MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 673 It-Tlieta, 18 ta' Diċembru, 2001 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 673

It-Tlieta, 18 ta' Diċembru, 2001

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.03 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tlieta, 18 ta' Diċembru, 2001

WERREJ

MINUTI 473

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI 473

TQEGĦID TA' KARTI 478

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT KONTRA MONEY LAUNDERING (KUMITAT) 478

PREVENTION OF MONEY LAUNDERING (AMENDMENT) BILL (COMMITTEE STAGE) 478

AĠĠORNAMENT 505

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 672 li saret fit-18 ta' Diċembru, 2001 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI

CAPITAL IMPREST EQUIPMENT

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru għal Għawdex: Tista' l-Ministru tagħti l-vot tal-capital imprest equipment għas-sena skolastika 2000-2001 għal kull skola governattiva primarja, sekondarja, trade school, junior lyceum u post-sekondarju?

ONOR.

JOHN DALLI (Ministru tal-Finanzi) (f'isem il-Ministru għal Għawdex): L-informazzjoni għadha qed tinġabar u r-risposta tingħata f'xi seduta oħra.

E-MAIL

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa estiż is- servizz ta' l-e-mail fost l-għalliema, fost il-kapijiet u fost l-istudenti fl-iskejjel statali?

ONOR.

JOHN DALLI (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni): Informat li f'dawk l-iskejjel li għandhom aċċess għall-internet, kull student u għalliem se jkollu l-possibilta` ta' e-mail account.

Kull skola għandha l- e-mail address tagħha li jista' jiġi utilizzat mill-amministrazzjoni ta' l- iskola.

SKEJJEL - ASSENTEIŻMU

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jwieġeb mistoqsija parlamentari numru 30290?

ONOR.

JOHN DALLI (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni): Peress li t- tagħrif mitlub għadu qed jinġabar mill-iskejjel, tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

MFSC

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Ministru jgħid jekk ittieħdux passi mill- MFSC dwar dawk li kellhom polza ta' assigurazzjoni mal-kumpannija Micallef?

Jista' jgħid x'inhu l-ammont ta' flus li ħallsu dawn il-policy holders?

Hemm xi ħsieb li l-policy holders jirkupraw il-flus li tilfu?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellanbt li ċ-Ċentru għas- Servizzi Finanzjarji ta' Malta kien ħareg tliet avviżi li jġibu d-data ta' l-20 ta' Ġunju, 2001, l-4 ta' Lulju, 2001 u l-11 ta' Awissu, 2001.

B'dawn l-avviżi, id-detenturi ta' polza ta' Independent Insurance Company Limited, li kienu rappreżentati f'Malta mill-aġent ta' l-assigurazzjoni Micallef Insurance Agency Ltd. ġew avzati illi:

a) Il-High Court of Justice ta' l-Ingiliterra ħatret il- PricewaterhouseCoopers ta' Plumtree Court, London EC4A 4HT bħala stralċjarji proviżorji ta' Independent;

b) Li l-assi li Independent għandha hawn Malta eventwalment jiġu wżati biss biex jitħallsu l-obbligi marbuta mal-kummerċ ta' l-assigurazzjoni li Independent mexxiet f'Malta fosthom ir-return premiums u claims.

F'kaz li l-assi tal-kumpannija ma jkunux biżżejjed biex jitħallsu l-obbligi kollha tad-detenturi ta' polza u kredituri oħrajn, isiru ħlasijiet fuq bażi pro- rata.

ċ) Li l-ebda ħlas ma jista' jsir sakemm l-obbligi kollha li Independent għandha f'Malta jkunu magħrufa.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Leo Brincat, domanda supplimentari.

ONOR.

LEO BRINCAT: B'riferenza għat-tweġiba li ta l-Ministru, b'mod partikolari għal items (b) u (c), jista' jagħti indikazzjoni jekk hemmx data tentattiva jew indikattiva meta jistgħu jsiru magħrufa l-obbligi kollha li l-Independent għandha f'Malta billi issa għaddew xi sitt xhur minn mindu faqqa' l-każ pubblikament għall-ewwel darba?

Hemm xi indikazzjonijiet li l-assi tal-kumpannija m'humiex se jkunu biżżejjed biex iħallsu l-obbligi kollha tad-detenturi tal-polza u ta' kredituri oħrajn?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Naturalment billi aħna qegħdin nistennew li jkun hemm id-dikjarazzjoni ta' l-obbligi kollha u dawk li għandhom dawn id-debiti favur din il-kumpannija jiddikjarawhom, m'għandniex dati fissi ta' meta dan se jsir pero` finalment tiġi ffissata data biex wieħed ikun jista' jaqta' linja.

Sakemm ma nkunux nafu x'inhuma l-obbligi kollha, ma jistax wieħed jagħmel statement fuq jekk l-assi li hemm humiex biżżejjed biex jonoraw dawn l-obbligi li għadna ma nafux kemm huma.

ETC

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi d-definizzjoni tal-Korporazzjoni ta' Impjiegi u Taħriġ meta tiddeskrivi l-livell ta' dawk li jfittxu x-xogħol bħala working knowledge operator, competent jew skilled operator u "O" level jew City & Guilds?

Kif tistabbilixxi l-livell ta' kompetenza fid-definizzjoni tagħha l-ETC?

ONOR.

LAWRENCE GONZI (Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali): Id-definizzjonijiet li tuża l-korporazzjoni meta tiddeskrivi l- livell ta' dawk li jfittxu x-xogħol huma kif ġejjin:

Working Knowledge Operator: Il-persuna setgħet ħadmet għal ftit żmien f'qasam partikolari iżda mhux biżżejjed biex titqies li hi kompetenti;

Competent/Skilled Operator: Il-persuna jkollha esperjenza tax-xogħol f'qasam partikolari iżda ma jkollhiex ċertifikati x'turi;

O'level/City & Guilds: Jekk hux fil-pussess ta' kwalifiki relattivi.

Fl-assenza ta' livelli u standards ta' kompetenza, l-ETC qiegħda tuża dawn id-definizzjonijiet wiesa' bil-ħsieb li ma tillimitax iżżejjed l- opportunitajiet li persuna qiegħda tikkwalifika għalihom.

GĦAWDEX - QGĦAD

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: B'riferenza għat-tagħrif mogħti bħala tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 29760, jista' l- Ministru jagħti l-istess tagħrif għar-reġjun inner harbour; outer harbour; south eastern; western u northern lokalita b'lokalita`, reġjun b'reġjun?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mehmuz issib l-informazzjoni mitluba għal dawk il- persuni li kienu qed jirreġistraw għax-xogħol f'Malta fl-aħħar ta' Settembru 2001 fuq l-ewwel parti tar-reġistru.

LIBRERIJI PUBBLIĊI - KOTBA TAL-LINGWA FRANĊIŻA

L-ONOR.

VICTOR GALEA PACE (f'isem l-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici) staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jinforma lill- Kamra kemm kotba tal-lingwa Franċiża nxtraw tul is-sena 2001 għal libreriji pubbliċi, kemm intnefqu flus u kemm minn dawn għaddew lil librerija reġjonali tal-Birgu u dik li waslet biex tkun lesta fil-Fgura?

ONOR.

JOSEF BONNICI (Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi) (f'isem il- Ministru ta' l-Edukazzjoni): Informat li matul l-2001 id-Dipartiment tal- Libreriji u Arkivji xtara 154 ktieb bl-ilsien Franċiż għal-libreriji pubbliċi, li swew Lm229.

24 minn dawn il-kotba intbagħtu fil-librerija tal-Birgu u erba' kotba oħra intbagħtu fil-librerija tal-Fgura.

LIBRERIJI PUBBLIĊI - KOTBA TAL-LINGWA INGLIŻA

L-ONOR.

FREDERICK AZZOPARDI (f'isem l-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici) staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jinforma lill- Kamra kemm kotba tal-lingwa Ingliża nxtraw tul is-sena 2001 għal libreriji pubbliċi, kemm intnefqu flus u kemm minn dawn għaddew lil librerija reġjonali tal-Birgu u dik li waslet biex tkun lesta fil-Fgura?

ONOR.

JOSEF BONNICI (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni): Informat li matul l-2001 id-Dipartiment tal-Libreriji u Arkivji xtara 7,020 ktieb bl- ilsien Ingliż għal-libreriji pubbliċi, li swew Lm10,236.

272 minn dawn il-kotba intbagħtu fil-librerija tal-Birgu u 137 kotba oħra intbagħtu fil-librerija tal-Fgura.

LIBRERIJI PUBBLIĊI - KOTBA TAL-LINGWA TALJANA

L-ONOR.

VICTOR GALEA PACE (f'isem l-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici) staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jinforma lill- Kamra kemm kotba tal-lingwa Taljana nxtraw tul is-sena 2001 għal libreriji pubbliċi, kemm intnefqu flus u kemm minn dawn għaddew lil librerija reġjonali tal-Birgu u dik li waslet biex tkun lesta fil-Fgura?

ONOR.

JOSEF BONNICI (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni): Informat li matul l-2001 id-Dipartiment tal-Libreriji u Arkivji xtara 1634 ktieb bl- ilsien Taljan għal-libreriji pubbliċi, li swew Lm235.

31 minn dawn il-kotba intbagħtu fil-librerija tal-Birgu u disa' kotba oħra intbagħtu fil-librerija tal-Fgura.

LIBRERIJI PUBBLIĊI - KOTBA TAL-LINGWA ĠERMANIŻA

L-ONOR.

FREDERICK AZZOPARDI (f'isem l-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici) staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jinforma lill- Kamra kemm kotba tal-lingwa Ġermaniża nxtraw tul is-sena 2001 għal libreriji pubbliċi, kemm intnefqu flus u kemm minn dawn għaddew lil librerija reġjonali tal-Birgu u dik li waslet biex tkun lesta fil-Fgura?

ONOR.

JOSEF BONNICI (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni): Informat li matul l-2001 id-Dipartiment tal-Libreriji u Arkivji xtara 99 ktieb bl- ilsien Ġermaniż għal-libreriji pubbliċi, li swew Lm163.

15 minn dawn il-kotba intbagħtu fil-Librerija tal-Birgu u żewġ kotba oħra ntbagħtu fil-librerija tal-Fgura.

FORTIZZA TAS-SILĠ

L-ONOR.

VICTOR GALEA PACE (f'isem l-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici) staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: B'riferenza għal domanda parlamentari nru.

22740, jista' jinforma lill-Kamra jekk kemm-il darba l-Fortizza tas- Silġ ġietx lura f'idejn l-gvern u jekk le x'inhuwa previst li jsir fil- futur qrib?

ONOR.

TONIO BORG (Ministru ta' l-Intern): Filwaqt li nagħmel riferenza għal risposta li ngħatat għal mistoqsija parlamentari numru 29476, infakkar li l-Fortizza tas-Silġ hija mogħtija b`kera lil terzi persuni u m'huwiex previst li jsir kambjament fil-futur qarib.

LAĦAM - SUSSIDJU

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Noel Farrugia) staqsa lill- Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jwieġeb domanda parlamentari numru 30338?

ONOR.

NINU ZAMMIT (Ministru għall-Agrikoltura u Sajd): Nirriferi lill- Onor. Interpellant għar-risposta li tajt għal domanda parlamentari numru 30340.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi, domanda supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Jista' l-Ministru jgħidli x'kienet tgħid ir-risposta għad-domanda parlamentari numru 30340?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ir-risposta kienet tgħid li qed isiru diskussjonijiet mill-partijiet konċernati fir-rigward ta' l-SMPPMA.

It-tagħrif mitlub ikun jista' jingħata meta jintemmu dawn il-konsultazzjonijiet.

PRODUTTURI TAL-BAJD FRISK - SUSSIDJU

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Noel Farrugia) staqsa lill- Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jwieġeb domanda parlamentari numru 30339?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta li tajt għal domanda numru 30340.

UNJONI EWROPEA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Noel Farrugia) staqsa lill- Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kif jispjega l- fatt li filwaqt li jgħid li Malta għandha qafas aħjar mill-protezzjoni tal- kwoti fuq l-ikel, l-gvern Nazzjonalista se jgħabbi lill-pajjiżna bi kwoti fuq l-importazzjoni tal-prodotti ta' l-ikel ġejja mill-pajjiżi li m'humiex membri wara s-sħubija ta' Malta fl-UE?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Is-sistema tal-kwoti ta' l-UE m'hijiex qiegħda hemm bħala protezzjoni iżda bħala pass ieħor ta' liberalizzazzjoni skond il- prinċipji tal-WTO.

BDIEWA - ĦSARAT

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Noel Farrugia) staqsa lill- Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jinvestiga l-ħsarat li saru lill-bdiewa fil-Baħrija u Imtaħleb kawżati mis-silġ li għamel fl- inħawi nhar it-Tlieta 11 ta' Diċembru, 2001?

Jista' jara li dawn il-bdiewa jingħataw kumpens xieraq peress li kien hemm minn sarlu b'aktar minn Lm 2,000 fi ħsarat?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Nassigura lill-Onor.

Interpellant li d-dipartiment konċernat jinvestiga kull każ li jasallu ta' ħsarat kawżati mill-maltemp.

Jien informat li d-dipartiment irċieva tliet rapporti dwar ħsarat li setgħu ġew kaġunati mill-maltemp fil-11 ta' Diċembru, 2001.

RABAT SCOUT GROUP

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Noel Farrugia) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jaġġornani dwar l-iżvilupp tat-talba tar-Rabat Scout Group sabiex jkollhom ċentru ġdid fejn jorganizzaw aħjar lit-tfal tar-Rabat u l-Imtarfa?

ONOR.

NINU ZAMMIT (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni): Identifikajna biċċa art li ġiet inkluża ma' artijiet u faċilitajiet oħra li ser jitressqu għall-approvazzjoni tal-Parlament biex jingħataw b'titlu legali lir-Rabat Scout Group biex jiġu milqugħa l-ħteġijiet tagħhom

VARJETAJIET TA' ĦXEJJEX

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Noel Farrugia) staqsa lill- Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jinformani fuq liema varjetajiet ta' ħxejjex u frott saret riċerka fil-farm esperimentali matul is-sena li għaddiet u din is-sena?

X'riżultati ħallew u x'rakkmandazzjonijiet saru lill-bdiewa?

ONOR.

NINU ZAMMIT: L-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar u għaldaqstant tweġiba tingħata f'seduta oħra.

PLANNING AUTHORITY - APPLIKAZZJONIJIET

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Carmelo Abela) staqsa lill- Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid matul din is-sena kemm kien hemm applikazzjonijiet quddiem l-Awtorita` ta' l-Ippjanar għal bini jew estensjoni ta' skejjel ġodda?

Minn min saret kull applikazzjoni?

Meta saret?

F'liema lokalita`?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li matul is-sena 2001 ġiet sottomessa 26 applikazzjoni lill-Awtorita` ta' l-Ippjanar għall-bini jew estensjoni ta' skejjel akkademiċi ġodda.

Id-dettalji ta' dawn l-applikazzjonijiet huma kif jidher fit-tabella li qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra.

SKEJJEL - STUDENTI TAL-FORM IV

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Carmelo Abela) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid fl-aħħar ta' din is- sena skolastika kemm huwa stmat li se jispiċċaw studenti għax ikunu temmew il-Form IV fl-iskola sekondarja?

Kemm minnhom jattendu skejjel ta' l- Istat?

Kemm mit-total huma subien u kemm bniet?

ONOR.

JOSEF BONNICI (f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni): Peress li t- tagħrif mitlub għadu qed jinġabar, tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

STUDENTI - PERMESSI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Carmelo Abela) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid matul din is-sena skolastika s'issa kemm-il student ingħata permess jitlaq mill-iskola qabel iż-żmien?

Kemm kienu subien u kemm bniet?

X'kienu r-raġunijiet prinċipali għal dan?

ONOR.

LOUIS GALEA: Peress li t-tagħrif mitlub għadu qed jinġabar, tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

EDUKAZZJONI - ASSISTENTI DIRETTURI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Carmelo Abela) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid bħalissa jekk hemmx vakanzi fil-grad ta' assistent direttur ta' l-edukazzjoni?

Jekk iva, f'liema taqsima?

Kemm se jirtiraw assistenti diretturi sa l-aħħar ta' din is-sena skolastika?

F'liema taqsimiet?

ONOR.

SKEJJEL - KAPIJIET

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Carmelo Abela) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm kapijiet u assistenti kapijiet ta' l-iskejjel li se jirtiraw matul din is-sena skolastika iżda wara l-1 ta' Jannar, 2002?

Jista' l-Ministru jgħid jekk ikun magħruf li se jirtira kap jew assistent kap għaliex ma jinħatrux oħrajn flokhom xi żmien qabel ma jirtiraw biex jkun hemm handover suret in-nies?

ONOR.

MELLIEĦA - SCANNER

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Rita Law) staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Ministru jgħid jekk l-iscanner tar-Red Tower taz-zona tal-Mellieħa jaħdimx?

Jekk le, minn meta ilu bil-ħsara?

ONOR.

LAWRENCE GONZI (f'isem il-Prim Ministru): Ma jidhirlix li din l- informazzjoni għandha tkun ippubblikata.

MR SPEAKER: Grazzi.

Ngħaddu issa għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Viċi Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Rapport Annwali tal-Korporazzjoni għax-Xogħol u Taħriġ għas-sena 2000/2001; u

Estimi finanzjarji tal-Korporazzjoni għax-Xogħol u Taħriġ għas-sena 2001/2002.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Rapport Annwali ta' l-Awtorita` Maltija dwar l-iStandards għas-sena 2001; u

Estimi Finanzjarji ta' l-Awtorita` Maltija dwar l-iStandards għas-sena bejn l-1 ta' Ottubru 2001 u t-30 ta' Settembru 2002.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT KONTRA MONEY LAUNDERING

PREVENTION OF MONEY LAUNDERING (AMENDMENT) BILL

L-Ordni għall-Kumitat ġie moqri.

FIL-KUMITAT

L-Onor Michael Bonnici, President tal-Kumitati, jippresjedi.

Klawsola 2 – Emenda ta' artikolu 2 ta' l-Att prinċipali.

Clause 2 – Amendment of article 2 of the principal Act.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru tal-Finanzi.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, din il-klawsola tittratta d- definizzjoni tal-kelma "korp", liema definizzjoni issa se tidħol fil-lista ta' definizjonijiet li hemm fl-att prinċipali.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki( (Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 2.

Dawk favur( (Onor. Membri: Aye) Dawk kontra( Agreed.

Klawsola 2 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 3 – Żieda ta' intestatura ġdida ma' l-Att prinċipali.

Clause 3 - Addition of new heading to the principal Act.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, din il-klawsola hija sempliċement introduzzjoni ta' intestatura fl-att billi issa se nżidu sezzjoni sħiħa li tirrelata ma' dan il-korp tal-finance intelligence unit.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki( (Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 3.

Klawsola 3 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 4 - Żieda ta' intestatura ġdida u ta' artikoli ma' l-Att prinċipali.

Clause 4 - Addition of new heading and articles to the principal Act.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, din il-klawsola fiha l-introduzzjoni ta' ħafna artikli li jirrelataw mat-twaqqif u l-organizzazzjoni ta' dan il-korp li se jkun il-finance intelligence unit.

Nissuġġerixxi li nieħdu din il- klawsola artiklu artiklu skond kif se jidħlu fil-liġi u nirriferu għalihom bin-numru ta' l-artiklu biex ma nitfixklux.

Imbagħad il-vot neħduh darba għaliex hija klawsola waħda.

THE CHAIRMAN: Jidher li hawn qbil dwar dan.

Kompli Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: F'artiklu 14 kif propost f'din il-klawsola għandna d- definizzjonijiet.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, kif spjegajt il-bieraħ aħna naqblu fil- prinċipju ma' din il-liġi u kien għalhekk li vvutajna kif ivvutajna fis- Second Reading.

L-item li xtaqt nikkummenta fuqu at this stage m'hijiex marbuta ma' emenda as such imma hija osservazzjoni li għamilt anke l-bieraħ fir-rimarki tiegħi.

Meta qed nirriferu għal awtorita` sorveljanti f'dan l- artiklu, qed ngħidu għar-regolamenti li jkunu fis-seħħ minn żmien għal żmien taħt dan l-att jew kif jista' jiġi preskritt taħt dan l-att.

Dwar jekk twaqqif ta' awtorita` għandhiex tkun an enabling law jew le huwa argument li ma nispiċċaw nitkellmu fuqu qatt u kull naħa għandha r- raġunijiet tagħha imma nappella sinċerament li jekk se jkun hemm xi emendi għal din il-liġi li aħna nqisu li hija delikata u sensittiva nkunu ħafna iktar komdi u konfortati jekk il-gvern iġib emendi f'dan il-Parlament milli jagħmel emendi b'saħħa ta' legal notice.

Il-gvern għandu dritt legali li jagħmel dan imma naħseb li jkollna liġi li qed tipprovdi għat-twaqqif ta' unit bħal dan li jiġbor fih ċerta intelligence u information gathering sensittiv huwa importanti li jkun hemm diskussjoni fil-Kamra kollha, għalkemm huwa veru li legal notice tista' tiġi kkontestata.

Aħna ma nixtequx li noqogħdu nikkontestaw legal notice fuq xi ħaġa li qed naqblu dwarha fil-prinċipju imma nippreferixxu li jkun hemm emendi li jitressqu fil-Parlament.

Jien naħseb li fuq din il-liġi konna raġjonevoli ħafna u żgur li m'aħniex se nfettqu sempliċement biex inkunu differenti min-naħa tal-gvern sakemm dak li jkun qed jiġi ssuġġerit, fil-fehma tagħna bħala grupp parlamentari, ikun jagħmel sens.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, jien nifhem dak li qed jgħid l-Onor.

Brincat u naturalment dan jiddependi mill-entita` tat-tibdil ikun qed isir għax ħafna drabi anke b'konsultazzjoni u b'legal notice nistgħu nimxu, m'hemmx għalfejn noqogħdu niġu hawnhekk fil-Parlament.

Dan jagħtina iktar flessibbilta` pero` nifhem ukoll l-importanza ta' din il-liġi u l-fatt li trid tkun taħt ċerta skrutinju kif qed jgħid l-Onor.

Brincat.

THE CHAIRMAN: Hemm iktar rimarki( (Onor. Membri: No) Mela nistgħu ngħaddu għal artiklu 15.

Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, artiklu 15 jittratta t-twaqqif tal-korp u jgħid li dan għandu distinzjoni legali u li jista' jidħol fi ftehim ma' korpi u awtoritjiet jew aġenziji barranin oħra għall-finijiet tal-funzjoni tiegħu.

Qegħdin nipproponu wkoll li l-finanzjament tal-korp ikun permezz tal-ministeru tal-finanzi, jiġifieri ikun parti mill-budget tal-ministeru tal-finanzi u allura l-vot ikun approvat fil-Parlament bħala parti mill- budget tal-ministeru tal-finanzi meta niġu għall-fond konsolidat u l-budget normali.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, qabel nipproponi l-emenda li għandna għal dan l-artiklu xtaqt ngħid xi ħaġa dwar subartiklu 15 (1) li jitkellem dwar it-titlu ta' l-aġenzija.

Hawnhekk il-gvern qed jirriferi għall- aġenzija bħala korp għall-analisi ta' informazzjoni finanzjarja, jiġifieri minflok qed isejħilha financial intelligence unit qed isejħilha financial intelligence analysis unit.

Huwa veru li in passing il-Ministru rrifera għal dan il-unit bħala FIU, imma kif kelli l-okkażjoni nispjega l-bieraħ, għalkemm dawn il-units fil-prinċipju għandhom l-istess għanijiet u kulma jkun hemm differenti bejn ġurisdizzjoni u oħra hija pjuttost kwestjoni ta' enfasi iktar milli ta' poteri u setgħat, għandek minn naħa l-financial intelligence unit imbagħad min-naħa l-oħra fejn forsi l-kelma "intelligence" ħassew li jista' jkollha konotazzjoni li tibgħat sinjali jew perceptions negattivi, ġieli sejħulhom financial analysis units.

Hawnhekk il-gvern donnu pprova jlaqqa' flimkien iż-żewġ templates għax minn naħa kellna l-FIU u min-naħa l-oħra kellna l-FAU u issa għandna FIAU.

Fil-fatt il-gvern qed jipproponi financial intelligence analysis unit.

Jien aktar milli nfettaq fuq l-isem xtaqt li l-Ministru jindikalna x'wassal lill-gvern sabiex jasal għal dan it-tip ta' acronym u anke dan it-tip ta' heading jew testatura għall-unit.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, kif għedt fis-second reading dan il-korp se jkun qed jaħdem fuq bażi amministrattiva u allura mhux se jkun il-korp investigattiv fis-ens li jinvestigaw il-pulizija.

Dan qed ngħidu għax huwa importanti ħafna anke meta niġu għal kummenti oħra li kien semma l-Onor.

Brincat fis-Second Reading dwar l-involviment tal-ġudikatura f'dan il-unit.

Dan il-unit huwa magħmul minn esperti li se jiġbru l-informazzjoni u se janalizzaw din l-informazzjoni u fejn se jkun hemm każ li jistgħu jkomplu għaddejjin bih għall-prosekuzzjoni u għall-investigazzjoni ulterjuri, dawn se jgħadduh lill-pulizija huma.

Jiġifieri huma jgħadduh lill-pulizija biex imbagħad hi bih ikompli l-investigazzjoni tagħha.

Jiġifieri dak se jkun id- dover ta' dan il-unit.

Kif spjegajna, dan il-unit huwa l-filtru importanti li se jirċievi r-rapporti mill-organi finanzjarji fil-pajjiż, imbagħad janalizzahom u jiffiltrahom biex jgħaddi lill-pulizija dawk il- każi li għandhom jittieħdu azzjoni fuqhom.

Jiġifieri l-analisi hija waħda mill-affarijiet importanti li se jagħmel dan il-unit, imma ridna wkoll inpoġġu korp ta' analisi ta' informazzjoni finanzjarja.

Jiġifieri dan huwa korp li se janalizza l-informazzjoni li se tasallu, liema informazzjoni se tasallu huwa minn żewġ għejjun; se tasallu permezz ta' rapporti tas- suspicious transaction report, u se tasallu permezz ta' rapporti li jkun qed jitlob hu, biex ikun jista' jara fuq bażi macro t-transazzjonijiet finanzjarji ħalli jara jekk jagħtuhx xi indikazzjoni li hawn xi transazzjonijiet li jistgħu joħolqu suspett.

Jiġifieri l-funzjoni ta' dan il-unit, m'hijiex l-investigazzjoni tan-nies, imma hija li janalizza l- informazzjoni li tiġi għandu biex jara fuqhiex għandha ssir l- investigazzjoni mill-pulizija b'mod ulterjuri.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Dawn il-kummenti tal-Ministru jġibuni għall-emenda nnifisha – li kopja tagħha diġa` għaddejtha lill-Ministru - li taqra hekk:

"A" F'subartikolu (3) ta' artikolu 15 li hemm fi klawsola 4, għandhom jiżdiedu l-kliem:-

"L-Estimi, kif isir fil-każ ta' kull dipartiment governattiv, għandhom ikunu approvati mill-Parlament".

Huwa minnu li l-ministru bl-ispjegazzjoni li ta fejn qal li billi l-unit se taqa' taħt il-Ministeru tal-Finanzi se jipprovdi għal dan fil-budgetery estimates għal dak li jappartjeni għall-ministeru tal-finanzi, pero` aħna xorta għadna tal-fehma li ma naqblux ma' dan il-prinċipju.

Nerġa' ngħid li aħna m'aħneix qed nitkellmu fuq persuni jew indivdwi, la fir-rigward tal-ministru u lanqas fir-rigward ta' nies li jistgħu jiġu nominati min- naħa ta' l-erba' korpi jew istituzzjonijiet konċernati; l-avukat ġenerali, il-kummissarju tal-pulizija, l-MFSC u c-central bank, biss jiena nemmen li anke meta tiġi għal dak li huwa ġbir u analizzar ta' informazzjoni, tista' tkun soġġettiv u għalhekk aħna appellajna li dan il-grupp ta' esperti - aħna dejjem fhimna kif spjega l-ministru li dawn se jkunu grupp ta' esperti – għandu jkun headed minn rappreżentant tal-ġudikatura biex jkun hemm iktar serħan tal-moħħ għall-pubbliku in ġenerali li fil-ġbir u l-analizzar ta' l-informazzjoni mhux se jkun hemm approach soġġettiva, la approach li tista' tittargittja individwi biex tibni każ fuq individwu u lanqas min-naħa l-oħra l-perception jew il-biża' li jista' jkollok xi ħadd li qed iżomm lura milli jiġbor u janalizza kulma hemm x'tiġbor u tanalizza fuq każ partikolari, jew fuq grupp ta' individwi jew fuq kumpannija.

Għaldaqstant dan kollu jorbot ma' l-oġġezzjoni fundamentali tagħna li bażikament hija li ma naqblux li dan għandu jkun appendiċi tal- ministeru tal-finanzi.

Il-bieraħ spjegajt kif f'ġurisdizzjonijiet oħrajn, bħall-Ingilterra, sempliċement ikun hemm liasion mat-treasury office imma ma jaqa' bl-ebda mod taħtu, anzi huwa eqreb lejn il-home office milli lejn il-ministeru tal-finanzi.

U għaldaqstant dan se jkun punt ta' prinċipju li se jqum anke fid-deliberazzjonijiet li se jkollna fuq il-funzjonijiet l-oħra tal-korp.

Fil-fatt l-emendi li ressaqna kollha jduru more or less madwar din il- kritika prinċipali li kellha l-oppożizzjoni l-bieraħ u dalgħodu fl- intervent tagħha.

Għaldaqstant aħna, minkejja l-ispjegazzjoni li ta l- ministru, fid-dawl ta' emendi sussegwenti li se jkollna iktar tard dwar il- kompożizzjoni tal-korp, insostnu l-emenda tagħna.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Fil-fatt l-emenda li għandna għal din il-klawsola partikolari ma tirrigwardjax lill-imħallef imma tirrigwardja biss, jekk qed nifhem sew, l-approvazzjoni ta' l-estimi tal-korporazzjoni għaliex fuq l- imħallef nitkellmu f'artiklu 19.

Ejjew nikkonċentraw daqsxejn fuq l- estimi li huma s-suġġett ta' dan l-artiklu partikolari.

Jiena nerġa' ngħid li l-flus li se joħorġu għal dan id-dipartiment se jkunu elenkati fl-estimi tal-gvern bħala parti mill-ministeru tal-finanzi, jiġifieri ma narax raġuni għal din l-emenda.

Il-ministeru tal-finanzi se jkollu line item li jgħid il-flus li hemm bżonn għal din l- organizzazzjoni.

THE CHAIRMAN: Hemm iktar rimarki?

L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mr Chairman, aħna ninsistu fuq l-emenda u jekk fil- każ inressquha għall-vot.

Aħna m'aħniex se noqogħdu nitolbu divisions; we wanted to make a point għaliex ma' dan il-punt huma marbuta l-punti l- oħrajn li se nagħmlu iktar tard.

Għalhekk issa sta għall-gvern jekk iħossx li hija prattika jew le fil-kuntest ta' dak li qed jipproponi min-naħa tiegħu.

Kemm sħabi kif ukoll jien esprimejna l-fehmiet tagħna fis-second reading u ma nħossx li għandna nagħmlu ripetizzjoni f'dan l-istadju.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Ngħaddu mela għal artiklu 16.

Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, artiklu 16 kif propost fi klawsola 4 jispjega l-funzjonijiet tal-korp li jkunu responsabbli għall-ġbir, ipproċessar, analisi u tixrid ta' informazzjoni bil-għan li jiġi miġġieled il-ħasil tal-flus.

Il-unit se jkollu wkoll il-funzjonijiet importanti li jagħti pariri lill-ministru dwar l-andament fis-settur tal-money laundering u x'jista' jsir biex inkomplu nsaħħu lilna nfusna f'din il-ġlieda waqt li għandu wkoll il-funzjoni li jassigura li hawn taħriġ u informazzjoni biżżejjed, kemm mill-pubbliku u kemm mill-operaturi, dwar il-proċeduri li għandhom jintużaw biex jiġi miġġieled il-money laundering.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Fuq punt ta' dettall, Sur President.

Paragrafu (g) ta' dan l-artiklu juri biċ-ċar li l-funzjoni ta' din il-unit se tkun 'il hinn minn sempliċi ġbir ta' informazzjoni għax fiha nnifisha – m'iniex qed ngħid li mhux qed naqbel magħha biex inkunu ċari, imma biex norbtu ma' dak li qal il-Ministru b'mod partikolari fid-daħla tiegħu għad-diskussjoni tal- lejla - ....

Biex min qed isegwina jifhimna aħjar ngħid li paragrafu (g) qed tipprovdi li apparti li dawn jagħmlu information gathering bħal compilation ta' statistics and records, eċċ, huma mitluba wkoll li jagħmlu rakkmandazzjonijiet, joħorġu linji direttivi, jagħtu l-pariri tagħhom lill-ministru dwar kull ħaġa u kwestjoni rilevanti għall- prevenzjoni, il-kxif, l-investigazzjoni, il-prosekuzzjoni u l-kastig li jingħata għal reati ta' money laundering.

Jiġifieri l-limit tagħhom huwa ferm 'il hinn minn dak li qal il-ministru fid-daħla tiegħu u għaldaqstant naħseb li t-titlu li qed jagħti l-gvern lil din il-unit, fejn qed isejħilha purament a financial intelligence analysis unit, huwa daqsxejn ta' misnomer.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Sintendi jien ma naqbilx ma' dan li qed jgħid l-Onor.

Brincat għax li qed ngħidu hawnhekk hija li l-funzjoni tal-unit bażikament hija li jagħti parir lill-ministru.

U dan bażikament huwa l-użu ta' l- analisi ta' l-informazzjoni.

Għaliex huma għalfejn se janalizzaw l- informazzjoni?

Biex jorqdu fuqha?

X'se nagħmlu b'din l-analisi ta' informazzjoni?

Jekk l-informazzjoni tagħtihom ċerti indikazzjonijiet, x'se jagħmlu?

Se jaqbdu u jieħdu l-liġi f'idejhom u joħorġu r-regolamenti huma?

Le, mhux se jagħmlu hekk imma se jagħtu parir lill-ministru skond l- informazzjoni li jkunu analizzaw fuq kull ħaġa u kwestjoni rilevanti għall- prevenzjoni, il-kxif, l-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni.

Jiġifieri m'aħniex qed ngħidu li se jagħmlu l-prosekuzzjoni huma; se jagħtu parir lill-ministru dwar kif niġu b'regolamenti, proċeduri jew formolarju ġodda ħalli nsaħħu din il-ġlieda kontra l-money laundering.

Dawn mhux se jkunu l- prosekuturi u lanqas se jesiġu l-penali imma se jagħtu parir dwar x'għandu jsir f'dawn l-oqsma bħala esperti fil-materja biex tissaħħaħ il-ġlieda kontra l-money laundering.

Jiena naħseb it follows mill-analisi ta' informazzjoni, jiġifieri m'hijiex xi ħaġa kontradittorja għaliha.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Jose` Herrera.

ONOR.

JOSE` HERRERA: L-ewwelnett irridu nagħmluha ċara li bħala oppożizzjoni aħna ma nsibu l-ebda oġġezzjoni li din il-unit ikollha din il- funzjoni u fil-fatt se nivvutaw favur din il-klawsola, pero` il-kumment li għamel il-kollega tiegħi joħroġ minn żewġ artikli, l-ewwelnett minn paragrafu (g) ta' artiklu 16.

Il-ministru qed jargumenta bil-mod li qed jgħid li din il-unit se tiġbor dokumentazzjoni u tanalizza evidenza u informazzjoni, imbagħad jekk tħoss li għandha tagħti pariri li għandhom isiru xi arresti jew li għandha ssir investigazzjoni ulterjuri, din naturalment tagħti parir.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, dan l-artiklu mhux qed jitkellem dwar arresti.

Dan l-artiklu qed jgħid li jekke huma jaħsbu li għandhom isiru xi arresti jew investigazzjonijiet imorru għand il-pulizija.

Jiġifieri huwa importanti fil-kunċett kollu li qegħdin niddiskutu, anke fil-kuntest tal-punti li tqajmu fis-second reading, li l-ministru m'hu se jkollu x'jaqsam assolutament xejn ma' l-investigazzjonijiet li jitqajmu.

ONOR.

JOSE` HERRERA: Fil-fatt nikkoreġi ruħi talli wżajt il-kelma "arresti", pero` l-punt huwa li din il-unit se jkollha l-funzjoni li tagħrbel ċerta evidenza u informazzjoni, imbagħad tagħti l-pariri u allura qed jgħid li la din m'hijiex hux se tkun xi pulizija imma se tiġbor biss l-evidenza ma nistgħux inħawduha ma' xi kummissjoni quasi ġudizzjarja.

Jien ma naqbilx ma' dan.

Per eżempju, maġistrat inkwerenti jagħmel xogħol simili; ma jmexxix il-prosekuzzjonijiet hu imma jiġbor evidenza, il- materjal u d-dokumentazzjoni u jagħti l-pariri tiegħu lil min għandu jagħmel l-investigazzjonijiet.

Issa din il-unit anke lill-attorney general tista' tagħti informazzjoni u pariri, jiġifieri din il-unit m'hijiex daqhekk 'il hinn minn xi forum quasi ġudizzjarju li qed jinvestiga reati kriminali u m'huwiex daqshekk 'il hinn minn qorti inkwerenti.

Fil-fatt din il-unit huwa quasi ġudizzjarju fis-sens li fl-aħħarnett ix-xogħol tiegħu huwa investigattiv u anke li jirrikkmanda li jittieħdu ċerti passi.

Għalhekk aħna qed ngħidu li huwa importanti f'materja simili li jkollok din l-aura ta' indipendenza.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Austin Gatt.

ONOR AUSTIN GATT: Jien naħseb li dan id-diskors meta niġu għal artiklu 19 li jitkellem dwar il-kompożizzjoni rridu nagħmluh.

THE CHAIRMAN: Hawn iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Mela nistgħu ngħaddu għal artiklu 17.

Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: F'dan l-artiklu qed jingħad li l-unit m'hijiex responsabbli għad-danni, dejjem jekk il-unit ma tkunx għamlet xi ħaġa b'malafidi.

Huwa normali li f'liġijiet bħal dawn ikun hemm artiklu simili.

THE CHAIRMAN: Hawn iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Mela ngħaddu għal artiklu 18.

Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: F'dan l-artiklu qed ngħidu li bażikament l- organigramma - għalissa din hija l-organigramma tal-unit - hija bord ta' diretturi, imbagħad dan jaħtar hu d-direttur eżekuttiv tal-unit.

THE CHAIRMAN: Hawn iktar rimarki?

(Onor.Membri: No) Ngħaddu għal artiklu 19.

Il-Ministru.

ONOR JOHN DALLI: Mr Chairman, hawnhekk qed nitkellmu dwar il-ħatra tal- bord, jiġifieri kif jinħatru l-membri u anke kif ikunu jistgħu jitneħħew, eċċ. Naturalment qed ngħidu li hemm erba' organizzazzjonijiet li huma direttament involuti f'dan il-proċess tal-ġlieda against money laundering; l-avukat ġenerali, il-pulizija, iċ-ċentru finanzjarju u l-bank ċentrali.

Dawn bażikament qed nidentifikawhom bħala l-erba' korpi fil-pajjiż li għandhom interess dirett f'dan kollu.

U allura rridu nikkoordinaw l- attivita` tagħhom f'dan ir-rigward.

Il-bord se jkun appuntat mill-ministru tal-finanzi fuq parir tan-nies li jmexxu dawn il-korpi.

Il-parir jiġi billi kull wieħed minn dawn jipproponi nies li fl-opinjoni tagħhom ikunu tajbin biex jagħmlu din il-funzjoni.

Minn kull grupp ta' tlieta, il-ministru jagħżel wieħed li hu jaħseb li jkun idoneu biex jaqdi din il-funzjoni.

Fl-artiklu hawn stipulat ukoll - u din irridu nifhmuha - li l-persuna li tkun fuq il-bord mhux se tkun fil-vesti ta' rappreżentanta ta' l-organizzazzjoni li tkun issuġġerietha.

Jiġifieri l-persuna magħżula mit-tlieta li jissuġġerixxi l-attorney general fuq il-bord m'hijiex se taħdem bħala r-rappreżentanta ta' l- attorney general.

L-istess jagħmlu l-persuni li jkunu ssuġġeriti mill- kummissarju tal-pulizija, is-central bank u l-MFSC.

Jiġifieri mhux se jkun hemm dan l-umbilical cord ta' dawn in-nies ma' l-organizzazzjonijiet li jkunu ssuġġerewhom; dan huwa proċess ta' għażla biex kemm jista' jkun nagħżlu l-aħjar nies biex ikunu jistgħu jaħdmu fuq linji kompletament personali f'din il-materja sakemm naturalment ikompli għaddej l-inkarigu tagħhom.

Minn fost dawn l-erba' min-nies jiġi appuntat chairman u deputy chairman fuq suġġeriment tal-ministru lill-prim ministru u jappuntahom bl- approvazzjoni tal-prim ministru.

Issa hemm ukoll il-possibbilta` li dawn l- erba' membri jagħtu parir lill-ministru u jgħidulu li huma jaħsbu li għandhom bżonn espert fit-tali ħaġa u jissuġġerulu lit-tali persuna bħala espert li għandu jkun fuq il-bord magħhom biex jgħinhom fl-investigazzjoni ta' ċerti affarijiet.

Jista' jkun li dawn jgħidu li għandhom bżonn espert fl-informatika billi llum ħafna mit-transfers ta' flus u affarijiet oħra li jsiru jkollhom bażi ta' informatika.

U l-ministru mbagħad jagħżel jekk jappuntahx jew le.

Imbagħad għandna l-mod kif membru jista' jiġi mneħħi, u li meta tinqala' xi vakanza fil-board din timtela' bl-istess mod kif imtliet l- ewwel waħda.

Jiġifieri jekk titlaq mill-bord il-persuna li kienet nominata miċ-ċentru finanzjarju, allura ċ-ċentru finanzjarju jerġa' jipproponi tlieta min-nies oħra biex il-ministru jagħżel wieħed minnhom.

Hawnhekk wieħed irid jikkummenta fuq l-osservazzjonijiet li għamlu l- oppożizzjoni, kemm illum kif ukoll fl-istadju tat-tieni qari, dwar il- ħtieġa li huma jħossu li għandu jkun hemm xi membru tal-ġudikatura jippresjedi dan il-bord.

Fil-fatt aħna naħsbu li m'għandux ikun.

Ir- realta` hi li fil-units kollha li ġew appuntati madwar id-dinja m'hemm l- ebda wieħed minnhom li huwa chaired minn xi membru tal-ġudikatura.

Mhux biss fil-units amministrattivi kif qed nappuntaw hawnhekk ma daħlux maġistrat imma lanqas fil-units ġudikattivi u investigattivi; hemmhekk daħħlu lill-attorney general.

Jiġifieri l-esperjenza li hawn fid-dinja kollha hija li l-membri tal-ġudikatura ma daħħluhomx f'dawn it-tip ta' units.

Aħna bażikament qegħdin nikkuppjaw dak li qed isir fid-dinja kollha, jiġifieri we are not reinventing the wheel.

Fil-fatt l-esperti tagħna għandhom kif għaddewli nota li tgħid li anke fil- każ fejn għażlu triq fejn ma jkollhomx units amministrattivi bħal tagħna imma jkollhom units ġudizzjarji ukoll ma appuntawx maġistrat jew imħallef jew inkella membru tal-ġudikatura imma poġġew bħala chairman lill- attorney general.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, naħseb li din l-ikbar issue li fuqha m'hawnx qbil bejn iż-żewġ naħat.

Fil-fatt għal dan l-artiklu għandna żewġ emendi li jgħidu hekk:

"B" F'subartikolu (1) ta' artikolu 19 li hemm fi klawsola 4, għandhom jiżdiedu l-kliem:-

"Il-Bord għandu jkun magħmul ukoll minn membru maħtur mill-Ministru tal-Ġustizzja minn fost l-imħallfin li ma jservux normalment fil-Qorti Kriminali, sabiex jaqdi l-funzjoni ta' Chairman tal-Bord għat-terminu ta' tliet snin.".

"C" F'subartikolu (2) ta' artikolu 19 li hemm fi klawsola 4, għandhom jiżdiedu l-kliem:-

"L-Avukat Ġenerali, il-Gvernatur tal-Bank Ċentrali, iċ-Chairman taċ- Ċentru għas-Servizzi Finanzjarji ta' Malta u l-Kummissarju tal- Pulizija għandhom jinnominaw direttament persuna kull wieħed sabiex isservi fuq il-Bord tal-FIU bħala rappreżentant tagħhom.".

Aħna diġa` kellna każ simili għall-konsiderazzjoni tagħna għalkemm ma kienx ta' l-istess sensittivita` bħal każ li għandna quddiemna hawnhekk.

Qed nirriferi għal-liġi tat-trade licences.

Oriġinarjament hemmhekk il-korpi kostitwiti, kienu qed jiġu mitluba jidentifikaw shortlist ta' nies biex ikunu qegħdin iservu jew fuq l-authority jew fuq il-board u fil-fatt il- korpi kostitwiti kienu kollha qamu b'ċertu għagħa ġustifikata u għamel tajjeb il-gvern li kien għamel backtracking fuq din l-issue u fil-fatt meta għaddejna l-istadju tal-kumitat il-ġimgħa li għaddiet, il-gvern aċċetta li minflok ma joqogħdu jagħtuh ix-shortlist imbagħad jagħżilhom il- ministru - dejjem hemm dan il-poter diskrezzjonali tal-ministru, hu min hu l-ministru - għallinqas jidentifikaw bil-quddiem il-persuna konċernata.

Issa ninsew għall-mument dak li qed ngħidu aħna u nimxu fuq il-proposta tal-gvern.

L-argument dwar jekk m'għandux ikun hemm xi ħadd tal-ġudikatura jew le diġa` ġie elaborat fid-dettall kemm minn sieħbi l-Onor.

Jose` Herrera, kemm minni kif ukoll minn kelliema oħrajn.

Jien xorta naħseb li fil-każ tal- proposta tal-gvern ma jagħmilx sens li l-għażla ssir mill-ministru nnifsu, jiġifieri jien nippretendi li jekk il-ministru jaf x'inhuma l- ħteġijiet għal dawn il-postijiet jista' jindika bil-quddiem lill- authorities konċernati x'għandu f'moħħu.

Ma naħsibx li għandu jkun il- ministru li jagħmel ix-shortlisting għax jekk għall-argument dawn jagħtuh tliet ismijiet li jkollhom ir-rekwiżiti kollha, mhux xorta se jkun il- poter diskrezzjonali tal-ministru?

Jiena nkun ħafna iktar konfortat - bl- ebda sfiduċja jew diżrispett lejn il-ministru tal-ġurnata jew xi ministri li jistgħu jiġu warajh - kieku l-għażla ssir mill-awtorita` nnifisha.

Aħna ma naqblux mal-prinċipju li l-ministru jkollu shortlist mill-MFSC jew mic-central bank u b'xi mod jagħżel hu.

Imma issa se nipprova nkun prattiku u qed inpoġġi ruħi fil-pożizzjoni tal-gvern li nimmaġina se jmexxi fuq il-proposta tiegħu.

Nifhem forsi b'xi mod jew ieħor, mingħajr ma naqbel, li hu jagħżel lil dawk li huma mis-settur purament finanzjarju li jaqgħu taħt id-dekasteru tiegħu, imma nippretendi li jekk se jkun hemm xi ħadd imressaq 'il quddiem min-naħa ta' l-uffiċċju ta' l-avukat ġenerali jew min-naħa tal-kummissarju tal-pulizija, se mai ikun hemm konsultazzjoni mal-ministru tal-ġustizzja u mal-ministru ta' l- intern skond kif japplika l-każ.

Ma naħsibx li l-ministru tal-finanzi - hu min hu - jista' jkollu knowledge daqshekk wiesgħa tal-persuni konċernati li jista' jgħid li "A" huwa iktar idoneu minn "B" bħala n-nominee a titolu personali, imma ta' l-AG's office.

Naħseb li xorta għandu jkun hemm konsultazzjoni mal-ministeru konċernat, pero` nerġa' ngħid li aħna aktar inħossuna konfortati li kieku l-għażla ssir mill-istituzzjoni nnifisha.

Imbagħad fuq punt ta' mistoqsija marbuta ma' paragrafu (a) ta' subartiklu 19 (1) jekk dawn il-membri hux se jikunu on a full-time or part-time basis.

Il-composition ta' dan il-bord lilna ma jikkonfortana xejn għax jekk tieħu l-paragrafi (a) u (b) isib li se jkun hemm erba' membri li effettivament se jagħżilhom il-ministru tal-finanzi imbagħad il-ministru tal-finanzi qed jirriżerva d-dritt jekk jista' jkollu bżonn nies tekniċi over and above dawk l-erba', u hemmhekk once again qed jirriżerva d-dritt li jaħtarhom hu.

Jiġifieri hawnhekk se jkollna bord kompletament magħżul mill-ministru tal-finanzi.

U huwa kollu white wash li noqogħdu ngħidu li ċ-chairman u d-deputy chairman se jaħtarhom il-prim ministru.

Veru li se jaħtarhom il-prim ministru b'konsultazzjoni mal-ministru tal- finanzi, imma l-prim ministru mhux se jagħżel lil every Tom, Dick and Harry li jidhirlu li huwa kompetenti għall-job imma l-għażla li se jkollu l-prim ministru se tkun minn fost in-nies li jkun diġa` għażel il-ministru tal-finanzi.

Aħna nħossu li ħaġa bħal din li hija ta' natura daqstant sensittiva m'għandhiex tkun konċentrata fil-poter ta' persuna waħda.

Dalgħodu l-ministru, waqt li kien qed jitkellem u jiġġustifika l-pożizzjoni li kien qed jieħu fil-liġi, qal li huma ma jibżgħux mir-responsabbilta`.

Din m'hijiex kwestjoni ta' responsabbilta`.

Jien persważ li l-ministru, bħal ministri oħrajn li ġew qabel u li ġejjin fil-ġejjieni, ma jibżgħux jerfgħu r-responsabbilta`, imma l-issue at stake hawnhekk m'hijiex jekk il- ministru jibżgħax jew le jerfa' r-responsabbilta`; l-issue at stake hawnhekk hija jekk il-ministru għandux ikollu din it-tip ta' awtorita`.

Aħna fil-prinċipju qegħdin ngħidu li ma naqblux li għandu jkollu din it- tip ta' awtorita`.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: L-ewwelnett dwar l-aħħar kumment li għamel l-Onor.

Leo Brincat irrid ngħid li meta dalgħodu tkellimt fuq din l-issue m'għedtx li hija kwestjoni ta' tibża' jew ma tibżax mir-responsabbilta`.

Jien qed ngħid li l-ministru, qua l-funzjoni tiegħu, għandu jerfa' r- responsabbilta` għaliex il-poplu għalhekk eleġġih.

M'għandniex ngħidu li għax huwa ministru allura nneħħulu kull awtorita` jew diskrezzjoni li jista' jkollu.

Is-sistema tagħna hija dik fejn il-poplu jeleġġi numru ta' nies, il-prim ministru jkollu fiduċja f'numru minnhom biex imexxu bħala ministri u finalment kulħadd irid jirrispondi għal għemilu lill-pubbliku in ġenerali.

Dik hija s-sistema tagħna u allura jien ma nistax naqbel mat-teżi li kemm jista' jkun neħħi l-awtorita` tal-ministru milli jagħmel ħafna affarijiet.

Anzi lill-ministru għandna ngħabbuh bir-responsabbilta` ħalli jiddeċiedi hu u jkun jidher li qed jiddeċiedi hu mhux jiddeċiedi minn wara billi jiġbed l-ispag ta' dak u ta' l-ieħor.

Jiena naħseb li m'hijiex xi ħaġa ħażina li ministru jidher li qed jagħmel l-għażla u huwa responsabbli ta' dik l-għażla li għamel.

Issa naturalment wieħed jassumi li dawn l-entitajiet differenti ma ssuġġerewx tnejn tajbin u wieħed ħażin biex imbagħad il-ministru jaqta' l- morra, imma ssuġġerewlu tlieta tajbin.

Dawn normalment ikunu nies ta' ċerta senior position fl-entitajiet rispettivi tagħhom u li se jibqgħu jaħdmu f'dik l-entita` partikolari għaliex huma se jkunu qed jaħdmu part- time f'dan il-unit.

Xtaqt ukoll nikkoreġi xi impressjoni li stajt tajt.

In-nies li għandi jgħinuni f'din il-liġi attirawli l-attenzjoni għal meta jien irriferejt għal diretturi oħra li jistgħu jiġu appuntati.

Bħala eżempju jien semmejt espert fl-information technology, pero` fil-fatt qaluli li eżempju aħjar ikun jekk il-bord jiddeċiedi li għandhom bżonn id-dwana bħala parti minn dan il-grupp u allura f'dan il-każ il-kontrollur tad-dwana jista' jissuġġerixxi tlieta min-nies u jintagħżel wieħed minnhom.

Jiġifieri hekk se tkun il-proċedura u huwa b'dik it-tip ta' entita` li qed nitkellmu.

Pero` apparti dan jien assolutament naħseb li l-ministru, ikun min ikun – m'iniex qed ngħid hekk għaliex il-ministru llum huwa jien; jien nista' nkun ministru llum u ma nkunx għada - għandu jingħata r-responsabbilta` li jagħżel in-nies li se jmexxu dan il-korp imbagħad għandu jerfa' r- responsabbilta` ta' min ikun għażel.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Il-ministru qal li hu u l-esperti tiegħu ma jirriżultalhomx li kien hemm xi jurisdictions oħrajn fejn dan it-tip ta' unit kien chaired mill-membru tal-ġudikatura.

Jista' jindikalna jurisdictions oħrajn fejn dawn il-persuni li qegħdin membri ta' units ġew innominati direttament mill-ministru tal-finanzi jew xi ministru tal- Kabinett?

ONOR.

JOHN DALLI: In-noti li għandi jien mill-esperti tiegħi huma li f'ħafna każi, jekk mhux f'kollha, jiġu appuntati mill-ministru.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Jose` Herrera.

ONOR.

JOSE` HERRERA: L-ewwelnett bilfors ikolli ngħid li din il-unit, forsi mingħajr m'aħna nindunaw tista' tkun a very hot potato.

U nispjega għaliex.

Din hija unit li bażikament se jkollha poteri kbar ħafna, liema poteri lanqas il-qrati m'għandhom, speċjalment meta nitkellmu fuq confidentiality u affarijiet simili.

Din se tkun a very hot potato u biex wieħed japprezza kemm hi hot, kulma jrid jagħmel hu li janalizza ftit x'jaqa' taħt money laundering.

Illum, id-definizzjoni ta' money laundering wessajniha ħafna.

Transazzjonijiet li jistgħu jaqgħu taħt money laundering ma jinvolvux biss, kif forsi ħafna nies jieħdu l-impressjoni, xi transazzjonijiet ta' xi kumpanniji illeċiti li jsiru biex jinħbew xi flus mit-taxxa jew jinħbew xi flus tal-kutrabandu.

Dak ukoll huwa money laundering pero` meta wieħed iħares lejn x'inhu money laundering malajr jinduna li dan si tratta wkoll ħasil ta' flus li ġejjin minn bejgħ ta' drogi on a very large scale, minn bejgħ ta' armi internazzjonali - qed insemmi dawn l-affarijiet mhux in aria imma għaliex bħalissa hawn investigazzjonijiet għaddejjin dwar hekk f'Malta – u minn prostituzzjoni fejn bħalissa wkoll hawn investigazzjonijiet għaddejjin f'dan is-sens.

Jiġifieri hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq l-iktar kriminalita` organizzata u potenti li jista' jkollok fil-pajjiż u internazzjonalment.

Mela rridu nagħmluha ċara li qed nitkellmu fuq entita` li se jkollha għadma iebsa ħafna x'tigdem.

U mingħajr ma nitfa' ebda dell ikrah fuq ħadd, l-inqas fuq il-ministru li qed jipproponi l-liġi għaliex la qed jgħaddiha sinjal li huwa in buona fede, irrid ngħid li huwa nnotat li n- nies li jkunu nvoluti f'dawn l-affarijiet, kuntrabandu fuq livell internazzjonali li jinvolvi miljuni kbar ta' liri ...

U din m'hijiex xi ħaġa 'l bogħod minn pajjiżna; min jaħdem bħala avukat ikun sema' b'każi u b'investigazzjonijiet li jkunu għaddejjin.

U meta wieħed jilleġisla, jilleġisla għal dejjem - l-Onor.

Dalli llum huwa l-ministru tal-finanzi imma jaf għada ma jkun ministru ta' xi ħaġa oħra jew ma jkun ministru xejn - mhux għal tliet snin jew ħamsa u allura l- affarijiet trid tara kif qed jevolvu ruħhom.

Hawnhekk qed ngħidu wkoll li hemm possibbilita` li għada pitgħada unit bħal din tkun qed tiffaċċja wkoll organized crime b'għeruq kbar u l-biża' tagħna, bħala oppożizzjoni, hija li m'huwiex 'il hemm mill-possibbilta` jew li hija xi ħaġa mhux konċetibbli li min ikollu dawn l-għeruq jista' jinfluwenza bil-kbir.

Hawnhekk m'aħniex qed nitkellmu fuq xi bord biex jagħti l-liċenzji jew il- permessi jew xi bord amministrattiv bħal ħafna bordijiet li jmexxu ċerti aspetti ta' ministeru, imma qed nitkellmu fuq unit li se tikkumbatti b'mod indirett l-iktar kriminalita` qawwija u potenti li tista' teżisti u li ġieli jkollha saħħa daqs il-gvern daqskemm ikollha għeruq.

Jiġifieri din hija l-preokkupazzjoni tagħna għax mod ngħidu li hija ħaġa teknika, transfer of funds u kumpannija 'l hawn u 'l hemm biex forsi wieħed jevita ftit taxxi u mod nitkellmu fuq money laundering.

Il-money laundering huwa l-introjtu minn dan it-tip ta' attivita`.

Allura aħna qed ngħidu li rridu nagħtuha aktar awtonomija biex ma jkun hemm ħadd li jista' javviċina lil xi ħadd biex min jissallab u min ngħattulu.

Għalhekk meta għandek organi investigattivi li jiddijljaw mal-kriminalita` m'għandu qatt ikollok ħjiel ta' ndħil, għaliex kulħadd huwa uman u kulħadd għandu d-debolezzi tiegħu u kulħadd jista' jiġi rikattat.

Jiġifieri li qegħdin ngħidu aħna huwa li nemmnu li meta niddijljaw fuq ħaġa daqstant delikata f'pajjiż żgħir, iktar ma jkollok awtonomija, iktar ikun tajjeb.

Issa l-Ministru qal li f'pajjiżi oħra m'hemmx membri tal-ġudikatura appuntati fuq unit bħal din.

Jien rajt x'jiġri fuq il-kontinent, bħall- Italja, u sibt li hemmhekk qabel ma saru ċerti riformi kien hemm overlapping sħiħ ta' dak li huwa l-maġistratura u dak li huwa l-attorney general.

Fil-fatt ħafna drabi - skorrettament għax illum emendawhom - min ikun jinvestiga jsejħulhom maġistrati.

Fil-fatt m'humiex maġistrati kif nifhmuhom bihom aħna imma għandhom status kważi judicial; huma parti attorney general u parti ġudikatura u għandhom il-garanziji daqskemm għandhom garanziji l-membri tal-ġudikatura f'pajjiżina.

F'Malta l-unika persuna fl-attorney general's office li għandu dawn il-garanziji huwa l- attorney general innifsu.

L-attorney general għandu garanzija daqs ta' imħallef, pero` l-oħrajn m'għandhomx; l-oħrajn huma uffiċjali li jaħdmu taħt l-attorney general filwaqt li f'pajjiżi oħra dawn in-nies igawdu u jiżufruwixxu mill-istess garanzija tal-maġistratura nnifisha.

Jiġifieri l-ewwel osservazzjoni tagħna hija fejn qed ngħidu li f'kumitat bħal dan jrid ikollok nies tekniċi u jrid ikollok rappreżentazzjoni kif indikata mill-ministru.

Aħna m'aħniex qed ngħidu li m'għandux ikun hemm rappreżentazzjoni ta' dawn l-entitajiet għaliex żgur li huma interessati, pero` qed ngħidu li minħabba n-natura daqstant taħraq ta' din il-unit u biex nagħtu semblance ta' awtonomija jkun importanti li jkollok membru tal-ġudikatura fi ħdan din il-unit.

U qed ngħidu li l-membru ma jkunx tal- qorti kriminali għar-raġuni sempliċi li l-imħallef tal-qorti kriminali llum jiġi faced – forsi b'aktar frekwenza milli jaf il-Ministru - b'ordnijiet li jissejħu attachment orders.

Dawn l-attachment orders huma bażikament ordnijiet ta' investigazzjoni fuq money laundering u allura ma jagħmilx sens li jkollok persuna li fil-kariga tagħha qed tiġi rinfaċċata minn dawn it-tip ta' rikjesti biex tiddeċiedi hi għandhiex tagħti ordni li ssir investigazzjoni jew le, jew għandux isir attachment order jew le imbagħad hi stess tkun fl-intelligence unit għaliex jista' jkollha nteressi konfliġġenti.

Ma tistax inti tiġġudika u fl-istess ħin tinvestiga.

U huwa proprju minħabba dawn ir-raġunijiet li meta l-Onor.

Brincat qed jippreżenta l-emenda qed joqgħod attent u jagħmilha ċara li jekk ikun hemm membru tal- ġudikatura dan għandu jkun imħallef imma mhux imħallef li jkun parti mill- qorti kriminali.

(Interruzzjonijiet) Iva, ikollu kariga, ikun chairman.

Id-differenza hi li l-Italja, per eżempju, il-maġistratura Taljana tkopri ukoll dak li aħna ngħidulu l-attorney general.

It-tieni emenda imbagħad titkellem dwar il-mod kif jintagħżlu l-membri fuq il-bord tal-unit u qed ngħidu li minflok ma jagħżilhom il-ministru, jipproponuhom u jagħżluhom l-avukat ġenerali, il-gvernatur eċċ. L-iskop tagħna mhux li jkun hemm xi eżerċizzju akkademiku jew li nitfgħu xi dell fuq il-ministru, anzi aħna faħħarna l-inizjattiva tiegħu li jgħaddi liġi bħal din.

Jiġifieri b'daqshekk m'aħniex qed nikkritikawh, għax kif diġa` għedt, jista' jkun hu u jista' jkun ħaddieħor, imma m'huwiex ideali li – u forsi m'aħniex qed nirrealizzaw kemm din tista' tkun ħaġa taħraq ħafna ħafna – jkun hu responsabbli direttament qisha din xi branka ta' ministeru.

Dan għaliex għada pitgħada jista' ikun hawn xi kjass kbir dwar xi investigazzjoni li ma saritx kif suppost – hawnhekk qed nitkellmu fuq nies b'potenza kbira u b'organizzazzjoni, b'konnessjonijiet u b'għeruq ferm ikbar milli jaħseb il-ministru – u li tkun tinvolvi miljuni kbar ta' liri u forsi jkun hemm jgħid li għaliex kien hemm "dak" u mhux l-"ieħor" appuntat u li seta' kellu xi konnessjonijiet.

Allura qed ngħidu li huwa importanti li d-diskrezzjoni tal-ministru fin-nomina ta' dawn in-nies ma tkunx kollha f'idejh.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Austin Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, jien ma nistax naqbel di principio mal- proposta ta' l-oppożizzjoni li xi ħaġa bħal din tkun headed minn membru tal-ġudikatura, anzi, jien di principio ma naqbilx li l-ġudikatura għandha tagħmel xi funzjoni ħlief tiġġudika.

Tant hu hekk li taħt din l- amministrazzjoni, il-ġudikanti tneħħew minn kull ħaġa li m'hijiex essenzjalment parti mill-funzjoni tagħhom.

Apparti mill-fatt li n-numru ta' ġudikanti li għandna huwa limitat, huwa ħażin di pincipio li ngħidu li għandu jkollna ġudikatura indipendenti u għandna nagħmlu kollox biex insaħħu l-indipendenza tal-ġudikatura, imbagħad nibnu sistemi fejn il- ġudikatura indaħħluha f'affarijiet li mhux biss m'għandhomx x'jaqsmu mal- funzjonijiet ġudikanti imma jistgħu jkunu in konflitt mal-funzjonijiet tagħha.

U dan jafuh tan-naħa l-oħra għaliex qagħdu attenti li jeskludu aktar minn nofs il-ġudikatura; eskludew il-maġistrati kollha minħabba l- funzjoni kriminali li għandhom u eskludew seba' mis-16-il imħallef li għandna.

(Interruzzjonijiet) Riċentement kellna żewġ imħallfin li qatt ma għamlu ġurijiet u jibdew jagħmluhom għaliex tnejn li jagħmlu l-ġurijiet ma setgħux jisimgħuhom huma.

Issa din mil-lat ta' prattiċita`, jiġifieri tlaqt 'il bogħod mill-prinċipju.

U x'nagħmlu fil-każ tal-Qorti ta' l-Appell Kriminali Inferjuri?

Naħseb li min ipoġġi fih ukoll irridu neskluduh u allura għandna tlieta oħra esklużi.

Jiġifieri awtomatikament qegħdin ngħidu tlieta fl-appell, tnejn fl-inferjuri u tnejn fil-qorti kriminali.

Dawn jagħmlu seba' li jekk innaqqsuhom minn 16 jifdlilna l-oħrajn.

Issa din mil-lat prattiku meta l-iktar importanti huwa l-lat tal-prinċipju.

Dan huwa organu ta' l-Istat, la huwa organu ġudizzjarju u lanqas huwa organu investigattiv.

ONOR.

JOSE` HERRERA: Għaliex le?

ONOR.

AUSTIN GATT: Le, mhux investigattiv għaliex dan jaħdem mas-subject persons, li huma l-banek, min jaħdem fil-qasam finanzjarju u monetarju, eċċ ...

Il-basic function ta' l-FIU hija li jiġbor informazzjoni mingħand dawn il-nies u janalizzaha u meta jkollu s-suspetti mhux jinvestiga hu imma tinvestiga l-pulizija bl-apparat kollu li għandha hi.

Pero` multo magis huwa ħażin jekk intom qed taħsbu li huwa investigattiv u tridu li jkun hemm imħallef fuq il-bord!

Għax allura issa ġejjin bil-kontra.

Jekk qed tgħidu li dan huwa investigattiv, allura nagħmel lil xi ħadd li l-funzjoni tiegħu m'hijiex li jiġġudika l-provi ta' min jinvestiga.

Kontra sens ieħor li ħadd donnu m'hu qed jarah huwa għaliex qed jiġu esklużo l-imħallfin tal-kriminal u m'humiex qed jiġu esklużi imħallfin ċivili.

Mela l-money laundering m'għandux il-konsegwenza possibbli ta' azzjonijiet bejn persuni fuq il-flus involuti?

Ħarsu lejn iż-żewġ każijiet li kellna Malta tal-money laundering u araw jekk hemmx azzjonijiet ċivili pendenti fuqhom.

Jiġifieri tħares minn fejn tħares, m'għandekx minn fejn toħroġ.

Din hija parti minn kif l-Istat irid jiddefendi lis- soċjeta` kontra din it-tip ta' kriminalita` moderna.

U l-obbligu huwa fuq l-Istat.

Issa jinnominax il-ministru lil wieħed jew lil ieħor għalija hija sussidjarja, imma li nippruvaw ngħidu - u jien din sinċerament tbeżżgħani għall-futur - li nerġgħu nibdew indaħħlu l-ġudikatura in the mainstream amministrattiv, huwa ħażin għall-pajjiż.

U huwa ħażin anke għaliex b'hekk imħallef ikollu income iktar minn ieħor.

Huwa ħażin li l- Istat idendel karrotta lil imħallef – din ġrat fil-passat- u jgħidlu li jagħmlu chairman fuq xi bord biex jieħu xi Lm1,000 jew Lm3,000 iktar mis- salarju li għandu mill-qorti.

Filwaqt li nifhem u napprezza l-animu li bih saret din l-emenda naħseb li l-mod kif inhi mposta huwa żbaljat.

Kieku mħallef kellu jsir chairman f'dan il-bord ma jkollu ebda garanzija ta' indipendenza ħlief għall-klawsola li hemm fil-liġi stess li tgħid li "the members of the board shall act indipendently and in their own judgement".

Li kieku m'hemmx dik il- klawsola, imħallef irid isegwi d-direttivi tal-bord u tal-ministru għax il-funzjoni tiegħu bħala chairman tal-bord m'hijiex ġudizzjarja.

Jiġifieri imħallef li jkun qiegħed fuq bord amministrattiv irid isegwi d- direttivi tal-ministru.

Per eżempju, fil-ħafna drabi li kellna fejn imħallfin jirrappreżentana barra minn Malta fuq kumitati u kummissjonijiet, dawn riedu jsegwu lili; jekk jien ngħidilhom li jridu jivvotaw "hekk", "hekk" jivvotaw.

Allura dan ma jkunx imħallef iktar!

L-indipendenza tal- ġudikatura, tiffunzjona biss fl-ambitu tal-qrati u t-tribunali tagħna u allura sinċerament naħseb li din ta' l-imħallef ma ssegwix hawnhekk.

Nerġa' nirrepeti li rridu noqogħdu attenti għall-prinċipji f'dan il- pajjiż.

Fuq il-livell ta' prinċipju rridu nkunu ċerti li l-ġudikatura hija ġudikatura, nagħtuha l-indipendenza tagħha u nsaħħuha amministrattivament biex taġixxi tajjeb b'dik l-indipendenza, pero` nagħmlu żball kbir malli l- ġudikatura nqabbżuha bħala parti ta' amministrazzjoni.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Jose` Herrera.

ONOR.

JOSE` HERRERA: Jiena bħala prinċipju naqbel perfettament ma' l- istand li ħa l-Onor.

Austin Gatt fuq ċerta materja li tikkonċerna l- ġudikatura bħal, per eżempju, meta neħħa l-possibilita` li wħud mill-membri tal-ġudikatura jistgħu jaqilgħu flus iktar minn oħrajn.

Qbilt miegħu wkoll meta llimita ir-rappreżentanza tal-ġudikatura fuq ħafna tribunali u bordijiet amministrattivi jew rappreżentanza barra minn Malta li m'għandu x'jaqsam xejn max-xogħol ġudizzjarju.

U anke meta aċċenna għall-fatt li ċerti membri tal-ġudikatura kważi, kważi mhux idealment li jkunu lecturers l-Universita`, qbilt miegħu ukoll.

Li ma qbiltx miegħu hu fuq il-punt li se nsemmi issa.

Fid-dinja kollha m'huwiex kuntra l-prassi li meta jkollok ċerti enquiries li jkunu qegħdin isiru investigazzjonijiet dwarhom, dawwn ikunu chaired minn membru tal-ġudikatura.

Dan għaliex il-membru tal- ġudikatura, meta jkun qed jippresjedi dik l-enquiry jkun indipendenti għaliex huwa imħallef u allura jmexxi miegħu l-indipendenza tal-pożizzjoni tiegħu u għaliex il-kariga tal-ġudikant innifsu, tikkrea aura ta' indipendenza.

U peress li hu jkun imdorri f'qafas ta' indipendenza totali jkun jista' jikkontribwixxi għal aktar indipendenza.

Jiġifieri jien ma naħseb li jkun ħażin xejn li jekk jinqala' bżonn li ssir investigazzjoni jew inkjesta, il-gvern jappunta ġudikant u l- indipendenza tiegħu tkun biss minħabba l-qafas li fih ikun imdorri dak l-istess ġudikant.

Aħna m'aħniex qed ngħidu li jekk ikun hemm membru tal- ġudikatura bħala chairman dan se jkun indipendenti għax il-Kostituzzjoni tiggarantixxi l-indipendenza tal-ġudikatura, għaliex dan isir biss meta dak li jkun, ikun qed iservi fuq il-bank tal-ġudikatura.

Fil-fatt dwar dan l-Onor.

Gatt għandu raġun perfett, pero` meta f'bord bħal dan tpoġġi chairman membru tal-ġudikatura, tkun qed tagħmel persuna li huwa mdorri f'qafas ta' indipendenza assoluta u allura żżid l-aura ta' awtonomija u ndipendenza.

U dak huwa l-ħsieb tagħna.

Issa veru li jekk tanalizza b'mod akkademiku u toqgħod traqqaq 'l hawn u 'hinn issib li jista' jkollok każi fejn tinqala' kawża ċivili, imma dawn huma biss biżgħat akkademiċi għax fil-prattika mhux hekk jiġri; fil- prattika n-nies li qed jaħdmu fil-money laundering u qed jiġu viċin tal- money laundering huma l-maġistrati fl-investigazzjonijiet li jkunu qed jagħmlu u l-imħallfin li jippresjedu l-qorti kriminali, li huma l-istess imħallfin li jippresjedu l-qorti ta' l-appelli kriminali.

Imbagħad għandek it-tliet imħallfin ta' l-appelli.

Jiġifieri qed nitkellmu fuq għaxar imħallfin oħra minn fejn tista' ssir għażla.

Aħna għamilna din il- proposta mhux għax qed ngħidu li l-liġi hija ħażina imma għaliex ħassejna li taking into consideration id-delekatezza kbira ta' l-issue involuta, il- possibbilta` ta' organizzazzjoni b'għeruq kbar li tista' tindaħal hawn u tindaħal hemm m'hijiex daqshekk remota u għalhekk ridna nippruvaw nagħtuha semblance ta' aktar awtonomija u indipendenza u li l-ministru konċernat ma jkollux dik id-diskrezzjoni kollha li kważi jkollu din il-unit daqstant delikata taħt il-kontroll komplut tiegħu.

Ma naqbilx ukoll ma' l-Onor.

Gatt fejn qal li din m'hijiex xi unit investigattiva.

Issa you can call it what you may imma jien naħseb li forum li għandu dritt jiġbor informazzjoni u janalizzaha, għandu poteri li jmorru oltre istituzzjonijiet oħra għal dak li jikkonċerna professional secrecy eċċ u għandu poteri wkoll li jirrikkmanda lill-gvern jew lill- attorney general biex jieħdu passi kriminali, xi element ġudizzjarju għandu.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Carmelo Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Sur President, jiena xtaqt nistaqsi ftit dwar paragrafu (3) ta' artiklu 19 fejn qed jitkellem dwar il-mod kif jinħatru l- membri addizzjonali.

Jekk il-bord se jgħid li għandu bżonn ta' xi ħadd tekniku, per eżempju, mill-qasam tad-dwana, jista' jissuġġerixxi li jkun it- tali jew it-tali persuna?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, kif diġa` għedna, f'dak il-każ terġa' tintuża l-proċedura stabbilita għall-membri l-oħrajn, jiġifieri l- kontrollur tad-dwana jipproponi tliet ismijiet u l-ministru jagħżel wieħed minnhom.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, ħa nkompli fuq il-punt li qajjem sieħbi l-Onor.

Jose` Herrera.

Meta qed nitkellmu fuq servizzi finanzjarji, qegħdin nitkellmu fuq wieħed mill-pilastri ewlenin ta' l- ekonomija tagħna.

U kif dan se jitmexxa hija xi ħaġa ta' l-ikbar interess, mhux biss għaċ-ċittadini tagħna, imma anke għal dawk li jħarsu 'l barra.

Il-bilanċ bejn input eżekuttiv u input mhux eżekuttiv irid ikun kalibrat tajjeb.

Jien naħseb li l-argument li qed tagħmel l-oppożizzjoni huwa li f'pajjiż bħal tagħna, li għandu l-aspirazzjoni li jkun wieħed mill-pajjiżi ewlenin fis-servizzi finanzjarji u li mill-bidunett konna għedna li hawn consensus kontra l-money laundering u kontra l-money laundering fil- qasam ta' kif immexxu s-servizzi finanzjarji tagħna, rridu naraw x'tip ta' sistema se ndaħħlu biex il-kontroll li nagħmlu fuq din il-ħaġa tkun tassew trasparenti u taspira fiduċja.

U jien naħseb li waħda mill-affarijiet li jitqanqlu minn barra l-pajjiż hija kemm sistema li tkun effettivament determinata u mmexxija mill-eżekuttiv waħdu, taspira fiduċja, kemm f'dak li għandu x'jaqsam mas-suġġett innifsu fuq il-kontroll ta' money laundering u anke fuq ċerti affarijiet li jirrigwardjaw internament id- drittijiet tal-bniedem.

Aħna rridu li tinbena struttura li taspira din il- fiduċja kemm internament kif ukoll esternament, kemm f'dak li għandu x'jaqsam ma' kontrolli serji fuq il-money laundering u kemm f'dak li huwa rispett tad-drittijiet tal-bniedem.

U għalhekk qed nistaqsu jekk l- istruttura li qed tiġi proposta hijiex waħda li tabilħaqq twassal għal din il-fiduċja.

F'pajjiż bħal tagħna, sistema li tkun ikkontrollata u nfluwenzata mija fil- mija mill-eżekuttiv, tista' tkun - ma ngħidux li se tkun - perikoluża u tista' tkun xi ħaġa li tqajjem perċezzjoni ta' sfiduċja, u allura s- suġġeriment tagħna huwa li ndaħħlu l-element tas-sistema ġudizzjarja ħalli toħloq aktar il-kuntest ta' bilanċ, fiduċja u sigurta`.

Anke f'sistema bħal tagħna, naħseb li se jkun hemm qbil kważi maġġoritarju bil-qawwi, li input min-naħa ġudizzjarja, se tkun aktar f'probabbilta` ta' rettezza suġġett għal inqas influwenzi minn appuntamenti bbażati fuq kriterji eżekuttivi politiċi.

U dan kemm fil-qasam tal-kontroll tal-money laundering u anke fil-qasam tal-ħarsien tad-drittijiet tal-bniedem.

U li ma nirrikonoxxux li għallinqas din il-branka tat-tmexxija ta' l-Istat tagħna, il-branka ġudizzjarja, tista' u għandha tagħti din il-perċezzjoni ta' bilanċ, stabbilta` u sigurta`, naħseb li ma nkunux tabilħaqq qegħdin nifhmu l-ħtieġa li npoġġu lil pajjiżna b'mod li jagħti din il-perception u realta` li tabilħaqq mexjin bis-serjeta`; on the one hand il-ħtieġa li tabilħaqq nuru li fuq money laundering se nkunu qegħdin sodi, and on the other hand nuru li fil-qasam tad-drittijiet tal-bniedem se nkunu qegħdin nimxu b'ċerta rettezza, ħaġa li trid tinħass kemm esternament kif ukoll internament.

Jiena nifhem li b'rieda tajba, in-naħa tal-gvern għandha tirrifletti fuq din il-ħaġa.

Jien irrid ngħid li jkolli inputs ukoll minn barra fuq ċerti affarijiet, li jgħiduli li l-istrutturi tagħna huma suġġetti għall- manipulazzjoni min-naħa tal-politiċi.

Dawn jgħiduha f'ċertu kuntest u ħaddieħor idaħħalha f'kuntest ieħor, pero` jien naħseb li rridu nirriflettu fuq dawn l-affarijiet għax meta jħarsu lejna minn barra jarawna bħala stat micro u għandhom raġun jgħidu li aħna kollox minn but għal but mingħajr ebda bilanċ ta' poteri.

Hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq xi ħaġa li għandha lat investigattiv, importanti u meħtieġ għat-trasparenza interna u esterna, u għandna wkoll lat li jimpinġi u jagħmel impact fuq id- drittijiet personali fid-drittijiet tal-bniedem.

U ma naħsibx li huwa tajjeb li suġġeriment bħal dak li qiegħed isir jiġi minnufih imfarfar u mitfuh taħt it-tapit qisna qed nitkellmu fuq xi ħaġa ta' barra minn hawn.

F'dan il-pajjiż irridu nifhmu li l-kredibbilta` tagħna personali u bħala stat u bħala istituzzjoni trid tkun riflessa anke fil-mod ta' kif norganizzaw l-istituzzjonijiet tagħna, imma dan ma jsirx billi ngħidu li ma ndaħħlux lill-imħallfin u lill-maġistrati f'dawn l-affarijiet għaliex dawn għandhom x'jagħmlu biżżejed.

Huwa veru Ii dawn għandhom biżżejjed x'jagħmlu, imma rridu nifhmu wkoll li f'dan il-pajjiż l-istituzzjonijiet kollha jridu jkunu qed jagħtu kontribut biex il-ħarsien, is-sigurta` u l- bilanċ jinżamm, kemm fl-interess tagħna personali, kemm fil-perċezzjonijiet li jinħolqu madwarna, kif ukoll biex dak li qed nippruvaw nibnu bħala pilastru ta' l-ekonomija fit-territorji finanzjarji jkollu ċ-ċans ta' kredibbilta` interna u esterna.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Sur President, jien qed jippreokkupani l-fatt li qisu mhux qed jinftiehem il-pożizzjoni tar-rwol li għandu l-financial intelligence unit kif propost b'din il-liġi, b'mod totalment differenti mir-rwol fejn tidħol il-ġudikatura.

Jien naqbel ma' l-Onor.

Herrera, fis- sens li m'iniex qed neskludi li xi darba jkun hemm bżonn, kif kien hemm fil-passat, li ssir investigazzjoni taħt l-enquiries act li tikkontempla li enquiry tista' ssir minn imħallef jew maġistrat, pero` hawnhekk qed nitkellmu fuq organu amministrattiv; there are no two ways about it.

Anke l-Italja li għandhom - kif spjega tajjeb l-Onor.

Herrera - ir-rwol mixed tal-maġistratura inkwerenti, din il-unit fil-Banca d'Italia għamluh, jiġifieri ċ-central bank tagħhom għaliex lanqas biss hemm remotament l-assjem biex jorbot mal-bżonn li jkollok membru tal-ġudikatura għaliex il-garanzija li jagħtik il-membru tal-ġudikatura toħroġ mill- eżekuzzjoni ta' l-indipendenza ġudizzjarja tiegħu, inkella membru tal- ġudikatura huwa bniedem bħal ħaddieħor at the end of the day.

Jekk fid- deċiżjonijiet jew fid-direzzjoni li qed jagħti mhux qed jinvolvi l- indipendenza ġudizzjarja tiegħu, allura m'għandux rwol.

Aħna xi kultant noqogħdu nqabblu ruħna ma' l-Italja jew Franza li huma żewġ pajjiżi li strutturalment m'għandhomx il-metodu tal-ġudikanti tagħna; f'dawn il-pajjiżi bilfors trid tmur tagħmel kors l-universita` qabel ma ssir maġistrat.

Is-sistema ġudizzjarja tagħna żviluppat fuq il-bażi Ingliża u llum iktar tixbaħ is-sistemi li jeżistu fin-North ta' l-Ewropa milli lis-sistemi li jeżistu fis-south ta' l-Ewropa.

Meta inti tara hemmhekk fejn jidħlu l-imħallfin u fejn tidħol il-ġudikatura, issib li dejjem jidħlu in a judicial or quasi judicial role għaliex hemm imbagħad fl-assjem ta' l-istat għandek bżonn l-indipendenza.

Pero` qatt u mkien, almenu safejn naf jien, ma daħlu b'xi mod jew fejn hemm bażi ta' investigazzjoni jew fejn hemm bażi ta' amministrazzjoni.

Issa ħalli ma noqogħdux ngħidu jekk dan il-unit huwiex investigattiv jew analitiku; li żgur li se jagħmel, għax huwa msemmi l-ewwel ħaġa fid- doveri tiegħu, huwa li jiżgura li s-subject persons, jiġifieri l-banek, il- financial institutions, min jopera il-financial services eċċ, ikunu qegħdin jirrapportaw dak li għandhom jirrapportaw u jkunu qegħdin compliant with all the regulations li għandhom fuq il-money laundering.

Din hija l- funzjoni primarja tagħhom.

Issa with no stretch of the imagination m'għandna bżonn xi ħadd li għandu l-funzjoni ġudizzjarja biex jagħtina xi garanzija fuqha.

Ir-rwol l-ieħor tiegħu huwa li jżomm għajnejh miftuħin dwar x'qed jiġri madwar id-dinja, jagħmel kuntatti ma' l-FIUs kollha li jeżistu madwar id- dinja biex iqabblu l-informazzjoni li tkun għaddejja, u jagħmlu rapporti mhux fuq nies imma b'mod analitiku dwwar x'għandu jsir u ma jsirx.

Din hija funzjoni purament amministrattiva.

Ejjew ngħidu li bank javża lill- FIU u jgħidlu li għandu suspett li fuq transaction li tista' tinvolvi l- money laundering.

Speċifikament fil-liġi qed ngħidu li l-FIU ma jinvestigax, jaqbad dik l-informazzjoni, janalizzaha, jara jekk għandux informazzjoni oħra minn x'imkien ieħor u jgħaddiha lill-pulizija biex tinvestiga.

Jiġifieri anke hawnhekk, ir-rwol huwa sempliċement amministrattiv u bl-ebda mod ma nista' ngħidlu quasi ġudizzjarju biex nerġa' nqabbel ma qabel.

U huwa għalhekk li jien qbilt ma' l-Onor.

Herrera meta qal li jista' jkun hemm ċirkostanzi fejn ikollok bżonn tagħmel investigazzjoni li fiha jkollok bżonn imħallef.

Kellna bżonn fil- passat u jista' jerġa' jkollna bżonn, imma għandek bżonn imħallef għax fl-aħħar mill-aħħar minn dik l-investigazzjoni trid rapport u ġudizzju.

L- FIU ma jagħmilx ġudizzji u ma jasalx għal konklużjonijiet.

Fir-realta` kull pajjiż telaq mill-istess post u spiċċa fl-istess post f'dan il-qasam.

Kull pajjiż kellu l-problema kif se jgħaqqad flimkien għal din il-biċċa xogħol ic-central banks, l-awtoritajiet tal-pulizija, l- attorney generals, u l-ministeri tal-finanzi.

U din hija r-risposta kif inti tgħaqqad lil dawn l-erba' government functions flimkien.

Jiġifieri kulħadd telaq mill-istess post u kulħadd wasal fl-istess post għax kulħadd qed jipprova jagħmel l-istess ħaġa.

U fl-ebda pajjiż ma daħal l-aspett ġudizzjarju jew quasi ġudizzjarju; imkien m'għandna l-preżenza ta' l- imħallfin, mill-Anglo-Sassoni u n-Nordiċi, sas-South ta' l-Ewropa, l- Kanada u l-Amerika.

Għalhekk naħseb li wieħed li għadu se jibda jimxi għandu jieħu ftit mill-esperjenza li għaddew minnha barra minn Malta.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, 'il hinn mit-teoriji li għadna kif smajna jiena nibqa' niftakar fil-prattika li jkolli personali meta niltaqa' ma' nies minn rating agencies u minn banek ta' ċertu tip, mhux meta jkun hemm il-ġurnalisti jew il-kollegi imma wiċċ'imb'wiċċ u ras imb'ras.

U meta nħarsu lejn soċjeta` bħal Malta bilfors ikollna nistaqsu ta' min hu kuġin, neputi jew canvasser dak li qed imexxi "hemm" jew "hawn".

Din hija realta` u jekk naħsbu li n-nies li jħarsu lejna ma jaħsbux b'dan il-mod, allura nkunu qegħdin ngħixu fil-ħolm.

U fuq kemm qed ikun effettiv l-impenn tagħna dwar il-kontroll fuq il-money laundering doppjament jattakkawna jew jikkunsidrawna b'ċertu mod, u ma nagħtihomx tort.

Dawn mhux ma jemmnux li rridu nikkontrollaw il-money laundering imma jistaqsu kemm qed ikun effettiv u kemm l-istrutturi li ndaħħlu huma tabilħaqq trasparenti, bilanċjati, stabbli u jipproteġu dak li hawnhekk jie qed insejjaħlu il-ħarsien tad-drittijiet tal-bniedem.

Jien nifhem l-argumenti li għadhom kif issemmew dwar il-mudell Anglo-Sassonu u l-mudell kontinentali, imma rridu nifhmu wkoll x'inhi l-problema tagħna.

U l-isfida tagħna hija kemm se tkun kredibbli sistema bħal din jekk ma jkunx hemm input min-naħa tal-banka ta' l-Istat li permezz tal- Kostituzzjoni, ta' l-użanza u anke ta' drawwiet tagħna hija mitqiesa li għandha ċerta awtonomija.

Dan hu l-punt kollu u jekk nassumu li l- perċezzjoni ma teżistix li f'micro state bħal tagħna, struttura li noħolqu se tkun kontrollata mill-kuġin tal-kuġina, biex ma ngħidux mill- ħbieb tal-ħbieb, jew mill-canvasser tal-ministru, ikun min ikun il- ministru, ma nkunux qed nifhmu x'inhi l-problema.

Min ikun qiegħed iħares lejna minn barra, jippenetrana u jkun jaf eżatt kif naħdmu, x'qed nagħmlu u x'inhuma l-problemi tagħna.

Dan huwa suġġett sensittiv ħafna u kulħadd jaf li huwa sensittiv ħafna.

Għalhekk naħseb li dak li qed jintqal minn din in-naħa qed jintqal b'mod responsabbli, mhux biex inwaqqgħu dak li qed isir - anzi dan qed naqblu miegħu – imma biex intejbuh.

U ntejbuh billi nippruvaw nabbinaw dik l-istituzzjoni f'pajjiżna li għandha dan is- sens ta' awtonomija - kulħadd jista' jikkritika l-ġudikatura u l-istrutturi tagħha imma almenu hemm affjatament li huma ta' ċerta awtonomija, saħħa u indipendenza – ma' din l-istruttura daqstant sensittiva.

Sur President, jiena ndħalt f'dan sempliċement biesx nagħmel punt li l-oppożizzjoni tħoss li huwa importanti ħafna.

Issa nħalli f'idejn l-abbli kollega tiegħi, Jose` Herrera.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki, jekk jogħġobkom?

(Onor. Membri: No) Mela ngħaddu għal artiklu 20.

Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Chairman, dan l-artiklu jittratta l-ħatra taċ- chairman u tal-viċi chairman minn fost il-membri tal-bord.

Dawn jiġu maħtura mill-prim ministru wara konsultazzjoni mal-ministru tal-finanzi.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, kif diġa` għedna, aħna nħossu li dan l- artiklu huwa wieħed kosmetiku għax il-prim ministru effettivament m'hu qed jaħtar lil ħadd ġdid, qiegħed sempliċement jagħżel minn fost dawk li diġa` għażel il-ministru tal-finanzi.

Jiġifieri kif il-ministru tal-finanzi se jkun qed jagħżel iż-żewġ esperti, se jkun għażel ukoll erba' rappreżentanti ta' l-organizzazzjonijiet finanzjarji u anke ta' l-Attorney General u tal-kummissarju tal-pulizija u għaldaqstant il-Prim Ministru m'hu qed ikollu l-ebda għażla libera ħlief li jdur fuq min ikun għażillu l-ministru tal-finanzi.

Fl-opinjoni tagħna din hija trivjali u għalkemm naqblu li l-prim ministru kellu jidħol f'xi stadju jew ieħor dment li se jkun hemm għażla governattiva – ħaġa li aħna ma naqblux li għandu jkun hemm - naħseb li l- poter tal-prim ministru xorta qed ikun ristrett ħafna għaliex nerġa' ngħid li l-għażla qed issir mill-ministru tal-finanzi.

Jiġifieri l-ministru tal- finanzi jagħmel shortlisting tax-shortlisting li jkunu tawh l- istituzzjonijiet, imbagħad il-prim ministru jagħżel mix-shortlisting tax- shortlisting!

THE CHAIRMAN: Iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Mela nistgħu ngħaddu għal artiklu 21.

Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, dan huwa artiklu amministrattiv li jispjega l-proċeduri tal-laqgħat tal-bord.

THE CHAIRMAN: Hemm iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Ngħaddu issa għal artiklu 22.

Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, f'dan l-artiklu qegħdin ngħidu li jekk jinqalgħu każi ta' urġenza allura d-deċiżjonijiet ikunu jistgħu jittieħdu minn tnejn mill-erba' membri tal-bord, basta wieħed minnhom ikun iċ- chairman jew il-viċi chairman.

Naturalment imbagħad l-uffiċjali l-oħra tal-bord jiġu nfurmati b'dak li jkun ġara fl-ewwel opportunita` li jkun hemm.

Irridu nifhmu li dawn it-tip ta' sitwazzjonijiet jinqalgħu b'mod ta' eċċezzjoni li mhux se tkun ir-regola ta' kif topera u dan il-provvediment huwa sempliċement neċessarju biex jekk jinqala' xi każ, li kif qed ngħid ikun fuq bażi eċċezzjonali, allura jkunu jistgħu jittieħdu l-miżuri li għandhom jittieħdu biex hekk ċerta azzjoni li jkun hemm bżonn tittieħed, tittieħed u ma tintilifx l-opportunita`.

Ma ninsewx li din tista' tkun azzjoni ta' rapport lill-pulizija biex jibdew jinvestigaw u jekk ikun se jintilef iż-żmien biex tibda l-investigazzjoni jista' jaħrab l-għasfur.

Għalhekk huwa neċessarju li fil-liġi jingħata dan il-poter, naturalment mhux biex xi ħadd jaqbeż fuq ras ħaddieħor, imma biex f'każi fejn verament ikun hemm il-bżonn li tittieħed azzjoni immedjata biex jissalvagwardjaw miżuri li jistgħu jittieħdu biex jiġu maqbuda dawn il-każi, allura jkun hemm il-fakulta` bil-liġi li jistgħu jittieħdu.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, għal dan l-artiklu nipproponi emenda li tgħid hekk:

"D" F'artikolu 22 li hemm fi klawsola 4, għandhom jiżdiedu l-kliem:-

"F'każ ta' emerġenza d-deċiżjonijiet għandhom jittieħdu mill-Imħallef li jkun Chairperson tal-Unit billi jieħu dawk il-miżuri li jidhirlu li huma l-aktar opportuni fiċ-ċirkostanzi.".

Anke li kieku ma kienx hemm l-emenda min-naħa tagħna, xorta nħoss li l- artiklu kif ippreżentat min-naħa tal-gvern huwa lopsided.

Qed ngħid hekk għaliex filwaqt li napprezza li jista' jkun hemm xi każi ta' emerġenza u li fil-fatt hawnhekk qed nitkellmu għall-eċċezzjoni għar-regola mhux għar- regola in ġenerali, fil-prattika jista' jiġri li filwaqt li l-ministru qed jipprova jagħti a financial bias - u dan qed isir f'pajjiżi oħrajn biex inkun fair anke man-naħa tal-gvern - lill-make-up ta' dan il-unit, jista' jkollok ċirkostanzi fejn id-deċiżjoni tittieħed minn rappreżentant li jew jiġi nnominat mill-attorney general u l-ieħor mill-kummissarju tal- pulizija u t-tnejn l-oħra li jirrappreżentaw lill-MFSC u s-central bank ma jkunux preżenti minħabba ċ-ċirkostanzi a normali jew l-urġenza li fihom ikun ġie trattat il-każ.

Jew inkella jista' jkollok każ bil-maqlub, fejn id-deċiżjoni tkun qed tittieħed mingħajr ma jkun hemm input mir- rappreżentant ta' l-attorney general jew mir-rappreżentant tal-kummissarju tal-pulizija.

Jien naħseb li din tista' tkun daqsxejn żbilanċjata - qisu għandek siġġu b'sieq nieqsa - u għalhekk naħseb li l-gvern, filwaqt li jagħti ċerta latitudni liċ-chairperson, m'għandux jagħmilha bil-mod kif ippreżentaha hawnhekk għaliex l-eżitu ma jkunx wieħed sodisfaċenti.

THE CHAIRMAN: Hemm iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Jekk m'hemmx iktar rimarki ngħaddu għal artiklu 23.

Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, dan l-artiklu jelenka l-mod li bih jiġu reklutati d-direttur u uffiċjali oħra li jiffurmaw dan il-korp.

Fil- fatt dawn jiġu reklutati mill-bord.

THE CHAIRMAN: Hemm iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Nistgħu għalhekk ngħaddu għal artiklu 24.

Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, hawnhekk qegħdin nagħmlu funzjoni partikolari biex nikkoordinaw dan il-unit ħafna aħjar mal-pulizija u fejn qed ngħidu li l-kummissarju tal-pulizija jappunta uffiċjal hu biex ikun il- liaison bejn dan il-unit u l-pulizija nfisha u jkun jista' allura mhux biss jara li dawk ir-rapporti li qegħdin isiru mill-unit jgħaddu lill- pulizija u jkomplu għaddejjin bl-investigazzjoni, imma jara wkoll jekk fil-korp tal-pulizija hemmx informazzjoni li tista' titfa' xi dawl fuq informazzjoni oħra li qed tinġabar mill-unit għaliex naturalment meta tara informazzjoni f'dawl ta' informazzjoni oħra jista' jkun hemm riżultati differenti u allura dan il-koordinatur għandu din il-funzjoni li jkun il- medium bejn il-unit innifisha u l-pulizija.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Herrera.

ONOR.

JOSE` HERRERA: Meta wieħed jaqra dan l-artiklu joħroġ ċar dak li konna qed ngħidu jiena u l-kollega tiegħi, fis-sens li l-iskop ta' dan il- unit m'huwiex purament biex jikkonserva xi informazzjoni, qisek xi kumitat ta' statistika fi ħdan xi ministeru li qiegħed hemm biss biex jiġbor u janalizza statistika għal fini ta' riċerka jew fini biex joħroġ xi konklużjonijiet statistiċi, imma huwa li jkun bord investigattiv.

Tant hu hekk li l-istess liġi qed tipprovdi li jkun hemm liaison bejn il-korp tal- pulizija u l-istess unit.

Fil-fatt jekk inħarsu lejn subartiklu 24 (4) naraw li dan jgħid hekk:

"The police liaison officer shall assist the Unit in the analysis and processing of suspicious transaction reports and of information and intelligence data collected by the Unit in the exercise of its functions and shall advise the Unit on investigative techniques and on all law enforcement issues.".

Jiġifieri hawnhekk il-pulizija qed tiġi mistiedna tikkonsulta ruħha ma' dan l-istess unit fuq investigative techniques.

Jiġifieri ma nistgħux ngħidu li dan il-kumitat mhux se jkollu funzjoni investigattiva jekk l-istess kumitat se jkollu l-għajnuna tal-pulizija biex jinvestiga.

Jien m'iniex qed ngħid li dan l-artiklu qiegħed ħażin jew li ma naqbilx miegħu imma qed ngħid li minnu joħroġ il-kunċett tan-natura ta' dan il-unit.

L-Onor.

Austin Gatt għandu raġun f'ħafna affarijiet milli qal meta kien qed jispjega l-funzjoni ta' dan il-unit, pero` ma nistgħux neliminaw l-aspett investigattiv ta' dan il-unit.

Jiġifieri la parti mil- liġi stess tirrikjedi li jkun hemm din il-kooperazzjoni bejn il-pulizija u l-unit fuq investigative techniques ifisser li din il-unit tinvestiga u mhux tiġbor biss informazzjoni.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Xtaqt nikkoreġi ftit it-trust ta' l-argument li għamel l-Onor.

Herrera, fis-sens li meta wieħed jaqra subartikolu 24 (4) jara li l-funzjoni ta' dan l-uffiċjal m'hijiex li jgħin lill-unit fl- investigazzjonijiet imma li jgħinha fl-analisi u fl-ipproċessar tar- rapporti.

Dawk huma l-kliem operattivi f'din is-subklawsola li "l-uffiċjal koordinatur tal-pulizija għandu jassisti l-korp fl-analisi u l- ipproċessar ta' rapporti ta' operazzjonijiet suspettużi u ta' informazzjoni u data ta' tagħrif miġbura mill-korp".

Issa meta ngħidu li dan se jagħtiha pariri dwar it-teknikalitajiet investigattivi ma nifhmux li dan se joqgħod jgħallimhom kif se jinvestigaw imma li jgħidilhom biex jekk se tagħtu każ lill-pulizija biex jinvestigawh, iridu jagħtuhom ċerta tip ta' informazzjoni.

(Interruzzjonijiet) Imma t-techniques li jużaw il- pulizija fl-investigazzjoni x'inhuma?

Kif trid tippreparalhom l- informazzjoni biex tkun użabbli mill-pulizija waqt l-iinvestigazzjoni tagħhom?

Dawn mhux se jinvestigaw huma, pero` jekk dawn qed joffru servizz lil ħaddieħor - f'dan il-każ lill-pulizija - biex imbagħad ikomplu bl-investigazzjoni, iridu jkunu jafu l-forma u l-kif ta' l- informazzjoni li l-pulizija għandha bżonn u sakemm għandha bżonnha.

Jiġifieri dan jgħidilhom fejn u kif tista' tidħol il-pulizija, pero` huma jridu jippreparaw l-informazzjoni sa dak l-istadju biex imbagħad tkun tista' tkompli taġixxi l-pulizija.

Jien qed naqrah dan l-artiklu u hekk hu fil-fatt.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Jien naħseb li l-punt li semma l-Onor.

Herrera jiġi rienforced mill-fatt li hawnhekk m'aħniex qed nitkellmu biss dwar pariri lill-korp dwar it-teknikalitajiet investigattivi imma anke dwar kull punt ta' infurzar tal-liġi.

Jien f'idejja għandi l-brief ta' l-FIU Ingliża.

Meta dawn għamlu l-FIU ma qagħdux joħolqu istituzzjoni ġdida u lanqas raw li jkollhom branka li għandha a treasury jew financial background bias imma qabdu waħda mill-branki tan-National Criminal Intelligence Service, l-economic crime unit, li kienet hemm qabel ma twaqqfu l-FIUs u qalu li se dik se tkun in-national financial intelligence unit għar-Renju Unit.

Biss meta ġew biex jiddifenixxu l-funzjoni primarja ta' dan il-unit huma qalu preċiżament hekk: The unit's primary function is the receipt, analysis and dissemination of suspicious transactions report received primarily from the financial sector.

Issa jien bħall-Onor.

Herrera ma rridx li niġi nterpretat li qed ngħid li dak li hemm fil-provvediment tal- liġi għandu jinbidel - we are quite happy with subarticle 4 - imma naħseb li dan ma jaqbilx mal-preżentazzjoni li taha l-ministru, iżjed u iżjed meta qed ngħidu li l-parir ta' dawn mhux se jkun biss fuq il- teknikalitajiet investigattivi imma se jkun ukoll fuq the actual enforcement tal-liġi, ħaġa li ma tidhirx li tirriżulta mill-briefs ta' FIUs oħrajn.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Ngħaddu mela għal artiklu 25.

Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, f'dan l-artiklu qegħdin ngħidu li r- rappreżentanza legali u ġudizzjarja tal-unit tkun tvesti liċ-chairman u lill-viċi chairman.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

L-Onor.

Herrera.

ONOR.

JOSE` HERRERA: Sur President, għal dan l-artiklu għandna emenda li tgħid hekk:

"E" F'subartikolu (1) ta' artikolu 25 li hemm fi klawsola 4, minflok il-kliem "Ir-rappreżentanza legali u ġuridika tal-Korp tvesti fiċ- Chairman u meta jkun assenti fil-Viċi Chairman:" għandhom jidħlu l- kliem "Ir-rappreżentanza legali u ġuridika tal-Korp tvesti fil-Viċi Chairman tal-Bord u meta jkun assenti fid-Direttur tal-Unit:".

Jien naħseb li l-Ministru jifhem għalfejn għamilna din l-emenda għalkemm din ma tagħmilx sens jekk l-emenda l-oħra ma tiġix milqugħha.

Qed ngħid hekk għaliex jekk iċ-chairman ikun membru tal-ġudikatura, allura jagħmel sens li ma jkollokx membru tal-ġudikatura li jkun vestit b'rappreżentanza ġuridika.

L-emenda tagħna hija teknika u hija marbuta ma' emenda oħra li fuq is-sustanza tagħha diġa` tkellimna u ma nħossx li huwa l-każ li noqogħdu nirripetu dak li għedna qabel.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Mela nistgħu ngħaddu għal artiklu 26.

Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, f'dan l-artiklu qegħdin ngħidu li dan il-korp li qed jispeċjalizza f'miżuri kontra l-ħasil tal-flus għandu l- obbligu u l-poter li jara li l-awtoritajiet superviżorji l-oħrajn li jkollna fil-pajjiż ikunu qegħdin jikkonformaw ma' l-obbligazzjonijiet tagħhom.

Naturalment huma dawn l-awtoritajiet ta' superviżjoni li tista' tgħid huma l-ewwel linja ta' difiża f'dan il-proċess kollu ta' money laundering għaliex huma mhux biss iridu japprovaw lil min jopera f'dan is- settur, imma għandhom ukoll l-obbligu jimmoniterjaw l-operazzjoni tagħhom biex jaraw li fil-fatt kulħadd qiegħed jagħmel xogħlu skond il- liċenzja.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Herrera.

ONOR.

JOSE` HERRERA: Sut President, għal dan l-artiklu wkoll għandna emenda li tgħid hekk:

"F" F'subartikolu (2) ta' artikolu 26 li hemm fi klawsola 4, għandu jiżdied ir-rekwiżit għall-investigation order kif definit fl-Att prinċipali u dan fil-kuntest tal-ħidma tal-Unit.

F'din l-emenda aħna m'aħniex qed ngħidu li ma naqblux li din il-unit, li hija an intelligence unit, ikollha poter u awtorita` li joħorġu mil-liġi biex tiġbor informazzjoni anke jekk din l-informazzjoni tkun waħda li normalment tkun ikkalkulata bħala kunfidenzjali jew li taqa' taħt il- Professional Secrecy Act.

Jiġifieri la inti qed tagħmel intelligence unit trid tagħmilha possibbli għall-unit li tiġbor l-intelligence għax jekk inti se tagħmel intelligence unit imbagħad tant se tagħmlilha xkiel li meta din tiġi biex tiġbor informazzjoni tibda teħel hawn u tibda teħel hemm inkunu qegħdin nistultifikaw il-liġi nnifisha.

Aħna hawnhekk qegħdin xi ftit fi grey area l-ewwelnett għaliex il- Professional Secrecy Act se jibqa' dak li hu, jiġifieri m'aħniex inbiddluh, u t-tieni nett jekk wieħed iħares lejn kapitlu 373, liema kapitlu qegħdin nemendaw, jara li fil-korp tal-liġi nnifisha, meta l- awtoritajiet konċernanti, be it l-attorney general or whoever, ikun irid jakkwista ċerta informazzjoni jkollu jmur il-qorti u jitlob investigative order.

Issa aħna qed ngħidu li la l-liġi li tirrigwardja l-professional secrecy se tibqa' l-istess u l-investigative orders se jibqgħu jeżistu, ma jkunx jagħmel sens li biex, per eżempju, l-attorney general waħdu barra l-unit irid jikkapparra ċerta informazzjoni għandu bżonn jirrikorri għal din l- ordni, din il-unit m'għandhiex bżonn dan il-warrant għaliex tista' tikkapparra din l-informazzjoni bis-saħħa tal-liġi stess.

Allura li se jiġri huwa li jekk, per eżempju, l-attorney general ikun irid jakkwista, f'xi investigazzjoni li jkun qed jagħmel, ċerta informazzjoni u ma jkunx jista' jġibha mingħajr ma jakkwista din il-warrant li qed insemmi jiena, iġibha b'mod indirettament billi jirrikorri għal din il-unit.

U allura s- safeguards li jeżistu fil-liġijiet li jkollok warrant se ssir a dead letter.

Allura aħna qed ngħidu li filwaqt li naqblu li għandu jkollna unit ta' dan it-tip għaliex huwa importanti biex wieħed jikkumbatti l-money laundering, mill-banda l-oħra qed ngħidu li huwa importanti li jkun hemm ċerti kawteli u ċertu element ta' bilanċ.

Qegħdin ngħidu hekk għaliex ċerti dokumenti u ċerta informazzjoni, sal-lum għadha privileġġjata u koperta b'kapitlu 377.

Allura jagħmel sens li għandek liġi li tikkrea ċerti kawteli u tirrikonoxxi d-dritt ta' sigriet f'ċerti oqsma u f'ċerti professjonijiet, imbagħad tikkrea unit which can ride roughshod fuq dawn il-kawteli kollha?

Issa aħna qed ngħidu li din il-unit għandha jkollha dan il-poter pero` la awtoritajiet oħra bl-liġijiet oħra u anke b'din l-istess liġi jridu jirrikorru għal ċertu warrant, allura din il- unit trid tagħmel l-istess.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Austin Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Sur President, jien nifhem dak li qal l-Onor.

Herrera u nikkondividi l-preokupazzjoni tiegħu, pero` naħseb li hija xi ftit spustata.

Ir-raġuni hija l-iskop ta' artiklu 26 huwa rifless fl-ewwel subartiklu, jiġifieri l-poter tal-unit biex jiżgura compliance ma' l-att.

Jiġifieri l-investigation orders li għandna taħt is-search and seizure bil- warrant u l-investigation order li joħroġ mill-attorney general kollha se jibqgħu; hawnhekk il-unit kulma qed titlob huwa compliance with the act.

Fil-fatt dan joħroġ ċar f'subartiklu (1) li jgħid li "the Unit shall be responsible to ensure that subject persons comply with the provisions of this Act".

U għal dan l-iskop tista' titlob dokumenti, eċċ. Jiġifieri min qed jikkontrolla d-dritt tiegħu li dawk li huma taħt il-kontroll tiegħu – u hawnhekk qed nirriferu għall-banek, financial institutions, eċċ – ikollu l-poter jgħidilhom li biex jiżgura li hu qed jagħmel trading kif suppost, għandu bżonn "din" l-informazzjoni.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Herrera.

ONOR.

JOSE` HERRERA: Il-problema se timmanifesta ruħha aktar 'il quddiem f'artiklu 30, liema artiklu jżomm taħt l-umbrella tiegħu dawn l-artikli kollha.

Ovvjament dan l-artiklu nitkellmu fuqu meta naslu għalih, pero` aħna qed nagħmlu emendi għall-artikli kollha għaliex dawn jiġu qabel artiklu 30.

Issa li bażikament qed nistaqsi jien huwa dan.

Jekk, per eżempju, il-unit tkun tirrikjedi ċerta informazzjoni jew dokumenti li jaqgħu taħt il-confidentiality, jiġifieri huma protetti mil-liġi, u inti b'liġi oħra tħossok protett, x'jiġri?

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Austin Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Hawnhekk irridu noqogħdu attenti għaliex jekk nispustjaw dak li qed nitkellmu fuqu, mal-ewwel immorru ħażin.

Irridu nifhmu li artiklu 26 mhux qed jitkellem dwar ir-relazzjonijiet tal-unit ma' ċerti persuni jew individwi imma qed jitkellem dwar ir-relazzjoni tal-unit mas-subject persons, liema persuni jkollhom liċenzja taħt wieħed mill-atti finanzjarji li għandna.

Dawn għandhom l-obbligu li jżommu ċerti internal reporting procedures.

Jiġifieri biex inkunu ċari dan huwa dritt kontra l- banek u kontra l-istockbrokers liċenzjati għaliex dawk huma s-subject persons.

Hawnhekk qed ngħidu li jekk is-subject person huwa obbligat b'dan l-att li jżomm dawn ir-records tiegħu tat-transactions għal 36 jew 48 siegħa, il-unit għandu l-obbligu li dan qed isir u biex jagħmel hekk jista' jitolbu tapes, dokumenti eċċ. Jekk il-Professional Secrecy Act teżenta lil dik is-subject person milli tagħti dik l-informazzjoni – li ma naħsibx li huwa l-każ - allura tirbaħ il-Professional Secrecy Act.

Jiġifieri rridu noqogħdu attenti li naraw li hawnhekk m'aħniex qed nitkellmu dwar ir-relazzjoni tal-unit with the man in the street, imma qed nitkellmu biss dwar ir-relazzjoni tal-unit ma' min hu kkunsidrat a subject person, jiġifieri l-financial institutions.

THE CHAIRMAN: Hemm iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Mela nistgħu ngħaddu għal artiklu 27.

Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, f'dan l-artiklu qegħdin nipprovdu r- regoli ta' kif dan il-unit jista' jikkoopera ma' awtoritajiet oħra ta' sorveljanza.

Kif għedna diġa`, ġiet imwaqqfa l-organizzazzjoni Egmond li fiha qed tiġbor dawn il-units tal-pajjiżi kollha u li qiegħda wkoll tipprovdi għal faċilita` li ċerta informazzjoni tkun tista' tiġi disseminata b'mod internazzjonali.

Naturalment f'każi ta' money laundering ma jkunux każi lokali biss imma huma każi internazzjonali u għalhekk huwa importanti li l-unit tagħna jkollha wkoll l-awtorita` bil- liġi biex tikkomunika ma' dawn il-korpijiet l-oħra li jeżistu f'pajjiżi oħra għall-informazzjoni li jkollha bżonn u li hi tista' tagħti.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, għal dan l-artiklu għandna emenda li tgħid hekk:

"G" F'paragrafu (b) ta' subartikolu (3) ta' artikolu 27 li hemm fi klawsola 4, għandhom jiżdiedu l-kliem:-

"Eżami simili fuq il-post għandu jsir biss taħt l-awtorita' ta' investigation order.".

Jien irriflettejt ftit fuq subartiklu 27 (1) u qed nifhem x'qed jgħid id- drafter fis-sens li l-korp għandu jikkoopera ma' l-awtoritajiet ta' sorveljanza u li l-għan huwa biex jassigura li s-sistemi finanzjarji u xi sistemi oħrajn ma jintużawx għal finijiet kriminali u b'hekk jissalvagwarjaw l-integrita` tagħhom, pero` naħseb li dan għandu jkun a two way process.

Jiġifieri hawnhekk irid ikollna sitwazzjoni fejn mhux biss il- korp jikkoopera ma' l-awtorita` tas-sorveljanza imma għandhom ikunu l- awtoritajiet tas-sorveljanza stess li jikkooperaw mal-korp, iżjed u iżjed jekk huma se jassiguraw li s-sistemi finanzjarji ma jintużawx għall- finijiet kriminali.

Jiġifieri qed ngħid dan mil-lat ta' diċitura għaliex l-għan tal-leġislatur qed nifhmu u naqbel miegħu.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Il-kooperazzjoni hija a two way process fid- definizzjoni tal-kelma.

(Interruzzjonijiet) Imma qed ngħidu wkoll l- environment li qegħdin naħdmu fih; qegħdin naħdmu fl-environment ta' l- Egmond li hija l-organizzazzjoni li bażikament qiegħda hemm biex tara li tiġi ffaċilitata din l-informazzjoni.

Hawnhekk aħna qegħdin nagħtu d-dritt lill-awtorita` li tkun tista' tagħti l-informazzjoni oħra, naturalment għax tkun qed tirċievi wkoll.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

L-Onor.

Herrera.

ONOR.

JOSE` HERRERA: L-emenda li ppreżentajna hija l-istess tip ta' li għadna kif ikkummentajna fuqha.

L-Onor.

Austin Gatt, korrettament, għamel riferenza għal-kwestjoni ta' subject person u qed jargumenta bil-mod li qed jgħid li hawnhekk m'aħniex qed nitolbu lil xi persuna tagħtina informazzjoni kunfidenzjali fuq ħaddieħor jew li xi persuna tippreżenta xi dokumenti fuq ħaddieħor meta din l-informazzjoni tista' tkun kunfidenzjali u tkun koperta bis-secrecy act jew xi prinċipji ta' kunfidenzjalita`.

Pero` hawnhekk irrid nagħmel żewġ osservazzjonijiet.

L-ewwelnett artiklu 14 jiddefinixxi x'inhu s-subject person u jgħid li:

"Subject person means any person required to maintain internal reporting procedures and to report transactions suspected to involve money laundering".

Mela l-persuna li hija required to mantain internal reporting procedures jew to report transactions suspected to involve money laundering mhux neċessarjament l-istess persuna li tkun qiegħda taħt investigazzjoni, fis- sens li fil-money laundering act jista' jkollok ċirkostanza fejn nies professjonali li qed jieħdu ħsieb tranżazzjonijiet jew inkella jkunu nvoluti f'pariri fi tranżazzjonijiet ma' klijenti tagħhom ikunu rikjesti li jekk jaraw ċerti affarijiet irregolari jagħmlu ċerti rapporti.

Plus il- persuna li trid tirrapporta fuq proċeduri u tranżazzjonijiet mhux bilfors tkun is-subject person li qed jiġi nvestigat.

Kif qiegħda l-liġi, inti tista' inti tibgħat għal xi ħadd biex titlob informazzjoni fuq xi ħaddieħor.

Issa aħna qed ngħidu li xi kultant meta inti se titlob lil xi ħadd jew lil xi aġenzija tagħtik informazzjoni fuq xi ħaddieħor, din l-informazzjoni ma tkunx tista' tingħatalek jekk ma jkunx hemm l-awtorita` biex isir dan għaliex dik l-informazzjoni tkun protetta mil-liġi.

U mela niġu għal artiklu 30 se naraw li qed jingħad li talba għal informazzjoni għandha titqies bħala dritt li joħroġ mil-liġi.

Jiġifieri aħna qed ngħidu li tista' tiġi f'pożizzjoni fejn persuna professjonali, min-naħa waħda għandha ċerti obbligi li joħorġu mil-liġi tal- professional secrecy jiġifieri hija marbuta bi prinċipji ta' konfidenzjalita`, u min-naħa l-oħra hemm liġi li qed tgħid li jekk din il- unit tibgħat għalik u titolbok tagħti dik l-informazzjoni dik it-talba għandha tiġi meqjusa li ħierġa mil-liġi stess.

Aħna qed ngħidu li huwa tajjeb li din il-unit ikollha l-poter li titlob din l-informazzjoni, imma biex ma jkunx hemm abbużi jew vessatorjeta` jew biex inkunu bħal korp ta' liġi ieħor, għandu jkun hemm ordni biex wieħed jagħmel dan il-warrant.

L-uniku skop tal-warrant hu li dak li għandu jissindika joħroġx il-warrant jew le, jara jekk l-informazzjoni rikjesta għandiex x'taqsam mal-money laundering jew le, jew jekk tkunx xi talba vessatorja.

Jiġifieri id-diskrezzjoni ta' min għadu joħroġ il-warrant tkun waħda limitata, sempliċement biex jara jekk dik it-talba hijiex rikjesta għall-finijiet ta' l-att jew le.

Jiġifieri aħna bl-ebda mod m'aħna qed nipproponu li d-dritt ta' din il-unit li tiġbor informazzjoni fuq din il-materja għandu b'xi mod ikun limatat, imma la f'partijiet oħra tal-liġi għandek ċerti garanziji, allura dawn il-garanziji għandhom ikunu hemm ukoll għal dan il-unit.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Sur President, l-argument għal artiklu 27 huwa l- istess bħal dak fuq artiklu 26; ma rridux inħalltu l-funzjonijiet.

L- investigation order jikkonċerna meta l-attorney general jibda jinvestiga lil xi ħadd fuq suspett ta' reat kriminali meta l-pulizija tuża l-poteri li għandha tal-warrant biex tagħmel search ta' premises jew fejn taqbad assets qabel ma tkun bdejt l-akkuża kriminali.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq il-funzjoni tal-unit vis-à-vis nies li għandhom obbligi taħt il-liġi u r-reazzjoni tal-unit mas-supervisory authority li basically se tkun l-MFSC biex l-MFSC tkun qed tagħmel l-obbligi ta' superviżjoni tagħha.

Dan l-artiklu sempliċement jitkellem dwar il-poter tal- unit li tmur fuq l-MFSC li se tkun il-supervising authority u tistaqsiha x'għamlet u m'għamlitx fix-xogħol tagħha.

Jiġifieri hawnhekk ħadd m'hu qed jiġi nvestigat; jista' jkollok l-investigazzjonijiet u s-suspetti zero u xorta ssib li bank partikolari m'għandux in place ċerti enquirements li tgħid il-liġi.

Jiġifieri sakemm naslu bħal artiklu 30 żgur li m'hemmx relazzjonijiet fuq investigazzjoni.

THE CHAIRMAN: Iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Mela nistgħu ngħaddu għal artikolu 28.

Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, f'dan l-artiklu qed ngħidu li l-unit tista' żżomm l-eżekuzzjoni ta' operazzjoni finanzjarja li tkun suspettuża għal mhux aktar minn 24 siegħa.

Jiġifieri tkun tista' tidħol f'operazzjoni jekk din tikkunsidraha bħala suspettuża pero` m'għandhiex id-dritt li żżommha għal dejjem ta' dejjem; trid tinvestiga bil-għaġġla.

THE CHAIRMAN: Hawn aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Ngħaddu mela għal artiklu 29.

Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, dan l-artiklu jgħaqqad ma' ta' qablu, fis-sens li qiegħed jara u jipprovdi fiċ-ċirkostanzi dawn it- tranżazzjonijiet li jistgħu jkunu suspettati ma jkunux ġew imwaqqfa għax ikunu għaddew l-24 siegħa.

THE CHAIRMAN: Hemm iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Ngħaddu issa għal artiklu 30.

Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, dan huwa artiklu fejn qegħdin ngħidu li l-korp jista' jitlob l-informazzjoni u allura qegħdin nagħtuh il-poteri u l- parametri li taħthom jista' jitlob din l-informazzjoni bil-liġi.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Jose` Herrera.

ONOR.

JOSE` HERRERA: Sur President, dan l-artiklu bażikament jikkombaċi l-argument tagħna kollu u se naqra t-tieni subartiklu li jgħid hekk:

"Notwithstanding anything contained in the Professional Secrecy Act and any obbligation of secrecy or confidentiality under any other law the subject person or any other person, physical or legal, and any authority or entity from whom information is demanded by Unit in persuance of the provisions of sub-article (1) of this article shall communicate the information requested to the Unit and for the purposes of article 257 of the Criminal Code any such disclosure shall be deemed to be a disclosure of information to a public authority compelled by law.".

Issa dan huwa artiklu li jgħaddi roughshod fuq il-liġi kollha li teżisti għaliex hawnhekk qed nitkellmu ...

(Interruzzjonijiet) Jien m'iniex qed ngħidlek li huwa ħażin li jkollok poteri imma din hija section li tista' tkun perikoluża ħafna.

Sa ċertu żmien kien hawn ċerti prinċipji li kienu kardinali, fundamentali u rrifjutabbli, li ċerti professjonijiet, jafu x'jafu fuq il-klijenti tagħhom jew jafu x'jafu fuq nies indirettament involuti f'xi kawża fejn hemm il-klijenti tagħhom jew f'xi tranżazzjoni fejn hemm il-klijenti tagħhom, kellhom id-dritt għas-silenzju u kellhom id- dritt ukoll li ma jikkriminawx il-klijenti tagħhom.

Maż-żmien, meta daħlet il-kwestjoni tal-money laundering, din illimitajnieha u għamilna sew li għamilna hekk.

Meta kien hawn l-offshores tfajna ċerta responsabbilita` fuq l-avukati u llum hemm dik l-istess responsabbilta` jekk persuna tkun direttur jew shareholder f'nominee company.

Pero` rridu nagħmluha ċara li l-professional secrecy act għadha teżisti u ċerti prinċipji kardinali ta' kunfidenzjalita` għadhom jeżistu, u għadhom jeżistu anke f'din il-liġi li qed nemendaw illum.

U jekk se taqbad tagħmel liġi b'artiklu bħal dan mingħajr kawteli u riservi ta' xejn, allura jfisser li l-leġislazzjoni l- oħra spiċċat u m'hemmx skop għaliha iżjed għaliex din il-unit hija ċentru ta' informazzjoni u naħseb li għalkemm kif qal l-Onor.

Gatt din qiegħda hemmhekk biex tassisti lill-gvern billi takkumula informazzjoni u tara li l-affarijiet jiġu compiled kif suppost, dik l-informazzjoni m'hjiex se tkun informazzjoni sigrieta ta' dik il-unit.

Dik l-informazzjoni se tkun qiegħda hemmhekk biex tintuża.

Għandek il-leġislazzjoni l-oħra kollha qiegħda hemm fejn tikkrea ċerti checks and balances u ċerti kawteli, imbagħad għandek artiklu bħal dan li fuq kulħadd, hu min hu mingħajr distinzjonijiet ...

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Ippermettili ninterrompik.

Jekk wieħed jaqra subartiklu (1) jara li dan jikkardina fejn tidħol din l-eżenzjoni tal- professional secrecy - madwar the subject person u fuq suspicious transactions.

Ma jistax imur il-unit fuq bank u jitolbu jagħtik informazzjoni fuq Austin Gatt ħa jara jekk hemmx xi ħaġa kontra tiegħu.

Mhux hekk; irid jew ikun hemm is-subject person stess taħt subartiklu 16 (1) li għamel rapport li hu għandu suspett li s-sistema tiegħu ntużat għall- money laundering jew inkella l-unit ikollha s-suspett li bank intuża għal money laundering u jindika fejn, imbagħad jitlob informazzjoni minn kulmin għandu x'jaqsam ma' dik it-transaction, inkluż avukat jekk hemm bżonn.

Interruzzjonijiet) Imma subartiklu (1) jgħid:

"When the Unit receives a report as is referred to in pragaraph (a) of sub-article (1) of article 16 ...",

- li huwa the subject person li jagħmel rapport li s-sistemi tiegħu ġew użati għal tranżazzjoni ta' money laundering –

"or when from information in its possession the Unit suspects that any subject person may have been used for any transaction suspected to involve money laundering ...".

Dawk huma l-iskatti.

Issa f'waħda jew fl-oħra, jew jiġik is-subject person jew il-unit taħseb li s-subject person intużat, allura din il- professional secrecy act fir-rigward ta' dik it-transaction m'hi se tapplika għal ħadd.

Alla ħares mhux hekk għaliex kieku l-bank jiġi jgħidlek li hu għandu l-banking secrecy act u jista' jiġi xi ħadd minn Timbaktu li jkun liebes qorq b'Lm1miljun fil-but u jitfagħhom fil-bank u ħadd ma jinvestigah!

Inkella ħadd ma jinvestiga avukat - u m'aħniex qed nitkellmu fuq xi ħaġa li ma ġratx hawn Malta - li jintużaw għall-money laundering għax għandu l-professional secrecy!

Kellna anke tobba li ġew involuti fil-money laundering.

Jiġifieri dan biss huwa l-iskop.

ONOR.

JOSE` HERRERA: Jien m'iniex qed ngħid li ma naqbilx.

Forsi l- Ministru Gatt is misinterpreting il-kummenti tiegħi.

Nagħmilha ċara li kemm jien, kemm l-Onor.

Brincat kif ukoll l-oppożizzjoni ninsabu kompletament kuntenti li jkollna leġislazzjoni bħal din.

Li qed nitkellmu dwaru aħna huma aspetti tekniċi, fis-sens li aħna m'aħniex qegħdin ngħidu li m'għandux isir hekk, imma qed ngħidu li dan li hawn miktub hawnhekk ma tistax tirrikonċiljah ma' dak li jeżisti f'liġijiet oħra.

Tant hu hekk li qed jingħad "notwithstanding anything contained in the Professional Secrecy Act".

Jiġifieri għandek Professional Secrecy Act li tikkrea ċerti kawteli u bilanċi u qed ngħidu li nonostante dawk il-kawteli u l- bilanċ li hemm ...

(Interruzzjonijiet)

Aħna qed ngħidu li la qed jitneħħa fil-każ tal-money laundering allura anke l-liġi nnifisha rridu nbiddlu għax jekk inti taqra l-liġi prinċipali ssib li hemm artiklu fejn jagħtu ċerti kawteli, protezzjonijiet u struzzjonijiet.

Jekk qed nitkellmu fuq affarijiet daqstant wiesgħa, huwa prudenti li nibqgħu għaddejin mingħajr ma nikkreaw ċerti bilanċi u kawteli?

Dak huwa li qed ngħidu aħna mhux li hemm min jista' u min għandu jistaħba wara s-sigriet professjonali jew wara l-Professional Secrecy Act biex jistultifika investigazzjonijiet.

Jien nifhem li wasal iż- żmien li ċerti areas trid taqta' dritt u nifhem ukoll li l-approaches jitbiddlu u l-problemi iridu jiġu indirizzati b'mod divers, imma jien qed nistaqsi– u għalhekk jien u l-Onor.

Brincat ressaqna ċerti emendi – jekk sections bħal dan humiex rikonċiljabbli mal-pożizzjoni legali attwali li hemm.

Allura l-leġislazzjoni l-oħra li tikkonċerna l-Professional Secrecy Act u l-provvedimenti l-oħra fejn jikkreaw ċerti checks and balances u kawteli saru a dead letter?

Jekk saru, ngħidu li saru.

(Interruzzjonijiet) L-uniku skop hu li jkollok xi ħadd indipendenti li jgħid li "din" hija money laundering u għalhekk trid tagħti l- informazzjoni.

Jekk tħares lejn il-lista ta' reati li jaqgħu taħt il-kappa tal-money laundering issib li kważi kollox jaqa' taħtha.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Ma nerġgħux nagħmlu l-istess żball.

Il-kriminal ordinarju li qed jagħmel il-money laundering m'huwiex subject person taħt dan l-att.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq it-transazzjonijiet li jgħaddu minn subject persons li basically se jkunu l-financial institutions.

Id-diffikulta` partikolari tal-money laundering systems hija li dejjem użaw koperturi li kellhom is-saħħa tal-professional secrecy biex ħadmu u l-uniku mod li d-dinja kollha sabet effettiv biex tiġġieled il-money laundering kien, meta jkun hemm is-suspett, li tneħħi l-professional secrecy għax il-money launderers dejjem użaw istituzzjonijeit u nies li kellhom il-professional secrecy biex jaħslu l-flus.

Għalhekk ma tistax tagħmel waħda mingħajr l-oħra.

Illum id-dinja kollha applikaw dan il- prinċipju u saħansitra huwa aċċettat anke fl-Isvizzera.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Jose` Herrera.

ONOR.

JOSE` HERRERA: Imma min se jkun imġiegħel jagħti l-informazzjoni mhux se jkun is-subject person.

Hawnhekk hawn miktub

"any obligation of secrecy or confidentiality under any other law the subject person or any other person".

(Interruzzjonijiet) Mela ħalli nagħtik eżempju ipotetiku.

Ikollok subject person li ħa pariri legali u mar ikkonsulta ruħu ma' avukat.

Dan l-avukat, firm jew whatever tas-subject person, b'din il-liġi huma obbligati to divulge dak li jkun qalilhom?

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: L-advisors qed jgħiduli li fil-fatt il- kunfidenzjalita` tal-banek u l-financial institutions fir-rigward tar- reporting on money laundering transactions diġa` tneħħiet.

Jiġifieri din hawnhekk hija konsegwenzjali għaliha.

Li qed nagħmlu hawnhekk mhux li qed inneħħu l-prinċipju imma qed nistabbilixxu d-dritt tal-unit li tiġbor dik l- informazzjoni.

Għad-domanda li għamel l-Onor.

Herrera, jiena dejjem inħobb ngħid li hawnhekk nilleġisla nipprova mhux ninterpreta l-liġi; dak inħallih għal min qiegħed hemmhekk biex jinterpreta l-liġi.

Naturalment, jekk il-parir jikkonsisti f'li mar xi ħadd f'bank jistaqsi dwar legislation fuq money laundering mod, pero` jekk mar biex jistaqsih jekk tali reat jammontax għal reat kriminali jew le u hemm is-suspett li dan - u issa hawnhekk fejn hawn it-thin dividing line - sar kważi klijent, allura mbagħad wieħed irid jara.

Imma ma naħsibx li wieħed jista' jasal għar-risposta f'dan il- kuntest.

Li nistgħu ngħidu huwa li l-prinċipju huwa wieħed; avukati, tobba, periti li għandhom professional secrecy m'għandhomx jabbużaw minnu biex jaqdu klijent għaliex jafu li din il-liġi qed tneħħi l-mantell fil- money laundering provisions.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Mela ngħaddu għal artiklu 31.

Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, f'dan l-artiklu qegħdin ngħidu li meta l-korp ikollu informazzjoni li tindikalu li hemm suspetti serji ta' money laundering dan għandu jgħaddi l-inkartament kollu lill-pulizija biex tkompli l-investigazzjoni hi.

Naturalment dan jgħaddi s-suspett u l- informazzjoni kollha li jkollu, sia jekk l-informazzjoni tkun ġejja minn suspicious transaction report u anke jekk tkun ġejja minn xi sors ieħor.

Huwa obbligat ukoll li meta jkun qiegħed jittratta dwar persuna li għandha liċenzja mingħand xi supervisory authority oħra fil-pajjiż għandu wkoll jinforma lis-supervisory authority bl-azzjoni li jkun ħa.

Naturalment il-korp tal-pulizija għall-investigazzjoni ma jieqafx meta jgħaddilu l-informazzjoni imma jekk tiġih informazzjoni oħra fuq il-każ, qed ngħidu li għandu l-obbligu li jgħaddi wkoll din l-informazzjoni lill- pulizija.

THE CHAIRMAN: Hemm iktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Nistgħu ngħaddu għal artiklu 32.

Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Anke hawnhekk, Sur President, qegħdin ngħidu li l-korp li jirċievi informazzjoni mingħand a subject person fuq xi forma ta' money laundering għandu mbagħad jagħti lil din is-subject person li tkun għaddietlu l-informazzjoni dik l-informazzjoni meħtieġa biex dan is- subject person jkun jista' jirregola lilu nnifsu.

Jekk bank ikun irrapporta xi transazzjoni lill-korp, il-korp għandu jirrelatalu lura li, per eżempju, fl-opinjoni tiegħu "din" m'hijiex xi ħaġa ta' money laundering jew li hi u allura jrid jieħu ċerta azzjoni.

THE CHAIRMAN: Hemm xi rimarki?

(Onor. Membri: No) Ngħaddu mela għal artiklu 33.

Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, hawnhekk qegħdin ngħidu li uffiċjal jew impjegat tal-korp għandu s-segretezza ta' l-affarijiet li jkunu qegħdin isiru fil-korp u m'għandux jgħaddi informazzjoni lil ħaddieħor.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Nistgħu għalhekk ngħaddu għal artiklu 34.

Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, hawnhekk qegħdin ngħidu li l-korp jista' jiżvela informazzjoni f'ċerti ċirkostanzi, bħal meta jkun awtorizzat biex jagħmel dan taħt waħda mid-dispożizzjonijiet tal-liġi stess, biex jaqdi u jeżerċita l-funzjonijiet li huwa obbligat li jagħmel taħt dan l- att, u meta xi dispożizzjoni oħra ta' xi liġi ġġiegħlu espressament jagħmel dan.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Ngħaddu mela għall- artiklu li jmiss li huwa artiklu 35.

Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, hawnhekk se ngħaddu sensila ta' artikli pjuttost fuq bażi finanzjarja.

Again dan ġej mill-fatt li l-unit qed jiġi meqjus bħala aġenzija u mhux xi cost centre f'dipartiment tal- gvern.

Dan anke biex nagħtuh ċerta awtonomija li hija neċessarja fil-mod kif huwa organizzat.

Issa billi din hija aġenzija u għidna fil-bidu ta' dan l-att li allura għandha personalita` legali għaliha, allura jidħlu provvedimenti normali u tas-soltu dwar dħul, ħruġ u użu ta' assi li kull aġenzija, fondazzjoni u kumpannija għandha l-awtorita` li tagħmel u dawn l- artikli li ġejjin bażikament jirrigwardjaw dan.

Artiklu 35, qed jitkellem dwar id-dħul kollu li jista' kollu dan il-korp u jsemmi kirjiet u imgħaxijiet.

Dan mhux għax il-unit se tikri xi proprjeta` - dan mhux xogħolha – imma għaliex dawn huma provvedimenti normali li wieħed idaħħal għal skopijiet ta' awtonomija ta' persuna legali.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Jiġifieri jien qed neħodha li dan il-korp għas- servizzi li jkun qed jagħti se jkun qed jiċċarġja xi forma ta' consultancy fee?

Għaliex paragrafu (a) jitkellem dwar drittijiet li jitħallsu lil korp għal servizzi li jagħti.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Fil-prattika li se jiġri hu li l-korp se jagħmel budget li jiġi approvat mill-ministru bħalma jagħmlu dipartimenti oħra fi ħdanu.

Il-flus li se jgħaddu għal dan il-unit se jkunu bħala ħlas tas- servizz li finalment se jagħti.

Dan ukoll biex tingħata ċerta awtonomija fin-nefqa tiegħu anke għaliex il-ministru ma jridx joqgħod jindaħallu f'ħafna dettalji ta' l-operat tiegħu.

Jien naħseb li dan huwa konformi ma' dak li qed tgħid li trid l-oppożizzjoni u allura qed ngħidu li dan se jħallas tas-servizz li qed jagħtih il-ministeru pero` mbagħad jimmeniġġja l-affarijiet tiegħu hu mingħajr indħil.

THE CHAIRMAN: Hemm aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Mela nsitgħu ngħaddu għal artiklu 36.

Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, din hija fl-istess vena li kont qed ngħid qabel.

Naturalment il-korp, bħala unit separat, irid ikollu kont fil- bank u bażikament dak hu li qed ngħidu hawnhekk; li jekk ikollu flus irid jew iżommhom il-bank jew jinvestihom fuq short term paper u affarijiet simili.

Nerġa' ngħid li dawn huma provvedimenti finanzjarji li jagħtu ċerti poteri ta' amministrazzjoni.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Leo Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Sur President, għal dan l-artiklu għandna tliet emendi, għalkemm qegħdin f'forma ta' tnejn, li jgħidu hekk:

"H" Paragrafi (b) u (c) ta' subartikolu (1) ta' artikolu 36 li hemm fi klawsola 4, għandhom jitħassru.

"I" Subartikolu (2) ta' artikolu 36 li hemm fi klawsola 4 għandu jitħassar.

Sur President, jien li l-korp ikollu kontijiet f'banek, nifhimha, li jagħmel investimenti ta' l-assi likwidi tiegħu, nifhimha ftit anqas, imma li joqgħod jidħol fl-akkwist, xiri u kiri ta' proprjeta` mobbli jew immobbli - veru li qed jorbotha mat-tmexxija ta' l-affarijiet tiegħu u tal- unit innifsu – ma nifhmihiex.

Per eżempju, għaliex għandna ngħaddu l- fakulta` lill-unit, li apparti milli jissellef jew jiġġenera flus mingħand xi korp jew awtorita` oħra jista' saħansitra jissellef jew jiġġenera flus anke minn persuna speċifika?

Minn hi din it-tip ta' persuna li l-korp jista' jissellef mingħaha f'ċirkostanzi bħal dawn?

Nerġa' ngħid illi jkun hemm forma ta' xi financial arrangement ma' korp jew awtorita` mingħajr ma nidħlu fid-definizzjoni tagħha nifhimha għalkemm hija loose ħafna fl- interpretation tagħha, imma li jkun hemm persuna speċifika notwithstanding il-fatt li se jkun hemm l-approvazzjoni bil-miktub tal-ministru, qed naraha li se jkun too much of a blank cheque ta' poteri mogħtija lil dan il-korp.

Jekk wieħed jaqra l-artiklu kif inhu jieħu l-impressjoni li qisna qed nitkellmu dwar xi commercial entity jew business concern.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, fil-fatt il-punt hu li dawn bażikament huma stock provisions li tagħmel għal entita` li hija a legal person.

Naturalment, meta qed nitkellmu fuq persuna m'aħniex qed nitkellmu fuq l- individwu imma qed nitkellmu fuq entita` legali.

Jiġifieri hawnhekk m'aħniex qed nitkellmu fuq persuna umana imma fuq persuna legali li tista' tkun kumpannija.

Pero` dawn irridu nħarsu lejhom fil-kuntest li huma stock financial provisions li qegħdin hemm biex wieħed jipprova li hemm ċerta awtonomija fl-immaniġġjar ta' dawn l-entitajiet.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Brincat.

ONOR.

LEO BRINCAT: Onor. Ministru, it-test bl-Ingliż jgħid "from such person, body or authority".

ONOR.

JOHN DALLI: Pero` meta qed ngħidu "person" jiġifieri l-body corporate.

ONOR.

LEO BRINCAT: Mela noqogħdu fuq l-ispjega tal-konsulenti legali.

THE CHAIRMAN: Hawn aktar rimarki?

(Onor. Membri: No)

Sar il-ħin, l-Ispeaker.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni fuq din il-klawsola kienet interrotta u baqgħet aġġornata.

Il-Kamra rriżumiet u l-President tal-Kumitati rrapporta progress u talab il- permess sabiex il-Kumitat jerġa' jiltaqa'.

MR SPEAKER: Nirringrazzjak.

Sar il-ħin u nsejjaħ lill-Ministru tal- Finanzi sabiex f'isem il-Viċi Prim Ministru jekk jogħġbu jressaq l- aġġornament tal-Kamra.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

JOHN DALLI: Mr Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal- lejla, l-Erbgħa, 19 ta' Diċembru, 2001 fis-6:00 p.m. b'din l-aġenda:

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att kontra Money Laundering – Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar il-Patrimonju Kulturali - Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li Jimplimenta Miżuri ta' l-Estimi – Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kunsill Nazzjonali għall-Kultura u l-Arti - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Kostituzzjoni tal-Kariga ta' Avukat Ġenerali u dik ta' Avukat tar-Repubblika - Tieni Qari; u

Riżoluzzjoni tal-Prim Ministru dwar il-qagħda fil-pajjiż - Kontinwazzjoni.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Kriminali - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Probation - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Ratifika ta' Konvenzjonijiet dwar Proċeduri Legali - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Amministrazzjoni ta' Art tal-Gvern - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar is-Sigurta' fl-Ikel - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Uffiċċju tal-Posta - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Ibħra Territorjali u ż-Żona Kontigwa - Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

Insejjaħ lill-Onor.

Joe Sammut.

ONOR.

JOE SAMMUT: Nirringrazzjak.

Irrid niddedika dawn il-ftit minuti biex nagħmel daqsxejn ta' resume` ta' dak li ntqal u ta' dak li ġie dikjarat - mhux se ngħid allegat imma ġie dikjarat – rigward il-qasam tad- djar u li sfortunatament għadna ma ħadna l-ebda risposta għalih.

Bla dubju ta' xejn qed nirreferi għall-każ li ġie mqanqal fil-Kamra dan l-aħħar li jikkonċerna l-awtorita' tad-djar b'mod partikolari kif dwar kif aġixxa s- Sur Grioli.

Jien smajt ħafna rimarki u hawnhekk ta' min jiġbed l-attenzjoni tal-pubbliku inġenerali li meta qed nirreferu għas-Sur Victor Grioli għandha ssir distinzjoni bejn is-Sur Grioli ta' l-awtorita' tad-djar u dak inkarigat mill-Vodafone.

Dan qed ngħidu għax peress li s-Sur Grioli li huwa involut fil-Vodafone huwa aktar popolari ħafna qegħdin imorru għalih.

Nixtieq nagħmilha ċara hawnhekk li aħna qed nirreferu għas-Sur Grioli li kien iċ-chief executive inkarigat mill-awtorita' tad-djar.

Kif ġie svelat f'din il-Kamra, din il-persuna, li kienet inkarigata minn wieħed mill-aktar oqsma sensittivi fejn għandna nies li huma fil-bżonn li jkollhom id-djar, mhux talli ħadmet biex takkwista mill-istess pożizzjoni tagħha imma anke ftaħret li kienet strumentali sabiex twaqqa' l-Partit Laburista mit-tmexxija tiegħu bejn l-1996 u l-1998.

Din il-persuna ftaħret u ppretendiet li gvern Nazzjonalista jkun rikonoxxenti ta' dan il-fatt.

Mid- dehra l-gvern Nazzjonalista verament huwa rikonoxxenti lejn l-aġir xejn korrett ta' din il-persuna.

Tant hu hekk li sal-lum għandna skiet perfett dwar dan il-każ.

La l-ministru Gonzi u lanqas iċ-chairperson ta' l- awtorita' tad-djar għadhom ma fornew risposta għal dak kollu li ġie svelat f'din il-Kamra.

Mr Speaker, aħna akkużajna lill-Grioli li uża kuntrattur ta' l-awtorita' tad-djar biex ilesti maisonette tat-tifel tiegħu.

Kien hemm ukoll il-każ fejn ħa appartament billi uża informazzjoni kunfidenzjali.

Dan uża informazzjoni sensittiva tad-dipartiment fl-intersss ta' l-istess ibnu.

Informa lill-istess chairperson, is-Sinjura Micallef Leyson, li l-awtorita' tad-djar kellha bżonn garage Santa Lucia meta fil-fatt - u din kienet ir- realta' kif svolġew l-affarijiet - dan riedu għall-istess ibnu biex dan ikollu garage fejn idaħħal il-karozza.

Hemm ukoll il-kwestjoni l-oħra li mmisinforma lill-impjegati ta' l-awtorita' tad-djar dwar l-istess Micallef Leyson u ma rridx ninsa l-każ li jien ressaqt fejn dan l-istess Grioli rċieva, ħa jew akkwista flus mingħand l-istess klienti ta' l-awtorita'.

Dawn huma affarijiet li għandhom jiġu nvestigati.

Mr Speaker meta nħarsu lejn id-diskorsi li jsiru fil-budgets, insibu li l- priorita' dejjem kienet dwar kemm għandna nkunu trasparenti, kemm qed nimxu 'l quddiem, li qegħdin namalgamaw is-sistema tal-punti, biex inneħħu l- korruzzjoni u biex inneħħu kull dubju.

Din in-naħa tal-Kamra kienet tagħmel ħafna mistoqsijiet anke fejn tidħol il-kwestjoni tal-punti.

Saru ħafna interpellanzi kif it-tali ħa jew jekk hux korrett li ħa għax it-tali applika il-bieraħ u llum għandu l-post f'idejh u l-ministru dejjem kien jirrispondi li mhux fl-interess pubbliku li tingħata informazzjoni jew li m'huwiex minnu.

Issa llum qegħdin naraw li ż-żejt tiela f'wiċċ l-ilma.

Hawnhekk għandna każ fejn hemm elenku sħiħ ta' affarijiet skorretti marbutin ma' wieħed mill-ogħla persuni fi ħdan l-awtorita' tad-djar.

Iva, hu rċieva flus meta dan mhux suppost mingħand klienti ta' l-awtorita'.

Ara li kieku kien xi ħadd li għamel xi żball f'xi dipartiment, kieku ngħadduh PSC.

Meta kont involut fit-tribunal ta' l-inġustizzji jiena kont nara l- ħmerijiet li fuqhom kienu jtellgħu lin-nies.

Imbagħad għandek każ bħal dan fejn għandek allegazzjoni ta' korruzzjoni - u jiena niskanta kif min-naħa tal-kummissjoni għall-investigazzjoni ta' korruzzjoni ma tteħdux xi passi, u hawnhekk naħseb li ta' min din il-kummissjoni tieħu l-passi neċessarji - u lanqas min-naħa tal-PSC ma jkun hemm l-ebda moviment.

Mhux talli mhux hekk talli l-informazzjoni hi li meta l-istess chairperson indunat bil-manuvrar u l-affarijiet serji li kien qed jagħmel Grioli, din marret għand il-ministru Gonzi u l-ministru Gonzi rrifjuta li jitkellem ma' l-istess chairperson tant li din kellha tirrikorri għand il-Prim Ministru.

Issa huwa veru li l-Prim Ministru ħa passi fis-sens li neħħa s-Sur Grioli mill-awtorita' tad-djar, imma x'għamel?

Poġġih f'kastilja.

U issa l- informazzjoni qiegħda li mhux talli ttieħdu l-passi dixxiplinarji kontra tiegħu u tneħħa imma talli dan ingħata promotion għal assistent direttur.

Issa dan Grioli m'għadux kastilja imma qiegħed fil-ministeru ta' l-Onor.

Tonio Borg u qed jirrapporta Santa Venera.

Dan hu l-manuvrar ta' kif lil dan il-bniedem dejjem qegħdin nipproteġuh.

Mr Speaker, meta jaf dan kollu wieħed jibda jistaqsi wkoll jekk fl-aħħar mill-aħħar huwiex veru li s-Sur Grioli mmanuvra f'isem il-Partit Nazzjonalista biex dan jakkwista l-voti.

Fl-opinjoni tiegħi din hija ħaġa ta' min jistkerraħha għax mhux sew li għandek nies li qegħdin jiġu fdati mill-istat biex jieħdu ħsieb awtoritajiet daqshekk sensittivi u dawn jinqdew mill-istess awtoritajiet għal skopijiet partiġġjani.

Huwa ħażin li minn pożizzjoni simili tgħin partit li int temmen fih u huwa agħar li tinqeda b'pożizzjoni simili għal skopijiet personali.

Jien għandi l- informazzjoni li dalgħodu kien hemm protest il-qorti biex Dr. Sant ma jgħid xejn iżjed fuqu.

Imma ma jgħid xejn għalfejn?

Għalfejn aħna għandna nagħlqu ħalq lill-istess politiċi li jippruvaw iwasslu l-verita' ġaladarba l-istess naħa tal-gvern m'hijiex kapaċi tgħid il-verita'.

Jiena naħseb li din in- naħa tal-Kamra għandna nibqgħu ninsistu li l-verita għandha toħroġ.

Veru li l-Ingliżi jgħidu silence is golden imma naħseb li din m'hijiex kwestjoni ta' silence is golden.

Hawnhekk jien niftakar fi frażi li kienet tiġi wżata ħafna mill-Partit Nazzjonalista - u jekk mhux sejjer żball anke l- istess Dr. Fenech Adami kien jagħmilha ċara - li min ma jikxifx, min ma jitkellimx, min jaħbi, min jgħatti każi ta' korruzzjoni allura huwa kompliċi huwa wkoll u għandu jirrispondi daqs il-ħati.

Dan huwa prinċipju sagrosant.

Anke l-istess duttrina legali kriminali tapplika l-prinċipju li l-kompliċi jeħel daqs il-ħati, u tifimha.

Wieħed irid jgħid ukoll li għandna ċ-chairperson ta' l-awtorita' li wara li tiġi hawnhekk tgħajjat bil-kjarezza u bit-trasparenza qed ġġegħlna nżommu silenzju assolut.

Anzi qed toħroġ press release fejn tgħid one for all and all for one.

Alla jbierek issa l-awtorita' tad-djar saret qisha t-three musketeers.

Għalfejn l-awtorita' tad-djar ma toħroġx il-verita' dwar ir- raġuni għalfejn spiċċa s-Sur Grioli milli noqogħdu ninħbew wara ħafna stqarrijiet li kollox kien regolari?

Le mhux kollox kien regolari.

U tant iċ-chairperson taf li mhux kollox kien regolari li meta kien hemm l-istaff tas-Super One wara l-bieb, din lanqas resqet lejn l-awtorita'.

Mr Speaker, wasalna f'punt li għandna nies li huma ħatja ta' dak li għamlu, il-gvern jaf li huma ħatja, l-Prim Ministru jaf li huma ħatja ta' dak li għamlu, ċ-chairperson taf li hu ħati, l-ministru Gonzi jaf li hu ħati imma minflok nieħdu l-passi, nagħtu promotion.

Dawn huma affarijiet inaċċettabbli aktar u aktar f'demokrazija.

Kieku f'pajjiżna qegħdin f'dittatorjat allura mbagħad wieħed jibda jifhimha.

Mr. Speaker, nixtieq insemmi każ biex wieħed jara kemm is-Sur Grioli kien strumentali biex jagħmel ħsara lill-istituzzjonijiet tal-pajjiż.

Xi jumejn ilu kellna d-deċiżjoni fil-każ tal-Laj Laj.

Qabel l-elezzjoni kien ġie allegat li l-ex ministru Freddie Portelli Alla rċieva flus mingħand il-Laj Laj.

Dan sfuma fix-xejn għax illum iż-żejt tiela f'wiċċ l-ilma.

Bnejna ħafna kastelli fl-arja, imma issa sirna nafu min kien strumentali f'dan il- każ.

Sirna nafu li kien is-Sur Grioli.

Hawnhekk nitlob lill-istess ministru Gonzi u anke lill-istess Prim Ministru biex jindagaw.

Anke l-istess chairperson ta' l-awtorita' għandha toħroġ fil-miftuħ dwar dan il-każ.

Għandha l-pinna tagħha li tħobb tiġri biha u naħseb li ta' min tiddedika xi erba' versi biex tgħidilna l-verita' x'kienet.

U naħseb li l-poplu Malti qiegħed jitlob biex ikun jaf verament għalfejn is-Sur Grioli tneħħa mill- awtorita', għax għal xejn ħadd ma jitneħħa.

Kulħadd huwa konvint li s-Sur Grilli kien involut f'dak li qed ngħidu minn din in-naħa u naħseb li wasal iż-żmien li l-verita' toħroġ.

Mr. Speaker nixtieq nitkellem ukoll dwar xi ħaġa b'tema differenti.

Nixtieq nagħmel referenza għal triq Kalanġ Buġeja fiż-Żurrieq.

Din m'hijiex triq imma għandek speċi ta' pjazza b'diversi toroq u nies jgħixu fiha.

Fiha għandek stat li naħseb huwa aktar simili għall-wiċċ il-qamar milli għal xi żona fejn jgħixu n-nies.

Dawn in-nies ilhom jgħixu hemmhekk għal aktar minn 24 sena u naħseb li wasal iż-żmien li din il-parti tat-triq tiġi mogħtija wiċċ.

Għandu jsir naqra ta' facelift lil din l-area.

Nixtieq inpoġġi fuq il- mejda tal-Kamra petizzjoni mill-istess residenti.

Għandna triq f'Ħal Safi fejn abitanti m'hemm xejn, pero' Alla jbierek mil-lum għal għada din ingħatat it-tarmac.

Naħseb li dawn l-affarijiet m'għandhomx ikunu.

Permezz ta' din il-petizzjoni nixtieq inwassal it-talba ta' dawn ir-residenti lill- ministru biex forsi jsir xi ħaġa dwar din it-triq.

Grazzi Mr. Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi Hawn il-permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

JOE SAMMUT: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja ta' petizzjoni ffirmata minn residenti ta' Triq Kalanġ Bugeja datata Ottubru 2001 indirizzata lill-Editur Kunsill News, dwar il- ħtieġa ta' manutenzjoni ta' l-istess triq.

MR SPEAKER: Aktar rimarki?

L-Onor.

Joe Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, ftit ġimgħat ilu f'dan il-parlament kont tkellimt dwar petizzjoni f'forma ta' dikjarazzjoni maħruġa minn Din l-Art Ħelwa.

Dakinhar kont għedt illi għandha tiġi ffirmata minn membri parlamentari.

Din l-Art Ħelwa flimkien mar-rivista Sagħtar, mal-HSBC u mal- care for children fund ħarġu ktieb li jismu ''Jiena kamra kerha'' u fuq dan il-ktieb hemm din id-dikjarazzjoni favur l-ambjent u favur il-wirt kulturali ta' pajjiżna biex tiġi ffirmata mit-tfal.

Mr. Speaker, inizjattiva bħal din ta' min ifaħħarha.

Tajjeb li ngħid ukoll li barra t-tfal illi għandu jkun hemm inkluż kulħadd.

Iċ-ċittadin Malti u Għawdxi kollu, hu ta' liema eta' hu, għandu jiddikjara u jiffirma din il-petizzjoni illi rriferejt għaliha.

Jiena naħseb li anke lill-membri parlamentari għandi nħeġġiġhom biex jiffirmaw din il-petizzjoni u fil-fatt illum poġġejt kopja tagħha fuq il-bank ta' kull membru parlamentari, tal-ministri u tas-segretarji parlamentari biex kemm jista' jkun malajr jiffirmaw din il-petizzjoni.

Iktar ma jiffirmawha malajr iktar aħjar, għax jidher li l-intenzjoni hi li din il-petizzjoni se tingħata lill-President forsi fl-aħħar tas-sena jew fil-bidu tas-sena d-dieħla.

Din il-petizzjoni naħseb illi għandna niffirmawha aħna l-membri parlamentari għaliex inkunu qegħdin nagħtu eżempju li fir-realta`, bis-serjeta` aħna għandna nieħdu ħsieb il-wirt nazzjonali u l-ambjent naturali tagħna.

B'dan il-mod inkunu qegħdin nagħtu eżempju kif inkabbru s-sens ċivili.

Naħseb ukoll li barra li niffirmaw din il-petizzjoni għandha tkun riżoluzzjoni għas-sena d-dieħla li nieħdu ħsieb li nipproteġu l-ambjent.

Jiena nemmen li kull wieħed u waħda nagħmlu xi tip ta' riżoluzzjoni u naħseb li jekk niffirmaw din il-petizzjoni favur l-ambjent u favur il-wirt nazzjonali tagħna, żgur illi tagħmel ġid lilna li llum qegħdin hawnhekk, tagħmel ġid lill-uliedna u tagħmel ġid lill-ulied uliedna.

Ħaġa bħal din żgur li mhux se tqumilna flus.

Kulma jrid ikun hemm hu li jkun hemm ir- rieda.

Jiena nerġa' ntenni li l-inizjattiva li ħadet Din l-Art Ħelwa wieħed ta' min ifaħħarha u ta' min juri l-apprezzament tiegħu billi jiffirma din il-petizzjoni u jibagħatha mill-iktar fis possibbli lil Din l-Art Ħelwa.

Mr Speaker, nixtieq nibqa' fuq l-istess tema, l-ambjent.

Dan l-aħħar meta tkellimna fil-budget dwar l-ambjent ħareġ messaġġ min-naħa tal-gvern.

Il- messaġġ li ħareġ kien li targets dwar l-immaniġġar ta' l-iskart jeżistu pero' kif se nilħquhom ma nafux.

Jiena forsi għedt li waqt il-voti tal- Ministeru għall-ambjent kont qed nifhem ħażin, imma meta mbagħad komplejna niddiskutu fuq il-programm monitor fuq NET television ħareġ ċar illi s- sitwazzjoni hija mwiergħa.

Ma nafu xejn x'se naqbdu nagħmlu.

Studji u rapporti hemm kemm trid imma azzjonijiet m'hemmx.

Meta jiena għedt illi għandna nibdew nieħdu azzjoni qabel ma jkun tard wisq billi nibdew nisseparaw l-iskart.

Ovvjament li tissepara l-iskart ma jinvolvix sempliċement li dak li jkun jibda jarmi l-affarijiet b'mod separat imma dan l-iskart irid ikollok biex tiġbru u jkollok post fejn se tieħdu biex inti tkun tista' tagħmel il-kompost, biex tkun tista' tuża' partijiet minn dan il-materjal u tirriċiklah u affarijiet bħal dawn.

Minn dak li qalu kemm l-uffiċjal għoli kif ukoll il-ministru ħareġ li huwa inutli li aħna niġbru u nisseparaw l-iskart meta lanqas għandna biex niġbruh u lanqas għandna fejn nagħmluh biex nirriċiklawh.

Din ħarġet minn fomm il-ministru responsabbli mill-ambjent.

Mr Speaker, jekk veru qegħdin f'din is-sitwazzjoni, jiena ma nafx kif se naslu biex intejbu l-ambjent.

Jekk nimxu b'dan il-pass li qed jimxi dan il-gvern biex insolvu l-problema tal-Magħtab żgur li se ndumu ħafna aktar snin.

Din hija sitwazzjoni allarmanti u nerġa' ntenni li hemm bżonn nibdew nagħmlu ċertu xogħol in parallel.

Meta qed ngħid in parallel għax ma tistax tagħmel ħaġa waħda.

L-ewwelnett inti trid tagħmel l-impjanti.

Huwa veru li għandna wieħed Sant'Antnin fin-naħa t'isfel fejn wieħed jista' jagħmel il-kompost, imma jridu jsiru impjanti reġġonali biex meta l-iskart ġod-djar jinġabar u jiġi sseparat, wieħed ikun jista' jagħmel kompost, imbagħad il-materjal l-ieħor jiġi riċiklat u dak li ma nistgħux nirriċiklaw, nesportawh.

Hemm bżonn li nibdew immedjatament.

Ma jistax ikun illi aħna ngħalqu l-miżbliet jekk ma neħdux dawn il-passi bażiċi.

U hija ħaġa allarmanti li dan il-gvern qiegħed jammetti huwa stess li lanqas dawk il-passi bażiċi għadu ma ħa.

Spiċċajna għamilna targets date pero' kif se naslu ma nafux.

Din kienet dikjarazzjoni mill-Ministru u mill-uffiċċjal responsabbli.

Mr Speaker, il-proposta ta' l-oppożizzjoni illi nibdew nagħmlu dawn l- impjanti immedjatament ħalli barra li nibdew nisseparaw l-iskart ikollna fejn nagħmlu l-kompost, ikollna fejn il-materjal li nistgħu nirriċiklawh u materjal li nistgħu nesportawh hija proposta serja.

Ikun biss wara li nagħmlu dan li mbagħad inkunu nistgħu insolvu l-problema tal-Magħtab.

Hawnhekk irrid ngħid li aħna diġa' tajna proposta anke rigward l-iskart ieħor tal-kostruzzjoni, li huwa ammont kbir.

Aħna konna diġa' bdejna l- proċess biex il-materjal tal-bini jibda jinxteħet ġo barrieri.

Veru ma tistax tibqa' għal għomrok tixħet fil-barrieri imma sakemm naħsbu fi proġetti serji biex nirriklamaw art mill-baħar din tkun soluzzjoni tajba.

Aħna mhux kritika biss nagħmlu imma nagħmlu wkoll proposti.

Diġa' għedna kif wieħed jista' jasal biex jagħlaq il-Magħtab darba għal dejjem.

Il- gvern Nazzjonalista għandu għallinqas jibda jagħmel l-iktar ħaġa bażika.

Aħna mbagħad inkomplu fuq li jkun għamel hu biex żgur neħilsu mill- Magħtab.

Jekk il-gvern preżenti jkun lanqas għadu beda bl-affarijiet bażiċi nkunu rridu nibdew kollox aħna.

L-istudju hemmhekk qiegħed, m'għandniex għalfejn nagħmlu studji oħra.

Aħna azzjoni rridu, u diġa' wegħdna li sa sena wara li nieħdu l-gvern, aħna l-Magħtab nagħlquha bis-serjeta'.

Il- fehmiet hemmhekk qegħdin u x-xogħol jekk ma jibdiex isir issa, aħna nagħmluh immedjatament ħalli nkunu nistgħu nagħlqu l-Magħtab mill-ewwel, imma huwa importanti li jsir issa għax jekk isir issa lill-pajjiż inkunu qed nevitawlu ċerta inkonvenzjenza u ċertu mard.

Barra minn hekk jekk il-gvern jieħu passi issa, allura meta nkunu fil-gvern aħna nkunu nistgħu nagħlqu l-Magħtab f'inqas żmien.

Hemm bżonn bis-serjeta' li nimbuttaw lill-gvern għax huwa fl-interess ta' pajjiżna illi jittieħdu passi.

Ma jistax ikun illi aħna nagħmlu l-pressjoni u l-proposti tagħna bħala oppożizzjoni u l-gvern iparla biss.

Il-gvern jgħid lest kollox u jgħid li għandna t-target dates u bil-fatti ma jafx x'se jaqbad jagħmel.

Aħna pproponejna wkoll dwar x'għandu jsir rigward it-tindif bażiku u fuq id- dehra bażika tal-lokalitajiet meta għedna li wieħed għandu jieħu ħsieb dawn l-affarijiet flimkien mal-kunsilli lokali.

Għal dan il-għan il-gvern m'għandux għalfejn joħroġ iktar flus.

Dawn huma affarijiet li jistgħu jsiru min-nies tal-gvern.

Rieda u determinazzjoni jrid ikollok, pero' dawn huma affarijiet li m'għandux dan il-gvern.

Mr Speaker, hemm ukoll il-proposta li wieħed jirriklama l-art mill-baħar.

Jiena diġa' għedt li meta konna aħna fil-gvern, kien hemm diskussjonijiet biex nirriklamaw is-sikka l-barranija.

Jiena kont għedt xi ħsieb hemm rigward is-sikka barranija.

Hemmhekk ikun jista' jintuża bħala bunkering site.

Illum huwa importanti ħafna illi bastiment ma jdumx wieqaf biex ikompli bix-xogħol tiegħu, u ħafna kumpanniji ta' bastimenti jfittxu dawn is-servizzi. bunkering site fuq din is-sikka tkun tfisser li wieħed ma jaħlix ħin biex jidħol ġo portijiet imma jieħu bunkering minn hemm.

Ma joqgħodx jeħel faċilitajiet ta' pilots u faċilitajiet bħal dawn.

Meta jkun hemm dan is-servizz li jintuża ħafna, żgur li jħalli introjtu għal pajjiżna u jservi tajjeb biex ikollna aktar impjiegi.

Barra minn hekk wieħed jista' jutilizza dik l-area bħala area fejn wieħed ipoġġi tank cleaning li sfortunatament bħalissa jinsab ġol-port qalb in-nies.

Din hija xi ħaġa li mill-aspett ambjentali ssolvi ħafna problemi għax bit-tank cleaning li għandna bħalissa għandna ħafna problemi li qegħdin jikkawżaw ħafna mard.

Allura huwa importanti li anke hemmhekk jintuża bħala convenience fejn wieħed jista' jieħu xi affarijiet li jkunu stored hemmhekk, wieħed jista' jixxiftja nies, jibdel il-crew minn hemmhekk.

Affarijiet bħal dawn huma importanti u fl-istess ħin, waqt li qed nagħmlu dan il-proġett, peress li nkunu aħna rriklamajna art 'il barra mill-kosta, se nżidu t-territorji tagħna u dik hija xi ħaġa importanti.

Apparti t-tniġġiż fil-baħar hemm ukoll l-issue aktar importanti tal- kwalita` ta' l-arja.

Jekk tkun qed tgħum u l-baħar ikun imniġġeż tista' tmur tgħum naħa oħra, imma fejn tidħol l-arja ma tistax taqbad l-arja u tibdilha.

Din hija problema serja oħra li dan il-gvern ma ħax ħsieb.

L- unika ħaġa li qal fuq din il-problema hija li meta jinbidel it-temp tonqos din il-problema.

Din hi s-soluzzjoni li offra l-gvern lill-ħafna nies min-naħa ta' isfel ta' Malta.

Jiddispjaċini ngħid li minkejja l- wegħda li din il-problema se tiġi solvuta, ma kien hemm l-ebda flus ivvotati għal dan il-għan.

Dawn huma affarijiet ta' min wieħed jiġbed l- attenzjoni tal-gvern dwarhom għaliex dawn huma affarijiet li jakkuġanaw il-mard.

Is-saħħa taċ-ċittadin tkun aħjar jekk ikollna ambjent nadif.

B'dan il-mod il-poplu joħroġ inqas flus minħabba mediċini.

Jiena għalhekk qed ngħid li l-gvern għandu jieħu ħsieb dawn il-problemi issa, imma sfortunatament dan il-gvern m'għandux guts u m'għandux rieda.

Biex nagħlaq nixtieq insemmi xi ħaġa li rajtha u li forsi kibret iż- żejjed imma hemm sinifikat fiha.

Qed nirreferi għall-protesti li saru minn xi għaqdiet dwar il-mod kif jiġu trattati l-annimali taċ-ċirku.

Jiena ngħid li kulħadd għandu dritt jipprotesta, u meta jkun hemm protesta paċifika ma naħsibx li xi ħadd għandu d-dritt illi juża l-forza fuqhom.

Jekk hemm xi ħadd li jkun irid jipprotesta kontra tiegħi, għandu d-dritt li jipprotesta, u sakemm ma jużax il-forza jiena m'għandix dritt li nuża l- forza fuqu.

Ma jistax ikun li nimxu f'dan l-istadju, għalhekk jiena ngħid li jekk hemm xi ħadd li uża l-forza, għandhom jittieħdu l-passi kontra tiegħu.

Grazzi, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada l- Erbgħa, 19 ta' Diċembru, 2001 fis-6:00p.m. bl-aġenda kif komunikata mill- Ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.