fatt qala' minn sorsi oħrajn sad-data li kien ikollu jirtira fiha li kieku ma tkecciex fl-1974, kif ukoll il-pensjoni tat-Teżor mill- 1979 'l hawn.

Inżid ngħid li l-Kummissjoni għall-Investigazzjoni ta' Inġustizzji mhux biss sabet li r-rikorrent kien ġie mneħħi inġustament mill-forzi Armati ta' Malta fl-1974, iżda tħalli hu kien ġie wkoll imcaħħad minn pensjoni li kien intitolat għaliha.

REĠINA ELIŻABETTA II - ŻJARA STATALI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Prim Ministru: Għalkemm tammonta l-ispiża tax-xogħlijiet li saru relatati mal-preparamenti u c- celebrazzjonijiet taż-żjara tar-Reġina f'Malta?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Nitlob lill-Onor.

Interpellant ikun specifiku dwar liema xogħlijiet qed jirreferi għalihom.

QRATI - MACHINE OPERATORS

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l-Ministru jgħid jekk is-sejħa għall-mili ta' postijiet ta' machine operators ġewwa l-Qorti li saret qabel l-elezzjoni għadhiex valida?

Jekk fl-affermattiv, x'sejjer isir minn dawk li applikaw?

ONOR.

JOE FENECH: Avviż dwar ir-riżultat ta' l-intervista għall- postijiet ta' machine operators, ġie ppubblikat ricentement fil-Gazzetta tal-Gvern fit-12 ta' Ġunju, 1992.

Ir-riżultat għandu validita' ta' sena mid-data ta' l-approvazzjoni mill- Kummissjoni dwar is-Servizz Pubbliku, cioe' huwa validu sad-9 ta' Ġunju, 1993.

Fir-rigward ta' l-aħħar parti ta' l-interpellanza, nixtieq ngħarrfek illi billi qegħda tiġi kkonsidrata l-adozzjoni ta' sistema ta' Computer Assisted Transcript għat-tehid tax-xhieda, kif hemm fl-Amerika, ma jidhirlix li jkun opportun, pendenti din id-decizjoni, li jiġu nominati aktar machine operators sakemm dan ma jkunx strettament necessarju biex ma jaqax lura x-xogħol tal-Qrati.

DJAR - SUSSIDJU

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għas-Sigurta' Soċjali: Kemm hu l-ammont tal-vot ta' l-għajnuna li se tingħata lis-sidien li għandhom djar li nbnew qabel l-1960 sabiex jirranġaw darhom?

Kemm hu l-ammont minn dan il-vot li diġa' ntuża?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Risposta tingħata f'seduta oħra.

SIĠĠIEWI - TINDIF PUBBLIKU

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jara li fi Triq Enrico Vassallo, Siġġiewi jintbagħat kennies regolarment għax għal ħafna żmien l-ebda kennies ma deher f'din it-triq?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Ninsab informat illi triq imsemmija mill-Onor.

Membru nkinset erba' darbiet f'dawn l-aħħar ġimgħatejn.

Tajt struzzjonijiet biex it-tindif f'din it-triq isir iżjed spiss.

PIETA' - SUBSTATION TA' L-ELETTRIKU

L-ONOR.

LOUIS CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru koncernat jara illi s-substation ta' l-elettriku li qegħda f'nofs il-Housing Estate, Pieta' titħaddem f'ħinijiet normali u mhux bejn l-10.00 p.m. u t-3.00 a.m. kif qed jiġri peress li dan qed jagħmel ħsejjes kbar u ma jħallix lil min jistrieħ aktar u aktar issa żmien is-sajf fejn wieħed jiftaħ it-twieqi tal-flats minħabba s-sħana?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Tajjeb li l-Onor.

Membru jkun jaf li s-substation titħaddem fuq bażi ta' 24 siegħa.

Il-ħsejjes imsemmija huma dovuti għal ventilation fan li jikkontrolla t- temperatura tat-transformer.

Il-Korporazzjoni Enemalta qed tieħu passi meħtieġa biex jitnaqqas l-inkonvenjent.

SANTA VENERA - TINDIF PUBBLIKU

L-ONOR.

LOUIS CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jara li jitnaddaf it-terrapien, ġebel u materjal ieħor li hemm taħt l-arkati ta' l-Akwadot fi Triq il-Kbira, Santa Venera (fejn hemm l- iskola Umberto Colosso) peress li dan ilu hemm ix-xhur u qed ikun ta' inkonvenjent kemm għar-residenti kif ukoll għal mijiet ta' tfal li jattendu l-iskola?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Tlabt lid-Dipartiment tax-Xogħlijiet jara x'jista' jagħmel dwar l-ilment ta' l-Onor.

Interpellant.

Inżid ngħid li x-xogħol fuq il-post għadu għaddej.

ĦANDIKAPPATI - IMPIEGI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: X'miżuri jieħu d-dipartiment sabiex jassigura it-twettiq ta' l-Art 15 tad-Disabled Persons (Employment) Act, 1969 (Cap 210)?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Id-Dipartiment tax-Xogħol għamel arranġamenti mal-Korporazzjoni tax-Xogħol u Tarħiġ biex perjodikament jircievi lista ta' ditti li jimpjegaw 'l fuq minn 20 persuna.

Din il-lista tiġi mqabbla mar- rekords tad-Dipartiment biex jiġi stabbilit liema ditti qed jonqsu mill- kwota rikjesta mill-liġi.

Fejn xi ditta tonqos mill-kwota stabbilita mill-liġi l-każ jiġi nvestigat u jittieħdu passi biex il-liġi tiġi applikata.

Id-Disablement Resettlement Officer jagħmel żjarat fi stabbilimenti biex jara li l-liġi tiġi mħarsa.

Barra minn dan id-dipartiment qed jara li l-Korporazzjoni tax-Xogħol u Taħriġ tieħu numru ta' persuni inkapacitati disimpjegati fil-korsijiet ta' taħriġ li tmexxi minn żmien għal żmien.

DJAR - DEKONTROLL

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l- Ministru jgħid kemm ġew approvati applikazzjonijiet tad-Dekontroll:-

(a) taħt l-emenda ġdida favur min okkupa d-dar tiegħu bħala residenza għal għaxar snin;

(b) taħt l-emenda ġdida favur min jixtri d-dar taħt skema maħruġa mill- Awtorita' tad-Djar?

ONOR.

JOE FENECH: B'refer-enza għall-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Membru dwar applikazzjonijiet tad-dekon-troll li ġew approvati jingħad li sa l-aħħar ta' Mejju, 1992, taħt l-ittra (a) ta' l-interpellanza ġew approvati 1163 applikazzjoni, filwaqt li taħt l-ittra (b) in-numru huwa 110.

BANEK - LOHOMBUS

L-ONOR.

LOUIS CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Kemm ilaħħaq illum l-ammont ta' flus mislufa mill-Lohombus Corporation Limited lil miżżewġin, għarajjes u individwi għall-xiri jew bini ta' proprjeta'?

Kemm minn din is-somma qed igawdu persuni?

Kemm minn dawn qed igawdu imgħax sussidjat mill-Gvern?

Minn dawk li qed igawdu sussidju mill-Gvern fuq l-imgħax, hemm persuni separati b'deciżjoni tal-Prim Awla tal-Qorti Ċivili jew b'separazzjoni barranija jew b'xi forma oħra ta' separazzjoni mir-raġel u/jew mill-mara?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: L-ammont ta' self approvat mill-Lohombus Corporation Ltd lil miżżewġin, għarajjes u individwi għal xiri jew bini ta' proprjeta' huwa Lm104,148,774.

Din is-somma igawdu minnha 16,759 klijent.

Minn dawn il-klijenti 5,147 qed igawdu sussidju taħt l-iskema ta' l- Awtorita' tad-Djar, u 7,084 taħt l-iskema ta' Dipartiment għall- Akkomodazzjoni Socjali.

Għall-aħħar parti tal-mistoqsija nissuġġerixxi li din l-informazzjoni tiġi riferita lid-Dipartiment ta' Social Housing kif ukoll lil Awtorita' tad-Djar.

INDUSTRIJI - BEJGĦ TA' ISHMA TAL-GVERN

L-ONOR.

LOUIS CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Huwa l-ħsieb tal-Gvern li matul iż-żmien li ġej ibiegħ kumpanniji li fihom, permess tal-Malta Government Investment (MGI) għandu ishma?

Jekk fl- affermattiv, liema huma l-kumpanniji li l-Gvern qed jipprova jbiegħ, bdew xi taħdidiet, dwar liema kumpanniji bdew dawn it-taħdidiet u fiex waslu?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: Bħalissa l-MIMCOL, li hija l-kumpannijia ewlenija li tħares l-interessi li l-Gvern għandu f'diversi kumpanniji parastatali, qegħda tagħmel reviżjoni sħiħa ta' kull kumpannija bil-għan li dan jagħmel parti minn pjan għal tlett snin li ġejjin.

Għaldaqstant mhuwiex possibbli li jingħataw aktar dettalji sakemm dawn il- pjanijiet għadhom mhumiex finalizzati.

STAZZJONIJIET TAR-RADJU

L-ONOR.

LOUIS CUSCHIERI staqsa lill-Prim Ministru: Kemm-il stazzjon tar-radju ingħataw licenzja u qed ixandru?

L-istazzjonijiet kollha li qed ixandru qegħdin jobdu l-kondizzjonijiet imposti lilhom mill-liġi tax- xandir, u jekk fin-negattiv, liema huma dawk l-istazzjonijiet li mhumiex joqogħdu għal-liġi u x'passi qed jieħu l-Gvern?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Minn dawk l-istazzjonijiet li huma licenzjati taħt il-Wireless Telegraphy Ordinance, li huma erbgħa, is-Super 1 Radio għadu m'attemporax mal-kondizzjonijiet tal-licenzja iżda s-Segretarju Ġenerali tal-Malta Labour Party wiegħed permezz ta' ittra datata 18 ta' Mejju, 1992 li l-istazzjoni ikun konformi mal-licenzja fi żmien qasir

POSTERS

L-ONOR.

LOUIS CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: B'referenza għat-tweġiba tal-Ministru għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 2483, jista' l-Ministru jinforma lill-Parlament jekk mill- pubblikazzjoni ta' l-istqarrija msemmija intalbux permessi għat-twaħħil ta' posters etc, ingħatawx permessi u lil min, taħt liema kondizzjonijiet minbarra dawk imsemmija fl-istess stqarrija, u qed issir superviżjoni biex ikun żgurat li l-posters li jitwaħħlu jkollhom in-numru mitlub u li jinqalgħu?

Ħarġu struzzjonijiet biex jinqalgħu posters li twaħħlu bla permess, u x'azzjoni oħra ttieħdet f'dan ir-rigward?

ONOR.

MICAHEL FALZON: Kif kien spjegat fl-avviż għall-istampa maħruġ mid- Dipartiment ta' l-Informazzjoni fit-3 ta' Ġunju 1992, biex wieħed iwaħħal posters, riklami jew avviżi oħra ma' arbli ecc., jenħtieġ il-permess bil- miktub mingħand il-Pulizija.

Għalhekk nissuġġerixxi lill-Onor.

Membru jagħmel il-mistoqsija tiegħu direttament lill-Ministru responsabbli mill-Pulizija.

ŻABBAR - TELEVISION RECEPTION

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Prim Ministru: X'inhi r-raġuni li t-TV reception f'inħawi f'Ħaż-Żabbar, bħan-naħa ta' wara l-iskola l- kbira qed jkun orrur?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Kif diġa' rrispondejt diversi drabi għall- mistoqsijiet parlamentari, bħal dan iż-żmien, it-trasmissjonijiet tat- television isofru minn taqlib fl-arja kkaġunat l-aktar mill-bidla minn staġun għall-ieħor.

Ninsab informat li mis-17 ta' Mejju, sal-lum it-Taqsima tal-Wireless Telegraphy ta' l-Ufficcju tiegħi ma rceviet ebda ilment mill-inħawi msemmija.

Għaldaqstant jekk hemm minn għandu xi tfixkil fir-recizzjoni tat- television, dan għandu jagħmel l-ilment tiegħu lit-taqsima fuq il-formola preskritta li tinkiseb mill-istess taqsima.

PROVVISTA TA' ILMA

L-ONOR.

LINO SPITERI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Ġejt imgħarraf li f'diversi nħawi ta' Malta qegħda tiġi mnaqqsa apposta l-pressa ta' l-ilma billi l-provvista mhix adegwata.

Ġejt mgħarraf li, għall-istess raġuni, l-provvista ġieli tiġi maqtugħa għal jiem sħaħ.

Għaliex isir dan meta, per eżempju bit-tnaqqis tal-pressa biss, jiġu kkawżati diffikultajiet u anke ħsarat?

Kif jistgħu jiġu rikonciljati dawn il-miżuri ta' restrizzjoni fil-provvista ta' l-ilma - li m'għandhomx x'jaqsmu mas-sistema tad-distribuzzjoni - ma' l-insistenza li issa l-problema tal-provvista ta' l-ilma ġiet solvuta?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Il-provvista ta' l-ilma f'Malta fejn 55% ta' l- ilma hu prodott mill-ilma baħar, mhix bażata fuq ħażna ta' l-ilma, iżda fuq sistema ta' produzzjoni kontinwa, bi ftit ħażna għal meta jinqalgħu xi ħsarat jew jitwaqqfu l-impjanti għal xi raġuni oħra.

Management tajjeb għalhekk jitlob attenzjoni u miżuri biex din il-ħażna ma titnaqqasx.

Kulħadd jaf bl-investiment kbir li sar minn dan il-Gvern għal żieda fil- produzzjoni, tant li l-produzzjoni bl-impjant tar-reverse osmosis żiedet b'madwar 10.5 miljun gallun kuljum, iżda kulħadd jaf wkoll li sfortunatmaent qed isir ħafna ħela u użu żejjed ta' l-ilma, għax ftit japprezzaw il-valur ta' l-ilma, kemm jiswa u x'sussidju qed jagħti l-Gvern lil dan is-settur.

Donnu li kulħadd jaħseb li jista' juża ilma kemm irid għax jaħseb li l-Gvern jista' jibqa' jżid l-impjanti ta' desalinazzjoni.

Din il-mentalita' trid tispicca.

Il-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma, b'koperazzjon ma' UNEP fasslet programm intensiv ta' Water Conservation li jaħseb f'kull m'hu necessarju għall-użu xieraq ta' l-ilma - minn tagħlim u edukazzjoni tal-konsumatur sa mezzi teknici għal iffrankar u użu ta' second class water.

ILMA - TQASSIM BIL-BOWSER

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jikkonferma li Pinco Ltd għandha l-kuntratt mingħand id- Dipartiment ta' l-ilma biex tqassam l-ilma bil-bowsers f'areas fejn ma jkunx hemm ilma?

Jista' jgħid f'liema sena jew snin din il-kumpannija ħadet dan il- kuntratt?

Jista' jgħid kemm irceviet flus kull sena li kellha l-kuntratt Pinco Ltd?

ONOR.

MICHAEL FALZON: L-informazzjoni qegħda tinġabar u risposta tingħata f'seduta oħra.

FUNTANI

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il funtana nbniet mill-Gvern u f'liema irħula minn Ġunju ta' l-1987?

Jista' jgħid minn fejn jinxtraw il-pompi li jtellgħu l- ilma ta' dawn il-funtani?

Jista' jgħid jekk inħarġux offerti biex jinxtraw dawn il-pompi?

Jista' jagħti lista ta' ditti li akkwistaw din l-offerta jekk ħarġu offerti?

Jista' jgħid kemm sar ħlas lid-ditta jew ditti li pprovdew dawn il-pompi?

ONOR.

MICHAEL FALZON: L-informazzjoni mitluba qegħda tinġabar u tweġiba tingħata f'seduta oħra.

ANZJANI - DAR MERĦBA BIK

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: B'referenza għar-risposta li tajt lil sieħbi l-Onor.

Reno Calleja għall-mistoqsija parlamentari tiegħu numru 1328 dwar il-flus li jircievu s-sorijiet ta' Merħba Bik, jista' l-Ministru jgħid għaliex meta jkun hemm xi mara rikoverata hemmhekk u tkun qed tieħu l-għajnuna socjali, tkun mistennija li tagħti parti minn dawn il-flus lil Merħba Bik?

Din hija ħaġa regolari li forsi l-Ministeru jaf biha jew qed isir pressjoni mis- sorijiet imsemmija?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li meta mara tkun rikoverata "Merħba Bik", u tkun qed tieħu l-għajnuna socjali, naturalment il-Gvern ma jħallasx il-per capita grant (daily subsistence) għal dik il-persuna lill-Good Shepherd Agency.

Għalhekk min hu nkarigat mill-hostel ta' "Merħba Bik" jieħu Lm7 fil-ġimgħa mingħand kull min jkun qiegħed jircievi Lm49 Għajnuna Socjali kull erba' ġimgħat.

Jekk mara jkollha t-tfal magħha din ma tagħti l-ebda kontribut għall-ikel u spejjeż oħra tat-tfal.

SIĠĠIEWI - TQATTIGĦ TA' BLAT

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' d- Dipartiment ta' l-Ambjent jieħu passi sabiex ma jkomplix jinqata' blat f'barrieri vicin wisq it-triq, kif qed jiġri fl-inħawi Tal-Ħandaq, f'Ta' Kircippu, Siġġiewi, ħdejn is-sub-station ta' Enemalta, b'mod li diġa' bdiet iccedi it-triq u dehru konsentuni?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li minn spezzjoni fuq il-post irriżulta li ħdejn is-substation f'Ta' Kircippu m'hu qed isir l-ebda qtugħ ta' blat għal barrieri, filwaqt li fiż-żona Tal-Ħandaq hemm tlett barrieri li waqfu joperaw.

Inżid ngħid li bħalissa l-Ministeru ta' l-Ambjent qed jikkonsidra l- kwestjoni kollha tar-reviżjoni tal-kondizzjonijiet għat-tħaddim tal- barrieri.

BANEK - LOHOMBUS

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid jekk hux minnu jew le li l-Lohombus Corporation tinsab f'negozjati jew ikkonkludiet negozjati mal-Gvern għall-akkwist ta' Premises ġodda ġewwa l-Marsa qrib il-Power Station?

Jekk fl-affermattiv, jaħseb il-Ministru li dan il-lokal ikun aktar accessibbli għall-pubbliku mill-inħawi tal-Furjana fejn jinsab il-Lohombus Corporation bħalissa u jekk hux appellabbli bħala ambjent?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: Peress li n-numru ta' impjegati ttriplika ruħu minn meta nħolqot il-Corporation sal-lum, ilha tinħass il-ħtieġa li jinsabu premises aktar spazjużi għall-istaff.

Wara tfittxija intensiva, issa nstab lokal fil-Blata l-Bajda, li hu proprjeta' tal-Gvern li fuqhom diġa' saru n-negozjati meħtieġa.

Jien persważ li dan il-post hu accessibbli għall-pubbliku u se jkun f'ambjent tajjeb.

RAĦAL ĠDID - PROVVISTA TA' ILMA

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jindaga x'inhi l-kawża ta' ħruġ/ħela ta' ħafna ilma tax-xorb minn kanna li tagħti għal ġot-triq fi Triq il-Kampannella, Raħal il-Ġdid quddiem il-ġnien ta' Wied Blandun u quddiem Belleview Court?

Dan l-ilma ilu ħiereġ ix-xhur sħaħ minkejja ilmenti tar-residenti u qiegħed joqgħod fit-triq fejn qed ikun hemm għadira kontinwa ta' ilma li qed tiġbor ħafna nemus u tikkawża ħafna problemi għar-residenti meta joqgħod.

Jista' l-Ministru jassigura darba għal dejjem li ma jibqax isir ħela ta' ilma tajjeb għax- xorb u nkonvenjenza kbira għar-residenti tal-lokal?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Skond informazzjoni li għandi, ssewwiet xi ħsara f'dan il-lokal u l-ilma m'għadux ħiereġ.

Dan l-ilma dam ħafna ħiereġ għax il-ħsara kienet difficli ħafna biex tinstab.

BALZAN - PITCH TAL-BOCCI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' jiġi innotat is-suġġeriment sabiex l-area riservata għall-logħob tal-bocci fil- pjazza ta' Ħal Balzan wara l-Knisja, li ma jużaha ħadd għax żgħira wisq, tiġi mkabbra għal pitch regolari tal-bocci bħalma hemm fi rħula oħra?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li biex titkabbar din il-pitch tal- bocci, jenħtieġ li titkisser parti mill-playing field, li tintuża ħafna mit- tfal ta' Ħal Balzan, meta ftit 'il bogħod minn din il-pitch, hemm oħra full- size li tista' tintuża minn kulħadd.

DIP TAR-REĠISTRU PUBBLIKU - ATTI INSINWATI

L-ONOR.

TONIO BORG staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Kemm ġew insinwati atti sena b'sena fir-Reġistru Pubbliku mill-1980 sal-lum?

ONOR.

JOE FENECH: In-numru ta' noti ta' Insinwa ta' atti reġistrati fir- Reġistru Pubbliku matul il-perjodu msemmi huwa kif jidher fit-tabella hawn taħt.

SENA NUMRU

1980 16,003

1981 15,031

1982 13,927

1983 10,234

1984 13,961

1985 13,436

1986 13,559

1987 13,469

1988 17,637

1989 17,923

1990 17,676

1991 18,279

1992 (sa 18/6/1992) 8,748

Wieħed irid iżid li din l-istatistika naturalment ma tinkludix reġistrazzjoni ta' ipoteka, Ipoteka legali, referenzi u renovi.

QORMI - SINJALI TAT-TRAFFIKU

L-ONOR.

LINO SPITERI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: X'inhu jżomm li jitwaħħlu s-sinjali meħtieġa biex Triq Dun Mario, Ħal Qormi ssir one-way, minkejja li t-talba tar-residenti u tiegħi ilha ħafna li, fl-aħħar, ġiet approvata?

ONOR.

LOUIS GALEA: Saret talba oħra lid-Dipartiment ta' l-Ambjent sabiex dan ix-xogħol isir malajr.

QORMI - SERVIZZ TAT-TELEPHONE

L-ONOR.

LINO SPITERI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta fil-fatt se jingħata s- servizz tat-telefon lil Polidano (Ref:5991/87) li ħallas il-kontribuzzjoni xahrejn ilu wara ħames snin jistenna?

Billi jirriżulta li fl-istess inħawi, qrib il-Wied ta' Ħal Qormi n-naħa ta' San Ġorġ, hemm każi oħra simili, jista' l-Ministru jgħid x'qiegħed iżomm li issa dawn l-applikanti jiġu mogħtija s-servizz?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li r-referenza tas-Sur Polidano minn Ħal Qormi hija AT/5491/87 u mhux AT/ 5991/87.

Jien informat li dan l-applikant flimkien ma' oħrajn ġewwa l-istess raħal sejrin jingħataw is-servizz tat-telefon sa mhux aktar tard mill-aħħar ta' dan ix-xahar.

MINTOFF L - ĦLAS GĦAL KORRIMENT

L-ONOR.

LINO SPITERI staqsa lill-Ministru għas-Sigurta' Soċjali: Jirriżulta li hemm talba pendenti għal ħlas dwar korriment li ġarrab L. Mintoff, ID No.256536(M), li ġie certifikat li weġġa' f'siequ l-leminija f'Ottubru ta' l-1990?

Jista' jgħid x'inhi l-qagħda?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Il-Beneficcjarju msemmi li għandu l-ID No. 256536 (M) tħallas Beneficcju tal-Korriment bejn is-17 ta' Ottubru 1990 u l-4 ta' Ottubru, 1991.

L-aħħar pagament sar fit-12 ta' Ottubru 1991.

Naħseb l-Onor.

Interpellant qed jirreferi għal xi Gratifikazzjoni għal Inkapacita'/Pensjoni għall-Inkapacita' aktar milli għal Beneficcju tal- Korriment.

Il-Gratifikazzjoni/Pensjoni msem-mija għadha ma ġietx assessjata għax it-tobba maħtura taħt l-Att dwar is-Sigurta' Socjali kien għadhom mhumiex f'pożizzjoni li jiddeciedu meta raw il-persuna msemmija fis- 26 ta' Mejju 1992.

Huma taw parir biex il-persuna terġa' tiġi eżaminata wara erba' ġimgħat u taw parir ukoll li fil-Bord li għandu jerġa' jeżamina l-każ din id-darba għandu jiġi nkluż specjalista fl-Ortopedija.

PULIZIJA IMĦARRĠA BIEX JIKKUMBATTU D-DROGA

L-ONOR.

TONY NICHOLL staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: X'inhu n-numru ta' Pulizija li għandhom taħriġ specifiku biex jikkumbattu d-droga?

Ta' liema rank huma?

Kemm minnhom huma nisa?

B'referenza għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 1543, jista' l- Ministru jgħid għaliex m'hemmx membru tal-Korp mħarreġ f'din il-ħaġa li hu stazzjonat f'Għawdex?

Peress li fix-xhur tas-sajf jkun hemm numru ħafna akbar ta' nies li joqogħdu u/jew iżuru Għawdex anke għal ftit jiem, li jkun tajjeb li jirrimedja dan biex jkun hemm pulizija minn din it-taqsima li tkun stazzjonata hemm, almenu għas-sajf?

ONOR.

LOUIS GALEA: Mill-membri tal-Korp tal-Pulizija hemm 25 li huma mħarrġa specifikament fuq id-droga.

Dawn huma mqassmin hekk:

Superintendent - 1

Spetturi - 4

Surgent (Rġiel) - 6

Kuntistabbli (Rġiel) - 11

Surgent (Mara) - 1

Kuntistabbli (Nisa) - 3

Il-Pulizija tħoss li għalkemm m'hemmx pulizija mħarrġa fid-droga stazzjonati Għawdex, il-ħteġijiet ta' din il-Gżira huma kkonsidrati li huma moqdija mill-Pulizija f'Malta.

Tajt struzzjonijiet biex is-suġġeriment ta' l-Onor.

Membru fl-aħħar parti tal-mistoqsija tiegħu jiġi konsidrat.

TOBBA LI JIKKURAW LID-DROGATI

L-ONOR.

TONY NICHOLL staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: X'inhu n-numru ta' tobba li bħalissa għandhom taħriġ specjali biex jikkuraw lil dawk li jabbużaw mid-droga?

X'inhu n-numru ta' staff mediku ieħor li huma mħarrġa apposta biex jgħinu fil-kura tad-drogati?

Kif inhuma mqassma - fiż-żewġ każi - bejn Għawdex, Santa Marija u d- Detox?

Fid-Detox f'Malta jkun hemm tabib għassa il-ħin kollu?

F'Għawdex hemm xi tabib li joqgħod f'din il-gżira li huwa/hija mħarreġ/mħarrġa biex jiġu ikkurati d-drogati?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nifhem li l-Onor.

Membru qed jirreferi għas-servizzi li jipprovdi l-Istat fil-qasam tal-kura lill-vittmi tad-droga.

Dawn jinkludu d-Detox Centre ta' Malta, id-Detox Centre ta' Għawdex, id-Drug Dependene Unit ta' Santa Marija u s-servizz għal nisa bi problema ta' droga li dalwaqt jerġa' lura ġewwa Dar Gubbio, f'Santa Venera, li bħalissa qed tiġi rinovata.

Għal dawn is-servizzi kollha, bħalissa hemm erba' tobba, tliet għas- servizzi f'Malta u wieħed għas-servizz f'Għawdex.

Mill-1 ta' Lulju, se jingħaqad tabib ieħor mat-team li jaħdem fis-servizzi f'Malta.

It-tobba kollha huma imħarrġa f'dan il-qasam.

Fosthom, hemm tlieta li ħadu taħriġ specjali barra minn Malta fil-kura ta' abbuż mid-droga.

Ma nafx eżatt x'qed jifhem l-Onor.

Membru bi Staff Mediku ieħor.

Fis- servizzi li joffri l-Istat, hemm staff paramediku u staff professjonali ieħor li kollha ħadu taħriġ fil-qasam socjali inġenerali u fil-qasam tad- droga b'mod partikolari.

Tajjeb ngħid li dawn is-servizzi, għal dawn l- aħħar disa' xhur, għandhom terapista full-time bl-inkarigu specifiku li tipprovdi taħriġ kontinwu għall-istaff kollu, resident trainer.

Din il- professjonista hija Amerikana u qegħda Malta permezz tal-Peace Corps.

L-istaff kollu li għandu x'jaqsam mal-kura ta' persuni bi problema ta' droga huwa dan:

- 6 nurses fid-Detox Centre ta' Malta

- 5 nurses fid-Drug Dependece Unit ta' Santa Marija.

Minbarra nurses, għax tajjeb ngħid li l-parti medika hija biss bicca mill- programm ta' kura u riabilitazzjoni mid-droga, hemm staff ieħor li jaħdmu fis-servizzi kollha:

- 2 social workers, wieħed full-time u l-ieħor part-time

- occupational therapist part-time

- 4 social work assistants fuq bażi part-time

- 6 care workers fuq bażi part-time fis-servizzi għan-nisa

Hemm ukoll 6 tradesman li jgħallmu diversi snajja' lil min ikun fis- servizz residenzjali.

Dawn kollha ħadu taħriġ fil-qasam tad-droga, kulħadd skond ir- responsabilitajiet tiegħu.

Fost in-nurses, hemm wieħed li ħa taħriġ specjalizzat barra minn Malta.

F'Għawdex, minbarra t-tabib psikjatra, hemm dan l-istaff:

- 2 nurses

- 1 social work assistant fuq bażi part-time

- 3 health assistants fuq bażi part-time

Id-Detox Centre hu bħal kull dipartiment ieħor ġewwa l-Isptar San Luqa u għalhekk għandu s-servizz ta' tobba 24 siegħa kuljum.

Minbarra dan, żewġ tobba, specjalizzati fil-qasam ta' l-abbuż mid-droga, qegħdin on call 24 siegħa kuljum għal kull problema li tista' tinqala' fid-Detox Centre, fil- Casualty, f'Santa Marija u fil-Ħabs, liema problemi jkollhom x'jaqsmu mad- droga.

F'Għawdex, kif diġa' għidt, hemm Konsulent Psikjatra li hu responsabbli mix-xogħol ta' kura għal persuni bi problema ta' droga.

DROGI

L-ONOR.

TONY NICHOLL staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Meta jinqabdu d-drogi mill-pulizija u l-Qorti tordna li dawn jiġu meqruda, jista' l-Ministru jgħid kif dan isir u taħt liema sorveljanza?

Kemm inqerdet droga matul l-1991 u matul l-ewwel ħames xhur ta' din is- sena - dejjem separatament u x'tip ta' droga kienet?

Qatt kien hemm diskrepanza bejn dak li ordnat il-Qorti biex jinqered u li fil-fatt jkun inqered għax jinstab li jkun hemm anqas fl-ammont minn meta l- persuna tkun tressqet il-Qorti sakemm tinqered id-droga?

ONOR.

LOUIS GALEA: Tlabt li t-tagħrif mitlub jinġabar biex nagħti risposta f'xi seduta oħra.

PARTIT KOMUNISTA SOVJETIKU

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru ta' l- Affarijiet Barranin: Wara li nfetħu għall-pubbliku l-bicca l-kbira ta' l- arkivji ta' l-ex Partit Komunista Sovjetiku, il-Gvern Malti beħsiebu jindaga biex jara jekk fl-imgħoddi dan il-Partit għaddhiex flus lil xi partiti politici Maltin kif għamel lil partiti politici fl-Ewropa?

ONOR.

GUIDO DE MARCO: Ir-risposta tingħata f'seduta oħra.

KAROZZI TAL-LINJA SKRAPPJATI

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: B'referenza għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 2469, jista' l-Ministru jweġibni kemm ġew skrappjati karozzi tal-linja mill-1987 'l hawn?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li mill-1987 'l hawn ġew skrappjati 25 karozza tal-linja.

TRASPORT PUBBLIKU - DESPATCHERS

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Meta l-Awtorita' tat-Trasport suppost li ħadet l-aspetti kollha tat-trasport f'idejha?

Kif ħalliet id-despatchers taħt ir- responsabilita' tal-pulizija?

Meta d-despatchers se jiġu f'idejn l-Awtorita' tat-Trasport?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku ma setgħetx tieħu taħt ir-responsabbilta' tagħha d-desptachers għax kien għad m'għandhiex l-amministrazzjoni meħtieġa biex tmexxi numru hekk kbira ta' impjegati.

L-Awtorita' se tibda tamministrahom f'dak li hu xogħol ta' kuljum b'seħħ mill-1 ta' Lulju li ġej u se jaqgħu taħt ir-responsabbilta' totali tagħha fl-1 ta' Settembru, 1992.

Matul dawn ix-xahrejn huma se jibqgħu jitħallsu mid-Dipartiment tal-Pulizija.

GROUP 4 2713.

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jaf li kumpanniji li fihom hemm flus il-poplu, banek, organizzazzjonijiet, u għaqdiet kummercjali li ġew imwaqqfa' minn flus il-poplu, qed jagħtu b'eluf kbar ta' liri xogħol ta' sigurta' lill-kumpannija Group 4 meta hemm numru ta' pulizija li lesti jagħmlu dan ix-xogħol basta jitħallsu extra tiegħu?

ONOR.

JOHN DALLI: Nissuġġerixxi lill-Onor.

Interpellant biex jagħmel id- domanda tiegħu lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomici.

BANEK: BANEK OF VALLETTA - GROUP 4

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Billi jidher li wara s-serqa kbira li allegatament tammonta għal Lm1,000,000 għad-dannu tal-Bank of Valletta qabel l-elezzjoni minn ħallelin armati, il-mexxejja tal-Bank reġgħu ma pprovdrewx pulizija armati meta waslu l-flus nhar il- Ħamis 20 ta' April li nsertqu minn ġo l-ajruport il-qadim minn nies armati wkoll, jaħseb il-Ministru li għandu jagħmel inkjesta ħalli jara kienx hemm efficjenza biżżejjed mill-BOV?

Jaf il-Ministru li jumejn qabel is-serqa msemmija waslu Malta ammont ta' valueables fuq ajruplan ieħor u dawn ġew mgħassa sewwa min nies armati ta' l-SAG?

Jaħseb il-Ministru li mil-lum 'il quddiem il-Banek, li wara kollox flushom huma tal-poplu, għandhom jipprovdu sigurta' b'nies armati u mħarrġa sewwa?

Jaħseb il-Ministru li mhux sewwa li nies tal-Grupp 4 jiġu fdati fuq xogħol hekk importanti meta mhumiex armati?

X'verifiki dwar l-integrita' isiru/saru mill-Banek qabel iqabbdu kumpanniji privati għal xogħol ta' sigurta'?

ONOR.

JOHN DALLI: Nissuġġerixxi li l-Onor.

Interpellant jagħmel id- domanda tiegħu lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomici.