MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 646 L-Erbgħa, 21 ta' Novembru, 2001 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 646

L-Erbgħa, 21 ta' Novembru, 2001

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.02 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

L-Erbgħa, 21 ta' Novembru, 2001

WERREJ

MINUTI ................................................................................................211

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI .........................................................211

TQEGĦID TA` KARTI FUQ IL-MEJDA TAL-KAMRA .....................................217

MOZZJONIJIET

MOZZJONI BIEX IL-KAMRA TMUR F'KUMITAT TA' PROVVISTA GĦALL-KONSIDERAZZJONI TA' L-ESTIMI ĠENERALI TA' SPIŻA GĦAS-SENA 2002.........................217

PERMESS TAL-KAMRA

ABBOZZ TA` LIĠI LI JIMPLIMENTA L-MIŻURI TA` L-ESTIMI U MIŻURI AMMINISTRATTIVI OĦRA.

L-EWWEL QARI .....................................................................245

AĠĠORNAMENT .....................................................................................245

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI ...................................................246

APPENDIĊI ............................................................................................250

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru 645 li saret fil-21 ta' Novembru, 2001 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET –

TWEĠIBIET ORALI

TRIBUNAL GĦALL-INVESTIGAZZJONI TA' INĠUSTRIZZJI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Jose` Herrera) staqsa lill- Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm kawżi pendenti quddiem it-tribunal għall-investigazzjoni ta' l-inġustizzji?

ONOR.

AUSTIN GATT (Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali): Ninforma lill- Onor. Interpellant li sal-lum hemm 601 applikazzjoni pendenti quddiem it- tribunal għall-investigazzjoni ta' l-inġustizzji.

THE DEPUTY SPEAKER (Onor. Michael Bonnici): L-Onor.

Helen D'Amato, domanda supplimentari.

ONOR.

HELEN D'AMATO: Il-gvern kien wiegħed is-servizz ta' customer care fil-kontest ta' l-e-government.

Jista' l-Ministru jagħtina feedback u update ukoll ta' x'sar s'issa?

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Speaker, dan il-gvern fil-programm elettorali tiegħu kien wiegħed li bħala gvern, jagħmel kuntatt dirett maċ-ċittadin u li s-servizz pubbliku għandu jibda jagħti ħafna aktar attenzjoni biex ma jibqax miexi bil-mod burokratiku tradizzjonali fil-każ ta' l-ilmenti li jkollhom iċ-ċittadini dwar is-servizz pubbliku.

Kien ukoll l-għan ta' dan il-gvern li joħloq mezz kif persuna tkun tista' b'mod anqas burokratiku u b'faċilita` li possibbilment tagħmilha mid-dar tagħha stess, tinvestiga dwar il-progress li jkun qed isir rigward xi file partikolari, id-deċiżjonijiet li jkunu ttieħdu u tistaqsi x'qed jiġri.

Illum dan jista' jsir permezz ta' l-użu tat-teknoloġija ta' l-informatika.

Fil-fatt madwar 14-il xahar ilu, fit-trade fair li ssir ta' kull sena, kien ġie ppilotat software żviluppat lokalment mill-MITTS biex isir trial ta' kif tista' ssir din il-customer care system.

Illum dan is-software ġie enhanced u issa ġie ffinalizzat, terminat, ittestjat u commissioned.

Pero` bħal fi kwalunkwe ħaġa oħra, il-makni ma jaħdmux weħidhom u huwa importanti li tagħżel in-nies tajbin li jħaddmu l-apparat li jkollok.

Fir-realta` ħadna ħafna ħin biex niżguraw li fl-uffiċċju ta' kull permanent secretary ikun hemm persuna magħżula mis-servizz pubbliku li jkollha rwol ta' customer care officer.

Wara ħafna żmien – kif jiġri fis-servizz pubbliku meta jkun se jintagħżel grad ġdid - dawn ġew magħżula, hemm persuna indikata li se tkun customer care officer ma' kull permanent secretary u sar training ta' xahrejn kemm fuq is-software kif ukoll fuq il- metodoloġija tal-customer care.

Mil-lat l-ieħor ittrejnjajna wkoll l- impjegati kollha tal-kunsill lokali bl-istess sistema.

U allura meta nvaraw din is-sistema bis-software li ġie żviluppat, se jkollna konnessjoni diretta fl-uffiċċju ta' kull permanent secretary kemm għal min għandu l- computer id-dar tramite l-internet li jkun jista' jidħol direttament fuq is- sistema u jagħmel il-query direttament hu, u kemm għal min m'għandux dan il- computer jew ma jafx juża computer.

Dan jista' jsir billi dak li jkun imur il-kunsill lokali u juża din is-sistema minn hemm tramite l-impjegati tal- kunsilli lokali.

Qed naħsbu li nkunu on-line bejn l-aħħar ta' Jannar u l- bidu ta' Frar.

Bħal kollox fis-sistemi ta' l-e-government, huwa ħafna aktar faċli li tiddisinja s-sistemi u tixtri l-apparat milli tħaddimhom kif għandhom jitħaddmu għax wara l-makni jrid ikun hemm in-nies.

Jiġifieri jekk tagħmel complaint permezz ta' l-internet, il-customer care officer li se jkun mal- permanent secretary irid ikun effiċjenti biżżejjed biex dik il-query jipproċessaha b'mod tajjeb ma' min hu taħtu.

It-tajjeb tas-sistema hu li tista' tiġi żviluppata 'l isfel.

Għalissa se nibdew biss mill-uffiċċju tal- permanent secretary pero` fil-każ tal-health department, per eżempju, tista' tqabbad sub-system direttament ma' l-isptar San Luqa jew ma' kull polyclinic u tibqa' sejra 'l isfel.

Qed issir konċentrazzjoni kbira fuq it-training adegwat ta' dawn in-nies.

Żgur li s-sistema se tagħti faċilita` lis-servizz pubbliku biex jara x'tip ta' complaints qed isiru, biex jikkategorizza l-complaints, jara fejn qed isiru l-complaints u aktar importanti minn hekk, ir-response times.

Din is- sistema hija magħmula b'mod li jekk inti ma jkollokx risposta fi żmien predeterminat, mingħalija ta' ġimgħatejn, awtomatikament tiġbed l- attenzjoni ta' min hu nkarigat pero` barra minn hekk hemm inbuilt ukoll audit system sħiħa biex tara min qed iħaddimha tajjeb, min mhux qed iħaddimha tajjeb, min qed idum, min qed jirrispondi fiż-żmien u affarijiet bħal dawn.

B'din is-sistema ma nistennewx mirakli imma naħseb li dan huwa tool li jekk ngħarfu nużawh sew, jista' jagħti aktar effiċjenza fis-servizz pubbliku u jista' jirresponsabilizza aktar lil min għandu jkun responsabbli minnu nnifsu.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

L-Onor.

Evarist Bartolo, domanda supplimentari.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Kif qed jgħid il-Ministru ma jistax ikollok e- government jekk ma jkollokx e-citizens.

Peress li waħda mill-modi kif iż- żgħażagħ tagħna jistgħu jitħarrġu aħjar huwa permezz ta' l-iskejjel u anke permezz tal-ħafna korsijiet li qed jiġu organizzati mill-kunsilli lokali, każini politiċi eċċ, ma jaħsibx il-Ministru li ta' min ikollhom is-sillabu ta' l-European Computer Driving Licence?

Minkejja li s-sillabu li qed jagħmlu dawn l-istudenti huwa qrib ħafna ta' l-ECDL, il-problema hi li r- rati li bihom qed jiġu ċċarġjati l-istudenti Maltin huma għoljin ħafna għax dawn qed jiġu organizzati mill-fergħa tal-British Computer Society.

Minkejja li ilna indipendenti mill-1964, għad għandna ċerti scherzi ta' dan it-tip.

Jekk aħna nieħdu l-inizjattiva biex titwaqqaf il-Malta computer society jew jekk il-Malta computer society agonizzanti li hemm tieħu l-ħajja, u jkun hemm koordinazzjoni bejn is-settur pubbliku, dak privat u l-providers, eċċ., ir-rati ta' l-ECDL jitbaxxew ħafna.

Bħalissa anke l-Irlandiżi qed jgħidulna li dan ma jagħmilx sens għalina.

Iċ-ċentru ta' l-ECDL huwa l- Irlanda u aħna qed neħduh mill-Ingilterra b'rati għoljin ħafna.

Jista' l- Ministru jara x'jista' jsir biex tittieħed inizjattiva ħalli tingħata l- ħajja lill-Malta computer society biex l-ECDL ikun jista' jsir hawn Malta b'rati li jkunu aktar aċċessibbli għal kulħadd?

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Naqbel perfettament mal-linja li qed jissuġġerixxi l- Onor. Bartolo.

Fil-fatt waħda mis-sub-groups li għandna fl-e-Malta commission, qiegħda proprju titratta l-aspett ta' l-ECDL flimkien ma' aspetti li għandhom x'jaqsmu mal-kamp edukattiv.

Jiena smajt diskors li kien għamel l-Onor.

Bartolo ftit ilu fejn ilmenta ġustament li f'dan il-qasam għad għandna wisq akkademja u mhux prattiċita`.

Hu qal ġustament li ħafna drabi t-teknoloġija miexja b'mod li s-service providers stess, bħas-SISCO, il-korsijiet u ċ-ċertifikati li huma jagħtu huma wżati mad-dinja kollha pero` hawn Malta ma nirrikonoxxuhomx.

Proprju parti minn dan huwa l-ECDL li għadna m'aħniex qed nirrikonoxxu.

Jien naqbel ma' l-Onor.

Bartolo li rridu nimxu f'dan il-każ paripassu.

Għandna jkollna akkademja tajba, ħaġa li hija importanti għall-formazzjoni ta' ċerti nies, pero` fir-realta` is-suq illum qiegħed jirrikjedi affarijiet 'il hinn mill-akkademja.

Naħseb li l-agreement li jiena ħabbart ftit taż-żmien ilu mas-SISCO, liema agreement se nwettquh proprju x-xahar id-dieħel jew ta' wara, huwa indikazzjoni ċara ta' fejn nistgħu mmorru anke bl-ECDL.

Is-SISCO se twaqqaf akkademja hawn Malta totalment imħallsa minnha għax ovvjament għandha interess li jkollha inġinieri li jkunu jafu s- sistemi tagħha.

Din l-akkademja se tkun tinkorpora lill-MITTS, lill- Universita`, lill-MCAST u lil numru ta' skejjel privati li joffru l- computer studies at sixth form level.

Dawn kollha se jkunu parteċipi f'din l-akkademja li se jħallsu għaliha s-SISCO u se tkun housed is-Swatar.

Din se tittrenja t-trainers li għandna fid-diversi skejjel tagħna, inkluż l- MCAST, l-Universita` u dawk li qed jgħallmu s-sixth forms fil-privat u dawn se jgħaddu in-knowledge tas-SISCO systems fis-sixth form biex joħorġu SISCO certified engineers.

Dan it-tagħlim, flimkien ma' l-eżamijiet isiru kollha on-line u s-sabiħa hi li fil-livell ta' sixth form, l-ispiża tkun minima - għax prattikament tkun qed tuża hardware li diġa` huwa eżistenti - u fir-realta` il-ħin li qed taħli huwa l-ħin tat-trainers li jridu jmorru jittrenjaw.

Naħseb li din it- tip ta' sistema hija mpinġija biex nużawha għall-European Computer Writing License.

Jekk immorrux mal-Malta computer society jew le wieħed għad irid jara pero` ċertament għandha tkun formula ta' public/private partnership u l-gvern huwa biss katalista biex jagħmel l-affarijiet u jrid jirrikonoxxi l- European Computer Writing License bħala kwalifika.

Jien naħseb li s- suċċess ikun jekk jirnexxilna ninvolvu l-privat li għandu bżonn nies li joħorġu bl-ECDL.

Din hija l-verita`.

Jekk nippruvaw ninstigaw li dan isir - għandna anke kuntatti ma' kumpanniji kbar multi-nazzjonali li jixtiequ jagħmlu xi tip ta' akkademja bħalma għandna s-SISCO hawn Malta - naħseb li dak li qed jissuġġerixxi l-Onor.

Bartolo jkun fattibbli.

Kultant issib diffikulta` minn xi nies li jissettjaw il-kurrikulu hawn Malta.

Hawn wisq preġudizzji għal dak li kien jiġri fil-passat f'kamp fejn kull ġimgħa jitbiddlu l-parametri.

Jien nappella sinċerament biex min hu f'dan il-qasam ikollu viżjoni ftit aktar miftuħa għax fir-realta` mhux aħna qed nissettjaw l-istandards.

Illum SISCO certified engineer kapaċi jsib xogħol ħafna aktar minn inġinier li huwa kkwalifikat wara tliet snin fl-universita` hawn Malta u allura rridu nibbalanċjaw l-akkademja ta' tliet snin ma' dak li jrid is-suq.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Anġlu Farrugia.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Id-domanda tiegħi hija dwar il-kawżi tat-tribunal.

Peress li baqa' 601 każ, jiġifieri kważi inqatgħu nofshom – bejn li ġew ċeduti, eċċ. – u hemm numru mhux ħażin ta' kawżi li ġew deċiżi favur min għamel applikazzjoni, li huma ħaddiema tal-gvern, u għal raġuni ta' PSC dawn mhux qed jingħataw rimedju, jaħsibx il-Ministru li ladarba hemm sentenza favorevoli, ladarba ma tistax tingħata promozzjoni jew ħaġa jew oħra, kif anke l-Prim Ministru kellu okkażjoni jirrispondi f'dan il- Parlament, għandha tingħata somma kompensattiva li tirrifletti fis-salarju?

Għax f'dawn il-każijiet l-inġustizzja lejn ħaddiema tal-gvern qed titkompla u għal raġunijiet li tafhom il-PSC, xorta mhux qed jaqblu mad-deċiżjonijiet ta' l-imħallef.

Jiġifieri wara li jkun sema' il-provi l-imħallef, xorta qed jgħid li għandu raġun u l-PSC ma tagħtix il-rakkmandazzjoni tagħha.

Ladarba anke fil-każ tal-kummissjoni li kontu għamiltu intom biex investigajtu l-inġustizzji li s'issa qassamtu aktar minn Lm300,000, jaħsibx il-Ministru li huwa l-waqt ukoll li ssir ġustizzja ma' dawn in-nies?

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Jiddispjaċini imma ma naqbilx mas-suġġeriment ta' l- Onor. Interpellant u ma naqbilx mhux kapriċċjożament imma għax il-liġi li kien fassal dak iż-żmien gvern Laburista, li tinkwadra il-kawżi tat- tribunal ta' l-investigazzjoni ta' l-inġustizzji, kienet ben konxja tad- diffikultajiet li kien sab gvern preċedenti taħt il-kummissjoni ta' l- amministrazzjoni tal-ġustizzja.

Il-gvern Nazzjonalista preċedenti kien ġie f'pożizzjoni fejn rakkmandazzjonijiet li kienu saru minn dik il-kummissjoni - mhux għal kumpens ta' flus imma għal kumpens ta' promotion - kienu ġew miżmuma diversi drabi mill-PSC u dawn in-nies ma setgħux jieħdu kumpens.

Il-gvern Laburista ta' bejn l-1996 u l-1998 tant kien konxju minn din il- problema li għamel draft tal-liġi b'mod differenti u kien qal li l-imħallef li qed jisma' l-kawża, fejn jara li hemm każ ta' kumpens in kind, ma jistax jagħtih hu imma jista' minflok jordna li jitħallas kumpens fi flus.

Mela meta l-imħallef jiġi biex jiddeċiedi għandu għażla quddiemu; jew li Tizju għandu jingħata promotion, jew jgħid li l-promotion ma tiddependix minnu – u jkun jaf li ma tiddependix minnu għax bil-Kostituzzjoni tagħna l- promotions jistgħu jingħataw biss mill-PSC - u allura jagħżel li jagħtih kumpens fi flus.

Kull darba li l-imħallef ma tax dan il-kumpens fi flus, huwa loġiku li tassumi li hu ddeċieda li f'dak il-każ m'għandux japplika l-liġi biex jagħti kumpens imma għandu jirrakkmanda biss promozzjoni li jaf u li hu konxju minnha, u din id-deċiżjoni ta' l-aħħar m'hijiex tiegħu.

Allura ladarba l-imħallef ikun ħa dik id-deċiżjoni, jien ma jidhirlix li l-gvern għandu b'xi mod ibiddilha.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Anġlu Farrugia.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Wieħed jifhem din il-kwestjoni legali, kif qed jgħid il-Ministru, pero` meta l-Partit Nazzjonalista kien fil-gvern kien hemm każijiet li kienu taħt il-kummissjoni u intom ma stajtux toħorġu l- promozzjonijiet.

Imbagħad fl-aħħar budget, proprju bħal daż-żmien sena, intom ivvotajtu madwar Lm300,000 biex tqassmuhom bħala kumpens talli wħud minn dawn il-persuni ma ħadux din il-promozzjoni.

Issa ladarba mxejtu b'dan il-mod ma' nies li l-maġġoranza assoluta tagħhom huma Nazzjonalisti, għaliex ma nagħmlux ġustizzja anke ma' dawk il- Laburisti li għadhom qegħdin jistennew?

Dak li qed ngħid jien!

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Li qiegħed jaqbeż l-Onor.

Farrugia hija d-distinzjoni bejn iż-żewġ liġijiet li jiggwidaw.

Fl-ewwel waħda, fil-kummissjoni ta' l- investigazzjoni ta' l-inġustizzji li saret minn gvern Nazzjonalista ma setgħetx tordna jew ħaġa jew oħra.

Jekk kellha tordna promotion kienet tordna promotion u kellna mmorru quddiem il-PSC.

Jiġifieri qatt ma kellha ċans tagħmel either/or.

Issa fil-liġi li saret taħt il-gvern immexxi mill- partit Laburista, hemm imniżżel speċifikament li fejn il-qorti jidhrilha li ma tistax tordna r-rimedju effettiv, allura għandha tordna kumpens.

Ergo d-differenza bejn it-tnejn huwa li filwaqt li fl-ewwel waħda l- kummissjoni qed tara li r-rimedju kellu jkun bilfors ta' promotion u mhux ta' dannu, fit-tieni każ it-tribunal għall-investigazzjoni ta' l- inġustizzji li sar minn gvern Laburista, din l-option ingħatat lill- imħallef.

U kull darba li l-imħallef jagħżel l-ewwel option, ir-rimedju effettiv tal-promotion qed jagħmlu konxju li mhux qed jagħżel it-tieni wieħed, jiġifieri li jagħti l-flus, għax il-promotion ma tiddependix minnu u konxju wkoll li hu m'għandux poter li jordna promotion imma għandu poter biss li jammetti li saret inġustizzja, u allura jaf li d-deċiżjoni finali hija tal-PSC.

U la hemm deċiżjoni konxja ta' imħallef, hija differenti mid-deċiżjonijiet li kienet tieħu l-kummissjoni qabel, għax il-liġi hija differenti, u ladarba hemm sentenza ta' imħallef, naħseb ilkoll naqblu li m'għandux ikun il-gvern li jbiddilha.

THE DEPUTY SPEAKER: L-Onor.

Helen D'Amato.

ONOR.

HELEN D'AMATO: Sur President, fil-kuntest ta' kif irrisponda għall- mistoqsija supplimentari ta' l-Onor.

Bartolo u anke fil-kuntest ta' l- importanza li qed nagħtu għat-teknoloġiji moderni, jista' l-Ministru jgħidilna x'miżuri qed jieħu l-gvern biex dawk it-tfal li m'għandhomx aċċess għal dawn is-sistemi hekk importanti ma jsibux ruħhom żvantaġġati?

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Waħda mis-sotto-kumitati li għandna fl-e-Malta commission titratta proprju dwar id-digital divide u qegħdin nippruvaw nevolvu skemi li b'mod partikolari, pero` mhux esklussivament, iħarsu lejn dawk it-tfal li ġejjin minn familji li forsi m'għandhomx aċċess għall- computer, jew forsi m'humiex in a computer environment ħlief kultant fl- iskola u forsi m'humiex segwiti mill-familji tagħhom u allura joħolqu problemi għall-futur proprju tagħhom.

Qegħdin nippruvaw noħolqu partnership - u 'l quddiem se noħorġu bi proposta konkreta mal-kunsilli lokali – bejn l-e-Malta commission, il-heads ta' l- iskejjel, l-ISPs u l-kunsilli lokali.

Proprju x-xahar id-dieħel se nagħmlu proġett pilota fejn se nitolbu lill-head teachers ta' skejjel li qegħdin f'areas fejn hemm numru ta' nies li għandhom problemi soċjali, biex jgħażlu 48 tifel u tifla bejn 8 snin u 12-il sena, li jaħsbu li ġejjin minn background fejn m'għandhomx aċċess għall-computer u permezz ta' ISP partikolari, se neħduhom għal kors ta' ħames ġimgħat ġo internet café` speċifiku biex niftħulhom id-dinja tal-computer.

Dan huwa proġett pilota biss li beħsiebna nwettquh is-sena d-dieħla.

B'kooperazzjoni bejn l-ISPs u l-kunsilli lokali beħsiebna noħolqu internet centre f'kull kunsill lokali jew fil-viċinanzi tagħhom.

L-ISPs se jissussidjaw parti mis-set-up, u dan prattikament ifisser li kull kunsill lokali jista' jkollu internet centre modest ta' madwar tlieta jew erba' computers, qed naħsbu għall-prezz ta' Lm500 jew Lm600, u b'sussidju qawwi wkoll għall-aċċess on-line.

L-ISPs ukoll huma lesti li f'kull internet centre ta' kull kunsill lokali jittrejnjaw numru ta' trainers għal kull kunsill lokali, liema numru jiddependi mill-kobor ta' kull kunsill lokali.

Sadanittant bejn il-kunsilli lokali u l-head teachers tal-lokal se nippruvaw nindividwaw tfal li ġejjin minn social backgrounds li għandhom bżonn l-għajnuna u ladarba l-ISPs ikunu ttrejnjaw it-trainers għal kull kunsill lokali u nkunu stabbilejna internet centre f'kull kunsill lokali, b'mod regolari bejn il-kunsill lokali u l-iskejjel se nippruvaw inħajru lil dawn biex b'mod regolari jibdew jiġu jitgħallmu l-computer.

Jien ġejt informat mill-ISPs li fejn huma fetħu internet centres f'ċerti postijiet li wieħed jaħseb li m'għandux jiftaħhom u cioe` under privileged areas, instab li billi l-internet jattira kull tip ta' persuna, għal diversi raġunijiet, nies li huma analfabeti, għax jidraw jidħlu f'ċerti paġni u ma jridux jistaqsu kif għandhom jidħlu fihom, jitgħallmu, b'mod jew ieħor, li jużaw il-computer u jitgħallmu b'ċertu limitu jittajpjaw.

Jiġifieri kultant l-interess, anke ħażin, jistimula wkoll ċerti affarijiet tajba.

Irrid nistqarr pubblikament li din l-e-Malta commission irnexxielha tkisser il-blokk li kien hemm bejn il-gvern u l-ISPs u bejn l-ISPs infushom.

Illum għandna grupp ta' ISPs li nixtieq infaħħarhom pubblikament, li qed jgħinu ħafna mhux biss bil-kliem, imma qed jikkontribwixxu wkoll b'mod fattwali f'sussidji kbar u lesti li jidħlu għal aktar sussidji għax jirrikonoxxu li dan il-qasam huwa fl-interess ta' kulħadd li jkollna take up qawwi.

Nixtieq ukoll nirringrazzja lil kulmin qiegħed jidħol f'dan il-kamp biex jgħin għax naħseb verament irnexxielna noħolqu koalizzjonji soċjali vera minn kull naħa tal-pajjiż li trid tuża dan il-mezz ta' l-internet b'mod intelliġenti u biex il-koalizzjoni soċjali vera li għandna bżonn f'dan il- pajjiż tkun ibbażata mhux fuq il-bluha imma fuq l-intelliġenza u fuq l- għerf.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Anġlu Farrugia.

ONOR.

ANĠLU FARRUGIA: Xtaqt nerġa' mmur lura għall-kwestjoni tal-kawżi tat-tribunal peress li ma bqajniex nitkellmu dwarha.

Huwa veru li taħt l- att tat-tribunal l-imħallef seta' jiddeċiedi mod jew ieħor, pero` fil-każ tal-kummissjoni għall-investigazzjoni ta' l-inġustizzji ta' żmienu, kien hemm każijiet fejn persuni ma ngħatawx promozzjoni u ngħataw kumpens.

Issa l-imħallef fejn jaf li s-sentenza tiegħu mhux se tiġi onorata mill-gvern għax il-PSC ma jaqbilx?

Din hija anomalija li fiha nnifisha qed toħloq inġustizzja u qed toħloq tbatijiet żejda lil min diġa` ingħata s-sentenza favur tiegħu.

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI (Prim Ministru): Sur President, naħseb li l- Onor. Interpellant mhux qed jinterpreta sew il-pożizzjoni.

Il-kummissjoni għall-investigazzjoni ta' l-inġustizzji setgħet tagħti biss pariri, imbagħad il-Prim Ministru seta' jaċċetta l-parir u jattwah.

Jekk kien in konnessjoni ma' promotion mal-gvern bilfors ried imur quddiem il-PSC u jekk il-PSC ma taqbilx mar-rakkmandazzjoni tal-kummissjoni ta' l-inġustizzji, ma seta' jingħata l-ebda rimedju.

Meta saret il-liġi tat-tribunal ta' l-inġustizzji s-sitwazzjoni nbidlet u hemmhekk il-gvern ma kellux option.

Dik hija sentenza li trid tiġi onorata.

U allura ħloqna sitwazzjoni li jekk it-tribunal jgħid li xi ħadd għandu jingħata promotion, fis-sentenza stess jgħid li jekk dik il-persuna ma tingħatax il-promotion, tillikwida d-danni fis-somma ta' mhux aktar minn Lm5,000.

Illum is-sitwazzjoni nbidlet.

Illum it-tribunal qed jgħid li anke jekk il-PSC tgħid li m'għandux ikun hemm il-promotion, xorta waħda jrid jitħallas il-kumpens.

F'din iċ-ċirkostanza nħolqot inġustizzja kbira ma' dawk li kienu soffrew inġustizzji u kellhom sentenza tal-kumissjoni favur tagħhom u l-PSC, għal diversi raġunijiet, qalet li ma tistax tingħata l-promotion.

Meta rajna li t-tribunal issa ħoloq inġustizzja ma' dawk li kienu diġa` soffrew inġustizzja, abbażi tal-kriterju tal-Lm5,000 stabbiliti fil-liġi tat- tribunal, sar eżami objettiv għal kollox ta' min kellu raġun li sofra inġustizzja u baqa' ma ħax kumpens u tajnih ex grazzja kumpens.

M'huwiex veru li s-sentenzi li qed jiġu deċiżi mit-tribunal m'huwiex qed jiġu onorati, dawk qed jiġu onorati kollha.

U ma nistax nagħmel mod ieħor għax hemm sentenza li l-liġi tat-tribunal tgħid li trid tiġi esegwita.

Safejn naf jien kien hemm każ wieħed biss li qiegħed jiġi kontestat fil- qorti fuq promotion fil-pulizija u dan qed jiġi kontestat fil-qorti għax qed jingħad li huwa każ kontra l-Kostituzzjoni.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): Grazzi.

On a point of order il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT (Kap ta' l-Oppożizzjoni): Sur President, m'huwiex korrett li tikkompara jew tagħmel ekwivalenza bejn it-tribunal ta' l- inġustizzji u l-kummissjoni fuq l-inġustizzji.

Waħda hija kummissjoni governattiva u l-oħra hija tribunal ġudizzjarju u li tekwipara deċiżjoni tal-kummissjoni kontra l-inġustizzji ma' deċiżjoni tat-tribunal kontra l- inġustizzji m'hijiex aċettabbli għax nerġa` ngħid li waħda hija tribunal ġudizzjarju u l-oħra hija tribunal amministrattiv issettjat mil-liġi u appuntata mill-gvern tal-ġurnata.

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ovvjament huwa hekk pero` għamilna sitwazzjoni li fejn tidħol il-PSC, li suppost hija suprema skond il-Kostituzzjoni, waqqajna l-poteri tagħha u qed ngħidu li meta ma tingħatax promotion, irridu naċċettaw is-sentenza tagħha, għalkemm ma jfissirx li qed naqbel magħhom, u jridu jiġu esegwiti.

Ovvjament il-kummissjoni m'għandhiex x'taqsam mat-tribunal pero` il-gvern immexxi mill-Onor.

Alfred Sant, kien ippropona f'dan il-Parlament u ġiet approvata, liġi li effettivament bħala danni hija aktar għolja u llum issorpassat il-poteri tal-PSC.

MR SPEAKER: On a point of order, il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Fuq l-istess point of order vis-à-vis il-kummissjoni għas-servizz pubbliku.

F'dak li għandu x'jaqsam mal-kummissjoni kontra l- inġustizzji, il-kummissjoni tas-servizz pubbliku kienet qiegħda vis-à-vis xi ħaġa appuntata amministrattivament, vis-à-vis it-tribunal għall- inġustizzji, il-kummissjoni tas-servizz pubbliku kienet qiegħda vis-à-vis xi ħaġa li hija ġudizzjarja u hemhekk l-iżball li qed tagħmel il- kummissjoni għas-servizz pubbliku vis-à-vis it-tribunal għall-inġustizzji.

MR SPEAKER : Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: M'hu point of order xejn, dan huwa argument li nistgħu nibqgħu nargumentawh.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni għandu żball kompletament.

Il-kummissjoni għall-investigazzjoni ta' l-inġustizzji twaqqfet b'liġi, hija d-deċiżjoni tal-gvern tal-ġurnata li ta poter lit- tribunal to overwrite id-deċiżjonijiet tal-kummissjoni għar-rigward ta' kumpens.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu issa għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

LAWRENCE GONZI (Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Poltika Soċjali): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 291 ta' l-2001 - Ordni ta' l-2001 dwar is-Sigurta' Soċjali (Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-Istatus tar- Rifuġjati); u

Tabella li turi l-għadd ta' apprendisti Għawdxin f'kull skema ta' apprendistat skond is-sena tad-dħul bejn l-1998 u l-2001, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA (Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 290 ta' l-2001 - Regolamenti ta' l-2001 li jemendaw l-Iskedi li jinsabu ma' l-Att dwar ir-Reġistru Pubbliku.

MR SPEAKER: Il-Ministru Austin Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru 292 ta' l-2001 - Ordni ta' l-2001 dwar Delegazzjoni ta' Funzjoni lil Kunsilli Lokali (Bus Shelters);

Kopja tar-rapport tar-riżultat ta' l-investigazzjoni tal-Kummissjoni Permanenti kontra l-Korruzzjoni dwar każ Nru 287 – Rapport Numru144; u

Kopja ta' ittra li l-Avukat Ġenerali bagħat lill-Prim Ministru u lili fil-21 ta' Novembru 2001 b'riferenza għad-diskors ta' l-Onor.

Anġlu Farrugia fl-aġġornament tas-Seduta Nru 645 tal-21 ta' Novembru 2001.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

MOZZJONIJIET

MOZZJONI BIEX IL-KAMRA TMUR F'KUMITAT TA' PROVVISTA GĦALL-KONSIDERAZZJONI TA' L-ESTIMI ĠENERALI TA' SPIŻA GĦAS-SENA 2002.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): Bis-saħħa tal-ftehim milħuq, nistieden lill-impjegati tal-Public Broadcasting Services biex jidħlu fil-Kamra sabiex jittrasmettu dirett fuq it-televiżjoni d-diskors tal-Budget.

Nistieden ukoll lill-fotografi tal-media u tad-DOI sabiex jiġbdu ritratti għall-ewwel ħames minuti.

L-impjegati tal-PBS daħlu fil-Kamra.

MR SPEAKER: Skond il-Mozzjoni Nru 251 ta` l-14 ta' Novembru 2001 id- diskors kollu tal-Budget huwa eżenti mil-limitu ta' ħin għad-diskussjoni (O.P. 49) u mill-ħin ta' l-interruzzjoni tax-xogħol (O.P. 9).

Il-Ministru Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI (Ministru tal-Finanzi): Mr Speaker, għandi Messaġġ mingħand il-President ta' Malta.

MR SPEAKER: Se naqra l-Messaġġ tal-President:

GUIDO DE MARCO PRESIDENT

Il-President jirrakkomanda lill-Kamra tad-Deputati n-nefqa mill-Fond Konsolidat ta' somma ta' mhux aktar minn ħames mija u tmienja u tletin miljun, mitejn u dsatax-il elf u tliet mija u seba' u sittin liri Maltin (Lm 538,219,376) kif dettaljata fl-Abbozz ta' l-Estimi Ġenerali għas-sena 2002.

Il-President jirrakkomanda wkoll l-Att ta' Approprjazzjoni meħtieġ.

21 ta' Novembru 2000

Il-Ministru Dalli.

ONOR.

JOHN DALLI: Nipproponi li l-Kamra tmur f'Kumitat ta' Provvista għall-konsiderazzjoni ta' l-Estimi Ġenerali ta' Spiża għas-sena 2002.

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

JOSEF BONNICI (Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi): Nissekonda.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Speaker, tliet snin ilu, meta dan il-Gvern daħal mill- ġdid biex imexxi 'l pajjiżna, sibna sitwazzjoni mwiegħra għall-aħħar.

L- ekonomija kienet staġnata u kienet qiegħda toħloq il-qagħad flok ix-xogħol.

L-investiment kien waqaf għaliex il-fiduċja f'pajjiżna kienet mherrija għal kollox.

Is-sitwazzjoni finanzjarja kienet bla kontroll, bl-iżbilanċ jiżdied minn sena għal sena.

Fl-1998, sibna żbilanċ strutturali ta' Lm150 miljun fis-sena, jew aktar minn 11 fil-mija ta' kemm kapaċi nipproduċu kull sena.

Din il-qagħda ħtieġilha azzjoni qawwija u ta' malajr.

Mill-ewwel ġranet ta' dan il-Gvern, bdejna ħidma biex nerġgħu nqajmu l-ekonomija tagħna, noħolqu x-xogħol, insaħħu l-fiduċja, u nrażżnu d-defiċit.

[pic] Dan irnexxielna nagħmluh.

Matul din is-sena, komplejna nistinkaw sabiex, waqt li nżommu sħiħ it- tessut soċjali tagħna, inkomplu nsaħħu pajjiżna u nibnu soċjeta' li tkun ibbażata fuq ordni soċjali li tkun ġusta u li ma tħalli lil ħadd jibqa' lura, la llum, la għada u lanqas fis-snin li ġejjin.

Is-sena d-dieħla, se nagħtu bidu għal tibdil mill-qiegħ ta' sistemi li nbnew matul l-għexieren ta' snin li għaddew u li, anke jekk drajnihom, ma nistgħux inkomplu nħaddmuhom kif inhuma mingħajr ma nipperikolaw li mmermru s-soċjeta' tagħna.

Nirrepeti dak li għidt is-sena l-oħra: xejn m'hu b'xejn.

Ebda żieda fil- pagi jew fil-benefiċċji tas-settur pubbliku, ebda żieda fil-kwalita' ta' servizz li jingħata mill-Istat, ebda servizz ġdid li noħolqu, ikun kemm ikun ta' fejda, ikun kemm ikun ta' ħtieġa, ma jaqa' bħal manna mis-sema.

Xi ħadd irid iħallas għalih.

Qed inħallsu għalih aħna lkoll li nħallsu t- taxxi.

Għalkemm insaħħu l-impenn tagħna li nwettqu ġustizzja soċjali fil-ġbir tat- taxxa biex naraw li kulħadd iħallas sehmu, fl-istess ħin nifhmu li rridu nassiguraw li l-livell ta' taxxi, kemm fuq is-settur produttiv, kif ukoll fuq is-settur li jikkonsma, ma jkunx tali li jħaxken ir-rota ta' l- ekonomija u jtellef il-mixja tagħha.

Hemm bżonn nifhmu li dak li qed nagħmlu hu li ngħaddu l-ġid minn id għal oħra.

Niġbru mingħand kulħadd it-taxxi skond ma' wieħed jaqla' u jikkonsma u nqassmuhom lura f'pagi lis-settur pubbliku, f'pensjonijiet, f'servizzi tas-saħħa, fl-edukazzjoni, fl-ambjent u fis-sigurta'.

Fil-fatt, waqt li teżisti reżistenza kbira biex jitħallsu t-taxxi, hawn fl- istess ħin pressjoni dejjem tikber għal żidiet fil-pagi ta' dawk li jaħdmu fis-settur pubbliku u għal żidiet fin-nefqa tas-servizzi li kulħadd jistenna b'xejn mingħand il-Gvern.

Hemm bżonn jintlaħaq bilanċ.

Irridu naqtgħu l-linja bejn dak li hu bżonn u dak li mhux daqstant meħtieġ.

Waqt li nibqgħu nagħtu l-akbar każ li nħarsu l-livell tal-għajxien ta' kull ċittadin Malti, hemm bżonn li naqtgħu l- abbużi u l-ħela.

Dan irridu nkomplu ninsistu fuqu kemm f'dik li hi produttivita' fis-settur pubbliku, kemm fl-utilita' ta' dak li nagħmlu u nipproġettaw, kemm fil-valur ta' dak li nħallsu għalih, kif ukoll fil- ħtieġa ta' dak li nqassmu.

Hemm bżonn ukoll li nħarsu sewwa lejn kull sistema li qed nużaw u li żviluppat fl-aħħar tletin sena u nagħmlu dak it-tibdil meħtieġ biex insaħħu l-vijabilita' tas-soċjeta' Maltija.

Mhux biżżejjed titkellem fis-sħab imbagħad tkun bħal qasba tixxejjer mar- riħ, iċċedi għal dawk li ma jridux iħallsu sehemhom u għal dawk li dejjem iridu aktar u li jaħsbu li jistgħu jibqgħu jmaxtru minn dak ta' ħaddieħor.

Irridu nkunu sodi, lesti nerfgħu kull piż li l-interess ta' pajjiżna jitfa' fuqna.

Hekk titlob is-serjeta'.

Hekk insaħħu pajjiżna.

Mr. Speaker, illum se nuri kif is-sagrifiċċji li għamilna f'dawn l-aħħar tliet snin sarrafnihom u kif ir-riżultati qegħdin niksbuhom.

Id-Dimensjoni Ekonomika

L-ekonomija dinjija hi dgħajfa.

Ir-ritmu ekonomiku fil-pajjiżi qawwija ilu li beda jbatti mill-aħħar tas-sena li għaddiet.

Wara l-attakk insensat fuq iċ-ċivilta' li seħħ fil-11 ta' Settembru ġewwa l-Amerika, l-istat ta' l- ekonomija ta' ħafna pajjiżi kompla jeħżien b'pass aktar mgħaġġel.

Kemm se jkun kbir l-effett ta' dawn l-avvenimenti straordinarji jiddependi mill-firxa tat-theddid li ma waqafx u minn kemm l-azzjonijiet militari li għaddejjin itawwlu.

Fuq kollox, jiddependi ħafna minn kemm kull wieħed u kull waħda minna kapaċi joħroġ mix-xokk li laqatna u jerġaċ lura malajr kemm jista' jkun għal dak is-sens ta' serħan il-moħħ li jħallina nerġgħu lura għall-ħajja normali tagħna.

Dan kollu nħass b'mod qawwi fis-swieq kapitali u fil-boroż madwar id-dinja.

Il-prezzijiet ta' l-ishma kienu diġa neżlin wara l-livelli esaġerati kawżata minn ewforija bla sens fis-sentejn li għaddew.

Issa, daħal il-biża' tal-ġejjieni u l-valur ta' l-ishma fuq is-swieq madwar id-dinja kompla nieżel 'l isfel.

Ir-riżultat ta' dan kien taqlib kbir fl-istrutturi ekonomiċi tal-pajjiżi żviluppati u skossi kbar fit-tħaddim ta' l-ekonomija.

Tant hu hekk li, illum, t-tbassir ekonomiku ta' kull pajjiż hu wieħed ħafna aktar kiebi minn li kien ftit xhur ilu.

Il-Ġappun għadu jitqabad mar-ristrutturar li beda jagħmel tard ħafna u li ma wettaqx għal kollox.

L-Ewropa qed titkellem fuq tkabbir ekonomiku b'rata ħafna aktar baxxa minn dik mistennija qabel.

L-Istati Uniti għadha tħoss l-effett tat-traġedja li seħħet u qiegħda titfa' biljuni ta' dollari fl-ekonomija biex forsi tweżinha xi ftit.

L-Ekonomija Maltija

M'hemm ebda dubju li dan it-theżżiż inħass ukoll f'pajjiżna.

Għalkemm l- ekonomija Maltija matul din is-sena mistennija tkun anqas minn dak li konna qegħdin nistennew, xorta kompliet miexja b'ritmu tajjeb.

It-tkabbir ekonomiku b'rata anqas mgħaġġla f'diversi pajjiżi tad-dinja kellu mpatt fl-esportazzjoni tagħna.

Dan ħabat ma' ambjent kajman fis- settur internazzjonali tal-makkinarju li kellu mpatt qawwi fuq l-operaturi lokali f'dan is-settur.

Iżda, tajjeb wieħed isemmi li, barra l- manifattura, s-setturi l-oħra fl-ekonomija tagħna kellhom riżultati pożittivi din is-sena.

B'riżultat ta' dan, il-Prodott Gross Domestiku nominali matul l-ewwel disa' xhur tas-sena tela' għal Lm 1,205 miljun, jiġifieri b'4.4 fil-mija.

F'termini reali, il-Prodott Gross Domestiku hu stmat li naqas b'0.3 fil- mija.

It-tkabbir tal-Prodott Gross Domestiku qabel ma tgħodd is-settur tal- makkinarju, wera tkabbir ta' 6.6 fil-mija f'termini nominali u 5.2 fil-mija f'termini reali matul l-ewwel disa' xhur tas-sena.

L-ekonomija Maltija għandha potenzjal u kapaċità biex tegħleb id- diffikultajiet internazzjonali li jeżistu.

L-investimenti li saru fis-snin li għaddew, it-tkabbir reġistrat fil-manifattura u s-suċċessi li kellna fit- twaqqif ta' forom ġodda ta' attivitajiet jawguraw tajjeb għall-ġejjieni.

Mingħajr dubju, dan il-pass tajjeb fl-ekonomija tagħna hu dovut għall-mixja ta' pajjiżna lejn l-Unjoni Ewropeja li qed tagħtina aktar kredibilita'.

Hi ħasra li għandna dan it-tfixkil kollu.

Il-politika opportunistika li qiegħda tieħu l-Oppożizzjoni fil-kwistjoni tas-sħubija fl-Unjoni Ewropeja qiegħda xxerred ċpar ta' inċertezza li jtappan l-attrazzjoni ta' pajjiżna bħala bażi ta' investiment.

Din l- inċertezza ma tħallix lill-operaturi fl-ekonomija tagħna jikkonċentraw fuq dak li jrid isir biex itejbu l-operazzjonijiet tagħhom.

Anzi, tagħti skuża lil xi wħud biex ma jagħmlux l-isforz tat-tiġdid għax jibqgħu jittamaw li dan mhux se jkun meħtieġ.

Il-pass tajjeb li miexja bih l-ekonomija tagħna jista' jkun aħjar.

Hu mportanti li nkomplu niġġeneraw rata sostenibbli ta' tkabbir ekonomiku fil-ġejjieni.

It-tbassir għas-sena 2002 jibqa' wieħed ta' ottimiżmu kawt hekk kif nistennew l-ekonomija Maltija tkompli tikber b'aktar sosteniment ta' investiment u tkabbir li jiġġenera l-esportazzjoni.

It-tkabbir ekonomiku din is-sena hu maħsub li jilħaq 5 fil-mija f'termini nominali filwaqt li t-tbassir għas-sena d-dieħla hu ta' 5 fil-mija wkoll.

Agrikultura u Sajd

Is-settur ta' l-agrikultura u sajd jipprovdi kontribut żgħir iżda mportanti lill-ekonomija tagħna.

Matul l-ewwel disa' xhur ta' din is-sena kien hemm żieda ta' 3.7 fil-mija fil-valur tal-bejgħ bl-ingrossa ta' frott u ħaxix li laħaq madwar Lm6 miljuni.

Iżda, kien hemm tnaqqis fil-qbid tal-ħut kif ukoll fil-valur ta' l-esportazzjoni tal-ħut li laħaq għal Lm1.5 miljuni.

Se nagħtu bidu għal-liberalizzazzjoni tas-settur agrikolu.

Kif se nispjega aktar 'l quddiem.

Manifattura

Il-produzzjoni fil-manifattura, matul l-ewwel disa' xhur tas-sena, laħqet madwar Lm740 miljun.

L-esportazzjoni naqset b'madwar Lm104 miljuni l-aktar fil-qasam ta' tagħmir u apparat ta' komunikazzjoni.

Minkejja dan, bosta oqsma oħra kellhom tkabbir fl-esportazzjoni, l-aktar, is-settur tal- makkinarju li jaħdem bl-elettriku u dak tal-makkinarju u tagħmir li kellhom tkabbir fl-esportazzjoni ta' madwar 46 fil-mija u 39 fil-mija rispettivament fuq is-sena l-oħra.

Il-bejgħ kollu lokali fil-manifattura żdied b'5.7 fil-mija għal madwar Lm 156 miljuni.

Wieħed jinnota li l-medja ta' dħul fil-ġimgħa għall-ħaddiema fis-settur tal- manifattura żdiedet għal Lm97.50 jew 4.9 fil-mija aktar mis-sena l-oħra.

Il-livell ta' investiment matul l-ewwel disa' xhur ta' din is-sena laħqet it-Lm30 miljun.

It-tneħħija ta' l-istruttura tal-levies protettivi se tkompli kif maħsub matul is-sena d-dieħla u din għandha żżid l-effiċjenza fit-tqassim ta' riżorsi ekonomiċi lejn attivitajiet aktar produttivi.

Hu ċar li l- industrija tal-manifattura għandha tkun imsejsa fuq setturi b'valur għoli miżjud fejn Malta tista' tkun kompetittiva fis-swieq internazzjonali u mhux f'dawk l-oqsma li jaħdmu biss għas-suq lokali u li jfittxu ħafna il- protezzjoniżmu biex ikampaw.

F'dan il-qafas, il-pakkett ġdid ta' inċentivi taħt il-Business Promotion Act għandu skop aktar mifrux u aktar flessibli, waqt li jipprovdi inċentivi lil ażjendi, sew li diġà jeżistu kemm dawk ġodda.

Dan il-pakkett jippromwovi investiment ġdid lill-industrija tal-manifattura filwaqt li aktar inċentivi jkunu japplikaw lil setturi speċifiċi li għandhom tkabbir relattivament akbar u potenzjal ta' impjiegi.

Meta wieħed iqis il-ftuħ ta' l-ekonomija Maltija, l-attivita' tagħha s-sena d-dieħla se tkompli tkun kundizzjonata mill-ambjent ekonomiku internazzjonali.

Iżda, hu ġeneralment mistenni li t-tkabbir reġistrat minn setturi varji fil-manifattura fis-snin li għaddew jitkompla b'mod sostnut is-sena li ġejja.

Dan għandu jkun imsaħħaħ bit-tkabbir tas-setturi li jesportaw hekk kif aktar kumpaniji qed ikomplu jinvestu u jkabbru l- attivitajiet tagħhom.

Turiżmu

L-industrija tat-turiżmu internazzjonali hi kkaratteriżżata minn numru ta' fatturi fosthom il-kompetizzjoni ħarxa fost destinazzjonijiet ewlenin, il- globaliżżazzjoni u r-revoluzzjoni fit-teknoloġija ta' l-informatika.

Barra dan, l-istruttura ta' l-industrija tat-turiżmu qed tinbidel minħabba numru ta' mergers li qed iseħħu bejn operaturi ewlenin.

Dan qed jagħti lok għal sitwazzjoni fejn numru relattivament żgħir ta' operaturi qed jiddominaw l- industrija tat-turiżmu.

In-numru ta' turisti fl-ewwel disa' xhur ta' din is-sena kien ta' 961,000, tnaqqis ta' 1.3 fil-mija meta tqabblu ma' l-istess perjodu s-sena ta' qabel.

Id-dħul mit-turiżmu baqa', bejn wieħed u ieħor, bħal tas-sena li għaddiet, jiġifieri, madwar Lm205 miljun.

Id-dħul ras imb'ras li ġie reġistrat matul il-perjodu li qegħdin nikkummentaw fuqu kien ta' Lm213 miljun.

Iż-żieda fin-numru ta' passiġġieri li ġew fuq cruise liners kienet ta' 190,000 sa Settembru li għadda.

Impjiegi full-time fil-lukandi u fi stabbilimenti ta' l-ikel baqa' fuq livell tas-sena ta' qabel ta' 9,760.

It-turiżmu ilu settur strateġiku fl-ekonomija tagħna għal dawn l-aħħar tletin sena u l-kontribut tiegħu għall-iżvilupp ta' pajjiżna matul dan iż- żmien kollu kien ta' mportanza kruċjali.

L-inċidenti tal-11 ta' Settembru kellhom impatt fuq din l-industrija.

Il-qawwa ta' dan l-impatt tiddependi ħafna minn kemm ikun affettwat it- turiżmu tal-konferenzi u minn kemm aħna jirnexxilna nbiegħu pajjiżna bħala destinazzjoni bla riskju f'din it-tensjoni kbira li ħakmet lil kulħadd.

Jiddependi wkoll minn kemm it-turisti jfittxu destinazzjonijiet qrib darhom flok imorru minn kontinent għall-ieħor.

Aħna tkellimna ma' l-operaturi fis- suq u qbilna magħhom dwar azzjoni mmedjata biex nibnu strateġiji li nisperaw għandhom jissalvagwardaw il-pożizzjoni tagħna fis-suq turistiku dinji.

Servizzi Finanzjarji

Il-kontribuzzjoni tas-settur tas-servizzi finanzjarji lejn l-ekonomija lokali kibret b'mod sinifikanti matul l-aħħar seba' snin.

Iċ-Ċentru Malti għas-Servizzi Finanzjarji kompla jippromwovi 'l Malta bħala ċentru għal dawn l-operazzjonijiet u rreġistra riżultati pożittivi.

Fil-fatt, wara l- ħafna skrutinji minn istituzzjonijiet internazzjonali li għaddejna minnhom matul l-aħħar tlett snin, Malta akkwistat reputazzjoni bi kredibilità kbira bħala ċentru finanzjarju internazzjonali.

Hu mistenni li din il-wirja tajba tibqa' sostnuta b'aktar reġistrazzjonijiet ta' kumpaniji internazzjonali, servizzi ġodda ta' investiment u skemi ta' investiment kollettiv, kif ukoll ta' żieda fl- attività ta' l-assigurazzjoni.

Attivitajiet ġodda, fosthom back office operations u e-commerce, se jkomplu jiżviluppaw.

Iż-żieda fl-użu ta' l- internet u ta' l-e-commerce toffri opportunitajiet ġodda lil Malta.

It-Tarznari

Fir-rigward tat-tarznari tagħna, se jsir kull sforz biex tiżdied il- produttività għaliex din hi l-fattur ewlieni biex issalva s-settur.

Matul l-ewwel disa' xhur ta' din is-sena, l-għajnuna tal-Gvern lit-tarznari telgħet għal Lm6.9 miljuni meta mqabbla ma' Lm7.3 miljuni s-sena l-oħra, filwaqt li x-xogħol ta' tiswija ta' vapuri li sar fil-Malta Drydocks żdied b'valur ta' Lm6.5 miljuni biex laħaq Lm14.8 miljuni, ix-xogħol fil-Malta Shipbuilding żdied b'mod marġinali għal Lm1.5 miljuni.

It-Task Force li twaqqaf mill-Gvern biex iħejji pjan ta' tibdil f'dan is- settur għandu jagħti l-konklużjonijiet tiegħu fl-aħħar ta' dan ix-xahar.

L- għan hu li dan is-settur, fi żmien sebaċ snin, iqum fuq saqajh u ma jkunx jiddependi mill-iffinanzjar tal-Gvern.

Il-Port Ħieles ta' Malta

Il-Port Ħieles ta' Malta rnexxielu jistabilixxi ruħu bħala wieħed mill- portijiet ewlenin fir-reġjun tal-Mediterran.

Matul l-ewwel disa' xhur tas- sena, il-Port Ħieles ħadem 797,000 TEUs ta' trasbord: żieda ta' 12.2 fil- mija fuq l-istess perjodu s-sena ta' qabel.

Ingħata wkoll servizz ta' ħażna ta' żjut u ta' ħażna industrijali.

Il-Port Ħieles għandu jżid fl-effiċjenza tiegħu.

Dan hu mportanti minħabba l-kompetizzjoni ħarxa li din l-ażjenda qed tħabbat wiċċha magħha fir-reġjun tal-Mediterran.

Il-privatizzazzjoni ppjanata għaliha, u li issa qiegħda fi stadju ta' negozjati finali, hi maħsuba biex tgħin isaħħaħ il-qagħda ta' Malta f'dan is-settur u ttejjeb il-kompetittivita' ta' l-ażjenda.

L-Inflazzjoni

Ir-rata baxxa ta' l-inflazzjoni hija għan ewlieni ta' l-istrateġija ekonomika tal-Gvern.

Il-proċess ta' liberalizzazzjoni, l-aktar, it- tneħħija tar-reġim tal-levies ta' l-importazzjoni u l-liberalizzazzjoni gradwali ta' l-ekonomija għandhom iwasslu għall-prezzijiet orħos tal- prodotti u servizzi nvoluti.

Tibdiliet perċentwali fuq il-medja ta' tnax- il xahar ta' l-Indiċi tal-Prezzijiet bl-Imnut jipprovdu l-miżura uffiċjali ta' l-inflazzjoni f'Malta.

Ir-rata ta' l-inflazzjoni f'Malta fuq tnax-il xahar qabel Settembru li għadda niżlet għal 2.4 fil-mija minn 2.7 fil-mija s-sena l-oħra.

Dan jirriżulta f'żieda ta' Lm1.50 fil-ġimgħa għall-għoli tal-ħajja.

Ir-rata ta' inflazzjoni għal din is-sena mistennija tibqa' 2.3 fil-mija filwaqt li, matul is-sena d-dieħla, mistennija tinżel xi ftit għal 2 fil- mija.

L-Investiment

L-investiment baqa' fuq livell sodisfaċenti.

Dan ħoloq ix-xogħol.

In-nies jaħdmu bi qligħ kiber minn 136,510 f'Settembru 2000 għal 137,708 fl-aħħar ta' Settembru 2001.

F'dawn it-tnax-il xahar inħolqu 1,198 impjieg ġdid.

L-Impjiegi

In-numru totali ta' nies fis-suq tax-xogħol żdied b'929, jew 0.6 fil-mija għal 144,692 matul tnax-il xahar qabel Settembru li għadda.

In-nisa kienu jilħqu 78.7 fil-mija ta' din iż-żieda.

B'kollox ir-rata ta' nisa jaħdmu għadha relattivament baxxa bi 28.4 fil-mija meta mqabbla ma' dik f'pajjiżi oħra iżda sar progress is-sena li għaddiet ta' 0.4 punti perċentwali.

Il- qgħad niżel għal 6,984 jew 4.8 fil-mija tan-numru totali ta' nies fis-suq tax-xogħol u jirrappreżenta tnaqqis ta' 5 fil-mija fuq is-sena l-oħra.

Aħna nemmnu li l-progress kwalitattiv f'dan il-qasam hu wkoll importanti ħafna.

B'hekk, mpjiegi ġodda li jinħolqu għandhom ikunu produttivi u ġġenerati fis-settur privat.

F'dan ir-rigward, aħna nemmnu bil-qawwa kollha li l-miżuri li qegħdin nimplimentaw fl-isforzi tagħna li ntejbu l- kompetittività sħiħa ta' l-ekonomija tagħna jgħinuna nilħqu r-riżultati mixtieqa.

F'dan ir-rigward, hu mistenni li matul is-sena d-dieħla r-rata tal-qgħad tibqa' relattivament baxxa għal 4.5 fil-mija.

Dħul f'idejn il-Maltin

Id-dħul f'idejn il-Maltin żdied.

Il-pagi tal-ħaddiema komplew jogħlew u l- qligħ ta' l-ażjendi tagħna kompla jikber.

Id-dħul totali f'pagi żdied b'Lm41 miljun biex illum jilħaq Lm544 miljun.

Ras għal ras, il-paga ta' ħaddiem Malti żdiedet minn Lm99.47 fil-ġimgħa s-sena l-oħra għal Lm106.02 din is-sena.

Il-qliegħ tal-kumpanniji rreġistra żieda.

Iż-żieda fil-flus fl-idejn ġabet magħha żieda fil-konsum.

Aktar ma jmur, aktar ix-xejriet ta' l-infiq tal-Maltin qed jinbidlu.

Hekk per eżempju, ħames snin ilu, il-Maltin kienu jonfqu l-aktar f'ikel u fi ħwejjeġ u żraben.

Issa għadhom jonfqu fl-istess oġġetti iżda b'rata relattivament anqas, għax żiedu n-nefqa f'oġġetti għad-dar, u anki f'kura personali u mezzi elettroniċi.

Dan jirrifletti t-titjib fil-kwalita' tal-ħajja tal- Maltin u l-Għawdxin.

Ifisser li l-ħwienet f'dawk l-oqsma l-aktar imfittxija mill-konsumatur qed imorru tajjeb, waqt li oħrajn anqas imfittxija qed imorru lura, almenu sakemm il-gosti tax-xerrejja ma jerġgħux jinbidlu.

Għalhekk, hu ħażin ħafna li tipprova tieħu stampa ta' l-ekonomija kollha fuq kummenti iżolati.

Għalhekk ukoll hu ħafna importanti li n-negozjant iżomm ruħu nfurmat b'dak li jkun qed iseħħ fis-suq biex ikun jista' jippjana aħjar in-negozju u l-investiment tiegħu.

Il-Qasam Monetarju

Fil-qasam monetarju, il-Bank Ċentrali kompla jwettaq politika biex iżomm l- inflazzjoni kemm jista' jkun taħt kontroll.

F'ambjent fejn ir-rati ta' interessi barra minn Malta qed jonqsu spiss u drastikament, il-Bank Ċentrali ddeċieda li jnaqqas ir-rata ta' l-interessi f'Malta darba waħda u llum din hi ta' 4.5 fil-mija.

It-total ta' flus fl-idejn u ta' tifdil fil-banek żdied b'Lm196 miljun għal Lm2.7 biljun.

Fl-istess ħin, il-flus fi skemi ta' nvestiment kollettiv illum qegħdin Lm224 miljun, tnaqqis ta' Lm104 miljuni mis-sena l-oħra.

Dan juri li, hekk kif ġiet korretta l-anomalija li l-qliegħ minn skemi ta' nvestiment kollettiv jaħrab mit-taxxa waqt li interessi minn investiment fil-banek iġorru taxxa ta' 15 fil-mija, kien hemm min ittrasferixxa t- tifdil tiegħu minn dawn l-iskemi għall-banek.

Ir-riservi barranin tagħna f'Settembru laħqu madwar Lm1 biljun: żieda ta' Lm29 miljun fuq Settembru tas-sena l-oħra.

Minn dawn Lm689 miljun huma f'idejn il-Bank Ċentrali waqt li Lm317 miljun huma f'idejn istituzzjonijiet finanzjarji privati.

Aktar dettalji dwar l-iżviluppi monetarji qiegħed nagħtihom fċAppendiċi A anness maċ dan id-Diskors.

Il-Borża ta' Malta

Fil-Borża ta' Malta, bħal fis-swieq l-oħra ta' l-ishma madwar id-dinja, infaqgħet il-bużżieqa tal-prezzijiet.

Dan seta' nkwieta lil dawk li ma tawx widen għat-twissijiet li għamilna ħafna drabi biex kull min jinvesti juża ċerta kawtela.

Irrid nagħmel emfasi li l-investitur għandu jara fil-bogħod u ma jintrabatx ma' rati ta' nteressi li jidhru għoljin biex imbagħad jara l-investiment tiegħu jisfuma fix-xejn konsegwenza ta' telf fil-prezz tiegħu u ta' ċaqlieq fil-valur tal-muniti barranin.

Kummerċ Barrani u Pagamenti

L-attivitajiet fil-kummerċ ma' barra u l-effetti tagħhom fuq il-bilanċ tal- pagamenti ta' Malta matul l-ewwel disa' xhur ta' din is-sena kienu influwenzati mill-ambjent ekonomiku internazzjonali.

It-tnaqqis fit- tkabbir ta' l-ekonomija dinjija, l-aktar fl-Asja u fl-Amerika ta' Fuq, naqqsu t-talba għall-esportazzjoni lokali biex ikkaġunaw tnaqqis kemm fl- esportazzjoni u kemm fl-importazzjoni ta' oġġetti ndustrijali.

L- esportazzjoni totali niżlet b'Lm104 miljun għal Lm671 miljun filwaqt li l- importazzjoni totali niżlet b'Lm159 miljun għal Lm919 miljun.

Is-settur ta' l-elettronika kien dak l-aktar milqut bit-tnaqqis fit-tkabbir ekonomiku internazzjonali.

B'riżultat ta' dan, l-esportazzjoni totali mis- settur ta' makkinarju u tagħmir ta' trasport niżlet b'Lm115 miljun għal Lm429 miljun.

Iżda, l-esportazzjoni f'dan is-settur kienet akbar minn dik li saret fl-1999.

Barra dan, qabel ma ngħoddu s-settur tal-makkinarju u tat-tagħmir tat-trasport, l-esportazzjoni totali turi żieda fuq l-ewwel disa' xhur tas-sena l-oħra.

It-tnaqqis fl-importazzjoni ta' oġġetti ndustrijali tirrappreżenta 88 fil- mija tat-tnaqqis kollu fl-importazzjoni.

Kien hemm tnaqqis fl- importazzjoni ta' ħwejjeġ kapitali waqt li l-importazzjoni ta' ħwejjeġ għal konsum żdiedet b'1.3 fil-mija.

It-tnaqqis li seħħ bejn l-esportazzjoni u l-importazzjoni kienet il- kontributur ewlieni għat-titjib fl-iżbilanċ tal-kont kurrenti li naqas minn Lm90 miljun għal Lm36 miljun matul l-ewwel disa' xhur ta' din is-sena.

Rendikont Finanzjarju għas-Sena 2001

Is-sitwazzjoni finanzjarja matul l-2001 se tiżviluppa b'mod li turi riżultati bħal dawk li konna bassarna, jiġifieri żbilanċ ta' Lm82 miljun.

Dan ifisser 5.06 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku.

F'ċerti oqsma d-dħul tal-Gvern kien jisboq dak imbassar, waqt li f'oqsma oħra kien anqas minn kif ħsibna.

Per eżempju, id-dħul mill-Income Tax mistenni jkun madwar Lm167 miljun jew Lm4 miljuni aktar minn dak li bassarna fl-aħħar budget.

Dan għaliex l- effiċjenza fil-ġbir tat-taxxa kompliet tagħti r-riżultati mixtieqa.

[pic]

It-Tax Compliance Unit għaddejja b'investigazzjoni fuq każi mressqin lilha mid-Dipartimenti konċernati, jiġifieri dawk tat-Taxxi Nterni, tal-VAT u dak tas-Servizzi Soċjali.

Din il-Unit bdiet ix-xogħol tagħha billi għamlet studju fuq il-livell ta' attivita' ekonomika f'dsatax -il settur li jipprovdu servizz.

Ir-riżultat ta' dawn l-istudji, jew benchmarks, jintuża mid-Dipartimenti u mill-Unit bħala bażi xjentifika fuqhiex jibbażaw l- argumenti li jkollhom ma' taxpayers fl-investigazzjonijiet li jagħmlu.

Fi żmien qasir, it-Tax Compliance Unit se tkun ukoll mgħammra b'software sofistikat ta' data warehousing li jkun jista' janaliżża tagħrif li għandu l-Gvern u li hu fid-dominju pubbliku.

Dan għandu jgħin sabiex jindika kemm ikunu ta' min jorbot fuqhom id-dikjarazzjonijiet ta' dħul magħmula mit- taxpayers jew minn dawk li jkunu qed jitolbu xi għajnuna soċjali marbuta mad-dħul tagħhom.

Id-dħul mill-kontribuzzjonijiet għas-sigurta' soċjali mistenni jkun madwar Lm4 miljuni anqas minn dak proġettat filwaqt li d-dħul mill-VAT se jkun bħal dak imbassar.

Fid-Dwana qed nistennew dħul fuq l-istess livell oriġinali hekk kif il-kontrolli li daħħalna kontra l-kuntrabandu bdew jagħtu l-frott.

Matul din is-sena, l-importazzjoni ta' karozzi kienet anqas milli kien maħsub u dan kellu effett negattiv ta' madwar Lm4 miljuni mit-Taxxa tar- Reġistrazzjoni.

Min-naħa l-oħra, it-tnaqqis tal-levies wassal għal importazzjoni akbar ta' l-istess prodotti li fuqhom tnaqqsu l-levies biex b'hekk id-dħul minn dan is-sors kien ta' madwar Lm4 miljuni aktar milli previst.

Kellna wkoll żieda ta' madwar Lm1.5 miljun mit-taxxa fuq id- dokumenti ta' bejgħ ta' propjeta' fejn, mhux biss qed naraw żieda fl- attivita' fis-suq tal-proprjeta' iżda qed naraw ukoll li l-prezzijiet dikjarati huma ħafna aktar reali, grazzi għall-kontrolli li d-Dipartiment konċernat qiegħed jagħmel.

Id-dħul ordinarju totali tal-Gvern matul is-sena 2001 mistenni jkun aktar minn 9 fil-mija fuq is-sena l-oħra u se jilħaq madwar Lm675 miljun, jew Lm4 miljuni aktar minn kif konna proġettajna.

Minn dan id-dħul, Lm346 miljun ġew minn taxxi diretti, Lm255 miljun minn taxxi ndiretti, u Lm75 miljun minn sorsi oħra.

In-Nefqa Rikurrenti tal-Gvern żammejniha wkoll taħt kontroll.

Dan minkejja li sar nfiq ta' madwar Lm3 miljuni aktar milli bassarna f'mediċini, Lm2 miljuni aktar biex inħallsu ż-żidiet fil-pagi wara l-Ftehim Kollettiv fl-Universita' u l-Junior College, u Lm 1 miljun aktar f'allowances ta' ħaddiema f'diversi dipartimenti.

[pic]

Minn din is-sena se nibdlu l-klassifikazzjoni f'xi spejjeż u, minflok nuruhom bħala spejjeż kapitali, qed nuruhom bħala spejjeż rikurrenti.

Dawn jinkludu s-sussidju li l-Gvern jagħti lill-Kumpaniji u istituzzjonijiet bħall-MDC, METCO, MIMCOL, Freeport u Tarzna.

Hekk id-dinamika fl-ispiża tal-Gvern tkun tista' tiġi mifhuma aħjar.

Dan it-tibdil irriżulta fi trasferiment ta' Lm17-il miljun minn spejjeż kapitali għal spejjeż rikurrenti taħt il-klassifikazzjoni ta' kontribuzzjonijiet lill-entijiet tal-Gvern.

Hekk, in-Nefqa Rikurrenti tal-Gvern, qabel ma tgħodd il-ħlas ta' l- interessi fuq id-dejn pubbliku, mistennija tlaħħaq is-Lm617 miljun jew 37 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku sa l-aħħar tas-sena.

F'din in-nefqa nsibu:

• Lm195 miljun jew 32 fil-mija f'pagi;

• Lm46 miljun jew 7 fil-mija fi spejjeż operattivi bħal materjal, mediċini, kirjiet, dawl, ilma, telefon, trasport, servizzi professjonali, eċċ.

• Lm323 miljun jew 52 fil-mija f'inizzjattivi u programmi tal-Gvern fosthom pensjonijiet u servizzi soċjali oħra;

• Lm52 miljun jew 8 fil-mija f'kontribuzzjonijiet fosthom sussidji u sovvenzjonijiet lill-entijiet pubbliċi.

Iż-żieda fit-Total tan-Nefqa Rikurrenti, inklużi l-ħlas ta' l-interessi, matul din is-sena, meta mqabbel mas-sena l-oħra, hu Lm71 miljun.

Minn din iż-żieda, Lm35 miljun kienu dovuti għall-Ftehim Kollettiv fis- settur pubbliku li beda jseħħ f'Jannar ta' din is-sena.

L-ispiża fuq il- pagi se titla' b'Lm21 miljun, dik tal-pensjonijiet tat-Teżor b'Lm6 miljuni waqt li hu kkalkulat li pensjonijiet u servizzi soċjali oħra se jiżdiedu bi Lm8 miljuni.

Id-differenza ta' Lm16 -il miljun oħra bejn in-Nefqa Rikurrenti tas-sena 2000 u dik tal-2001 hija:

• Lm3 miljuni żidiet fil-pagi minħabba increments u minħabba ż-żieda mogħtija b'kumpens għall-għoli tal-ħajja;

• żidiet ta' madwar Lm3 miljuni fil-pensjonijiet b'riżultat ta' żieda fin- numru ta' pensjonanti minn sena għal oħra u minħabba ż-żidiet fil- pensjonijiet mogħtija b'kumpens għall-għoli tal-ħajja;

• żieda ta' Lm1 miljun fil-kontribuzzjoni għaż-żamma ta' l-iskejjel tal- Knisja;

• żieda ta' Lm3 miljuni fil-vot tal-Universita' u l-Junior College;

• żieda ta' Lm1 miljun fl-għotja globali lill-Kunsilli Lokali biex, fost l- oħrajn, dawn ilaħħqu mal-provvediment għall-provvista' tad-dawl fit-toroq tal-lokalita' tagħhom;

• spiża ta' Lm5 miljuni biex l-istituzzjonijiet tagħna jiġu riformati u msaħħa biex jilħqu l-livelli ta' dawk f'pajjiżi oħra.

Ħallasna wkoll somma ta' madwar Lm58 miljun f'imgħaxijiet fuq is-self tal- Gvern li hu meħtieġ biex jagħmel tajjeb għall-iżbilanċ minn sena għal oħra bejn id-dħul u l-ħruġ.

Dan hu 3.6 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku.

L-ispiża kapitali se tlaħħaq Lm82 miljun.

It-tnaqqis mill-istima oriġinali hu riżultat tal-bidla fil-mod kif qed nikkuntjaw għall-kontribuzzjonijiet ta' ċerti entijiet, kif diġaċ ssemmejt qabel.

Kien hemm bżonn Lm2 miljuni aktar milli maħsub biex jitħallsu f'kumpens għat-teħid mill-Gvern ta' proprjeta' privata fi snin l-imgħoddija.

Infaqna wkoll Lm1 miljun aktar f'inċentivi għall-industrija amministrati mill-Korporazzjoni Maltija għall- Iżvilupp.

Dan kollu juri li l-Gvern qed ikun effettiv fil-kontroll tan-nefqa pubblika waqt li fl-istess ħin iħares l-impenji tiegħu.

Dwar in-Nefqa Pubblika jsir ħafna diskors fieragħ u mitfugħ bl-addoċċ.

Ħadd mill-kritiċi ma jażżarda jipproponi b'mod konkret kif ir-riżultati ta' tnaqqis jistgħu jinkisbu.

Ma jmurx jidher ikrah.

Ma jmurx jitlef xi vot.

Issa, li rnexxielna npoġġu r-reġim ta' tassazzjoni fuq bażi soda wara t- tifrik tal-Gvern ta' qabilna, wasal iż-żmien biex nibdew ninkwadraw sewwa setturi sostanzjali tan-nefqa tal-Gvern u nirrelatawhom ma' sorsi speċifiċi ta' dħul.

Nistennew li rappreżentanti tal-korpi kostitwiti u ta' dawk li jsemmgħu leħinhom spiss fuq dan l-infiq jipparteċipaw biex flimkien naraw sa fejn nifilħu dan l-istess infiq u kif hu l-aħjar li nagħmlu tajjeb għalih.

Il-programm tagħna ta' privatizzazzjoni għaddej skond kif fassalna.

Nistennew, li din is-sena l-Gvern idaħħal Lm47 miljun.

Dan id-dħul iservi biex inaqqas il-ħtieġa tas-self.

Hekk, meta jingħadd mas-self ġdid ta' Lm100 miljun li għamilna din is-sena, se jservi biex jiġi ffinanzjat id-defiċit li bdejna bih din is-sena flimkien mad-defiċit li se jkun akkumulat matul din is-sena.

Rendikont Finanzjarju tal-Fond Konsolidat li fih hemm il-bilanċ attwali li bih ingħalqet l-2000 kif ukoll paragun bejn l-Estimi oriġinali tal-2001 u dawk Riveduti jidher f'Tabella Nru. 1 li nitlob lill-Kamra tieħu bħala moqrija.

Barra minn dan, qed tingħata wkoll spjegazzjoni tad-differenzi bejn stimi oriġinali u dawk riveduti fl-istatement anness wkoll ma' dan id- Diskors.

Aktar dettalji fuq ir-rendikont ta' dis-sena qed jidher ukoll bħala Appendiċi D ma' dan id-Diskors.

TABELLA NRU.

| | |Qagħda tal-Fond Konsolidat | | | | | | | |2000 |2001 |2001 | | |(Attwali) |(Approvat) |(Rivedut) | | |Lm'000|Lm'000|Lm'000|Lm'000|Lm'000|Lm'000| |Dħul mit-Taxxi |541,18| |599,67| |600,78| | | |3 | |9 | |0 | | |Dħul ieħor |76,468| |71,627| |74,575| | |Dħul Totali Rikurrenti | |617,65| |671,30| |675,35| | | |1 | |6 | |5 | |Nefqa Rikurrenti |549,83| |603,97| |616,91| | | |7 | |6 | |8 | | |Interessi fuq Dejn Pubbliku |54,441| |53,900| |58,620| | |Nefqa Totali Rikurrenti | |604,27| |657,87| |675,53| | | |8 | |6 | |8 | |Bilanċ/Żbilanċ Rikurrenti |13,373| |13,430| |(183) | | |Nefqa Kapitali | |98,552| |95,724| |82,292| |Nefqa Globali | |702,83| |753,60| |757,83| | | |0 | |0 | |0 | |Żbilanċ Strutturali * | |(85,17| |(82,29| |(82,47| | | |9) | |4) | |5) | |Dħul/Infiq Ieħor | | | | | | | |Żid: Trasferimenti minn |12,650| |15,600| |21,505| | |Sinking funds | | | | | | | |Dħul minn bejgħ ta' assi |12,000| |40,000| |47,000| | |Naqqas: ħlas lura dirett ta' |(1,148| |(1,650| |(1,028| | |self |) | |) | |) | | |Kontribuzzjoni għas-Sinking |(3,225| |(3,483| |(3,483| | |Fund (Barrani) |) | |) | |) | | |Kontribuzzjoni għas-Sinking |(9,027| |(8,802| |(8,802| | |Fund (Lokali) |) | |) | |) | | |Dħul/Infiq Totali (nett) | |11,250| |41,665| |55,192| |Żbilanċ Finanzjarju | |(73,92| |(40,62| |(27,28| | | |9) | |9) | |3) | |Self Barrani ġdid | |0 | |2,700 | |6,850 | |Żbilanċ fl-1 ta' Jannar |(4,867| |(81,44| |(78,79| | | |) | |0) | |6) | | |Self Lokali ġdid |0 | |81,440| |78,796| | | | |(4,867| |0 | |0 | | | |) | | | | | |Self Lokali ġdid ieħor | |0 | |18,560| |21,204| |Żbilanċ fil-31 ta' Diċembru | |(78,79| |(19,36| |771 | | | |6) | |9) | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Prodott Gross Domestiku (Lm | |1,560.| |1,638.| |1,638.| |miljun) | |6 | |6 | |6 | | | | | | | | | |Bilanċ kurrenti bħal % | |0.9% | |0.8% | |0.0% | |tal-GDP | | | | | | | | | | | | | | | |Bilanċ strutturali bħal % | |-5.5% | |-5.0% | |-5.0% | |tal-GDP | | | | | | | | | | | | | | | |Bilanċ Finanzjarju bħala % | |-4.7% | |-2.5% | |-1.7% | |tal-GDP | | | | | | | | | | | | | | | |*Inkluż element ta' għotjiet | |9,549 | |4,890 | |1,332 | |li qabel kien jidher bħala | | | | | | | |finanzjament | | | | | | |

Riformi Strutturali

Element importanti mill-istrateġija li wżajna fl-aħħar tliet snin biex inreġġgħu lura l-vijabbilita' finanzjarja f'pajjiżna kienu r-riformi strutturali li wettaqna.

Ir-rwol tal-Gvern qed jinbidel minn wieħed ta' patronanza assoluta għal wieħed regolatorju u għal wieħed li jgħin u jiggwida l-iżvilupp ekonomiku.

Min-naħa l-oħra, s-settur privat qed ikun mistenni aktar u aktar li jkun il- mutur ta' l-ekonomija tagħna.

Intejbu l-Istrutturi Istituzzjonali tal-Pajjiż

Issa ilna ħafna snin intejbu ftit ftit l-istrutturi u l-istituzzjonijiet tagħna biex inżidu l-effiċjenza, nipprovdu servizz aħjar lic-ċittadin u nassiguraw li hawn skrutinju tal-attivita' li ssir f'pajjiżna.

Matul l-2001, ħaffifna l-pass fir-riformi li għandna nagħmlu.

Dan għax konna avvanzati biżżejjed biex stajna nagħmluh u għaliex, fil-proċess tas- sħubija maċ l-Unjoni Ewropeja, sibna l-għajnuna, kemm teknika u kemm finanzjarja, biex nespandu l-programm li kellna.

Il-Gvern qed jiżviluppa r-riżorsi tiegħu b'taħriġ ta' l-impjegati tiegħu u żvilupp ta' istituzzjonijiet li jindukraw liċ-ċittadin.

Dan il-programm, mifrux fuq erba' snin, qiegħed jiġi implimentat f'ħafna oqsma, fosthom:

▪ fis-sigurta' fil-pajjiż u fuq il-post tax-xogħol;

▪ fil-programmi edukattivi u ta' riċerka;

▪ fil-qasam marittimu;

▪ fiż-żamma tal-kwalita' tal-prodotti li nikkunsmaw;

▪ fil-qasam ta' l-ambjent u ta' l-agrikultura.

Ilna ħafna nisimgħu lill-Oppożizzjoni tgħid li qed nonfqu l-flus minħabba l- Ewropa, u li din hi ħela.

Bħallikieku, jekk ma konniex qegħdin fuq it-triq ta' l-Ewropa, konna se nwaqqfu l-progress, u nerġgħu lura għall- medjokrita'.

Niftakru, fiż-żmien li l-Oppożizzjoni tal-lum għamlet żmien twil fil-Gvern, il-pajjiż f'liema stat ta' biki kien.

Meta jitkellmu kif jitkellmu, l-Oppożizzjoni tagħti x'jifhem li dawn għadhom l-livelli tagħha.

Privatizzazzjoni

Il-Gvern għaddej bi programm ta' privatizzazzjoni li qed isir bi tħejjija serja u b'għaqal biex nimmassimiżżaw il-benefiċċji ekonomiċi u finanzjarji.

Sa l-aħħar tas-sena, għandu jintagħżel sħab strateġiku li se jixtri 40 fil- mija tal-ishma tal-Malta International Airport plc.

Dwar din il- privatizzazzjoni smajna ħafna jgħidulna li mhux il-waqt li nkomplu mexjin biha issa li dan is-settur hu fost dawk l-aktar milquta mit-traġedja ta' Settembru li għadda.

Iżda, dan jidher li ma bidel xejn mill-entużjażmu ta' min diġa' kien interessat.

Matul is-sena d-dieħla, il-bqija ta' l-ishma ta' din l-ażjenda jibdew jiġu mibjugħa lill-pubbliku fuq il-Borża lokali.

Il-privatizzazzjoni tal-Lottu Pubbliku wkoll għaddejja b'pass mgħaġġel u t- twaqqif ta' Lotteries and Gaming Authority qed isir bil-għan li jqiegħed qafas ġdid regolatorju.

Minn hawn ukoll mistennija tidħol somma upfront din is-sena filwaqt li matul is-seba' snin li ġejjin, il-Gvern għandu jibqa' jdaħħal, fi ħlas annwali tal-liċenzja u fi ħlas ta' taxxa fuq id- dħul, dak li qed idaħħal illum.

Fil-każ tal-Kordin Grain Terminal Co. Ltd. ix-xogħol għaddej ukoll b'pass tajjeb fid-diversi lati tiegħu fosthom it-trasferiment ta' l-ishma tal- kumpanija, il-kiri tas-silos f'Kordin, il-bejgħ ta' l-impjant u tagħmir ieħor.

Il-kapital tal-Maltapost plc se jiżdied permezz ta' investiment ġdid ta' New Zealand Post.

Din l-organiżżazzjoni se tgħin fit-tmexxija tal-Posta kif ukoll fit-tkabbir tal-firxa tas-servizzi tagħha fil-pajjiżi ta' madwar.

In-New Zealand Post se tibda b'investiment li jilħaq mat-30 fil-mija u aktar 'l quddiem jitkomplew it-taħdidiet biex dan l-investiment jikber.

Il- bqija ta' l-ishma jinbiegħu ukoll fil-Borża ta' Malta.

Għas-sena d-dieħla hu mistenni li jittieħdu d-deċiżjonijiet finali biex jinbiegħu l-bqija ta' l-ishma li l-Gvern għandu fil-Bank of Valletta.

Tajjeb wieħed isemmi li anke hawn, il-pubbliku se jkun mistieden jipparteċipa f'ishma li l-Gvern joħroġ għal bejgħ fil-Borża.

Ażjenda oħra li qed titħejja għall-privatizzazzjoni hi l-Maltacom plc.

Il- Gvern ta' qabilna, kien diġa' biegħ 40 fil-mija ta' din il-kumpanija, u dan mingħajr lanqas ittanta li jilliberalizza s-settur.

Anzi, qabel il- privatizzazzjoni, kien irregala monopolji oħra b'xejn lill-kumpanija.

Hawnhekk, naffermaw li m'aħniex se nirrepetu dak li għamel il-Gvern ta' qabilna - li nbiegħu ishma f'ażjenda bħal din b'mod li ma nkunux nafu min xtrahom.

Hu fatt li, mill-20 fil-mija ta' l-ishma li nbiegħu bi preferenza lil min kellu flus barra minn Malta, 17 fil-mija sabu ruħhom lura Malta.

X'benefiċċju ekonomiku ħa l-pajjiż minn din il-manuvra?

S'issa ħadd għadu ma ta raġuni waħda valida għaliex l-affarijiet saru kif saru.

Matul is-sena d-dieħla, se nkunu f'pożiżżjoni nagħmlu rkant ta' l-irmiġġi li għandna fil-Yacht Marinas wara li nkunu organizzajna aħjar l-operazzjoni tagħhom.

Effiċjenza fis-Settur Pubbliku

Hu meħtieġ li nagħmlu ħilitna kollha biex neqirdu kull ħela fis-settur pubbliku u hemm lok għal ħidma li tista' tagħti l-frott.

Dan qed nagħmluh permezz ta' l-iskemi ta' Public Private Partnership u ta' efficiency review li nidejna din is-sena.

Public Private Partnership

Fil-qasam tal-Public Private Partnership, ħdimna fuq proġetti ta' fejda u, fejn ħassejna, dan l-esperiment seta' jibda jaħdem.

Nidejna proġett ta' landscaping għall-pajjiż.

F'dan il-proġett se jiġu mdaħħla l-ħaddiema ta' l-id kollha ta' sezzjoni tad-Dipartiment ta' l- Agrikultura u li se jaħdmu taħt id-direzzjoni u s-superviżżjoni maniġerjali tas-settur privat.

Se nniedu wkoll proġett għall-bini ta' 1,500 kamra ta' villeġġatura sajfija fl-inħawi ta' l-Armier li se ntellgħu flok il-bini illegali li hemm.

F'dan il-proġett, li se jitħaddem minn kumpanija li se tkun immexxija mill-privat u li se tkun ikkwotata fuq il-Borża ta' Malta, se jiġu wżati ħaddiema mill- garaxx tal-Gvern u mid-Dipartiment ta' l-Ambjent.

Qed inħejju proġett ieħor għat-tiġdid tal-bajja ta' San Ġorġ, f'San Ġiljan u l-inħawi tagħha.

Dan għandu jkun ta' fejda mhux biss għall-ambjent imma wkoll għat-turiżmu.

Il-Gvern huwa kommess ukoll biex ibiddel meded ta' art f'imsaġar.

Matul is- sena li għaddiet saru studji f'dan ir-rigward u ġew identifikati ħames siti, propjeta' tal-Gvern, li fihom jista' jibdaċ proġett ta' tħawwil ta' siġar.

Dawn huma Xrobb l-Għaġin, l-Imtaħleb, Pembroke, Delimara u Salina/Kennedy Grove.

Dan il-proġett se jseħħ ukoll permezz ta' Public Private Partnership.

Bħalma tkellimna maċ l-Unions, taħt dawn l-iskemi se jkun assigurat li ħadd mill-ħaddiema nvoluti m'hu se jitlef l-impjieg tiegħu mal-Gvern jew m'hu se jkollu xi kundizzjonijiet tax-xogħol anqas vantaġġjuzi minn dawk li għandu llum.

Qed ninsistu li l-poplu jingħata lura f'xogħol dak li għalih qed iħallas f'pagi bit-taxxi tiegħu.

Efficiency Review

Fir-rigward tal-proġett ta' l-efficiency review fis-settur pubbliku, ħdimna fuq żewġ proġetti pilota, wieħed fil-garaxx tax-xogħol li l-Ministeru għall- Ambjent għandu f'Kordin u l-ieħor fid-Djar tal-Gvern għall-Anzjani.

Dawn l- entijiet governattivi ġew imqabbla maċ attivitajiet simili fil-privat f'dak li hu attrezzaturi, sistemi użati, kwalita' tas-servizz, produttivita' u l- livell ta' l-ispejjeż.

Hekk rajna fejn l-entijiet governattivi jħabbtuha tajjeb maċ dawk privati u fejn hemm ineffiċjenza.

S'issa, dawn l-eżerċizzji saru minn Task Force konġunta mmexxija minn uffiċċjal anzjan tal-Ministeru konċernat u minn membri tal-Ministeru tal- Finanzi u l-Management Efficiency Unit.

Irridu ndaħħlu esperti minn barra l-Gvern.

Dan għandu jwassalna biex mhux biss ikunu identifikati b'aktar reqqa l-ineffiċjenzi u l-ħela iżda wkoll jiġu maħsuba r-rimedji xierqa u jiġi mfassal programm ta' azzjoni biex jonqsu l-problemi eżistenti.

Riforma Radikali fil-Politika Agrikola ta' Malta

Sal-lum il-qasam ta' l-agrikultura f'Malta dejjem kien protett permezz ta' liċenzji, kwoti u sistemi oħra ta' restrizzjoni fosthom dazju għoli.

Dawn l-aħħar snin din is-sistema ta' protezzjoni nbidlet f'sistema ta' levies għoljin fuq l-importazzjoni f'Malta ta' prodotti agrikoli u agro- industrijali, ħafna minnhom projbittivi daqs jew aktar mir-restrizzjonijiet ta' qabel.

Hi ħaġa żgura li l-kummerċ ħieles joħloq il-ġid kemm għall-pajjiżi li jimpurtaw kif ukoll għal dawk li jesportaw.

Malta, għalhekk, trid tħejji ruħha għat-tibdil li mistenni jseħħ fid-dinja fi żmien qasir.

Bosta drabi, l-protezzjoni ttellef l-investiment, it-tiġdid u t-tħaddim ta' teknoloġija ġdida.

L-akbar żvantaġġ tal-protezzjoni hu li l-prezzijiet jogħlew b'mod esaġerat, l-aktar f'suq żgħir bħal tagħna fejn il-produzzjoni agrikola tiddependi mhux biss mill-elementi iżda wkoll mil-limitazzjoni ta' art tajba għar-raba' u mit-tkabbir tal-għalf għall-bhejjem.

Għaldaqstant, il-konsumatur qed iħallas prezz għoli ħafna għall-prodotti tal-biedja f'Malta, ħafna drabi ta' kwalita' relattivament tajba iżda nieqsa mill- għażla u preżentazzjoni fis-suq.

Ħażin li hawn min jipprova jimla' ras in-nies li aħna nistgħu, għax inkunu nperpru weħidna, nieħdu xi trattament speċjali li jneżżana mill-obbligi tagħna lejn il-bqija tad-dinja.

Dan kollu jitlob bidla mill-qiegħ.

L-ewwel: it-tneħħija b'mod gradwali tal- protezzjoni sabiex l-impatt tagħha jinħass mill-anqas billi jittaffa b'kumpens lill-bdiewa li jiggarantilhom dħul xieraq.

It-tieni: l- implimentazzjoni ta' skema ta' għajnuna finanzjarja diretta lill-bdiewa u lir-raħħala fuq programm imfassal għal żvilupp agrikolu u għall- konservazzjoni tal-kampanja karatteristika Maltija.

L-għan ewlieni ta' din il-bidla radikali hu li jkollna qasam tal-biedja b'saħħtu li jkun kapaċi jikkompeti fil-kwalita' u fil-produzzjoni ma' prodotti tal-biedja ta' pajjiżi oħra.

Għaldaqstant, il-Gvern ser jagħti l- għajnuna kollha meħtieġa lil dan is-settur sabiex dan il-għan jintlaħaq fi żmien qasir.

B'din il-bidla, il-konsumatur hu mistenni li jgawdi minn prezzijiet orħos għall-prodotti tal-biedja f'Malta u minn titjib fil-kwalita'.

Il-bidwi se jkun f'qagħda aħjar li jinvesti aktar, jipproduċi aktar u jkattar id-dħul tiegħu permezz ta' produzzjoni aktar effiċjenti u permezz tal-għajnuna li se jingħata mill-Gvern.

Il-qagħda preżenti tal-qasam ta' l-agrikultura f'Malta mhux waħda sostenibbli, irrispettivament jekk Malta tidħolx membru fl-Unjoni Ewropeja jew le.

Il-Gvern hu mpenjat li jgħin lis-settur b'mod sostennibbli.

Hu maħsub li din l-iskema t'għajnuna se tiswa lill-Gvern madwar Lm2 miljuni s-sena d-dieħla, u Lm3 miljuni kull sena fis-sentejn ta' wara.

Dettalji ta' kif se taħdem din l-iskema jitħabbru aktar 'il quddiem.

Riforma fis-Sistema tas-Sigurta' Soċjali

Ma jistax ikollna pajjiż modern jekk ma nimmoderniżżawx is-sistemi li naħdmu bihom.

Jekk nemmnu li għandna nħarsu s-sistema soċjali tagħna, allura hu meħtieġ li nifluha, insewwu fejn hemm bżonn, nibdlu fejn hu mmermer, insaħħu fejn hu dgħajjef, u nibnu dawk l-istrutturi li jassiguraw ambjent soċjali li jixraq lil poplu ċivili u żviluppat.

Fl-1979, saret riforma qawwija fis-sistema soċjali, fil-benefiċċji li jingħataw u fil-kontribuzzjonijiet li jitħallsu.

Ingħata' bidu għal pensjoni hekk imsejħa ta' żewġ terzi, li llum kulħadd jaqbel, ħlief dak li jrid jidfen rasu fir-ramel, li m'għandha ebda bażi attwarja, jiġifieri m'għandha ebda rabta xjentifika studjata bejn id-dħul u l-ħruġ.

Mhux biss, iżda l-bażi tagħha kompla jitnawwar bid-deċiżjonijiet li ttieħdu mill-1979 'l hawn.

Biex nagħmlu puntal li jista' jirfed is-sistema ta' benefiċċji, fil-bidu ta' din il-leġislatura konna żidna r-rata ta' kontribuzzjoni fuq medda ta' sentejn minn 8.3 fil-mija għal 10 fil-mija tal-paga bażika.

Hekk, tajna nifs għal ftit snin oħra lis-sistema tagħna ta' servizzi soċjali.

Tajjeb li, biex jinqata' kull ekwivoku, nirrepeti mid-Diskors tal-budget li l-Onor.

Ġużeċ Abela għamel fl-1979 meta tħabbret l-iskema l-ġdida.

F'dak id-Diskors kien intqal hekk:

'Il-kontribuzzjoni taħt l-iskema l-ġdida ... li semmejt tkun kontribuzzjoni waħda li tkopri l-benefiċċji taħt:

a) ic-Children's Allowance;

b) benefiċċju tal-Mard, il-benefiċċju għal impjieg, il-benefiċċju tal- korriment eċċ kif ukoll Pensjonijiet tar-Romol u Invalidita';

c) pensjoni għal min jirtira, pensjoni miżjuda għal min jirtira u Pensjoni Minima Nazzjonali kif imdaħħlin f'April 1978 għal dawk kollha li jkunu rtiraw qabel is-16 ta' Jannar 1979;

d) il-pensjoni l-ġdida taż-żewg terzi (inkluża l-Pensjoni Minima Nazzjonali ...);

e) il-benefiċċji kollha taħt il-'Health Scheme'.'

Wasal iż-żmien li nibdew nieħdu ħsieb norganiżżaw irwieħna mill-ġdid biex nassiguraw li mhux biss tiżdied id-dixxipplina fin-nefqa pubblika imma wkoll li wliedna jgawdu minn sistemi ta' fejda.

Fl-2002, hu maħsub li l-ispiża rikurrenti għall-kura fl-isptarijiet tal- Gvern u fil-komunita' kif ukoll fid-Djar tal-Anzjani tkun ta' Lm83 miljun.

Fl-istess sena se jintefqu madwar Lm190 miljun f'benefiċċji soċjali.

Minn dawn, Lm35 miljun huma benefiċċji li ma jidħlux taħt is-sistema kontributorja, waqt li Lm155 miljun huma spejjeż li suppost qed tagħmel tajjeb għalihom il-kontribuzzjoni tas-Sigurta' Soċjali.

Fir-Rapport Konsultattiv li tajna lill-Kunsill Malta għall-Iżvilupp Ekonomiku u Soċjali, għamilna proposta biex norganiżżaw aħjar dan il-qasam u npoġġuh fuq pedamenti aktar sodi għall-ġejjieni.

Nixtiequ li matul is-sena d-dieħla, din il-proposta tiġi mgħarbla tajjeb fi ħdan il-Kunsill, u żviluppata biex inkunu f'pożizzjoni li nibdew l- implimentazzjoni ta' riforma fl-aqsar żmien possibli.

Fl-istess ħin, il-Kummissjoni Nazzjonali dwar il-Welfare għandha tikkonkludi x-xogħol tagħha biex ir-riforma fil-pensjonijiet tkun tista' tiġi mplimentata.

Irrid nisħaq li riforma bħal din għandha ssir bil-kollaborazzjoni ta' kull min għandu għal qalbu l-ġid nazzjonali, sija min-naħa politika, u sija mill- organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw interessi ekonomiċi u soċjali f'pajjiżna.

Bħala l-punt tat-tluq, qegħdin nissuġġerixxu li l-kontribuzzjoni tas- Sigurta' Soċjali, tiġi applikata biss għas-saħħa u l-pensjoni.

Il- benefiċċji l-oħra li kienu msemmija fl-1979, bħaċ-children's allowance, jagħmel tajjeb għalihom il-Fond Konsolidat direttament.

Imbagħad, minflok inħallu kollox ħallata ballata, naqsmu l-kontribuzzjoni li qed nagħmlu bejn dawn iż-żewġ oqsma biex biċċa tmur għall-assigurazzjoni tas-saħħa u l-bqija tmur għall-pensjonijiet.

Riskji li għandhom x'jaqsmu max-xogħol, bħal benefiċċji tal-qagħad, benefiċċji tal-mard u benefiċċji ta' korriment fuq ix-xogħol, għandhom ikunu assigurati taħt waħda minn dawn il-kategoriji.

Il-Gvern jibqa' jgħaddi l-ekwivalenti ta' 50 fil-mija tal-flus kollha miġbura mill-kontribuzzjonijiet f'kull qasam -

• id-dħul iddedikat għall-assigurazzjoni tas-saħħa jibda jipprovdi għall- ispiża tas-saħħa u tal-kura tal-anzjani;

• id-dħul iddedikat għall-Pensjonijiet jibda jipprovdi għall-ispiża tal- pensjonijiet kontributorji u l-bonuses relatati magħhom.

Qegħdin nipproponu li fil-każ tal-assigurazzjoni tas-saħħa, din l-iskema għandha tiżviluppa b'mod li kull persuna f'Malta tkun assigurata.

Dan ifisser li anke jekk minħabba s-sitwazzjoni tagħha, persuna ma tħallasx kontribuzzjoni tas-sigurta' soċjali, xorta waħda jrid jinstab il-mezz kif din tkun koperta mill-assigurazzjoni.

Dawk kollha li għandhom skema privata ta' assigurazzjoni tas-saħħa, u li tkun approvata, iħallsu l-ispejjeż relatati mas-servizz tas-saħħa minn din l-assigurazzjoni privata.

Fl-istess ħin, il-kontribuzzjoni tagħhom għall- iskema tal-Gvern tista' tkun imnaqqsa matul medda ta' snin skond iċ- ċirkustanzi sakemm ma jibqgħux iħallsu l-ebda kontribuzzjoni tal-Gvern.

Riforma fl-Istruttura Korporattiva ta' Appoġġ Ekonomiku

Naħsbu li wasal iż-żmien li niffukaw fuq l-infrastruttura li għandna bżonn biex infasslu strateġija ta' nvestiment koordinata bejn is-setturi ekonomiċi kollha.

Anki biex nindirizzaw dan il-għan, għadna kemm ħabbarna dokument (Industrial Policy Document) li jfassal il-linji gwida għal Politika għall- Iżvilupp Industrijali ta' pajjiżna.

Fost diversi miżuri oħra, dan id- dokument jidentifika bżonn li nħarsu mill-ġdid lejn l-organizzazzjonijiet li illum jaħdmu fil-qasam ekonomiku - jiġifieri MDC, METCO, IPSE, MIMCOL, MFC u MFSC - u naraw kif nirrazzjonaliżżaw aħjar il-funzjonijiet tagħhom biex naqtgħu id-duplikazzjoni u l-burokrazija żejda, fejn dawn jeżistu, b'mod li l-attivita' tagħhom tkun integrata aħjar u iktar effettiva.

Għal dan l-istess skop, diġaċ inħoloq il-Malta Enterprise Board fi ħdan il- Ministeru għas-Servizzi Ekonomiċi bħala mekkaniżmu immedjat sabiex tinħoloq koordinazzjoni aħjar f'dak kollu li għandu x'jaqsam maċ l-attivita' fil- qasam ta' l-iżvilupp industrijali.

Bħala parti ntegrali minn din l-inizjattiva, il-Malta Development Corporation qed tiġi ristrutturata biex tgħaqqad b'mod organiku l- inizjattivi kollha għall-promozzjoni ta' investiment ġdid f'pajjiżna permezz ukoll tal-koordinazzjoni meħtieġa f'operat ta' l- organizzazzjonijiet l-oħra f'dan il-qasam.

Dan biex nisfruttaw bl-aktar mod effettiv il-pakkett ġdid ta' inċentivi li nħoloq wara il-publikazzjoni ta' l-Att għall-Iżvilupp Kummerċjali (Business Promotion Act) filwaqt li jiġi assigurat li, bħala mira ta' attrazzjoni ta' l-investiment, jintagħżlu dawk l-attivitajiet li huma l-aktar addattati għall-pajjiżna kemm fis- settur tal-manifattura kif ukoll fis-settur terzjarju.

Hemm bżonn li nkomplu intejbu s-sistemaċ ta' marketing biex inħajru iktar investiment lokali u barrani u biex, ladarba l-investituri jitħajru, nassiguraw proċess mill-aktar effiċjenti biex il-proġetti jitwettqu fl-iqsar żmien.

Bħala parti mill-istess proċess, inħolqot kumpanija separata bl-isem ta' Malta Industrial Parks Ltd. biex tiffoka esklusivament fuq il-bini u attrezzar ta' iktar fabbriki, hekk kif meħtieġ sabiex tiġi iffaċilitata l- espansjoni tas-settur industrijali.

Aħna konxji li jeħtieġ li l-operaturi ekonomiċi f'pajjiżna jibqgħu jiġu mgħejjuna u ndukrati biex jegħlbu l-problemi li jinqalgħu minn żmien għal żmien, jaddattaw irwieħhom għaċ-ċirkostanzi ġodda li jiżviluppaw bit-tibdil mgħaġġel li qiegħed iseħħ, u jagħrfu kemm l-opportunitajiet ġodda li jiżviluppaw bit-tibdil mgħaġġel li qiegħed iseħħ, kif ukoll l- opportunitajiet ġodda li l-istess tibdil jiftaħ.

Liberalizzazzjoni tal-Prezzijiet fuq Prodotti taż-Żejt

Fid-diskors tal-Budget tas-sena l-oħra kont għidt li mill-ewwel ta' Jannar 2002, il-prezz tal-prodotti taż-żejt għandu jibda jvarja lokalment skond kif ikun qed jiċċaqlaq il-prezz tiegħu fis-suq internazzjonali.

Kont għidt li l-ġid nazzjonali jitlob li l-konsum f'Malta jkun affettwat mill-prezz internazzjonali u, allura, mill-ispiża li l-pajjiż iġorr.

B'effett minn għada 22 ta' Novembru, se nibdew nimplimentaw din il-miżura fuq il-prodotti taż-żejt, bħall-petrol, diesel u pitrolju.

F'din il-fażi ta' implimentazzjoni mhux se jkun inkluż il-konsum tal-elettriku.

F'Tabella Nru. 2 qiegħed nuri l-paragun tal-prezzijiet f'xenarji differenti

Għall-iskop li jinħadmu l-prezzijiet li għandhom japplikaw minn għada, 22 ta' Novembru, qiegħed jintuża l-medja tal-prezz internazzjonali matul ix- xahar t' Ottubru.

Inħadmet formula li taħseb biex l-Enemalta tkun tista' tkopri l-ispejjeż kollha kurrenti biex iġġib il-prodott fis-suq, kif ukoll l-ispejjeż li għandhom x'jaqsmu ma' din il-parti ta' l-operazzjoni.

Dawn jinkludu finanzjament ta' inventarju u ta' mpjant ta' ħażna, spejjeż amministrattivi, u profitti meħtieġa biex jiggarantixxu s-saħħa finanzjarja ta' l-ażjenda u l-possibbilita' li din iġġedded lilha nnifisha kif ikun meħtieġ fil-futur.

Kieku kellna napplikaw din il-formula f'daqqa, il-prezz tal-unleaded petrol kien jonqos minn 37c5 għal 32c4 -il litru.

Il-prezz tal-leaded petrol kien jonqos minn 37c5 għal 35c6 -il litru, il-prezz tad-diesel kien jogħla minn 20c1 għal 29c5-il litru, waqt li l-prezz tal-pitrolju kien jinżel minn 12c5 għal 11c9.

Inħossu, li m'għandniex nagħmlu qabża fil-prezz tad-diesel f'pass wieħed.

Dan il-prodott għandu użu qawwi fis-setturi kollha ta' l-ekonomija kemm f'ażjendi kbar kif ukoll mis-self-employed.

Għandu wkoll impatt fuq ħafna prezzijiet tal-konsum.

Għalhekk, mal-formula se napplikaw fattur li jaġġusta l-prezz bejn id- diesel u l-petrol.

Il-mira hi li, f'temp ta' madwar tliet snin, dan il- fattur jispiċċa b'mod gradwali.

B'hekk, inkunu qed nagħtu iċ-ċans lil kulħadd li jaddatta ruħu għal din il-bidla.

Il-prezzijiet tal-prodotti taż-żejt minn għada, it-22 ta' Novembru, se jkunu kif se ngħid:

• il-prezz ta' unleaded petrol bla ċomb se jkun ta' 36c kull litru jew 1c5 anqas; • il-prezz ta' leaded petrol se jkun 39c kull litru, jew żieda ta' 1c5; • il-prezz tal-pitrolju se jonqos għal 11c9 biex jirrefletti l-prezz tas- suq; • il-prezz tad-diesel se jkun 21c5 kull litru, jew żieda ta' 1c4.

Din l-iskeda ta' prezzijiet mhix qiegħda ssir għal raġunijiet fiskali, imma l-konsiderazzjoni ambjentali hi l-ixprun ewlieni għal dan.

Irridu nagħtu d-direzzjoni lill-poplu tagħna lejn konsum ta' prodotti li jagħmlu anqas ħsara lill-ambjent.

Fl-istess ħin il-leaded petrol se jiġi rtirat mis-suq fi ftit aktar minn sena.

Minflok se jibda jinbiegħ adittiv li meta jiżdied maċ l-unleaded petrol ikun jista' jintuża fil-makni kollha li llum jużaw il-leaded petrol.

Hekk inkomplu nnaqsu l-ħsara lill-ambjent u ma nkomplux inniġġsu l-arja li nieħdu n-nifs minnha.

Ħarsien ta' l-Ambjent

L-ambjent illum qed jieħu prijorita' fil-pjan tal-Gvern.

F'Ottubru li għadda ġiet ippublikata l-Istrateġija Integrata għall-Immaniġġjar ta' Skart f'Malta.

Il-programm jinkludi, fost l-oħrajn, faċilitajiet ġodda fejn jintrema l-iskart, preparazzjoni għall-għeluq ta' miżbli eżistenti, separazzjoni tal-kwalitajiet varji ta' l-iskart u t-twaqqif ta' waste transfer station f'Għawdex.

Għal dan il-għan, ġie mwaqqaf steering group inter-ministerjali biex iservi ta' mezz kif din l-istrateġija tiġi koordinata u mwettqa fil-qafas tar- riżorsi tal-pajjiż.

Miżuri u Proposti

L-għan ewlieni ta' dawn ir-riformi strutturali li għadni kif semmejt hu li jintlaħaq it-tkabbir ekonomiku fit-tul bil-ħolqien ta' ambjent kompetittiv u li jiffaċilita l-investiment.

Biex inkomplu nnaqqsu l-Burokrazija:

➢ se npoġġu fuq bażi aktar soda s-sistema li biha negozjanti li għandhom jieħdu mingħand il-Gvern ikun jista' jsirilhom tnaqqis minn dak li huma għandhom jagħtu lill-istess Gvern;

➢ se nneħħu l-bżonn tar-raba' kopja mid-dokumenti tad-Dwana li tipprovdi għal ħlasijiet f'munita barranija;

➢ se jsiru arranġamenti biex il-liġijiet u r-regolamenti li jsiru jkunu eżaminati biex jitqies tajjeb l-impatt amministrattiv u finanzjarju tagħhom.

Biex inħajru l-Investiment u ngħinu fl-Iżvilupp Ekonomiku:

➢ fil-Korporazzjoni Maltija għall-Iżvilupp se jinħoloq ukoll Technology Venture Fund b'kapital ta' Lm1 miljun li se jkun użat biex jagħti seed capital lill-inizzjattivi ġodda fit-teknoloġija;

➢ se nneħħu t-taxxa ta' 2.6 fil-mija li preżentament titħallas fuq dokumenti taħt id-Duty on Documents and Transfers Act fuq assenjament ta' kwalunkwe dritt li ma jkunx dritt reali.

Dan għandu jnaqqas il- burokrazija l-aktar fl-operat tan-negozji ż-żgħar;

➢ fil-qasam tat-turiżmu, se nniedu skema ta' sussidju fuq imgħaxijiet fuq self mill-banek għal titjib f'lukandi skond il-politika infassla mill- Ministeru tat-Turiżmu;

➢ kumpaniji ta' Ship Management se jibdew jitqiesu, għal finijiet ta' taxxa, bħala International Trading Companies;

➢ se nneħħu l-limitu preżenti ta' l-underlying tax relief mogħti lil kumpaniji li joperaw internazzjonalment u se nagħmluha possibbli li istituzzjonijiet finanzjarji oħra, minbarra l-banek, ikunu jistgħu joperaw il-foreign income account;

➢ il-VAT fis-settur turistiku se tibqa' kif inhi;

➢ se jittieħdu miżuri biex l-appelli li għad hemm taħt l-ewwel liġi tal- VAT, jiġifieri dik tal-1994, jitħaffu l-aktar fejn għandhom x'jaqsmu provvedimenti li nbidlu taħt it-tieni liġi tal-VAT fl-1998.

Negozji Żgħar u Self-Employed

In-negozji żgħar u s-self employed fċpajjiżna għandhom kontribut siewi xċjagħmlu għall-ekonomija Maltija.

Il-Gvern jagħraf dan is-sehem u impenjat li jgħin lil dan il-qasam li huwa tant mifrux fl-ekonomija tagħna biex isaħħu u jagħmlu sostenibbli.

Dan l-impenn hu dirett li jiffaċilita l-operat ta' dan is-settur permezz tas-Segretarjat għal dan il-għan fil-Ministeru għas-Servizzi Ekonomiċi u permezz tat-tħaddim tal-Politika Imprenditorjali li tagħti prijorita' lill- individwu li qiegħed fin-negozju.

Se titkompla wkoll il-ħidma li għandha tindirizza l-bini ta' żoni industrijali għal negozji żgħar li ma jaqgħux taħt il-Korporazzjoni Maltija għall-Iżvilupp.

Biex nagħtu mbuttatura akbar lin-Negozji Żgħar u lil dawk li jaħdmu għal rashom:

➢ se nneħħu l-ħtieġa ta' kontijiet verifikati taħt il-Ligi tal-Kumpaniji f'każ ta' negozji żgħar.

B'hekk kumpaniji b'turnover ta' mhux aktar minn Lm40,000, b'valur globali fil-balance sheet ta' mhux aktar minn Lm20,000 u b'impjiegi medja ta' 2 fil-perjodu li għalih tkun qed issir referenza jitneħħilhom l-obbligu li jżommu kontijiet verifikati taħt il-Liġi tal-Kumpaniji tal-1995.

B'hekk ukoll, id-Dipartimenti tat-Taxxi Nterni u tal-VAT ikun jistgħu jiftiehmu dwar kalkoli tat-taxxa bil-quddiem ma' negozji żgħar mingħajr il-ħtieġa ta' kontijiet verifikati;

➢ se ndaħħlu skema li, permezz tagħha, negozji żgħar kif ukoll dawk li jaħdmu għal rashom titħaffilhom il-ħtieġa li jimlew formoli tat-Taxxa fuq id-Dħul u tal-VAT b'mod regolari billi dawn, jekk iridu, jilħqu ftehim mad-Dipartimenti msemmija, li jkun jorbot għal perjodu ta' tliet snin u li, permezz tiegħu, isir qbil fuq l-ammont ta' dħul taxxabbli kull sena u t-taxxa dovuta fuqu.

Dan isir bi qbil bejn it-taxpayer u d-Dipartiment.

Matul il-perjodu jkun japplika t-turnover u l-qligħ maqbul.

Għar-rigward tal-Income Tax it-taxpayer jibqagħlu l-obbligu li jagħmel dikjarazzjoni ta' taxxa għal dħul ieħor taxxabbli li jkollu u fiha jiddikjara d-dħul maqbul.

Għall-finijiet tal-VAT, jekk ikun il-każ, it-taxpayer ikun obligat jibgħat rendikont fl-aħħar tas-sena, għalkemm il-VAT li jkun obligat iħallas ikun kif maqbul mad-Dipartiment.

Għalissa dawn l-arranġamenti se jibdew jitħaddmu biss f' dawk l-oqsma li jipprovdu servizz u li għandhom turnover jew dħul gross ta' anqas minn Lm50,000.

Id-dettalji sħaħ ta' din l-iskema jitħabbru aktar 'il quddiem u se jassiguraw tnaqqis fil-piżijiet burokratiċi u fuq l-ispejjeż li taxpayers għandhom bħalissa;

➢ se nniedu miżuri oħra għal negozji żgħar u self-employed li jħaddmu medja ta' 5 min-nies u li t-turnover tagħhom ma teċċediex il-Lm100 elf.

Dawn huma:

▪ in-nefqa li negozji żgħar jagħmlu fuq l-informatika se tkun imnaqqsa mill-qligħ fl-istess sena li ssir;

▪ se tingħata eżenzjoni mit-Taxxa fuq id-Dħul ta' kumpaniji żgħar, jiġifieri, kumpaniji u taxpayers li jaħdmu għal rashom, f'każijiet fejn il-qligħ li jsir ikun investit fi proġetti ġodda, f'xiri ta' makkinarju, eċċ li jgħin biex ikabbar u jiżviluppa n-negozju.

Din l- eżenzjoni se tingħata għall-qligħ li jsir fis-snin 2002 sa 2004;

Biex din l-eżenzjoni tingħata, wieħed irid jissodisfa ċerti kundizzjonijiet:

l-investiment irid isir fi żmien tlett snin mis-sena meta jsir l-qligħ;

l-ammont ta' spejjeż minfuqa f'makkinarju jkun iċċertifikat li jkabbar u jiżviluppa n-negozju u

li anki f'każ ta' taxpayers li jaħdmu għal rashom, dawn iridu jibagħtu kontijiet verifikati.

▪ negozji żgħar se jibdew jieħdu l-ħlas lura tal-VAT fi żmien 30 jum mid- data tad-dikjarazzjoni tagħhom sakemm din tintbagħat fil-ħin.

Issa nitkellmu fuq it-taxxi:

Miżuri Fiskali

Sisa

Se nżidu s-sisa fuq is-sigaretti biex, b'hekk, pakkett ta' l-għoxrin king size jibda jinbiegħ Lm1.15c għall-konsumatur filwaqt li pakkett tal-għoxrin standard size jibda jinbiegħ Lm1.

Is-sisa fuq it-tabakk tal-brim jitlaċ għal Lm 20 kull kilogram.

Dazji

Bħal ma ħabbarna fid-Diskors tal-Budget f'Novembru tas-sena l-oħra, is-sena d-dieħla wkoll se nkomplu b'fażi oħra ta' aġġustamenti fir-rati tad-dazju fuq oġġetti mpurtati minn barra l-Ewropa.

Dan biex inżarmaw dak li għamel il-Gvern ta' qabilna meta, fil-bidla bl- addoċċ tal-VAT, kienu mġiegħla mill-Unjoni Ewropeja jżidu d-dazji fuq kull ma hu impurtat minn barra l-Ewropa.

Dan l-eżerċizzju se jissarraf f'xi tnaqqis ta' dazju fuq xi prodotti waqt li jogħla xi ftit fuq oħrajn.

Fost l-oħrajn, id-dazju fuq electronic integrated circuits u micro- assemblies li, bħallissa, jitħallas dazju fuqhom ogħla minn fuq il- kompjuters infushom, se jkun imniżżel għar-rata mħallsa fuq dawn ta' l- aħħar.

Levies

Kif konna ħabbarna fl-1999, l-istruttura tal-levies fuq ħwejjeġ impurtati ridna nneħħuha b'mod gradwali.

Dan bil-għan li, mat-tneħħija tal- protezzjoni, l-ażjendi tagħna jkollhom inċentivi akbar ta' titjib kemm fil- prodott li jbiegħu fis-suq lokali jew f'dak barrani kemm ukoll fl-ispejjeż minfuqa b'mod dirett u b'mod indirett fil-produzzjoni tiegħu.

Mill-1 ta' Ottubru 1999 tneħħew 56 levies.

Fit-tieni stadju ta' dan il- proċess, wara l-1 ta' Jannar 2000, tneħħew 121 levies oħra.

Wara l-1 ta' Jannar ta' din is-sena madwar 392 levies kellhom ir-rati tagħhom mnaqqsa b'20 fil-mija.

Mill-ewwel ta' Jannar 2002, dawn il-levies se jonqsu bi 30 fil-mija oħra, kif provdut fl-Avviż Legali 123 tal-1999.

Skond id-dizzjunarju ta' l-Oppożizzjoni, anke kif użat fil-programm elettorali tagħhom tal-1996, dan ifisser tneħħija u tnaqqis ta' 569 taxxa.

Mhux anqas minn 627 levies tħallew barra minn dan il-proċess, l-aktar fil- qasam agrikolu u agro-industrijali.

Bħalissa, għaddejjin taħdidiet bejn il- Ministeru tal-Agrikultura u Sajd u dak tas-Servizzi Ekonomiċi, kif ukoll negozjati mal-Kummissjoni Ewropeja dwar Kapitlu 7, li jaffetwaw dawn il- levies.

Taxxa tad-Dħul

Issa li qegħdin nilħqu l-miri tagħna, se nibdew innaqsu xi ftit mill-piż li għafas fuq dawk li l-aktar serraħħna fuqhom f'dawn l-aħħar sentejn.

Se nibdew biex nagħmlu aġġustament fit-taxxa tad-dħul għal koppja miżżewġa li tagħmel dikjarazzjoni konġunta tad-dħul.

L-ammont mingħajr taxxa se jogħla b'Lm100 għal Lm4,100.

L-ewwel faxxa, jiġifieri dik ta' 15 fil-mija, se togħla bi Lm300 għal Lm1,800, biex fiha jidħlu dawk li jaqilgħu sa Lm5,900.

Il-faxxa ta' 25 fil-mija se togħla b' Lm500 għal Lm2,500 biex twassal sa dħul totali ta' Lm8,400.

Min se jgawdi minn dan it-tibdil jista' jiffranka sa Lm145 taxxa kif murija fit-Tabella Nru. 3.

Kif inkomplu ntejbu s-sitwazzjoni finanzjarja tagħna, dan it-tnaqqis nifirxuh fuq is-setturi l-oħra skond kif dawn intlaqtu fl-aħħar sentejn u skond kif tkun tippermetti s-sitwazzjoni .

[pic]

Fringe Benefits

Wara rappreżentazzjonijiet li saru minn diversi organiżżazzjonijiet ġie deċiż li, mis-sena bażi 2002 dawn li ġejjin mhux se jibqgħu jgħoddu bħala benefiċċju mogħti bis-saħħa ta' xi mpjieg jew kariga (fringe benefit):

• il-valur annwali ta' benefiċċju li jkun jikkonsisti fl-użu privat ta' vann kummerċjali (li skond ir-regoli ta' l-2001 fuq il-Fringe Benefits kien jammonta għal Lm200 fis-sena);

• użu ta' vettura mis-salesmen li skond ir-regoli diġa' kien imnaqqas għal 20 fil-mija tal-valur tal-vettura.

Illum, uffiċjal tal-kumpanija, igawdi mill-eżenzjoni fuq premiums ta' assigurazzjonijiet approvati.

Din l-eżenzjoni hi limitata għall-ammont ta' premium imħallas għall-impjegat ġenerali.

Mis-sena 2002, din l-eżenzjoni tista' tammonta għal tliet darbiet l-ammont ta' benefiċċju li kien jingħata lill-impjegati in ġenerali.

Tnaqqis għall-Ħlas ta' Manteniment

Mis-sena bażi 2002, dik il-parti fiż-żwieġ li, f'każ ta' separazzjoni, tħallas manteniment lill-parti l-oħra, kemm jekk l-ammont tal-manteniment ikun stabbilit mill-Qorti kif ukoll jekk ikun miftiehem bonarjament bejn il- miżżewġin, se jsirilha tnaqqis mid-dħul tagħha għal dik is-sena ekwivalenti għall-ammont attwalment dovut skond id-digriet tal-Qorti jew il-ftehim bonarju.

Deprezzament

Ir-regoli dwar tnaqqis għal deprezzament (depreciation jew wear and tear) daħlu fl-1965.

Minn dakinhar id-dinja nbidlet.

Għalhekk, inħasset il- ħtieġa mhux biss li jiġu emendati l-perjodi li fuqhom jiġi kkalkulat id- deprezzament iżda wkoll biex jiġu nklużi tipi ta' makkinarju jew impjant (per eżempju computers) u spejjes oħra bħal intellectual property rights li, meta saru r-regoli ta' l-1965, lanqas biss kienu maħsuba.

Dawn l- emendi se jsiru b'effett mis-sena bażi 2001.

Bidla mportanti oħra hija fil-metodu wżat biex ikun ikkalkulat id- deprezzament bl-użu.

Minflok dak magħruf bħala ir-reducing balance method se jkun adottat l-istraight line method.

Spejjeż magħmula qabel jibda' jaħdem in-Negozju (Pre-trading)

Il-liġi tat-Taxxa fuq id-Dħul ma tippermettix tnaqqis għal spejjeż li jsiru fil-perjodu qabel ma negozju jkun beda jaħdem.

Eżempju ta' spejjeż ta' dan it-tip huwa spejjeż ta' taħriġ ta' l-impjegati.

Mis-sena bażi 2001, spejjeż li jitnaqqsu kieku jkunu saru wara li beda jsir il-qliegħ jew li jkollhom x'jaqsmu mal-produzzjoni ta' qliegħ se jkunu jistgħu jiġu mnaqqsa mill-profitti għall-iskopijiet ta' l-Att dwar it-Taxxa fuq id-Dħul.

Skema ta' Reġistrazzjoni ta' Investiment Barrani

Issa, li qed jidher ċar li gvernijiet madwar id-dinja se jħaddmu skema li biha jpartu bejniethom tagħrif fuq barranin li jkollhom flus investiti f'pajjiżhom, inħossu li jkun f'waqtu li nserrħu ras il-Maltin dwar l- investimenti li għandhom barra minn pajjiżna u li forsi setgħu saru bi ksur tar-regolamenti dwar il-kontroll tal-kambju jew biex tkun skartata t-taxxa.

Għaldaqshekk, nidejna skema ta' reġistrazzjoni ta' l-investiment li biha, kull min jirreġistra flusu, mhux biss igawdi mis-segretezza li għandna fis- sistema finanzjarja tagħna, iżda wkoll ikun assigurat li ma jkunx mistoqsi dwar l-oriġini ta' dawn il-flus jekk kemm-il darba jkun investigat mid- Dipartiment tat-Taxxa.

Naturalment, dan jgħodd biss f'każ li l-flus ikun qalagħhom b'mod legali.

Fit-tħaddim ta' din l-iskema, m'aħna se nagħtu ebda ċans ta' ħasil ta' flus, u l-intermedjarji finanzjarji se japplikaw il-miżuri kollha li għandna biex nindukraw kontra dan.

Kif ħabbart aktar kmieni din is-sena, din l-iskema se tkun miftuħa għall- investimenti kollha barra minn Malta fl-1 ta' Settembru ta' din is-sena u se tagħlaq fil-31 ta' Diċembru 2002.

Dawn l-investimenti jinkludu depożiti f'banek, bonds, ishma, ċertifikati ta' depożitu, skemi ta' investiment kollettiv, poloz ta' sigurta' fuq il-ħajja, annuities, metall prezzjuż, kif ukoll kwalunkwe strument finanzjarju ieħor.

L-investitur jista' jagħżel jew li jġib l-investiment tiegħu f'Malta, jew iħallih barra.

Jekk iġibu lura f'Malta jista' jinvesti skond kif jagħżel hu mal-banek lokali jew permezz ta' intermedjarji finanzjarji.

Min se jirreġistra l-investimenti barranin tiegħu taħt din l-iskema se jintalab iħallas lill-Gvern dritt ta' reġistrazzjoni ta' darba biss li tkun perċentwali tal-valur fis-suq ta' l-investiment reġistrat kif ġej:

➢ 3% f'każ li dan ikun reġistrat sal-31 ta' Marzu 2002;

➢ 4% f'każ li dan ikun reġistrat bejn l-1 tċApril u t-30 ta' Ġunju 2002;

➢ ta' 5% f'każ li dan ikun reġistrat wara Ġunju 2002.

Interessi fuq dawn l-investimenti iħallsu taxxa skond kif inhi l-liġi llum.

Ngħid ukoll li dawk li għandhom flus investiti barra minn Malta u li nvestewhom b'mod trasparenti u regolari fil-passat m'għandhomx għalfejn jirreġistraw taħt din l-iskema.

Ir-regolamenti ta' din l-iskema qed jidhru bħala Appendiċi B annessa ma' dan id-Diskors.

Aktar dettalji jinħarġu aktar tard mill-Bank Ċentrali.

Kontroll tal-Kambju

Se nkomplu bil-liberalizzazzjoni fil-kontroll tal-kambju bil-għan li jogħlew il-limiti kwantitattivi fuq ċerti pagamenti kurrenti u li jitneħħew jew ikomplu jitnaqqsu restrizzjonijiet fuq numru ta' tranżazzjonijiet kapitali.

Fost l-oħrajn, l-ammont li wieħed jista' jinvesti barra minn Malta qiegħed jiżdied minn Lm30,000 għal Lm50,000 fis-sena.

Sabiex inkomplu nsaħħu l-miżuri li għandna llum kontra l-ħasil tal-flus, kull persuna li tkun qed iġġorr magħha lejn, jew 'l barra minn, Malta ammont ta' flus f'munita barranija li jkun aktar minn Lm5,000 trid tagħti d- dettalji meħtieġa fuq il-formola għal dan il-għan.

Id-dettalji ta' din il-liberalizzazzjoni qed jingħataw f'Appendiċi Ċ mehmuża maċ dan id-Diskors.

Proprjeta' tal-Knisja

Fl-1992, il-Gvern ħareġ Lm28.7 miljun f'Bonds bħala parti minn ftehim li, permezz tiegħu, proprjeta' li l-Knisja ma kellhiex bżonn għall-użu pastorali tagħha għaddietha lill-Gvern.

Dawn il-Bonds jimmaturaw fis-sena 2003.

Għaldaqstant, il-Gvern iddeċieda li, jpoġġi fuq is-suq, b'effett immedjat il-proprjeta' kollha amministrata mill-Uffiċċju Konġunt kemm jekk hi residenza ordinarja u kemm jekk hi villeġġatura.

Dan se jsir fuq bażi volontarja u l-inkwilin jew iċ-ċenswalist se jingħataw iċ-ċans li jqabbdu huma perit u nutar biex dawn jagħmlulhom ix-xogħol kollu marbut mar-reġistrazzjoni u l-att ta' trasferiment.

Il-prezz tal-bejgħ jew fidwa ta' ċens jiġi stabbilit mill-Uffiċċju Konġunt.

Il-Gvern jibqa' jżomm id-dritt li fl-interess nazzjonali, proprjeta' partikulari ma tkunx inkluża f' din l-iskema.

Ħlas ta' Taxxa fuq Dokumenti

Taħt l-Att dwar it-Taxxa fuq Dokumenti jsir ħlas minimu ta' Lm 5 f'boll fuq kull polza ta' sigurta' barra dik li tkopri kura tas-saħħa u sigurta' fuq il-ħajja.

Kultant jiġri, iżda, li l-ħlas tal-premium ikun anqas mill-ħlas minimu ta' boll dovut.

Sabiex inneħħu din l-anomalija mill-1 ta' Jannar, 2002 ir-rata li tkun dovuta taħt l-Att meta l-premium ikun anqas minn Lm 5 tkun 50 fil-mija ta' l-istess premium.

Aġġustament fir-Rata tal-Liċenzja tat-Triq fuq Vetturi Kbar

Konformi mal-politika tal-Gvern favur l-ambjent, se naġġustaw xi rati tal- liċenzja tat-triq fuq vetturi kbar li llum iħallsu ħafna anqas minn vetturi normali.

Miżuri Soċjali

Programm ta' Riabilitazzjoni fis-Saħħa Mentali

B'effett mis-7 ta' Lulju ta' din is-sena, persuni li, jsegwu programm ta' riabilitazzjoni fil-komunita', minflok 75 fil-mija tar-rata tal-għajnuna soċjali, bdew jirċievu r-rata sħiħa.

Issa, qed nipprovdu wkoll li, fejn dawn il-persuni, bħala parti mill-istess programm tar-riabilitazzjoni, qed jagħmlu xi xogħol, se jibqgħu ntitolati għall-għajnuna msemmija sakemm, bejn din l-għajnuna u qligħ mix-xogħol, ma jaqbżux il-paga minima nazzjonali.

Foster Care Allowance

Ħassejna, li filwaqt li ulied li jgħixu fi ħdan familja jgawdu l-wens tal- ġenituri tagħhom, dawk it-tfal l-oħra li m'għandhomx ix-xorti li jgħixu f'familja għandhom jiġu mwieżna aktar.

Għalhekk, b'effett mis-6 ta' Jannar ta' din is-sena, tfal fl-istituti bdew jibbenefikaw minn allowance ġdida, msejħa care allowance, li biha qed jingħataw għajnuna ta' Lm 12 fil-ġimgħa kemm idumu fl-istitut.

Ħassejna li dan l-inċentiv għandu jingħata wkoll lill-ġenituri li huma foster carers.

Għalhekk, dawn il-ġenituri, huma x'inhuma l-mezzi tagħhom, se jibdew jirċievu Lm 12 fil-ġimgħa għal kull tifel u tifla li isiru foster parents tagħhom.

Test tal-Mezzi Kapitali

Il-Gvern jemmen li meta jattakka l-abbuż u jara li l-benefiċċji jmorru għand min huwa l-aktar fil-bżonn jkun qed isaħħaħ il-firxa ta' benefiċċji soċjali.

Dan jgħinna niffukaw aktar fuq dawk li huma dgħajfa fis-soċjeta' tagħna.

F'din il-kategorija nsibu lil dawk l-anzjani li, għal xi raġuni jew oħra m'humiex intitolati għall-pensjoni ta' l-irtirar.

Skond il-liġi, dawn il-persuni huma ntitolati għall-pensjoni tal-eta' mhux kontibutorja.

Din il-pensjoni titħallas skond means test li jinkludi dikjarazzjoni ta' l-assi kapitali.

Illum, biex persuna tkun intitolata għal din il-pensjoni, ma jridx ikollha assi kapitali li jaqbżu s-somma ta' Lm 4,000, f'każ ta' persuna weħidha, u ta' Lm 7,000, f'każ ta' koppja miżżewwġa.

B'effett mill-1 ta' Jannar li ġej, dan il-massimu ta' assi kapitali se jiżdied għal Lm 6,000 fil-każ ta' persuna weħidha u għal Lm 10,000 fil-każ ta' koppja miżżewġa.

Il-parti tal-means test li tirrigwardja d-dħul mhux se tinbidel.

Stima Finanzjarja għas-Sena 2002

Matul l-2002, se nikkonċentraw ħafna aktar fuq l-infurzar tal-liġijiet.

Ir- riformi li saru fl-amministrazzjoni tad-Dipartiment tat-Taxxi Nterni wasslu biex aktar minn 90 fil-mija tat-taxpayers jibagħtu l-formoli tagħhom u l- pagament dovut fil-ħin.

Din ir-rata ta' compliance hi sodisfaċenti.

Dawn ir-riformi waslu wkoll biex il-biċċa l-kbira tat-tax payers, illum jafu eżatt fejn huma mad-Dipartiment tat-Taxxi Nterni.

Issa, li għandna l- għodda f'postha u taħdem, għandna nkunu effettivi biex naċċertaw li l- kwalita' tad-dikjarazzjonijiet li jsiru tkun sodisfaċenti.

Jiġifieri, li l- ammonti dikjarati huma eqreb lejn ir-realta'.

Bejn l-infurzar tat-taxxa u t-tkabbir li nistennew fl-ekonomija tagħna, d- Dħul Ordinarju kollu fl-2002 mistenni jilħaq Lm 735 miljun, żieda ta' Lm 60 miljun jew 9 fil-mija fuq din is-sena.

Nafu li se nerġgħu nkomplu nisimgħu lill-Oppożizzjoni tħanxar fuq kemm qed niġbru taxxi.

Li ma tgħidx l-Oppożizzjoni hu li l-biċċa l-kbira taż-żieda mid-dħul tat-taxxa ġejja b'riżultat dirett tat-tkabbir ekonomiku u ta' l- effiċjenza akbar fil-ġbir kif ukoll minn suċċessi li qed ikollna fil-ġlieda kontra l-abbuż u l-evażjoni.

F'dan, l-Oppożizzjoni kienet falliet fl- amministrazzjoni qasira tagħha.

L-Oppożizzjoni tipprova timpressjona billi ttanbar fuq it-taxxa miġbura ras għal ras.

Dan m'hu xejn ħlief ingann bil-poplu, għaliex illum aktar taxxa qed titħallas minn dawk li kienu jevaduha fil-passat.

M'inix se nistaqsi xi pjani għandhom l-Oppożizzjoni biex jiġġieldu l- evażjoni għax, bħas-soltu, nibqa' mingħajr tweġiba.

Jibżgħu jwieġbu li ma jmorrux igerrxu xi vot.

Fil-fatt, qegħdin nistmaw li, matul is-sena d-dieħla, it-tkabbir ekonomiku u l-impenn tagħna fl-infurzar tat-taxxa għandhom jipprovdu ż-żieda mistennija fid-dħul għas-sena.

In-nefqa tal-Gvern se tiżdied b' Lm 42 miljun jew 6 fil-mija fuq din is- sena.

In-nefqa fuq il-pagi mistennija titla' biss b'Lm2 miljuni fuq din is-sena wara li, kif għidt qabel, kellna qabża kbira fl-ispiża fis-sena 2001 b'effett tal-Ftehim Kollettiv għas-Settur Pubbliku.

Iż-żidiet fil-pagi, li b'mod awtomatiku jingħataw il-ħaddiema tal-Gvern permezz ta' increments, fil-biċċa l-kbira tagħhom se nagħmlu tajjeb għalihom bi tnaqqis fin-numru ta' mpjegati.

Dan għaliex in-numru ta' dawk li jispiċċaw matul is-sena ma jiġix rimpjazzjat kollu.

Qed nistennew żieda ta' Lm6 miljuni f'benefiċċji soċjali, l-aktar għaliex n- numru ta' pensjonanti jikber minn sena għal sena u għaliex hemm l-effett taż-żieda għall-għoli tal-ħajja fil-pensjonijiet.

Qegħdin nuru żieda qawwija ta' aktar minn Lm20 miljun fis-sussidji li jingħataw lill-entijiet pubbliċi.

Din iż-żieda hi riżultat ta' bidla oħra li qed nagħmlu fil-mod kif nuru l-ispejjeż tal-Gvern.

S'issa, l-interessi li jitħallsu fuq is-self li kien sar biex inbniet l- infrastruttura tal-Port Ħieles ma kienx qiegħed jitħallas mill-Fond Konsolidat iżda mit-Treasury Clearance Fund: kont li, skond ir-regolamenti finanzjarji jintuża biex minnu jgħaddu ħlasijiet temporanji.

Dawn l- interessi jlaħħqu mat-Lm 8 miljun fis-sena.

Parti mill-fondi li jistgħu jidħlu mill-privatizzazzjoni tal-Freeport se jiġu applikati biex jaqtgħu l-bilanċ li hemm fit-Treasury Clearance Fund.

Parti oħra ser tintuża biex jiġi maħluq sinking fund li għandu jagħmel tajjeb għal meta dan is-self jiġi biex jitħallas 28 sena oħra.

Fil-Fond Konsolidat din is-sena, inkludejna l-ħlas ta' l-interessi ta' sitt xhur, spiża li ma kenitx maħsuba.

Is-sena d-dieħla qegħdin ninkludu l-ammont sħiħ ta' Lm 8 miljuni.

[pic] Spiża oħra li għal żmien kienet tgħaddi mit-Treasury Clearance Fund u li, mis-sena d-dieħla, qegħdin ninkluduha fil-Fond Konsolidat, hi dik ta' Lm10 miljun li l-Gvern qed jipprovdi biex jiffinanzja r-ristrutturar tat-Tarzna.

Wara li t-task force li twaqqaf itemm il-ħidma tiegħu u jsir qbil, irridu naraw b'liema mod se jiġu paċuti l-flus li għaddew lit-Tarzna bħala self u li, sal-lum, jammontaw mal-Lm 65 miljun.

Żviluppi mportanti oħra matul l-2002 u li se jiswew il-flus huma:

➢ Żidiet fl-allokazzjoni ta' Lm 200,000 għaċ-ċentri sportivi;

➢ Lm350,000 għat-twessiegħ tal-proġett tal-e-government;

➢ Żieda ta' Lm 450,000 biex niffinanzjaw l-iskejjel tal-Knisja;

➢ L-operat tal-Kulleġġ Malti għall-Arti, Xjenza u Teknoloġija li għalih ġew allokati Lm1.5 miljuni aktar mis-sena l-oħra;

➢ Żieda ta' Lm 2.5 miljuni għat-tkomplija ta' l-infrastruttura tat-tisfija tad-drenaġġ;

➢ Tnedija tal-iskema ta' għajnuna għall-bdiewa li s-sena d-dieħla se tiswaċ madwar Lm2 miljuni;

➢ Żieda ta' Lm12-il miljun għall-bini tal-Isptar il-ġdid biex is-sena d- dieħla l-allokazzjoni għal dan il-għan tilħaq Lm27 miljun;

[pic]Anke meta tqis it-tagħbija straordinarja ta' kważi Lm35 miljun li qegħdin nitgħabbew biha fil-Fond Konsolidat, xorta qegħdin nimmiraw li nnaqqsu għal darb'oħra l-iżbilanċ b'madwar Lm5 miljuni għal Lm77 miljun jew 4.5 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku.

Dan hu l-livell ta' żbilanċ li, fit-tbassir ta' sitt snin li konna ppublikajna mal-Budget għas-sena 1999, kellna nilħqu fis-sena 2004.

Qed nipprovdi Rendikont Finanzjarju għas-sena 2002 f'Tabella Nru. 4 li nitlob il-Kamra teħodha bħala moqrija.

Dettalji oħra fuq id-dħul u l-infiq tal-Gvern għas-sena d-dieħla qed jiġu mogħtija f'Appendiċi D mehmuż ma' dan id-Diskors.

TABELLA NRU.

|Qagħda tal-Fond Konsolidat | | |2000 (Attwali) |2001 (Rivedut) |2002 (Draft) | | |Lm'000 |Lm'000 |Lm'000 |Lm'000 |Lm'000 |Lm'000 | |Dħul mit-Taxxi |541,183| |600,780| |659,927 | | |Dħul ieħor |76,468 | |74,575 | |75,233 | | |Dħul Totali | |617,651| |675,355| |735,160| |Rikurrenti | | | | | | | |Nefqa Rikurrenti |549,837| |616,918| |657,651 | | |Interessi fuq Dejn |54,441 | |58,620 | |59,750 | | |Pubbliku | | | | | | | |Nefqa Totali | |604,278| |675,538| |717,401| |Rikurrenti | | | | | | | |Bilanċ/Żbilanċ |13,373 | |(183) | |17,759 | | |Rikurrenti | | | | | | | |Nefqa Kapitali | |98,552 | |82,292 | |95,424 | |Nefqa Globali | |702,830| |757,830| |812,825| |Żbilanċ Strutturali| |(85,179| |(82,475| |(77,665| | | |) | |) | |) | |Dħul/Infiq Ieħor | | | | | | | |Żid: Trasferimenti |12,650 | |21,505 | |14,200 | | |minn Sinking funds | | | | | | | |Dħul minn bejgħ ta'|12,000 | |47,000 | |85,000 | | |assi | | | | | | | |Naqqas: ħlas lura |(1,148)| |(1,028)| |(1,300) | | |dirett ta' self | | | | | | | |Kontribuzzjoni |(3,225)| |(3,483)| |(3,984) | | |għas-Sinking Fund | | | | | | | |(Barrani) | | | | | | | |Kontribuzzjoni |(9,027)| |(8,802)| |(7,816) | | |għas-Sinking Fund | | | | | | | |(Lokali) | | | | | | | |Dħul Straordinarju | |11,250 | |55,192 | |86,100 | |Totali (nett) | | | | | | | |Żbilanċ Finanzjarju| |(73,929| |(27,283| |(8,435)| | | |) | |) | | | |Self Barrani ġdid | |0 | |6,850 | |1,000 | |Żbilanċ fl-1 ta' |(4,867)| |(78,796| |771 | | |Jannar | | |) | | | | |Self Lokali ġdid |0 | |78,796 | |0 | | | | |(4,867)| |0 | |771 | |Self Lokali ġdid | |0 | |21,204 | |0 | |ieħor | | | | | | | |Żbilanċ fil-31 ta' | |(78,796| |771 | |10,206 | |Diċembru | |) | | | | | | | | | | | | | |Prodott Gross | |1,560.6| |1,638.6| |1,720.5| |Domestiku (Lm | | | | | | | |miljuni) | | | | | | | |Bilanċ kurrenti | |0.9% | |0.0% | |1.0% | |bħal % tal-GDP | | | | | | | |Bilanċ strutturali | |-5.5% | |-5.0% | |-4.5% | |bħal % tal-GDP | | | | | | | |Bilanċ Finanzjarju | |-4.7% | |-1.7% | |0.5% | |bħala % tal-GDP | | | | | | | It-Tlett Snin li ġejjin

Kif għadni kif għidt, fil-Budget għas-sena 1999 kont ippreżentajt il-Pjan Finanzjarju tal-Gvern sas-sena 2004.

Dan għamilnih għax rajna d-diżastru li għamlu ta' qabilna meta damdmu l-ispirtu tal-pajjiż kollu bil-krib u l- għajjat tal-ħofor.

Quddiem il-muntanja ta' żbilanċ li sibna ma' wiċċna, ridna ngħaddu messaġġ lill-poplu tagħna li l-problema tista' tintrebaħ u li aħna konna fassalna l-pjan biex nirbħuha.

Dak in-nhar, il-pronostiku li għamilna kien kif muri f'Tabella Nru. 5.

Konna għidna li, jekk nimxu fuq dak il-pjan, kellna nispiċċaw is-sena 2000 bi żbilanċ ta' Lm122 miljun jew 7.7 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku.

Minflok, l-2000 spiċċajniha bi żbilanċ ta' Lm85.2 miljun jew 5.5 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku.

Konna għidna li l-2001 kellna nispiċċawha b'Lm117 miljun minn taħt jew 7 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku.

Minflok, kif diġa' għidna, se nispiċċaw din is-sena bi żbilanċ ta' Lm82 miljun, jew 5 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku.

Fit-tieni tliet snin tal-perjodu li pproġettajna, l-iżbilanċi kellhom ikunu ta' Lm125 miljun fl-2002, Lm101 miljuni fl-2003 u Lm 77 miljun fl-2004.

Dan kellu jirriżulta f'persentaġġi tal-Prodott Gross Domestiku ta' 7 fil- mija, 5.4 fil-mija u 3.9 fil-mija.

Issa li wasalna fin-nofs tal-pjan li konna fassalna, qegħdin nirrevedu l- programm tagħna.

Il-programm ġdid jidher f'Tabella Nru. 6.

[pic] Hekk jidher, li d-defiċit ta' Lm77 miljun li kellna nilħqu fl-2004, se nkunu lħaqnih is-sena d-dieħla.

Dan, pero', se jkun 4.5 fil-mija tal- Prodott Gross Domestiku billi f'dak li hu Prodott Gross Domestiku, minħabba li għamilna reviżjoni 'l isfel nistgħu nibqgħu mat-tbassir oriġinali.

Fl-2003, id-defiċit hu mbassar li jkun ta' Lm 53 miljun jew 3 fil-mija tal- Prodott Gross Domestiku, anqas minn kif kellna nkunu fl-2004.

Imbagħad, fl- 2004, it-tbassir tagħna juri li għandu jkollna defiċit ta' Lm 47 miljun, jew madwar 2 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku.

Mr. Speaker, hu pjaċir tiegħi li llum qiegħed nagħti dawn l-aħbarijiet tajba lill-poplu tagħna.

Għad li ma rridux innaqqsu mill-viġilanza tagħna biex ma nerġgħux naqgħu lura fil-problemi li kellna, u biex nirsistu ħalli niksbu r-riżultati li qegħdin nipproġettaw, irridu nħossuna kburin li issa sibna rkaptu tal-problemi li kellna.

Lill-pajjiżna qegħdin insaħħuh.

Jekk id-dinja għaddejja minn żminijiet koroh, hemm bżonn, iva, li nkunu konxji ta' dak kollu li qiegħed jiġri madwarna biex nilqgħu għall-effetti negattivi li jistgħu jiġu fuqna.

Iżda, ma nitilfux id-direzzjoni tagħna li nkomplu nissaħħu biex mhux biss nilqgħu għal dawn il-problemi iżda wkoll għat-tibdil mgħaġġel li jeħtiġilna nagħmlu jekk irridu nibqgħu navvanzaw.

B'dan il-programm li qed inniedu llum qegħdin inkomplu nsaħħu pajjiżna:

• insaħħu pajjiżna billi nikkonvinċu lill-poplu tagħna bil-ħiliet tiegħu;

• insaħħu pajjiżna billi nkomplu nibnu qafas finanzjarju vijabbli u sostennibbli;

• insaħħu pajjiżna billi nwettqu l-ġustizzja soċjali, nassiguraw li t- tessut soċjali tagħna ma jitmermirx u hekk ħadd ma jibqa' lura;

• insaħħu pajjiżna billi nibnu soċjeta' li taħdem, tipproduċi u tindokra 'l kulħadd.

Insaħħu pajjiżna billi nissaħħu aħna lkoll - kull wieħed u kull waħda minna - biex id f'id niffaċċjaw il-ġejjieni, nirbħu l-għawġ li jheddidna, u nisfruttaw l-opportunitajiet li jiġuna.

Wara kollox, is-saħħa tal-pajjiż m'hi xejn ħlief is-saħħa kollettiva tagħna.

Għeluq

Mr Speaker, dawn l-aħħar tliet snin kienu mimlija ħidma biex il-problemi li quddiemhom ħaddieħor twerwer, ċeda u ħarab, aħna ffaċċjajnihom u qed nirbħuhom.

Għandna biex inkunu kburin, il-Maltin u l-Għawdxin kollha, li kellna l-ħila niffaċċjaw il-problemi bċdeterminazzjoni u kuraġġ.

Dan ikompli jimlina bil- fiduċja li pajjiżna kapaċi ngħolluh maċ l-aqwa fid-dinja.

Ir-riżultati li ksibna sal-lum huma l-garanzija ta' għada.

Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Diskors tal-Budget 2002;

Estimi Finanzjarji 2002;

Economic Survey (January-September 2001);

Proklama Nru VII ta' l-2001 dwar l-Abbozz ta' Liġi biex jimplimenta diversi miżuri ta' l-Estimi u miżuri amministrattivi oħra; u

Kopja draft ta' Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jimplimenta diversi miżuri ta' l-Estimi u miżuri amministrattivi oħra".

MR SPEAKER: Nirringrazzja lill-Ministru tal-Finanzi għad-diskors tiegħu.

Nirringrazzja wkoll lill-impjegati tat-televiżjoni u mezzi tax-xandir u nitlobhom jirtiraw mill-Kamra.

L-impjegati tal-Public Broadcasting Services irtiraw mill-Kamra.

PERMESS TAL-KAMRA

ONOR.

JOHN DALLI: Nitlob il-permess tal-Kamra sabiex inressaq għall- Ewwel Qari ta' Abbozz ta' Liġi mingħajr avviż.

MR SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ABBOZZ TA' LIĠI LI JIMPLIMENTA L-MIŻURI TA' L-ESTIMI U MIŻURI AMMINISTRATTIVI OĦRA

ONOR.

JOHN DALLI: Nipproponi l-Ewwel Qari ta' Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jimplimenta diversi miżuri ta' l-Estimi u miżuri amministrattivi oħra".

ONOR.

ANTHONY ABELA: Nissekonda.

MR SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi li jimplimenta Miżuri ta' l-Estimi u miżuri amministrattivi oħra jkun moqri l-Ewwel Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi nqara l-Ewwel Darba.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar it-Tnejn, 26 ta' Novembru 2001 fid-9:00a.m. b'din l-aġenda:

Mozzjonijiet

Estimi tad-dħul u nfiq tal-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma għas-sena 2001-2002.

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi dwar il-Patrimonju Kulturali - Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kunsill Nazzjonali għall-Kultura u l-Arti - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Kostituzzjoni tal-Kariga ta' Avukat Ġenerali u dik ta' Avukat tar-Repubblika - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar Lotteriji u Logħob Ieħor - Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar it-Trattament Xieraq ta' l-Annimali - Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar Soċjetajiet Koperativi - Tielet Qari; u

Riżoluzzjoni tal-Prim Ministru dwar il-qagħda fil-pajjiż - Kontinwazzjoni.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Kriminali - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Probation - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Ratifika ta' Konvenzjonijiet dwar Proċeduri Legali - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni u l-Privatezza tad-Data - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Amministrazzjoni ta' Art tal-Gvern - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Liċenzji tal-Kummerċ - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar is-Sigurta` fl-Ikel - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Uffiċċju tal-Posta - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Ibħra Territorjali u ż-Żona Kontigwa - Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Kamra hija aġġornata għal nhar it-Tnejn, 26 ta' Novembru, 2001, fid-9:00.a.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Viċi Prim Ministru.

Fit-8:15p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

GHAWDEX - EDUKAZZJONI PRIMARJA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Jista' l- Ministru jgħid kemm tfal temmu l-edukazzjoni primarja tagħhom f'Għawdex fis- sena skolastika 2000-2001?

Fl-istess sena kemm adolexxenti Għawdxin temmew l-edukazzjoni sekondarja tagħhom?

Kemm żgħażagħ Għawdxin temmew l- edukazzjoni post-sekondarja tagħhom fis-sena skolastika 2000-2001?

F'liema istituzzjonijiet?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Ninsab infurmata li fis-sena skolastika 2000-2001 spiċċaw l-iskola primarja f'Għawdex 426 student (328 mill-Primarji ta' l- istat u 98 mill-Primarji tal-Knisja)

Numru ta' studenti Għawdxin li spiċċaw l-iskola sekondarja fis-sena skolastika 2000-2001

|Aguis de Soldanis Girls' | | |Junior Lyceum & Secondary |214 | |Ninu Cremona Boys' Junior | | |Lyceum & Secondary |156 | |Girls' Trade School |23 | |Skola Agrikoltura u Bini |22 | |Skola Sekondarja Seminarju |54 | |Total |469 |

Żgħażagħ li spiċċaw l-iskola post-sekondarja fis-sena Skolastika 2000-2001

Sir MA Refalo post Secondary School 218

GĦAWDEX - STATISTIKA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid meta hemm il-ħsieb li joħroġ ktieb Gozo 2001 in figures ta' statistika dwar il-gżira Għawdxija?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Nirreferi lill-Onorevoli Interpellant għat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija numru 29759 waqt is-Seduta numru 645.

GĦAWDEX - APPRENDISTAT

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm żgħażagħ Għawdxin fi skemi ta' apprendistat?

F'liema sena differenti ta' apprendistat jinsabu dawn l-iskemi?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninsab infurmat li fil-preżent in-numru ta' żagħżagħ Għawdxin fi skemi ta' apprendistat hu ta' 146.

Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra Tabella li turi n-numru ta' apprendisti f'kull skema bis-sena meta daħlu.

GĦAWDEX - APPRENDISTI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Jista' l- Ministru jgħid kemm hemm żgħażagħ Għawdxin fi skemi ta' apprendistat?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant hija kif tidher hawn taħt:

|T.A.S.:|L-ewwel |11 il-student | | |sena | | | |It-tieni |24 student | | |sena | | | |It-tielet |23 student | | |sena | |

|ESTS: |L-ewwel |5 studenti | | |sena |(Elec. | | | |Servicing | | | |Course) | | |It-tieni |2 studenti | | |sena |(Agr.

Course) | | |It-tielet |3 studenti | | |sena |(Bld.

Course) |

MTARFA BYPASS - SITWAZZJONI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jaġġornani dwar is-sitwazzjoni tal-bypass ta' l-Imtarfa u ċioe meta se jitkomplew ix-xogħlijiet?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li x-xogħol fuq l-ewwel karreġjata issa tlesta' u mistenni li jibda x-xogħol għal bini ta' lqugħ tat-triq fuq in- naħa tal-wied biex ikun jista' jitkompla x-xogħol fuq it-tieni karreġjata.

SAN PAWL IL-BAĦAR BYPASS - SITWAZZJONI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jaġġornani dwar is-sitwazzjoni tal-bypass ta' San Pawl il-Baħar u ċioe meta se jitkomplew ix-xogħlijiet?

ONOR.

ĊENSU GALEA: M'hemm xejn x'inżid mar-risposti preċedenti dwar dan is-suġġett.

XOGĦLIJIET F' TA' SLAMPA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid x'kienet r-raġuni li l-kontinwazzjoni tax- xogħlijiet fil-parti ta' Slampa f'Wied il-Qlejjqla qed jitkomplew issa meta xogħol kien inbeda qabel il-5 ta' Settembru 1998?

Għaliex matul dan iż- żmien kolla ma tkomplewx ix-xogħolijiet?

U għaliex qed isir fix-Xitwa meta setgħu saru fis-Sajf?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ix-xogħol fuq il-ħajt li hemm fil-parti ta' Slampa f'Wied il-Qlejgħa kien inbeda f'Marzu 1998 u waqaf f'Ġunju 1998, minħabba li d-Dipartiment dakinhar ħass li l-periklu li kien hemm kien tneħħa u d- Dipartiment kellu prijoritajiet ferm importanti aktar mit-tkomplija ta' dan il-ħajt.

Kien għalhekk li meta d-Dipartiment ra li dawn il- prijoritajiet kienu milħuqa ħa ħsieb biex jibda l-proċeduri ħalli tinħareġ tender biex ikun jista' jitkompla x-xogħol fuq dan il-ħajt.

It-tender ingħatat fil-5 ta' Ottubru u x-xogħol beda fit-8 ta' Novembru, 2001.

QGĦAD F'GĦAWDEX

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Jista' l- Ministru jgħid x'inhi l-aħħar statistika dwar il-qagħad f'Għawdex?

Jista' t-tagħrif jingħata kemm: 1) irġiel; 2) kemm nisa; 3) bl-eta'; 4) x'livell edukattiv u ta' snajja għandhom dawk bla xogħol; u 5) mil- liema lokalita' ġejjin?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Nirreferi lill-Onorevoli Interpellant għarrisposta mogħtija għallMistoqsija numru 29760.

DIPARTIMENT TAT-TAXXI INTERNI - STIPENDJI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jinvestiga x'inhi r-raġuni li studenti li rċevew l- istipendji s-sena l-oħra qed jiġu wkoll intaxxati mid-Dipartiment tat-Taxxi Interni?

Kemm fil-fatt kien in-numru ta' studenti li ġew intaxxati għaliex irċevew l-istipendji?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-Onor.

Membru mitlub jirreferi din id-domanda lill- Ministru responsabbli mid-Dipartiment ta' l-Income Tax.

DIPARTIMENT TAS-SAJD - SLIPWAYS

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienet in-nefqa tad-Dipartiment tas-Sajd sabiex jirranġa slipways f'Malta u Għawdex separatament?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nixtieq ninforma lil Onorevoli Interpellant li s'issa ntnefqu ma' l-Lm14,000 f'tiswijiet ta' slipways f'Malta u hemm allokata s- somma ta' Lm20,000 bħala tender, immarkata għat-tindif ta' l-Menqa ta' San Pawl il-Baħar.

Tiswijiet ta' slipways f'Għawdex isiru mid-Dipartiment tal- Proġetti ta' Għawdex.

SUSSIDJU TA' NOFS IL-BOLLA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm fil-fatt huwa n-numru ta' bdiewa, raħħala u sajjieda full-time separatament li din is-sena applikaw għas- sussidju ta' nofs il-bolla?

Jista' jipprovdi l-aħħar 5 snin sena b'sena u preferibilment f'Malta u Għawdex separatament?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Dan il-Ministeru qatt ma żamm statistika separata ta' bdiewa, raħħala u sajjieda li jibbenefikaw mir-rifużjoni tal-kontribuzzjoni tas-sigurta' soċjali u ċ-ċifri tal-benefiċċjari dejjem kienu mogħtija b'mod globali.

Fit-tabella jidher l-ammont ta' applikanti għal dawn l-aħħar ħames snin.

|Sena |Numru ta' applikanti| |1996 |1,181 | |1997 |1,218 | |1998 |1,109 | |1999 |1,076 | |2000 |1,184 |

PRIVATISATION UNIT

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid kemm intefaq fuq ir-reburbishing tal-uffiċini tal- privatisation unit?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onorevoli Interpellant li s-somma globali li ntefqet fuq l-uffiċini u l-għamara tal-Privatisation Unit fit- Trade Centre, San Gwann, amontat għal Lm14,590 (VAT inkusa).

Dan ix-xogħol kien sub-contracted lill-Kalaxlokk.

SEWWIEQ IMPJEGAT MA GARAGE

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid meta sewwieq ikun impjegat ma garage b'kuntratt ta' ħinijiet fissi ta' xogħol is-sid ta l-azjenda li jaħdem magħha jista' jbiddilu il-ħinijiet tax-xogħol b'inqas minn 24 siegħa notice u ġieli jitolbu jieħu il-leave minn jum għall-ieħor?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-Att dwar il-Kundizzjonijiet ta' l-Impjieg (Kap 135) ma jipprekludix lil imgħallem li jbiddel il-ħinijiet tax-xogħol skond l-esiġenzi ta' l-ażjenda.

L-istess Att ma jipprovdix għall-ħtieġa li tingħata notice f'każijiet bħal dawn.

Jien infurmat li madankollu d-Dipartiment tar-Relazzjonijiet Industrijali u ta' l-Impjieg dejjem jirrakkomanda lill-prinċipali li javżaw kemm jista' jkun minn qabel meta jkunu ser jinbidlu l-ħinijiet tax-xogħol.

Avviż Legali 38 ta' l-1989 jipprovdi għan-numru ta' ġranet ta' leave li mpjegat għandu dritt għalih matul is-sena u li dan jista' jittieħed f'jiem miftehmin bejn il-prinċipal u l-impjegat.

PULIZIJA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jara li l-pulizija tinvestiga l-ilment ta' bosta residenti ta' Triq Pawlu Galea, San Ġwann dwar buses, trakkijiet, inġenji tal-ġarr ta' l- iskips u bowsers li spiss jiġu ipparkjati fil-viċin b'inkonvenjenza għal dawn il-familji?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat illi minn spezzjonijiet li għamlet il- Pulizija ma nstabux vetturi kif imsemmija mill-Onorevoli Interpellant.

Minkejja dan, il-Pulizija ser tkompli tagħmel aktar spezzjonijiet sabiex ma jkunx hemm ksur ta` liġi.

EUROPEAN SECURITY AND DEFENSE POLICY

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jgħid min huma l-interlocutors li ġew nominati minn Malta fuq il-political and security committee u l-military committeee kif wkoll il-point of contact mal-military staff fil-kuntest tal-european security & defence policy tal-UE?

ONOR.

JOE BORG: Il-persuni nominati minn Malta huma kif ġej:

L-Interlocutor fuq il-political and security committee huwa l- Ambaxxatur Victor Camilleri, u bħala sostitut, hemm Ms Michelle Micallef, First Secretary.

L-Interlocutor fuq il-military committee huwa l-Kurunell Carmel Vassallo, Deputy Commander AFM.

Il-Point of contact għall-military staff huwa l-Maġġur Martin Xuereb, CFSP Attache fl-Ambaxxata ta' Malta fi Brussell.

ENEMALTA – METER READERS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara li jiġu ivverifikati l-kontijiet tad-dawl u ilma li qed jintbgħatu lil anzjana li d-dettalji tagħha qed jidhru separatament?

Jista' jiġi żgurat li kull meta il-meter readers iżuru membri tal-pubbliku - b'mod partikolari persuni anzjani li jgħixu waħedhom - ikollhom fuqhom xi forma ta' identifikazzjoni uffiċjali?

ONOR.

JOSEF BONNICI: It-talba u s-suġġerimenti magħmula mill-Onorevoli Interpellant ġew riferuti lill-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma sabiex jiġu kkunsidrati u eventwalment tittieħed l-azzjoni meħtieġa.

SLEEPING POLICEMAN

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jara li jsir sleeping policeman fin-naħa t'isfel ta' Taż-Żwejt Road, San Ġwann?

ONOR.

TONIO BORG: Nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jirreferi din il- Mistoqsija lill-Ministru kkonċernat.

Appendiċi A

Żviluppi Monetarji

Matul it-tnax-il xahar sa Settembru li għadda, il-flus fl-idejn u fil-banek żdiedu b'Lm196 miljun jew 7.8 fil-mija, għal Lm2.7 biljun meta mqabbla ma' żieda Lm122 miljun fl-istess perjodu is-sena ta' qabel.

Id-depożiti fil- banek telgħu b'Lm160 miljun għal ftit aktar minn Lm2 biljuni.

Min-naħa, din iż-żieda fit-tkabbir monetarju uriet il-preferenza tal-investituri favur depożiti bankarji flok investimenti oħra.

Din il-preferenza setgħat kienet riżultat ta' tnaqqis li seħħ fis-swieq kapitali, kemm dak lokali kif ukoll dawk barranin, matul l-istess perjodu ta' żmien u juri kuntrast qawwi ma' dak li kien seħħ fit-tnax-il xahar ta' qabel.

Tabilħaqq, investimenti fi skemi kollettivi naqsu minn madwar Lm328 miljun f'Settembru 2000 għal Lm224 miljun f'Settembru li għadda.

It-tkabbir monetarju seħħ ukoll minħabba żieda fis-self lokali, li kiber b'Lm190 miljun għal Lm2.3 biljun.

Is-self lokali kompla ħa xejra akbar bit- teħid mill-banek ta' stocks tal-Gvern u ta' Bills tat-Teżor.

Fl-istess waqt, kien hemm self anqas mill-banek lejn is-settur privat hekk kif l- attivita' ekonomika naqset xi ftit ir-ritmu tagħha u l-banek bdew iħaddmu politika aktar prudenti fir-rigward tas-self li jagħmlu.

Ir-riservi barranin tal-banek, li huma għejjun ewlieni ieħor tat-tkabbir monetarju, żdiedu b'Lm29 miljun u laħqu ftit aktar minn Lm1 biljun sa Settembru li għadda.

Minkejja li r-riservi barranin tal-Bank Ċentrali niżlu b'Lm9 miljun matul it-tnax-il xahar li qed nitkellmu dwarhom dawn irkupraw sew wara l-bidu tas-sena.

Il-Politika Monetarja

L-għan ewlieni tal-politika monetarja tal-Bank Ċentrali hu l-istabiliżżazzjoni fil-prezzijiet.

Il-Bank qed ifittex li jilħaq dan l-għan billi jorbot ir-rata tal-lira Maltija ma' baskett ta' muniti ta' pajjiżi li għandhom rata baxxa ta' inflazzjoni - l-Euro, id-Dollaru Amerikan u l-Lira Ngliża.

B'dan il-mod, il-Bank naqqas l-inflazzjoni minn barra, li hi ta' uġiegħ ta' ras f'ekonomija miftuħa bħal tagħna, u npona dixxiplina fuq ix-xejriet tal-prezzijiet fis-suq u fuq tal-pagi.

Matul l-ewwel seba' xhur tas-sena, il-Bank Ċentrali ma ċaqlaqx ir-rata uffiċjali ta' l-imgħax u ħallha is-Central Intervention Rate u d-discount rate fl-istess livell ta' 4.75 fil-mija.

Matul dan il-perjodu il-Bank seta' jinnota li, minkejja li r-rati nternazzjonali ta' l-imgħaxijiet kienu niżlu u kien hemm bixriet mhux daqshekk ċari dwar l-andament ta' l-ekonomija tagħna, ħass li kellu jagħti aktar kas tal-bilanċi barranin.

Aktar tard, iżda, il-passi lura li ħadet il-qagħda ekonomika nternazzjonali u l-pass imnaqqas fir-ritmu ta' l-ekonomija tagħna, kif ukoll it-titjib fil-bilanċ tal-pagamenti, kif qed jidher mit-tkabbir tar-riservi barranin, wasslu lil Bank biex ikun aktar prudenti fil- politika monetarja tiegħu.

Għaldaqstant, f'Awissu li għadda, il-Bank naqqas is-Central Intervention Rate u d-discount rate b'25 punt perċentwali għal 4.5 fil-mija.

F'Settembru, il-Bank kompla juri aktar prudenza fil-politika monetarja tiegħu billi naqqas il-persentaġġ tar-riservi meħtieġa mill-banek kummerċjali minn 5 fil-mija għal 4 fil-mija tad-depożiti tagħhom.

Dawn il-miżuri diġa' qed jissarrfu fi spejjeż anqas għal min jissellef.

Biex ikompli jaqdi l-impenn tiegħu li jsaħħaħ ir-rwol tal-Bank Ċentrali fit- tfassil tal-politika monetarja, il-Gvern ħejja tibdil fl-Att tal-Bank Ċentrali ta' Malta li se jressaq aktar tard quddiem din il-Kamra.

Dawn l- emendi se jwasslu biex ikun stabbilit b'mod formali l-għan ewlieni tal-Bank Ċentrali, i.e. dak li jistabbiliżża l-prezzijiet fis-suq, filwaqt li jżidu l-awtonomija ta' l-istess Bank, u li jassiguraw li l-Bank ma jiffinanzjax b'mod dirett l-iżbilanċi fil-budgets tal-Gvern.

Dawn l-emendi se jagħtu ukoll lil Bank Ċentrali ir-rwol ewlieni li jħares is-sistema ta' pagamenti u li jsaħħaħ il-kapaċitajiet tiegħu li jiġbor kemm statistika monetarja u kemm statistika oħra.

Darba li l-Bank diġaċ qed imexxi il- politika monetarja tiegħu b'mod awtonomu u mhux qed jipparteċipa fis-suq kapitali ewlieni biex jiffinanzja l-iżbilanċi tal-Gvern, dawn l-emendi mhux se jkollhom xi impatt ġdid fuq l-operat tiegħu.

Il-Gvern se jibqa' jżomm id-dritt li jiddetermina r-rata tal-kambju għal- lira Maltija iżda li dan se jkompli jagħmlu fuq il-pariri tal-Bank Ċentrali.

Minn naħa tiegħu, se jkompli jgħasses dwar l-aħjar taħlita ta' muniti fil-baskett tal-lira Maltija sabiex jassigura li l-persentaġġi allokati lil muniti barranin li jkun hemm fiha ikunu tabilħaqq jirriflettu il-kummerċ tagħna u l-iżviluppi wiesgħa ekonomiċi.

L-Iżviluppi fil-Qasam Finanzjarji

Il-Gvern kompla joħroġ fis-suq stocks biex jiffinanzja l-iżbilanċi tiegħu.

Fejn is-sena l-oħra pprefera li ma jissellifx fit-tul iżda li jikseb il- likwidita' meħtieġa permezz ta' ħruġ ta' Bills tat-Teżor, din is-sena għamel self, sew fil-qosor, kif ukoll fuq medda itwal ta' żmien.

F'Jannar, it-Teżor ħareġ għal l-ewwel darba kalendarju indikattiv li fih ippublika programm ta' ħruġ ta' stocks matul is-sena.

Din il-miżura ikkontribwiet għas-suċċess fit-teħid ta' l-istocks tal-Gvern billi żiedet it-tagħrif għal l-investituri prospettivi.

It-taħlita ta' Bills maħruġa mit-Teżor kien fiha għal ewwel darba Bills għal disa' xhur.

It-tħejjija għall- privatizzazzjoni ħadet aktar fit-tul aktar milli kien maħsub u ġabet magħha ħtieġa akbar għal self milli kien mixtieq mill-Gvern.

Iżda, darba li dan il-proċess jitħaffef, il-ħtieġa tal-Gvern li jkompli jissellef se tonqos u magħha se jonqos ukoll il-piż tad-dejn pubbliku.

Is-settur privat kompla jsib il-finanzjament tiegħu fis-suq lokali għalkemm din is-sena kien hemm ħruġ anqas ta' bonds ġodda.

It-tnaqqis fil-prezzijiet ta' l-ishma, din is-sena, dawwar il-fehma ta' xi ażjendi li joħorġu bonds għall-pubbliku.

Wara li tgħaddi din l- inċertezza, iżda, hi ħaġa żgura li ażjendi privati jkomplu jsaħħu l-kapital tagħhom bi ħruġ ta' ishma ġodda.

Din is-sena, sew bank kif ukoll ażjenda fil-qasam ta' servizzi finanzjarji ħarġu fis-suq biex jkabbru l-kapital tagħhom bi ħruġ ta' ishma waqt li ażjenda oħra iffinanzjat il- ħtiġijiet tagħha bi ħruġ ta' bonds għall-pubbliku.

It-tlett ażjendi jinsabu ikkwotati fil-Borża ta' Malta.

In-negozju fis-suq ta' l- ishma fil-Borża naqas u l-prezzijiet ta' l-ishma niżlu wara ż-żieda li kienet seħħet fis-sena 2000.

Iżda l-bejgħ u x-xiri ta' bonds ta' ażjendi privati kif ukoll ta' stocks tal-Gvern, żdied.

Il-Banek saħħew il-qagħda tagħhom bħala intermedjarji finanzjarji ewlenin f'Malta u daħlu f'oqsma ġodda ta' negozju fosthom dak ta' stockbroking.

Din is-sena seħħ ħafna konsolidament f'dan il-qasam.

Fil-bidu ta' din is- sena, żewġ istituzzjonijiet finanzjarji ċedew il-liċenzji tagħhom u ttrasferew in-negozju tagħhom lil banek primarji tagħhom.

F'Settembru bank offshore ingħaqad ma' l-istituzzjoni primarja tiegħu qabel ma kienet skadiet il-liċenzja li kellu għal għaxar snin.

Minkejja li kompla jikber in-numru ta' skemi ta' investiment kollettiv liċenzjati miċ- Ċentru għas-Servizzi Finanzjarji u li sa Settembru li għadda kien laħaq 368, l-assi totali f'dawn l-iskemi ta' nvestiment kollettiv naqsu.

Dan it- tnaqqis, li seħħ wara t-tkabbir mgħaġġel is-sena l-oħra, kien rifless meta investituri naqqsu l-investimenti tagħhom u l-preżżijiet tal-ishma niżlu.

Il-qafas regolatorju li fih jaħdem is-settur finanzjarju kompla jissaħħaħ fuq livelli nternazzjonali.

L-awtoritajiet Maltin huma mpenjati li jassiguraw li l-operaturi f'dan il-qasam sensittiv jaħdmu f'livelli mill-aktar serji sabiex iħarsu aħjar l-interessi ta' l-investituri u d-depożitanti.

B'hekk, din is-sena, daħlet fis-seħħ leġislazzjoni sussidjarja fuq l-assigurazzjoni kif ukoll żewġ direttivi ġodda bankarji illi jindirizzaw l-element ta' riskju u ta' superviżjoni tal-banek.

Saret ukoll tħejjija għad-dħul ta' skema ta' protezzjoni għal l-investimenti kif ukoll għall-skema ta' deposit insurance.

F'Lulju li għadda, il-Borża ta' Malta ppublikat ukoll abbozz ta' kodiċi ta' l-amministrazzjoni ażjendali.

Żviluppi li seħħew fil-qasam finanzjarju jfissru li, illum, id-distinzjoni bejn il-banek u istituzzjonijiet ta' servizzi finanzjarji m'għadiex ċara daqs kemm kienet darba.

Aktar ma jgħaddi ż-żmien, istituzzjonijiet li jipprovdu servizzi finanzjarji qed jikkompetu f'oqsma li tradizzjonalment kienu jaħdmu fihom istituzzjonijiet bankarji, dawk ta' l-assigurazzjoni u dawk ta' servizzi ta' investiment.

Dawn l-iżviluppi jkomplu jsaħħu l- argument favur it-twaqqif ta' awtorita' waħda li tirregola u li tgħasses is- sistema finanzjarja.

Bħala l-awtorita' kompetenti imwaqqfa sa' mill-1994 taħt il-Banking Act u l-Financial Institution Act, il-Bank Ċentrali għandu responsabilita' li jirregola u li jgħasses l-operat tal-banek u ta' xi istituzzjonijiet finanzjarji.

Din is-sena, saret it-tħejjija meħtieġa biex dawn ir-responsabiltajiet jgħaddu għand iċ-Ċentru Malti għas- Servizzi Finanzjarji fil-ġejjieni qarib.

Fl-istess waqt, il-Gvern qed jaħseb biex jgħaddi lil istess Ċentru r-responsabilita' li jirregola l-stockbrokers u ċerti operazzjonijiet tas-suq ta' l- ishma barra mill-Borża ta' Malta.

B'hekk, l-awtoritajiet, permezz ta' regolatur wieħed, ikunu jistgħu jingħataw stampa aktar ċara tar-riskji li jittieħdu minn ażjendi li joperaw f'Malta fl-oqsma tas-servizzi finanzjarji.

Fl-istess waqt, se jsiru tħejjijiet meħtieġa li jiżguraw li l- Bank Ċentrali ikollu aċċess għat-tagħrif meħtieġ għat-tfassil tal-politika monetarja u fit-tħaddim fis-sistema tal- pagamenti kif ukoll fuq l-istabilita' sħiħa tas-sistema finanzjarja.

Diversi amministrazzjonijiet governatturi ħassew dejjem il-ħtieġa li jitwaqqaf f'Malta qasam finanzjarju bi kredibilita' soda.

L-awtoritajiet Maltin qed jikkoperaw bis-sħiħ fil-ġlieda nternazzjonali kontra t-terroriżmu u l-ħasil tal-flus.

F'din ta' l-aħħar diġa' tħejja abbozz ta' liġi biex titwaqqaf Financial Intelligence Unit.

Din il-Unit se tkun punt ta' referenza li fiha jinġabar u jkun analiżżat it-tagħrif kollu fuq transazzjonijiet finanzjarji suspettużi.

Se jkollha wkoll is-setgħa meħtieġa biex tikkopera ma' aġenziji bħalha barra minn Malta.

Din is- sena, Malta ġiet maħtura membru ta' task force imwaqqfa mill- OECD biex trażżan prattiċi fit-taxxa li jagħmlu ħsara kbira f'ċerti ċentri finanzjarji offshore.

Din il-ħatra tqegħedna f'qagħda li nistgħu ninfluwenzaw il-politika internazzjonali f'dan il-qasam vitali.

Barra dan, Malta se tkompli tieħu sehem b'mod attiv fil-Kumitat Magħżul ta' Esperti fuq l-Evalwar ta' Miżuri Kontra il-Ħasil tal-Flus u bħalissa qed isservi bħala President ta' dan il-Kumitat għall-perjodu ta' sentejn.

Il-Liberalizzazzjoni tal-Capital Account

Hu l-għan ewlieni tal-Gvern li jkompli fl-implimentar tal-programm tal- liberaliżżazzjoni tal-capital account.

Dan hu konsistenti ma' dak li nemmnu aħna li, kif tixhed l-esperjenza prattika ta' ħafna pajjiżi fosthom tagħna, il-liberalizzazzjoni tal-capital account jwassal għal allokazzjoni aħjar ta' riżorsi hekk kif il-kapital ikun investit b'effiċjenza akbar u jgħin ukoll ekonomiji biex jintegraw b'mod aktar effettiv mas-sistema finanzjara internazzjonali.

Ta' min jiftakar li, fil-pjan ta' tħejjija għal sħubija fl-Unjoni Ewropeja, il-Gvern daħal fi programm ta' tlett snin ta' liberalizzazzjoni tal-kapital li nbeda f'Jannar 2000 u li kellu l-għan li jneħħi, sa dak in-nhar li nidħlu membri fl-Unjoni Ewropeja, ħafna mill-kontrolli fuq iċ-ċaqliq tal- kapital.

L-ewwel pakkett ta' miżuri li bdew iseħħu s-sena li għaddiet iffukaw fuq it- tnaqqis ta' restrizzjonijiet fuq investimenti fit-tul sew barra minn Malta kif ukoll lejn Malta, l-aktar l-investmenti diretti.

Fl-istess waqt, iżda, daħlu fis-seħħ ukoll numru limitat ta' miżuri ta' liberalizzazzjoni ta' transazzjonijiet ta' investiment fuq żmien qasir.

It-tieni pakkett ta' liberalizzazzjoni beda jseħħ din is-sena u kien jinkludi aktar tneħħija ta' kontrolli fuq investiment fi propjeta' barra minn Malta, fuq ammonti akbar ta' flus li residenti Maltin setgħu jinvestu barra minn Malta, kif ukoll il-liberalizzazzjoni ta' transazzjonijiet ta' self għal tul ta' mhux aktar minn sena bejn residenti Maltin u dawk barranin.

Tnaqqsu wkoll il-kontrolli fuq ċerti transazzjonijiet ta' kapital għal żmien qasir bħal ma huma dawk dwar l-ammont li resident Malti jista' jkollu f'munita barranija f'kont kurrenti ma' istituzzjonijiet bankarji lokali.

Wara konsultazzjonijiet mal-Bank Ċentrali, il-Gvern iddeċieda dwar it- tielet stadju ta' dan il-programm li se jiġi fis-seħħ f'Jannar li ġej.

Dawn il-miżuri jinsabu msemmija fid-dettal fid-Diskors tal-Budget.

Waqt li dan it-tielet stadju ikompli jsaħħaħ il-proċess ta' liberalizzazzjoni mhux jeskludi li aktar miżuri jidħlu fis-seħħ matul is- sena.

Hu l-għan tagħna li ħafna mill-kontrolli jkunu tneħħew sa l-1 ta' Jannar 2003.

Iżda, il-Gvern se jżomm kontroll fuq ċerti transazzjonijiet għal żmien qasir ta' kapital sa dak in-nhar li nsiru membri ta' l-Unjoni Ewropeja.

Ir-raġuni għaż-żamma ta' dawn il- kontrolli hi biex jassigura li l-ekonomija, l-aktar fil-qasam finanzjarju, ma tkunx esposta għal ċaqlieq kapitali volatili u distabiliżżanti.

Bħala parti minn dan il-proċess ta' liberalizzazzjoni se jkun meħtieġ li tkun riveduta il-leġislazzjoni li saret fl-1972 u li tirregola il-kontroll tal-kambju.

Din il-leġislazzjoni sarilha ftit tibdil matul is-snin għaliex il-miżuri ta' liberalizzazzjoni daħlu fis-seħħ l-aktar b'avviżi legali.

Għalhekk, twaqqaf kumitat fil-Bank Ċentrali biex jagħmel ir-rakomandazzjonijiet xierqa għal l-abbozz ta' liġi ġdida li tipprovdi għal qasam amministrattiv modern.

Dan l-abbozz jipprovdi wkoll għal riformi ta' liberalizzazzjoni b'mod permanenti u jinkludi klawżoli li jagħtu is-setgħa lill-Ministru tal-Finanzi li jdaħħal lura restrizzjonijiet speċifiċi meta tinqala' il-ħtieġa li jħares kriżi fil-bilanċ tal-pagamenti jew inkella biex iġib fis-seħħ sanzjonijiet kontra pajjiżi kif ikun mitlub f'riżoluzzjonijiet meħuda minn organiżżazzjonijiet internazzjonali li Malta hi membru fihom.

Leġislazzjoni ġdida tkun tobbliga ukoll residenti li jirrapurtaw għal għanijiet ta' statistika it-transazzjonijiet tagħhom.

Appendici B

Skema ta' Reġistrazzjoni ta' Investiment

L-Għan ta' l-Iskema: biex jippermetti lil dawk il-persuni li kienu ttrasferew assi barra minn Malta mingħajr il-permessi meħtieġa u li ma kinux ħallsu t-taxxi relevanti fuq il-flus, biex jirregolariżżaw il-pożizzjoni tagħhom taħt l-Att dwar il-Kontroll fuq il-Kambju, l-Att dwar it-Taxxa fuq l-Income u liġijiet fiskali oħra.

Persuni residenti f'Malta li għandhom assi eliġibbli barra minn Malta jistgħu jirregolariżżaw il-pożizzjoni tagħhom taħt l-Att dwar il-Kontroll fuq il-Kambju u/jew l-Att dwar it-Taxxa fuq l-Income billi jirreġistraw dawn l-assi taħt l-Iskema ta' Reġistrazzjoni ta' Investiment.

Dan jista' jsir billi timtela l-Formola fl-Ewwel Skeda mehmuża ma' din in- Notifikazzjoni.

Assi Eliġibbli

L-iskema se tkun miftuħa għar-reġistrazzjoni ta' l-assi eliġibbli kollha li kienu jinsabu barra minn Malta fl-1 ta' Settembru 2001.

Assi eliġibbli jinkludu depożiti kif imfisser fl-Att dwar il-Kummerċ Bankarju; titoli, inklużi azzjonijiet u stocks fil-kapital ta' kumpanija, debentures, ċertifikati ta' depożitu, bonds, karti tal- flus u kull strument ieħor li jirrikonoxxu obbligi ta' debitu; unitajiet fi skema ta' investiment kollettiv, poloz ta' assigurazzjoni fit-tul fuq il-ħajja u vitalizji, kemm jekk ikunu relatati ma' xi indiċi kemm jekk le; ingotti tal-metall prezzjuż; warrants; opzjonijiet, futures u derivattivi oħra kif ukoll strumenti finanzjarji oħra li jiġu kuntrattati għal finijiet ta' investiment, u tinkludi wkoll kull assi oħra li jistgħu jiġu stabbiliti minn żmien għal żmien mill-Ministru b'avviż fil-Gażżetta tal-Gvern.

Il-Validità ta' l-Iskema

L-iskema se ddum valida sal-31 ta' Diċembru 2002.

Aġenti Appuntati għar-Reġistrazzjoni

Ir-reġistrazzjoni ta' l-assi eliġibbli trid tiġi eżekwita minn Aġenti Appuntati għar-Reġistrazzjoni li jridu jkunu banek illiċenzjati f'Malta taħt l-Att dwar il-Kummerċ Bankarju, stockbrokers illiċenzjati taħt l-Att dwar il-Borża ta' Malta, u persuni li għandhom Liċenzja għal Servizzi ta' Investimenti f'kategorija 2 jew 3 taħt l-Att dwar Servizzi ta' Investiment.

Reġistrazzjoni

Reġistrazzjoni ta' l-assi eliġibbli taħt l-Iskema se tkun miftuħa għal:

a) Assi eliġibbli li kienu miżmuma barra minn Malta fl-1 ta' Settembru 2001 u li se jinġiebu lura Malta qabel ma jispiċċa l- perjodu ta' validità ta' l-Iskema;

b) Assi eliġibbli li kienu miżmuma barra minn Malta fl-1 ta' Settembru 2001 u li se jibqgħu jinżammu barra minn Malta.

Assi li jinġiebu lura Malta jistgħu:

a) Jinqalbu f'liri Maltin u jitqiegħdu f'depożiti ma' banek lokali jew jiġu nvestiti lokalment permezz ta' l-Aġenti Appuntati għar- Reġistrazzjoni;

b) Jinżammu f'munita barranija, f'depożiti ma' bank lokali; jew jiġu investiti f'titoli elenkati lokalment permezz ta' l-Aġenti Appuntati għar-Reġistrazzjoni.

F'każ ta' assi eliġibbli miġjuba lura Malta, l-Aġent Appuntat għar- Reġistrazzjoni jkun jista' jirreġistra dawn l-assi biss sakemm l- applikant ikun issottometta id-dokumenti oriġinali maħruġa mill:-

a) Financial intermediary illiċenzjat barra minn Malta fejn dan jikkonferma li, fl-1 ta' Settembru jew qabel, dawn l-assi kienu jinsabu barra minn Malta; u

b) Financial intermediary illiċenzjat f'Malta fejn dan juri li l- istess assi nġiebu lura Malta matul il-perjodu tal-validità ta' l- Iskema.

L-Aġent Appuntat għar-Reġistrazzjoni għandu jżomm kopja tad-dokumenti oriġinali li jiġu murija lilu għal skopijiet ta' reġistrazzjoni.

Il- kopji ta' dawn id-dokumenti jistgħu jkunu stampati jew miżmuma f'forma elettronika.

F'każ li l-assi eliġibbli jibqgħu jinżammu barra minn Malta, l- Aġent Appuntat għar-Reġistrazzjoni jkun jista' jirreġistra dawn l-assi biss jekk l-applikant ikun issottometta d-dokumenti oriġinali maħruġa mill-financial intermediary illiċenzjat barra minn Malta, fejn dan jikkonferma li dawn l-assi kienu jinsabu barra minn Malta fl-1 ta' Settembru 2001 jew qabel.

F'każ li l-applikant ikun biddel dawn l-assi f'assi oħra barranin bejn l-1 ta' Settembru 2001 u d-data tar-reġistrazzjoni, l- applikant irid jissottometti kull evidenza li turi li sar dan it-tibdil, kif mitlub mill-Aġent Appuntat għar-Reġistrazzjoni.

Dikjarazzjonijiet mill-Applikanti

Kull persuna li tapplika biex tirreġistra xi assi eliġibbli taħt din l- iskema tintalab mill-Aġent Appuntat għar-Reġistrazzjoni biex tiffirma Dikjarazzjoni fejn hija tistqarr li:

a) Hija s-sid benefiċjarju ta' l-assi li għalihom tkun qiegħda ssir talba ta' reġistrazzjoni;

b) Hija tinżamm responsabbli għall-korrettezza u l-awtentiċità ta' l- informazzjoni u d-dokumenti kollha mogħtija lill-Aġent Appuntat għar-Reġistrazzjoni;

c) Tintrabat li tforni lill-Aġent Appuntat għar-Reġistrazzjoni b'kull informazzjoni oħra li dan jista' jiġi bżonn sabiex huwa jkun jista' jwettaq il-funzjonijiet tiegħu f'dan ir-rigward;

d) L-evidenza li qiegħda tingħata lill-Aġent Appuntat għar- Reġistrazzjoni taħt il-paragrafi 5.3 u 5.4 ta' din in- Notifikazzjoni hija dik oriġinali;

e) L-assi eliġibbli rreġistrati ma jirrapreżentawx dħul minn reat ta' money laundering taħt l-Att kontra Money Laundering, jew dħul minn xi reat ieħor elenkat fit-Tieni Skeda ta' dan l-istess Att ħlief reati kontra l-Att dwar il-Kontroll fuq il-Kambju jew l-Att dwar it-Taxxa fuq l-Income, jew minn xi reat ieħor kontra kull liġi oħra;

f) L-assi rreġistrati kienu jinsabu barra minn Malta fl-1 ta' Settembru 2001;

g) L-assi rreġistrati ġew irreġistrati darba biss taħt l-Iskema;

h) Id-Dikjarazzjoni qed tingħata in bona fede.

Id-Dikjarazzjoni trid tinkludi wkoll:

a) deskrizzjoni ddettaljata ta' l-assi eliġibbli li qed jiġu rreġistrati u dettalji dwar dawn;

b) dettalji tal-benefiċjarju(i), inkluż l-isem sħiħ, in-numru tal- karta ta' identità, l-indirizz u l-firma; u d-dettalji tal- fiduċjarju f'każ li l-assi eliġibbli huma miżmuma minn terza persuna;

c) dettalji fuq l-Aġent Appuntat għar-Reġistrazzjoni.

F'każ li l-assi eliġibbli huma miżmuma minn terzi persuni f'isem klijenti jew f'kontijiet ta' klijenti, kemm is-sid u kemm il-persuna li tkun qiegħda żżomm dawn l-assi f'isem il-klijent tagħha jiġu mitluba biex jiffirmaw id-Dikjarazzjoni.

Ċertifikazzjoni

Wara li l-Aġent Appuntat għar-Reġistrazzjoni jkun għamel id- dikjarazzjonijiet kollha meħtieġa, dan joħroġ ċertifikat ta' Reġistrazzjoni li jkun enumerat f'sekwenza.

In-numru li jingħata lil kull ċertifikat se jkun uniku u kull ċertifikat se jkun suġġett għal miżuri ta' sigurtà.

Iċ-ċertifikat ta' Reġistrazzjoni jingħata lill-applikant meta titħallas il-miżata ta' reġistrazzjoni kif spjegat f'paragrafu 8 ta' din in-Notifikazzjoni.

L-Aġent Appuntat għar-Reġistrazzjoni joħroġ tliet kopji ta'- Ċertifikat ta' Reġistrazzjoni: tingħata kopja kull wieħed lill-applikant, lill-Aġent stess u lid-Depożitarju Ċentrali ta'-Ċertifikati ta' Reġistrazzjoni.

Permezz ta' dawn ir-Regolamenti il-Bank Ċentrali ta' Malta huwa, appuntat bħala d-Depożitarju Ċentrali ta'-Ċertifikati ta' Reġistrazzjoni.

Hekk kif issir ir-reġistrazzjoni, il-benefiċjarju ta' dawk l-assi eliġibbli li jkunu qegħdin jiġu rreġistrati taħt din l-Iskema jkun eżenti minn kull azzjoni retrospettiva li tista' tittieħed mill-Gvern dwar dawn l-assi fir-rigward tal-pożizzjoni tagħhom taħt l- Att dwar il-Kontroll fuq il-Kambju u/jew l-Att dwar it-Taxxa fuq l- Income.

Jekk l-applikant jissottometti stqarrijiet u dokumenti foloz, iċ- ċertifikat ma jibqax jgħodd u jistgħu jittieħdu proċedimenti kriminali kontra l-applikant.

Iċ-Ċertifikat ta' Reġistrazzjoni ma jista' bl-ebda mod jgħaddi għand ħaddieħor.

Jekk iċ-Ċertifikat ta' Reġistrazzjoni jintilef jew jinqered, l-Applikant jista' jikteb lid-Depożitarju Ċentrali ta'-Ċertifikati ta' Reġistrazzjoni biex tinħariġlu kopja oħra ta' dak iċ-ċertifikat.

Dritt ta' Reġistrazzjoni Pagabbli lill-Gvern

Il-ħruġ ta'-Ċertifikat ta' Reġistrazzjoni huwa suġġett għal pagament ta' Dritt ta' Reġistrazzjoni li jrid jitħallas lill-Gvern mill- applikant.

Dan id-Dritt jinħadem fuq il-persentaġġ tal- valur kurrenti ta' l-assi eliġibbli li jkunu qegħdin jiġu rreġistrati, liema persentaġġ ivarja kif spjegat hawn taħt.

Il-valur ta' l- assi kurrenti jrid jinħadem minn persuna kkwalifikata sa mhux aktar tard minn tliet xhur qabel id-data tar-reġistrazzjoni u jrid jiġi ppreżentat lill-Aġent Appuntat għar-Reġistrazzjoni:

• 3% jekk ir-reġistrazzjoni ssir sal-31 ta' Marzu, 2002 • 4% jekk ir-reġistrazzjoni ssir bejn l-1 ta' April 2002 u t- 30 ta' Ġunju 2002 • 5% jekk ir-reġistrazzjoni ssir wara

Id-drittijiet ta' reġistrazzjoni mħallsa mill-applikanti irreġistrati iridu jitpoġġew f'kont tal-Gvern mal-Bank Ċentrali sa mhux aktar tard minn sebat ijiem mill-aħħar tax-xahar li matulu jkunu nġabru dawn id- drittijiet.

L-Aġent Appuntat għar-Reġistrazzjoni jrid joħroġ irċevuta għal kull pagament ta' Dritt ta' Reġistrazzjoni li jirċievi u din l- irċevuta għandha titqies bħala parti integrali miċ-ċertifikat ta' Reġistrazzjoni.

L-Aġent Appuntat għar-Reġistrazzjoni irid jibgħat lid-Depożitarju Ċentrali fil-Bank Ċentrali ta' Malta it-tielet kopja ta'-Ċertifikati kollha ta' Reġistrazzjoni maħruġa matul ix-xahar fi żmien sebat ijiem mill-aħħar tax-xahar.

Ħlas Pagabbli lill-Aġent Appuntat għar-Reġistrazzjoni għas-Servizz li Jingħata

L-Aġent Appuntat għar-Reġistrazzjoni huwa ntitolat għal ħlas għas- servizz li joffri, liema ħlas jiġi mnaqqas mid-Dritt ta' Reġistrazzjoni li jitħallas biex ikun jista' jinħareġ Ċertifikat ta' Reġistrazzjoni.

Dan il-ħlas għas-servizz ta' l-Aġent huwa ekwivalenti għal 5% tad-Dritt ta' Reġistrazzjoni, imma bl-ebda mod ma jista' jkun anqas minn Lm10 jew jaqbeż il-Lm125 għal kull reġistrazzjoni.

L-ebda ħlas għas-servizz ta' l- Aġent ma jista' jiġi mpost minn xi bank jekk il-flus li jkunu se jinġiebu lura Malta jkunu se jiġu ddepożitati ma' l-istess bank f'kont fiss li jagħlaq fi żmien sena jew aktar.

Tibdil ta' Assi

Is-Sidien ta' Ċertifikati ta' Reġistrazzjoni li jaqilbu l-assi eliġibbli rreġistrati f'assi oħra wara li tkun diġà saret ir-reġistrazzjoni huma mitluba jżommu l-evidenza kollha marbuta ma' dan it-tibdil.

Tassazzjoni

F'każ li l-assi eliġibbli rreġistrati jinġiebu lura Malta (ara Sezzjoni 5.2 ta' din in-Notifikazzjoni), income minn investiment (kif definit fl-artikolu 41 ta' l-Att dwar it-Taxxa fuq l-Income) ikun eliġibbli għal Final Withholding Tax ta' 15%, skond l-għażla tad- detentur ta' l-investiment.

Persuni residenti li għandhom investiment barrani li (a) jagħżlu li jżommu l-income minn investiment barra minn Malta, jew (b) iġibu lura Malta l-income minn investiment, jibqgħu suġġetti għar- rata marġinali ta' tassazzjoni applikabbli għalihom.

Fejn l-assi eliġibbli jieħdu l-forma ta' income u qligħ kapitali mhux iddikjarati, dak l-income u qligħ kapitali li jkun akkumula fuq tul ta' żmien, ikun eżenti mit-taxxa anke jekk dawn ma jkunux derivati direttament mill-assi eliġibbli.

Din l-eżenzjoni se tkun estiża wkoll, skond kif japplika, għal l-assi mhux iddikjarati għall- finijiet ta' suċċessjoni jew taxxa tal-mewt jew taxxa tad- donazzjoni, taxxa tat-trasferiment ta' dokumenti inter vivos u taxxa tal-assenjamenti.

Appendici Ċ

Miżuri ta' Liberilazzazzjoni fil-Kontroll tal-Kambju li se jiġu fis-Seħħ mill-Ewwel ta' Jannar, 2002

Għanijiet ewlenin ta' dawn il-miżuri

Dawn il-miżuri għandhom il-għan li:

i) jbaxxu il-limiti ta' ċerti pagamenti kurrenti;

ii) li jneħħu jew ikomplu jnaqqsu restrizzjonijiet fuq numru ta' transazzjonijiet kapitali.

Aktar tnaqqis ta' kontrolli fuq pagamenti kurrenti

i) Allowance għal l-ivjaġġar

L-ammont ta' flus li wieħed jista' juża għal għanijiet ta' vjaġġ qed jiżdied minn Lm10,000 kull persuna kull vjaġġ għall- Lm15,000.

Talba biex jiżdied dan l-ammont tkun ikkunsidrata kemm il- darba jingħataw id-dettalji mill-applikant ta' din il- ħtieġa fuq formoli għal dan il-għan;

ii) Ħlas għall-importazzjoni magħmul bi trasferiment ta' munita barranija

L-ammont ta' flus f'munita barranija maħruġ mir-residenti maltin barra minn Malta bil-għan illi jagħmlu ħlas għal xiri ta' merkanzija se jiżdied minn Lm50,000 għal Lm100,000.

Tneħħija jew aktar tnaqqis fuq kontrolli fuq transazzjonijiet kapitali

i) Investiment fi propjeta'

Qed jitneħħa kull limitu fuq nvestiment f'propjeta' barra minn Malta minn residenti Maltin;

ii) Allokazzjoni f'Investimenti Portfolio

L-ammont ta' flus li jista' jinħareġ barra minn Malta għal skop ta' investiment qed jiżdied minn Lm30,000 fċsena kalendarja għal Lm50,000.

iii) Allokazzjoni f'Investimenti Portfolio li jsiru f'Kumpaniji għal Investiment Kollettiv

Skemi ta' investiment kollettiv (SICAVS) li fihom jitqegħdu flus f'liri Maltin minn residenti Maltin (jiġifieri fondi li m'humiex eliġibli għall-investiment f'assi denominati fċmunita barranija) bħala parti mill-ammont awtoriżżat kull sena għal investiment barrani bil-għan speċifiku li jkunu nvestiti fċsecurities denominati f'lira Maltija fis-suq lokali, sa jiżdied sa massimu ta' 10 fil-mija fil- fondi tas-shareholders fċassi barranin.

S'issa dan il- limitu kien ta' 5 fil-mija.

Dawn l-arranġamenti jkunu japplikaw għal skemi ġodda kif ukoll għal dawk eżistenti.

iv) Investimenti fċmunita barranija

L-ammont f'munita barranija li resident Malti hu eżentat milli jgħaddi lil authorised dealer qed jiżdied minn Lm10,000 għal Lm15,000.

v) Demand Deposit Accounts f'munita barranija minn residenti f'istituzzjonijiet bankarji lokali

L-ammont massimu li resident Malti jista' jżomm f'munita barranija f'kont kurrenti ma' istituzzjoni bankarja lokali qed jiżdied minn Lm10,000 għal Lm15,000.

Dawn il-kontijiet jistgħu jiżdiedu b'munita barranija li residenti huma eżentati milli jgħaddu lil authorised dealer taħt l-Att tal-kontroll tal-kambju.

Barra minn hekk, flus maqluba f'lira Maltija, li wara jkunu jistgħu jitnaqqsu mill-portfolio annwali ta' investiment, jistgħu jiżdiedu ma' dan il- kont.

Minn dawn il-kontijiet jistgħu jitnaqqsu biss pagamenti f'munita barranija li jkollhom x'jaqsmu ma' transazzjonijiet mill- kont kurrenti tal-bilanċ tal-pagamenti.

vi) Ftuħ ma' banek lokali ta' Demand/Savings/Time Accounts f'munita barranija minn kumpaniji jew stabbilimenti li jbiegħu bl-imnut

L-ammont sħiħ li jistgħu jitqiegħdu f'munita barranija f'kont kurrenti (demand, savings and time deposit accounts) ma' istituzzjonijiet bankarji lokali ta' kumpaniji jew stabbilimenti li jbiegħu bl-imnut qed jiżdied minn Lm10,000 għal Lm15,000.

Dawn il- kontijiet jistgħu jiżdiedu biss bil-qligħ f'munita barranija li jsir minn attivitajiet kummerċjali.

Minn dawn jistgħu jitnaqqsu pagamenti lil dawk li m'humiex residenti f'munita barranija li jkollhom x'jaqsmu ma' transazzjonijiet tal-kont kurrenti tal-bilanċ tal- pagamenti;

vii) Listjar fi swieq kapitali barranin ta' skemi ta' nvestiment kollettiv

Ażjendi ta' Fund Management reġistrati lokalment jistgħu jfittxu li jillistjaw l-iskemi tagħhom ta' nvestiment kollettiv fi swieq kapitali internazzjonali magħrufa;

viii) Listjar ta' bonds fi swieq monetarji kapitali barranin

Ażjendi reġistrati lokalment sew ta' natura finanzjarja u mhux, jistgħu jitħallew ifittxu l-listjar tal-bonds u s- securities tagħhom fi swieq monetarji/kapitali internazzjonali magħrufa sakemm dawn is-securities jkollhom maturita' mill-anqas ta' sena;

ix) Garanziji maħruġa minn residenti Maltin favur residenti barranin

Qed ikun liberaliżżat kompletament il-ħruġ ta' garanziji minn residenti Maltin favur residenti barranin;

x) Trasferiment fiżiku ta' securities

Qed titneħħa kull restrizzjoni ta' trasferiment fiżiku barra minn Malta ta' ċertifikati jew strumenti oħra ta' titlu f'ishma jew securities.

Obbligu li tiġi ddikjarata mportazzjoni/esportazzjoni ta' munita barranija

Sabiex inkomplu nsaħħu l-miżuri li għandna llum kontra l-ħasil tal- flus u kontra attivitajiet kriminali bħal m'huma l-investimenti ta' flus li gejjin minn attivitajiet terroristici, kull persuna li qed tivjaġġa u li tkun qed iġġorr magħha 'l barra jew lejn Malta ammont ta' flus f'munita barranija li jkun ikbar minn Lm5,000 trid tagħti d- dettalji meħtieġa fuq il-formola għal dan il-għan.

Appendiċi D

Il-Qagħda fil-Finanzi Pubbliċi

Ħarsa lura lejn l-Iżviluppi Fiskali tul dawn l-Aħħar Snin

Fit-tfassil tal-politika fiskali tiegħu, il-Gvern dejjem qagħad attent għall-mod kif din setgħet tgħin il-mixja 'l quddiem ta' l-ekonomija sħiħa tal-pajjiż.

Quddiem qagħda finanzjarja ta' żbilanċ strutturali, ried li, waqt li jippjana u jwettaq strateġija għaqlija biex dan l-iżbilanċ inaqqsu għal wieħed sostenibbli fl-aktar żmien qasir, jindokra kontra t-tfixkil fil-progress ekonomiku u jsaħħaħ is-sostenibilita' makro-ekonomika.

Kien għalhekk li, f'Novembru 1998, ħejja u ppubblika programm li jindirizza l-finanzi pubbliċi bil-għan li dawn jilħqu vijabilita' fuq perjodu ta' sitt snin sal-2004.

Dak il-programm ippreżenta sensiela ta' parametri u targets imsejsa fuq numru ta' miżuri fiskali, amministrattivi u strutturali biex jilħaq l-għan ta' sostenibilita' f'termini qosra.

Tabilħaqq, sena wara l- oħra, il-Gvern ippreżenta quddiem din il-Kamra, estimi ta' dħul u ħruġ b'għanijiet aktar ambizzjużi minn dawk li hu stess ħejja fil-programm ta' Novembru 1998.

Kien hemm diversi osservaturi xettiċi li wrew dubji kemm dan kollu kien se jintlaħaq.

Dan kollu mhux biss seħħ iżda wkoll ġab titjib fil-qagħda fiskali aktar minn dak maħsub oriġinarjament.

Fost dawn il-miżuri, il-Gvern wettaq riformi fiskali fir-reġim tat-taxxi u fl-effiċjenza amministrattiva tagħhom kif ukoll fl-infurzar kontra l- abbuż u fil-ġbir tagħhom.

Barra dan, il-Gvern qed jiffoka fuq ir- razzjonaliżżar tal-infiq pubbliku bil-għan li tiżdied l-effiċjenza u l-produttivita' fl-entijiet pubbliċi, billi jrażżan il-ħela u l-abbuż fl-ispiża tal-operat tiegħu u billi jwettaq programm ta' privatizzazzjoni.

Tajjeb, għalhekk, issa li il-programm finanzjarju mniedi f'Novembru 1998, wasal f'nofs triq li wieħed jara xi żviluppi seħħew u x'kien ir- riżultat ta' dan kollu.

Fil-fatt, l-iżbilanċ strutturali, bħala persentaġġ tal-Prodott Gross Domestiku, niżel minn 11.7 fil-mija fl-1997 għal 5.6 fil-mija din is-sena.

Minkejja dan, it-tkabbir ekonomiku baqa' jseħħ b'mod kostanti waqt li l-livell ta' mpjiegi baqa' jkun sostnut.

Barra dan, beda jseħħ programm ta' riformi ekonomiċi biex tkompli l-liberalizzazzjoni fl- ekonomija u timmoderniżża l-infrastruttura u l-istituzzjonijiet l-oħra li joperaw fiha.

Dan kollu jimplika li l-iżbilanċ fil-finanzi pubbliċi kien qed ikun indirizzat b'mod konsistenti mingħajr ebda skossi fl- ekonomija.

Id-defiċit strutturali se jibqaċ kontrollat fis-snin li ġejjin biex b'hekk inrażżnu wkoll ir-rata tat-tkabbir tad-dejn pubbliku.

Id-Dħul Ordinarju tal-Gvern

F'dawn is-snin li għaddew, id-Dħul Ordinarju tal-Gvern bħala persentaġġ tal- Prodott Gross Domestiku tela' minn madwar 39 fil-mija fl-1996 għal kważi 43 fil-mija fl-1999 u reġa' niżel għal madwar 41 fil-mija din is-sena.

Id- Dħul Ordinarju kollu żdied minn madwar Lm447 miljun fl-1996 għal ftit aktar min Lm 675 miljun din is-sena.

Dan kien dovut l-aktar għal dħul akbar minn sorsi taxxabbli, riforma fit-taxxi, trażżin ta' abbużi u evażjoni, u effiċjenza akbar fil-ġbir tat-taxxi.

Bħala persentaġġ tal-Prodott Gross Domestiku, id-dħul minn taxxi żdied minn madwar 30 fil-mija fl-1994 għal madwar 37 fil-mija din is-sena.

Matul dawn is-snin, seħħ ċaqlieq kbir minn sors għall-ieħor.

L-aktar fil-każ ta' dħul minn dwana u sisa li niżel sostanzjalment hekk kif daħlet il-VAT fl-1995, fejn allura, d- dħul minn liċenzji, taxxi u multi kiber proporzjonalment.

Tabilħaqq dħul mid-dwana u sisa bħala persentaġġ tal-Prodott Gross Domestiku niżel minn 7 fil-mija fl-1994 għal madwar 4 fil-mija din is-sena.

In-Nefqa tal-Gvern

In-nefqa globali tal-Gvern żdiedet minn madwar Lm469 miljun fl- 1996 għal madwar Lm758 miljun din is-sena.

Bħala persentaġġ tal-Prodott Gross Domestiku n-nefqa globali tal-Gvern telgħet minn madwar 41 fil-mija fil-bidu tad-disgħinijiet għal madwar 48 fil-mija fl-1998.

Iżda, b'riżultat tal-politika tal-Gvern li jrażżan l-infiq, din niżlet għal madwar 46 fil-mija din is-sena.

Is-Sena Finanzjarja 2001

Għal din is-sena wkoll bħal fis-snin ta' qabel, il-Gvern poġġa quddiemu miri li kienu aktar ambizzjużi minn dawk mnedija fl-istess Programm.

Dawn il-miri mhux biss laħaqhom iżda wkoll għamel titjib fuqhom biex din is-sena d-deficit fil-Fond Konsolidat se jkun niżel għal madwar Lm82 miljun, i.e. ftit anqas min 5 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku.

Dan juri titjib minimu fuq dak imbassar fil-bidu tas-sena.

Id-Dħul Ordinarju kollu tal-Gvern fl-2001 mistenni jitla' għal madwar Lm675 miljun li minnhom Lm601 miljun hu dħul minn taxxi u l-kumplament, i.e.

Lm75 miljun hu dħul ieħor.

Din is-sena, d-Dħul Ordinarju kollu tal-Gvern jilħaq madwar 41 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku.

Id-dħul minn taxxi jirrappreżenta 37 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku, filwaqt li d-dħul minn sorsi oħra jirrappreżenta l-5 fil-mija l-oħra.

It-Taxxi Diretti, i.e. it-Taxxa fuq id-Dħul u l-kontribuzzjonijiet għas-Sigurta' Soċjali, qed jipprovdu mhux anqas minn Lm346 miljun, jew 21 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku, maqsuma bejn wieħed u ieħor b'mod xorta bejn iż-żewġ sorsi msemmija.

Dan juri żieda ta' madwar Lm35 miljun fuq dak li nġabar mill-istess sorsi s- sena l-oħra.

Iż-żieda fuq l-ammont previst li seħħet din is-sena ġiet kollha mill-Income Tax permezz tċamminstrazzjoni aktar effiċjenti tad- Dipartiment, dħul taxxabbli ogħla, u aktar kontrolli effettivi kontra l- abbuż u l-evażjoni.

Dħul minn Taxxi Ndiretti, i.e.

Dwana u Sisa, Liċenzji, Taxxi u Multi u l- VAT, mistenni jilħaq b'kollox madwar Lm255 miljun jew ftit aktar minn 16 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku.

Iż-żieda minnhom fuq is-sena l-oħra kienet ta' madwar Lm26 miljun jew kważi 11 fil-mija.

Madwar nofs din iż- żieda, i.e.

Lm12 miljun, qed tkun reġistrata fid-dħul mill-VAT fejn qed ikompli konsolidament sħiħ li mistenni jżid id-dħul b'mod aktar qawwi s- snin li ġejjin.

Iż-żieda fuq dak maħsub aktar kmieni din is-sena minn dawn is-sorsi kienet marġinali.

Tajjeb wieħed jgħid li t-tlett għejjun ewlenin tad-dħul tal-Gvern i.e. l-Income Tax, il-Kontribuzzjonijiet tas-Sigurta' Soċjali, u l-VAT bejniethom jilħqu it-28 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku.

Hu l-ħsieb tal-Gvern, li darba nilħqu l-livell sostenibbli fil-finanzi pubbliċi, it-Taxxa fuq id-Dħul tingħata attenzjoni sabiex il-piż minnha jitħaffef.

Għalhekk, ikun hemm lok ta' reviżjoni tal-faxex tat-taxxa biex id-dħul fl-idejn jingħata aktar nifs u jkun hemm impatt aktar pożittiv għal l-ekonomija.

Id-dħul l-ieħor mistenni jkun madwar Lm75 miljun i.e.

Lm4 miljuni aktar minn dak maħsub fil-bidu tas-sena.

Lm1.6 miljuni mistennija jidħlu mill- iskema tar-Registrazzjoni ta' Investiment Barrani; Lm800,000 minn kera ta' fabbriki mill-Korporazzjoni Maltija ta' l-Iżvilupp; Lm200,000 mill- bejgħ tal-propjeta' tal-Knisja; u Lm1.7 miljuni minn dħul ieħor mixxelanju.

Kien hemm, iżda Lm1 miljun anqas mill-profitti mgħoddija mill-Bank Ċentrali li din is-sena kien Lm26 miljun.

Tajjeb ukoll wieħed isemmi li, fost titjib fis-sistema tal-ikkuntjar tal-finanzi pubbliċi li qed inkomplu nagħmlu din is-sena u li se nkomplu nagħmlu fis- snin li ġejjin, qed nuru, bħala dħul ordinarju tal-Gvern għotjiet ġejjin minn pajjiżi oħra jew minn istituzzjonijiet internazzjonali.

Għaldaqstant, din is-sena, dħul ta' Lm1.3 miljun f'għotjiet li mistennija jkunu daħlu sa' l-aħħar tas-sena taħt arranġamenti maqbula mal-Unjoni Ewropeja fosthom dawk artikolati fit-Tielet u fir-Raba' Protokolli Finanzjarji, kif ukoll taħt il-Pre-Accession Funds qed jidher bħala dħul ordinarju tal-Gvern.

L-Infiq Totali tal-Gvern fl-2001 mistenni jilħaq madwar Lm757 miljun li minnhom madwar Lm675 miljun huma Infiq Rikurrenti filwaqt li Lm82 miljun huma Infiq Kapitali.

In-Nefqa Rikurrenti tal-Gvern li, kif qed jingħad, mistennija tilħaq madwar Lm675 miljun, tirrappreżenta żieda ta' madwar Lm18 miljun fuq dak previst originarjament fil-bidu ta' din is-sena.

B'hekk din is-sena, in- Nefqa Rikurrenti tilħaq madwar 41 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku.

Kif kien maħsub, l-akbar parti minn din iż-żieda kienet dik tal-ħlas ta' pagi u salarji, allowances, u l-kontribuzzjoni tal-Gvern bħala 'employer' lejn is-Sigurta' Soċjali tal-impjegati fis-Servizz Pubbliku.

Din is-sena, din l-ispiża mistennija titla' għal madwar Lm195 miljun, i.e.

12 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku.

Naturalment, din iż-żieda hi dovuta għall-Ftehim Kollettiv ġdid għall-impjegati kollha tal-Gvern li daħal fis-seħħ fl-1 ta' Jannar li għadda wara l-ftehim li ntlaħaq mal- Unions f'Diċembru 1998 u li, fost oħrajn, ipprovda għal ħlasijiet ta' darba biss u mhux pensjonabbli li saru kull sena bejn l-1996 u l-2000.

Dan kien ftehim li l-amministrazzjoni l-oħra ma kienx irnexxielha tilħaq fis-sentejn li għamlet fil-Gvern iżda li dan il-Gvern laħaq fi żmien qasir.

Naturalment, dan il-ftehim ġab miegħu sensiela ta' effetti fis-Settur Pubbliku: dan ħass li kellu jżomm ir-relattivita' tiegħu mas- Servizz Pubbliku bir-riżultat li l-ispiża ta' uħud mill-entijiet jew istituzzjonijiet pubbliċi, bħal ma hi l-Universita' ta' Malta, telgħet matul din is-sena kif se naraw 'l quddiem.

Għalhekk ukoll, inħasset il-ħtieġa li l-affarijiet ikunu razzjonaliżżati bin-negozjati li kienu qed iseħħu fl-entijiet individwali, jkunu riferuti għall-endorsement tal-Ministeru tal-Finanzi.

Wieħed m'għandux jinsa li l-fondi li bihom jaħdmu dawn l-entijiet huma fondi pubbliċi.

L-ispiża tal-Operat u Manutenzjoni tal-Gvern se tiżdied bċLm2.2 miljuni fuq dak maħsub fl-estimi għal din is-sena u se titla' għal Lm46 miljun.

Din iż-żieda qed isseħħ l-aktar b'riżultat ta' infiq akbar fċmediċini u tgħamir mediku li l-ispiża tagħhom qegħda dejjem tikber.

L- ispiża fuq il-mediċini b'xejn u fuq tgħamir mediku telgħet minn Lm1.6 miljuni fl-1980, i.e. malli ġie fis-seħħ l-Att Dwar is-Sigurta Soċjali, għal Lm4.4 miljun għaxar snin wara u għal aktar minn Lm12.5 miljun is-sena 'l oħra.

Din is-sena biss se jkunu ntefqu kważi Lm14-il miljun fċdan ir-rigward.

Dan ifisser li, tul dawn l-aħħar għaxar snin, din l- ispiża telgħet b'aktar minn tliet darbiet.

Dan kollu jkompli juri l-ħtieġa ta' sforzi li jridu jsiru biex, fejn hu possibbli, titrażżan din in-nefqa.

L-ispiża ta' Programmi u Inizjattivi tal-Gvern din is-sena mistennija tkun ftit aktar minn Lm323 miljun, i.e madwar Lm7 miljuni anqas minn dak previst fil-bidu tas-sena.

Din l-ispiża waħedha tirrappreżenta madwar 20 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku.

Din in-nefqa turi wkoll żieda netta ta' ftit aktar minn Lm25 miljun fuq is- sena l-oħra.

Parti kbira minn din iż-żieda hi dovuta għal ħlas akbar ta' Lm5 miljuni bħala kontribuzzjoni għas-Sigurta' Soċjali ta' l- impjegati tal-Gvern b'konsegwenza taż-żieda sostanzjali mogħtija lilhom fil- pagi u salarji taħt il-Ftehim Kollettiv ġdid li għadni kif semmejt; ħlas akbar ta' Lm6 miljuni oħra f'pensjonijiet u gratuities mħallsa mit-Teżor lil dawk li rtiraw bejn l-1996 u Dicembru 2000 u dan ukoll b'riżultat ta' ftehim ieħor li ntlaħaq mal-Unions rigward il-pensjoni ta' dawk li laħqu rtiraw qabel ma ġie fis-seħħ il-Ftehim Kollettiv ġdid, kif ukoll b'riżultat tas-salarji pensjonabbli ogħla mħallsa wara l-1 ta' Jannar ta' din is-sena; ħlas akbar ta' madwar Lm7.6 miljuni li tħallsu kemm wara reviżjoni tal-pensjonijiet tal-irtirar taħt l-Att tas-Sigurta' Soċjali b'riżultat dirett tar-reviżjoni tal-Ftehim Kollettiv tas-Servizz Pubbliku kif ukoll f'benefiċċji soċjali ogħla mill-1 ta' Jannar li għadda; ħlas ta' ftit aktar minn Lm1 miljun f'sussidju lir- raħħala fuq il-prezzijiet ta' l-għalf bilanċjat; u ħlas ieħor ta' Lm1 miljun għall-installazzjoni tad-dawl fit-toroq.

Spiża oħra li laħqet Lm4.5 miljuni saret fl-implimentazzjoni din is-sena tal-Programm Nazzjonali għall-Adozzjoni ta' l-Acquis f'dak li għandu x'jaqsam, fost oħrajn, ma' titjib fil-kapaċitajiet tar-riżorsi umani mal-Gvern, taħriġ, u għajnuna teknika biex intellgħu l-livelli tagħna għal dawk fl-Unjoni Ewropeja.

Spejjeż oħra li fuqhom sar infiq aktar iżda mdaqqas kienu żieda ta' Lm700,000 fi programmi ta' taħriġ mnedija mill-Korporazzjoni għax-Xogħol u Taħriġ għal dawk li qed jirreġistraw għax-xogħol; ħlas ta' Lm500,000 lill- ġenituri ta' tfal fi skejjel privati biex itaffilhom parti mill-ispejjeż ta' l-edukazzjoni ta' uliedhom, Lm1 miljun fiż-żieda fis-salarji tal- għalliema u l-impjegati l-oħra fl-iskejjel tal-Knisja; żieda ta' Lm400,000 fl-għotjiet lil l-istudenti tal-Universita', liema spiża llum laħqet Lm7.5 miljuni; kif ukoll nfiq ġdid fit-twaqqif ta' aġenziji ġodda u ta' inizjattivi ġodda bħalma huma t-Tax Compliance Unit (Lm400,000) u l- Programm tal-Electronic Government (Lm350,000).

Taħt il-kategorija ta' Kontribuzzjonijiet lill-Entijiet Pubbliċi din is- sena hemm żieda ta' madwar Lm18 miljun fuq dak previst fil-bidu ta' din is- sena biex b'hekk l-ispiża hawnhekk qed tidher li se titla' kważi Lm52 miljun.

Dan qed iseħħ mhux għax intilef xi kontroll fuq in-nefqa pubblika iżda għaliex qed tiddaħħal sistema ta' ikkuntjar aktar san billi nfiq dwar sussidji u sovvenzjonijiet mogħtija lil entijiet pubbliċi u li s'issa kienu jiġu murija taħt in-Nefqa Kapitali, minn din is-sena se nibdew nikkuntjaw għaliħ taħt in-Nefqa Rikurrenti.

Fost dawn is-sussidji nsibu Lm5 miljuni lit-Tarzna ta' Bormla, Lm3.8 miljuni lill-Malta Government Investments Ltd/MIMCOL, u Lm4 miljuni lill-Korporazzjoni tal-Port Ħieles.

Kien hemm żieda wkoll fil-ħlas ta' imgħaxijiet fuq id-Dejn Pubbliku ta' aktar min Lm4 miljuni fuq dak previst is-sena l-oħra biex bċhekk tela' għal madwar Lm58 miljun din is-sena.

Dan jirrappreżenta 3.6 fil-mija tal- Prodott Gross Domestiku.

Ta' min jgħid hawn li, is-sena li għaddiet spiċċat bi żbilanċ fil-Fond Konsolidat ta' madwar Lm95 miljun li minnhom iffinanzjajna b'madwar Lm21 miljun.

Ma sarx self fit-tul biex jkun iffinanzjat il-kumplament filwaqt li għamilna tajjeb għal-likwidita' meħtieġa matul is-sena bi ħruġ ta' Treasury Bills.

Dan ifisser self fuq żmien qasir ta' mhux aktar minn tnax- il xahar li fuqu wkoll ried jitħallas imgħax imma b'rata aktar baxxa.

Ġara wkoll li l-programm ta' privatiżżazzjoni ħtieġlu tħejjija b'aktar reqqa u allura l-implimentazzjoni tiegħu ma seħħitx fil-qafas ta' żmien kif kien maħsub bir-riżultat li s-self imsemmi ma sabx serħan fi tnaqqis.

Għalhekk, it-Teżor ħtieġlu joħroġ Stocks tal-Gvern sa mill-ewwel sitt xhur ta' din is-sena u dawn implikaw ħlas ta' imgħaxijiet qabel Diċembru li ġej.

Il-Bilanċ Rikurrenti din is-sena jirriżulta f'defiċit ta' Lm200,000 minn bilanċ pożittiv ta' Lm13.4 miljuni kif kien oriġinarjament previst.

Dan minħabba l-entijiet li l-kontribuzzjonijiet tagħhom qabel kienu jidhru bħala spiża kapitali.

In-Nefqa Kapitali din is-sena mistennija tkun madwar Lm82 miljun.

Dan ifisser nuqqas ta' madwar Lm13-il miljun minn dak ippjanat fl- estimi.

In-Nefqa Kapitali din is-sena tirrappreżenta 5 fil-mija tal- Prodott Gross Domestiku.

Dan kollu qed iseħħ għar-raġunijiet li diġa semmejt aktar qabel fejn sussidji u sovvenzjonijiet li s'issa kienu qed jidhru taħt in-Nefqa Kapitali qed nikkuntjaw għalihom taħt in- Nefqa Rikurrenti minn din is-sena.

Tajjeb wieħed jgħid, iżda, li wara dan l-aġġustament, insibu żieda ta' aktar minn Lm2 miljuni fi kumpens għal esproprijazzjoni ta' propjeta' privata mill-Gvern.

Ix-xogħol fuq il- bini tal-isptar il-gdid f'Tal-Qroqq kompla u din is-sena se jkun sar infiq ta' Lm 15 il-miljun fuqu, i.e.

Lm1 miljun anqas milli maħsub, minħabba xogħol li għad irid jitkejjel u jkun ċertifikat.

Kif intqal aktar qabel, l-iżbilanċ fil-Fond Konsolidat din is-sena kompla niżel għal madwar Lm82 miljun jew 5 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku.

Din hi prova ċara tal-ħidma sfieqa tal-Gvern li jrażżan l-iżbilanċ kif wiegħed fil-programm li nieda f'Novembru 1998.

Mhux biss, iżda dan ir- riżultat hu titjib sostanzjali fuq l-istess tbassir imsemmi fejn, dak in- nhar, l-amministrazzjoni kienet qed taħdem għal żbilanċ ta' ftit aktar minn 6 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku.

Dan meta wieħed iqis ix-xettiċiżmu li diversi osservaturi kellhom dwar kemm setgħu jintlaħqu dawn il-miri.

Is-Sena Finanzjarja 2002

Kif intqal aktar qabel, l-istrateġija fiskali tal-Gvern preżenti kellha miri preċiżi li trażżan id-defiċit fiskali u tniżżlu għal madwar 4 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku sas-sena 2004.

Il-politika tal-Gvern, iżda, kienet twassal aktar minn hekk għax riedet tniżżel il-livell tad-dejn pubbliku wkoll għal wieħed sostenibbli.

Dawn se jkomplu jkunu l-miri li se jmexxu l-politika tal-Gvern fis-sena li ġejja.

Għall-ewwel darba din is-sena, il-Gvern kompla saħħaħ dejjem aktar il- proċess ta' konsultazzjoni li kien beda tul dawn l-aħħar sentejn mas- sieħba soċjali fil-Kunsill Malti għall-Iżvilupp Ekonomiku u Soċjali.

Din is-sena, għall-ewwel darba, l-Gvern ippreżenta dokument, imsejjaħ Dokument Konsultattiv, li fih is-sieħba soċjali ngħataw rendikont tal-qagħda ekonomika u fiskali tal-pajjiż, issa li wasal f'nofs il-programm ta' ħidma mniedi mill-Gvern f'Novembru 1998.

Kif diġaċ intqal kien xieraq li nieqfu ftit u nirriflettu fuq l-iżviluppi li saru fil-qasam ekonomiku u fil-finanzi pubbliċi.

Dawn kienu żviluppi li tant kienu pożittivi illi dak li nbeda f'Novembru 1998, kien hemm kuraġġ u fiduċja li qed jitwettaq - saħansitra, b'mod aħjar minn kif kien ipproġettat.

Ir-riżultati jitkellmu waħedhom.

Issa t-tbassir ta' Novembru 1998 qed jkun rivedut fid-dawl ta' dak li nikseb s'issa.

Fl-2002 id-Dħul Ordinarju tal-Gvern mistenni jitla' għal madwar Lm735 miljun, i.e.

Lm60 miljun jew madwar 9 fil-mija aktar minn dak ta' din is- sena.

Dan id-Dħul Ordinarju jirrappreżenta madwar 43 fil-mija ta' dak li mistenni jkun il-Prodott Gross Domestiku fl-2002.

Id-Dħul minn Taxxi mistenni jilħaq madwar Lm660 miljun, i.e.

90 fil- mija tad-Dħul Ordinarju kollu tal-Gvern.

Lm380 miljun minn dan mistenni jidħol minn taxxi diretti li minnhom Lm193 miljun mill-akbar sors, i.e. dak tal-kontribuzzjonijiet għas-Sigurta' Soċjali.

It-Taxxa fuq id-Dħul mistennija tipprovdi Lm186 miljun s-sena d-dieħla wara li jkunu tħallsu b'aktar minn Lm8 miljuni fi ħlas lura.

Dan ifisser żieda fid-dħul nett ta' madwar Lm15-il miljun aktar minn din is-sena.

Din iż-żieda mistennija sseħħ b'riżultat tat-tkabbir ekonomiku, aktar flus fi qliegħ, effiċjenza akbar fl-amministrazzjoni tat-taxxa, u fl-aħħar, iżda ċertament mhux l-anqas, mit-tħaddim tal-benchmarking exercise maħdum bi studju professjonali mit-Tax Compliance Unit f'numru ta' setturi privati, l-aktar dawk tas-servizzi li mistenni jżid id-dħul b'aktar minn Lm4 miljuni.

Il-15 fil-mija Final Withholding Tax fuq imgħaxijiet minn investiment barrani li jkun reġistrat lokalment taħt l-iskema li se tidħol din is-sena mistennija tipprovdi dħul ta' Lm1 miljun waqt li l-profitti li se jkunu ġenerati mill-operaturi l-ġodda tal-Lottu Pubbliku mistennija jħallu dħul ieħor ta' Lm1.3 miljuni f'taxxa għall-Gvern.

Dħul anqas, mistenni jseħħ b'riżultat ta' skema dwar rebates fuq ħlasijiet f'miżati li ġenituri jħallsu biex jibgħatu t-tfal tagħhom fi skejjel privati.

Dawn ir-rebates mistennija jħallu dħul anqas f'taxxi ta' madwar Lm500,000.

Ir-riżultati tal-ħidma tat-Tax Compliance Unit mistennija ukoll iħallu l- frott fid-dħul mill-kontribuzzjonijiet għas-Sigurta' Soċjali li, kif ingħad, s-sena d-dieħla hu maħsub li jkun ta' madwar Lm193 miljun, i.e.

Lm15-il miljun aktar minn din is-sena.

Din iż-żieda, bħal fil-każ tat- Taxxa fuq id-Dħul, mistennija sseħħ b'riżultat ta' dħul akbar bi qligħ li fuqu titħallas il-kontribuzzjoni, aktar infurzar kontra l-abbuż u l- evażjoni, u aktar effiċjenza fl-amministrazzjoni tal-leġislazzjoni dwar is- Sigurta' Soċjali.

L-infurzar tar-riżultati pprovduti mit-Tax Compliance Unit mistenni jħalli dħul akbar ta' madwar Lm2.6 miljuni fil- kontribuzzjonijiet.

Id-dħul minn Taxxi Diretti mistenni jkun 16 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku, jiġifieri kważi daqs din is-sena.

Id-Dħul minn Taxxi Ndiretti fl-2002 mistenni jitla' għal Lm280 miljun, i.e. madwar Lm25 miljun aktar minn din is-sena.

Minn dan id-dħul, li jirrappreżenta 16 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku, l-akbar żieda s- sena d-dieħla se tkun ġejja mill-ħlas ta' Liċenzji, Taxxi u Multi u mil- VAT.

Iż-żieda mis-sors ta' ħlas ta' Liċenzji, Taxxi u Multi, li se tlaħħaq madwar Lm10 miljuni li minnhom, mhux anqas minn Lm6 miljuni, se jidħlu mill- liċenzji tal-Lottu wara l-privatiżżazzjoni ta' dan ta' l-aħħar.

Sa din is-sena id-dħul mill-Lotto bħala profitti kien qed jidher taħt kategorija oħra ta' dħul.

Minn naħa l-oħra, is-sena li ġejja, id-dħul mill-VAT mistenni jitla' għal Lm127 miljun.

Din tfisser żieda netta ta' Lm11 il-miljun.

Id-dħul mill- VAT jirrappreżenta madwar 7 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku fis-sena 2002.

Bħal fil-każ ta' sorsi oħra ta' taxxa, il-VAT għaddejja minn fażi ta' konsolidament sħiħ wara l-iskossi bla bżonn li ħadet taħt il-Gvern ta' qabilna.

L-amministrazzjoni tagħha qegħda dejjem titjieb fl-effiċjenza tagħha u qed isiru kontrolli effikaċi kontra l-evażjoni u l-abbuż.

Il- ħidma ta' nfurzar li se jkompli jsir mid-Dipartiment, mit- Tax Compliance Unit mistenni jħalli effett pożittiv ta' Lm6 miljuni fuq id- dħul mill-VAT.

Id-dħul l-ieħor tal-Gvern, i.e. dak minn sorsi mhux taxxabbli, mistenni jżomm l-istess livelli ta' din is-sena, jiġifieri Lm75 miljun.

Min-naħa l- waħda, id-dħul mill-Lottu Pubbliku li din is-sena jidher taħt din il- kategorija oħra ta' dħul, mis-sena d-dieħla, wara l- privatiżżazzjoni tal-Lottu Pubbliku, jibda jiġi kkuntjat mad-dħul minn taxxi ndiretti u li levies ta' protezzjoni fuq l-importazzjoni ta' xi oġġetti f'Malta għaddejjin minn fażi ta' żmantellament u, allura, d-dħul minnhom se jonqos għal madwar Lm6 miljuni s-sena li ġejja.

Dan mistenni jinżel għal Lm1 miljun sal-2004.

Barra dan, filwaqt li d-dħul tal-Gvern taħt il-kategorija msemija, din is-sena qed jinkludi Lm1.3 miljuni biss f'għotjiet taħt Protokolli Finanzjarji mill-Unjoni Ewropeja, għas-sena d-dieħla qed jkunu stmati Lm8.5 miljuni minn dan is-sors ta' dħul.

L- Iskema ta' Registrazzjoni ta' Investiment miġjub minn barra mistennija tħalli dħul għal-Gvern ta' madwar Lm6 miljuni f'miżati ta' registrazzjoni.

L-Ispiża Rikurrenti inkluż l-imgħaxijiet fuq id-dejn tal-Gvern fl-2002 mistennija titla' għal Lm717 miljun, i.e. madwar Lm42 miljun aktar minn din is-sena.

In-Nefqa tal-Gvern fl-2002

Il-ħlas ta' pagi u salarji s-sena d-dieħla mistenni jitla' għal madwar Lm198 miljun, i.e.

Lm2.5 miljuni aktar minn din is-sena.

Din iż-żieda tkompli tirrifletti r-riżultat tas-salarji u pagi ġodda li bdew jitħallsu din is-sena.

Mas-salarji u pagi jiżdiedu wkoll il-ħlas ta' allowances statutorji u l-kontribuzzjoni għas-sigurta' soċjali tal-impjegati tiegħu.

Il-Gvern qed jirnexxilu jrażżan in-nefqa fuq il-pagi fis-Servizz Pubbliku permezz ta' riklutaġġ fejn meħtieġ biss u permezz ta' trasferiment ta' servizzi ta' impjegati tiegħu fuq xogħolijiet pubblici mogħtija b'kuntratti lill-privat.

Matul din is-sena, dan l-eżerċizzju kien qed jinħadem bir- reqqa meħtieġa mill-Management and Personnel Office fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru, li hu responsabbli għar-riżorsi umani fis-Servizz Pubbliku, u l- Unions, u mistenni jibda jitwettaq is-sena li ġejja fejn il-Gvern mistenni jiffranka madwar Lm2 miljuni.

Barra dan, il-Gvern hu determinat, kif semmejt aktar qabel, li t-taxpayer jingħata lura l-value for money tat-taxxi li qed iħallas biex il-Gvern imantni l-operat tiegħu fosthom il-ħlas tal-pagi tal-impjegati.

Għal dan il-għan ukoll din is-sena qed isiru studji ta' benchmarking fis-servizz pubbliku fejn il-ħidma ta' kull impjegat tikkejjel ma' kriterji stabbiliti.

B'hekk, it-taxpayer jingħata kont tal-cost-effectiveness li l-performance ta' kull impjegat fis-Servizz Pubbliku tippresta matul is-sena.

Is-sena d-dieħla wkoll l-ispiża fuq Programmi u Inizzjattivi mistennija titla' għal Lm342 miljun, i.e. b'madwar Lm19 miljuni aktar minn din is- sena.

Ir-raġunijiet ewlenin għal din iż-żieda jibqgħu dejjem l-effett tal- aġġustament għaż-żieda tal-ħajja fuq il-ħlas ta' pensjonijiet tal-irtirar u ta' benefiċċji soċjali oħra taħt l-Att dwar is-Sigurta' Soċjali, u ż-żieda fil-kontribuzzjoni ta' l-Istat skond l-istess Att.

L-inizjattivi li għandhom x'jaqsmu ma' l-implimentazzjoni tal-programm għall- adozzjoni ta' l-Acquis jieħdu ukoll parti sostanzjali minn din iż-żieda.

L- ispiża ta' Programmi u Inizjattivi taħt in-Nefqa Rikurrenti tal-Gvern, is- sena d-dieħla, mistennija tirrappreżenta 20 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku, i.e. daqs dik ta' din is-sena.

Taħt il-qasam ta' Kontribuzzjonijiet lil Entijiet Governattivi, l-ispiża s- sena d-dieħla mistennija tkun ta' madwar Lm72 miljun, i.e. madwar Lm20 miljun aktar minn din is-sena.

Min din is-sena, kif diġa' għidt, il-Gvern qed itejjeb il-prattiċi tal-ikkuntjar tiegħu biex ċertu nfiq li, jew kien qed isir minn sorsi oħra jew li kien s'issa qed ikun muri taħt in- Nefqa Kapitali, ikun rappurtat taħt in-Nefqa Rikurrenti fejn hu aktar xieraq.

Barra dan, il-Gvern se jkompli jagħti kontribuzzjoni lit-Tarzna ta' Bormla u lill-Korporazzjoni tal-Port Ħieles.

Avvanzi, bħal dawn, s'issa dejjem saru minn kull amministrazzjoni mit-Treasury Clearance Fund.

Saret ħafna kritika bla sens fuq dawn l-avvanzi fosthom li dan il-fond kien fond sigriet li l-Gvern kellu u li kien qed juża' biex jaħbi l-iżbilanċ fiskali tiegħu.

Mhux talli dan il-fond mhu sigriet xejn, talli dan kien ġie imwaqqaf taħt il-Financial Administration and Audit Act, 1962 u d-dettalji kollha tat-transazzjonijiet tiegħu matul is-sena finanzjarja huma rrappurtati mit-Teżor fir-Rapport Finanzjarju Annwali li jitqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra u li jkun verifikat mill-Awditur Generali u mressaq quddiem il-Kumitat tal-Kontijiet Pubbliċi tal-Kamra tar-Rappreżentanti.

Hekk kif is-sussidju tal-Gvern lit-Tarznari jiġi formaliżat mit-Task Force li twaqqaf apposta, dawn l-ammonti jridu jkunu wkoll parti mill- programm li jrid jitfassal.

Fil-każ tal-Port Ħieles, dawn l-għotjiet se jdaħħal kontra tagħhom id-dħul mit-twelliji tal-liċenzji, royalties u kirjiet tal-mollijiet.

Dawn l-għotjiet qed jitqiesu ta' natura rikurrenti u qed jkunu rrapurtati taħt il-kategorija rikurrenti ta' Kontribuzzjonijiet lill-Entijiet Pubbliċi.

Is-sena d-dieħla l-Gvern mistenni jgħaddi madwar Lm10 miljuni iżjed lill-MDD u Lm4 miljuni iżjed lil Malta Freeport.

L-interessi fuq id-Dejn Pubbliku s-sena d-dieħla mistennija jiżdiedu għal madwar Lm59 miljun, i.e. madwar Lm1 miljun aktar minn din is-sena.

Għalkemm dħul mill-privatiżżazzjoni mistenni jagħti nifs lill-Gvern biex iħallas lura xi Treasury Bills, is-sena d-dieħla l-Gvern irid jipprovdi għall-imgħaxijiet fuq il-Lm100 miljun mislufa din is-sena.

Saret ħafna kritika rigward id-dħul mill-privatiżżazzjoni.

Saħansitra ntqal li dan kien qed iservi biex jagħmel tajjeb għal dak li l-Gvern ma jkunx irnexxilu jiġbor mit-taxxi.

Dan hu kollu żbaljat.

Dak li l-Gvern ma jkunx irnexxilu jiġbor mit-taxxi jkompli jkabbar id-defiċit tal-budget.

Id- dħul mill-privatizzazzjoni ma jserraħx id-defiċit tal-budget iżda jnaqqas il-ħtieġa tal-Gvern li jkompli jissellef aktar biex jagħmel tajjeb għad- defiċit tal-budget.

Darba li tonqos il-ħtieġa tas-self jonqsu l- imgħaxijiet.

Hawn, l-ispiża tal-Gvern tonqos fċdan ir-rigward.

Anki wara l-aġġustamenti u n-nefqa akbar li semmejt il-bilanċ rikurrenti, xorta mistenni jiżdied għal madwar Lm18-il miljun, minn bilanċ negattiv ta' Lm200,000 din is-sena.

In-Nefqa Kapitali s-sena d-dieħla mistennija titla' għal madwar Lm95 miljun, i.e. madwar Lm1.3 miljun aktar minn din is-sena.

Is-sena d- dieħla l-Gvern se jżid l-infiq fuq ix-xogħolijiet fl-Isptar il-Ġdid f'tal-Qroqq għall-Lm27 miljun minn Lm15-il miljun din is-sena.

Barra dan, se jgħati bidu għat-twettiq tal-proġetti marbuta mat-tisfija tad- drenaġġ fċMalta u fċGħawdex u bit-tqegħid tal- infrastruttura meħtieġa.

Għal dan il-għan, s-sena li ġejja, il-Gvern se jalloka s-somma ta' aktar minn Lm2.2 miljuni biex jgħati bidu għal dan il- proġett tant meħtieġ.

L-Iżbilanċ Strutturali, għaldaqstant, mistenni jinżel s-sena d-dieħla għal madwar Lm77 miljun jew 4.5 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku.

Dan juri titjib ta' ftit anqas minn 1 fil-mija fuq din is-sena.

Dan l-iżbilanċ mistenni jkun iffinanzjat minn trasferiment ta' madwar Lm14- il miljun minn bilanċi fis-Sinking Funds ta' self lokali li se jiġu konvertiti, kif ukoll mid-dħul tal-privatizzazzjoni ta' numru ta' entijiet pubblici li mistennija jirrendu Lm85 miljun.

Il-Qafas Fiskali 2002-2004

Skond it-tfassil tal-politika tal-Gvern li biha jrażżan l-iżbilanċ fil-finanzi pubbliċi u miegħu l-livell tad-Dejn Pubbliku għal wieħed sostenibbli, l-andament fiskali fis-snin li ġejjin hu maħsub biex iwassal għat-tkomplija fit-tnaqqis b'mod strutturat ta' l-iżbilanċ finanzjarju.

Tabilħaqq, hu maħsub li l-iżbilanċ strutturali jkun nieżel minn 6.8 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku fis-sena 2000 għal madwar 2 fil- mija sal-2004.

B'riżultat ta' dan kollu, il-livell tad-dejn pubbliku hu mistenni li jiċkien minn 59 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku fis- sena 2000 għal madwar 50 fil-mija fl-2004.

Id-Dħul Ordinarju tal-Gvern mistenni jitla' għal madwar Lm776 miljun sal-2004.

Il-persentaġġ medju tad-Dħul Ordinarju tal-Prodott Gross Domestiku fis-sena li ġejja hu maħsub li jkun, għalhekk, madwar 40 fil-mija sal-2004.

Il-politika ta' tassazzjoni tal-Gvern se tibqa' dik ta' effiċjenza akbar u dixxiplina aktar serja fuq it-taxpayers.

Dan kollu jimplika penalitajiet taħt forma ta' imgħaxijiet dovuti fuq ħlas li ma jsirx fil-ħin.

Barra dan, l-istudji li saru mit-Tax Compliance Unit mistennija jtejbu l-infurzar tal- ġbir tat-taxxa.

F'dan ir-rigward, il-Unit se tkompli bir-responsabbilta' li tistabilixxi 'benchmarks' għal kull xorta ta' negozju biex iservu bħala għodda importanti fit-tħaddim tal-kalkoli tat- taxxi.

Dan it-titjieb kontinwu fil-ġbir tat-taxxi mistenni jwassal għal dħul sostennibbli minn dan is-sors previst għas-snin li ġejjin.

In-Nefqa tal-Gvern

Il-politika tal-Gvern f'dan il-qasam tibqa' dejjem dik ta' trażżin raġonevoli u li jsir użu dejjem aħjar tal-flejjes pubbliċi.

Dan kollu jinsab rifless fit-tbassir għas-snin li ġejjin.

Tabilħaqq, filwaqt li n-nefqa globali mistennija titla' għal madwar Lm823 miljun, bħala persentaġġ tal-Prodott Gross Domestiku din mistennija tinżel minn madwar 46 fil-mija din is-sena għal madwar 43 fil-mija fl-2004.

Wieħed għandu josserva li dan it-trażżin fin-nefqa tal-Gvern fis-snin li ġejjin mhux se jagħmel l-ebda ħsara fuq it-tkabbir tal-attivita' ekonomika.

Dan ifisser li l-livelli sostennibbli fit-tkabbir ekonomiku se jibqgħu bla ebda ħtieġa ta' żieda fin-nefqa pubblika.

Kif intqal fil-ħarsa lejn is-sena finanzjarja 2001, in-nefqa globali kibret mhux ftit ħdejn is-snin ta' qabilha.

Dan kien dovut l-aktar għall-effett li kellu fuqha l-Ftehim Kollettiv ġdid għall-impjegati kollha fis-Servizz Pubbliku.

Iżda, fil-perjodu 2002-2004 in-Nefqa Rikurrenti mhux mistennija tkompli tikber b'rata simili.

Dan hu rifless fil-persentaġġ tan-Nefqa Rikurrenti mal-Prodott Gross Domestiku, li hu previst li jinżel minn 40.7 fil-mija din is-sena għal madwar 39 fil-mija fl-2004.

Dan jista' jseħħ b'riżultat ta' numru ta' inizjattivi li qed jittieħdu fis-settur pubbliku bil-għan li tiżdied l-effiċjenza, il-produzzjoni u l-value for money.

Dan ukoll jista' jintlaħaq b'użu aktar mifrux u aħjar tal- informatika.

Barra dan, qed isir studju biex jinsabu l-aħjar modi kif ħaddiema tal-Gvern ikunu jistgħu jaħdmu fuq xogħolijiet pubbliċi li jingħataw b'kuntratti lill-privat jew lill-Kunsilli Lokali.

Din is-sħubija bejn il-Gvern u l-Privat għandha twassal għal użu aħjar u aktar effiċjenti ta' riżorsi umani li għandu l-Gvern u tnaqqis fl-infiq għalih fil-pagi u salarji.

Dan waħdu mistenni jnaqqas l-infiq fuq pagi u salarji b'medja ta' Lm2 miljuni kull sena fuq it-tliet snin li gejjin.

Il-benchmarking fis-settur pubbliku mistenni wkoll iħalli qtugħ fl-ispejjeż biex jingħataw servizzi billi jistabilixxi standards u livelli li jassiguraw cost effectiveness u trażżin ta' ħela u nfiq bla bżonn.

L-Ispiża Rikurrenti qabel il-ħlas ta' interessi fuq Dejn Pubbliku, mistennija tinżel minn 37 fil-mija din is-sena għal 35 fil-mija fil-2004 bħala persentaġġ tal-Prodott Gross Domestiku.

In-Nefqa Kapitali, mis-sena d-dieħla mistennija tisserraħ minn ħlas ta' sussidji u sovvenzjonijiet li jitħallsu lil numru ta' entijiet pubbliċi u li, kif diġa' għidt, se jibdew joħorġu minn Nefqa Rikurrenti.

Barra dan, ix-xogħol fuq il-bini tal-isptar il-ġdid f'Tal-Qroqq se jibda jagħlaq fis-snin li ġejjin u għalhekk l-infiq fuqu jonqos.

Iżda, matul is-sena d-dieħla, il-Ministeru responsabbli mill-ambjent, se jgħati bidu għat-twettiq tal-proġett tat-tisfija tad-drenaġġ qabel ma dan jintrema fil- baħar.

Dan hu proġett kbir li se jkopri l-ġżejjer tagħna bi stallazzjoni ta' tlett impjanti fin-nofs in-nhar u fin-naħa ta' fuq ta' Malta u oħra f'Għawdex, kif ukoll tqegħid ta' l-infrastruttura meħtieġa.

B'hekk, in-Nefqa Kapitali mistennija tkun fuq l-istess livell matul it-tlett snin li ġejjin.

Bħala persentaġġ tal-Prodott Gross Domestiku din mistennija ukoll tinżel minn 5 fil-mija din is-sena għal 4.3 fil-mija fil-2004.

Tajjeb wieħed jgħid li ċ-ċaqliq fil-prezz taż-żejt fis-swieq internazzjonali mhux mistenni jkollu mpatt fuq in-nefqa pubblika issa li l- Gvern se jibda jorbot il-prezz lokali tal-prodotti taż-żejt ma' dawk internazzjonali.

B'riżultat ta' dan kollu, id-Defiċit Strutturali, mistenni jinżel minn madwar Lm82 miljun, kif kien din is-sena, għal madwar Lm47 miljun fl-2004.

Bħala persentaġġ tal-Prodott Gross Domestiku, dan it-tnaqqis mistenni jkun jinżel minn 5 fil-mija din is-sena għal madwar 2 fil-mija fl-2004.

Dan kollu jirifletti sew it-tkabbir imbassar fl-ekonomija kif ukoll it-trażżin b'mod assolut tal-iżbilanċ fil-finanzi tal-pajjiż.

L-istabilita' fil-finanzi pubbliċi dejjem kienet prijorita' ewlenija fuq l-aġenda tal-Gvern preżenti, l-aktar minħabba l-ftuħ tal-ekonomija tagħna.

Darba li tant niddependu mil-kummerċ ma' barra, l-iżbilanċi fiskali jistgħu jwasslu biex jikbru l-iżbilanċi fin-negozju tagħna ma' barra.

Hu, għalhekk, meħtieġ li l-għan ewlieni makro-ekonomiku tal-budget tal- Gvern jibqa' dak li nżommu stabilita' u sostennibilita' fit-tkabbir ekonomiku u fl-impjiegi.

Dan jitlob li jinħoloq bilanċ bejn il-kontroll fil-finanzi pubbliċi, l-liberaliżżazzjoni u l-immoderniżżar tal-ekonomija, u l-ħtiġijiet infrastrutturali u l-prijoritajiet soċjali.

Fil-bidu ta' dan ir-rendikont l-iżbilanċ strutturali fil-Fond Konsolidat se nkunu niżżilnih minn madwar 12 fil-mija, kif kien fl-1997, għal madwar 2 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku sal-2004.

Dan kollu ma sarx b'kumbinazzjoni: dan ntagħmel b'rieda soda, b'konsistenza, bi pjan strutturat u għaqli, b'kuraġġ li bih ntrebaħ ħafna tfixkil u fuq kollox b'sagrifiċċju kbir minn naħa ta' kullħadd iżda l-aktar dawk li refgħu piż aktar tqil minn ta' ħaddieħor.

Dan kollu qed jidher il-frott tiegħu u se jkompli jidher aktar frott li minnu jgawdi kulħadd.

Mar-riżultati li nksibu hemm marbuta żviluppi u proġetti oħra li magħhom trid issir bidla radikali primarjament ta' kultura u mentalita'.

Għalhekk tajjeb li jingħata hawn taħt tabella li turi tbassir sena b'sena bejn l-1998 u l-2004 u dak li seħħ fil-fatt biex seta' jinżel l-iżbilanċ għal dak li hu llum u għal dak li rrid jkun sa tlett snin oħra mill-illum.

|Comparative Analysis between Fiscal Projections | |made in November 1998 and actual performance as on 31/10/01 | | |1998 |1999 |2000 |2001 |2002* |2003* |2004* | |Ordinary Revenue | | | | | | | | |Projections |497.7 |541.2 |587.7 |633.8 |666.2 |701.0 |749.0 | |Actual |503.4 |552.6 |617.7 |675.4 |735.2 |756.0 |775.9 | |Recurrent | | | | | | | | |Expenditure | | | | | | | | |(inc. interests) | | | | | | | | |Projections |561.5 |584.4 |618.4 |664.4 |698.1 |723.9 |747.8 | |Actual |556.9 |570.1 |604.3 |675.5 |717.4 |723.9 |738.6 | |Recurrent | | | | | | | | |Balance/Deficit | | | | | | | | |Projections |(63.9) |(43.2) |(30.7) |(30.5) |(31.9) |(22.8) |1.2 | |Actual |(53.6) |(17.5) |13.4 |(0.2) |17.8 |32.1 |37.3 | |Capital | | | | | | | | |Expenditure | | | | | | | | |Projections |99.4 |91.4 |90.9 |86.6 |92.6 |78.7 |78.7 | |Actual |96.8 |106.1 |98.6 |82.3 |95.4 |85.6 |84.6 | |Structural Deficit| | | | | | | | |Projections |(163.2)|(134.6)|(121.6)|(117.1)|(124.5)|(101.6)|(77.5) | |Actual |(150.4)|(123.6)|(85.2) |(82.4) |(77.6) |(53.5) |(47.3) | |GDP | | | | | | | | |Projections |1391.0 |1454.5 |1577.7 |1672.3 |1772.7 |1870.2 |1973.0 | |Actual |1362.3 |1455.0 |1560.6 |1638.6 |1720.5 |1815.0 |1914.8 | |Deficit/GDP Ratio | | | | | | | | |Projections |11.7% |9.3% |7.7% |7.0% |7.0% |5.4% |3.9% | |Actual |11.0% |8.5% |5.5% |5.0% |4.5% |2.9% |2.5% | |Public Debt | | | | | | | | |Projections |729.8 |904.8 |945.9 |1007.2 |1085.6 |1162.2 |1203.5 | |Actual |761.6 |837.0 |921.1 |1037.9 |958.5 |941.8 |908.1 | |Public Debt/GDP | | | | | | | | |Ratio | | | | | | | | |Projections |52.5% |62.2% |60.0% |60.2% |61.2% |62.1% |61.0% | |Actual |55.9% |57.5% |59.2% |63.3% |55.7% |51.9% |47.4% | | | | | | | | | | |* Revised | | | | | | | | |Projections | | | | | | | | | | | | | | | | | L-Iffinanzjar tal-Fond Konsolidat

Id-Dħul globali mhux ordinarju hu mistenni li jinżel minn madwar Lm162 miljun din is-sena għal madwar Lm68 miljun fil-2004.

Id-dħul minn barra mistenni jinkludi self ġdid ta' Lm7 miljun din is-sena taħt il-faċilita' eżistenti pprovduta mill-Kunsill tal-Ewropa għall-iffinanzjar ta' parti mill-ispiża marbuta mal-bini tal-Isptar il-ġdid f'Tal-Qroqq.

Barra dan, iżda, mistennija jsiru ħlas lura dirett kull sena marbuta ma' self mis-Sumitomo Bank, filwaqt li l-kontribuzzjonijiet lis-Sinking Fund tad-dejn barrani mistennija jibqgħu fil-livell ta' Lm3 miljuni kull sena.

Din is-sena, is-self lokali fit-tul mistenni jilħaq madwar Lm100 miljun.

Tajjeb wieħed jgħid hawn li ma sar l-ebda self fit-tul is-sena l-oħra.

Minħabba f'hekk, d-defiċit kumulattiv ta' madwar Lm79 miljun li bdejna bih is-sena finanzjarja kurrenti kellu jagħmel tajjeb għalih temporanjament self permezz ta' Treasury Bills.

Sadattant, se jibqgħu jiġu trasferiti lill-Fond Konsolidat il-bilanċi fis-sinking funds għal Stocks tal-Gvern li jiġu konvertiti appena jimmaturaw fil-waqt li jkomplu jsiru kontribuzzjonijiet għas-Sinking Funds ta' stocks eżistenti.

Rigward il-privatiżżazzjoni sa l-aħħar ta' din is-sena mistenni dħul minnha ta' madwar Lm47 miljun flimkien ma' dħul globali ta' madwar Lm225 miljun oħra mifruxa fuq it-tliet snin ta' wara sal-2004.

Dan kollu għandu jwassal mhux biss biex jitħallas d-defiċit fl-istess sena finanzjarja li fiha jseħħ iżda wkoll biex inkunu f'qagħda li nħallsu lura parti mis-self li għamilna lokalment.

Hu previst li sal-2004 inkunu ħallasna lura madwar Lm41 miljun minn dan is-self.

|Finanzjament tal-Fond Konsolidat | |Lm000ċs | | |2000 |2001R |2002P |2003P |2004P | |Dħul Ordinarju Totali | |375,355 |735,160|755,978 |775,911 | |Nefqa Rikurrenti Totali | |675,538 |717,401|723,900 |738,576 | |Bilanċ Kurrenti | |(183) |17,759 |32,078 |37,335 | |Nefqa Kapitali Totali | |82,292 |95,424 |85,580 |84,554 | |Nefqa Totali | |757,830 |812,825|809,480 |823,130 | |Defiċit Strutturali | |(82,475)|(77,665|(53,502)|(47,219)| | | | |) | | | |Dħul Total Straordinarju | |162,042 |87,100 |63,345 |67,968 | |Dħul minn barra (Nett) | |2,339 |(4,284)|(4,284) |(4,261) | |Self ġdid | |6,850 |1,000 |1,000 |1,000 | |Naqqas Ħlas lura ta' self | |(1,028) |(1,300)|(1,300) |(1,300) | |Naqqas Kontribuzzjonijiet | |(3,483) |(3,984)|(3,984) |(3,961) | |għas-Sinking Fund | | | | | | |Dħul Lokali (Nett) | |159,703 |91,384 |67,629 |72,229 | |Self ġdid | |100,000 |0 |0 |0 | |Naqqas Ħlas lura ta' self | |0 |0 |0 |0 | |Naqqas bilanċ fis-Sinking | |21,505 |14,200 |4,200 |8,600 | |Funds ta' stock konvertit | | | | | | |Naqqas Kontribuzzjonijiet | |(8,802) |(7,816)|(6,571) |(6,371) | |għas-Sinking Fund | | | | | | |Privatiżżazzjoni | |47,000 |85,000 |70,000 |70,000 | |Defiċit/Bilanċ Finanzjarju| |(27,283)|8,435 |8,843 |19,749 | |Bilanċ Kumulattiv |(78,796)|771 |10,206 |9,843 |20,749 | |Defiċit / Bilanċ B/F | |(78,796)|771 |0 |0 |

A) ammont net żejjed ta' Lm2.937 miljuni mis-sena 2001 B) inkluż ammont żejjed ta' Lm2.937 miljuni mis-sena 2001

Id-Dejn Pubbliku

Matul dawn l-aħħar snin, d-defiċit ta' kull sena fil-budgets ta' amministrazzjonijiet suċċessivi, komplew jikkontribwixxu għat-tkabbir fil- bilanċ tad-Dejn Pubblikju.

Kull meta jseħħ żbilanċ fil-finanzi tal- Gvern, l-iffinanzjar tiegħu jwassal għal żieda ġdida fid-dejn.

Dan, naturalment, iġib miegħu żieda fil-ħlas ta' imgħaxijiet ġodda li allura tirrifletti ruħha f'ċirku vizzjuż ta' dejn u defiċit.

Hu għalhekk, li l- Gvern qed ifittex li l-qagħda finanzjarja tkun waħda sostennibbli fit-tul billi jrażżan l-iżbilanċ u allura jnaqqas ir-rata tat-tkabbir tad-dejn pubbliku għal waħda anqas mgħaġġla minn dik tat-tkabbir ekonomiku.

Għal dan il-għan hu previst li l-bilanċ tad-Dejn Pubbliku bħala persentaġġ tal- Prodott Gross Domestiku qabel ma taqta' assi tal-Gvern jinżel minn madwar 59 fil-mija fl-2000 għal madwar 48 fil-mija fl-2004 hekk kif jinżel l- livell tad-defiċit strutturali.

|Dejn Pubbliku | |Lm 000's | | |2000A |2001R |2002 |2003 |2004 | |Bills Tat-Teżor |169,009 |182,718 |119,718 |106,426 |101,619 | | | |(A) | | | | |Stocks tal-Gvern |712,729 |812,729 |800,229 |800,229 |774,378 | |Self Barrani |39,353 |42,453 |38,553 |35,103 |32,103 | |Dejn Pubbliku Gross|921,091 |1,037,900|958,500 |941,800 |908,100 | |GDP nominali |1560.6 |1638.6 |1720.5 |1815.0 |1914.8 | |Percentagg |59.2% |63.3% |55.7% |51.9% |47.4% | |tad-Dejn/GDP | | | | | |

(A) fit-30 ta' Ottubru 2001

|Dejn Garantit mill-Gvern | |(Lm000's) | | |1996A |1997A |1998A |1999A |2000A |2001B | | | | | | | | | |Garanziji |364,508|397,923|410,291|408,617|405,386|362,473| |Letters of |67,724 |37,161 |32,336 |31,987 |32,005 |30,273 | |Comfort | | | | | | | |Letters of |61,282 |55,857 |49,142 |42,507 |32,287 |28,687 | |Undertaking | | | | | | | |TOTAL |493,514|490,941|491,769|483,111|469,678|421,433|

(A) Bilanċ fil-31 ta' Diċembru (B) Bilanċ fil-30 ta' Settembru.

STATEMENT D

DHUL 2001 : ESTIMU RIVEDUT IMQABBEL MA' L-ESTIMU APPROVAT

|SORS |ESTIMU |ESTIMU |BIDLA |BIDLA |RIMARKI | | |APPROVAT |RIVEDUT |+ |- | | | |Lm |Lm |Lm |Lm | | | | | | | | | |DĦUL | | | | | | |MIT-TAXXI | | | | | | |Diretti - |163,200,000|167,400,00|4,200,000| |Dħul aktar milli | |Taxxa | |0 | | |kien previst | |tad-Dħul | | | | |mill-FSS u | | | | | | |mit-taxxa | | | | | | |provviżorja. | | |182,100,000|178,500,00| |3,600,000|L-estimu | |Sigurta' | |0 | | |originali ma | |Soċjali | | | | |ntlaħaqx; terz | | | | | | |mill-ammont | | | | | | |jirrapprezenta | | | | | | |kontribuzzjoni | | | | | | |mill-iStat. | | | | | | | | |Indiretti - |62,100,000 |62,450,000|350,000 | |Żieda fid-dħul | |Dwana u Sisa | | | | |aktar milli kien | | | | | | |previst mid-dazju| | | | | | |tas-sisa fuq | | | | | | |is-sigaretti. | | |76,279,000 |76,430,000|151,000 | | | |Liċenzji, | | | | | | |Taxxi u Multi| | | | | | | |116,000,000|116,000,00| | | | |Taxxa fuq | |0 | | | | |il-Konsum | | | | | | | | | | | | | |TOTAL TA' | | | | | | |DĦUL |599,679,000|600,780,00|4,701,000|3,600,000| | |MIT-TAXXI | |0 | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Drittijiet |4,832,000 |7,813,000 |2,981,000| |Żieda mid-dħul | |ta' Uffiċċju | | | | |mid-drittijiet | | | | | | |tal-Qorti u | | | | | | |mill-iskema ta' | | | | | | |reġistrazzjoni | | | | | | |ta' investiment | | | | | | |barrani. | |Ħlas lura |6,998,000 |7,159,000 |61,000 | | | |lid-Dipartime| | | | | | |nti | | | | | | |Korporazzjoni|3,233.000 |3,233,000 | | | | |jiet Pubbliċi| | | | | | |Bank Ċentrali|27,000,000 |26,000,000| |1,000,000|Il-profitti | |ta' Malta | | | | |tas-sena 2000 li | | | | | | |gew mgħoddija | | | | | | |lill-Gvern. | STATEMENT D

|SORS |ESTIMU |ESTIMU |BIDLA |BIDLA |RIMARKI | | |APPROVAT |RIVEDUT |+ |- | | | |Lm |Lm | |Lm | | | | | |Lm | | | | | | | | | | |Kera |8,244,000 |9,644,000 |1,400,000| |Żieda fuq | | | | | | |l-estimu | | | | | | |oriġinali minn | | | | | | |kera ta' | | | | | | |postijiet | | | | | | |residenzjali u | | | | | | |kummercjali u | | | | | | |minn kera ta' | | | | | | |fabbriki, din ta'| | | | | | |l-aħħar l-aktar | | | | | | |minħabba | | | | | | |eżercizzju ta' | | | | | | |offsetting. | | | | | | | | |Profitti |3,770,000 |3,842,000 |72,000 | | | |minn | | | | | | |Investimenti| | | | | | | | | | | | | |Ħlas lura u |416,000 |1,415,000 |999,000 | |Ħlas lura ta' | |interessi | | | | |self mill-Gvern | |fuq self | | | | |li ma kienx | |mogħti | | | | |previst fil-bidu | |mill-Gvern | | | | |tas-sena. | |Għotjiet |4,890,000 |1,332,000 | |3,558,000|Il-programm ta' | |Barranin | | | | |qabel id-dħul | | | | | | |fl-UE għas-snin | | | | | | |2000/2001 se jigi| | | | | | |ffinalizzat u | | | | | | |implimentat | | | | | | |fl-2002. | |Dħul |4,594,000 |6,487,000 |1,893,000| |Żieda fid-dħul | |Mixxellanju | | | | |minn dħul | | | | | | |mixxelanju. | |Lotteriji |7,650,000 |7,650,000 | | | | | | | | | | | |DĦUL TOTALI | | | | | | |MINN DĦUL |71,627,000 |74,575,000|7,506,000|4,558,000| | |IEHOR | | | | | | | | | | | | | |TOTALI TA' | | | | | | |DĦUL |671,306,000|675,355,00|12,207,00|8,158,000| | |RIKORRENTI | |0 |0 | | | | | | | | | | STATEMENT D

|SORS |ESTIMU |ESTIMU |BIDLA |BIDLA |RIMARKI | | |APPROVAT |RIVEDUT |+ |- | | | |Lm |Lm | |Lm | | | | | |Lm | | | | | | | | | | |DĦUL MHUX | | | | | | |ORDINARJU | | | | | | |Dħul minn |40,000,000 |47,000,000|7,000,000| |Il-programm ta' | |bejgħ ta' | | | | |privatizzazzjoni | |isħma | | | | |tal-Gvern | | | | | | |ghall-2001. | |Sinking | | | | | | |Funds ta' |15,600,000 |21,505,000|5,905,000| | | |self lokali| | | | | | |kkonvertit | | | | | | | | | | | | | |Self Lokali|100,000,000|100,000,00| | | | | | |0 | | | | | | | | | | | |Self |2,700,000 |6,850,000 |4,150.000| |Finanzjament | |Barrani | | | | |tal-progett ta' | | | | | | |l-Isptar il-gdid | | | | | | |li issa laħaq | | | | | | |stadju avvanzat. | | | | | | | | | | | | | | | |DĦUL TOTALI| | | | | | |MINN DĦUL |158,300,000|175,355,00|17,055,00| | | |MHUX | |0 |0 | | | |ORDINARJU | | | | | | | | | | | | | |DĦUL |829,606,000|850,710,00|29,262,00|8,158,000| | |GLOBALI | |0 |0 | | |

|STATEMENT E | |NEFQA RIKORRENTI 2001: ESTIMU RIVEDUT IMQABBEL MA' L-ESTIMU APPROVAT | |VOT |ESTIMU |ESTIMU |BIDLA |RIMARKI | | |APPROVAT |RIVEDUT |+ |- | | | |Lm |Lm |Lm |Lm | | |Uffiċċju |618,000 |669,000 |51,000 |- |Nefqa akbar | |tal-President| | | | |fil-kategorija ta' | | | | | | |l-Operati u | | | | | | |Manutenzjoni ta' | | | | | | |dan l-Uffiċċju. | |Kamra |964,000 |996,000 |32,000 |- | | |tad-Deputati | | | | | | |Uffiċċju |166,000 |166,000 |- |- | | |tal-Ombudsman| | | | | | |Uffiċċju |700,000 |500,000 |- |200,000 |Nefqa anqas fuq | |Nazzjonali | | | | |spejjeż ta' | |tal-Verifika | | | | |l-operat | | | | | | |tad-Dipartiment. | |Uffiċċju |5,040,000 |4,671,000 |- |369,000 |Nefqa anqas minn | |tal-Prim | | | | |dik prevista (a) | |Ministru | | | | |fil-kategorija | | | | | | |tal-Pagi u Salarji | | | | | | |u (b) | | | | | | |fil-kategorija | | | | | | |tal-kontribuzzjonij| | | | | | |iet lill-Entitajiet| | | | | | |Pubbliċi, | | | | | | |primarjament, | | | | | | |fiċ-C.I.M.U. | |Kummissjoni |149,000 |147,000 |- |2,000 | | |Dwar | | | | | | |is-Servizz | | | | | | |Pubbliku | | | | | | |Forzi Armati |12,261,000 |12,040,000|- |221,000 |Nefqa anqas minn | |ta' Malta | | | | |dik prevista | | | | | | |fil-kategorija | | | | | | |tal-Pagi u Salarji.| |Informazzjoni|1,270,000 |1,251,000 |- |19,000 | | |Uffiċċju |813,000 |1,061,000 |248,000 |- |Żieda fin-nefqa | |Elettorali | | | | |tal-Kummissjoni | | | | | | |Elettorali u | | | | | | |Programm ġdid | | | | | | |b'konnessjjoni | | | | | | |mat-tiġdid | | | | | | |tal-karta ta' | | | | | | |l-identita'. | |Ministeru |6,991,000 |6,322,000 |- |669,000 |Nefqa anqas minn | |għall-Politik| | | | |dik prevista | |a Soċjali | | | | |primarjament | | | | | | |fil-kategorija | | | | | | |tal-Programmi u | | | | | | |Inizjattivi, | | | | | | |partikolarment | | | | | | |fil-Programm | | | | | | |Nazzjonali | | | | | | |għall-Adozzjoni | | | | | | |tal-Acquis. | |Sigurta' |62,907,000 |61,790,000|- |1,117,00|Nefqa anqas minn | |Soċjali | | | |0 |dik prevista | | | | | | |għall-Kontribuzzjon| | | | | | |i ta' l-Istat | | | | | | |tas-Sigurta' | | | | | | |Soċjali. |

|STATEMENT E | |NEFQA RIKORRENTI 2001: ESTIMU RIVEDUT IMQABBEL MA' L-ESTIMU APPROVAT | |VOT |ESTIMU |ESTIMU |BIDLA |RIMARKI | | |APPROVAT |RIVEDUT |+ |- | | | |Lm |Lm |Lm |Lm | | |Benefiċċji |190,700,000|183,500,00|- |7,200,00|L-ispiża globali | |ta-Sigurta' | |0 | |0 |fil-benefiċċji | |Soċjali | | | | |soċjali anqas minn | | | | | | |dik prevista | | | | | | |oriġinarjament. | |Dipartiment |641,000 |610,000 |- |31,000 | | |ta' | | | | | | |l-Assistenza | | | | | | |Soċjali u | | | | | | |tal-Familja | | | | | | |Kura ta' |11,934,000 |11,947,000|13,000 |- | | |l-Anzjani | | | | | | |Djar |496,000 |687,000 |191,000 |- |Programm ġdid għal | | | | | | |refusjoni ta' parti| | | | | | |mill-ispejjeż | | | | | | |b'konessjoni ma' | | | | | | |xiri ta' propjeta' | | | | | | |għall-ewwel darba. | |Dipartiment |665,000 |660,000 |- |5,000 | | |tar-Relazzjon| | | | | | |ijiet | | | | | | |Industrijali | | | | | | |u ta' | | | | | | |l-Impjiegi | | | | | | |Ministeru ta'|29,099,000 |31,711,000|2,612,00|- |Nefqa akbar minn | |l-Edukazzjoni| | |0 | |dik prevista (a) | | | | | | |fil-kategorija | | | | | | |tal-kontribuzzjonij| | | | | | |iet lill-Entitajiet| | | | | | |Pubbliċi, | | | | | | |primarjament, | | | | | | |f'l-Universita' u | | | | | | |l-Junior College u | | | | | | |(b) fil-programm | | | | | | |Students | | | | | | |Maintenance Grants.| |Edukazzjoni |48,228,000 |47,238,000|- |990,000 |Nefqa anqas minn | | | | | | |dik prevista | | | | | | |fil-kategorija | | | | | | |tal-Pagi u Salarji.| |Libreriji u |638,000 |652,000 |14,000 |- | | |Arkivji | | | | | | |Mużewijiet |1,170,000 |1,260,000 |90,000 |- |Nefqa akbar minn | | | | | | |dik prevista | | | | | | |fil-kategorija | | | | | | |tal-Pagi u Salarji.| |Żgħażagh u |1,058,000 |1,008,000 |- |50,000 |Nefqa anqas minn | |Sport | | | | |dik prevista | | | | | | |fil-kategorija | | | | | | |tal-Pagi u Salarji.| |STATEMENT E | |NEFQA RIKORRENTI 2001: ESTIMU RIVEDUT IMQABBEL MA' L-ESTIMU APPROVAT | |VOT |ESTIMU |ESTIMU |BIDLA |RIMARKI | | |APPROVAT |RIVEDUT |+ |- | | | |Lm |Lm |Lm |Lm | | |Kultura u |1,293,000 |1,392,000|99,000 |- |Nefqa akbar minn | |Arti | | | | |dik prevista | | | | | | |fil-kategorija | | | | | | |tal-kontribuzzjoni| | | | | | |jiet | | | | | | |lill-Entitajiet | | | | | | |Pubbliċi, l-aktar | | | | | | |liċ-Ċentru ta' | | | | | | |l-Arti. | |Ministeru |1,643,000 |2,164,000|521,000 |- |Programm ġdid għal| |tal-Finanzi | | | | |refużjoni ta' | | | | | | |parti | | | | | | |mill-ispejjeż | | | | | | |b'konnessjoni ma' | | | | | | |tiġijiet, funerali| | | | | | |u ordinazzjoni | | | | | | |saċerdotali. | |Teżor |1,156,000 |1,145,000|- |11,000 | | |Pensjonijiet |22,805,000|25,620,00|2,815,00|- |In-numru ta' | | | |0 |0 | |ħaddiema li jaħdmu| | | | | | |mal-Gvern li | | | | | | |rtiraw matul din | | | | | | |is-sena kien akbar| | | | | | |milli | | | | | | |oriġinarjament | | | | | | |maħsub. | |Taxxi Interni|6,375,000 |6,091,000|- |284,000 |Nefqa anqas minn | | | | | | |dik prevista | | | | | | |fil-kategorija | | | | | | |tal-Pagi u | | | | | | |Salarji. | |Dwana |6,150,000 |5,325,000|- |825,000 |Nefqa anqas minn | | | | | | |dik prevista (a) | | | | | | |fil-kategorija | | | | | | |tal-Pagi u Salarji| | | | | | |u (b) fil-Programm| | | | | | |Nazzjonali | | | | | | |għall-Adozzjoni | | | | | | |tal-Acquis. | |V.A.T. |5,015,000 |2,773,000|- |2,242,00|Nefqa anqas minn | | | | | |0 |dik prevista | | | | | | |minħabba (a) li | | | | | | |l-Fond Konsolidat | | | | | | |ma ġiex affetwat | | | | | | |mir-refużjonijiet | | | | | | |tal-VAT, (b) | | | | | | |minħabba spiża | | | | | | |anqas fil-Programm| | | | | | |Nazzjonali | | | | | | |għall-Adozzjoni | | | | | | |tal-Acquis, u (ċ) | | | | | | |mit-Tax Compliance| | | | | | |Unit. | |Kuntratti |362,000 |356,000 |- |6,000 | | |Ministeru |20,920,000|22,490,00|1,570,00|- |Nefqa akbar (a) | |għall-Ambjent| |0 |0 | |minħabba illi | | | | | | |l-pagamenti | | | | | | |attwali | | | | | | |tal-kategorija | | | | | | |tal-Pagi u Salarji| | | | | | |jeċċedu l-provista| | | | | | |oriġinali u (b) | | | | | | |minħabba dewmien | | | | | | |fit-twettiq ta' | | | | | | |proġetti ta' | | | | | | |Private Public | | | | | | |Partnership. |

|STATEMENT E | |NEFQA RIKORRENTI 2001: ESTIMU RIVEDUT IMQABBEL MA' L-ESTIMU APPROVAT | |VOT |ESTIMU |ESTIMU |BIDLA |RIMARKI | | |APPROVAT |RIVEDUT |+ |- | | | |Lm |Lm |Lm |Lm | | |Ambjent |1,991,000 |1,797,000|- |194,000|Nefqa anqas minn | | | | | | |dik prevista (a) | | | | | | |fil-kategorija | | | | | | |tal-Pagi u Salarji | | | | | | |u (b) fil-Programm | | | | | | |Nazzjonali | | | | | | |għall-Adozzjoni | | | | | | |tal-Acquis. | |Ministeru |2,783,000 |2.635.000|- |148,000|Nefqa anqas minn | |tat-Turiżmu | | | | |dik prevista | | | | | | |fil-Kategorija ta' | | | | | | |l-Operati u | | | | | | |Manutenzjoni. | |Ministeru |2,881,000 |2,940,000|59,000 |- |Nefqa akbar milli | |tat-Trasport| | | | |previst | |u | | | | |lill-Assoċjazzjoni | |Komunikazzjo| | | | |tat-Trasport | |ni | | | | |Pubbliku. | |Avjazzjoni |762,000 |700,000 |- |62,000 |Nefqa anqas | |Ċivili | | | | |primarjament | | | | | | |fil-kategorija | | | | | | |tal-Pagi u Salarji.| |Toroq |744,000 |621,000 |- |123,000|Nefqa anqas minn | | | | | | |dik prevista billi | | | | | | |dam ma ngħata | | | | | | |l-kuntratt | | | | | | |tat-Tindif u | | | | | | |Manutenzjoni | | | | | | |tat-Toroq. | |Liċenzji u |845,000 |707,000 |- |138,000|Nefqa anqas minn | |Testijiet | | | | |dik prevista (a) | | | | | | |fil-kategorija | | | | | | |tal-Pagi u Salarji | | | | | | |u (b) fil-Programm | | | | | | |Nazzjonali | | | | | | |għall-Adozzjoni | | | | | | |tal-Acquis. | |Ministeru |11,955,000|28,143,00|16,188,00|- |Parti min-Nefqa | |għas-Servizz| |0 |0 | |Kapitali ġiet | |i Ekonomiċi | | | | |trasferita għal fuq| | | | | | |dan il-Vot | | | | | | |Rikorrenti | | | | | | |tal-Ministeru | | | | | | |għas-Servizzi | | | | | | |Ekonomiċi. | |Politika |744,000 |918,000 |174,000 |- |Nefqa akbar minn | |Ekonomika | | | | |dik prevista | | | | | | |fil-Programm | | | | | | |Nazzjonali | | | | | | |għall-Adozzjoni | | | | | | |tal-Acquis. | |Kummerċ |1,181,000 |2,407,000|1,226,000|- |Peress li ġiet | | | | | | |reġistrata żieda | | | | | | |fil-prezzijiet | | | | | | |tal-qmugħ fuq | | | | | | |is-swieq | | | | | | |internazzjonali, | | | | | | |kien hemm bżonn ta'| | | | | | |aktar sussidju | | | | | | |min-naħa tal-Gvern | | | | | | |fuq l-importazzjoni| | | | | | |tal-qmugħ. | |STATEMENT E | |NEFQA RIKORRENTI 2001: ESTIMU RIVEDUT IMQABBEL MA' L-ESTIMU APPROVAT | |VOT |ESTIMU |ESTIMU |BIDLA |RIMARKI | | |APPROVAT |RIVEDUT |+ |- | | | |Lm |Lm |Lm |Lm | | |Statistika |1,307,000 |1,169,000|- |138,00|Nefqa anqas minn | | | | | |0 |dik prevista | | | | | | |fil-Programm | | | | | | |Nazzjonali | | | | | | |għall-Adozzjoni | | | | | | |tal-Acquis. | |Kompetizzjoni |448,000 |448,000 |- |- | | |tal-Konsumatur | | | | | | |Ministeru ta' |3,255,000 |3,068,000|- |187,00|Nefqa anqas minn | |l-Intern | | | |0 |dik prevista | | | | | | |primarjament (a) | | | | | | |fil-Programm | | | | | | |Nazzjonali | | | | | | |għall-Adozzjoni | | | | | | |tal-Acquis u (b) | | | | | | |fl-Awtorita' ta' | | | | | | |l-Ippjanar. | |Pulizija |15,307,000|14,901,00|- |406,00|Nefqa anqas minn | | | |0 | |0 |dik prevista | | | | | | |primarjament | | | | | | |fil-kategorija ta' | | | | | | |Pagi u Salarji. | |Servizzi |2,296,000 |2,411,000|115,00|- |Nefqa akbar minn | |Korrettivi | | |0 | |dik prevista | | | | | | |fl-Allowances, | | | | | | |inklużi ħlas ta' | | | | | | |arretrati u rekruti| | | | | | |ġodda. | |Protezzjoni |1,360,000 |1,327,000|- |33,000| | |Ċivili | | | | | | |Taqsima |929,000 |891,000 |- |38,000| | |Proprjeta' | | | | | | |tal-Gvern | | | | | | |Uffiċċju Konġunt|2,942,000 |2,909,000|- |33,000| | |Reġistrazzjoni |849,000 |779,000 |- |70,000|Nefqa anqas minn | | | | | | |dik prevista | | | | | | |fil-kategorija ta' | | | | | | |Pagi u Salarji. | |Ministeru |7,934,000 |7,646,000|- |288,00|Nefqa anqas minn | |tal-Biedja u | | | |0 |dik prevista | |Sajd | | | | |primarjament (a) | | | | | | |fil-Programm | | | | | | |Nazzjonali | | | | | | |għall-Adozzjoni | | | | | | |tal-Acquis u (b) | | | | | | |fil-kategorija | | | | | | |Operati u | | | | | | |Manutenzjoni. | |Ministeru għal |18,891,000|19,368,00|477,00|- |Nefqa akbar kemm | |Għawdex | |0 |0 | |minħabba dewmein | | | | | | |fit-twettiq ta' | | | | | | |Proġetti ta' | | | | | | |Private Public | | | | | | |Partnership, kif | | | | | | |ukoll biex | | | | | | |jitħallsu kontijiet| | | | | | |pendenti ta' dawl u| | | | | | |ilma. |

|STATEMENT E | |NEFQA RIKORRENTI 2001: ESTIMU RIVEDUT IMQABBEL MA' L-ESTIMU APPROVAT | |VOT |ESTIMU |ESTIMU |BIDLA |RIMARKI | | |APPROVAT |RIVEDUT |+ |- | | | |Lm |Lm |Lm |Lm | | |Ministeru |59,006,000|62,101,000|3,095,000|- |Nefqa akbar minn| |tas-Saħħa | | | | |dik prevista | | | | | | |primarjament | | | | | | |minħabba (a) | | | | | | |pagamenti għal | | | | | | |xiri ta' | | | | | | |mediċini u | | | | | | |prodotti | | | | | | |anċillari, (b) | | | | | | |servizi | | | | | | |kuntrattwali, | | | | | | |(ċ) | | | | | | |fil-kategorija | | | | | | |ta' Pagi u | | | | | | |Salarji, u (d) | | | | | | |il-ftehim | | | | | | |kollettiv | | | | | | |fl-Isptar Zammit| | | | | | |Clapp. | |Ministeru |1,601,000 |1,254,000 |- |347,000 |Nefqa anqas | |tal-Ġustizzj| | | | |fil-kategorija | |a u Gvern | | | | |Operati u | |Lokali | | | | |Manutenzjoni. | |Kunsilli |10,599,000|10,569,000|- |30,000 | | |Lokali | | | | | | |Servizz |3,003,000 |3,375,000 |372,000 |- |Nefqa akbar (a) | |Ġudizzjarju | | | | |fil-kategorija | | | | | | |tal-Pagi u | | | | | | |Salarji u (b) | | | | | | |fit-Trasport | | | | | | |taħt | | | | | | |il-kategorija | | | | | | |Operati u | | | | | | |Manutenzjoni. | |Ministeru |8,136,000 |7,592,000 |- |544,000 |Nefqa anqas minn| |għall-Affari| | | | |dik prevista | |jiet | | | | |fil-kategorija | |Barranin | | | | |tal-Pagi u | | | | | | |Salarji. | |NEFQA |603,976,00|616,918,00|29,962,00|17,020,00| | |RIKORRENTI |0 |0 |0 |0 | | |TOTALI | | | | | | |Ħlasijiet |67,835,000|71,933,000|4,098,000|- |Nefqa akbar minn| |fuq Self | | | | |dik prevista | | | | | | |minħabba l-ħruġ | | | | | | |ta' aktar | | | | | | |Treasury Bills | | | | | | |minn dak maħsub | | | | | | |oriġinarjament u| | | | | | |sitt xhur imgħax| | | | | | |fuq self ġdid | | | | | | |maħruġ fl-ewwel | | | | | | |nofs tas-sena. | |NEFQA |671.811,00|688.851.00|34,060,00|17,020,00| | |RIKORRENTI |0 |0 |0 |0 | | |TOTALI U | | | | | | |HLASIJIET | | | | | | |TOTALI | | | | | |

|STATEMENT F | |NEFQA KAPITALI 2001: ESTIMU RIVEDUT IMQABBEL MA' L-ESTIMU APPROVAT | |VOT |ESTIMU |ESTIMU |BIDLA |RIMARKI | | |APPROVAT |RIVEDUT |+ |- | | | |Lm |Lm |Lm |Lm | | | | | | | | | |Uffiċċju |1,282,000 |1,332,000|50,000 |- |L-infiq se jkun | |tal-Prim | | | | |akbar minħabba | |Ministru | | | | |l-eżerċizzju ta' | | | | | | |tiġdid tal-Karti | | | | | | |ta' l-Identita'. | |Ministeru |3,848,000 |3,550,000|- |298,000 |Nefqa iżgħar fuq | |għall-Politik| | | | |diversi proġetti, | |a Soċjali | | | | |primarjament fuq | | | | | | |l-informatika. | |Ministeru ta'|7,820,000 |7,461,000|- |359,000 |Filwaqt li l-infiq| |l-Edukazzjoni| | | | |fuq il-Kulleġġ | | | | | | |Malti ta' l-Arti, | | | | | | |Xjenza u | | | | | | |Teknoloġija, | | | | | | |l-Informatika | | | | | | |fl-iskejjel | | | | | | |tal-Gvern u | | | | | | |tiswijiet u | | | | | | |manutenzjoni | | | | | | |fl-iskejjel se | | | | | | |jkun akbar, | | | | | | |l-infiq taħt dan | | | | | | |il-vot se jkun | | | | | | |anqas, l-aktar | | | | | | |minħabba li xi | | | | | | |xogħol fuq bini u | | | | | | |estensjoni ta' | | | | | | |skejjel mhux se | | | | | | |jitwettaq fil-ħin.| |Ministeru |1,870,000 |1,610,000|- |260,000 |Anqas infiq fuq | |tal-Finanzi | | | | |proġetti kapitali | | | | | | |tat-Teżor, | | | | | | |tad-Dipartiment | | | | | | |tat-Taxxi Interni | | | | | | |u tad-Dwana, kif | | | | | | |ukoll fuq | | | | | | |l-informatika. | |Ministeru |7,547,000 |7,263,000|- |284,000 |Flus ivvotati għal| |għall-Ambjent| | | | |Bieb il-Belt u | | | | | | |l-Engineered | | | | | | |Landfill mhux se | | | | | | |jintużaw fuq dawn | | | | | | |il-proġetti. | |Ministeru |8,928,000 |8,923,000|- |5,000 | | |tat-Turiżmu | | | | | | |Ministeru |7,660,000 |6,205,000|- |1,455,00|Infiq anqas | |tat-Trasport | | | |0 |minħabba li sa | |u | | | | |l-aħħar tas-sena | |Komunikazzjon| | | | |mhux se jinxtraw | |i | | | | |l-karozzi | | | | | | |tal-linja l-ġodda | | | | | | |u mhumiex konklużi| | | | | | |l-kontijiet | | | | | | |pendenti kollha | | | | | | |fuq il-proġett | | | | | | |Tal-Qroqq | | | | | | |Junction. |

|STATEMENT F | |NEFQA KAPITALI 2001: ESTIMU RIVEDUT IMQABBEL MA' L-ESTIMU APPROVAT | |VOT |ESTIMU |ESTIMU |BIDLA |RIMARKI | | |APPROVAT |RIVEDUT |+ |- | | | |Lm |Lm |Lm |Lm | | | | | | | | | |Ministeru |29,556,000|19,594,00|- |9,962,00|Parti min-Nefqa | |għas-Servizzi| |0 | |0 |Kapitali ġiet | |Ekonomiċi | | | | |trasferita | | | | | | |għall-Vot | | | | | | |Rikorrenti | | | | | | |tal-Ministeru | | | | | | |għas-Servizzi | | | | | | |Ekonomiċi. | |Ministeru ta'|3,388,000 |5,483,000|2,095,00|- |L-infiq se jkun | |l-Intern | | |0 | |aktar minħabba | | | | | | |ħlasijiet fuq | | | | | | |kuntratti | | | | | | |għall-artijiet li | | | | | | |ġew akkwistati | | | | | | |mill-Gvern. | |Ministeru |2,096,000 |1,101,000|- |995,000 |Kien hemm anqas | |tal-Biedja u | | | | |infiq minn dak | |Sajd | | | | |stmat | | | | | | |oriġinarjament | | | | | | |taħt il-Programm | | | | | | |Nazzjonali | | | | | | |għall-Adozzjoni | | | | | | |tal-Acquis. | |Ministeru |1,792,000 |1,792,000|- |- | | |għal Għawdex | | | | | | |Ministeru |18,331,000|16,986,00|- |1,345,00|Tnaqqis marbut | |tas-Saħħa | |0 | |0 |primarjament | | | | | | |man-nefqa fuq | | | | | | |il-proġett ta' | | | | | | |l-Isptar il-Ġdid. | |Ministeru |1,119,000 |780,000 |- |339,000 |L-infiq taħt dan | |tal-Ġustizzja| | | | |il-vot se jkun | |u Gvern | | | | |anqas l-aktar | |Lokali | | | | |minħabba li għadu | | | | | | |ma bediex | | | | | | |ix-xogħol fuq | | | | | | |il-bini | | | | | | |għall-Ministeru u | | | | | | |l-Uffiċċju ta' | | | | | | |l-Avukat Ġenerali,| | | | | | |u l-bini ta' | | | | | | |uffiċini (Awli) | | | | | | |għall-Imħallfin u | | | | | | |Maġistrati. | |Ministeru |487,000 |212,000 |- |275,000 |Nefqa iżgħar fuq | |għall-Affarij| | | | |ix-xogħol | |iet Barranin | | | | |programmat | | | | | | |oriġinarjament ta'| | | | | | |dan il-Ministeru. | |NEFQA |95,724,000|82,292,00|2,145,00|15,577,0| | |KAPITALI | |0 |0 |00 | | |TOTALI | | | | | | | | |Nefqa | |13,432,0| | | | |Inqas | |00 | |

[pic] [pic]

Pagi Operativi Socjali Sussidji Interessi Kapitali

[pic]

[pic]

[pic]