MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 410 Il-Ġimgħa, 27 ta' Ottubru, 2000 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 410

Il-Ġimgħa, 27 ta' Ottubru, 2000

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-6.09 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

Il-Ġimgħa, 27 ta' Ottubru, 2000

WERREJ MINUTI 336

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 336

TQEGĦID TA' KARTI 341

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR L-AWTORITA' GĦAS-SAĦĦA U S-SIGURTA' FUQ

IL-POST TAX-XOGĦOL (KUMITAT)

OCCUPATIONAL HEALTH AND SAFETY AUTHORITY BILL (COMMITTEE STAGE) 341

AĠĠORNAMENT 371

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 377

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru 409 li saret fis-27 ta' Ottubru, 2000 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

PBS - PROGRAMM "VIVA MALTA"

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Joseph Cuschieri) staqsa lill- Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jgħid kemm se titħallas persuna li isimha qiegħed jintbagħat separatament għall-programm "Viva Malta" fuq l-istazzjon tal-PBS li qiegħed jittella' mill-MIC?

Jista' jgħid kemm-il sensiela se ssir?

ONOR.

JOE BORG (Ministru għall-Affarijiet Barranin): Mr Speaker, il- persuna msemmija ma' titħallasx mill-Malta/EU information centre u dan iċ- ċentru lanqas ma joħroġ flus għall-produzzjoni ta' dan il-programm.

S'issa hemm sensiela waħda ppjanata.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Mizzi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' l-Ministru jgħidilna kemm se titħallas din il- persuna?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE BORG: Il-MIC huwa responsabbli għalih l-isteering and action committee.

Imma peress li dan il-programm huma mtella' mill-PBS, għandi nissoponi li l-ħlas lil din il-persuna jsir mill-PBS.

F'dak il-każ il- ministru responsabbli huwa l-ministru ta' l-edukazzjoni.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Imma jien kif nista' nistaqsi lill-ministru ta' l- edukazzjoni meta qiegħed imsiefer!

Mhux sew li nagħmlu l-interpellanzi u nibqgħu bla tweġiba.

(Interruzzjonijiet) MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT (Kap ta' l-Oppożizzjoni): Jista' l-Ministru jgħidilna eżattament fiex jikkonsistu r-responsabbiltajiet tiegħu vis-a-vis l-MIC?

Għax din issa qiegħda tintervjeni fix-xandir u anke qed tidher kitba fil- gazzetti.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE BORG: Ir-responsabbilta' tal-ministeru ta' l-affarijiet barranin tikkonsisti biss fil-fatt li fil-budget jiġi allokat ammont ta' flus li huwa ddedikat lill-MIC, li għandu l-bord tiegħu.

Barra minn hekk, il-MIC jagħmel rapporti lill-MEUSAC u kull meta ċ- ċentru jkollu bżonn xi informazzjoni, tingħatalu mill-MEUSAC.

Jien la nitlob u lanqas għandi dritt nitlob informazzjoni mill-MIC għax m'hijiex responsabbilta' tiegħi imma hija responsabbli minnha l-MEUSAC.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Bir-rispett kollu, il-Ministru huwa responsabbli għall-voti li għandu taħt il-ministeru tiegħu.

Ma naħsibx li qed jagħti risposta tajba meta qed joqgħod jgħid li hemm mjaw mjaw 'l hemm u mjaw mjaw 'l hawn biex jgħatti r-responsabbiltajiet tiegħu!

Jekk il-voti jinsabu taħt il-ministeru ta' l-affarijiet barranin, kif jiġi l-Ministru u jgħidilna li mhux hu se jirrispondi fuq l-MIC imma l-mjaw mjaw!

Min hu responsabbli tal-mjaw mjaw hawnhekk, jista' jgħidilna, jekk jogħġbu?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE BORG: Forsi wuwu mhux mjaw mjaw!

(Interruzzjonijiet) Jekk irridu nieħdu l-affarijiet bis-serjeta' neħduhom imma jekk irridu noqogħdu nidħqu, nidħqu aħna wkoll!

(Interruzzjonijiet) L-ewwel jiġi bil-mjaw mjaw u mbagħad jitlob point of order!

MR SPEAKER: On a point of order, il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Il-Ministru għadu kemm qalilna li mhux hu responsabbli tal-MIC.

Kif jista' jkun ladarba l-vot qiegħed taħtu?

Qalilna hemm il- MEUSAC, mjaw, mjaw!

(Interruzzjonijiet) Jista' jgħidilna jekk huwiex responsabbli jew le?

Jekk il-vot jaqa' taħtu, hu jrid jirrispondu quddiem dan il-parlament u ħadd aktar.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE BORG: Jien m'iniex responsabbli għall-operat tal-MIC għax dak jirrispondi għalih il-MEUSAC, dak li l-Kap ta' l-Oppożizzjoni qed isejjaħlu mjaw mjaw.

Jekk hemm xi diffikulta' dwar il-flus, peress li dawn jaqgħu taħti, issir id-domanda u jekk ma jkollix l-informazzjoni f'idejja nieħu ħsieb inġib l- informazzjoni dwar kif ikunu ntefqu, pero' ma nistax nindaħal lill-MEUSAC dwar l-operat tagħhom.

Hawnhekk il-mistoqsija kienet dwar x'intefaq u jiena rrispondejt li l-MIC ma nefqet xejn f'dak li għandu x'jaqsam mal-ħlas ta' din il-persuna li ħadet sehem f'dan il-programm, għas-sempliċi raġuni li din tqabdet mill-PBS u allura jekk se titħallas, se titħallas mill-PBS.

Jiġifieri f'dak ir-rigward ma nistax nipprovdi l-informazzjoni għax il-PBS ma jaqax taħt idejja.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Jista' jekk jogħġbu l-Ministru jgħidilna jekk il-MIC taħdimx b'budget u jekk dan il-budget jiġix approvat minnu?

Għax inutli jgħidilna li jiġi approvat mill-MEUSAC, għax il-MEUSAC ma jirrispondix quddiem dan il-parlament imma hu jirrispondi quddiem dan il-parlament.

U l- mistoqsija toħroġ minnufih mar-risposta tiegħu.

Il-budget tal-MIC jgħaddi minn quddiemu?

Hu japprovah?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE BORG: Il-MEUSAC għandha vot li jaqa' taħt il-ministeru ta' l- affarijiet barranin u jiġi approvat anke mill-parlament.

Il-MIC jagħmel il- budget jew business plan għal sena partikolari, jirraporta lill-MEUSAC u jiena bħala chairman - u mhux fil-vesti ta' ministru - inkun naf x'ikun fih dan il-budget.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Jiġifieri jekk qed nifhem sew il-Ministru qed jgħid li hu responsabbli għall-vot imma m'huwiex responsabbli għall-budget tal- MIC, ħalli nkunu ċari.

Il-Ministru għadu kemm qal li bħala chairman tal- MEUSAC japprovah, mjaw mjaw!

(Interruzzjonijiet) Imma skużi, xi ħadd irid jirrispondi quddiem dan il-parlament għall-vot tal-MIC.

U ċertament hija din il-mistoqsija tiegħi.

Il-Ministru, qua ministru, jarah il- budget tal-MIC?

Japprovah?

Lest li jiddefendih quddiem dan il-parlament?

Imbagħad id-domanda supplimentari l-oħra hija din: Veru jew mhux veru li f'dawn l-aħħar xahrejn reġa' sar restructuring tal-budget tal-MIC u li ċerti voti ta' kif kienu se jonfqu l-affarijiet biddluhom minn fuq personal emoluments u waddbuhom fuq affarijiet ta' propaganda?

Jaf bihom il- Ministru dawn l-affarijiet?

Japprovahom?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE BORG: L-ewwelnett il-vot li huwa allokat għall-MIC jaqa' fir- responsabbilta' tiegħi u nirrispondi jien fil-parlament.

Dment li l- information centre ma jeċċedix dak il-vot, allura l-programm dwar kif se jintefqu dawk il-flus il-MIC jirrapporta dwarhom lill-MEUSAC u l-MEUSAC jiddeċiedu jekk il-programm ta' kif se jintefqu dawk il-flus huwiex tajjeb jew le.

Jiġifieri dak il-programm li ġie rrapportat lill-MEUSAC jiddeċiedu dwaru l-core group tal-MEUSAC.

Ċertament li f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-operat ta' l-information centre huwa l-core group li huwa responsabbli.

Dwar il-mistoqsija supplimentari ma nafx ngħidlek, pero' kieku kellha ssir xi ħaġa għandi nifhem li l-MIC jirrapporta lill-MEUSAC.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Il-Ministru ma jafx biha bħala ministru jew bħala chairman tal-MEUSAC?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE BORG: La bħala ministru u lanqas bħala chairman għax safejn naf jien għadha ma ġietx quddiem il-MEUSAC.

Jien mhux qed ngħid li ma sarx hekk imma li m'għandi ebda idea li sar hekk, fil-każ bħala chairman tal- MEUSAC nindaga u jekk hemm l-idea li jsir hekk, nitlob lill-head tal-MIC biex jirrapporta lill-MEUSAC.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Bir-rispett kollu, jekk il-Ministru ma jafx biha allura ma saritx.

(Interruzzjonijiet) Jiġifieri l-Ministru qed jgħidilna li m'hemmx dan it-trasferiment min-naħa għall-oħra tal-budget, hux veru?

Ma jistax ikun li tkun chairman tal-MEUSAC u ma tkunx tafhom dawn l- affarijiet!

Jekk ma jafx biha, allura ma ġratx għax biex tiġri trid tkun approvatha minnu.

Jista' jekk jogħġbu, jew bħala ministru jew bħala chairman tal-MEUSAC, jgħidilna eżattament il-prijoritajiet tan-nefqa tal-MIC kif saru fil-budget attwali tiegħu li ma nbidilx f'dawn l-aħħar xahrejn?

Il-Ministru qalilna li sakemm nibqgħu fil-vot allokat m'hijiex problema.

Jien naħseb li hi problema għax jekk hemm nefqa li hi extra u żejda, meta m'hemmx bżonnha, xorta hija problema fiċ-ċirkostanzi finanzjarji tal-pajjiż.

Imma l- Ministru qed jgħidilna li sakemm jibqa' fl-allokazzjoni mhux problema.

Jista' jekk jogħġbu jgħidilna kif intlaħqu l-prijoritajiet fin-nefqa tal- budget tal-MIC?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE BORG: Ovvjament fil-bidu tas-sena l-MIC għamel il-pjan ta' l- operat tiegħu, li fih kellek il-programm ta' l-inizjattivi kollha ta' informazzjoni li kellu jagħmel matul is-sena.

Kien hemm ukoll inkluż il- pjan għall-ħlas tas-salarji ta' l-impjegati kollha tal-MIC.

Issa mill- informazzjoni li għandi qiegħed jaġixxi within the vote għal dawk li huma salarji u għal dak li huwa programm ta' ħidma għal din is-sena.

Jekk jirriżulta li bħala salarji jonfoq inqas milli fil-fatt ġew riservati għas- salarji - m'iniex qed ngħid li dan huwa l-każ - għax forsi jkunu daħlu nies iżjed tard milli kien previst fil-bidu tas-sena, f'dak il-każ jifdal xi possibbilta' ta' savings u jista' jiġi awtorizzat li jużahom għal programm ta' informazzjoni.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, il-mistoqsija tiegħi ma kenitx jekk jistax imma jekk ġratx.

Il-Ministru għadu kif qal li ken hemm allokazzjoni għal personal emoluments li ma ntużatx kollha matul is-sena u mbagħad f'daqqa waħda fetħu jdejhom u ta' l-RTK kollha daħħluhom fil-MIC - ibda mill-editur ta' "il-ĠENS" - imma xorta sabu li għandhom tranche ta' personal emoluments li qiegħda tperper, u minflok faddluhom dawk il-flus nefquhom f'pubbliċita'.

Il-Ministru jista' jispjegalna dwarha din il-ħaġa?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE BORG: L-ewwelnett safejn niftakar ma ġewx recruited in-nies kollha previsti fil-bidu tas-sena għax kienet ħarġet call for applications għal research officers u oħra għal media officers.

Għal research officers kien hemm nies over and above dawk li kien hemm bżonn u allura ġie recruited in-numru kollu li kien previst, filwaqt li għal media officers kien hemm over and above pero' ma kellhomx il-kwalifiki li kienu kkonsidrati biżżejjed biex jieħdu dak l-impjieg, u allura ġew recruited inqas.

B'hekk f'dak li hu ammont ta' flus dedikat għall-emoluments, il-MIC se jkun nefaq inqas minn dak li ġie vvotat.

Pero' f'dak li għandu x'jaqsam ma' informazzjoni s'issa għadu within the original budget, jiġifieri ma nefaqx iżjed minn dak li kien ġie allokat fil-bidu tas-sena.

Pero' hemm dawn il-flus li huma savings, ħa nsejħulhom hekk, u f'każ li l-MIC se jkollu bżonn iżjed, jista' jiġi awtorizzat biex jużahom għall-informazzjoni jew inkella jiġu carried forward għas-sena d-dieħla, dejjem jekk ikun hemm l-approvazzjoni tal-ministru tal-finanzi.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Jista' jekk jogħġbu l-Ministru jikkjarifika jekk hux veru li t-travel expenses tal-MIC qed jiġu allokati fuq ministeri differenti?

Per eżempju, jekk ikun hemm sezzjoni għall-agrikoltura, il- crowd kollha tal-MIC li titla' Brussels minflok tħallashom mill-vot tagħha, twaddabhom fuq l-agrikoltura.

Veru jew mhux veru din il-ħaġa?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE BORG: Bir-rispett kollu, naħseb li l-Kap ta' l-Oppożizzjoni għandu xi ftit tal-konfużjoni.

Normalment jekk tmur delegazzjoni tal-MIC fi Brussels jew ma jmur ħadd jew imur wieħed - normalment imur il-kap jew xi ħadd mill-uffiċjali - u l-ispejjeż għall-ivvjaġġjar jitnaqqsu mill-vot li hemm iddedikat għall-MIC.

Għar-rigward tal-MEUSAC, meta kienu jitilgħu core group members fi Brussels għal waqt l-iscreening, dawn kienu jaqgħu taħt il-vot tal-ministeru ta' l-affarijiet barranin.

Meta kienu jitilgħu special interest members għall-iscreening sessions fi Brussels, u kien jitla' per eżempju special interest member mill-agrikoltura jew special interest member mill-ambjent, f'dak il-każ l-ispejjeż kienu jitħallsu mil- line ministry.

Qabel kienu jitilgħu fiżikament minħabba l-iscreening, imma issa n-negozjati qegħin isiru biss by exchange of correspondence.

Jiġifieri aħna nippreparaw in-negotiating position, ngħadduha lil Brussels, il-kummissjoni fi Brussels tiċċirkolaha fost il-Member States, dawn jagħmlu l-pożizzjoni tagħhom u mbagħad tiġi fformulata l-common position ta' l-EU u dik tiġi kkomunikata lilna.

S'issa saret hekk għax ma kienx hemm lok ta' chapters li fuqhom bdew in- negozjati fiżikament fuq transition periods u special arrangements li qed nitolbu.

Probabbilment dawk se jibdew issa għall-bidu tas-sena d-dieħla u hemmhekk naraw il-possibbilta' li jitilgħu fiżikament in-nies.

Pero' probabbilment tinżamm l-istess sistema, fis-sens li jekk jitilgħu nies mill- foregin office jew inkella li huma l-core group members tal-MEUSAC, jitħallsu mill-vot tagħna u jekk jitilgħu mil-line ministries jitħallsu mill-vot tal-line ministries.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: U min jiddeċiedi min se jitla', il-MIC, il-MEUSAC, il-ministeru għall-affarijiet barranin jew il-line ministry konċernat?

Għax ħafna nies qed jgħidu li l-MIC tiddeċiedi!

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE BORG: Il-MIC m'għandhiex say f'dan kollu.

Normalment jitla' il-kap tagħha waħdu jew xi ħadd ieħor biex ikun f'pożizzjoni li jirrapporta x'ġara, altrimenti d-deċiżjoni finali ta' min jifforma n-negotiating group jeħodha l-MEUSAC, approvata wkoll mill-cabinet committee.

Il-line ministry tagħżel l-individwi partikolari li għandhom jitilgħu, pero' jekk il-il-line ministry tagħżel persuna li l-MEUSAC jew in-negotiating team iħossu li m'hijiex persuna adatta, jista' jitlob lill-ministeru konċernat għal sostituzzjoni.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Vella, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

GEORGE VELLA: Mr Speaker, filwaqt li l-Ministru qed jitkellem fuq il-MIC, jista' jgħidilna jekk huwiex kuntent bil-mod kif dan qed jopera?

Għax dan l-aħħar kien hawn persuna li mexxiet information centre ġewwa Sweden, tip ta' uffiċċju simili għall-MIC, u l-mod kif din spjegat l- imparzjalita' ta' l-informazzjoni żgur li m'hijiex l-istess bħalma hawn hawn Malta.

Jista' l-Ministru jgħidilna għaliex il-MIC spiċċa ċentru ta' propaganda pro-EU membership u mhux qiegħed ixerred informazzjoni fuq l-EU?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOE BORG: Din hija dikjarazzjoni gratwita magħmula mill-kollega tiegħi.

Jien naħseb li l-MIC qed jagħti informazzjoni oġġettiva.

Mill- feedback li għandu l-MEUSAC minn korpi kostitwiti li l-MIC jiltaqa' magħhom - bħaċ-chamber of commerce, l-FOI, il-GRTU, il-UHM, il-GWU - jidher li dawn il-korpi huma sodisfatti bl-informazzjoni li jagħti l-MIC - anke saħansitra għamlu programmi ta' tagħrif lil dawn il-korpi u lil dawn l- unions - u l-informazzjoni li waslitilna hi li dawn mhumiex qed jagħtu xi biased information imma qegħdin jagħtu l-fatti - meta jkun hemm mistoqsijiet dwar x'inhuma l-aspetti negattivi jirrisponduhom ukoll - u allura bl-edba mod ma naqbel ma' dak li qed jgħid l-Onor.

Vella, li l-MIC qed tagħti xi informazzjoni li hija biased.

Jista' jkun li din qed tingħad fuq livell personali, bħalma jien żgur li l-kap ta' l-information centre ta' l-Isvezja u n-nies li kienu jaħdmu magħha kienu fuq livell personali favur, pero' iridu joqogħdu attenti li meta jiġu biex jagħtu l-informazzjoni jagħtuha b'mod oġġettiv u fattwali.

MR SPEAKER: L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Sur President, l-information centre qiegħed first and foremost għall-informazzjoni tal-pubbliku.

Jien kuntent li kif qed jgħid il-Ministru l-constituted bodies huma sodisfatti, pero' jista' jgħidilna jekk kemm-il darba l-MIC, li qiegħed f'xenarju fejn għandek poplu li għad irid jiddeċiedi fuq deċiżjoni li għad trid tiġi aktar 'il quddiem, ħareġx xi ħaġa biex jinforma lill-poplu dwar il-ftehim li sar dan l-aħħar bejn l-EU u l-Iżvizzera?

U jekk ma sarx dan, għaliex ma sarx meta din hija informazzjoni li tinteressa prattikament nofs il-popolazzjoni tagħna.

MR SPEAKER: Il-Minstru.

ONOR.

JOE BORG: It-terms of reference tal-MIC huma biex iċ-ċentru jpprovdi informazzjoni dwar il-pros and cons ta' l-isħubija ta' Malta fl- Unjoni Ewropea u mhux li jikkonsidra alternattivi oħra.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsija issa għadda.

Ngħaddu għal Tqegħid ta' Karti.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

LAWRENCE GONZI (Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar l-għadd u l-grad ta' impjegati fir-residenza St Vincent de Paule, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

20533; u

f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni qiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Tagħrif dwar sejħiet għal applikazzjonijiet għal postijiet akkademiċi fl-Universita' ta' Malta, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

Lista ta' mpjegati mhux akkademiċi fl-Universita' ta' Malta li jieħdu l-qualification allowance, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

Tagħrif dwar impjegati fl-Universita' ta' Malta li ħadu unpaid leave bejn l-1994 u l-2000, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Francis Zammit Dimech.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH (Ministru għall-Ambjent): Mr Speaker, f'isem il-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tabella li turi l-għadd ta' ċitazzjonijiet maħruġa mill-gwardjani lokali, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR L-AWTORITA' GĦAS-SAĦĦA U S-SIGURTA' FUQ IL-POST TAX- XOGĦOL

OCCUPATIONAL HEALTH AND SAFETY AUTHORITY BILL

L-ordni għal Kumitat ġie moqri.

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Michael Bonnici, President tal-Kumitati, jippresjedi

Klawsola 12 - Setgħa li jsiru regolamenti.

(Kont.)

Clause 12 - Power to make regulations.

(Cont.)

Ikompli mis-27 ta' Ottubru 2000.

THE CHAIRMAN: Konna qegħdin f'klawsola 12.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Karl Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Mr Chairman, irrid nirrimarka li meta wieħed jara klawsola 12 fid-dettall - din tagħti s-setgħa lill-ministru li jagħmel ċerti regolamenti - din tant hija vasta li kważi kważi ngħid li jew setgħet saret hi biss u l-kumplament tal-liġi ma saritx, jew inkella l- affarijiet l-oħra, li diġà rrimarkajna dwarhom minn din in-naħa, li jagħtu ċertu poter lill-ministru, setgħu ġew esklużi u jibqa' dan kif inhu.

Jien mhux qed nippretendi li ssir xi emenda partikolari.

Imma issa ħalli niġi għal mistoqsija partikolari li nixtieq nagħmel lill-ministru, li tirrigwarda paragrafu (g) ta' subklawsola (1) ta' klawsola 12, li tittratta dwar il-ħinijiet li ħaddiem jista' jkun meħtieġ li jaħdem.

Kif jaf kulħadd, il-gvern talab deroga lill-Unjoni Ewropea rigward il- council directive 93/104 li tesiġi li l-ħaddiema li jaħdmu fil-pajjiżi membri ta' l-Unjoni Ewropea ma jistgħux jaħdmu aktar minn a 48 hour week, inkluż l-overtime.

L-ewwelnett nixtieq nistaqsi lill-ministru jekk din id- deroga ġietx aċċettata.

Jekk ma ġietx aċċettata, kemm jaħseb li se jkun it- terminu ta' transizzjoni sakemm aħna nkunu nistgħu naderixxu u fil-fatt id- deroga taqa'?

Nistaqsih ukoll jekk hemmx il-ħsieb li d-deroga tibqa' hemmhekk għal dejjem.

Effettivament ma naħsibx li se jsir hekk.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Sur President, l-ewwelnett dwar il-kumment.

Is- sabiħa hi li meta jien oġġezzjonajt għax ġejt ikkritikat li sirt awtokratiku xi ħadd min-naħa ta' l-oppożizzjoni qalli li mhux veru li għamluli din il-kritika.

Imma issa qed nerġa' nismagħha.

L-ewwelnett aħna naqblu jew le li l-ministru jrid jagħmel ir-regolamenti?

Jew hawn xi ħadd li qed jipproponi li l-awtorità trid tagħmel ir-regolamenti?

Naqblu li l- ministru għandu jagħmel ir-regolamenti.

Irbatna lill-ministru li ma jistax joħroġ ir-regolamenti jekk qabel ma jkunx ħa l-parir mingħand l-awtorità.

Naqblu jew le li s-soltu l-liġijiet fl-aħħar ikollhom klawsola li tgħid li l-minisru għandu l-poter li jagħmel ir-regolamenti taħt din il-liġi?

Stajna għamilna hekk.

Kultant ngħid li hekk imissna għamilna għax kienet tgħaddi din il-klawsola fl-aħħar qisu qatt ma kien xejn.

Minflok ma għamilna hekk, għamilna klawsola u tajna parametri.

Issa veru wieħed jista' jgħid li mbagħad paragrafu (j) ta' subklawsola 12(1) jgħid:

"dwar kull ħaġa oħra li għandha x'taqsam mal-protezzjoni tas-saħħa u tas-sigurtà fuq il-postijiet tax-xogħol",

imma tajna parametri ġenerali.

Jiġifieri jien nargumenta bil-kontra.

Kif inhi llum, fil-kuntest tal-liġi dwar il-promozzjoni tas-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol, mingħajr l-awtorità, jien nista' nagħmel li rrid regolamenti, imma b'din il-liġi qed nagħmel parametri li prattikament jien insostni li jillimitawni.

Allura l-kumment bil-kontra jrid ikun, li b'dan li qed nagħmel qed innaqqas mill-poteri li għandi llum u mhux inżidhom.

Naħseb li konna oġġettivi throughout, ejja nkomplu nkunu oġġettivi u mhux nitilqugħha hekk.

Dan kien ukoll kumment min-naħa tiegħi.

Naċċetta li wara kollox qegħdin hawnhekk biex kultant ninku ftit lil xulxin ukoll.

Dwar il-punt fuq il-ħinijiet tal-ħaddiema, noqogħdu attenti li aħna mhux deroga tlabna imma perijodu ta' transizzjoni.

Jiġifieri hemm perijodu ta' żmien - jekk tagħtini ftit tal-ħin aktar 'il quddiem ngħidlek preċiż kemm - u mhux open-ended.

U dwar dan għad iridu jiġu ppubblikati regolamenti aktar fid-dettall biex wieħed ikun jaf x'inhi l-pożizzjoni.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Rita Law.

ONOR.

RITA LAW: Mr Chairman, xtaqt tweġiba fuq il-kwestjoni li qajjem l- Onor. Karl Chircop, rigward council directive 93/104, li tesiġi li l- ħaddiema li jaħdmu fil-pajjiżi membri ta' l-Unjoni Ewropea ma jistgħux jaħdmu aktar minn a 48 hour week, inkluż l-overtime tagħhom.

Naħseb li din se tinteressa ħafna lill-ħaddiema u lill-employers.

Issa nirriferi għal paragrafu (i) ta' subklawsola (1) ta' klawsola 12 li jgħid li l-ministru jista' jagħmel regolamenti:

"dwar id-dritt li ħaddiem jista' jirrifjuta xogħol jew li jagħmel xogħol partikolari, dwar iċ-ċirkostanzi u l-kondizzjonijiet li taħthom dan id-dritt hu eżerċitabbli."

Din ukoll hija issue li tinteressa ħafna lill-ħaddiema.

Nafu ħafna ħaddiema li jidħlu għal impjieg ġdid u wara li jkunu qalulhom li x-xogħol tagħhom, per eżempju, se jkun ta' handyman, imbagħad jagħtuhom xogħol ta' bajjad u jġegħluh jitla' f'għoli ta' xi tliet sulari.

U jekk forsi dan il-ħaddiem ma jkunx kapaċi jaħdem f'dak l-għoli - għax hawn min ma jaċċettax li jaħdem fl-għoli għaliex jistordi - malli dan ma jaċċettax li jagħmel dak ix-xogħol, jiġi mkeċċi.

Għalhekk din il-liġi kif se tipproteġi lill-ħaddiema li jkunu daħlu għal xogħol partikolari u mbagħad l- employer tagħhom iqabbadhom jagħmlu xogħol ieħor?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ħalli mmur lura fuq il-punt li qajjem l-Onor.

Karl Chircop, sempliċement għall-informazzjoni tal-Kamra.

Il-perijodu ta' transizzjoni huwa ta' erba' snin.

Fuq il-punt li qed tqajjem l-Onor.

Rita Law, nerġa' ngħid li noqogħdu attenti għax din il-liġi ma tittrattax kondizzjonijiet ta' xogħol imma tittratta aspetti li għandhom x'jaqsmu ma' saħħa u sigurtà fuq il-post tax- xogħol.

Eżempju li jaqa' taħt paragrafu (i), jiġifieri "dwar id-dritt li ħaddiem jista' jirrifjuta xogħol jew li jagħmel xogħol partikolari", huma r- regolamenti li jipproteġu lin-nisa tqal, li fil-fatt huma fis-seħħ.

Dawn jagħtu d-dritt lin-nisa tqal li jirrifjutaw li jagħmlu ċertu xogħol li jkun ta' periklu għalihom waqt it-tqala tagħhom.

Eżempju ieħor huma r-regolamenti li jipproteġu d-drittijiet ta' ħaddiema żgħażagħ li huma taħt l-età, li wkoll huma applikabbli llum, però din is- sena aġġornajniehom.

Anke hemm hemm id-dritt li ħaddiem jirrifjuta xi xogħol partikolari.

U jekk ħaddiem jirrifjuta x-xogħol li jkun perikoluż għas-saħħa, per eżempju, ta' mara tqila, l-employer ma jistax jitterminalha l-impjieg jew jieħu passi dixxiplinarji fil-konfront tagħha minħabba dik is- sitwazzjoni partikolari.

Naturalment dejjem fil-kuntest tal-liġi dwar is- saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol u mhux fil-kuntest tal-liġi li tirregola l-kondizzjonijiet tax-xogħol għax dak huwa qasam ieħor li wieħed ukoll irid jidħol fih, imma mhux f'din il-liġi.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, ħalli nerġa' mmur fuq il-punt li qajjem il-kelliem tan-naħa tagħna fuq is-servizzi soċjali.

Nifhem li l- ministru jrid joħroġ ir-regolamenti li għandhom x'jaqsmu ma' din il-liġi, imma jien nemmen li hawnhekk qed inħallu vacuum, u dan qed jidher ukoll f'liġijiet oħra ta' l-istess tip.

L-inizjattiva biex joriġina regolament fuq min hi incumbent, għand l-awtorità jew għand il-ministru?

Issa veru li f'subklawsola (2) ta' klawsola 11 qed ngħidu li:

"L-awtorità għandha, sew fuq inizjattiva tagħha stess kif ukoll fuq talba tal-Ministru, tagħti parir lill-ministru fuq kull ħaġa ...".

Jiġifieri hemmhekk l-awtorità tista' toriġina parir fuq kollox, imma ma jfissirx li l-inizjattiva għal regolament toħroġ minnha, tista' imma mhux bilfors.

Taħt subklawsola (4) ta' klawsola 11 il-ministru għandu jitlob il- parir ta' l-awtorità.

Jiġifieri l-ministru qabel ma joħroġ regolament irid imur għand l-awtorità.

Agreed, imma xorta tibqa' l-mistoqsija: Min għandu l-inizjattiva ta' regolament?

Strettament kif inhi miktuba huwa l-ministru, hux hekk?

Imma l-liġi lanqas qed tgħid hekk.

Il-liġi qed tgħid li l- ministru jista' jagħmel regolamenti, jiġifieri r-responsabbiltà biex joħroġ regolament hija fuq il-ministru.

Ġeneralment f'liġijiet bħal dawn fl-Ewropa - ħalli nuża l-kelma Ewropa - jingħad x'inhija l-proċedura li biha twassal biex isir regolament, iżda hawnhekk mhux qed issir.

Nistgħu naqgħu between two stools, fejn il- ministru jgħid li hu m'għandux parir fuq materja "X" u allura ma jeħux l- inizjattiva, u min-naħa l-oħra l-awtorità tgħid li hi m'għandhiex talba għall-parir mingħand il-ministru, u dik il-ħaġa tibqa' ġġammjata.

Mhux bilfors li jiġri hekk imma jista' jiġri hekk.

Naħseb li għandu jkun hemm proċedura aktar preċiża u jissemma espliċitament li l-awtorità għandha responsabbiltà wkoll li tibda l-proċedura għal regolamenti.

Naħseb li dan ma jingħadx hawnhekk.

Dan hu l-punt tiegħi.

Jiġifieri l-mod proċedurali kif regolament jiġi triggered amministrattivament u poltikament ma joħroġx ċar minn hawnhekk.

Hawn vacuum ta' kif tiġi implimentata ħaġa bħal din, li qed tirriżulta wkoll f'ċerti liġijiet oħra fejn jitwaqqfu awtoritajiet bħal dawn.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Sur President, naħseb li m'aħna qed nivvintaw xejn ġdid għax qed insegwu proċedura u prattika kostanti.

Pero' kif inħares lejha jien, klawsola 12 tagħmel dikjarazzjoni ċara li l-ministru għandu s- setgħa li joħroġ ir-regolamenti.

Din qiegħda ċara u naħseb li hekk għandu jkun.

Anke bħala policy, il-ministru jrid joħroġ ir-regolamenti.

Ma ninsewx li wara dan kollu hemm il-proċedura parlamentari li legal notice titqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra biex ikun hemm l-opportunità li l-membri jikkontestaw dawk ir-regolamenti.

Jiġifieri fuq dik aħna agreed u ma rridux inbiddlu dik il-proċedura.

Mela l-ministru għandu s-setgħa.

Li hawn differenti hu li hawnhekk lill-ministru qed nitfgħulu obbligu li ma jeżistix f'diversi liġijiet oħra, li qabel ma joħroġ dawk ir-regolamenti hu obbligat li jmur għand l-awtorità għall-parir.

(Interruzzjonijiet) Jien mhux qed ngħid li f'din biss imma fil-maġġoranza tal-każi mhux hekk.

Allura qed ngħidu li l-ministru għandu jmur għand l-awtorita'.

Però l-punt li qed iqajjem il-Kap ta' l-Oppożizzjoni huwa jekk l-awtorità għandhiex il-fakultà li hi stess, on it's own initiative, tirrikkmanda lill- ministru, mingħajr ma l-ministru jkun talabha l-parir, li jsiru xi regolamenti fuq xi aspett partikolari.

U r-risposta hija: Iva.

Klawsola 11 tagħti l-fakultà lill-awtorità li hi stess tagħmel ir- rakkmandazzjonijiet lill-ministru, li mbagħad finalment irid jieħu d- deċiżjoni jippubblikahomx jew le.

Fl-opinjoni tiegħi bħala proċedura hija ċara daqs il-kristall.

Il-ministru obbligat li jieħu l-parir mingħand l- awtorità.

Fil-fatt il-ministru huwa obbligat aktar minn hekk għax jekk naraw subklawsola (5) ta' klawsola 11 insibu li l-ministru jista' jirċievi parir li ma jkunx ġej mill-awtorità imma mingħand ħaddieħor - jista' jkun xi korp kostitwit, jista' jkun il-kunsill Malti għall-iżvilupp ekonomiku, jista' jkun xi ħadd li tkellem hawnhekk f'aġġornament u qajjem punt importanti li l-ministru jidhirlu li huwa validu - u f'dak il-każ il- ministru jrid jgħaddi dak il-parir lill-awtorità, li tevalwah u tagħtih lura r-rakkmandazzjoni tiegħu.

Jiġifieri hawnhekk hawn makkinarju interessanti li jien ma niddejjaqx li kieku kellu jiġu kkopjat anke f'oqsma oħrajn.

Il-punt huwa li din hija awtorità li tinkludi wkoll l-imsieħba soċjali u allura kollox idur madwar il-kunċett li kull darba qed tisforza l- konsultazzjoni li tgħaddi għand l-aworità li fiha hemm ir-rappreżentanti ta' l-imsieħba soċjali.

Allura fuq dan ma jidhirlix li hemm xi grey areas.

Il-proċedura hija sempliċi għax il-ministru dejjem għandu s-setgħa f'idejh, però l-inizjattiva tista' toriġina minn tliet inħawi, cioe' mill- ministru nnifsu, mill-awtorità nnifisha u, kif inhi miktuba, jien ngħid li anke minn persuni terzi.

Jiġifieri skond subklawsola (5) ta' klawsola 11 - veru morna lura għal klawsola oħra, imma ma ġara xejn - anke terza persuna tista' tikteb lill-ministru u tixpruna, tistimola u tixgħel is-switch tal- proċedura.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Biex inkunu qbilna fuq dan il-punt jien se nagħmel pass lura fuq klawsola 11.

Irridu nifhmu li subklawsola (2) ta' klawsola 11 li tgħid li:

"L-awtorità għandha, sew fuq inizjattiva tagħha stess kif ukoll fuq talba tal-Ministru, tagħti parir lill-Ministru ...",

anke hemmhekk il-parir jista' jkun ifisser li tagħmel mudell ta' regolament bħala parir li tibagħtu lill-ministru.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Biex nikkonferma doppjament li hekk hu, ngħidlek li fil-kuntest tal-liġi ta' l-1994, mhux l-ewwel darba li ġara hekk bil- kummissjoni għall-promozzjoni tas-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax- xogħol, jiġifieri li l-inizjattiva titwieled direttament mill-kummissjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Imma mbagħad tibqa' fl-arja!

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Imbagħad dejjem il-ministru jrid jieħu d- deċiżjoni.

Imma naħseb li l-mistoqsija li qed tagħmel int hija: L- awtorità on it's own initiative tista' tagħmel rakkmandazzjoni lill- ministru biex jagħmel sett ta' regolamenti?

U r-risposta hija b'mod inekwivoku: Iva.

ONOR.

ALFRED SANT: Mela jekk qed nikkonfermaw dan taħt subklawsola (2) ta' klawsola 11, naħseb li l-punt huwa clear.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Sur President, nirriferi għal paragrafu (f) ta' klawsola 12 li tgħid li l-ministru jista' jagħmel regolamenti:

"dwar in-notifika, ir-rapport u l-investigazzjoni ta' imwiet, mard, korriment jew inċidenti oħra fil-post tax-xogħol."

Meta qed ngħidu "mard" qed nifhmu mard in ġenerali, jew inkella mard li huwa konness max-xogħol jew ġej min-natura tax-xogħol?

Jekk nifhmu l- falliment mix-xogħol kaġun ta' mard normali, dik hija xi ħaġa differenti assolutament.

Jiġifieri x'qegħdin nifhmu eżatt meta hawnhekk qed ngħidu "mard"?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Hawnhekk bażikament qed ngħidu li l-ministru jista' jagħmel regolamenti fuq dawn l-oqsma, mingħajr ma nidħlu wisq fid- dettall.

Hawnhekk qed ngħidu kategorija, that's all, imbagħad 'il quddiem jistgħu jsiru regolamenti dwar il-proċedura.

F'dan il-każ qed nitkellmu pjuttost fuq proċedura dwar in-notifika.

Dan il-punt huwa importanti għall-ġbir ta' l-istatistika.

Iż-żewġ naħat tal-Kamra lmentajna, bir-raġun, li naħsbu li m'għandniex stampa preċiża tar-realtà ta' l-inċidenti, korrimenti jew mard b'riżultat tal-korrimenti fuq il-post tax-xogħol.

Jien naħseb li hekk hu.

Waħda mill-affarijiet l-aktar importanti biex ikollna stampa reali hija li jkollna proċedura ħafna aktar irifnuta milli għandna llum dwar in- notifika, jiġifieri r-rappurtaġġ lill-awtorità ta' dan it-tip ta' mard, korriment jew inċidenti oħra.

Allura paragrafu (f) qed jgħid li l-ministru jista' joħroġ regolamenti li jispjegaw preċiż il-proċedura kif għandna tkun.

Naħseb li l-mistoqsija li qed jagħmel l-Onor.

Vella tkun imwieġba f'dawk ir-regolamenti.

Il-kriterju kostanti throughout din il-liġi huwa l- affarijiet li għandhom x'jaqsmu mas-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax- xogħol u mhux affarijiet li m'humiex relatati ma' dan il-qasam.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Le, ma nistgħux ngħidu li mhumiex relatati.

Mhux se nidħol f'dan id-dettall imma ma nistgħux ngħidu li mhux relatati għax ħafna drabi ma tkunx taf jekk humiex relatati jew le.

Din hi l-kwestjoni kollha.

Meta qed ngħidu "mard", ma mhumiex qed nitkellmu biss fuq mard li huwa ċertifikat li hu relatat max-xogħol partikolari li qed jagħmel l-individwu, imma anke fuq assenza mix-xogħol minħabba influwenza, per eżempju.

Jien naħseb li hija xi ħaġa importanti anke għall-skop ta' statistika.

Qed nitkellem fl-ambitu ġenerali ta' mard.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Law.

ONOR.

RITA LAW: Sur President, jista' jkun li aktar kmieni forsi ma spjegajtx ruħi sew u għalhekk se nerġa' mmur għal paragrafu (i) li jitkellem dwar id-dritt li ħaddiem jista' jirrifjuta xogħol jew li jagħmel xogħol partikolari li jkun qabbdu l-employer tiegħu.

Jekk jiġri hekk, jista' l-ministru jgħid kif l-awtorità se tipproteġi lil dan il-ħaddiem?

X'azzjoni se tieħu vis-a-vis din il-problema meta ħaddiem jidħol għal impjieg partikolari u mbagħad iġegħluh jagħmel xi xogħol ieħor?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nerġa' ngħid li kemm jista' jkun noqogħdu mal- klawsoli għax jista' jkun li nkunu qed ngħaġġlu u nkunu qed nidħlu fi klawsoli oħrajn li nsibuhom 'il quddiem fil-liġi.

Għall-mument f'din il- klawsola qed ngħidu li jistgħu jsiru regolamenti fuq dawn l-affarijiet, u jista' jkollok regolament li jistabilixxi li f'ċerti ċirkostanzi ħaddiem jista' jirrifjuta milli jagħmel ċertu xogħol.

Dawk iċ-ċirkostanzi huma stabiliti f'regolamenti li għad iridu jiġu ppubblikati.

Aktar kmieni jien tajt eżempju ta' regolamenti li mhux biss huma ppubblikati imma diġà huma in vigore.

Ir-regolament li jipproteġi mara tqila li tkun qiegħda taħdem mhux biss huwa ppubblikat imma huwa applikabbli.

Jiġifieri taħt ir- regolamenti li jeżistu llum, jekk mara tqila tiġi sfurzata li tagħmel ċertu xogħol u tirrifjuta minħabba saħħitha, is-sid ma jistax ikeċċiha.

Illum hija protetta b'dak ir-regolament u mbagħad jidħol il-makkinarju l-ieħor.

Din hija l-klawsola li qiegħda tgħid li l-ministru jista' jagħmel regolamenti fuq dawn l-affarijiet, però mhux qed ngħidu x'inhuma d-dettalji ta' dawn ir-regolamenti.

Kulma qed ngħidu hawnhekk huwa li jistgħu jsiru regolamenti fuq dawn l-affarijiet, dan biss.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Filwaqt li f'subklawsola (1) ta' klawsola 12 qegħdin ngħidu li l-ministru għandu s-setgħa li jagħmel regolamenti dwar dawn l- affarijiet li hawn imniżżlin hawnhekk, imbagħad f'subklawsola (2) qegħdin nagħmlu xi eċċezzjonijiet bażikament.

Jien li nsib daqsxejn inkwetanti huwa paragrafu (b) ta' subklawsola (2).

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Minsitru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Onor. Chircop, bl-emendi oriġinali dan il- paragrafu (b) huwa mħassar.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l- emenda għal klawsola 12, kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "S" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 12 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 12, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 13 – Personalità ġuridika u rappreżentanza.

Clause 13 - Legal personality and representation.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Chairman, klawsola 13 ma tantx għandi xi ngħid fuqha, fis-sens li din hija standard fil-liġijiet kollha.

Hawnhekk qed nagħtu personalità ġuridika lill-awtorita', li oriġinarjament mingħajrha ma tistax topera.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Sur President jien naqbel mal-kunċett, però din qed nara li hija wiesgħa wisq għaliex tgħid li:

"L-awtorità tista' tinnomina wieħed jew aktar mill-membri tagħha, jew wieħed jew aktar mill-uffiċjali jew impjegati tagħha ..."

Jiġifieri tibqa nieżla way down u mhux il-membri ta' l-awtorità biss.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Irid ikun hemm a board resolution għal dak l- iskop.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Imma hawnhekk miftuħa kompletament u kważi kważi tibqa nieżla sal-bidillu!

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Però kollha hekk isiru, ikollok board resolution fejn l-awtorità tiddelega l-poter.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi klawsola 13.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 13 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 14 – Disposizzjonijiet rigward il-proċeduri ta' l-Awtorità.

Clause 14 - Provisions with respect to proceedings of the Authority.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Chairman, anke din hija pjuttost kwestjoni ta' proċedura, quorum, etc. Din il-klawsola hija wkoll meħuda minn liġijiet oħrajn, u anke hawn m'għandix kummenti ta' sustanza x'nagħmel.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Karl Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Peress li subklawsola (2) ta' klawsola 14 tgħid li:

"Nofs l-għadd tal-membri li f'dak iż-żmien ikunu jifformaw l-awtorità jkun quorum",

u n-numru jkun farradi, ngħidu aħna disgħa, kemm qegħdin neħduha li jridu jkun il-quorum, erbgħa jew ħamsa?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Iridu jkunu ħamsa.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi klawsola 14.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 14 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 15 – Ħatra ta' uffiċjali.

Clause 15 - Appointment of officers.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Sur President, issa dħalna għal Taqsima IV u din biex nifhmuha sew irridu norbtuha mal-liġi ta' l-1994 għax fuqha hija mibnija.

Fil-fatt klawsola 15, li titkellem fuq il-ħatra ta' l-uffiċjali, hija meħuda kważi word for word mill-Att VII ta' l-1994, b'xi differenzi, irfinaturi żgħar li wkoll kienu saru mill-espert li kien ġie mill-ILO.

Però essenzjalment titkellem fuq kif jinħatru l-uffiċjali, li l-uffiċjali għandhom ikollhom xi forma ta' identification meta bħala uffiċjali maħtura ta' l-awtorità, imorru jagħmlu inspection, għaliex naturalment persuna għandha dritt titlob biex tara li dak l-uffiċjal għandu mezz ta' identifikazzjoni li veru jawtorizzah li jagħmel dik l-inspection.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Law.

ONOR.

RITA LAW: Peress li nafu bix-xogħol vast li se jkollhom dawn l- ispetturi u nafu li se jkun hemm bżonn numru sostanzjali minnhom, jista' l- ministru jgħid x'passi ttieħdu sabiex jitħarrġu nies biex ikunu inspectors?

Għaliex jien naħseb li persuna li tingħata dan l-inkarigu jrid ikollha ċertu taħriġ li jieħu ż-żmien.

Nixtieq issa nagħmel mistoqsija rigward il- protezzjoni għal dawn l-ispetturi.

Preżentement aħna nafu x'inhu jiġri fil-każ tal-gwardjani tal-kunsilli lokali.

Dawn kultant isibu ruħhom f'diffikultajiet għax ikun hemm min jeħodha kontra tagħhom meta jkunu qed iwettqu dmirijiethom.

Issa kif se jkunu protetti dawn l-ispetturi u uffiċjali li se jkollhom dan l-inkarigu?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Naħseb li din il-mistoqsija weġibtha diġà għax kienet saret meta konna qed nagħmlu xi klawsola oħra.

L-ispetturi li hemm bħalissa intbagħtu jieħdu t-taħriġ.

Ma ninsewx li kien beda kors ta' diploma fl-università li huwa proprju ffokat fuq dan il-qasam.

Ċertament li sar ħafna xogħol fil-passat.

Imma l-aktar importanti huwa li meta għamilna l-konferenza hawn Malta li għaliha attendew ministri oħrajn responsabbli għall-politika soċjali, tkellimna ma' l-espert ta' l-ILO - u jien personalment tkellimt ma' l-assistent għad-direttur ġenerali ta' l- organizzazzjoni dinjija tax-xogħol - dwar sħubija bejn il-Gvern Malti u l- ILO għall-korsijiet ta' taħriġ speċjalizzati li jistgħu jsiru Malta.

Jiġifieri nistgħu nġibu esperti hawn Malta u jista' jkun li aħna nibagħtu lil dawn l-ispetturi biex jitħarrġu barra.

Meta kien hawn iċ-chairperson tal-British safety council f'Mejju li għadda tkellimna magħhom biex naraw il-possibbiltà li huma jibagħtu l-esperti tagħhom hawn Malta biex jagħtu lectures jew inkella aħna nibagħtu l-ispetturi barra għal korsijiet ta' taħriġ.

Jiġifieri hawnhekk għad fadal ħafna xogħol xi jsir, imma l- intenzjoni tagħna hija li nagħtu t-taħriġ massimu possibbli biex il-persuni involuti jkollhom il-background tekniku neċessarju.

Dwar il-protezzjoni ta' dawn l-istess ħaddiema, naturalment huma għandhom responsabbiltà mhux żgħira fl-implimentazzjoni mhux ta' din il-liġi biss imma anke ta' l-Att ta' l-1994 għall-Promozzjoni tas-Saħħa u s-Sigurtà fuq ix-Xogħol.

Waħda mir-responsabbiltajiet tagħna llum, anke jekk għadha m'għaddietx din il-liġi, hija li lill-ispetturi tagħna nagħtuhom it-taħriġ neċessarju biex huma stess ikunu l-ewwel nies konxji tal-perikli li jistgħu jiffaċċjaw.

Però fil-klawsoli li jmiss se naraw li uffiċjal jista' jitlob anke l-protezzjoni tal-pulizija.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Law.

ONOR.

RITA LAW: Punt żgħir ieħor fuq l-istess suġġett.

Xi kemm għandna spetturi ppreparati għal dan l-inkarigu?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Bħalissa għandna 12-il spettur.

Jekk nimxu bil- benchmark internazzjonali li tawna mill-organizzazzjoni dinjija tax-xogħol, ifisser li jrid ikollna spettur wieħed għal 7,000 ħaddiem.

Dan huwa benchmark li jista' jfisser u jista' ma jfisser xejn.

Id-darba l-oħra xi ħadd għamel punt rilevanti ħafna li mhux bilfors irridu nqabblu ma' pajjiżi li għandhom territorju mifrux u industrija ta' ċertu tip, għaliex Malta għandha territorju żgħir b'ċirkostanzi differenti.

Jiġifieri l-benchmark aktar qiegħed hemm bħala indikazzjoni - ma neħduhx bħala vanġelu - u kieku kellna nieħdu dik l-indikazzjoni, ifisser li aħna rridu nitilgħu għal 20 spettur.

Issa noqogħdu attenti għaliex spettur huwa qisu l-general practitioner, jiġifieri jkun il-jack of all trades imma master of none, fis-sens li int kapaċi jkollok bżonn konsulenti esperti f'oqsma partikolari.

Aħna mhux qed nippretendu li dawn l-ispetturi jkunu esperti fil-kimika, esperti fil- kostruzzjoni u f'ħafna affarijiet.

Le, imma jrid ikollhom dak il- background u taħriġ tekniku li jindunaw malli jkun hemm xi ħaġa li tista' tikkawża periklu.

Mingħajr ma ħadd jindikalhom, huma stess ixommu li hemm id-diffikultà, imbagħad allura jiskatta l-proċess kollu biex jidħlu l- esperti ħalli jaraw jekk hux veru jew le hemm dak il-periklu.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Għandi diffikultà rigward id-dipartiment ta' l- impjiegi u relazzjonijiet industrijali għaliex dan id-dipartiment fih innfisu diġà jinkorpora ċertu ammont ta' spetturi, mingħalija hemm xi tmienja.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: It-tnax li hemm huma mpjegati tal-unit tal-health and safety fi ħdan id-dipartiment tax-xogħol u relazzjonijiet industrijali, il-labour office l-antik.

Però, biex ikollkom stampa sħiħa, hemm unit ieħor li jaqa' taħt is-saħħa li huwa wkoll a health and safety unit.

Dan huwa occupational health unit - as distinguished from health promotion unit - fi ħdan id-dipartiment tas-saħħa, li dak ukoll irid jiċċaqlaq minn hemm u jiġi nkorporat hawnhekk biex ikollok post ċentrali ta' l-expertise.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi klawsola 15.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 15 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 16 – Setgħat ta' l-uffiċjali.

Clause 16 - Powers of officers.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Klawsola 16 tispjega s-setgħat ta' l-uffiċjali u hawnhekk għandna t-tweġiba għall-punt li qajmet l-Onor.

Rita Law ftit tal- ħin ilu.

Hawnhekk mhux biss qed insemmu s-setgħat li għandu l-uffiċjal imma anke ċerti drittijiet li hu għandu biex jipproteġi lilu nnifsu fl- eżekuzzjoni tad-dmirijiet tiegħu.

Il-biċċa l-kbira tal-klawsola hija meħuda mill-Att VII ta' l-1994, jiġifieri dawn huma poteri li diġà jeżistu f'idejn l-ispetturi li hemm illum bis-saħħa ta' l-Att VII ta' l-1994.

Issa għandi żewġ emendi li safejn naf jien m'humiex ta' sustanza.

L- ewwel emenda li se naqra hija parti mis-sett oriġinali li qassamt lill- kollegi ta' l-oppożizzjoni:

"T" Fis-subklawsola (1) tal-klawsola 16:-

(a) minflok il-paragrafu (b) għandu jidħol dan li ġej:-

b) li jitlob l-għajnuna ta' membru tal-korp tal-pulizija fl- esekuzzjoni tad-dmirijiet ta' l-uffiċjal;"; u

(b) fit-test Ingliż tal-paragrafu (e), minflok il-kliem "or evidence" għandhom jidħlu l-kliem "or as evidence", u minnufih wara l-kliem "post tax-xogħol" għandhom jidħlu l-kliem ", jew ta' xi ksur allegat ta' dan l-Att jew ta' xi regolamenti magħmulin bis-saħħa tiegħu".

"T" In subclause (1) of clause 16:-

(a) for paragraph (b) there shall be substituted the following:-

"(b) to request the assistance of a member of the police force in the execution of the officer's duties;"; and

(b) in paragraph (e), for the words "or evidence" there shall be substituted the words "or as evidence", and immediately after the words "or disease" there shall be added the words ", or of any alleged violation of this Act or of any regulations made thereunder".

Ħalli nispjega għaliex saret din l-emenda.

Kif inhi miktuba qiegħda li uffiċjal ikollu s-setgħat li ġejjin, fosthom:

"li jkun assisstit minn membru tal-pulizija fl-eżekuzzjoni tad- dmirijiet tiegħu".

Din tista' tinftiehem li bilfors, dejjem irid ikollu l-pulizija miegħu, mentri mhux hekk, imma meta hu jidhirlu li hemm bżonn jista' jitlob li jkun assisstit.

Allura issa l-wording ta' l-emenda jgħid hekk:

"li jitlob l-għajnuna ta' membru tal-korp tal-pulizija fl-eżekuzzjoni tad-dmirijiet ta' l-uffiċjal."

Issa sadanittant wasalli suġġeriment mit-tekniċi biex nagħmlu emenda żgħira f'subparagrafu (iii) ta' paragrafu (i) li jgħid:

"ċertifikat iffirmat minn tabib rigward is-saħħa fuq il-post tax- xogħol ta' xi ħaddiem jew klassi ta' ħaddiema, liema ċertifikat għandu jiġi mogħti lit-tabib ta' l-awtorità."

Is-suġġeriment ta' Dr. Mark Gauci huwa li flok il-kliem "lit-tabib" għandhom jidħlu l-kliem "lil tabib".

Donnha hija emenda fit-test Malti biss.

Jekk tippermettuli ħalli nara t-test Ingliż.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Jien naħseb li dik tista' tiġi taqra hekk:

"liema ċertifikat għandu jiġi mogħti lil espert tas-saħħa."

THECHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: It-test Ingliż huwa tajjeb jgħid hekk:

"A certificate signed by a medical practitioner relating to the occupational health of any worker or any class of workers, which shall be presented to a medical officer of the authority."

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Imma safejn segwejt jien m'hemm imkien fil-liġi xi ħadd li huwa designated bħala medical officer of the authority.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Imma l-awtorità tista' timpjega n-nies magħha.

ONOR.

GEORGE VELLA: Imma jekk issa hawnhekk f'daqqa waħda se nivvintaw "medical officer of the authority", irridu niddefinixxu wkoll issa xi grad se jkollu jew x'se jkun ir-rwol tiegħu dan.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Għalfejn?

ONOR.

GEORGE VELLA: Kif għalfejn!

Nerġa' ngħid dak li għedt l-aħħar darba jien.

Mela l-awtorità tista' taqbad tabib kwalunkwe u tappuntah!

Dan irid ikollu ċertu standing, ċerti kwalifiki.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ippermettuli ftit, hawnhekk x'qegħdin ngħidu?

Bħal kull awtorità oħra, l-awtorita' jrid ikollha d-dritt li timpjega n- nies magħha u dan tista' tagħmlu b'żewġ metodi.

Infatti dawn huma klawsoli li nsibuhom aktar 'il quddiem.

L-awtorità trid tistieden lill-impjegati li jeżistu diġà biex jiġu assorbiti ma' l-awtorita' nnifisha.

Jiġifieri jista' jkun hemm it- trasferiment ta' mpjegati li jeżistu diġà fid-dipartiment għal ma' l- awtorità.

Dak l-ewwel pass.

Però mbagħad, anke in vista ta' responsabbiltajiet ħafna akbar li se jkunu qed jingħataw lill-awtorità, as against dak li hemm illum, l-awtorità indubjament se jkollha bżonn timpjega aktar nies.

L-awtorità se jkollha bżonn ħafna affarijiet oħrajn, fosthom post minn fejn topera, li jkun attrezzat sew se jkollha bżonn nies li huma kapaċi jistimolaw l-informazzjoni u dawn l-affarijiet kollha.

Jiġifieri l-awtorità se jkollha ukoll il-poter li timpjega.

Naturalment wieħed mill-uffiċjali li l-awtorità jkollha timpjega huwa tabib.

Issa aħna qed ngħidu li dan kollu jrid isir b'estimi li se jkollhom jgħaddu mill-proċess ta' l-approvazzjoni, jiġifieri l-proċess ta' l- accountability hemm qiegħed.

Imma ma nistgħux lill-awtorita' ngħidulha li ma tistax timpjega n-nies, għax inkella nkunu qegħdin inżommuha mill- flessibilità li għandha bżonn biex topera.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Jien naħseb li biex insolvu din il-problema rridu mmorru lura għal klawsola 8, li tiddeskrivi l-kompożizzjoni tal-bord ta' l- awtorità.

Hemmhekk il-ministru se jinnomina espert li jkun responsabbli għas-saħħa u espert responsabbli għall-affarijiet ekonomiċi.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Imma dawk esperti u mhux neċessarjament impjegati.

Id-darba l-oħra konna qed nitkellmu fuq reġistru li fih ikunu reġistrati dawn l-esperti ħalli f'każ li l-awtorità jkollha bżonn ta' xi expertise partikolari tkun tista' tagħżel minn dan ir-reġistru.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Allura t-tobba jistgħu jkunu fuq dak ir-reġistru?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Naturalment, però ma jżomm xejn lill-awtoirtà milli timpjega full-timer magħha.

Illum id-dipartiment għandu s-servizzi kollha tal-gvern available.

Jekk ikollu bżonn parir ta' tabib tal-gvern għandu l-isptar kollu għad-dispożizzjoni tiegħu, għax huwa dipartiment tal- gvern.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Forsi nistgħu ngħidu "mogħti lit-tabib ta' l- awtorità", preferibbilment wieħed magħżul minn dawk il-listi.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Chairman, bagħtuli nota li fiha punt importanti ħafna li ma kienx għaddieli minn rasi.

L-idea li ċertifikat mediku jingħata lil tabib, f'dan il-każ impjegat ta' l-awtorità, hija biex tiġi ggarantita l-konfidenzjalità.

Dan il-kunċett diġà jidher fl-Att ta' l- 1994.

Jiġifieri f'dan il-każ iċ-ċertifikat tal-mard mhux qed jingħata lil kwalunkwe impjegat ta' l-awtorità imma qed jingħata minn professjonist lil professjonist.

Veru li huwa mpjegat ta' l-awtorità, imma l-aspett tal- kunfidenzjalità f'dak il-livell qed jinżamm bejn tabib u tabib.

Dan il- kunċett huwa meħud kompletament mill-liġi ta' l-1994.

Mela ħalli nerġa' naqraha:

"ċertifikat iffirmat minn tabib rigward is-saħħa fuq il-post tax- xogħol ta' xi ħaddiem jew klassi ta' ħaddiema, liema ċertifikat għandu jiġi mogħti lit-tabib ta' l-awtorita'."

Naħseb li tista' tibqa' kif inhi.

Fil-każ nagħmluha "lil tabib" minflok "lit-tabib".

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Allura wieħed ma jistax jgħid:

"mgħoddi lill-awtorità permezz ta' tabib innominat mill-awtorità"?

Jiġifieri jiġi mgħoddi through a medical person biex tinżamm il- konfidenzjalità.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Naħseb li rridu naraw dan ix-xenarju fejn għandek tabib ta' l-awtorità, impjegat ta' l-awtorità, li jirċievi ċertifikat konfidenzjali u allura marbut bis-sigriet professjonali.

Dak it-tabib, peress li huwa impjegat ta' l-awtorità, jista' jistimola azzjoni interna ta' spettorat mill-awtorità, mingħajr ma jikxef id-dettalji konfidenzjali taċ-ċertifikat.

Dan hu l-iskop ta' dan is-subparagrafu.

ONOR.

GEORGE VELLA: Allura trid tiġi "lil tabib" u mhux "lit-tabib".

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mela nista' nipproponi emenda verbali f'dan is- sens.

Il-verżjoni Ingliża qiegħda tajba "to a medical officer."

THE CHAIRMAN: Iktar rimarki?

L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Mr Chairman, paragrafu (k) ta' subklawsola (1) ta' klawsola 16 jgħid: "għall-għanijiet tal-prosekuzzjoni ta' xi reat taħt dan l-Att, jew għall- għanijiet ta' xi appell quddiem il-bord ta' l-appelli kontra xi ordni ta' uffiċjal, li jikxef fil-qorti jew fil-bord ta' l-appelli dawk ir-riżultati jew informazzjoni li jkunu ġew riċevuti jew miġbura waqt il-kors ta' l- investigazzjonijiet."

Qed neħduha b'mod ġenerali, pero' hawnhekk qed nifhem ukoll li tapplika l- prudenza rigward il-konfidenzjalità ta' l-informazzjoni medika, li neħodha li tinkludi wkoll ċ-ċertifikati mediċi?

Hemmhekk tibqa' l-konfidenzjalità?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Iva, dak jibqa' konfidenzjali.

U jidhirli li fi klawsola li diġà għaddejna hemm il-garanzija tal-konfidenzjalità.

Il-punt huwa li bilfors trid tibqa' konfidenzjali għax koperta bis-sigriet professjonali.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Imma inti taf li fil-qrati ħafna drabi t-tobba jiġu ssikkati daqsxejn waħda mhux ħażin minkejja s-sigriet professjonali.

U f'dan il-każ, id-diċitura li tgħid "għall-għanijiet ta' prosekuzzjoni ta' xi reat" tiġi kkwotata li l-informazzjoni trid tinkixef għax qiegħda koperta bil-liġi.

Ikun aħjar jekk nissalvagwardawha b'xi mod, forsi billi nżidu l-espressjoni "dejjem b'rispett lejn il-konfidenzjalità ta' informazzjoni ta' natura medika".

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Irridu noqogħdu attenti li hawnhekk qegħdin nitkellmu dwar setgħat ta' l-uffiċjali.

Bħala uffiċjal, jekk tidħollu informazzjoni li jkun ġabarha b'riżultat ta' investigazzjoni, huwa obbligat li jgħaddiha, imma ċertifikat mediku, kif għedna f'subparagrafu (iii) tal- paragrafu (i), ma jgħaddihx għand l-uffiċjal li qed jinvestiga imma jgħaddih lit-tabib ta' l-awtorità li jkun marbut bis-sigriet professjonali.

Allura jkun dak it-tabib se mai li jgħaddi l-informazzjoni minima neċessarja lill-ispettur biex l-ispettur ikun jista' jagħmel l- investigazzjoni.

Però t-tabib ma jikxifx id-dettalji personali tal- persuna.

Fi kliem ieħor jista' jkun hemm impjegat ta' fabbrika li jmur għand tabib għax marad, u x'aktarx il-marda tkun ġejja minn xi periklu fuq il-post tax-xogħol.

It-tabib ta' l-individwu jagħmel ċertifikat mediku u dak l-individwu jieħdu għand it-tabib ta' l-awtorità.

B'dawn id-dettalji f'idejh, it-tabib iqabbad uffiċjal ta' l-awtorità biex imur f'dik il- fabbrika jinvestiga għal dawn it-tip ta' affarijiet mingħajr ma jkun bl- ebda mod obbligat li jikxef il-persuna.

Paragrafu (k) qed jitkellem fuq il-mument fejn l-uffiċjal li għamel l- investigazzjoni, mhux it-tabib li jkun irċeva ċ-ċertifikat, jitla' quddiem qorti u jgħid li hu kellu rapport li hemmhekk kien hemm dawn it-tip ta' konsegwenzi.

Huwa jgħid li mar jinvestiga u sab li kien hemm ksur tal-liġi .

Dan huwa x-xenarju.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Naħseb li l-ministru jaf iktar minni li dan mhux sempliċi daqshekk, imbagħad fil-qrati!

F'kawża li taf tammonta għal eluf kbar ta' liri bħala compensation jew addirittura għeluq ta' fabbrika, naħseb li min ikun qed iressaq każ żgur li mhux se jieqaf fuq dak li jgħid l-uffiċjal, imma jar li jiġu mgħajta nies li jkunu wasslu l-informazzjoni lill-uffiċjal.

Iktar u iktar meta jkollok nuqqas ta' qbil bejn dak li jkun qal it-tabib privat u t-tabib tal-kumpannija.

Jien dan qed ngħidu mill- esperjenza.

Minkejja kollox, il-qrati ġieli jissikkawk biex tagħti ċerta informazzjoni u trid tiġġieled biex iżżomm ċerta konfidenzjalità.

Jien ngħid li hawnhekk għandna nagħmlu xi ħaġa, dejjem b'rispett lejn il- konfidenzjalità ta' informazzjoni medika, safejn hu possibbli, anke biex għallinqas jitniżżel on record x'inhu l-ħsieb tal-leġislatur.

Kien hemm żmien meta l-assoċjazzjoni medika kienet qed taħseb bis-serjetà biex lanqas jitniżżel in-natura tal-mard fuq iċ-ċertifikati tal-mard.

Kien hemm anke movimenti fl-Ewropa meta kienu qed jgħidu li ċ-ċertifikati tal- mard għandhom sempliċement jgħidu li wieħed huwa marid u mhux toqgħod tinforma x'għandu u x'ma għandux.

Il-kollegi tobba jafu bħali li ħafna drabi anke nniżżlu ħaġa flok oħra biex ma nikxfux lil dak li jkun għax iċ- ċertifikat jiġri fid-dipartiment kollu.

Jien qed ngħid li l- konfidenzjalità ta' ċerta informazzjoni tista' tasal għand it-tabib ta' l- awtorità, u allura hemmhekk se tibqa' għaddejja l-konfidenzjalità, però fil- qrati ħafna drabi jkun hemm issikkar biex tiġi żvelata ċerta informazzjoni li tkun ġiet riċevuta b'mod konfidenzjali, imma forsi tkun importanti għall- prosekuzzjoni jew inkella għad-difiża.

Avukat ikollu bżonn ċerta informazzjoni biex jagħmel il-każ tiegħu iktar tajjeb u allura tabib jiġi ssikkat.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jien nifhem li tiġi ssikkat u naħseb li f'ċertu sens ngħidlek li huwa inevitabbli, però anke jekk kien hemm każi ta' ssikkar, dan il-prinċipju, safejn naf jien, dejjem ġie sostnut mill-qrati tagħna għax huwa prinċipju kardinali.

Il-konfidenzjalità ta' tabib ma' tabib għandha tibqa' protteta bis-sigriet professjonali.

Fil-fatt in-nota li għadu kemm bagħatli l-espert tgħid li sal-lum il-proċedura dejjem kienet li meta jidħol xi lment ta' dan it-tip, hemm formola apposta li l-ħaddiem, li jkun weġġa' jew li għandu xi marda eċċ., jiġi mitlub li jiffirma formola li biha jawtorizzah li jikxef d-dettalji li qed jagħtih.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Din bħalma nagħmlu aħna meta nirċievu mingħand insurances ta' barra biex nagħtuhom informazzjoni dwar nies li qegħdin jieħdu ċerti pensjonijiet.

Filwaqt li dawn jitolbuna din l-informazzjoni fuq il-pazjent, jibagħtulna l-awtorizzazzjoni ta' l-individwu biex aħna nkunu nistgħu nagħtuhom din l-informazzjoni.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Di hija l-policy li ġiet ipprattikata sal-lum, anke jekk mhux imniżżla fil-liġi ta' l-1994, u ninsisti li tibqa' tiġi pprattikata.

U hemm klawsola li diġà għamilnieha fejn hemm il-garanzija tal-konfidenzjalità.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Mr Chairman, jien tinkwetani wkoll subklawsola (2) ta' klawsola 16 li tgħid hekk:

"Uffiċjal ma għandux jidħol f'xi post tax-xogħol li f'dak iż-żmien ikun qed jintuża bħala abitazzjoni mingħajr il-kunsens ta' min jokkupah, jew sakemm dak l-uffiċjal ma jkunx akkompanjat minn uffiċjal tal-pulizija li ma jkunx taħt ir-rank ta' spettur."

Hawn Malta għandna ħafna minn dawk li jissejħu family-run businesses jew businesses ta' natura żgħira ħafna.

Biżżejjed naraw kif joperaw il- furnara, li ħafna minnhom ikollhom il-forn mad-dar tagħhom stess.

Hawn ukoll il-farms fejn irabbu l-annimali u r-raħħala jkunu joqogħdu fuq l- istess premises u anke jħaddmu xi nies magħhom.

Hemm diversi ħwienet oħra żgħar bħal stationeries, eċċ li joperaw minn kamra li tkun adjoining l- istess residenza tagħhom.

Barra minn hekk għandna ċerti fabbriki stabiliti u kbar li joperaw billi jagħmlu farming-out ta' parti miċ-chain ta' xogħol li tkun involuta fil-manifattura tal-prodott tagħhom.

F'din is-subklawsola qegħdin ngħidu li l-uffiċjali ta' l-awtorità ma jistgħux jidħlu jiċċekkjaw ad hoc għand min ikun qed jimpjega lil dawn in-nies, li ħafna minnhom lanqas ikunu unionised.

Jista' jagħti lok li jkun hemm dan il-loophole.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Le, m'hemmx loophole.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Qed nitkellem f'sens ta' periklu, biex kemm jista' jkun nagħlquha.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Fhimtek, imma m'hemmx loophole.

Jekk taqra sew x'tgħid din is-subklawsola ssib li tgħid hekk:

"Uffiċjal ma għandux jidħol f'xi post tax-xogħol li f'dak iż-żmien ikun qed jintuża bħala abitazzjoni mingħajr il-kunsens ta' min jokkupah."

Kieku tieqaf hawn ngħidlek għandek raġun, però tkompli tgħid hekk:

"jew sakemm dak l-uffiċjal ma jkunx akkompanjat minn uffiċjal tal- pulizija li ma jkunx taħt ir-rank ta' spettur."

Għaliex?

Meta qed titkellem fuq private property, f'dan il-każ użata bħala abitazzjoni, illum il-pulizija lanqas għandu dritt jaqbad u jidħol f'dar ta' xi ħadd jekk ma jkollux warrant iffirmat mill-ispettur.

Biex jidħol jagħmel search f'dar ta' xi ħadd, pulizija għandu bżonn warrant iffirmat minn spettur; u daqstant ieħor uffiċjal tas-saħħa u sigurtà fuq il-post tax- xogħol, jekk dak il-post tax-xogħol inzerta f'dak il-mument qed jintuża bħala abitazzjoni.

In that case ikollu bżonn il-warrant ta' l-ispettur, imma m'aħniex qed ngħidu li ma tistax issir.

Li jrid isir huwa li l- uffiċjal imur għand l-ispettur, jagħtih il-warant u jkun jista' jidħol.

ONOR.

KARL CHIIRCOP: Xorta naħseb li tista' ssir b'mod li nagħmlu iktar enfasi fuq din id-differenza.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Għax int jista' jkollok il-kunsens.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Imma forsi tista' tiġi hekk:

"Uffiċjal m'għandux jidħol f'xi post tax-xogħol, li fl-istess ħin ikun qed jintuża bħala abitazzjoni, mingħajr il-kunsens ta' min jokkupah ....."

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ma ninsewx li l-protection of private property huwa dritt kostituzzjonali,

ONOR.

KARL CHIRCOP: Imma xorta nħossha daqsxejn vaga.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Qiegħda fil-liġi tas-sanità bl-istess mod.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Law.

ONOR.

RITA LAW: Mr Chairman, nafu li dawn l-uffiċjali se jkollhom ħafna setgħat, allura huwa faċli li jkun hemm lok għal ċertu abbuż.

X'jiġri jekk dawn l-uffiċjali jinqabdu jagħmlu xi forma ta' korruzzjoni jew xi ħaġa li biha jkunu qegħdin jiksru l-liġi?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Hemm klawsola iktar 'il quddiem li tistabilixxi li dawn l-uffiċjali huma kkonsidrati bħala public officers, allura jekk jinqabdu jagħmlu hekk mhux biss jeħlu l-piena normali ta' xi ħadd li jkun qed jabbuża mill-pożizzjoni tiegħu, imma l-piena hija aggravata iżjed għax huma jokkkupaw pożizzjoni ta' uffiċjali pubbliċi.

Apparti minn hekk, biex inkunu tajna rimedju, qed ngħidu wkoll li hemm proċedura ta' appell.

Għalhekk uffiċjal li jħoss li ma jaqbilx ikun jista' jappella mid- deċiżjoni.

Hemm ukoll proċedura li biha qed nagħtu l-fakultà lill-ħaddiem jew lill-employer li jekk irid jista' anke jappella minn deċiżjoni li jkun ħa l-ispettur.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Law.

ONOR.

RITA LAW: F'paragrafu (f) ta' subklawsola (1) ta' klawsola 16 jingħad li uffiċjal ta' l-awtorità għandu s-setgħa li jieħu kampjuni għall- eżami ta' kull ħaġa, sustanza jew materjal li jinstab f'xi post tax-xogħol, u li jiżgura li dawn il-kampjuni jinżammu biex jintużaw bħala prova f'xi proċeduri li jittieħdu skond dan l-Att.

Hawnhekk qegħdin naraw li din l- awtortà se jkollha bżonn xi strongroom fejn tista' taqfel dawn il-kampjuni u tassigura li ma jinsterqux.

Għalhekk nistaqsi jekk din l-awtorità hijiex se tkun attrezzata għal dan il-għan.

Barra minn hekk, meta 'l quddiem naraw dawn il-każi sejrin quddiem il-qorti, il-biża' tiegħi hija waħda, kemm se tkun effiċjenti l-qorti biex tiddeċiedi dawn il-każi.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Dan huwa punt li forsi nittrattawh fil-klawsola li jmiss.

Jekk nagħlqu din il-klawsola u nibdew l-oħra se nittrattaw proprju dan il-punt.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Law.

ONOR.

RITA LAW: Però nixtieq insemmi punt ieħor dwar klawsola 16.

Il- paragrafu (g) jgħid li l-uffiċjal għandu s-setgħa:

"li jordna li ma jiċċaqlaq xejn f'xi post tax-xogħol għal xi perijodu li jista' jkun meħtieġ raġonevolment għall-għan ta' xi eżami, investigazzjoni jew spezzjoni ..."

Naħseb li ebda employer ma jieħu gost li jiġrilu inċident fil-fabbrika tiegħu.

Għalhekk nappella li l-investigazzjonijiet li jkollhom isiru għandhom isiru fl-iqsar żmien possibbli ħalli x-xogħol f'din il-fabbrika jkun jista' jkompli.

U hawnhekk nerġa' niġi għall-punt li kont qed nagħmel qabel, dwar il-ħtieġa li l-qorti tħaffef id-deċiżjonijiet tagħha.

Għax skond dan il-provvediment ma jrid jiċċaqlaq xejn minn fuq il-post tax- xogħol sakemm ttittieħed id-deċiżjoni mill-qorti.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Mr Chairman, rigward paragrafu (j), fejn jingħad "sustanza jew kimika li tiġi importata", nixtieq inqajjem l-istess diffikultà li qajjem il-Kap ta' l-Oppożizzjoni f'xi klawsola preċedenti tal- liġi.

Ma narax għalfejn m'għandhiex tidħol "importata jew manifatturata lokalment" jew tinqata' kompletament, kif għamilna qabel.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Chairman, għandu raġun l-Onor.

Chircop.

B'konsistenza ma' dak li għamilna fi klawsoli preċedenti, se nagħmel emenda verbali biex il-kelma "importata" fil-paragrafu (j) tiġi mħassra, u fil-verżjoni Ingliża nagħmlu l-istess.

Jiġifieri l-kelma "imported" tiġi deleted.

Mr Chairman, niġbed l-attenzjoni għall-verżjoni bil-Malti ta' l-istess paragrafu (j) li jibda "li jeħtieġ kull min iħaddem".

Din trid tinbidel u tiġi "li jeħtieġ lil kull min iħaddem".

ONOR.

KARL CHIRCOP: Naħseb li tista' tiġi aħjar jekk nagħmluha "li jeħtieġ minn kull min iħaddem" jew "jitlob minn kull min iħaddem".

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Sewwa, għandek raġun.

Għalhekk, Mr Chairman, nipproponi emenda verbali biex minflok "li jeħtieġ kull min iħaddem" tiġi "li jeħtieġ minn kull min iħaddem".

Dwar il-punt li qajmet l-Onor.

Rita Law dwar il-qorti, irridu nagħmlu distinzjoni.

Għandek sitwazzjonijiet fejn ikun ġara inċident u weġġa' xi ħadd, u għandek sitwazzjonijiet oħra fejn ma jkunx ġara inċident pero' jkun qed jirriżulta periklu.

L-uffiċjal għandu ċerti poteri li fejn ikun ġara inċident u jkun weġġa' xi ħadd, dan imur fuq il-post tax-xogħol u jgħidilhom biex ma jmissu xejn qabel ma jmur maġistrat jagħmel inkjesta.

Jiġifieri jista' jimblokka s-sitwazzjoni.

Mentri f'sitwazzjoni fejn ma jkun ġara ebda inċident però jirriżulta li xi ħadd qed jikser il-liġi u hemm il-periklu, hemmhekk l-uffiċjal jista' joħroġ ordnijiet.

Il-liġi qed taħseb – again qed nikopjaw ħafna mill-Att ta' l-1994 – biex f'ċerti ċirkostanzi l-uffiċjal ikollu poter li jagħti ordni u ma joqgħodx jistenna lill-qorti, imbagħad dik l-ordni tiġi segwita.

Imma jekk min iħaddem ikun jidhirlu li l-uffiċjal mhux qed ikun ġust għandu l-proċedura ta' l-appell stabilita bil-liġi.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Law.

ONOR.

RITA LAW: Ministru, jiena qed nitkellem fuq inċidenti fatali jew fejn xi ħadd ikun korra gravi.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Fhimtek, però dik hija xi ħaġa li m'hijiex taħt il-kontroll ta' din il-liġi.

Jiġifieri l-proċeduri tal-qorti u kemm il- qorti tgħaġġel biex tagħmel l-inkjesta u tasal għall-konklużjoni ta' x'danni hemm u x'danni ċivili għandu jkun hemm u x'għandu jitħallas, u min hu responsabbli, dik hija xi ħaġa li taqa' taħt il-liġijiet ċivili.

Din il- liġi ma tistax tidħol fil-kwestjoni ta' kumpens u danni ċivili li jistgħu jirriżultaw.

Dik proċedura tal-qorti.

Kollha kemm aħna nittamaw li l-proċeduri tal-qorti jitħaffu, speċjalment f'każi bħal dawn, ħalli jekk inhu possibbli bniedem mhux biss jieħu kumpens, imma min hu irresponsabbli u kriminalment negliġenti jiffaċċja l- konsegwenzi.

Però l-effettività tal-qorti hija xi ħaġa 'l hinn mill-ambitu ta' din il-liġi.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Law.

ONOR.

RITA LAW: Però meta qegħdin nitkellmu dwar inċidenti fatali l- qorti tordna li jingħalaq il-post tax-xogħol u sakemm ittella' lill-persuna l-qorti u jispiċċa l-proċess kollu tal-qorti, jilħaq jgħaddi ħafna żmien.

Sadanittant il-post tax-xogħol jibqa' magħluq u ċerti oġġetti jew makkinarju jitpoġġew fi strongroom biex jintużaw bħala prova fil-proċeduri tal-qorti, b'konsegwenzi ferm ħżiena għall-ħaddiema l-oħra li jistgħu jispiċċaw bla xogħol.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Fil-prattika naħseb li ma jiġrix hekk, però f'ċertu sens huwa inevitabbli.

Qegħdin nitkellmu fuq inċidenti fatali.

Anke li kieku m'hawnx din il-liġi, illum imur maġistrat fuq il-post tax- xogħol u jgħidlu biex jagħlaq il-post u qabel ma jmur l-espert u jkun ivverifikalu kollox ħadd ma jkun jista' jidħol hemm ġew.

Dak bilfors trid tagħmlu!

Jekk ma tagħmilx hekk tkun qed tipperikola li xi ħadd ibagħbaslek l-evidenza u min hu responsabbli jiżgiċċalek għax l-affarijiet ma tkunx għamilthom kif suppost.

Fid-dinja ma tistax iġġibha dejjem viċin il-likk.

Speċjalment f'każi fatali, naħseb li huwa importanti li l-qorti, il- maġistrat u anke l-uffiċjali jkollhom id-dritt li jordnaw li ma jintmiss xejn fuq il-post ta' l-inċident qabel ma jmorru l-esperti.

Kultant ikunu jridu jmorru esperti forensiċi biex jiċċekkjaw.

Huwa inevitabbli li post tax-xogħol ikollu jingħalaq għal perijodu ta' żmien sakemm issir l- inkjesta.

Il-verità hi li fil-prattika kulħadd iżomm kollox quddiem għajnejh u naħseb li meta kellna inċidenti bħal dawn ....

L-ikbar traġedja li kellna fejn il-pajjiż waqaf kienet it-traġedja tad-Drydocks.

Il-parti ta' fejn kien hemm il-vapur li sploda trid tagħlaqha sakemm issir l-ispezzjoni.

Dik inevitabbli, ma tistax taħrab minnha.

Ma jfissirx li t-tarzna kollha waqfet u waqfet għal xhur twal, imma kien hemm perijodu ta' żmien fejn kellha tingħalaq dik il-parti.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Law.

ONOR.

RITA LAW: Qed nifhem il-punt tiegħek, però tajjeb li naraw li r- ritmu tax-xogħol fil-qrati jiżdied ħalli jitħaffu l-kawżi għaliex nafu minn liema tbatijiet ikunu għaddejjin nies li jkunu weġġgħu fuq il-post tax- xogħol.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Carmelo Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Mr Chairman, paragrafu (ċ) jgħid:

"li jagħmel mistoqsijiet, waħdu jew fil-preżenza ta' xhieda...".

F'każ li l-uffiċjal ikun waħdu u jħoss il-ħtieġa li aħjar ikun recorded on tape dak li jkun qed jingħad bejnu u l-persuna l-oħra, per eżempju l-owner ta' fabbrika, se jkun permess li jintuża tape recorder?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Chairman, naħseb li teknikament iva, però noqogħdu attenti għax hawnhekk hawn il-poter li tagħmel mistoqsijiet imma m'hawnx l-obbligu li twieġeb.

Din qiegħda għall-iskop li jekk uffiċjal imur jagħmel il-mistoqsijiet, l-individwu ma jkunx jista' jgħidlu li m'għandux dritt ikellmu.

Il-liġi qiegħda tgħid li l-uffiċjal jista' jmur jistaqsi u jista' jagħmel l-investigazzjonijiet, però jekk l-individwu jagħżel li ma jweġibx għax ikun se jinkrimina ruħu, dak dritt li qatt ma nistgħu neħdulu lill-persuna.

Jien nankra dejjem mal-klawsola.

Il- klawsola qiegħda tgħid x'inhuma s-setgħat ta' l-uffiċjal, u hawn qed ngħidu li l-uffiċjal għandu setgħa li jagħmel mistoqsijiet.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Li wieħed għandu setgħa li jagħmel mistoqsijiet imma m'għandux dritt għal tweġiba, jien naraha daqsxejn stramba.

Inti qed issemmi dritt li joħroġ minn liġi oħra.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Aħna qed nikkonsidraw li nemendaw il-Kodiċi Kriminali biex nagħtu d-dritt lill-akkużat li jkun qed jiġi investigat mill- pulizija, biex waqt l-istadju ta' l-investigazzjoni - jiġifieri għadu lanqas tela' l-qorti dan - ikollu l-avukat tiegħu preżenti.

Illum jekk taqbad lil xi ħadd qed jisraq jew qbadtu qed joqtol quddiem għaxra min-nies u l-pulizija jeħdulu statement, dan jista' jgħidlek li ma jridx iwieġeb.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Għallinqas kif jirraġuna moħħi, dawn l-affarijiet narahom daqsxejn strambi.

Jien m'iniex avukat u nista' nifhem għalfejn idumu l-qrati.

Issa bl-ispjegazzjoni ta' l-Onor.

Gonzi, li hu stess huwa avukat, nifhem għalfejn idumu l-qrati.

Però ejja nagħtu l-kas li l-persuna li jkunu qed isirulu l-mistoqsijiet ma jkolu l-ebda problema li jwieġeb, jista' l-uffiċjal, meta jkun waħdu, jirrikordja dak li jkun se jingħad għar- raġunijiet tiegħu, li jistgħu jkunu diversi?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Minsitru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ippermettili ftit għax l-esperti qed jiġbduli l- attenzjoni għal paragrafu (e) ta' subklawsola (2) ta' klawsola 39 li jgħid:

"Kull persuna li, dwar xi ħaġa skond dan l-Att –

(e) bi ksur tal-liġi tirrifjuta jew tonqos milli twieġeb skond l-aħjar tagħrif tagħha għal xi mistoqsija magħmula lilha minn uffiċjal fit- twettiq tad-dmirijiet tiegħu; jew tonqos mnilli tgħin lill-uffiċjal fit-twettiq tad-dmirijiet tiegħu;

tkun ħatja ta' reat skond dan l-Att."

Hawnhekk nagħmel korrezzjoni ta' dak li għedt qabel.

Imma, kif kont qed ngħid qabel, il-klawsola li qed nagħmlu bħalissa qed titkellem fuq is- setgħat ta' l-uffiċjal.

Issa rridu noqogħdu attenti għax imbagħad hemm klawsoli oħrajn li se jittrattaw affarijiet oħra.

Fosthom hemm din, li jekk xi ħadd jagħti informazzjoni falza lill-uffiċjal fit-twettiq tad- dmirijiet tiegħu jkun ħati ta' reat, skond dan l-Att.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Din il-klawsola li għadek kemm ikkwotajt serrħitli rasi iktar għax għallinqas mhux qed qed nagħmlu xi ħaġa li mbagħad tista' tiġi mwaqqfa għas-sempliċi raġuni li xi ħadd ma jweġibx għall-mistoqsijiet.

Il-mistoqsija tiegħi kienet jekk, sakemm l-uffiċjal qiegħed waħdu, jistax jirrekordja dak li jingħad jekk iħoss il-ħtieġa.

Per eżempju, jekk uffiċjal ġie fuq il-post tax-xogħol tiegħi biex jagħmilli xi mistoqsijiet, u jien ma nixtieqx li niġu recorded u ngħidlu li l-liġi ma tippermettilux li jirrikordja dak li ngħidu.

Issa jekk qed ngħidu li jista' jagħmel recording ta' l-intervista, forsi ta' min iżid xi ħaġa f'dan is-sens fil- liġi.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Naħseb li r-risposta hija li jekk il-persuna toġġezzjona li tiġi recorded, allura ma jkunx jista' jsir dak ir- recording.

Però ma ninsewx li fil-klawsola preċedenti lill-uffiċjal tajnieh id-dritt li jitlob li jkun akkumpanjat minn uffiċjal tal-pulizija, f'liema każ jekk xi ħadd ikun qed jirrifjuta li jwieġeb jista' jġib ukoll lill-uffiċjal tal-pulizija li jkollu bħala xhud ta' dak li jkun qed jingħad.

Però r-risposta hija li ma tistax tisforza lill-individwu bilfors li jaċċetta li jkun hemm recording għax dik tfisser li, next stage, trid tisforzah biex jagħmel dikjarazzjoni bil-miktub.

Ir-recording wara kollox mhuwiex neċessarjamnt l-aħjar prova.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jekk ikun hemm il-qbil taż-żewġ naħat naturalment ma tkunx problema u lanqas ikun hemm bżonn li tidħol fil-liġi.

Però nkun korrett meta ngħid li persuna ma tistax tirrifjuta li jkun hemm xi ħadd ma' l-uffiċjal, skond kif jgħid paragrafu (b) ta' subklawsola (1) ta' klawsola 16?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Le, ma tistax, għax din l-klawsola tgħid li l- uffiċjal ikollu s-setgħa:

"li jkun assistit minn membru tal-pulizija fl-esekuzzjoni tad- dmirijiet tiegħu."

Aħna biddilnieha li jista' jitlob li jkun assistit.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Għandi mistoqsija oħra dwar paragrafu (f) li jgħid li l-uffiċjal jista' jieħu kampjuni għall-eżami.

Dan ifisser li jkun l- uffiċjal stess li jieħu l-kampjuni jew jista' jqabbad lil xi ħadd?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-uffiċjal għandu s-setgħa li jagħmel hekk għax hawnhekk qed nitkellmu dwar is-setgħat ta' l-uffiċjali.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Allura uffiċjal irid ikun jaf kif jieħu kampjun!

Ġustament inti semmejt qabel li dan mhux se jkun espert f'kollox imma se jkun jaf ftit fuq kollox, ikollu knowledge iktar milli jkun espert.

Jekk ikun hemm bżonn jieħu kampjuni kimiċi li jirrikjedu ċerta teknika, jista' jgħid lil xi ħaddieħor?

Dan il-paragrafu jibda hekk:

"li jeżamina jew jordna l-eżami ta' postijiet tax-xogħol".

Jiġifieri hawnhekk qed jgħid li jeżamina hu, jekk ikun jaf, jew inkella jġib espert ieħor li jeżamina hu.

Imbagħad qed ngħidu li "jieħu kampjuni għall-eżami ta' kull ħaġa" mhux li jista' jqabbad lil xi ħaddieħor li jieħu kampjuni.

Qed tiftiehem b'dan il-mod jew ikun jista' jqabbad lil xi ħaddieħor li jieħu kampjuni?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Aktar qabel fil-klawsoli awtorizzajna li jkun hemm esperti li jkollhom l-ekwivalenza ta' uffiċjal.

Allura f'dan il-każ spettur jista' jieħu wieħed mill-esperti li jkunu fuq ir-reġistru u bl- istess poter ikun jista' jiġbor il-kampjun li jkun hemm bżonn.

Jiġifieri mhux neċessarjament ikun l-uffiċjal jew l-inspector, imma jista' jkun hemm espert li jkun awtorizzat li jiġbor is-sample hu.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Vella.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jiġifieri hawnhekk m'hemmx il-bżonn li tiġi emendata ftit biex wieħed ikun jista' jippermetti lil ħaddieħor jieħu l- kampjuni.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Le, għax koperta bil-klawsoli li għamilna qabel.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Imma fl-istess paragrafu qed nara li qisu hemm żewġ affarijiet differenti.

L-ewwel jgħid li jeżamina hu jew jordna lil ħaddieħor u fir-rigward tal-kampjuni qisha qiegħda tgħid li jrid jissolleva l-kampjuni hu, mhux li jista' jqabbad lil ħaddieħor jieħu kampjuni.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Fhimtek, imma dak ix-xenarju huwa kopert b'klawsola 9 u qiegħda spelt out li jingħataw dawn il-poteri.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Law.

ONOR.

RITA LAW: Mr Chairman, se nitkellem ftit fuq subparagrafi (i) (ii) u (iii), fejn qed ngħidu li l-uffiċjal jista' jordna lil min iħaddem biex jipprovdi ċertifikat iffirmat minn perit jew inġinier ċivili, inġinier mekkaniku jew elettriku, jew anke tabib, skond ma jirrikjedi l-każ in kwestjoni.

Issa subparagrafu (iv) jgħid:

"Kull informazzjoni li għandha x'taqsam mas-saħħa u mas-sigurtà fuq il- post tax-xogħol, inkluża informazzjoni li tirrigwarda miżuri protettivi".

Hawnhekk ħassejt li kellha tidħol xi ħaġa fis-sens li esperti fuq aspetti partikolari jkunu jistgħu jagħmlu ċertifikati huma għax mhux dejjem ikollok bżonn perit jew inġinier mekkaniku, jew tabib, imma jista' jkun ikollok bżonn esperti oħra.

Allura nħoss li għandna niftħuha billi ngħidu espert fuq l-inċident ikkonċernat, ħalli ċ-ċertifikat tkun tista' tagħmlu l- persuna kwalifikata f'dak il-qasam in kwestjoni.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Naħseb li dan il-punt huwa kopert b'paragrafu (j) li jgħid:

"li jeħtieġ minn kull min iħaddem, aġent, manifattur, importatur, fornitur, persuna li tuża jew xi persuna oħra biex jipprovdu, bi spejjeż tagħhom, xi dokument, ċertifikat jew lista ta' speċifikazzjonijiet tekniċi rigward kull ħaġa li għandha x'taqsam mas- saħħa u mas-sigurtà fuq il-post tax-xogħol, il-metodu ta' kif jiġu maniġġati jew użati xi impjant, stallazzjoni, apparat, makkinarju, ħaġa, sustanza jew kimika li tiġi wżata jew maħsuba li tintuża fuq ix- xogħol."

Jiġifieri dak il-paragrafu jagħti wkoll il-poter li l-uffiċjal jitlob ċertifikat minn min iħaddem f'diversi oqsma tax-xogħol.

Jiġifieri l- paragrafu (i) jispeċifika ċerti oqsma, però il-paragrafu (j) imbagħad isemmi ħafna oqsma oħrajn.

Mr Chairman, aktar kmieni jiena tlabt li nagħmlu xi verbal amendments għal klawsola 16, però fuq parir tal-Clerk qed ngħidu li aħjar ikun hemm written amendments u allura se nipproponi din l-emenda:

"U" Klawsola 16 għandha tiġi emendata kif ġej:-

(a) fit-test Malti tal-paragrafu (j) tas-subklawsola (1) tagħha, minflok il-kliem "li jeħtieġ kull min iħaddem,", għandhom jidħlu l- kliem "li jeħtieġ minn kull min iħaddem,"; u

(b) fl-istess paragrafu (j) tas-subklawsola (1) tagħha, minflok il- kliem "sustanza jew kimika li tiġi importata, użata jew maħsuba li tintuża" għandhom jidħlu l-kliem "sustanza jew kimika li tiġi wżata jew maħsuba li tintuża".

"U" Clause 16 shall be amended as follows:-

(a) in the Maltese text of paragraph (j) of subclause (1) thereof for the words "li jeħtieġ kull min iħaddem," there shall be substituted the words "li jeħtieġ minn kull min iħaddem,"; and

(b) in the same paragraph (j) of subclause (1) thereof, for the words "substance or chemical which is imported, used or intended to be used" there shall be substituted the words "substance or chemical which is used or intended to be used".

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l- emenda "T" kif imressqa u moqrija mill-Viċi Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "T" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija l-emenda "U" kif imressqa u moqrija mill-Viċi Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "U" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 16, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 16, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 17 – Ordnijiet minn uffiċjali.

Clause 17 - Orders by officers.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Din il-klawsola, li fil-biċċa l-kbira tagħha hija meħuda wkoll mill-Att ta' l-1994, titkellem fuq l-ordnijiet li jistgħu joħorġu minn uffiċjal.

Però hawnhekk qed nistabilixxu l-prinċipju li l- individwu li fil-konfront tiegħu tkun ħarġet ordni minn uffiċjal għandu r- rimedju ta' l-appell.

Waħda mill-emendi fil-lista li li konna bdejna biha fil-bidu tal- konsiderazzjoni tal-kumitat tirrigwarda t-tieni proviso ta' subklawsola (1) ta' klawsola 17 li jgħid:

"Iżda wkoll kull ordni li jingħata verbalment għandu jiġi konfermat bil- miktub u mwassal għand il-persuna li lilha jkun mogħti fi żmien tlett ijiem.

Hawnhekk m'huwiex ċar jekk humiex tlett ijiem tax-xogħol jew inkella le, jiġifieri tinkludix is-Sibt jew il-Ħadd jew inkella festi pubbliċi.

Għalhekk nipproponi din l-emenda:

"V" Fit-tieni proviso għas-subklawsola (1) tal-klawsola 17, minflok il- kliem "tliet ijiem." għandhom jidħlu l-kliem "tlett ijiem tax- xogħol.".

"V" In the second proviso to subclause (1) of clause 17, for the words "three days." there shall be substituted the words "three working days.".

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Karl Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Mr Chairman, effettivament joħorġu diversi diffikultajiet minn klawsola 17.

L-ewwelnett għandi diffikultà fuq subklawsola (1) li tgħid hekk:

"Uffiċjal jista' jagħti ordni, verbalment jew bil-miktub, biex jissalvagwarda s-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol u kull persuna għandha tobdi dan l-ordni minnufih sakemm ma jiġix revokat minn uffiċjal jew mill-bord ta' appelli."

Dik il-kelma "minn uffiċjal" għalija hija daqsxejn ambigwa.

Hawnhekk qed nirriferu għall-istess uffiċjal, jew jista' jkun uffiċjal kwalunkwe ta' l- awtorità, dak il-ħin stess jew wara ammont ta' żmien?

Għandi dawn id- diffikultajiet li nixtieq li l-Viċi Prim Ministru jelabora daqsxejn fuqhom, jekk ma jimpurtax.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Naħseb li s-sens tagħha huwa again biex nippermettu l-massimu tal-flessibbiltà.

F'dawn l-affarijiet kultant tistaqsi lilek innifsek: Ta' min nagħmilha jew le?

Jiena nemmen li għandna nħallu l-massimu tal-flessibbiltà.

Ma ninsewx dak li għedna fit- Tieni Qari għax nixtiequ li nevitaw il-giljottina u li nużaw l- inkoraġġiment.

Jista' jkollok sitwazzjoni fejn uffiċjal ta' l-awtorità, li jkun sab xi ħaġa li m'hijiex qiegħda skond il-liġi fuq post tax-xogħol, jgħid lill-employer li jrid ibiddilha fi żmien jumejn.

Jgħaddu l-jumejn u jmur uffiċjal ieħor, għax dak li jkun mar l-ewwel darba jkun bil-leave, u jsib li għamilha u jgħidlu: Prosit!

Issa forsi jkun hawn min jgħid li aħjar ikun l-istess uffiċjal, imma naħseb li ma jaqblilniex u allura aħjar inħallu din il-flessibbiltà.

Wara kollox, fuqhom hemm l-uffiċjal eżekuttiv, li mbagħad irid jara li l-affarijiet ikunu qed isiru bis- serjetà.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Però jiena naħseb li xorta rridu nispeċifikaw li dak l-uffiċjal li mbagħad jiddeċiedi li jirrevoka, ikun ta' l-istess rank ta' dak li jkun ta l-ordni fil-bidu.

At least ikun ta' rank ta' inspector, mhux uffiċjal.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Qed nitkellmu fuq uffiċjal ta' l-awtorità, jiġifieri kollha l-istess rank ikollhom.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: It-tieni diffikultà li għandi hija dwar l-ewwel proviso li jgħid:

"Iżda persuna li tirċievi ordni, kemm jekk dik il-persuna tkun ħaddiem jew min iħaddem, tista' tiddefendi ruħha mill-akkuża li tkun kisret l- ordni jekk tipprova li kieku kkonformat ruħha ma' dak l-ordni kien ikun ta' detriment immedjat għas-saħħa u għas-sigurtà fuq il-post tax-xogħol."

Id-diffikultà tiegħi qiegħda dwar il-kliem "jekk tipprova".

Kif se tipprova?

Dak il-ħin stess li jkun inqala' l-inċident u jkun hemm l- uffiċjal ta' l-awtorità fuq il-post tax-xogħol?

Se jkollha tieħu xi pariri legali u tidħol f'xi spejjeż extra biex tipprova dan?

Dan għandu jseħħ f'xi perijodu ta' żmien definit minn qabel biex imbagħad allura d-deċiżjoni li tkun ittieħdet tiġi revokata immedjatament?

Hawnhekk qegħdin ngħidu li l-persuna li tirċievi l-ordni mill-uffiċjal ta' l-awtorità, li tista' tkun kemm employer kif ukoll employee, għandha d-dritt li tiddefendi ruħha minn din l-akkuża, basta ġġib il-provi favur tagħha illi kieku obdiet dik l- ordni, fl-aħħar mill-aħħar kien se jkun ta' detriment għas-saħħa u għas- sigurtà fuq dak il-post tax-xogħol.

Imma dik il-persuna kif tista' tipprova dawn il-fatti?

Naħseb li tajjeb li nelaboraw aktar fuqha din.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Sempliċi!

Għalhekk hemm il-proċedura ta' appell u hemm il-bord ta' appell.

Hemm klawsoli dwar dan l-aspett li għad irridu nidħlu fihom.

Ejja nieħdu l-każ li l-ispettur ħareġ ordni u l-invidivdwu ma obdihiex.

Il-klawsola qed tgħid li hija difiża valida li l-individwu jgħid li dik l-ordni m'obdihiex għax kieku għamel hekk kien jipperikola s- saħħa u s-sigurtà ta' xi nies.

Allura ħadd ma jista' jgħidlu li missu obdieha bilfors.

U dan isir quddiem il-bord ta' appell.

Din m'hiijex kwestjoni ta' dak il-ħin u mhux dak il-ħin.

L-inspector ħareġ ordni li l- individwu m'obdiex u l-inspector qallu li se jieħu passi kontra tiegħu.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Jien ngħid li aħjar nispeċifikaw li jrid isir permezz tal-bord ta' l-appell.

Għaliex qisha qiegħda tiftiehem li min hu implikat jista' dak il-ħin stess jirrevoka d-deċiżjoni mingħajr ma joqgħod imur għand il-bord ta' appell.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Le, mhux hekk.

Jista' jiddefendi ruħu mill- akkuża.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Iva, imma xorta jista' jiddefendi ruħu mill-akkuża dak il-ħin stess.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ħalli nispjega x'inhu l-parir li qed jagħtuni l- esperti.

Hawnhekk qed ngħidu li jekk xi ħadd jiġi akkużat li m'obdiex l- ordni ta' spettur - u aktar 'il quddiem fi klawsola 39 insibu li jekk inti ma tobdix ordni tkun ħati ta' reat u tista' tittella' quddiem maġistrat - tkun difiża aċċettabbli jekk il-persuna tipprova, wara li tkun ġiet akkużata, li hi m'obdietx dik l-ordni għax, li kieku obdiet, kienet tipperikola s-saħħa u s-sigurtà ta' xi ħadd.

Qed naċċettaw bħala prinċipju li bniedem jista' jagħmel dik id-difiża.

Nirrepeti li hawn klawsoli oħrajn li se jirregolaw din il-proċedura kollha imma teknikament qegħdin ngħidu li spettur ħareġ ordni, xi ħadd ma obdiex dik l-ordni u l-ispettur itellgħu quddiem maġistrat talli m'obdihiex.

Il-persuna tista' tiddefendi ruħha billi titla' quddiem il- maġistrat u tgħidlu li m'obdietx l-ordni ta' l-ispettur għax kieku obdietha u tfiet dawk il-makni, kienet tispiċċa tipperikola l-ħajja ta' ħaddiema oħrajn.

Jekk dak jiġi pprovat quddiem maġistrat, dik tkun difiża aċċettabbli.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l- emenda "V" kif imressqa u moqrija mill-Viċi Prim Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "V" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 17, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 17, kif emendata għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi

Klawsola 18 - Uffiċjali jitqiesu bħala uffiċjali pubbliċi.

Clause 18 - Officers to be deemed public officers.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Klawsola 18 tistabilixxi li l-uffiċjali ta' l- awtorità se jitqiesu bħala public officers.

Din għandha żewġ implikazzjonijiet.

L-ewwelnett li bħala uffiċjali pubbliċi huma mistennija jilħqu standards ta' etika u korrettezza iżjed minn ħaddieħor.

Dan iwieġeb għall-punt li qajmet l-Onor.

Law meta staqsiet x'jiġri jekk wieħed minn dawn l-uffiċjali jikkorrompi ruħu, jagħmel preferenzi, eċċ. Jekk uffiċjal pubbliku jiġi akkużat b'dan it-tip ta' aġir jeħel anke iżjed minn ħaddieħor, proprju għax hu uffiċjal pubbliku.

Viċe versa imma, jekk xi ħadd jikkommetti reat fil-konfront ta' l- uffiċjal pubbliku - per eżempju l-inspector ħareġ ordni u l-employer ħareġ għalih u ċapċaplu daqqa ta' ponn - huwa ħati ta' reat li jiġi aggravat għax ikun attakka uffiċjal pubbliku, jiġifieri għandha l-vantaġġi tagħha min- naħa l-oħra.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 18.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 18 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 19 - Ebda responsabbiltà.

Clause 19 - Non-liability.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Klawsola 19 hija importanti wkoll għax tipproteġi lill-awtorità fl-eżekuzzjoni tal-poteri tagħha.

Din tgħid:

"Ma jkunx hemm, u ma tistax tiġi istitwita, l-ebda azzjoni, dixxiplinarji jew mod ieħor, jew xi proċedura oħra għad-danni, kontra l-Uffiċjal Eżekuttiv Ewlieni jew kontra xi uffiċjali ta' l-Awtorità għal xi att magħmul jew li ma ġiex magħmul minnhom bona fidi fl- eżekuzzjoni jew fl-eżekuzzjoni maħsuba ta' xi setgħa, dritt jew dmir skond dan l-Att jew skond xi regolament magħmul taħtu."

Jiġifieri, biex inkunu ċari, uffiċjal li qed jaqdi dmiru fil-parametri tal- liġi huwa protett minn kwalunkwe azzjoni li xi ħadd jista' jieħu kontrih.

Ħalli nfisser xi rrid ngħid.

Inspector għandu l-poter li jmur f'post tax- xogħol u jgħid li hemmhekk hemm periklu serju għas-saħħa tal-ħaddiema għax hemm kimika tossika - qed nivvinta biex nagħti eżempju - u jordna li jingħalaq il-post immedjatament ħalli jiċċekja l-affarijiet.

L-inspector imur l-għada jiċċekkja u jsib li ma kienx hemm periklu u ma rriżulta xejn.

Il-fatt li għamilha in buona fede għaliex veru kellu indikazzjonijiet li seta' kien hemm periklu, ma jintitolax lill-employer li jfittxu għad-danni għaliex tellfu ġurnata xogħol.

Però sakemm l-affarijiet isiru bis-serjetà kollha li jkun jistħoqq fiċ-ċirkostanzi.

Din il-klawsola hija importantissima biex l-uffiċjali jkunu jistgħu jaqdu d-dmirijiet tagħhom.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Jiena naqbel mal-ġist ta' din il-klawsola però xorta nibża' li jista' jkun daqsxejn diffiċli li tipprova li jkun għamel hekk in buona fede.

Kif se tipprova każ fejn l-uffiċjal inkarigat għandu xi għan partikolari, li forsi jixxaħħam?

Jiġifieri hawnhekk irridu nħarsu wkoll lejn l-interessi ta' l-employers u anke tal-ħaddiema.

Jiena nemmen li dan l-artiklu huwa magħmul b'sens tajjeb, għax huwa importanti li l-uffiċjali ta' l-awtorita' ikollhom dan il-poter, però min-naħa l-oħra nistgħu niċċekkjawhom ħalli verament inkunu żguri li qegħdin jaġixxu in buona fede skond il-parametri tal-liġi?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Naħseb li huwa diffiċli li niddefinuha.

Din hija waħda minn dawk is-sitwazzjonijiet fejn trid tħalli f'idejn il-ġudikant.

Hawnhekk il-piż tal-prova huwa fuq l-ispettur li jrid jipprova li l-azzjoni għamilha in buona fede.

U l-ġudikant irid jiddeċiedi u jgħid: Iva, kieku jien kont fiż-żarbun ta' dan l-ispettur, b'dawn l-indikazzjonijiet jien kont nagħmel bħalu biex naqdi d-dmirijiet tiegħi ta' uffiċjal.

Jiena hekk naraha.

Niggarantilek li huwa impossibbli li nddefinuha u twerwirni li kieku kelli niddefiniha għax jew inkun qed nesaġera, u allura jidħolli xi ħadd mit-tieqa li jkun taparsi buona fede u ma jkunx, jew inkella nkun qed nagħmilha ristretta żżejjed.

Nippreferi nħalliha f'idejn il-ġudikant li jkun irid jiddeċiedi x'inhu buona fede jew le.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Law.

ONOR.

RITA LAW: Naf li se niżvija ftit, però nixtieq nistaqsi x'jiġri jekk ikun hemm xi ħadd li jinduna li f'xi post tax-xogħol hemm xi ħaġa li tista' tkun ta' periklu għall-ħaddiema.

L-individwu jista' jirrapporta lill-ispetturi biex imorru jagħmlu spezzjoni?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ir-risposta hija iva u dan huwa parti mill-proċess importanti.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 19.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 19 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 20 - Appelli minn ordnijiet mogħtija minn uffiċjal.

Clause 20 - Appeals from orders given by an officer.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Klawsola 20 qed tistabilixxi dritt għall-appell minn ordnijiet mogħtija minn uffiċjal.

Naħseb li m'hemmx diffikultajiet hawnhekk għax il-klawsola titkellem waħedha.

Kull persuna, kemm jekk din il-persuna tkun ħaddiem, min iħaddem jew persuna terza, li tħoss ruħha aggravata minn xi ordni mogħtija minn xi uffiċjal, tista' tappella quddiem il-bord ta' l-appell.

Fit-Taqsima V li jmiss se nittrattaw proprju l-bord ta' appell.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 20.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 20 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 21 - Twaqqif u għamla tal-Bord ta' Appell.

Clause 21 - Establishment and composition of the Appeals Board.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Klawsola 21 tistabilixxi t-twaqqif tal-bord ta' appell li l-funzjoni tiegħu tkun li jiddeċiedi appelli minn ordnijiet ta' xi uffiċjal.

Il-klawsola tittratta wkoll il-kompożizzjoni tal-bord ta' appell li għandu jkun magħmul minn president u żewġ membri u jispjega kif jiġu maħtura.

Hawnhekk qed nipprovaw inżommu kemm jista' jkun l- indipendenza ta' dan il-bord.

Difatti f'paragrafu (a) ta' subklawsola (2) ta' klawsola 21 qed ngħidu li:

"(a) il-president tal-bord ta' appell ikun wieħed minn lista ta' persuni nominati mill-prim ministru, li jkunu persuni li huma avukati b'esperjenza ta' għall-inqas seba' snin ..."

Wieħed mill-ewwel jinduna li l-kriterji li qed nużaw hawnhekk huma dawk li nużaw biex jintgħażel maġistrat.

Allura qed infittxu l-oġġettività, l- esperjenza u l-kapaċità.

Imbagħad paragrafu (b) jgħid li:

(b) iż-żewġ membri l-oħra tal-bord ta' appell għandhom jiġu magħżula mill-president minn żewġ listi ta' persuni li ma jkunux la avukati u lanqas prokuraturi legali, maħtura mill-Ministru biex iservu bħala membri tal-bord ta' appell kif tkun teħtieġ is-sitwazzjoni."

Għaliex qed ngħidu li ma jkunux avukati jew prokuraturi legali?

Il-bord ta' appell ma rriduhx ikun bord legali.

Min jippresjedih irid ikun jaf il- proċedura legali u allura japplika l-prinċipji ta' ġustizzja naturali u ta' proċeduri ta' dan it-tip, però ma ġenbu jrid ikollu nies tekniċi li jgħinu lill-bord biex jasal għal deċiżjoni.

Għal paragrafu (b) se nipproponi emenda, li hija parti mill-emendi oriġinali li qassamna, fejn qed neliminaw il-bżonn ta' żewġ listi u nirriduċuha għal lista waħda.

Lanqas jiena ma fhimt għaliex konna għedna li se nagħmlu żewġ listi fit-test tal-liġi, però issa qed nirriduċuha għal lista waħda.

Mela allura qegħdin ngħidu li l-president jagħżel żewġ membri minn lista ta' nies li jkunu indikati.

Ikun hemm sistema ta' rotation, jiġifieri jista' jkun hemm aktar minn bord ta' appell wieħed jisma' l- każijiet.

Is-subklawsoli l-oħrajn huma pjuttost proċedurali u jittrattaw x'jiġri f'każ li xi ħadd jimrad jew f'każ ta' mewt ta' xi membri.

Naturalment qed ngħidu wkoll li għandu jkun hemm segretarju tal-bord.

Jiġifieri hawnhekk essenzjalment qed ngħidu kif se jkun kompost u x'jiġri f'ċerti sitwazzjonijiet.

Anke din il-klawsola titkellem waħedha.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Sur President, fis-Second Reading ta' din il-liġi jien kont għedt li ma naqbilx mal-mod kif inhuma phrased ċerti kliem.

Aħna qegħdin nistabilixxu li bord ta' appell għandu jkun magħmul minn tliet persuni, iżda hemm proviso li jgħid li f'ċerti każi, li forsi jkunu ta' natura mhux daqstant serja, il-bord ta' appell jista' jkun magħmul biss mill-president.

Il-bord ta' appell bażikament se jittratta każi ta' litigazzjoni bejn l-employer u l-employee.

Jiġifieri fl-aħħar mill-aħħar għandek persuna waħda li qed tiġi investigata li qiegħda tappella u se tkun affrontata mill-bord.

Imma f'dan il-każ qegħdin inħallu persuna waħda biss tikkostitwixxi l-bord ta' appell, li f'dan il-każ huwa l-president.

Issa jien nibża' li hawnhekk il-liġi qiegħda aktar tiffavorixxi l-interessi ta' l-employer milli ta' l-employees - j'Alla ma jiġrix hekk u j'Alla l-ħsieb tiegħi mhux se jseħħ - meta jkun il-president waħdu li jikkostitwixxi l- bord ta' appell.

Nafu li forsi jistgħu jintużaw mezzi illeċiti biex wieħed jipprova jbiddel l-opinjoni tal-president.

U naħseb li l-employer se jkun f'pożizzjoni aktar vantaġġjata finanzjarment mill-ħaddiem biex jagħmel dan.

Għalhekk ftit nista' naqbel ma' dan il-proviso.

Nemmen li l-bord ta' appell għandu jkun kostitwit minn tliet persuni kontinwament, huwa x'inhuwa l-każ.

Meta fl-istess liġi lanqas biss qed niddefinixxu x'inhuma l-każi li se nikkonsidraw bħala każijiet serji jew inkella każi ta' natura minuri, se nħallu loophole enormi.

Min se jkun qiegħed hemmhekk biex jinterpeta x'inhu serju u m'huwiex serju, x'inhu gravi u mhux daqstant gravi?

Jekk kemm-il darba jkollna każ gravi li, għal raġunijiet li forsi jaqbel lil min iħaddem, jiġi mgħoddi bħala każ mhux daqstant serju, biex imbagħad il-bord ta' appell jiġi kostitwit minn persuna waħda biss, il-president.

Dan isir ħalli mbagħad, ras imb'ras, dawn jirranġaw kollox bejniethom.

Dan jagħti lok kbir għal abbuż.

Jien personalment inħossni fid-dover li nopponih bl- akbar qawwa u bl-akbar serjetà għaliex nemmen li ma jagħmilx ġieħ lanqas lil din l-istess liġi.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nagħmilha ċara li għalija m'huwiex punt ta' prinċipju and I am open to suggestions.

Mhux qed ngħid li bilfors għandu jsir hekk.

Però ħalli nipprova nindirizza l-punti li qed iqajjem l-Onor.

Chircop.

L-ewwelnett kif se niddefinixxu liema huma l-każi serji jew le.

Ir-risposta hija li huma definiti għax subklawsola (4) ta' klawsola 21 tgħid li:

"Il-bord ta' appell għandu jikkonsisti mill-president waħdu f'appelli kontra ordnijiet mogħtija minn uffiċjali, minbarra dawk l-ordnijiet li jittrattaw l-imbarrar sħiħ ta' post tax-xogħol, jew ordnijiet li jittrattaw il-projbizzjoni ta' l-użu ta' xi apparat, makkinarju, impjant jew stallazzjoni fuq ix-xogħol li, kieku l-ordni kellu jiġi obdut, jirriżultaw fil-waqfien ta' l-attivitajiet kollha tax-xogħol."

Dawk huma l-każi is-serji fejn il-kompożizzjoni tal-bord ta' appell trid tkun bilfors ta' tliet membri, ħlief kif hemm imsemmi fil-proviso ta' wara:

"Iżda l-persuna li tirċievi ordni minn uffiċjal ikollha d-dmir li titlob li l-appell jinstema' minn bord ta' appell magħmul minn tliet membri fil-każi imsemmija aktar qabel, iżda d-deċiżjoni jekk il-każ għandux jiġi deċiż mill-bord kif hekk kostitwit jew mill-president waħdu għandha dejjem tittieħed mill-president waħdu waqt l-istadju preliminarji ta' l-appell."

Issa kif qed nifhem hawnhekk - nitlob lit-tekniċi jsegwuni ħalli naraw li qegħdin ċari f'moħħna x'qegħdin nipproponu, ħalli mbagħad naraw jekk hux il- każ li ntejbu - għandek każi serji definiti bil-liġi u l-kriterju huwa meta post tax-xogħol jingħalaq, li f'dak il-każ il-bord irid bilfors jisma' l- każ bi tlieta min-nies, m'hemmx option.

Għandek każi oħrajn li m'humiex serji fejn jista' jinstema' mill-president waħdu, però l-persuna li tkun qiegħda tappella tista' titlob li l-każ tagħha jinstema' quddiem tlieta.

Imma l-president waħdu jiddeċiedi jekk jilqax dik it-talba jew le.

Hija diskrezzjoni tal-president fl-istadju preliminari.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Hemm qiegħed l-iżball, għax id-deċiżjoni m'għandux jeħodha l-president waħdu.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Imma biex nindirizza t-tieni punt li qajjimt inti dwar il-possibbiltà li jkun hemm ftehim tête a tête, ejja nimxu bil-mod għax l-uffiċjal li ħareġ l-ordni huwa l-prosekutur f'dan il-każ.

Jiġifieri dan mhux każ li ħriġt ordni kontra tiegħi, jiena m'għoġbitnix l-ordni u għamilt appell; imbagħad morna jien u l-maġistrat nitkellmu ftit flimkien u pprovajna naslu għal xi soluzzjoni.

Mhux hekk.

Fil-proċess quddiem il- bord ta' appell għandek l-ekwivalenti ta' qorti, cioe' għandek il- president, għandek il-persuna li kontra tagħha tkun ħarġet l-ordni, min qed jappella, u kontra l-appellant għandek l-uffiċjal.

Jien hekk qed naraha s- sitwazzjoni għalkemm issa nikkonsulta ftit.

L-intenzjoni hija li fejn ikun hemm każi serji, il-bord ta' appell bilfors irid ikun kompost minn tlieta, il-president flimkien ma' żewġ membri.

Dawk il-każi serji huma dawk li essenzjalment ikunu jfissru l- għeluq ta' post tax-xogħol.

Imbagħad għandek il-każi l-oħrajn kollha fejn il-każ jinstema' minn president waħdu, però l-persuna li tkun qed tappella kontra dik l-ordni għandha d-dritt li tgħid li l-appell għandu jinstema' mhux minn persuna waħda imma minn tlieta.

Il-klawsola hawn trid tiġi emendata għax fil-proviso qed ngħidu: "Iżda l-persuna li tirċievi ordni minn uffiċjal, ikollha d-dmir li titlob li l-appell jinstema' ..."

Hawnhekk mhux "dmir" irridu ngħidu imma "dritt".

Jiġifieri l-appellant jista' jgħid li hu jrid li l-każ tiegħu jinstema' mill-president biss li huwa l-avukat, jew inkella jista' jitlob li l-każ tiegħu jinstema' minn tlieta min-nies.

Il-klawsola tkompli tgħid li d-deċiżjoni finali jekk il- każ jinstemax mill-president waħdu jew mit-tlieta li huma, jeħodha l- president fl-istadju preliminari ta' dan il-proċess.

Mela din hija l- intenzjoni.

Il-punt li qajjem l-Onor.

Chircop kien dan: Jekk dan huwa l-każ, imma għandna nagħmlu hekk?

Għax m'għandniex nagħmluha li l-bord ikun dejjem bi tliet membri ħalli naqtgħuha għad-dritt?

Il-concern tagħna hija l- prattiċità, aħna ma nixtiequx li jkollna lista twila ta' kwestjonijiet, uħud minnhom jistgħu jkunu żgħar u wħud minnhom jistgħu jkunu kbar, li jiġu staġnati minħabba l-fatt li kull każ irid jinstema' bilfors quddiem dawn it- tlieta min-nies.

U jista' jkollok komplikazzjonijiet għax inti jista' jkollok għaxar każi f'ġurnata li l-ewwel każ irid jinstema' minn president u żewġ esperti li jifhmu fil-mekkanika, it-tieni każ ikun irid jinstema' minn president u żewġ esperti li jifhmu fil-kostruzzjoni, it-tielet każ ikun irid jinstema' minn president u żewġ esperti differenti.

U allura xtaqna ndaħħlu element ta' flessibbiltà li però jiggarantixxi t-trasparenza tagħha din.

Din hi r-raġuni li xtaqna jkollna sitwazzjoni fejn każ ikun jista' jinstema' mill-president waħdu.

Aktar qabel l-Onor.

Chicrop semma il-periklu li min qed jappella jista' jmur quddiem il-maġistrat u jiftiehem miegħu u jagħmel xi arranġament taħt il-mejda.

Kif kont qed ngħid l-ewwel, il-proċess jinvolvi lill-uffiċjal ta' l-awtorità bħala l-prosekutur, il-persuna li ħarġet l-ordni.

Fuq dik l- ordni qed isir l-appell.

Mela inti għandek borma fuq tliet saqajn, ċioe' l- president li jrid jiddeċiedi fil-preżenza tal-prosekutur li huwa l- uffiċjal, li allura jrid jispjega għaliex ħareġ dik l-ordni u li kontra dik l-ordni qed isir l-appell.

Issa jiena ma nistax nagħti garanziji bit-timbru u bil-boll, imma hija proċedura li tiggarantixxi ċertu accountability jew korrettezza mingħajr ma nista' ngħidlek li għandi s-soluzzjoni perfetta.

M'għandix is-soluzzjoni perfetta imma qiegħed maqbud f'din is-sitwazzjoni bejn li jkolli proċedura effiċjenti, però li jkolli proċedura wkoll fair, korretta u ġusta fil- konfront tal-partijiet kollha.

Din hi s-sitwazzjoni.

Issa jekk nistgħu ntejbu, bil-qalb kollha ntejbu, mingħajr ma noħolqu wisq komplikazzjonijiet biex proċess ikun jista' jimxi.

Għaliex qed nibża li f'ċerti każijiet ma jkunx hemm komplikazzjonijiet, ikunu ordnijiet minimi, però jista' jkun hemm ordnijiet oħrajn li jkunu urġenti li jiġu deċiżi u allaħares noħolqu iktar komplikazzjonijiet.

Aħna għamilna dan il-bord ta' appell biex ma noqogħdux ngħaddu mill- proċeduri u mill-kuriduri tal-qorti, biex noħolqu a fast track.

Għalhekk issa noqogħdu attenti li f'dak il-fast track aħna stess ma nivvintawx affarijiet b'intenzjoni tajba però li jtawlu l-proċess.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Ħalli niċċara l-ewwelnett il-kamp ta' applikazzjoni ta' dan li qed ngħidu.

Qed nitkellmu hawnhekk fuq ordnijiet mogħtija minn uffiċjali minbarra dawk l-ordnijiet li jittrattaw l-imbarrar sħiħ ta' postijiet tax-xogħol.

Jekk ordni toħroġ miżuri dwar kif se jiġi ttrattat post tax-xogħol, imma tasal sa mbarrar ta' post tax-xogħol, allura l-appell isir kontra l-fatt li ma waslitx sa mbarrar ta' post tax-xogħol.

Ma nafx jekk iniex qed nispjega ruħi tajjeb.

Kif inhija koperta minn din il-ħaġa?

Jiġifieri din id-darba mhux se jkun l-employer li se jappella imma se jkun in-naħa tal-ħaddiem jew in-naħa li qed tirrappreżenta l-interess ċivili tal- ħaddiema.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Le, xi ħadd li ma jkunx obda l-ordni ta' uffiċjal jappella, għax l-uffiċjal ikun ħareġ ordni li hu ma riedx jobdi.

ONOR.

ALFRED SANT: Imma stenna ftit, appell jista' joħroġ minn motivi differenti.

Per eżempju, trade union tista' tgħidlek li f'ċertu post tax- xogħol missha ngħatat ordni aktar qawwija minn hekk.

Qed tifhem x'qed nipprova ngħid?

Trade union jew parti interessata jew li għandha standing f'din iċ-ċirkostanza tkun trid tappella kontra deċiżjoni ta' l-awtorità li minflok waslet sal-limitu, waqfet 'il hinn mil-limitu.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Għandek raġun, hemmhekk tista' tappella.

Fi klawsola 20 hemm li kull persuna tista' tappella.

ONOR.

ALFRED SANT: Imma l-punt tiegħi huwa dan issa.

F'kuntest bħal dan, kif tiġi affettwata sitwazzjoni bħal din?

Ħalli nifhmu fejn hi l- field of application ta' dan li qed ngħidu l-ewwel.

Jekk jien inħoss li d- deċiżjoni ta' l-awtorità missha kienet li timbarra l-post tax-xogħol jew tieħu azzjoni aktar drakonjana milli ħadet, din il-klawsola qed tfisser li huwa l-president waħdu li jiddeċedi dwar dan?

Għax hemmhekk hija l- problema mbagħad.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Le, mhux neċessarjament ikun l-għeluq ta' post tax- xogħol.

ONOR.

ALFRED SANT: Le, bħala eżempju ġibtu.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Iva, imma anke kif inhu l-wording tal-klawsola, m'hemmx għalfejn jirriżulta l-fatt ta' l-għeluq.

Imma anke li kieku hemm il-potenzjal ta' l-għeluq ...

ONOR.

ALFRED SANT: Le, il-potenzjal ta' l-għeluq mhux qiegħed hawn.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Iva, jekk tkompli taqra ssib li subklawsola (4) tgħid li:

"Il-bord ta' appell għandu jikkonsisti mill-president waħdu f'appelli kontra ordnijiet mogħtija minn uffiċjali, minbarra dawk l-ordnijiet li jittrattaw l-imbarrar sħiħ ta' post tax-xogħol - meta dan bħala fatt - jew ordnijiet li jittrattaw il-projbizzjoni ta' l-użu ta' xi apparat, makkinarju, impjant jew stallazzjoni fuq ix-xogħol li, kieku l-ordni kellu jiġi obdut, jirriżultaw fil-waqfien ta' l-attivitajiet kollha tax-xogħol."

Jiġifieri x-xenarju hawnhekk huwa li għalkemm ma ngħalaqx il-post tax- xogħol, imma li kieku kellha tiġi esegwita dik l-ordni kienet tinvolvi l- għeluq tal-post tax-xogħol.

Il-kriterju hawn huwa li fejn hemm waqfien ta' post tax-xogħol, il-bord ta' appell irid ikun kompost minn tlieta.

ONOR.

ALFRED SANT: Issa jien qed inħares lejn xenarju differenti minn dan, li l-ordni li ngħatat tieqaf 'il hinn mit-twaqqif ta' post tax-xogħol.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: That's the other side of the coin.

ONOR.

ALFRED SANT: Exactly!

Issa min qiegħed jappella qed jgħid li din l- ordni missha waslet sa hemm, u l-president hemmhekk jgħid li hu biss jiddeċiedi.

F'dan il-każ mhux l-employer jagħmel l-appell imma l-persuna jew il-korp li għandu standing biex jgħid li din l-ordni missha waslet sa hemm.

U mhux qed nirriferi bilfors għal meta jkun hemm ordni ta' mbarrar sħiħ tal-post tax-xogħol imma anke għal meta jkun hemm ordni dwar affarijiet l-oħra.

Naħseb li għandu raġun il-kollega tiegħi meta jgħid li jekk ikun hemm contestation ta' ordni, allura l-appell għandu jinstema' minn tlieta.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mhux bilfors!

ONOR.

ALFRED SANT: Meta jkun hemm kontestazzjoni fuq jekk l-appell jinstemax mill-president tal-bord biss jew minn tlieta, jekk min qiegħed jagħmel l-appell jgħid li jrid li jinstema' minn tlieta, allura dak l- appell għandu jinstema' minn tlieta.

Qed tifhmu l-punt?

Imma mhux jiddeċiedi l-president!

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Kapaċi jkollok min għandu l-interess li jikkomplika l-affarijiet.

ONOR.

ALFRED SANT: Din għandha l-pros u l-cons tagħha, għandek raġun ukoll.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Imma naħseb li l-miżien aħjar inxaqilbuh favur l- effiċjenza u l-għaġġla.

ONOR.

ALFRED SANT: Imma l-problema hija li ġeneralment l-effiċjenza u l- għaġġla jaħdmu favur min għandu l-aktar makkinarju f'idejh, u l-employer l- aktar li għandu makkinarju f'idejh, għax għandu l-aħjar avukati, l-aktar flus u l-aħjar riżorsi.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Eżattament!

ONOR.

ALFRED SANT: Imma jekk ikun wieħed biss qed jiddeċiedi!

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Imma l-employer jista' jirraġuna li jekk jinsisti li jkollu bord bi tlieta dan il-każ kapaċi jtawlu għal xahar?

ONOR.

ALRED SANT: Allura għaliex ma ndaħħlux terminu ċar?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Din m'hijiex kwestjoni ta' terminu.

ONOR.

ALFRED SANT: Hekk kont qed tgħid inti, li hija kwestjoni ta' kemm ittawwal.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Le, le, għax forsi ma segwejtnix.

L-ewwel għamilt punt jien fejn spjegajt it-tliet persuni min huma.

L-ewwelnett hemm il-president li huwa avukat biex jieħu ħsieb li l- proċeduri jsiru b'ġustizzja naturali, bir-regolamentazzjoni li wieħed jistenna fi proċedura purament legali.

Però mbagħad hemm żewġ membri oħra li jintgħażlu mil-lista ta' esperti.

ONOR.

ALFRED SANT: Dak l-argument segwejtu.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: lssa ejja ngħidu li jien ġejt iffaċċjat b'ordni ta' uffiċjal u ridt nikkontestaha għax naf li, jekk nimplimenta dik l- ordni, probabbilment jien se nippreġudika l-business tiegħi u allura jaqbilli ntawwal il-proċess.

Allura jien ninsisti, allavolja tkun ħaġa sempliċi, li l-każ jinstema' quddiem bord ta' tlieta.

ONOR.

ALFRED SANT: Fuq dan il-punt għandek raġun, imma issa ejja nħarsu lejn in-naħa l-oħra.

Kif se nipproteġu lin-naħa l-oħra?

Xi ħadd li qed jikkontesta li ma wasalniex sa l-aħħar, mhux min-naħa ta' l-employer issa, imma min-naħa tal-parti lesa, hux hekk kont qed tgħid inti?

Ejja nagħtuk raġun fuq dak li qed tgħid inti, imma n-naħa l-oħra kif se nipproteġuha wkoll?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Imma fil-miżien ma rridux indaħħlu wkoll l-irwol ta' l-uffiċjal, jiġifieri ta' l-ispettur stess, li in the first place ħareġ l-ordni?

ONOR.

ALFRED SANT: Tridni nkun skjett fuq din il-ħaġa?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mhux aħjar!

ONOR.

ALFRED SANT: Jien nibża' li dawn in-nies ikunu taħt ċerti pressures, ħa nitkellmu hekk.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Fhimtek!

ONOR.

ALFRED SANT: Trid tħares lejn in-naħa l-oħra tal-mera issa.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Aħna m'aħna nitfgħu dellijiet fuq ħadd imma obbligati li nikkonsidraw ix-xenarji kollha, inkluż ix-xenarju fejn ikollok spettur li ma jkunx qed jagħmel dmiru.

ONOR.

ALFRED SANT: Le, tħarisx lejha hekk.

Jien ma ngħidx li ma jkunx qed jagħmel dmiru imma li ma wassalx l-analisi tiegħu sal-punt fejn jiena, bħala parti lesa, qed ngħid li kellu jwassal għaliex hemm xi ħaġa iktar serja minn hekk.

Qed tifhem x'irrid ngħid?

Ma nitfgħu dellijiet fuq ħadd, u mbagħad at that stage, meta tiġi biex tikkontesta d-deċiżjoni tiegħu, din qed twaddbek f'diffikultà.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ejja ma nitfgħux dellijiet.

Mela spettur ġenwinament deherlu li m'hemmx periklu jew il-periklu ma jwassalx sal-punt li kellu jagħlaq il-post tax-xogħol.

ONOR.

ALFRED SANT: Mhux li jagħlaq il-post tax-xogħol biss imma anke ordnijiet li jittrattaw il-projbizzjoni ta' l-użu ta' xi apparat eċċ.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Iva, issa qegħdin ngħidu li spettur aġixxa ġenwinament, u jkun hemm a third party li għandha dritt tappella, li tista' tkun union, li jidhrilha li l-ispettur ħa deċiżjoni żbaljata u kellu jkun iktar iebes fid-deċiżjoni tiegħu.

Jekk l-appell isir mit-trade union u l- argumentazzjoni tkun li l-ispettur imissu għalaq dak il-post tax-xogħol, f'dak il-każ l-appell għandu jinstema' minn tlieta, peress li hemm involut l-għeluq il-post tax-xogħol?

Jiena naħseb li f'dak il-każ għandu jinstema' minn tlieta min-nies għaliex hemmhekk qed nitkellmu fuq il-potenzjal ta' għeluq tal-post tax-xogħol.

ONOR.

ALFRED SANT: Kif inhi miktuba mhux hekk qed tgħid.

Jekk l-ordni ma titkellimx dwar l-imbarrar ta' post tax-xogħol l-appell ma jinstemax minn tlieta min-nies.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ħalli niċċekkja ftit.

ONOR.

ALFRED SANT: Subklawsola (4) ma tgħidx hekk.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jien naħseb li subklawsola (4) għandha bżonn rewording biex tiġi iktar ċara.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Rigward subklawsola (5) ta' klawsola 21 li tgħid:

"Il-Prim Ministru u l-Ministru, kif ikun il-każ, jistgħu minn żmien għal żmien, wara konsultazzjoni kif stabbilit f'dan l-artikolu, ivarjaw ..."

Għaliex qed issir b'dan il-mod dik id-diċitura?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Għaliex paragrafu (a) ta' subklawsola (2) jgħid li:

"il-president tal-bord ta' appell ikun wieħed minn lista ta' persuni nominati mill-Prim Ministru"

u mhux mill-Ministru.

Imbagħad paragrafu (b) jgħid li:

"iż-żewġ membri l-oħra tal-bord ta' appell għandhom jiġu magħżula mill- president - qabel kienet "minn żewġ listi" u issa ġiet minn lista waħda - minn lista ta' persuni li ma jkunux la avukati u lanqas prokuraturi legali, maħtura mill-Ministru".

Mela l-ministru jagħmel lista ta' esperti li mbagħad l-għażla tagħhom issir mill-president tal-bord ta' appell.

Nirripeti li l-prim ministru jaħtar il-president tal-bord ta' appell.

Il- ministru jipprepara u jippubblika l-lista ta' esperti oħrajn u l-president li jkun ġie maħtur mill-prim ministru, jagħżel iż-żewġ membri li jkunu miegħu fuq dan il-bord, skond l-issues li jkunu qegħdin jiġu ttrattati minn dan il-bord.

ONOR.

ALFRED SANT: Imma min huwa responsabbli għall-kompożizzjoni tal- listi?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Il-kompożizzjoni tal-lista ta' l-esperti hija f'idejn il-ministru, kif jgħid paragrafu (b), mentri l-president l- president tal-bord ta' appell ikun wieħed mil-lista ta' persuni nominati mill-prim ministru, li jkunu persuni li huma avukati b'esperjenza.

ONOR.

ALFRED SANT: Jiġifieri l-prim ministru responsabbli mill- presidenti u l-ministru responsabbli mil-lista ta' membri.

F'dak is-sens li qed jidħlu t-tnejn.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Iva, f'dak is-sens.

ONOR.

ALFRED SANT: Ikkomplikata l-istorja, ikkomplikata żżejjed!

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Iva, naħseb li stajna ssimplifikajnieha.

Dan huwa punt li rridu nirriflettu fuqu wkoll għaliex naħseb li nistgħu nissimplifikawha.

ONOR.

ALFRED SANT: Bir-rispett kollu, kif qiegħda mitkuba tista' tfisser li għalkemm il-lista ta' l-esperti nnominata mill-ministru, il-bidla tagħhom tista' ssir mill-prim ministru.

Ma nafx iniex qed nispjega ruħi tajjeb.

Qed jiġi spjegat li l-lista ta' l-esperti hija maħtura mill- ministru.

F'daqqa waħda b'din id-diċitura qegħdin ngħidu li l-prim ministru jista' jbiddel il-lista ta' esperti maħtura mill-ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Le, is-subklawsola tgħid "kif ikun il-każ".

ONOR.

ALFRED SANT: Kif tqum l-okkorrenza ta' bidla.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Fit-test Ingliż qiegħda "as the case may be".

Dan ifisser li jekk qed nitkellmu fuq il-lista tal-presidenti, allura jbiddel il-prim ministru, u jekk qed nitkellmu fuq il-lista ta' l-esperti allura jbiddel il-ministru.

That is as the case may be.

ONOR.

ALFRED SANT: La qed tgħidha on record, tfisser hekk.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: M'għandix dubju li huwa hekk, però naħseb li nistgħu nissimplifikawha.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Nieqfu hawn għalissa għax sar il-ħin.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni fuq Klawsola 21 kienet interrotta u baqgħet aġġornata.

Il-Kamra rriżumiet u l-President tal-Kumitati rrapporta progress u talab il- permess sabiex il-Kumitat jerġa' jiltaqa'.

MR SPEAKER: Insejjaħ lill-Viċi Prim Ministru biex, jekk jogħġbu, Iressaq l-Aġġornament tal-Kamra.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar it-Tnejn, 30 ta' Ottubru, 2000 fid-9.00 a.m. b'din l-aġenda:

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi dwar l-Awtorita' għas-Saħħa u s-Sigurta' fuq il-Post tax- Xogħol – Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar il-Komunikazzjonijiet u Transazzjonijiet Elettroniċi - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Proċeduri Legali - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza tad-Dwana - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni u l-Privatezza tad-Data - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Ratifika ta' Trattati (Sant' Anġlu) - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Ippjanar ta' l-Iżvilupp - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta (Emenda Nru 2) - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Kompetizzjoni - Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni ta' l-Erarju - Tieni Qari (Kont.); u

Riżoluzzjoni mressqa mill-Prim Ministru dwar il-qagħda fil-pajjiż - Kontinwazzjoni.

Abbozz ta' Liġi dwar il-Konservazzjoni u l-Amministrazzjoni tas-Sajd – Kumitat Permanenti.

Abbozz ta' Liġi dwar is-Sigurezza Ġenerali u Kwalita' tal-Prodotti – Kumitat Permanenti.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Interpretazzjoni – Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

L-Onor.

Joe Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, kulħadd jaf li fejn ikun hemm rispett reċiproku normalment ma jkunx hemm diżgwid, imma meta xi ħadd jipprova jnaqqas mid-drittijiet ta' xi ħaddieħor ikun hemm id-diżgwid u hekk qed jiġri f'dan il-parlament.

Kemm skond l-oppożizzjoni kif ukoll skond il-gvern, l-affarijiet fil- parlament mhux mexjin sew.

Iż-żewġ naħat qegħdin naqblu dwar dan.

Imma x'inhu jwassal għal dan id-diżgwid?

Għaliex mhux miexi sew ix-xogħol tal- parlament?

Għaliex in-naħa tal-gvern dejjem takkuża lill-oppożizzjoni li qed tagħmel il-bsaten fir-roti biex ixxekkel ix-xogħol parlamentari meta dan mhuwiex minnu?

L-oppożizzjoni qed tiġġieled għad-drittijiet tagħha biex issaħħaħ id-demokrazija parlamentari, imma l-gvern qiegħed jaħseb li għax għandu maġġoranza ta' ħames siġġijiet - li żgur ma jirriflettix l-ammont ta' voti li ġab fl-aħħar elezzjoni - jista' jaqbad u jgħaddi minn fuq kulħadd.

Nixtieq infakkar kif kienu jimxu l-affarijiet f'dan il-parlament meta fl-1989 jiena kont ġejt maħtur bħala whip tal-grupp parlamentari Laburista, Mr Speaker.

Dak iż-żmien, bħal kull żmien ieħor, konna wkoll niltaqgħu ma' diffikultajiet imma peress li aħna min-naħa ta' l-oppożizzjoni dejjem konna lesti li nikkollaboraw, bħalma aħna lesti li nikkollaboraw illum, dawn id- diffikultajiet dejjem konna ngħelbuhom u x-xogħol kien jimxi kif suppost.

X'konna nagħmlu biex ix-xogħol parlamentari jimxi b'mod li jkun tajjeb għal kulħadd?

Iż-żewġ whips taż-żewġ gruppi parlamentari flimkien ma' l-ispeaker ta' dak iż-żmien konna spiss niltaqgħu biex naraw kif għandna nqassmu x- xogħol tal-Kamra u dejjem konna naslu għall-kompromess.

Dejjem kien hemm rieda tajba min-naħa ta' l-oppożizzjoni.

Fid-diskussjonijiet li kien ikollna ma' l-iSpeaker konna niftiehmu liema liġi se tiġi diskussa, imbagħad l-oppożizzjoni laburista kienet tindika l-ismijiet tal-membri li jkunu se jitkellmu dwar dik il-liġi u b'hekk ix-xogħol parlamentari kien jimxi bl-aktar mod smooth.

Minkejja dan, meta mbagħad il-Partit Laburista tela' fil-gvern l-affarijiet bdew ikunu mod ieħor.

Mr Speaker, niftakar li fil-laqgħat tal-Kumitat tax-Xogħol tal-Kamra, l- Onor. Ċensu Galea, dak iż-żmien whip tal-grupp parlamentari Nazzjonalista, u l-Prof.

Guido de Marco lanqas bejniethom ma kienu jaqblu.

L-Onor.

Galea kien jipprova jasal għall-ftehim u l-Prof. de Marco kien jopponi għal kollox.

Per eżempju, kien jgħid li l-parlament m'għandux jiltaqa' filgħodu għax il-membri parlamentari m'humiex full-timers.

Ara llum ħadd minnhom mhu qed jgħid hekk.

Minkejja li konna nagħtu raġunijiet validi għaliex ċerti ġranet il-parlament għandu jiltaqa' filgħodu dawn qatt ma riedu jiftehmu magħna.

La kienu jridu jiftehmu fuq kemm wieħed kien jaħseb li hemm bżonn ta' seduti biex tiġi diskussa liġi partikolari, la fuq kemm kien se jkun hemm kelliema min-naħa tagħhom u lanqas fuq kemm ħin kull membru jista' jdum jitkellem.

Kienu jgħidulna jitkellem min irid u jdum kemm ikun hemm bżonn.

Issa llum li qegħdin fil-gvern, dak li kienu jgħidu m'għadux jgħodd u qegħdin jipprovaw joħonqu lill-kelliema ta' l-oppożizzjoni.

Mr Speaker, nista' ngħid li l-backbenchers, minkejja li ma ħarġux dan fil-beraħ, qed jgħidu lill-gvern li ma jistax ikun li nibqgħu sejrin, ġimgħa wara l-oħra, bis-seduti filgħodu u filgħaxija għax huma m'humiex full-timers u jkollhom xogħol ieħor x'jagħmlu.

Barra minn hekk b'dan il-mod il-parlament mhux qed jiffunzjona tajjeb.

Dan l-aħħar smajt li kien hawn min qed jitlob biex jiġi installat il-cable television biex il-membri jkunu jistgħu jsegwu x'inhu jiġri barra, u hawn anke membri parlamentari li qed jitolbu li jkollhom is-segretarji magħhom.

Dan li qed ngħid mhux qed nivvintah, kulħadd jaf li hu minnu.

Mhux qed ngħid li dawn huma affarijiet ħżiena, anzi ngħid li jekk il-parlament se jibqa' jiltaqa' b'din il- frekwenza xi ħaġa jrid isir.

Mr Speaker, ta' min wieħed jinnota wkoll li qed issir pressjoni fuq in- naħa ta' l-oppożizzjoni biex isir dak li jrid il-gvern u jgħaddi liġijiet kemm jista' jkun malajr u bl-addoċċ għax hekk jaqbillu.

Minħabba f'hekk qed ibatu wkoll il-backbenchers tan-naħa tal-gvern, u dan qed jesprimuh bil- manuvri li qed isiru.

Mhux sewwa li n-naħa tal-gvern tiġi toqgħod tgħajjar lill-oppożizzjoni li qed tipprova xxekkel ix-xogħol tal-Kamra.

L- oppożizzjoni qed tiġġieled, skond ir-regolamenti li għandna, biex tiddefendi d-demokrazija parlamentari.

Tan-naħa tal-gvern qed jiskandalizzaw ruħhom għax in-naħa ta' l-oppożizzjoni spiss titlob għall- quorum.

Mela nsew kemm kienu jitolbu għall- quorum meta konna aħna fil- gvern?

Aħna konna noqogħdu attenti biex kemm jista' jkun tul is-seduta parlamentari ma ninqabdux mingħajr il-15-il membru li bihom wieħed jifforma l-quorum għax din iktar hija responsabbilita' ta' min ikun fil-gvern ħalli x-xogħol li jkollu pprogrammat isir mingħajr telf ta' żmien.

Dawn skandalizzaw ruħhom għax f'waħda mis-seduti ta' din il-ġimgħat f'temp ta' sitt minuti darbtejn intalab quorum.

Għaliex sar dan?

Għax ma nistgħux inkomplu nipprovaw ngħaddu ż-żmien bin-nies.

Kif jista' jkun f'nofs siegħa winding-up is-segretarju parlamentari jirrispondi għal dak kollu li jkun intqal f'xi seba' seduti?

Din x'serjeta' hi!

Apparti dan kollu, is-segretarju parlamentari beda jipprova jirredikola dak li ntqal mill-kelliema ta' oppożizzjoni u jiena qomt u għajjat quorum.

Hekk kif s-seduta rriżumiet, bil-wiċċ tost kollu, reġa' beda jitfa' ċertu diskors biex jipprova jżeblaħ lil dak li jkun u jiena, bir-raġun kollu, erġajt għajjat quorum.

Għalhekk sejjaħt quorum darbtejn u mhux billi s-segretarju parlamentari beda jgħid li aħna qed intellfuh mill-ħin tiegħu.

Jiena ngħidlu li għalkemm ir-regolamenti jgħidu li hu għandu tant ħin għall-winding-up, kieku talab il-permess tal-Kamra sabiex ikompli jitkellem ħadd ma kien se jiċħadulu allavolja qed jgħidu li l-oppożizzjoni trid ixxekkel ix-xogħol tal-parlament.

Huwa evidenti li n-naħa tal-gvern qed ixxekkel lin-naħa ta' l-oppożizzjoni milli tagħmel dmirha kif suppost għax mhux qed tħalli lill-membri ta' din in-naħa jitkellmu għal iktar minn erbgħin minuta.

Mela m'hemmx każi fejn dak li jkun għandu bżonn ta' iktar ħin biex jiżviluppa l-argument tiegħu?

Kif jista' jkun noqogħdu għal dawn l-affarijiet aħna!

Kif jista' jkun naċċettaw li l-mistoqsijiet parlamentari jiġu mwieġba b'mod vag jew inkella lanqas biss tingħata risposta?

Allura mhux bilfors ikollna nipprotestaw b'dan il-mod biex nuru lill-poplu kif miexi l-parlament.

Mr Speaker, l-oppożizzjoni pprovat timxi bil-mod li kienet timxi bih qabel sabiex id-diffikultajiet li jinqalgħu jiġu megħluba imma sfortunatament la kien hemm rieda tajba min-naħa tal-gvern u, forsi minħabba nuqqas ta' esperjenza jew minħabba l-mottiv politiku, lanqas min- naħa tas-Sedja.

Jiddispjaċini ngħid li llum m'hemmx dik ir-reċiproċita' li kien hemm fi żmien Speakers oħrajn.

Jiena nitkellem open, m'hemmx kantunieri, għax inħoss huwa fl-interess tal-pajjiż li l-affarijiet jirranġaw.

Dawn huma affarijiet li nħosshom jien u jħosshom min jixtieq il-ġid lill-pajjiżna.

Mela ejja ma nkunux ipokriti min-naħa tal-gvern, ejjew nuru rieda tajba għax jekk ikun hemm rieda tajba l-affarijiet jitjiebu u jimxu 'l quddiem.

Imma sakemm l-oppożizzjoni tibqa' tara li m'hemmx rieda tajba min-naħa tal-gvern bilfors ikollha tibqa' topponi għal ċerti affarijiet biex ma tħallihx għaddej minn fuqha.

Hawn nuqqas ta' irġulija u onesta' min-naħa tal-gvern.

Jiena ma naħsibx li jekk twaqqaf lil xi ħadd milli jgħaddi minn fuqek tkun qed tfixkel jew tostakola.

Alla ħares ma nagħmlux hekk għax kieku nispiċċaw bil-gvern jiġi hawn u jagħmel li jrid u li jfettillu.

Mr Speaker, nixtieq issa ngħid xi ħaġa dwar il-problemi kbar ambjentali li għandna ma' wiċċna.

Hemm bżonn li ma nibqgħux nagħmlu studji iktar għax għamilna biżżejjed u nafu x'għandu jsir.

Jekk verament irridu ntejbu l- ambjent irridu nibdew, u ma ndumux iktar, nisseparaw l-iskart at source u rridu naraw x'se nagħmlu bil-miżbla tal-Magħtab.

Jien diġa' għamilt suġġeriment biex tinbena golf course, u naf żgur li hawn min irid jinvesti fiha.

Kieku kellu jsir hekk neqirdu dik l-eyesore darba għal dejjem.

Anke dwar dak it-trab iswed li joħroġ mill-power station tal-Marsa u li hu ta' dannu għal saħħet il-poplu Malti, speċjalment għal dawk li joqogħdu n-naħa t'isfel ta' Malta, hemm bżonn naraw li jsir xi ħaġa.

Hemm bżonn li tittieħed azzjoni u mhux isiru ħafna rapporti u studji u jibqa' ma jisr xejn.

Għax ma nagħmlux dawk il-filters li hemm bżonn ħalli ntaffu din il- problema?

Mr Speaker, is-sitwazzjoni ambjentali f'pajjiżna hija allarmanti u jekk il-gvern mhux se jibda jiċċaqlaq din il-problema se tibqa' tmur għall-agħar.

Mr Speaker, dan l-aħħar, waqt li jiena kont imsiefer fuq xogħol parlamentari, f'dan il-parlament sar ħafna diskors minn xi kelliema min- naħa tal-gvern fuq kemm hi effiċjenti l-planning authority.

Donnhom approfittaw ruħhom min-nuqqas tiegħi biex jagħmlu dan l-eloġju favur din l- awtorita'.

Hawn segretarju parlamentari li hu perit - dan għandu uffiċċju tiegħu - li mingħajr ma jidher hu jagħmel pressjoni fuq l-enforcement section biex ma joħorġux ċerti enforcement notices u jippressa biex joħorġu l-permessi li hu jkun involut fihom għax hu għandu perċentaġġ mill-flus li jdaħħal minn dak l-uffiċċju.

Jekk mhux veru nistieden lil dan is-segretarju parlamentari jagħmel dikjarazzjoni ġuramentata li hu ma jieħu l-ebda sehem mill-uffiċċju tiegħu u li hu ma kellem lil ħadd mill-awtorita' ta' l- ippjanar.

Din hija s-sitwazzjoni mwiegħra f'dan il-pajjiż.

Mr Speaker, se nitkellem issa fuq il-qasam tat-telekomunikazzjoni u ngħid x'qed jiġri bħalissa fil-Maltacom.

Bħalissa fil-Maltacom hemm sitwazzjoni tal-biki.

Ħadd mill-ħaddiema ma jaf fejn qiegħed u ħadd ma jaf fejn se jsib ruħu.

Suppost kellu jsir job evaluation biex kulħadd jiġi ppostjat skond ix-xogħol li jagħmel u minflok spiċċajna b'indħil politiku fejn min hu tal-qalba jieħu l-aħjar postijiet.

Spiċċajna bil-kapijiet qishom puppets on a string!

Għandna chairman li qiegħed hemm biss biex jattwa deċiżjonijiet politiċi.

Mhu qed jagħmel xejn li hu fl-interess tal- Maltacom.

Qiegħed hemm biex jagħmel vendikazzjonijiet politiċi.

Qiegħed hemm biex jekk ikun hemm xi ħaddiem li jħaddan l-istess twemmin politiku tiegħu li jkun żbalja jagħmel minn kollox biex flok jagħtih il-kastig li ħaqqu jgħattilu l-iżball u l-Maltacom sejra l-baħar.

Mr Speaker, meta konna fil-gvern aħna l-Maltacom kienet waslet f'pożizzjoni li l-ħsarat li kienu jiġu rrapportati kienet issewwihom mil- lum għal għada.

Ġieli kien ikun hemm xi ħsara daqsxejn gravi li l-iktar li ma kenitx tieħu iktar minn tlett ijiem biex tissewwa.

Illum l-iċken ħsara ġieli jdumu ġimgħa biex jirranġawha.

Konna wasalna f'pożizzjoni li nħaddmu skema ta' service on demand, tapplika għat-telphone llum u tinqeda l-għada u l-istess ħaġa fil-każ ta' l-applikazzjonijiet għal transfer, imma llum hawn min applika għal transfer f'Jannar u sal-lum għadu lanqas inqeda.

Jiena m'iniex nivvinta qed insemmi każ fejn biex itellgħu biċċa cable biex jagħmlu DP u mbagħad jagħmlu cut over fi Triq il-Farfett tal-Fejġel f'Ħaż- Żabbar, ilhom minn Jannar.

Biex nagħti prova ta' dan nitlob il-permess biex inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-acknowledegement li l-Maltacom bagħtet lil din il-persuna.

Mr Speaker, bħalissa l-konsumaturi qed jirċievu kontijiet tat-telephones esaġerati u għalxejn imorru jipprotestaw għax qatt ma jieħdu raġun, lanqas meta jkollhom.

Bħalissa fil-Maltacom qed isiru ħafna abbużi u hemm taħwid kbir.

Per eżempju, m'ilux x'imkien in-naħa tal-Mosta għamlu cut over li fuq waħħlu linji ta' xi ħadd li mhux suppost u dan beda jirċievi faxes li suppost kellu jirċievi xi ħadd ieħor u qisu ma ġara xejn għax ma ttieħdu passi kontra ħadd.

Għaliex?

Għax hemm chairman li qiegħed hemm biex jgħatti l-iżbalji tan-nazzjonalisti.

Aħna ma konniex nimxu hekk.

Aħna ridna li l-Maltacom tqum fuq saqajha fl-interess tal-ħaddiema u fl-interess taċ-ċittadini Maltin u Għawdxin.

Aħna konna qegħdin nipprovaw intejbu s- servizz li jingħata lill-konsumatur u fil-fatt kien diġa' beda jitjieb.

Mr Speaker, il-maġġoranza ta' l-affarijiet li qed isiru illum f'dak li għandu x'jaqsam ma' telekomunikazzjoni kienu diġa' maħsuba li jsiru meta konna fil- gvern aħna.

Kellna ħafna pjani u kienu jkunu effiċjenti iktar, imma ma nafx għaliex xi ħadd għandu l-interess li l-Maltacom ikkissirha, forsi hemm xi ħadd ieħor fil-privat li lill-partit nazzjonlaista jaqlagħlhom il-flus.

Ma nafx, imma hekk naħseb.

Mr Speaker, illum tkellimt fil-qosor fuq dawn l-affarijiet - kieku kelli nispjega fit-tul ma nieqaf qatt - biex nuri li f'dan il-pajjiż ħadd ma jaf fejn hu sejjer.

Grazzi.

MR SPEAKER: Hawn permess biex l-Onor.

Mizzi jpoġġi fuq il-Mejda tal- Kamra d-dokument li rrifera għalih?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

MR SPEAKER: Grazzi.

Iktar rimarki.

L-Onor.

Carmelo Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Mr Speaker, mezz ta' komunikazzjoni importanti li ċertament għandu influwenza kbira fuq is-soċjeta' b'mod ġenerali huwa dak tax-xandir u naturalemnt min ikollu f'idejh kontroll ta' mezzi tax-xandir għandu poter u jista' jikontrolla l-opinjoni pubblika fuq suġġetti li jkun jrid ittella' fl-agenda pubblika.

Aħna l-membri parlamentari u oħrajn li huma fil-kamp politiku nagħtu importanza kbira lill-mezzi ta' komunikazzjoni bħalma huma l-gazzetti, radjijiet u stazzjonijiet televiżivi għax b'dawn il-mezzi l-ħidma tagħna tidher u tasal għand il- pubbliku ġenerali b'mod aktar qawwi u aktar maljar.

Jekk wieħed ikollu l- kontroll ta-maġġoranza assoluta tal-mezzi tax-xandir, b'mod partikolari tal- gazzetti, tar-radijiet u ta' l-istazzjonijiet televiżivi allura jista' jinfluwenza b'iktar qawwa l-opinjoni pubblika.

Mr Speaker, dan qed ngħidu għax jidher ċar li l-maġġoranza kbira tal- media lokali, b'mod partikolari l-gazzetti ta' kuljum u dawk ta' nhar ta' Ħadd, jappoġġjaw b'mod dirett lill-partit nazzjonalista.

Għalkemm ipenġu lilhom infushom bħala xi mezz ta' xandir indipendenti wieħed malajr jinduna li ċerti aħbarijiet li jkunu jridu jaslu għand il-poplu jkunu mmexxija mill- istess id, mill-istess moħħ u allura s-sors ikun l-istess wieħed.

Jekk il- Partit Nazzjonalista jrid ikollu fuq l-agenda nazzjonali ċertu suġġett, naturalment permezz tal-media li tappoġġjah, anke b'mod apert, dan ikun jista' jsir.

Sitwazzjoni bħal din tpoġġi fi żvantaġ mhux biss lill-partit laburista imma kull idea oħra li tkun indipendenti miż-żewġ partiti ewlenien.

Mr Speaker, li jkollok persuna jew persuni fi ħdan partit politiku li jiddettaw dak li jidher fuq il-gazzetti li suppost huma indipendenti hija tmexxija stil komunista.

Il-manuvri li jisru huma manuvri stil komunista.

Ovvjament mhux kollox huwa negattiv fil-komuniżmu għax hemm ċerti aspetti li jistgħu jkunu pożitivi jekk ikunu mħaddmin kif għandhom jitħaddmu.

Qed ngħid dan għax nemmen li kull ħaġa fiha t-tajjeb u l-ħażin tagħha biex ma jkunx hawn xi ħadd jaħseb li jiena komunist.

Pero' fl-opinjoni tiegħi f'dan li għandu x'jaqsam ma' mezzi tax-xandir il-Partit Nazzjonaista qed jimxi bi stil komunista fejn wieħed jikkontrolla b'mod assolut dak li jixxandar fuq it-televiżjonijiet, fuq ir-radjijiet u fuq il-gazzetti.

Naħseb li l- awtorita' tax-xandir għandha rwol ferm importanti f'dak li jirrigwarda xandir.

L-ewwelnett din trid tara li dak li jixxandar ikun imparzjali u jekk ikun hemm xi żbilanċ trid tara kif tpatti għalih.

Il-fatt li għandek żewġ partiti li għandhom ir-radju u t-televiżjoni tagħhom joħloq ċertu bilanċ u allura r-rwol ta' l-awtorita' tax-xandir f'dan il-qasam għandu jkun li tara li l-ebda partit ma jabbuża mill-mezzi tax-xandir li għandu.

Ta' min jgħid li fil-qasam tal-gazzetti peress li l-Partit Laburista m'għandux il- gazzetta tiegħu ta' kuljum - għandu biss waħda li toħroġ nhar ta' Ħadd - hemm ċertu żbilanċ u dan ikompli jikber għax il-maġġoranza tal-gazzetti, speċjalment dawk bl-Ingliż, jappoġġjaw lill-Partit Nazzjonalista.

Barra minn hekk xi kultant l-awtorita' tax-xandir tipprova anke toħnoq l-istess mezzi tax-xandir tal-Partit Laburista.

Dan rajnih fil-passat riċenti u naħseb li dan m'għandux ikun ir-rwol ta' l-awtorita' għax b'hekk flok tkun qed issaħħaħ il-bilanċ tkun qed tipprova toħnoq dak li jista' jkun ta' bilanċ fil-qasam tax-xandir.

Għalhekk huwa importanti li l-awtorita' tax- xandir tagħmel daqsxejn l-eżami tal-kuxjenza tagħha u tara l-ispektrum b'mod sħiħ.

Mr Speaker, jiena nħoss li f'dak li għandu x'jaqsam ma' rapportaġġ mill- parlament permezz tal-gazzetti qed ikun hawn żbilanċ kbir.

Mhux sew li gazzetta tirrapporta dak li qalet naħa u mbagħad tinjora dak li jintqal min- naħa l-oħra u se nsemmi eżempju ċkejken li kont involut fih jien.

Meta s- Segretarju Parlamentari Mugliett kien tkellem f'aġġornament dwar il- kontroversja li kienet qamet dwar iż-żjara li kien għamel ġewwa Sydney meta kien hemm il-logħob olimpiku, liema żjara aħna konna sejjaħnilha ġita, il- gazzetta "The Malta Indepedent" tat-28 ta' Settembru kienet tat prominenza kbira lid-diskors tiegħu tant li kienet imliet iktar min-nofs it-tieni paġna tal-ġurnal b'dak li kien qal l-Onor.

Mugliett.

Imbagħad meta jiena f'aġġornament ieħor kont weġibt għad-diskors li kien għamel l-Onor.

Mugliett, l-istess gazzetta mhux talli ma tatx l-istess prominenza lid- diskors tiegħi talli lanqas biss irrapportatu.

Jiena naħseb li f'dak li huwa rapportaġġ mill-gazzetti għandu jkun hemm ċertu bilanċ u mhux sewwa li naraw affarijiet bħal dawn isiru minn min jgħid li l-gazzetta li jmexxi hu hija indipendenti.

Mhux qed nirreferi biss għall-ġurnal li għadni kemm semmejt imma anke għall-ġurnali oħrajn.

Mr Speaker, nixtieq insemmi każ ieħor dwar iż-żjara li l-Onor.

Mugliett kien għamel ġewwa Sydney.

Fil-ġurnal "in-nazzjon" kienet dehret ittra ta' persuna li tappoġġja lis-Segretarju Parlamentari Mugliett dwar din il-ġita ġewwa l-Awstralja, u peress li kemm jien kif ukoll il-Kap ta' l- Oppożizzjoni ssemmejna b'mod indirett ħassejt li kelli nirrispondi għaliha.

Allura kont ktibt ittra li bgħatt lill-editur u wara li rajt li għadda ċertu żmien u l-ittra tiegħi kienet għadha ma dehritx ċempilt biex nara meta l-ittra tiegħi se tidher.

Wara li ċempilt l-ittra tiegħi dehret pero' kien hemm ċerti affarijiet importanti li nqatgħu barra.

Jiena nifhem li l- editur għandu jiddeċiedi dwar dak li għandu jidher fil-gazzetta li jmexxi hu, pero' naħseb bħala etika, ladarba jien kont qed nirrispondi b'mod dirett korrispondent li semma lili bħala wieħed li tkellimt fuq dak li kiteb hu, naħseb li kellu jikkontattjani u jinformani b'dak li kien se jagħmel.

Jekk ħass li l-ittra tiegħi kienet twila - u ma naħsibx li kienet twila wisq - messu ċempilli u flimkien konna naraw x'nistgħu nħallu barra minnha u mhux qabad u ġab dak li għoġbu hu.

Mr Speaker, nixtieq nitkellem issa fuq l-arroganza ta' ċerti persuni li ġew maħtura mill-gvern nazzjonalista biex iservu u jmexxu korporazzjonijiet pubbliċi u se nsemmi każ li fih huwa involut is-Sur Maurice Zarb Adami li huwa ċ-chairman tal-Maltacom.

Ftit ilu ġurnalista tas-Super One kienet staqsiet lis-Sur Zarb Adami kemm kien hemm nies appuntati minnu sabiex jagħtu pariri lil Maltacom u dan kien wieġeb li ma kienx f'pożizzjoni li jagħti din l-informazzjoni.

Għadda ftit taż-żmien u reġa' ġie mistoqsi l- istess mistoqsija u dan b'ċerta arroganza qal li kien jaf kemm hemm nies appuntati biex jagħtu pariri lil Maltacom pero' li riedx jagħti din l- informazzjoni.

Jiena naħseb huwa dritt tal-poplu li jkun jaf dawn l- affarijiet għaliex fl-aħħar mill-aħħar il-Maltacom hija ażjenda li fiha l- gvern għandu l-maġġoranza ta' l-ishma u ċ-chairman huwa appuntat mill- gvern.

Din l-arroganza tirrifletti wkoll fuq l-istess gvern nazzjonalista li jaħtar lil dawn il-persuni u wieħed ma jiskantax b'din l-arroganza meta wieħed jara kif il-gvern nazzjonalista qed jimxi fil-parlament.

Mr Speaker, din l-arroganza qegħdin narawha wkoll fil-mod ta' kif l- ministri nazzjonalisti jirrispondu għal ċerti mistoqsijiet parlamentari li jsiru min-naħa ta' l-oppożizzjoni.

Dawn kemm-il darba ġew mistoqsija sabiex jagħtu rendikont ta' kif il-gvern qed jonfoq flus il-poplu u minkejja li dawn il-mistoqsijiet ikunu skond l-istanding orders ir-risposti għalihom ma jingħataw qatt.

Dawn dejjem jgħidulna li biex tingħata risposta għal dawn il-mistoqsijiet irridu nagħtuna raġuni għaliex qed isiru tali mistoqsijiet.

Jiena ngħidilhom li dawn il-mistoqsijiet qed isiru għax il-poplu li jħallas it-taxxi għandu kull dritt li jkun jaf kif qed jintnefqu flusu.

Mr Speaker, naħseb li dan huwa każ ieħor ta' arroganza min-naħa tal-gvern Nazzjonalista.

Nikkonkludi billi ngħid li mhux biżżejjed li wieħed jippriedka d- demokrazija imma huwa importanti, anzi essenzjali, li dak li nippriedkaw inwettquh fil-prattika bis-serjeta' għaliex inkella ma nkunu demokratiċi xejn jekk dak li ngħidu ma npoġġuhx fil-prattika.

Grazzi, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal nhar it-Tnejn, 30 ta' Ottubru, 2000 fid-9.00 a.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Viċi Prim Ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

PALAZZ - LIFT

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġiet tiswa sa issa l-ispiża ta' l-istallazzjoni tal- lift fil-Palazz?

Jista' jgħid meta huwa maħsub li jibda jiffunzjona?

Jista' jgħid min għamel ix-xogħol u kemm-il darba sar tibdil fix-xogħol?

X'kienet ir-raġuni għal dan it-tibdil?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nirriferi l-Onor.

Interpellant għat- tweġibiet li tajt għal mistoqsijiet parlamentari numri 15205, seduta 271, numru 20099, seduta 399, u numru 20018, seduta 400.

SLIEMA - TRIQ SAN PUBLIJU - ILMA

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li l-kwalita' ta' ilma li qed jirċievu r-residenti fl-inħawi tax-xatt ta' Tas-Sliema, partikolarment Triq San Publiju, qed tkun ħażina ħafna u ta' kulur kannella?

Peress li dan qed joħloq inkonvenjent lir-residenti u qed ikunu kostretti li jaħlu ħafna ilmijiet żejda, peress li ma jistax isir użu minnu għal tisjir u ħasil, jista' l-Ministru jgħid x'rimedju ser jingħata lir- residenti f'dawn l-inħawi msemmija aktar 'il fuq u jekk hux ser isir tnaqqis fil-kont għal ħela bla bżonn ta' ilmijiet li qed ikunu kostretti li jagħmlu sakemm l-ilma jiċċara u jsir tajjeb għall-użu?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jien informat li l-problema tal-kwalita' ta' l-ilma bis-sadid f'dawn l-inħawi jidher li ġejja minn xi tibdil li sar fis-sistema tad-distribuzzjoni ta' l-ilma ta' dan il-lokal.

Dan it-tibdil sar biex il- korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma tkun tista' tagħmel l-istudji tagħha dwar il-leakage control.

Minħabba din il-problema ta' ilma bis-sadid, il- korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma ser tara x'jista' jsir biex tissolva din il-problema.

Immedjatament, ser isiru wash-outs, u wara jsir ukoll bdil fil-pajpijiet u aċċessorji oħra

DJAR - PEMBROKE - KUNTRATTI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li numru ta' residenti minn Juno Flats, Pembroke, għadu ma sarilhomx il- kuntratt tax-xiri tal-post tagħhom meta dawn ilhom li għamlu l-konvenju għal żmien twil?

Jista' l-Ministru jgħid x'qed iwassal għal dan id-dewmien żejjed?

Jaf jew le l-ministru li, minkejja li dawn għamlu l-konvenju b'intenzjoni li jixtru l-proprjeta' ta' fejn jgħixu, xorta rċevew avviż ta' żieda fil-kera?Jista' jgħid jekk jaħsibx li dan hu ġust?

Jista' l-Ministru jikkonsidra li din iż-żieda fil-kera tiġi annullata peress li dawn se jixtru l-proprjeta' tagħhom u żgur it-tort ta' dewmin biex isir il-kuntratt m'huwiex ħtija tagħhom?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Dwar l-ewwel żewġ partijiet tal-mistoqsija, ninsab informat li l-awtorita' tad-djar qed tistenna informazzjoni mid- dipartiment konċernat dwar il-provenjenza ta' l-art li fuqha hemm mibnija l- proprjeta' ndikata biex tkun tista' tikkonkludi l-kuntratti.

Barra dan, ninforma l-Onor.

Interpellant li l-karta li rċevew l-inkwilini hija parti mill-proċedura għal għoti ta' sussidju fuq il-kera.

GWARDJANI LOKALI - ĊITAZZJONIJIET

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Peress li kif ingħad diversi drabi s-sistema ta' ċitazzjonijiet mill-gwardjani lokali hija waħda komputerizzata u effiċjenti, jista' l- Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Tabella bl-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il- Mejda tal-Kamra iktar kmieni f'din is-seduta.

Il-valur ta` dawn iċ-ċitazzjonijiet jammonta għal Lm689,441 li minnhom s`issa tħallsu Lm230,84l, jiġifieri 33.5%.

TEŻOR - LM10 TAL-ĦOBŻ

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li l-persuna - li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament - ma rċevitx Lm10 tal-ħobż kif imħabbar fl-aħħar budget?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li mill- investigazzjoni li għamel id-dipartiment tat-teżor, irriżulta li l- imsemmija persuna ġiet imħallsa, flimkien mal-kumplament tal-persuni li jgħixu fl-istess residenza, cheque maħruġ mid-dipartiment tat-teżor fid-29 ta' Jannar, 2000 u li ġie msarraf fit-8 ta' Frar.

KALENDARJU AGRITURISTIKU - ATTIVITAJIET ĠODDA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jinfurmani bl-attivitajiet ġodda li kienu mgħarrfa fil-kalendarju agrituristiku bejn il-perijodu ta' Jannar u Ottubru ta' din is-sena?

ONOR.

NINU ZAMMIT: L-attivitajiet ġodda għas-sena 2000, bejn Jannar u Ottubru, li kienu mgħarrfa fil-kalendarju agrituristiku bejn il-perijodu ta' Jannar u Ottubru ta' din is-sena huma kif ġej:

|monthly talks |Malta | | |Geographical | | |Society | |one mid-week |Malta | |walk |Geographical | | |Society | |woman's day |ladies culture | |celebration |club | |lecture |cacti & succulent| | |show 1996 in | | |England | |lecture |cacti of the USA | |group tours |Kirkop village | | |and planting of | | |indigenous trees | |cactus & |show at Naxxar | |succulent | |

SIGURTA' SOĊJALI - IMPJEGATA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm kellha increments, bejn l-1991 u l-1994, il-persuna li isimha qed jintbagħat separatament, peress li din ġiet informata li fil-perijodu bejn l-1991 u l- 1994, meta kienet għadha taħdem fid-dipartiment, kellha increments?

Fil- fatt l-aħħar increment li ħadet meta kienet fuq Skala 10 bħala principal officer, li dak iż-żmien kienu jissejjħu administrative officers, kien f'Jannar ta' l-1994 liema increment ingħata skond Increment Warrant No. 0098/94?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li minħabba fir-riforma fis-salarji l-ebda increments ma ġew mogħtija lill- impjegati tal-Gvern bejn l-1991 u l-1993.

L-increments reġgħu ġew mogħtija f'Jannar 1994 wara li tlestiet ir-riforma fis-salarji.

Fil-fatt il-persuna msemmija ġie mogħti increment f'Jannar 1994 u wara ngħata l-arretrati mill- 1991.

EU - SPEZZJONIJIET

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid jekk spetturi ta' l-Unjoni Ewropea humiex se jkunu jistgħu jagħmlu spezzjonijiet, flimkien ma' uffiċjali tas-sajd, fuq bastimenti tas-sajd Maltin?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li xi spezzjonijiet f'oqsma oħra li għandhom x'jaqsmu mal-ħut ilhom regolarment isiru f'Malta għal ċertu snin.

Fil-futur, jekk ikun hemm raġuni għalfejn, aħna lesti nilqgħu l-ispetturi ta' l-Unjoni Europea sabiex jaraw bastimenti tas-sajd Maltin ukoll.

UE - LOGBOOKS

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid jekk is-sajjieda ġewx ikkonsultati u mgħarrfa dwar il-logbooks li se jkollhom iżommu biex ikunu konformi mar-regolamenti ta' l-UE?

Jista' jgħid x'dettalji se jkollhom iniżżlu s-sajjieda f'dawn il- logbooks?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nagħti risposta f'xi seduta oħra.

UE - APPARAT

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid jekk saritx stima dwar l-apparat li s- sajjieda li jkollhom bastiment ta' iktar minn 20 metru se jkollhom iwaħħlu minħabba r-regolamenti ta' l-UE biex ikunu jafu kull ħin u kull mument fejn ikunu qed jistadu?

ONOR.

Interpellant li stima ta' l-apparat li jitwaħħal fuq dgħajsa sabiex din tkun tista' tinforma l- pożizzjoni tagħha saret.

KONSERVAZZJONI U MANIĠĠAR TAL-ĦUT

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid jekk sajjieda barranin humiex se jingħataw liċenzji jew permessi biex jistadu fl-ibħra Maltin skond kif hemm fl-Att dwar il-Konservazzjoni u Maniġġar tal-Ħut?

ONOR.

Interpellant li fil- prezent u fil-passat id-dipartiment kien illiċenzja u qiegħed jilliċenzja barranin li xtraw dgħajjes Maltin tas-sajd u nfakkar lill-Onor.

Interpellant li hemm ukoll bastimenti barranin jistadu taħt bandiera Maltija.

PROPRJETA' TAL-GVERN - VALWAZZJONI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk inbidlitx is- sistema ta' l-iskala tal-valwazzjoni ta' proprjeta' tal-gvern li jkunu ġew offruti għall-bejgħ lill-inkwilini tagħhom billi jidher li hemm avarija sostanzjali bejn prezzijiet għall-istess fondi kkwotati dan l-aħħar u xi ftit tas-snin ilu?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jekk l-Onor.

Interpellant qed jirriferi għall- valutazzjonijiet li qegħdin isiru taħt l-iskema eżistenti biex tħajjar inkwilini f'postijiet proprjeta' tal-gvern isiru sid darhom, qegħdin isiru żewġ valutazzjonijiet ta' l-istess fond, waħda bħala post okkupat u oħra bħala post mhux okkupat.

Jingħata sussidju fuq il-valur tal-post kif valutat bħala okkupat.

Għaldaqstant l-inkwilini jħallsu biss lill-Awtorita' tad-Djar id-differenza bejn is-sussidju mogħti fuq il-prezz skond l-Iskema, liema sussidju huwa relatat mad-dħul ta' l-applikanti, u l-prezz kif valutat bħala okkupat.

Jekk u meta dan il-fond jerġa jinbiegħ mill-benefiċjarji ta' l-Awtorita' tad-Djar lill-terzi, dan irid jirrifondi lill-Awtorita' tad-Djar id- differenza bejn il-prezz li tħallas għall-fond u l-prezz tal-fond valutat bħala mhux okkupat.

F'każ ta' trasferiment b'causa mortis ma jsir l-ebda rifużjoni lill-Awtorita' tad-Djar.

LIBRERIJA PUBBLIKA ĊENTRALI - IMPJEGATI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm impjegati kwalifikati fil-librarianship fil-Librerija Pubblika Ċentrali?

X'inhu x-xogħol tagħhom?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li fil-Librerija Pubblika Ċentrali hemm erba' impjegati li għandhom kwalifiki fil-librarianship (Diploma in Libraries And Information Studies).

Ix-xogħol tagħhom huwa:

* Joe Debattista - Senior Principal - Officer i/c Central Public Library * Michael Cachia - Asst.

Librarian - Asst.

Officer i/c of Area Library Support Unit

* John Mary Farrugia - Library Officer - Officer i/c Rabat Regional Library

* Steve Borg - Library Asst. - Cataloging Section.

LIBRERIJA PUBBLIKA ĊENTRALI - TELEPHONES

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: B'riferenza għar-risposta tal-mistoqsija parlamentari nru.

19470, jista' l- Ministru jgħid kemm intnefqu flus fuq kiri u użu ta' telephones għas- sistema komputerizzata tal-librerija pubblika ċentrali kif ukoll branch u regional libraries għal kull sena matul is-snin 1990-2000?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li bejn l-1990 u l-1995 ma sar ebda nfieq għaliex is-sistema bdiet tinħadem fl-1996 wara li fl-1995 il-MITTS (MSU) kienet nidiet il-proġett.

Informat ukoll li ċ-ċifri minfuqa fuq kiri u uża ta' telefons għas-sistema kompjuterizzata tal-librerija pubblika ċentrali kif ukoll tal-fergħat u reġjonali fis-snin ta' wara:

|SENA |LIBRERIJ|FERGĦAT |TOTAL | | |A |REĠJONALI| | | |ĊENTRALI| | | |1996 |1,112 |463.00 |1,575.0| | | | |0 | |1997 |1,090 |2,833.80 |3,923.8| | | | |0 | |1998 |800 |3,456.58 |4,256.5| | | | |8 | |1999 |1,054 |5,507.00 |6,561.0| | | | |0 | |2000 |862 |7,082.00 |7,944.0| | | | |0 |

* sa nofs Ottubru 2000.

LIBRERIJA NAZZJONALI - BIBLIJOGRAFIJA NAZZJONALI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: B'referenza għar-risposta tal-mistoqsija parlamentari nru.

19477, jista' l- Ministru jgħid kemm il-ktieb ġie katalogat fil-Librerija Nazzjonali kull sena matul is-snin 1990-2000?

Jista' l-Ministru jgħid jekk il-Librerija Nazzjonali għandhiex ħsieb tibqa' tkompli toħroġ il-biblijografija nazzjonali għax l-aħħar waħda tkopri is- sena 1994?

Hemm xi raġuni speċifika għaliex ix-xogħol waqa' lura daqshekk?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-ammont ta' kotba li ġew ikkatalogati fil-Librerija Nazzjonali fis-snin 1990-2000, sena b'sena kien:-

1990 - 422 1995 - 485 1991 - 429 1996 - 393 1992 - 405 1997 - 301 1993 - 385 1998 - 103 1994 - 386 1999/2000 *

*(Ix-xogħol tal-katalogar fuq dawn is-snin għadu għaddej)

Il-Librerija Nazzjonali għandha l-ħsieb li tibqa' tippubblika l- Biblijografija Nazzjonali u fil-fatt bħalissa qed isir xogħol fuq il- Biblijografija li tkopri s-snin 1995-1996.

Dan ix-xogħol għandu jkun lest sa tmiem Diċembru ta' din is-sena biex immedjatament wara jibda l-proċess li din tkun mitbugħa.

Barra minn dan tajjeb jingħad li l-programm ta' ħidma mfassal biex tinħadem il-Biblijografija 1995-1996, ġie estiż b'mod li sa tmiem Diċembru 2001, ikun tlesta x-xogħol kollu fuq il-Biblijografiji għas-snin 1997-1998 u 1999-2000 biex dawn ukoll jiġu mbagħad mitbugħa.

Ir-raġunijiet għala x-xogħol kien lura huma li ma kienx hawn impjegati li xogħolhom ikun li jikklassifikaw il-kotba u li kien hemm nuqqas ta' staff biex jikkataloga l-kotba.

Dan ġie rimedjat billi d-Dipartiment kiseb is- servizzi ta' konsulent b'esperjenza fl-ikklassifikar tal-kotba li qed jagħti l-konsulenza tiegħu għal erba' siegħat fil-ġimgħa u fl-istess ħin iħarreġ u jgħallem lill-impjegati, liema konsulenza ser tibqa' għaddejja sa tmiem Diċembru 2001 u ukoll billi kien hemm żieda fl-istaff tat-taqsima tal- katalogar b'uħud mill-impjegati miżjuda jipposjedu kwalifiki fil- Librarianship.

SKEJJEL - FAQQIEGĦ

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid f'liema sena ngħata permess biex taħt l-iskola sekondarja ta' l-Imtarfa jitħalla jitkabbar il-faqqiegħ (mushrooms)?

F'liema sena ngħata l-permess biex persuna tibda żżom żiemel fuq art tal- iskola primarja tal-Fgura?

Jekk dan iż-żiemel beda jinżamm bla permess, meta beda dan l-abbuż?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-liċenzja maħruġa mill-pulizija biex jibda jitkabbar il-faqqiegħ fis-sotterran ta' taħt l-iskola Sekondarja Subien, Mtarfa iġġib id-data ta' Ġunju 1994.

Informat li d-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni qatt ma tat permess biex persuna tibda' żżomm żiemel fuq art biswit l-iskola Primarja tal-Fgura.

Informat ukoll li d-Diviżjoni ħarket lil din il-persuna u permezz ta' sentenza mogħtija fil-5 ta' Ottubru 2000, il-Qorti ordnat lil din il- persuna biex toħroġ minn din l-art fi żmien xahar.

SKEJJEL - SAĦĦA TA' L-ISTUDENTI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tar-rapport tar- riċerka msemmi fit-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Ser ngħaddi kopja tar-rapport imsemmi lill-Onor Membru.

SKEJJEL - ĠENITURI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk mill-bidu tas-sena skolastika kien hemm każi fejn ġenituri daħlu jaħbtu għall-għalliema fl-iskola primarja tal-Belt?

Kemm daħlu persuni?

X'passi ttieħdu kontra tagħhom?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li kien hemm każ wieħed ta' inċident bejn ġenituri u għalliema fl-iskola primarja tal-Belt.

Kien hemm tnejn min-nies involuti.

Diġa' ittieħdu proċeduri fil-Qorti Kriminali tal-Maġistrati u ingħatat sentenza.

ASSEMBLEA ĠENERALI - ISRAEL

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jgħid kif ivvotat Malta fil-vot li kien hemm fl-Assemblea Ġenerali dwar Israel fil-kuntest tal-konflitt tal-Lvant Nofsani?

ONOR.

JOE BORG: Jekk l-Onorevoli Interpellant qed jirreferi għall-vot li ttieħed fit-"Tenth Emergency Special Session" ta' l-Assemblea Ġenerali tan- Nazzjonijiet Uniti li nżammet nhar il-Ġimgħa 20 t'Ottubru 2000 dwar ir- riżoluzzjoni "Illegal Israeli Actions in Occupied East Jerusalem and the Rest of the Occupied Palestinian Territory", nixtieq ninforma lill- Onorevoli Interpellant li Malta vvutat favur din ir-riżoluzzjoni.

TAXXI INTERNI - MANIFATTURA TAŻ-ŻEBGĦA, DETERĠENTI U MEDIĊINI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid meta mistennija tingħata tweġiba għall-mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onorevoli Interpellant li m'għandi xejn x'inżid mar-risposta li tajt fil-mistoqsija parlamentari nru.

20339 f'seduta 404.

TAXXI INTERNI - RETURNS

L-ONOR.

ONOR.

20405 f'seduta 404.

TAXXI INTERNI - RETURNS

L-ONOR.

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onorevoli Interpellant li m'għandi xejn x'inżid mar-risposta li tajt fil-mistoqsija nru.

20406 f'seduta 404.

TAXXI INTERNI - REAL ESTATE COMPANIES

L-ONOR.

ONOR.

20407 f'seduta 404.

S.V.P.R - RESIDENTI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm jiswa kull resident/a fil-S.V.P.R. kuljum?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninsab infurmat li fl-1999, kull resident/a f'San Vinċenz hu kkalkulat li sewa Lm17.84c kuljum.

Jekk wieħed jikkunsidra n- nefqa rikorrenti din is-sena bejn Jannar u Settembru, din is-somma titla' għal Lm18.76c kuljum.

PARKER - PERMESSI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'inhuma l-proċeduri biex persuna tkun tista' tapplika għal-parker ?

Jista' l-Ministru jgħid jekk jeżistux vaganzi għall-dan il-post?

Jekk iva, fejn?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nitlob lil Onor. Interpellant biex jagħmel il- Mistoqsija tiegħu lil Ministru kkonċernat.

PENSJONIJIET

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jagħti spjegazzjoni għaliex pensjonant li d-dettalji tiegħu qed jintbagħtu separatament min din il-mistoqsija mhux qiegħed jirċievi skond kemm ħallas meta dan ħallas il- bolla full?

Jistgħu l-ħaddiema tad-dipartiment jagħtu spjegazzjoni lil dan is-sinjur?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant illi 'l-persuna minnu indikata qed tirċievi pensjoni kif suppost.

Ir-rata ta' pensjoni li qed tieħu hija skond it-tnax l-Iskeda ta' L-Att dwar is-Sigurta' Soċjali.

Inżid ngħid illi l-istess persuna ġiet infurmata bil-miktub dwar dan.

AUBERGE D'ITALIE - XOGĦLIJET

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jgħid meta hu ppjanat li se jitlesta x-xogħol f'Auberge d'Italie li issa ilu għaddej aktar minn tliet snin?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Peress li d-diviżjoni tax-Xogħlijiet fi ħdan il- Ministeru ta' l-Ambjent hi nkarigata mix-xogħol nissuġġerixxi lill-Onor.

Interpellant jagħmel il-mistoqsija lill-Onor. sieħbi.

S.V.P.R

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm hemm impjegati f'S.V.P.R u ta' liema grad huma?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra tabella li turi l-informazzjoni mitluba.

PA - XOGĦOL BLA PERMESS F'TAS-SLIEMA

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid jekk l-PA ħarġitx xi enforcement order fuq xi bini ta' kmamar li nbnew bla permess f'xi fergħa ta' bank f'Tas-Sliema?

ONOR.

TONIO BORG: Tweġiba tingħata f`xi Seduta oħra.

S.V.P.R. - OVERTIME

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm jħallas pagi u overtime fl-S.V.P.R.?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- informazzjoni qeda tinġabar u risposta tingħata f'xi Seduta.

MELLIEĦA - GĦAJN TAL-MELLIEĦA - TISWIJA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista l-Ministru jara li t-triq magħrufa bħala l-Għajn tal-Mellieħa, Mellieħa tiġi fformata fuq il-linja uffiċjali peress li fl- istat li hi, qegħdin isiru ħafna abbużi bil-konsegwenza li diversi residenti ma jkunux jistgħu jgħaddu minnha?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li l-formazzjoni tat-triq b`mod li tirrispetta il-linji uffiċjali hija responsabilta' ta` l-iżviluppatur mal- ġenb tat-triq.

S.V.P.R.

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm jonfoq f'sena il-gvern biex jkun jista' jmexxi l-S.V.P.R esklużi l-proġetti ta' swali ġodda?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: In-nefqa rikurrenti għar-Residenza ta' San Vinċenz de Paule matul l-1999 ammontat għal Lm6,642,703.

L-ispiża rikurrenti għall-ewwel disa' xhur tas-sena 2000, laħqet Lm5,245,026.

KWALITA' TA' ARJA - STUDJU

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid xi studju qed issir fuq il-kwalita' ta' arja li għandna?

Jekk iva, u qed isiru eżamijiet, jista' l-Ministru jgħid x'kienu r- riżultati fuq dan l-istudju lokal b'lokal?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab infurmat li d-Dipartiment għall- Ħarsien ta' l-Ambjent għaddej bi programm intensiv biex jigu stabbiliti livelli tal-kwalita ta' l-arja f'Malta u Għawdex.

Dan il-Monitoraġġ qed isir permezz ta' 'mobile station' li jirrekordja livelli ta' 'carbon monoxide', 'sulpher dioxide', 'nitogen oxides', 'ozone u particulate matter'.

L-ewwel riżultati juru li bl-eċċezjoni tal-'particulate matter' (trab) fil- biċċa l-kbira tal-lokalitajiet ġo Malta u Għawdex il-kwalita' ta' l-arja tikkonforma ma standards fl-Ewropa.

Id-data voluminuża li qed tinġabar qiegħda tiġi proċessata biex fil-futur qarib tibda tiġi ppublikata fuq bażi regolari.

KOTTONERA - PROĠETT

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jgħid fiex wasal il-proġett tal-Kottonera?

Jista' jispeċifika x'inhuma dawk ix-xogħlijiet li saru s'issa?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninforma l-Onor.

Interpellant illi x- xogħlijiet fuq dan il-proġett mixjin skond il-kuntratt.

Biss, minħabba attivita tal-Kavalieri ta' San Ġwann illi sejra ssir f'Diċembru li ġej, ċerti xogħlijiet kellhom jitwaqfu.

Fost xogħlijiet illi saru s'issa hemm it-twaqqieħ ta' bini perikoluz fejn il-menqa, it-twaqqieħ tal-bini magħruf bħala 'Starkey Block', preparazzjonijiet għall-provista ta' servizzi essenzjali u 'survey' ta' l- istat tal-mollijiet.

ŻEJTUN - TRIQ IL-QADI - BOZZA

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Possibbli l-Enemalta tara li tinxtegħel il-bozza ta' ħdejn ir-residenza "San Antonio", Triq il-Qadi, Żejtun li kienet intfiet mill-ħaddiema ta' l- Enemalta xi tliet ġimgħat ilu waqt li bdiet tissparkja bil-maltemp u baqgħet mitfija sal-lum?

Possibbli li din il-bozza tinxtegħel għax minkejja diversi telefonati mir- residenti, s'issa għadha mitfija?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena nfurmat li x-xogħol li kien meħtieġ biex tinxtegħel din il-bozza sar fl-24 ta' dan ix-xahar.

PULIZIJA - TISRIF TA' FLUS

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kemm ġew arrestati persuni li jkunu jsarfu flus barranin mingħajr liċenzji jew permess bejn 1999 sa Ottubru 2000?

Kemm minnhom ġew mtella' l-Qorti?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi fil-perijodu speċifikat mill- Onorevoli Interpellant kien hemm 23 persuna li ġew investigati mill- Pulizija dwar tisrif ta` flus barranin mingħajr permessi meħtieġa.

Ninsab infurmat ukoll illi ttieħdu proċeduri kriminali quddiem il-Qorti kontra 13 minnhom.

SKEJJEL - B.EDUC

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk l-istudenti li qed jagħmlu B.Educ fl- Edukazzjoni Fiżika għandhomx xi credit/s marbuta mal-persuni b'diżabilita'?

Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tas-syllabus ta' dan is-suġġett?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-istudenti li qed jagħmlu l-B.Ed (Hons.) fl-Edukazzjoni Fiżika għandhom mhux anqas minn żewġ study-units marbuta ma' persuni b'diżabilita`.

Minbarra dawn, bosta mill-units l-oħra jitrattaw dan l-aspett.

Is-sillabu ta' dan is-suġġet jingħata lill-Onor.

Membru aktar tard.

SKEJJEL SPEĊJALI - EDUKAZZJONI FIŻIKA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm għalliema ta' l-edukazzjoni fiżika fl- iskejjel speċjali?

Kemm isiru attivitajiet sportivi f'dawn l-iskejjel?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li hemm żewġ għalliema ta' l-Edukazzjoni Fiżika fl-iskejjel speċjali.

Dawn għandhom tlett skejjel kull wieħed.

Il- lezzjonijiet isiru regolarment.

Fl-aħħar ta' Novembru dawn l-iskejjel sejjer ikollhom Sprots Festival.

REĠISTRU PUBBLIKU - ABBUŻI SESSWALI / SWAT

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm kien hemm Maltin u barranin (skond in-nazzjonalita') tagħhom, li sfaw vittmi ta' abbużi sesswali jew swat matul dawn l-aħħar għaxar snin, sena b'sena?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- informazzjoni qeda tinġabar u risposta ser tingħata f'xi Seduta oħra.

ABBUŻI SESSWALI / SWAT - GĦAJNUNA

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid liema huma dawk l- Aġenziji, Dipartimenti tal-Gvern u għaqdiet volotarji li qed jgħinu b'xi mod lil vittmi ta' abbużi sesswali u swat?

Teżisti statistika ta' rapporti ta' reati bħal dawn imsemmija hawn fuq u mhux għand il-pulizija?

Jekk teżisti statistika, x'inhija skond l-abbuż irrapportat?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

PULIZIJA - ABBUŻ SESSWALI / SWAT

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm membri tal-korp tal-pulizija li huma stazzjonati fl-iskwadra li jaħdmu kontra l-abbużi sesswali, swat u vizzji oħra?

X'inhuma l-gradi tal-membri ta' din l-iskwadra?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi fl-iskwadra tal-Pulizija li qed tirreferi għaliha l-Onorevoli Interpellanti, hemm stazzjonati żewġ Spetturi, żewġ Surġenti u tlett Kuntistabbli.

Infurmat ukoll illi Spettur u Kuntistabbli minnhom, fil-preżent, qegħdin jattendu kors l-Universita`.

PULIZIJA - ABBUŻ SESSWALI / SWAT

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm saru rapporti lill-pulizija fuq adulti u anzjani rigward swat u abbuż sesswali kemm fuq dawk ta' sess feminili kif wkoll dawk ta' sess maskili?

Kemm tressqu l-Qorti f'dawn l-aħħar għaxar snin, sena b'sena fuq reati bħal dawn?

ONOR.

TONIO BORG: Dwar l-ewwel parti tal-Mistoqsija, ninsab infurmat li bejn Jannar u Settembru ta` din is-sena, il-Pulizija kellha rapporti ta` 579 persuna, bejn it-18 u 59 sena, li kienu vittmi ta` xi forma ta` swat.

Minn dawn 204 kienu tas-sess femminili waqt li 375 kienu tas-sess maskili.

Kien hemm ukoll 21 rapport ta` xi abbuż sesswali.

Dawn kollha kienu tas- sess femminili.

Matul l-istess perijodu kien hemm 20 persuna anzjana, jiġifieri ta` 60 sena jew aktar, li kienu vittmi ta` xi offiża fuq il-persuna.

Minn dawn 7 kienu tas-sess femminili waqt li 13 kienu tas-sess maskili.

Ma ġewx rappurtati abbużi sesswali fuq anzjani.

Dwar l-aħħar parti tal-Mistoqsija, ninsab infurmat li t-tagħrif hekk kif mitlub ma jinżammx taħt forma komputerizzata.

PULIZIJA - SWAT FUQ TFAL

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm saru rapporti lill-pulizija rigward swat fuq tfal taħt is-16-il sena u, dawk bejn is-16 u t-18-il sena?

ONOR.

TONIO BORG: Dwar l-ewwel parti tal-Mistoqsija, ninsab infurmat li bejn Jannar u Settembru ta` din is-sena, il-Pulizija kellha rapport wieħed ta` swat fuq tfal taħt is-16-il sena, filwaqt ma` kien ebda każi ta` l- istess reat fuq persuni bejn is-16 u 18-il sena.

Dwar l-aħħar parti tal- Mistoqsija, ninsab infurmat li t-tagħrif hekk kif mitlub ma jinżammx taħt forma komputerizzata.

PULIZIJA - ABBUŻ SESSWALI

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm saru rapporti lill-pulizija rigward abbuż sesswali fuq tfal taħt is-16-il sena u, dawk bejn is-16 u t-18-il sena?

ONOR.

TONIO BORG: Dwar l-ewwel parti tal-Mistoqsija, ninsab infurmat li bejn Jannar u Settembru ta` din is-sena, il-Pulizija kellha 22 każ ta` abbuż sesswali fuq tfal taħt is-16-il sena u 10 każi ta` l-istess reat fuq tfal bejn is-16 u 18-il sena.

B`referenza għal tweġiba għal Mistoqsija Parlamentari Nru. 19693 niġbed l- attenzjoni tal-Kamra li kien hemm żball fir-risposta li riedet tkun li n- numru ta` dawk abbużati, li l-eta` tagħhom tvarja bejn il-5 xhur u l-14-il sena, kien ta` 19 u mhux ta` 33.

SKEJJEL - BENNEJJA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm intlaqgħu applikazzjonijiet għall-iskola tal- bennejja matul is-snin 1990-2000, kull sena separatament?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-iskola tas-Snajja', Gerolamo Cassar, mhijiex skola tal-bennejja iżda fiha l-istudenti ta' bejn l-14 u s-16-il sena minbarra suġġetti akkademiċi bħal ma hu mitlub mill-kurrikulu minimu nazzjonali jitgħallmu wkoll is-snajja' tal-kisi, u tat-tqegħid tal-madum.

Sa s-sena 1998, kien hemm żewġ korsijiet fl-iskola, dawk għall-istudenti taħt is-sittax-il sena bħal ma hu msemmi aktar il-fuq u kors ta' tliet snin ta' l-E.S.T.S. li kien iwassal għall-Journeymen certificate.

Bit-taħriġ mogħti mill-iskola, jiġifieri teorija u prattika tal-bini, l- istudenti ta' l-E.S.T.S. kienu jkunu jistgħu jersqu għall-eżami tal-ħruġ ta' liċenzja tal-bennejja.

Il-kors ta' l-E.S.T.S. 1995-1998 attendew għalih 7 studenti minn Għawdex u ma kien hemm ebda student minn Malta.

Bejn is-snin 1990-2000 intlaqgħu applikazzjonijiet għall-korsijiet ta' E.S.T.S kif se nsemmi:

SENA STUDENTI

1990-91 58 full-time 53 part-time 1991-92 77 full-time 1992-93 76 full-time 1993-94 38 full-time 1994-95 34 full-time 23 part-time 1995-96 27 full-time 1996-97 25 full-time 1997-98 7 full-time 1998-99 1 full-time

DIPARTIMENT TA' L-AVJAZZJONI ĊIVILI - RADJAZZJONI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk qatt sarx xi studju fuq ir- radjazzjoni li toħroġ mis-sistema tar-radar li d-Dipartiment ta' Avjazzjoni Ċivili għandu f'Ħad-Dingli u l-effett li jista' jkollha r-radjazzjoni fuq ir-residenti tar-raħal?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li r-Radar ta' Had-Dingli gie nstallat fl-1986 u beda jaħdem fl-1987.

F'Novembru 1987, id-Dipartiment ta' l- Avjazzjoni Ċivili talab lill-Occupational Health Officer tad-Dipartiment tas-Saħħa biex jinvestiga jekk dan ir-Radar kienx qiegħed joħloq periklu għas-saħħa f'Ħad-Dingli u jissuġġerixxi xi forma ta' soluzzjoni jekk il-każ kien hekk.

F'Marzu 1988, l-Occupational Health Officer informa lid- Dipartiment li ma kienx hemm sinjali ta' radjazzjoni fuq l-impjegati ta' dan il-post.

Saru wkoll arranġamenti ma l-Awtorita' ta' l-Avjazzjoni Ċivili tar-Renju Unit biex espert minn tagħhom jiġi u jinvestiga hu wkoll din il-kwistjoni.

Dan l-espert, fir-rapport tiegħu f'Awissu 1988, ikkonkluda li ma kien hemm l-ebda sinjal ta' radjazzjoni fl-istazzjon u li minħabba d-distanza li hemm bejn l-istazzjon u Ħad-Dingli kif ukoll minħabba d-direzzjoni ta' l-aerial tar-Radar, ma kienx hemm xi periklu għall-abitanti ta' Ħad-Dingli.

Jien infurmat ukoll li fl-1989 twaħħlet biċċa apparat sensittiva biex tkejjel l-ammont ta' radjazzjoni li jista jkun hemm fl-akwata ta' l- istazzjon.

Minn dak iż-żmien 'l hawn ma kienx hemm rapporti li kien hemm xi leakages ta' radjazzjoni.

Ta' min jgħid ukoll li dan l-istazzjon għadda f'idejn il-Malta International Airport mill-1 ta' Mejju 1998 meta d-Dipartiment ta' l- Avjazzjoni Ċivili ma baqax l-Operatur ta' l-Airport.

SKEJJEL - BENNEJJA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il persuna għaddew mill-eżami tal-bennejja li jsiru mill-masons board matul is-snin 1990-2000, kull sena separatament?

Min huma l-persuni li jiffurmaw il-bord tal-bennejja llum?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Waqt li nirreferi l-Onor. interpellant għat- tweġiba li tajt għal-mistoqsija parlamentari numru 17687 seduta 339, ninformaħ li issa in-numru ta' dawk li għaddew din is-sena huwa ta' disgħa (9).

Il-Bord għall-Bennejja hu ffurmat minn:

Arch. Franco E. Montesin Chairman, Arch. Carmelo Barbara Member, Mr. Joseph Camilleri Member, Mr. Paul E. Cassar Member, Mr. Joseph Farruġia Member, Mr. Joseph Gatt Member, Mr. George Calleja Segretarju

IRMIĠĠI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: B'riferenza għar-risposta tal-mistoqsija parlamentari nru.

20461, x'inhu n- numru ta' irmiġġi li l-gvern ta l-impenn li se jipprovdi aktar minn dak li huma stipulati fil-kuntratt?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: In-Numru ta' irmiġġi li l-Gvern ser jipprovdi aktar minn dak li hemm stipulat fil-kuntratt hu ta' massimu ta' 90 irmigg.

Dan ifisser li il-membri kollha ta' l-Għaqda Sajjieda Dilettanti u Barklori li jammontaw għal 240 ser ikunu provduti b'post ta irmiġġ.

Qed isiru wkoll diskusjonijiet mal-'Consortium' dwar l-irmiġġ addizzjonali għal-Barklori u Sajjieda Dilettanti li diga għandhom irmiġġ in-naħa tal- Birgu.

Il-Gvern qed jagħmel l-istess impenn favur dawn in-nies, kif għamel għar-rigward tal-isla.

SKEJJEL - UNIVERSITA'

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l- Ministru jgħid kemm ħarġu sejħiet għall-applikazzjonijiet fl-Universita' ta' Malta mis-sena 1998 'l hawn għall-postijiet akkademiċi u minn min imtlew il-postijiet?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-informazzjoni mitluba qed titpoġġa fuq il-Mejda tal- Kamra.

SKEJJEL - UNIVERSITA'

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l- Ministru jgħid kemm hemm membri ta' l-istaff mhux akkademiku fl-Universita' ta' Malta li ġew sekondati mal-gvern jew entitajiet oħra minn Jannar 1997 'l hawn?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li m'hemm ebda membru ġdid ta' l-istaff mhux akkademiku fl-Universita` ta' Malta li ġie sekondat mall-gvern jew entitajiet oħra minn Jannar 1997 'l hawn.

UNIVERSITA' - REĠISTRATUR

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l- Ministru jikkonferma jekk ir-registratur ta' l-Universita' tax awtorizzazzjoni li l-graduate trainees li daħlu s-sena li għaddiet ser jiġġeddidilhom il-kuntratt minkejja li fis-sejħa għall-applikazzjoni kien kemm stipulat li l-kuntratt ma jistax jiġġedded?

ONOR.

LOUIS GALEA: Peress li t-tagħrif mitlub ma laħaqx wasal tweġiba tingħata f'xi Seduta oħra.

UNIVERSITA' - QUALIFICATION ALLOWANCE

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l- Ministru jgħid min huma dawk il-persuni mhux akkademiċi fl-Universita' ta' Malta li kienu qed jieħdu l-qualification allowance fil-bidu tas-sena 2000?

Liema pożizzjonijiet kienu jokkupaw?

ONOR.

UNIVERSITA' - UNPAID LEAVE

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l- Ministru jgħid kemm kien hemm membri ta' l-istaff mhux akkademiku fl- Universita' ta' Malta li ħadu unpaid leave mis-sena 1994 'l hawn?

Min huma u liema gradi jokkupaw?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li kien hemm 69 persuna li ħadu unpaid leave mis-sena 1994 'l hawn fl-Universita` ta' Malta.

L-informazzjoni dwar min huma u l-gradi li jokkupaw qed titpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra.