MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 125 Il-Ħamis, 17 ta' Ġunju, 1999 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 125

Il-Ħamis, 17 ta' Ġunju, 1999

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-6.03 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

Il-Ħamis, 17 ta' Ġunju, 1999

WERREJ MINUTI 153

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 153

TQEGĦID TA' KARTI 159

MOZZJONIJIET

MOZZJONI TA' SFIDUĊJA FL-ISPEAKER U D-DEPUTY SPEAKER 160

RULING TAS-SEDJA 186

AĠĠORNAMENT 187

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI IMWIEĠBA BIL-MIKTUB 192

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru 124 li saret fis-16 ta' Ġunju, 1999 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

EDUKAZZJONI - ISTITUT VOKAZZJONALI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid fiex wasal il-proġett ta' l-istitut vokazzjonali li mistenni jkun ta' alternattiva għall-universita'?

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Edukazzjoni): Qed isir xogħol biex jitlesta rapport dwar it-twaqqif tal-kulleġġ Malti tat-teknoloġija, arti u xjenza applikata.

SKEJJEL - EDUKAZZJONI INKLUSSIVA

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'politika għandu l-gvern dwar l-edukazzjoni inklussiva?

Il-gvern se jżomm l-istreaming fid-diversi livelli ta' l- edukazzjoni?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li f'dan l-istadju mhux kontemplat li jitwaqqaf l-istreaming b'riżultat tad-dħul ta' l-edukazzjoni inklussiva f'xi livell ta' l-edukazzjoni.

SKEJJEL - KAPIJIET

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se jibdew jimtlew il-postijiet vakanti ta' kapijiet f'għadd ġmielu ta' skejjel statali?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li bħalissa m'hemm ebda assistent kap jistenna li jilħaq kap għax mill-lista ta' applikanti li għaddew b'suċċess mill-aħħar sejħa għal applikazzjonijiet ġew appuntati kollha.

Bħalissa hemm sejħa għal applikazzjoni għal kap ta' skola li għalqet fit- 28 ta' Mejju, 1999.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Cuschieri, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-pożizzjoni ta' l- assistenti kapijiet hijiex eżawrita fl-iskejjel kollha?

Żgur li m'hemmx aktar vacancies x'jimtlew?

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Le, il-mistoqsija ma tfissirx hekk.

Li qegħdin ngħidu hawn huwa li l-lista ġiet kollha eżawrita għax kulmin kien f'dik il-lista ġie appointed.

Hemm numru ta' vacancies ta' kapijiet u assistenti kapijiet u fil-fatt ħarġu l-applikazzjonijiet biex dawn jimtlew.

Applikazzjoni minnhom tikkonċerna assistenti kapijiet għall-iskejjel sekondarji u l-lista ġiet pubblika riċentement u dawn qed jiġu appuntati skond il-ħtieġa.

Għandna wkoll lista ta' assistenti kapijiet tal-primarji.

Kif kulħadd jaf, f'dan il-każ kellna problema minħabba li l-kriterji stabiliti mill- public service commission ma ġewx osservati.

Minħabba f'hekk il-PSC annullat ir-riżultat u l-interviews qegħdin isiru.

Għar-rigward ta' vacanies ta' kapijiet u vacancies oħra li se jinħolqu fix-xhur li ġejjin, ħarġet sejħa għal applications li għalqet fit-28 ta' Mejju.

Nittama li nkunu nistgħu ninnominaw il-persuni meħtieġa għal vacancies li nħolqu, jekk in-numru ta' dawk li japplikaw u jgħaddu jkun biżżejjed.

MR SPEAKER: L-Onor.

Cuschieri.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Fir-rigward ta' l-iskejjel primarji, peress li nqalgħet problema u reġa' beda kollox mill-ġdid, meta huwa stmat li jsiru l- eżamijiet?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Speaker, jien informat li m'hijiex kwestjoni ta' eżamijiet imma kwestjoni ta' interviews.

L-interviews bdew f'Mejju li għadda u għaddejjin b'ritmu konsistenti u huwa kkalkolat li jkunu saru kollha sa dan ix-xahar.

Meta jsiru jintbagħat ir-rapport lill-PSC, jiġi ppubblikat ir-riżultat u d-diviżjoni ta' l-edukazzjoni tagħżel skond il- ħtieġa.

Meta ma jiddependix minni imma jiddependi mill-PSC.

MR SPEAKER: L-Onor.

Cuschieri.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Għallinqas il-Ministru jista' jaċċertana li sal- bidu tas-sena skolastika ġdida din il-problema tkun ġiet riżolta?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: B'ċerta eżitazzjoni pero' naħseb li nista' ngħid iva.

Jiena għandi interess kbir li s-sena skolastika tibda bil-complement meħtieġ ta' kapijiet, assistenti kapijiet u għalliema u m'hemmx dubju li d- diviżjoni diġa' qed taħdem fuq hekk.

Jien personalment qed insegwi x- xogħol li qed isir biex dan nassigurah.

SKEJJEL - FURTU SELVATICO

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jserraħ ras il-ġenituri ta' l-iskola tas-subien Furtu Selvatico dwar jekk din l-iskola hijiex se tagħlaq jew le?

ONOR.

LOUIS GALEA: S'issa ħadd ma tani parir biex din l-iskola tagħlaq.

MR SPEAKER: L-Onor.

Cuschieri, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Peress li f'risposta preċedenti ntqal li qed isir rapport fir-rigward ta' l-iskejjel ta' persuni b'diżabilita', jista' l- Ministru jgħid fiex wasal ir-rapport u x'inhu l-futur ta' l-iskola ta' l- Imsida?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Speaker, aħna dehrilna li għandna nagħtu ħarsa mill- ġdid lejn il-funzjoni, l-istrutturi, is-servizzi, il-faċilitajiet u l- metodu ta' tmexxija ta' l-iskejjel speċjali.

Ir-raġuni hija li fid-dawl tal- politika ta' edukazzjoni inklussiva li qegħdin insegwu, in-numru ta' tfal fl-iskejjel speċjali bil-mod il-mod qed jispiċċa.

Naturalment lit-tfal inqegħduhom fi skejjel normali wara li ssir analisi ta' kull każ u jiġi deċiż x'tip ta' appoġġ speċjali jkollu bżonn tifel jew tifla.

Illum qegħdin f'sitwazzjoni fejn fl-iskejjel speċjali għandna numru ta' studenti pero' m'hemmx intake ta' studenti ġodda.

Evidentement min qed imexxi bilfors irid jgħid li jekk din it-trend se tkompli rridu naraw x'se nagħmlu bl-iskejjel speċjali.

Ikun tajjeb li ninforma lill-Kamra, Sur President, li aħna ddeċidejna li min-naħa waħda jsir pjan ta' kif se nittrasferixxu studenti li għandhom diżabilita' severa mill-iskejjel speċjali għal ċentri ta' taħriġ għall- adulti jew inkella għal postijiet tax-xogħol.

Għandna skejjel speċjali fejn għandna studenti li għandhom 18, 19, 20 jew 23 sena u dawn jinsabu mħalltin ma' tfal li għad għandhom 10 jew 11-il sena.

Flimkien mal-ministru għall-politika soċjali ftehemna li għas-sena li ġejja naħdmu fuq pjan - u dawn huma kollha każi li ma tistax tittrattahom bħala grupp imma trid tagħmel dak li ngħidulu individual programme għal kull wieħed minnnhom - biex naraw fejn se nqiegħduhom.

Nisperaw li sa Settembru tas-sena 2000 l- ispread ta' l-etajiet fl-iskejjel speċjali ssir ftit iktar raġonevoli milli hi llum.

It-tieni ħaġa hi li, kif għidt, mhux qed ikollna intake ta' studenti ġodda mil-livell tal- kindergarten għall-primarji minħabba li qegħdin napplikaw politika ta' edukazzjoni inklussiva.

Minħabba f'hekk qabbadna lil Dr Christopher Bezzina biex jeżamina dawn l-iskejjel speċjali.

Dr Bezzina qed jiltaqa' mal-kapijiet, jiltaqa' ma' l-għalliema, jiltaqa' ma' l- impjegati li għandna f'dawn l-iskejjel, jara l-popolazzjoni ta' kull skola, jara l-catchment li jista' jkollha dik l-iskola u jara x'faċilitajiet toffri.

Bħalissa qegħdin nistennew rapport dwar dawn il-faċilitajiet u kif irridu nużawhom.

It-tendenza tidher li hi li dawn mhux se jibqgħu iktar skejjel speċjali imma jsiru ċentri ta' riżorsa, jiġifieri ċentri li fihom nistgħu nieħdu ħsieb - permezz ta' team multi-dixxiplinari - lil dawk l-istudenti li għandhom diżabilita' mill-iktar severa u x'aktarx multi-formi.

Dawn bilfors irridu nieħdu ħsiebhom f'ambjent li jkun attrezzatissimu.

Fl-istess ħin pero' jrid ikollna ċentru ta' riżorsa għaliex aħna fl-iskejjel normali se jkollna numru konsiderevoli ta' tfal li għandhom bżonnijiet speċjali u allura huwa importanti li jkollok ċentru li jmorru fih il-facilitators u l- għalliema biex ikunu jistgħu jisselfu jew jużaw apparat u jżommu ruħhom aġġornati.

Fi kliem ieħor, dan ikun resource centre ta' riċerka, ta' għodda awdjo-viżiva u ta' affarijiet simili bħal dawn.

Dwar dan jiena qed nagħti biss indikazzjoni għaliex naturalment aħna qabbadna lil Dr Christopher Bezzina, bniedem tal-fakulta' ta' l- edukazzjoni, li f'dan il-kamp mhux l-ewwel darba li għamel pjan ta' żvilupp u mhux l-ewwel darba li ta pariri.

Meta jsir ir-rapport, il-kumitat ministerjali dwar l-edukazzjoni inklussiva jiddiskutih, jevalwah u jieħu d- deċiżjonijiet.

Nispera li r-rapport ikun tlesta f'dawn ix-xahrejn li għandna quddiemna, inkunu ddiskutejnih u nkunu forsi wkoll wasalna biex naqblu fuq liema strateġija se nsegwu fiż-żmenijiet li ġejjin.

MR SPEAKER: L-Onor.

Carmelo Abela, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

CARMELO ABELA: Mr Speaker, dan ir-rapport jitlob li jkun hemm aktar ħin dedikat għall-edukazzjoni fiżika fl-iskejjel?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Dan l-eżerċizzju li qed nagħmlu ma jirrigwardax l- iskejjel kollha imma jirrigwarda biss is-settur li sal-lum kien kopert mill- iskejjel speċjali.

F'dan il-każ qed nitkellmu fuq ħames skejjel f'Malta u skola oħra f'Għawdex.

M'hemmx dubju li l-edukazzjoni fiżika u l-edukazzjoni personali u soċjali huma suġġetti li qed niddiskutuhom ħafna fil-ministeru u fid- diviżjoni.

Qegħdin ninsistu li għandu jinstab l-ispazju għal dan is-suġġett imma naħseb li rridu nirrikonoxxu li mhux faċli ssib l-ispazju minħabba l- varjeta' ta' suġġetti, li numru minnhom huma suġġetti bażiċi.

Barra minn hekk, il-ġurnata ta' l-iskola hi mit-8.00 a.m. sas-2.00 p.m. u hemm l- esiġenzi li jiġu deċiżi min-nies akkademiċi ta' kemm għandek bżonn sigħat għall-matematika, l-Ingliż, il-Malti, ix-xjenza u affarijiet bħal dawn.

Irridu nsibu strateġiji differenti ta' kif l-edukazzjoni fiżika, personali u soċjali tkun tista' ssir b'iktar intensita' mingħajr ma nnaqqsu mill-importanza ta' suġġetti oħrajn li għall-iżvilupp intellettwali huma importanti wkoll.

MR SPEAKER: L-Onor.

Cuschieri.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: L-iskejjel speċjali se jibqgħu jintużaw għal persuni b'diżabilita'?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Kif jgħid l-Ingliż, naħseb we shouldn't jump the gun.

Qed isir rapport, qed jiġu eżaminati skola skola, qed jiġu eżaminati l- iskejjel bil-faċilitajiet partikolari li għandhom u wieħed ma jistax jiġġeneralizza.

Per eżempju, l-iskola tal-Qrendi hija skola orjentata kollha kemm hi għal nies li għandhom xi diffikulta' fil-vista u hija mgħammra b'apparat sofistikat u speċjali għal dan l-iskop.

Fl-opinjoni tiegħi wieħed għandu jistenna biex jara xi stampa tas-sitwazzjoni se jagħtina r-rapport.

Jien mhux biss ma jkollix diffikulta' imma jkun dmir tiegħi li ninforma lil din il-Kamra fuq il-findings ta' dan ir-rapport.

SKEJJEL - ASSISTENTI KAPIJIET

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid għaliex għadu ma bediex jibgħat għall-kandidati għall-ħatra ta' assistenti kapijiet ta' l-iskejjel meta issa kważi ntemm ix- xahar ta' Mejju li fih kien intrabat li jibgħat għall-kandidati?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nifhem li l-Onor. interpellant qed jirriferi għall- interviews li jridu jsiru għall-għażla ta' assistenti kapijiet fl-iskejjel primarji.

Jekk inhu hekk, jien informat li l-intervisti bdew - kif programmat - fix-xahar ta' Mejju, jiġifieri fil-31 ta' Mejju, 1999.

Kif diġa' għedna, l-interviews mexjin b'ritmu konsistenti u l- informazzjoni li għandi hija li jkunu lesti dan ix-xahar.

ITS - SKRIVANI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm skrivani fl-ITS li qegħdin b'kuntratt?

Jista' jgħid meta ġew impjegati, mil-liema lokalita' huma u xi kwalifiki għandhom?

ONOR.

TONIO BORG (Ministru ta' l-Intern) (f'isem il-Ministru għat- Turiżmu): Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

MR SPEAKER: L-Onor.

Cuschieri, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Jikkonferma jew le l-Ministru li ħaddiema ta' l- NTOM se jibdew jaħdmu bin-nofs ta' nhari?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Aħjar issir domanda bil-miktub dwar dan lill-Ministru Refalo.

PA - BINI TA' LUKANDI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru ta' l-Intern: Għaliex fit-tweġiba li tajtni għall-mistoqsija parlamentari numru 6720 - dwar applikazzjonijiet pendenti għall-bini ta' lukandi ġodda - m'hemmx inkluża dik sottomessa minn Costa del Sol (PA 2551/94), meta l-istess applikazzjoni ssemmiet fi tweġiba li ngħatatli fil- 31 ta' Jannar, 1996 għall-mistoqsija parlamentari numru 30679?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li fl-14 ta' Awissu, 1998 fuq rikonsiderazzjoni, il-bord tad-DCC irrifjuta l-applikazzjoni li għamel riferenza għaliha l-Onor.

Interpellant.

Għalhekk l-awtorita` ta' l- ippjanar ma setgħetx tibqa` tqis dik l-applikazzjoni bħala pendenti quddiemha wara l-imsemmija data.

MR SPEAKER: L-Onor.

Cuschieri, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Peress li qed nitkellmu fuq l-awtorita' ta' l- ippjanar; u peress li għal mistoqsija preċedenti l-Ministru kien qalli li permess għall-proġett ta' landscaping tal-kunsill lokali ta' San Ġiljan kien wasal biex joħroġ; u peress li jien kont issuġġerejt li fejn jidħlu proġetti pubbliċi tal-kunsilli lokali dawn jingħataw prijorita' u ma jeħdux tul ta' żmien ta' tlieta jew erba' snin, bħal f'dan il-każ, jista' l- Ministru jgħidli fiex verament waslet l-applikazzjoni?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Nixtieq kieku kelli l-informazzjoni dwar dan il-permess speċifiku pero' m'għandix, Mr Speaker.

Nassigura lill-Onor. interpellant li malli jagħmilli domanda bil-miktub inkun nista' nagħtih l-informazzjoni li jixtieq.

MR SPEAKER: L-Onor.

Cuschieri.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Jista' l-Ministru jwieġeb il-parti tal-domanda supplimentari li għamilt, jiġifieri jekk il-kunsilli lokali jingħatawx prijorita'?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Jien informat li hemm nies li qegħdin fuq dawn il- proġetti imma naturalment kull proġett jitqies fuq il-merti tiegħu.

Ikun hemm ċerti affarijiet li jistgħu jsiru malajr imma jkun hemm oħrajn iktar ambizzjużi li jkunu jridu iktar żmien.

Ma tistax taqbad u taqta' riga waħda pero' meta jkun hemm proġetti ta' dan it-tip, partikolarment tal-kunsilli lokali, dawn jingħataw ċerta prijorita'.

MR SPEAKER: L-Onor.

Cuschieri.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Il-proġett li qed nirriferi għalih, Mr Speaker, huwa proġett ta' landscaping ta' playing field eżistenti, bankini u toroq.

Jista' l-Ministru jgħidli xi prijorita' qiegħda tingħata meta fil-fatt dan il-permess ilu pendenti quddiem l-awtorita' ta' l-ippjanar għal aktar minn erba' snin?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Ma nafx bid-diffikultajiet partikolari ta' dan il- proġett partikolari imma jista' jkun hemm xi tip ta' diffikulta'.

Jekk jagħmilli domanda speċifika nkun nista' nwieġbu.

OECD

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid x'inhuma r-raġunijiet li għalihom il- gvern qed jikkonsidra li Malta għandha ssir membru ta' l-organisation for economic co-operation and development?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI (Prim Ministru): Hemm diversi raġunijiet li għalihom Malta qed tikkonsidra li ssir membru ta' l-organisation for economic co-operation and development.

Tlieta fost ir-raġunijiet ewlenin huma li :

i) l-OECD hija organizzazzjoni li tipprovdi lill-gvernijiet tal-pajjiżi membri forum fejn janalizzaw u jiddiskutu l-esperjenzi tagħhom fil-politika ekonomika u soċjali, u dan għandu jtejjeb it-tfassil tal-politika ekonomika ta' Malta;

ii) l-OECD tesiġi sistema ta' statistika ekonomika komparabbli mill- pajjiżi membri fi ħdanha - fil-preżent jammontaw għal disgħa u għoxrin - u dan għandu jkun ta' vantaġġ kbir għal pajjiżna għaliex jipprovdi tqabbil dirett bejn diversi ċifri ta' l-istatistika ma dawk tal-pajjiżi ta' l-OECD; dan ifisser ukoll li kull tabella wżata mill-OECD tibda tinkludi wkoll lil Malta u b'hekk pajjizna jsir aktar magħruf internazzjonalment, speċjalment għal dak li għandu x'jaqsam ma' żvilupp ekonomiku; u

iii) it-tielet raġuni prinċipali hija li l-OECD tipprovdi servizz ta' sistema ta' analisi ta' kull ekonomija fi ħdanha - country reports - u din l-analisi ssir b'mod indipendenti u tkun pubblikata internazzjonalment; tipprovdi tqabbil ta' l-iżvilupp ekonomiku ta' pajjiżi li jinsabu fl- istadju ta' żvilupp ekonomiku simili għal tagħna; dan kollu għandu jsaħħah il-profil ekonomiku ta' pajjiżna mad-dinja fis-swieq internazzjonali.

MR SPEAKER: L-Onor.

Brincat, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

LEO BRINCAT: Jista' l-Prim Ministru jindika jekk Malta bdietx il- proċess ta' assoċjazzjoni jew sħubija ma' l-OECD?

MR SPEAKER: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Le, imma kien hemm kuntatti tul is-snin sa mill-1992 u kien hemm proposta li Malta tibda tipparteċipa f'xi kumitati, li wieħed minnhom kien tat-turiżmu.

Proprju fl-aħħar żmenijiet - qed ngħid għall-perijodu tal-gvern ta' qabel fl-1997 - kien hemm ukoll il- possibbilta' li Malta tieħu parti fil-kumitat on education, employment and social affairs.

Jiġifieri kuntatti kien hemm pero' dawn kollha kienu esplorattivi u qatt ma kien hemm domanda formali.

Żmien ilu kien hemm ukoll espressa l-intenzjoni li fiż-żmien approprijat Malta tikkonsidra li ssir membru ta' l-OECD.

PA - MINERALS SUBJECT PLAN

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid fuq liema bażi ntgħażlet il-kumpannija Entec UK Ltd biex tfassal minerals subject plan tal-gżejjer Maltin għall-awtorita' ta' l-ippjanar?

Kien hemm kumpanniji oħra interessati biex ifasslu dan il-pjan?

Min għamel l-għażla tal-kumpannija Entec UK Ltd?

Kemm hu mistenni jqum ix-xogħol ta' din il-kumpannija għall-awtorita' ta' l-ippjanar?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li s-sejħa għal tenders għall-minerals subject plan inħarġet f'Lulju ta' l-1998 u kien hemm 11-il kumpanija li wrew interess biex ifasslu dan il-pjan.

Is-sottomissjonijiet kollha ġew eżaminati mill-awtorita` ta' l-ippjanar u r-rakkmandazzjoni ġiet riferuta lit-tender evaluation committee ta' l-istess awtorita`, kif ukoll lill- kumitat tal-kuntratti.

L-evalwazzjoni tat-tender saret abbażi ta' kriterji pre-stabiliti li evalwaw is-sottomissjonijiet kollha mill-punto di vista ta' l-esperjenza tal-kumpaniji f'dan il-qasam, it-team ta' esperti li ġew identifikati biex jagħmlu dan ix-xogħol, jekk is-sottomissjoni kenitx konformi mat-tender document, it-tip ta' konsultazzjoni pubblika li kienu qed jipproponu, kif ukoll il-prezz ta' l-offerta.

Ninsab informat ukoll li dan l-eżerċizzju ta' ranking wera li l-kumpanija Entec UK Ltd kienet tidher li hi l-aħjar kumpanija li setgħet tipprovdi dan ix-xogħol u li kienet il-kumpanija li ssottomettiet l-irħas offerta, li kienet tammonta għal £Stg43,795 jew Lm26,000.

SNOOKER - APPOĠĠ FINANZJARJU

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jara li jittieħdu passi biex il-players lokali tas-snooker - Alex Borg u Ġużi Grech - jingħataw appoġġ finanzjarju bħalma jingħataw sportivi oħra, anke jekk dawn ta' l-aħħar ma jaqtgħux figura tajba f'kompetizzjonijiet internazzjonali bħalma jaqtgħu Borg u Grech?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-Malta billiards and snooker association ibbenefikat minn għotjiet finanzjarji sostanzjali f'Awissu u Ottubru 1998 u Marzu 1999.

Dawn l-għotjiet saru in konnessjoni ma' parteċipazzjoni f'tournaments internazzjonali barra minn Malta.

Wieħed jassumi li l-isportivi li qiegħed jirriferi għalihom l-Onor.

Interpellant ibbenefikaw ukoll minn dawn l- għotjiet.

Ta' min jgħid ukoll li meta s-segretarjat irċieva talbiet individwali għal għajnuna finanzjarja dawn ġew ikkonsidrati fuq il-meritu tagħhom, kif sar fil-każ tas-Sur Alex Borġ, li ħa għotja ta' Lm500 f'Settembru 1998.

GĦADIRA - SERVIZZ TA' EMERĠENZA

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Evarist Bartolo) staqsa lill- Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid kemm damet ma waslet fuq il- post l-ambulanza msejħa fil-każ tat-turista Daniża li ntlaqtet minn jet- ski fl-Għadira fit-2 ta' Ġunju, 1999?

Xi problemi sab l-istaff ta' l- ambulanza biex jasal ħdejn it-turista mejta?

X'lezzjoni tista' tittieħed minn dan il-każ għal servizz aħjar f'emerġenza f'xi bajja?

ONOR.

LOUIS GALEA (f'isem il-Ministru tas-Saħħa): Ninforma l-Onor.

Interpellant li fil-każ li għalih qed tirriferi d-domanda, daħlet sejħa għall-ambulanza fil-casualty fis-12.40 p.m. u l-ambulanza telqet mill- health centre tal-Mosta fis-12.45 p.m. L-ambulanza ma ltaqgħet ma' l-ebda problemi u l-vjaġġ ħa bejn 8 u 12-il minuta.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsija issa għadda.

Tqegħid ta' Karti.

Il-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

LAWRENCE GONZI (Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali): Mr. Speaker, inqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra:

Rapport preliminari dwar lifts fi flats tal-gvern fil-Furjana u l-Belt Valletta, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 7834.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet.

MOZZJONIJIET

MOZZJONI TA' SFIDUĊJA FL-ISPEAKER U D-DEPUTY SPEAKER

MR SPEAKER: Peress li l-mozzjoni li tidher fuq l-aġenda tikkonċerna lili bħala Speaker u lid-Deputy Speaker, nemmen li jkun aħjar jekk jippresjedi xi ħaddieħor flokna.

Qegħdin jgħiduli li hawn il-qbil li jippresjedi l- Onor. Carmelo Mifsud Bonnici.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT (Kap ta' l-Oppożizzjoni): Mr Speaker, artiklu 15 ta' l- iStanding Orders jgħid li meta ma jkunx hemm l-iSpeaker jew id-Deputy Speaker biex imexxu x-xogħol tal-Kamra, irid ikun hemm Membru tal-Kamra li jiġi elett mill-Kamra biex imexxi s-seduta.

Din mhijiex kwestjoni ta' qbil imma jrid jiġi elett Membru fil-bidu tas-seduta biex imexxi x-xogħol tal- Kamra.

Min-naħa tagħna aħna m'aħniex se noġġezzjonaw għall-proposta li qed issir min-naħa tal-gvern għal min imexxi x-xogħol tal-Kamra llejla.

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, formalment inressaq il-proposta f'isem in-naħa tal-gvern biex sal-ħin illi jittieħed il-vot, inkluż il-vot, din is-seduta tkun preseduta mill-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici.

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

JASON AZZOPARDI: Nissekonda.

MR SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici jippresjedi s-seduta tal-lejla?.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI (President tal-Kamra ad hoc): Grazzi.

L- Onor. George Vella jekk jogħġbu jressaq il-mozzjoni kif tidher fuq l- aġenda.

ONOR.

GEORGE VELLA: Sur President, f'isem l-oppożizzjoni nressaq din il- mozzjoni:

Illi din il-Kamra tar-Rappreżentanti m'għandhiex fiduċja fl-Onor.

Anton Tabone, bħala Speaker tal-Kamra tar-Rappreżentanti, u fl-Onor.

Michael Bonnici, bħala Deputy Speaker tal-Kamra tar-Rappreżentanti, għaliex kemm ilhom fil-kariga rispettiva tagħhom, f'okkażjonijiet diversi ma wrewx l-imparzjalita' mistennija mill-kariga għolja tagħhom u minħabba nuqqas ta' konoxxenza tar-regoli tal-Kamra jew minħabba kunsiderazzjonijiet partiġġjani, ħadu deċiżjonijiet li la rrispettaw l- ispirtu u l-kelma ta' l-Ordnijiet Permanenti tal-Kamra u wisq inqas ispiraw fiduċja fil-Membri taż-żewġ naħat tal-Kamra.

Illi din il-Kamra tikkundanna dan l-aġir u dan l-atteġġjament li ilu jiġi nnotat u kkritikat u b'mod partikolari tikkundanna d-deċiżjoni meħuda mid-Deputy Speaker - u sussegwentement korroborata u merfugħa mill-iSpeaker innifsu f'ittra li bagħat lill-Kap ta' l-Oppożizzjoni - dwar il-jum li għalih ġiet aġġornata l-Kamra tar-Rappreżentanti, wara li ma kienx hemm quorum fil-Parlament fis-seduta ta' filgħaxija tad-9 ta' Ġunju 1999, liema deċiżjoni tmur assolutament kontra l-iStanding Orders tal-Parlament.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Min jissekonda?

ONOR.

ALFRED SANT: Nissekonda.

ONOR.

GEORGE VELLA: Sur President, ma kontx nimmaġina li f'inqas minn ħames xhur - għada nkunu għalaqna ħames xhur - kien se jerġa' jkolli d- dispjaċir - għax din m'hijiex xi ħaġa sabiħa - li nerġa' nqum hawnhekk f'isem l-oppożizzjoni biex intenni dak li tennejt ħames xhur ilu meta ressaqna l-ewwel mozzjoni ta' sfiduċja fl-iSpeaker ta' din il-Kamra, l- Onor. Anton Tabone.

Jiena nista' ngħid illi din hija kontinwazzjoni ta' dik l-ewwel mozzjoni ta' sfiduċja, minkejja l-fatt illi ma ħadniex il-parir tal-kollega l-Onor.

Gonzi li qalilna biex, bħalma ġieli ġara, nagħmlu l- punt u ma naslux għall-vot.

Jiena ngħid li wasalna għall-vot, għedna li kellna ngħidu, imbottajna kemm stajna pero' l-bniedem li kien qed jiġi ċċensurat xorta ma biddilx l-aġir tiegħu.

Dan qed ngħidu għaliex f'Jannar konna għamilna ħafna diskorsi sbieħ fuq id-demokrazija parlamentari, fuq ir- rispett lejn is-Sedja, fuq l-awtorita' tas-Sedja u fuq ir- responsabbiltajiet tas-Sedja pero' minkejja dan ma tbiddel assolutament xejn.

Mhux talli hekk, talli over and above konna wkoll tajna sinjal ta' twissija lid-Deputy Speaker, l-Onor.

Michael Bonnici, fuq ruling kontroversjali li kien ta fuq vot li ttieħed fuq klawsola meta konna qed niddiskutu l-liġi tal-VAT.

Kulħadd jiftakar li l-Onor.

Bonnici qaleb deċiżjoni li kien ħa qabel taħt l-istess ċirkostanzi, fejn darba kkwota l- kostituzzjoni mod u mbagħad ikkwota l-istess parti tal-kostituzzjoni mod ieħor.

Din kienet twissija serja pero' sfortunatament ngħid li din ġralha bħall-ilma fuq dahar il-papri u baqgħet għaddejja.

Minħabba f'hekk illum qegħdin norbtu kemm lill-iSpeaker kif ukoll lid-Deputy Speaker b'din il- mozzjoni.

Lid-Deputy Speaker kellna ċans inwissuh u ma komplejniex biex nagħmlu mozzjoni ta' sfiduċja u lill-iSpeaker għamilnihielu diġa' u għidnilu x'naħsbu fuqu, pero' issa kellna okkażjoni fejn dawn it-tnejn flimkien refgħu r-responsabbilta' ta' deċiżjonijiet li jmorru għal kollox kontra l-ispirtu u l-kelma tar-regolamenti ta' din il-Kamra.

Jiena ngħid li refgħuha u ħadu dik id-deċiżjoni għaliex kien fl-interess tan-naħa tal- gvern li dik id-deċiżjoni tittieħed bil-mod li ttieħdet.

Sur President, jiena naraha ħaġa ironika li dan ġara proprju jumejn wara li l-Onor.

Anton Tabone għamel diskors sabiħ quddiem il-monument tas-Sette Giugno.

Dakinhar għamel eloġju u beda jgħid illi hemm bżonn li jkun hemm l- indipendenza tas-Sedja u hemm bżonn li jkun hemm aktar awtonomija u li s- Sedja tkun aktar rispettata.

Imma jumejn biss wara, fl-opinjoni tiegħi u fl- opinjoni tal-membri ta' din in-naħa, għamel dak li kien fl-aħjar interess tan-naħa tal-gvern.

Jiena ma rridx nirrepeti dak li għedna fid-dibattitu ta' Jannar għax dak kollu għadu jgħodd, aktar u aktar meta dakinhar in-naħa l-oħra qaltilna: Erba' xhur kulma ilu Speaker!

Diġa' m'intomx lesti tittolleraw il-learning curve tiegħu, li jibda jirranġa bil-mod il-mod?

Issa għaddew ħames xhur oħra u l-pattern ma tbiddilx.

U aktar ma jgħaddi ż- żmien din in-naħa aktar qed tħoss li m'hijiex protetta mis-Sedja u aktar qed tħoss li s-Sedja m'hijiex qed tħaddem dik l-imparzjalita' u mhux qed tiġbed lejha dak ir-rispett illi jixraqlu b-uffiċċju ta' l-iSpeaker.

Sur President, għalija jistgħu jidhru kemm iridu editorjali illi jgħidulna illi ma missniex nagħmlu mozzjonijiet bħal dawn.

Stranament dawn l-editorjali użaw it-termini eżatti li uża l-Onor.

Tonio Borg meta għalaq id-diskors tiegħu l-aħħar darba fuq il-frivolita' ta' dawn l-azzjonijiet.

Jiena ma nafx min kiteb dan l-editorjal pero' dan qal li aħna konna ''frivoli''.

Jiena ngħid li kien frivolu ż-żmien li ħlejna f'dak id- dibattitu għaliex dan ma wassal għal imkien.

Ma rnexxilniex nimpressjonaw fuq l-iSpeaker u fuq il-kollega tiegħu d-Deputy Speaker li għandhom jippruvaw jiddistakkaw irwieħhom mill-politika partiġġjana u jibdew jassumu r-responsabbiltajiet li jpoġġi fuq spallejhom dak l-uffiċċju.

Din hija xi ħaġa li żviluppat b'dispjaċir għal din in-naħa għaliex aħna qegħdin inħossu li l-iSpeaker m'huwiex qed jaġixxi ta' kontrapiż kontra l-arroganza tal- gvern illi telagħlu għal rasu l-fatt li għandu maġġoranza ta' ħamsa u qed jaħseb li jista' jibqa' għaddej qisu romblu minn fuq kulħadd.

Sta għas- Sedja illi tkun counter-weight biex ma tħallix dak l-aġir iseħħ u biex ma tħallix id-demokrazija parlamentari tiġi ridotta għar-redikolu.

Hawnhekk jien nista' nfakkar fid-diskorsi sbieħ dwar ir-rispett lejn id-demokrazija parlamentari li għamlu tan-naħa l-oħra f'Jannar meta ddibattejna din il- kwestjoni.

Sur President, fir-risposta tiegħi jiena kont semmejt kif la l-passat u lanqas l-istorja ma jagħtu kredibilita' lin-naħa l-oħra għal dak li huwa rispett lejn id-demokrazija parlamentari.

Dakinhar kont fakkart f'min kien telaq 'il barra mill-parlament u f'min kien ipprova jixtri membru ta' naħa oħra u semmejt il-konfoffi li għamlu biex ħadu membru min-naħa tagħna.

Ma ġara xejn, dik hija storja!

Imma mbagħad ma jistax ikun li l-oppożizzjoni tħoss li l-iSpeaker u d-Deputy Speaker - dawn suppost li jkunu imparzjali, iżommu l-bilanċ u jkunu l-fulkru ta' dan il-parlament - mhux qed ikunu ta' kontrapiż biex jirribattu l-arroganza tal-gvern.

Dawn saru parti minn din l- arroganza u mhux talli m'humiex qed jipproteġu lill-oppożizzjoni, talli saru mażżra għall-oppożizzjoni Laburista.

Lill-editur ta' "The Times" ngħidlu li d-deċiżjonijiet tagħhom huma frivoli u mhux il-mozzjoni.

Dawk huma deċiżjonijiet frivoli għax imorru assolutament kontra kull raġuni u kull loġika.

Sur President, l-Onor.

Gonzi fid-dibattitu ta' l-aħħar darba - u m'hemmx dubju li l-ex-Speaker għandu ħafna influwenza fuq id-deċiżjonijiet tas- Sedja - qal affarijiet li japplikaw proprju għal-lum.

Dakinhar l-Onor.

Gonzi qal li għalina ma jeżistux ir-regolamenti tal-parlament.

Qal ukoll li:

''Hemm bżonn li xi ħadd jispjegali kif qed inressqu mozzjoni ta' sfiduċja fl-iSpeaker għax fir-ruling tiegħu qed japplika regola li hija miktuba ċara daqs il-kristall, bil-Malti u bl-Ingliż.''.

Dakinhar l-Onor.

Gonzi kien qiegħed jagħmel sidru sur għall-iSpeaker u kien qed jiddefendi d-dritt tiegħu li jimxi ad litteram ma' klawsola 9, ħalli jiġġustifika għaliex kellu jibqa' għaddej id-dibattitu sad-9 p.m. Illum il- kollega tan-naħa l-oħra bl-ebda mod mhu qed japplika dak li qal dakinhar għax din id-darba r-regolamenti ma jridx jinterpretahom ad litteram.

Illum artiklu 11(2) ma jgħodd xejn għalih u ovvjament l-iSpeaker irrifletta dan il-ħsieb tal-Partit Nazzjonalista fid-deċiżjoni li ħa.

L-ewwel ħadha d- Deputy Speaker u mbagħad daħal biex jerfagħha l-iSpeaker.

U għaliex refgħuha?

Artiklu 11(2) jgħid:

"Jekk f'xi seduta tal-Kamra xi Membru li jkun preżenti jiġbed l- attenzjoni tal-persuna li tkun qed tippresjedi s-seduta dwar in-nuqqas ta' quorum, u wara intervall ta' ħames minuti l-persuna li tkun tippresjedi s-seduta tiżgura ruħha illi l-quorum tal-Kamra jkun għadu m'huwiex preżenti, il-Kamra tiġi aġġornata bla votazzjoni għall- ġurnata tas-seduta ta' wara."

Issa l-Onor.

Gonzi jgħallimna wkoll li artiklu 8 ta' l-iStanding Orders jgħid:

"Kemm-il darba l-Kamra ma tordnax xort'oħra, il-Kamra għandha tiltaqa' fil-5 p.m. ta' nhar ta' Tnejn u nhar ta' Ħamis kull ġimgħa ħlief f'festi pubbliċi u f'dawk il-ġranet l-oħra ..."

Il-kollega tiegħi jaf li m'għandniex mozzjoni proċedurali f'din il- leġislatura li tirregola l- ġranet meta jiltaqa' l-parlament.

Dawn huma l- istess Standing Orders li fid-dibattitu ta' l-aħħar darba l-kollega l-Onor.

Gonzi kien qal li aħna abbandunajna.

U jiena ngħidlu: Artiklu 11(2) qiegħed ċar kemm bil-Malti kif ukoll bl-Ingliż!

Issa għaliex in-naħa tal- gvern ġiegħlet lill-iSpeaker u lid-Deputy Speaker jiddeċiedu li ma mmorrux għall-ġurnata li kien imiss, li skond l-iStanding Orders suppost li kienet il-Ħamis?

Għax il-Ħamis kienet tkun private member's day u nafu li l-ewwel item fuq il-lista kienet il-mozzjoni ta' l-Onor.

Membru tan-naħa tal-gvern, l-Onor.

Jeffrey Pullicino Orlando, rigward is-simenterija u l-gvern ma riedx imiss magħha lanqas with a barge pole!

Nafu li l-gvern ma riedx ikollu x'jaqsam ma' din il-kwestjoni peress li jinsabu maqsumin bejniethom fuqha u allura għamlu minn kollox biex iġiegħlu lid-Deputy Speaker jiddeċiedi li jaġġorna l-Kamra għat-Tnejn ta' wara.

Issa meta ġara hekk, ovvjament xi ħadd jista' jgħid: Kif dejjem issibhom, Onor. Bonnici!

Imma mbagħad daħħal sidru sur l-iSpeaker u qabel miegħu.

Issa aħna rridu niftakru li fid-dibattitu ta' Jannar jiena kont għamilt appell miftuħ u sinċier li hemm bżonn nirrevedu l-iStanding Orders għaliex dawn għandhom toqob wesgħin daqs ma nafx xiex.

L-iSpeaker lanqas biss indenja ruħu jsegwi ħlief fl-aħħar laqgħa tal-house business committee meta semma' xi ħaġa li hemm bżonn jitwaqqaf dan il-kumitat.

Din hija l-ħeġġa, din hija l-importanza li jagħti lill-iStanding Orders!

Dan huwa l-pjaċir li għandha s-Sedja ħalli tipprova tħalli xi ħaġa warajha qabel titlaq minn hemmhekk!

Din hija l-letarġija li teżisti.

Dan bħalma ġara l-aħħar darba meta kellna dibattitu li kien daħal fis-sitt siegħa tiegħu u l-iSpeaker lanqas kien għadu induna li hemm bżonn il-Messaġġ tal-President ħalli d- dibattitu jkompli!

Dan id-dibattitu suppost kellu jibda mill-ġdid imma biex ma noqogħdux infettqu, aħna ta' din in-naħa għedna: Ħallih ikompli jagħżaq, ħalli jkompli jitniżżel mar-record li għandu!

Issa mhux hekk biss imma l-Kap ta' l-Oppożizzjoni kien kiteb u ġibed l- attenzjoni ta' l-iSpeaker li aħna ma nħossux illi għandu jkun hekk.

Ġibidlu l-attenzjoni wkoll għal artiklu 11 (2) u artiklu 8 ta' l-iStanding Orders.

L-inkompetenza jew l-arroganza ta' l-iSpeaker dehret mill-fatt li dan immiżinterpreta l-ittra biex jipprova jaħrab minn dak li kiteb il-Kap ta' l- Oppożizzjoni.

Fl-aħħar parti ta' l-ittra l-Kap ta' l-Oppozizzjoni kien kiteb hekk:

''Għalhekk permezz ta' din l-ittra, l-oppożizzjoni Laburista qed titolbok biex bħala materja ta' urġenza tieħu l-passi meħtieġa ħalli ssejjaħ il-Kamra għal laqgħa ta' għada l-Ħamis filgħaxija.''.

Iżda x'għamel l-iSpeaker?

Kieku ma kienx marbut bid-diktat tal-gvern li minn dik il-pożizzjoni ma jiċċaqlaqx, dan kien jgħajjat laqgħħa tal-house business committee u jiġi lura u jgħid: Isma', iddeċidejna b'dan il-mod.

Imma mhux jiġi jgħid li hu ma jistax ibiddel deċiżjoni wara li tkun ħarġet!

Dan seta' liberament għajjat laqgħa tal-house business committee imma ma riedx jaf - għax dan huwa parti mill-makkinarju tal-gvern u parti mill- arroganza kompleta tal-gvern - u njora kompletament lill-oppożizzjoni.

B'insult l-iSpeaker irrisponda b'mod li juri li ma fehmx fejn kien l- aċċent ta' l-urġenza, jekk hux fuq it-tlaqqigħ tal-Kamra l-Ħamis jew inkella fuq il-kontenut ta' x'se jiġi diskuss il-Ħamis.

X'irrid ngħid, Sur President?

Hawnhekk lagħab bir-risposta tiegħu fejn qal lill-Kap ta' l- Oppożizzjoni:

''Iżda ma semmejtx ir-raġuni li fuqha hija bbażata din l-urġenza.''.

X'urġenza?

L-urġenza mhux fuq il-kontenut tad-dibattitu kienet imma fuq il- fatt li hu kellu jiddeċiedi malajr li jbiddel dik id-deċiżjoni żbaljata.

Dan biex jinsulta lill-oppożizzjoni u biex jirbaħ ftit tal-ħin irrisponda b'dan il-mod insolenti, li aħna qisna qed nitolbu xi dibattitu fuq suġġett ta' urġenza.

Din hija ittra miskina, ittra li ma tagħmel l-ebda ġieħ la lill-iSpeaker u lanqas lid-Deputy Speaker, li kitbuha u li refgħuha t- tnejn.

Din l-ittra tikkonferma kemm din in-naħa qed tiġi ttrattata b'mod umiljanti min-naħa ta' l-iSpeaker.

Dan m'għandux ikun u jekk kemm-il darba l-iSpeaker u d-Deputy Speaker iridu jakkwistaw rispett minn din in-naħa jridu jipprovaw jixegħlu xi ftit tama li huma qegħdin hemmhekk biex jipproteġu lin-nies tal-Kamra kollha u jridu jbiddlu triqathom.

Sur President, sal-lum rajna sensiela sħiħa ta' attitudni li ma tbiddlet xejn u jiena għalhekk ma ħlejtx żmien noqgħod ngħid dak li għedna l-aħħar darba.

Dak li għedt fil-mozzjoni ta' Jannar xejn ma nieħu lura minnu.

Dan kollu għadu jgħodd u jorbot ma' tal-lum għaliex hija katina waħda.

Jien jiddispjaċini meta nara din it-tip ta' arroganza u dan it-tip ta': U iva, x'jimpurtani!

U jiddispjaċini mhux għall-oppożizzjoni jew għas-47% tal- poplu li nirrappreżentaw hawnhekk, imma jiddispjaċini għal din l- istituzzjoni li l-aħħar darba l-kollega tiegħi kellu eloġji kbar għaliha, fejn anke semma Speakers passati.

Jiena ngħid li kull familja jkollha l- black sheep u s-sensiela mhux bilfors trid tibqa' għaddejja b'nies li għandhom ikunu rrispettati!

F'dan il-każ qed nerġa' għat-tieni darba b'dispjaċir ngħid li l-iSpeaker ntgħażel min-naħa tal-gvern mingħajr ma ġiet ikkonsultata l-oppożizzjoni.

L-Onor.

Tabone ġie mwiegħed li kellu jkun Speaker mill-għada ta' l- elezzjoni ħalli jitħallsu d-djun.

La kien hemm konsultazzjoni u la kien hemm ftehim; u addio d-diskorsi li rridu nkunu moderni u Ewropej u addio d- diskorsi dwar kemm iridu l-iSpeaker ikun rappreżentattiv jekk kemm-il darba ma titbiddilx is-sistema kif jiġi elett.

Dawn qabdu persuna u poġġewha hemmhekk.

Miegħu mbagħad ingarbuljaw lid-Deputy Speaker - dan għamel il- qassatat tiegħu wkoll - biex imbagħad noqogħdu ngħidu li rridu nirrispettaw lis-Sedja.

Jien ngħid li biex tirrispetta lis-Sedja trid tkun hi li tirbaħ ir- rispett tiegħek u tibda bil-mod il-mod iġġiegħlek tirrispettaha, bil-mod kif taġixxi, billi turi imparzjalita', billi turi saġġezza, billi turi kapaċita', billi turi li taf l-iStandings Orders u billi taffronta sidirha li tista' tissalvagwarda r-regolamenti, kemm jekk huma tajbin kif ukoll jekk huma ħżiena jew antiki.

Min jarmi l-iStanding Orders biex jagħmel dak li tkun qed tgħidlu n-naħa tal-gvern - ħalli jkun ċert li jibqa' jżomm relazzjonijiet tajbin - ma jistax jirbaħ ir-rispett ta' kulħadd.

Kien hemm Speaker min-naħa l-oħra li kellu l-guts jieqaf.

Dan hu raġel u għandu l- unur li jgħid li ħa stand pero' mbagħad nafu x'ġara.

Il-Partit Nazzjonalista beżqu 'l barra lil dan u baqa' maqtugħ kompletament.

Sur President, jekk kemm-il darba l-Onor.

Anton Tabone u l-Onor.

Michael Bonnici jridu bis-serjeta' jiġu rrispettati u meqjusa bħala denji ta' dak il-post, dawn iridu jaħdmu u jbiddlu l-manjiera tagħhom għaliex inkella se nibqgħu nsostnu ripetutament li din in-naħa m'għandhiex fiduċja fihom.

Nirringrazzjak.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Mario Galea.

ONOR.

MARIO GALEA: Sur President, din hija t-tieni mozzjoni ta' sfiduċja fl-iSpeaker fi żmien relattivament qasir.

Kellna oħra ftit xhur ilu, proprju fit-18 ta' Jannar, pero' din id-darba l-mozzjoni ta' sfiduċja hi wkoll kontra d-Deputy Speaker, l-Onor.

Michael Bonnici.

L-impressjoni li qed tagħti l-oppożizzjoni bl-aġir tagħha - u dan ma japplikax biss għal dawn il-mozzjonijiet - hi li trid timmina l-tmexxija u l-awtorita' ta' dan il-parlament.

L-oppożizzjoni Laburista qed turi li hija oppożizzjoni impulsiva u bla paċenzja.

Kull darba li ma taqbilx ma' xi ruling tas-Sedja tfajjar mozzjoni ta' sfiduċja.

Din hija oppożizzjoni li qed tagħmel minn kollox biex tipprova tpinġi lilha nnifisha bħala vittma u oppożizzjoni li qed tipprova twassal il-messaġġ żbaljat li s-Sedja qed timxi b'mod parzjali u partiġġjan.

F'dan il-kontest, Sur President, jien naħseb li huwa importanti li wieħed jerġa' jsemmi x'għamlet l-oppożizzjoni Laburista meta ma qablitx mar-ruling tas-Sedja fuq il-kwestjoni tal-present and voting.

Dakinhar rajna lill-Kap ta' l-Oppożizzjoni mitluf jgħajjar lid-Deputy Speaker bi kliem iebes bħal "oxxen".

(Interruzzjonijiet) Sur President, nitolbok ma tħallihomx jibdew jinterrompu.

Jiena qgħadt nisma' bil-paċenzja u ma nterrompejt lil ħadd.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: L-Onor.

George Vella, on a point of order.

ONOR.

GEORGE VELLA: Sur President, l-Onor.

Galea għandu jippreċiża liema huwa l-kliem li qed jallega li kien oxxen.

Jew isemmih jew jirtiraha din.

Veru li l-Kap ta' l-Oppożizzjoni għajjar lid-Deputy Speaker imma kliem oxxen ma nafx li uża.

Jekk użah, niċċalinġja lill-Onor.

Galea isemmih issa inkella jirtira l-akkuża li għamel.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: L-Onor.

Galea.

ONOR.

MARIO GALEA: Dakinhar l-oppożizzjoni għajret lis-Sedja "oxxena".

ONOR.

GEORGE VELLA: X'inhu l-kliem oxxen li uża dakinhar?

ONOR.

MARIO GALEA: Il-kelma "oxxen" intużat.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

GEORGE VELLA: Hemm differenza enormi bejn li tgħajjar lis-Sedja li aġixxiet b'mod oxxen u li tgħid li ntużat il-kelma "oxxen" fil-konfront ta' deċiżjoni tas-Sedja.

ONOR.

MARIO GALEA: Dakinhar, Sur President, mhux biss bdew jgħajru lis- Sedja imma xi wħud mill-Onor.

Membri ta' l-oppożizzjoni dehru jiġru lejn is- Sedja jferfru jdejhom ma wiċċ id-Deputy Speaker.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Inżommu l-ordni, jekk jogħġbokom.

ONOR.

MARIO GALEA: Hekk għamlu u naħseb li wrew biċ-ċar li m'għandhom l- ebda rispett lejn is-Sedja.

Ejjew naraw x'ġara fid-9 ta' Ġunju, 1999.

Dakinhar l-ewwel żewġ mistoqsijiet parlamentari kienu ta' l-Onor.

Leo Brincat u l-Onor.

Silvio Parnis.

Fil-ħin li ssejħu biex jagħmlu l- interpellanza tagħhom, l-Onor.

Brincat u l-Onor.

Parnis ma kenux fil-Kamra.

(Interruzzjonijiet) Issa ngħidlek għaliex ma kontx hawn!

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Jekk jogħġobkom, no cross debate.

Onor. Galea, indirizza lis-Sedja.

ONOR.

MARIO GALEA: Imma ma jibqgħux jinterrompuni!

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Jekk jinterrompuk tiddefendik is-Sedja.

Jekk jogħġobkom, inżommu l-ordni.

ONOR.

MARIO GALEA: It-tnejn ma kenux preżenti, Sur President, kemm l- Onor. Leo Brincat u kemm l-Onor.

Silvio Parnis.

Il-mistoqsijiet parlamentari saru mill-Onor.

Joe Mizzi, li bħas-soltu kien hawn mill-bidu nett.

Mhux darba jew darbtejn imma b'mod ripetut l-Onor.

Mizzi jagħmel il- mistoqsijiet f'isem il-kollegi sħabu li ma jkunux preżenti.

Imbagħad waslet it-tielet mistoqsija, li kienet ta' l-Onor.

Frederick Azzopardi.

Għall-informazzjoni tal-Kamra l-Onor.

Azzopardi u jien konna flimkien.

Jien informajtu li ridt immur nieħu l-mobile phone għat-tiswija u tajtu ċ- ċwievet tal-kamra tiegħi, li qiegħda xi ħamsin tarġa fuq l-uffiċċju li jokkupa l-Prim Ministru.

L-Onor.

Azzopardi kien qiegħed fil-kamra tiegħi u dak il-ħin tal-mistoqsija inzerta nieżel minn hemm fuq.

Issa kulħadd jaf li l-Onor.

Azzopardi huwa persuna b'diżabilita' u kien nieżel dawk il-ħamsin tarġa biex jidħol jagħmel il-mistoqsija tiegħu.

Ma rridx ngħid li l-Onor.

Mizzi għamilha apposta imma dik hi l-verita'.

Dan ma laħaqx daħal fil-Kamra u l-mistoqsija parlamentari tiegħu saret mill-Onor.

Michael Refalo.

(Interruzzjonijiet) Sur President, jien inkun hawn kuljum minn filgħodu, nidħol kważi l-ewwel wieħed u nitlaq l-aħħar wieħed wara li tispiċċa s- seduta.

(Interruzzjonijiet) Il-mistoqsija tiegħu saret mill-Onor.

Michael Refalo u l-Onor.

Joe Mizzi deherlu li kellu jipprotesta.

Sur President, l-iStanding Orders imkien ma jgħidu li ministru m'għandux dritt jagħmel mistoqsija f'isem backbencher - jiġifieri l-Onor.

Mizzi ma kellux raġun - u kulħadd jaf li meta jissejjaħ id-deputat biex jagħmel il-mistoqsija parlamentari li tkun fuq l-order paper, kulma jagħmel huwa li jaqra n-numru tal-mistoqsija.

Il-Ministru Refalo kellu dritt jagħmel il-mistoqsija parlamentari f'isem l-Onor.

Azzopardi.

(Interruzzjonijiet) Iva, issa spjegali u noqgħod nisimgħek bil-kwiet imma tinterrompix!

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Onor. Galea, indirizza lis-Sedja.

ONOR.

MARIO GALEA: Naħseb li għandi d-dritt nitkellem għax din mhix xi konċessjoni hawn ġew!

Il-Ministru Refalo huwa deputat bħall-membri kollha u mkien fl-iStanding Orders m'hemm li ministru ma jistax jagħmel mistoqsija f'isem membru ieħor.

Għax ra li ma kellux raġun, l-Onor.

Joe Mizzi ddeċieda li jgħajjat quorum.

(Interruzzjonijiet) Issa din tal-quorum hija arma li hija abbużata mill-oppożizzjoni biex jipprovaw jaħlu l-ħin tal-Kamra.

Biżżejjed wieħed isemmi...(Interruzzjonijiet).

Fl-istess ilma qegħdin!

(Interruzzjonijiet) Għasafar tal-passa, daqqa hawn u daqqa m'aħniex hawn!

Sur President, biżżejjed wieħed jgħid li waqt li l-liġi tal-VAT l- oppożizzjoni sejħet 16-il darba għal quorum u waqt il-liġi ta' l-awtorita' tat-turiżmu, li suppost ma kenitx kontroversjali, kien hawn 23 sejħa għal quorum.

L-iktar interessanti hu l-fatt li waqt li l-oppożizzjoni b'mod ripetut issejjaħ għal quorum, ikollna seduti fejn ikun hemm 15-il deputat tan-naħa l-oħra assenti.

Issa hawn kulħadd jaf li l-prassi hi li jekk inti tidħol nofs sekonda, turi wiċċek lill-Clerk of the House u titlaq 'il barra, tiġi rreġistrat bħala preżenti.

Kien hawn seduta waħda fejn kien hawn ħamsa jew sitt għajtiet għal quorum u kien hemm 15-il deputat li lanqas kellhom id-diċenza jiġu jagħmlu present għal nofs sekonda u jitilqu 'l barra.

Il-bieraħ filgħodu kien hawn madwar 14-il deputat Laburista assenti.

(Interruzzjonijiet) Jekk jiċċekkja jsib li minn din in-naħa ma jkunx hawn assenti.

(Interruzzjonijiet) L-Onor. kollegi tiegħi jkunu qed jaħdmu fl-uffiċini tagħhom.

Kull darba li tan-naħa l-oħra għajtu għal quorum, dawn dejjem irnexxilhom jilħqu jinżlu mill-kamra tagħhom, ħlief għal darba waħda.

Sur President, punt importanti li għandu jiġi ssollevat huwa li l- iStanding Orders bl-ebda mod ma jgħidu li quorum irid ikun kostitwit mill- membri tal-gvern biss.

Fil-fatt fid-9 ta' Ġunju kellna farsa hawn ġew.

Kellna tliet membri ta' l-oppożizzjoni jilagħbu noli, mistoħbija wara l- bieb tal-Kamra u ma joqogħdux hawn ġew biex ma jiġix kostitwit quorum!

(Interruzzjonijiet) Dakinhar il-quorum issejjaħ żewġ minuti biss wara li kienet bdiet is-seduta u d-Deputy Speaker issospenda l-Kamra għal ħames minuti u wara li reġa' daħal u ra li ma kienx hawn quorum issospenda l- Kamra għat- Tnejn filgħaxija.

L-Onor.

Mizzi qam jipprotesta dak il-ħin u ried li l-Kamra tiġi aġġornata għall-għada l-Ħamis.

Id-Deputy Speaker ma qabilx u kien se jissospendi biex jagħti ruling fuq talba ta' l-Onor.

Mizzi.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: L-Onor.

Mizzi on a point of order.

ONOR.

JOE MIZZI: Id-Deputy Speaker staqsa jekk kienx hawn permess u n- naħa tal-gvern ma tagħtux permess.

Minħabba f'hekk aġġorna għat-Tnejn filgħaxija u s'intendi jien qgħadt għal dik id-deċiżjoni.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Ikompli l-Onor.

Galea.

ONOR.

MARIO GALEA: Jien informat li l-Onor.

Mizzi tela' jisma' r- recording u jaf x'intqal dakinhar.

(Interruzzjonijiet) Se naqra testwalment mit-transcript tad-debate ta' dakinhar.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: No cross debate, jekk jogħġobkom.

ONOR.

MARIO GALEA: Id-Deputy Speaker qal li kien lest li jikkonsidra u jagħti ruling, imma x'ġara?

(Interruzzjonijiet) Jien naħseb li dawn indunaw li jekk id-Deputy Speaker jissospendi biex jagħti ruling fuq l-oġġezzjoni ta' l-Onor.

Mizzi ....

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: L-Onor.

Mizzi on a point of order.

ONOR.

JOE MIZZI: Nerġa' ngħid li jiena ma oġġezzjonajtx imma l- oġġezzjoni ġiet min-naħa tal-gvern u mhux min-naħa tiegħi.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Jista' jkompli l-Onor.

Galea

ONOR.

MARIO GALEA: L-Onor.

Mizzi pprotesta u ried li l-Kamra tiġi aġġornata għall-Ħamis.

Dakinhar naħseb li l-Onor.

Mizzi kien jaf li kien hawn iċ-ċelebrazzjoni tar-ritorn mill-ġdid tal-Caravaggio u ħafna ministri u deputati kienu qegħdin San Gwann.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Onor. Mizzi, għamiltu l-point of order tiegħek.

Issa biżżejjed, jekk jogħġbok.

Onor. Galea, kompli.

ONOR.

MARIO GALEA: Lili ma jdejqunix dawn l-interruzzjonijiet, komplu sejrin!

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Lilek jistgħu ma jdejqukx imma s-Sedja titlob l-ordni.

ONOR.

MARIO GALEA: Sur President, dakinhar l-Onor.

Carmelo Abela qal xi ħaġa lill-Onor.

Mizzi u f'daqqa waħda l-whip ta' l-oppożizzjoni ma kompliex bl-oġġezzjoni tiegħu.

Id-Deputy Speaker kien se jissospendi biex jagħti ruling - u naturalment sħabna tan-naħa l-oħra beżgħu li jekk jagħmel hekk jilħqu jaslu l-membri parlamentari tal-gvern - u mbagħad l-Onor.

Mizzi qal li kien se joqgħod għal dik id-deċiżjoni.

(Interruzzjonijiet) Issa jista' jiċħad kemm irid u jista' jiddispjaċih kemm irid li qal hekk imma din hija recorded fid-debate.

Il-fatt li l-Onor.

Mizzi ma baqax jinsisti fuq l- oġġezzjoni tiegħu jfisser li dak il-ħin kien hemm il-qbil tal-Kamra kollha li s-seduta kellha tiġi aġġornata għat-Tnejn filgħaxija.

Apparti minn hekk, Sur President, biex nuri kemm kellu raġun id-Deputy Speaker ma jaġġornax għall-Ħamis, jiena se nsemmi x'ġara fil-house business committee tal-11 ta' Mejju, 1999.

Dakinhar l-Onor.

George Vella ġibed l- attenzjoni tal-kumitat u ta' l-iSpeaker - u kellu raġun jagħmel hekk - dwar il-bżonn li jitwaqqaf kumitat biex flimkien nirrevedu l-iStanding Orders.

L- argument li ġab kien li kulħadd jaf li l-iStanding Orders jgħidu li suppost il-parlament jiltaqa' t-Tnejn u l-Ħamis imma mhux hekk isir.

Dan huwa kliem l-Onor.

George Vella.

(Interruzzjonijiet) Qalha l-Onor.

Vella stess.

(Interruzzjonijiet) Fil-fatt fl-aħħar house business committee l-iSpeaker talabna biex nagħmlu dan il-kumitat bl-iskop li nirrivedu l-iStanding Orders.

Sur President, jiena għandi l-impressjoni li dak li naqblu dwaru fil-house business committee jgħodd għall-Kamra wkoll.

Dak li ġie miftiehem fil-house business committee huwa li l-parlament jiltaqa' t- Tnejn, it-Tlieta u l-Erbgħa.

(Interruzzjonijiet).

Imkien u fl-ebda mument il-gvern ma semma li jista' jiltaqa' l-Ħamis u allura ma kienx hemm ftehim li l-parlament jiltaqa' l-Ħamis.

Issa minkejja li l-Onor.

Mizzi ma baqax jinsisti fuq l-oġġezzjoni tiegħi u spiċċa biex jirtiraha - għax qal li kien se joqgħod għad-deċiżjoni tas-Sedja - filgħaxija l-Kap ta' l-Oppożizzjoni xorta waħda kiteb lill-iSpeaker.

Din l-ittra m'hemmx għalfejn naqraha għaliex diġa' qiegħda fuq il-Mejda tal-Kamra u kulħadd jaf x'fiha.

L-Onor.

Alfred Sant imkien ma qal li l-Onor.

Mizzi ma baqagħx isostni l-argument tiegħu u minħabba f'hekk l-ittra tiegħu hija nulla u bla effett.

Issa dakinhar il-Kamra kienet qed tiddiskuti xi ħaġa assolutament mhux kontroversjali - għax il-mozzjoni biex il-Kamra tipprovdi fondi speċjali għall-kunsilli lokali hija xi ħaġa li suppost jaqbel magħha kulħadd - dakinhar il-whip ta' l-oppożizzjoni għajjat quorum wara biss żewġ minuti li bdiet is-seduta.

Min hawn toħroġ bl-aktar mod ċar l-inkonsistenza ta' l- oppożizzjoni.

Normalment meta l-iSpeaker joħroġ ftit tard dawn iqajmu plejtu - forsi jkollhom raġun ukoll - għax ikun qed jittieħed mill-ħin tal- question time.

M'ilux, Sur President, għaliex kien hawn problema teknika u s-seduta bdiet tard, riedu li l-ħin ma jintilifx mill-question time.

Għamlu hekk għax kulħadd jaf li l-question time huwa primarjament għall-użu ta' l- oppożizzjoni.

Imma meta għajtu quorum biex iħassru s-seduta kapriċċożament żewġ minuti wara li bdiet, dakinhar ġew jaqgħu u jqumu li kienu se jaħlu l- ħin tal-question time.

Huwa għalhekk li aħna argumentajna li l-atteġġjament ta' l-oppożizzjoni kien pwerili.

(Interruzzjonijiet)

L-Onor.

George Vella qed jgħid li l-Partit Nazzjonalista għamel hekk fit- 22 ta' Novembru ta' l-1997.

Dakinhar l-Onor.

Censu Galea kien għajjat quorum kmieni fis-seduta imma rridu nfakkru, Sur President, li ċ- ċirkostanzi kienu totalment differenti.

(Interruzzjonijiet) Dakinhar kien hawn kriżi tad-demokrazija.

Kellna gvern li b'mod ripetut kien qed isalva bil-vot ta' l-iSpeaker u kellna wkoll ġlied, daqqiet ta' ponn u tgħajjir bejn l-istess membri tan-naħa l-oħra.

Din is-sitwazzjoni għall-grazzja ta' Alla ma teżistix illum u għalhekk kien ġustifikat li dakinhar l- oppożizzjoni tgħajjat għal quorum

Punt ieħor li rrid insemmi huwa dwar dak li ġara fit-22 ta' Novembru, 1997 fid-9.00 a.m. meta ssejjaħ quorum u l-Kamra kienet ġiet aġġornata.

L- Onor. Joe Mizzi kien talab li s-seduta ssir dakinhar stess fis-2.00 p.m. u l-iSpeaker ma aċċettatx.

Dakinhar, Mr Speaker, ħadd ma ressaq mozzjoni ta' sfiduċja fl-iSpeaker.

(Interruzzjonijiet) L-Onor.

Mizzi ma qabilx imma dakinhar ma tressqitx mozzjoni ta' sfiduċja fl-iSpeaker Din il-ħaġa turi l- inkonsistenza ta' l-oppożizzjoni Laburista.

Kien hemm diversi rulings fejn l-oppożizzjoni Nazzjonalista kellha fejn tagħmel mozzjoni ta' ċensura fl- iSpeaker fi żmien il-gvern preċedenti imma din in-naħa dejjem uriet ir- rispett li jixraq lejn is-Sedja.

Din hija d-differenza kruċjali.

Il-Partit Nazzjonalista dejjem irraġuna li hu kien oppożizzjoni għall-gvern Laburista u mhux oppożizzjoni għas-Sedja.

U dan hu l-iżball li qed tagħmel l- oppożizzjoni Laburista, li hi temmen li hi oppożizzjoni għas-Sedja u mhux oppożizzjoni għall-gvern immexxi mill-Partit Nazzjonalista.

Sur President, l-aktar ħaġa pwerili huwa l-fatt li l-oppożizzjoni qed tagħmel vot ta' sfiduċja fid-Deputy Speaker ukoll.

Fil-bidu ta' din il- leġislatura l-gvern għamel minn kollox biex id-Deputy Speaker jinħatar minn fost l-oppożizzjoni stess imma din ma aċċettatx.

L-Onor.

Michael Bonnici tant kien raġel li wara li l-oppożizzjoni talbet division għall-ħatra tiegħu, hu għamel dikjarazzjoni u qal li jekk xi darba l-oppożizzjoni tbiddel l-attitudni tagħha jkun lest li jirriżenja biex jinħatar Deputy Speaker ġdid minn fost l-oppożizzjoni.

Sur President, illum jidher ċar li hemm dissent fost il-membri ta' l- oppożizzjoni fuq din id-deċiżjoni ta' Dr Sant.

Ħalli nikkwota x'qal l-Onor.

John Attard Montalto fit-2 ta' Mejju 1999 f'artiklu li kiteb fil-gazzetta "It-Torċa" bil-heading "Ħsebijiet".

Dan qal hekk:

''Issa wara l-esperjenza ta' l-aħħar tmien xhur, wieħed għandu jistaqsi jekk għandniex raġun nerġgħu nirriflettu fuq in-nomina ta' membru parlamentari Laburista għall-post ta' deputy speaker".

Imbagħad ikompli hekk:

"Ejjew nieħdu l-aħħar żewġ inċidenti partikolari li seħħew f'din il- leġislatura.

Meta fil-parlament inqala' disgwid dwar ir-ruling tad- Deputy Speaker preżenti - li kellu x'jaqsam ma' l-interpretazzjoni ta' vot waqt id-dibattitu fuq il-VAT - probabbli li kieku kien hemm Deputy Speaker Laburista dak ir-ruling ma kienx jingħata kif ingħata.

Ukoll, kieku dan l-aħħar kien hemm Deputy Speaker Laburista kien ikun hemm opportunita' akbar li t-talba tal-grupp parlamentari Laburista sabiex ilaqqa' l-parlament b'urġenza fir-recess dwar il-bejgħ ta' l- ishma tal-Mid-Med Bank kienet tintlaqa'.

Hawnhekk l-Onor.

Attard Montalto qed juri biċ-ċar li ma jaqbilx mad- deċiżjoni ta' l-Onor.

Alfred Sant u qal li forsi jkun għaqli jekk jerġgħu jaħsbuha.

Jiġifieri llum mhux il-gvern biss qed jgħid li għamlu żball li ma aċċettawx dik il-proposta imma anke deputat Laburista stess qed jgħid li ma kenitx deċiżjoni tajba.

Dawn l-argumenti, Sur President, juru kemm għandna oppożizzjoni distruttiva.

L-intenzjoni ewlenija tagħhom hi li jaħlu l-ħin tal-gvern.

Hawn bilfors ikolli nfakkar li bejn l-1987 u l-1992 l- Avukat Karmenu Mifsud Bonnici wkoll kien mexxa oppożizzjoni distruttiva u meta waslet l-elezzjoni ta' l-1992 ġarrab telfa akbar milli kien ġarrab fl- 1987.

Jien nagħlaq billi ngħid li dawn il-pantomini u t-teatrini li qed tagħmel l-oppożizzjoni, inkluż din il-mozzjoni ta' sfiduċja, huma biss strateġija biex tipprova taħbi u taljena lin-nies mill-inkwiet intern li għaddej minnu l-Partit Laburista taħt it-tmexxija ta' l-Onor.

Alfred Sant.

(Interruzzjonijiet) Din hija biss tattika ta' aljenazzjoni u huwa għalhekk li jien ngħid li din il-Kamra m'għandhiex tivvota favur din il-mozzjoni.

Grazzi ħafna.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Carmelo Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Iva, Sur President, illum qed nitkellmu fuq mozzjoni ta' sfiduċja kemm fl-iSpeaker kif ukoll fid-Deputy Speaker, pero' li kieku kien possibbli din in-naħa tal-Kamra kienet tagħmel ukoll vot ta' sfiduċja fil-whip tan-naħa tal-gvern!

(Interruzzjonijiet) Xorta se nibqgħu ħbieb pero' jkolli nistqarr li d-diskors li għamel il-ħabib tiegħi tan-naħa l- oħra jikkonferma kemm m'huwiex qed jaqdi dmirijietu sew bħala whip.

Kien ikun aħjar kieku flok joqogħdu jġibu ħafna skużi sabiex jiġġustifikaw in- nuqqas tagħhom, ċertu diskors ma jgħiduhx.

Apparti dan, Sur President, din il-mozzjoni li għandna quddiemna ġġiegħlna naħsbu ftit fuq x'għandu jkun ir-rwol ta' l-iSpeaker u tad-Deputy Speaker.

Suppost hemm qbil bejn iż-żewġ naħat tal-Kamra li d-dmir ta' min jippresjedi huwa lejn il-parlament, jiġifieri lejn il-membri taż-żewġ naħat tal-Kamra.

Nasal biex ngħid ukoll li min jippresjedi qiegħed hemm b'mod partikolari sabiex jiddefendi u jħares id-drittijiet tal-minoranza.

Fl-idea tiegħi dan huwa sens komun għaliex jista' jkollok gvern li għax ikollu maġġoranza - u ovvjament jekk il-maġġoranza tkun kbira, aktar ikun hemm dan il-periklu - jista' jibda jaħseb li kapaċi jgħaddi minn fuq ras kulħadd.

Sfortunatament dan il-gvern diversi drabi għażel li jimxi b'dan il-mod u ħafna drabi wkoll kellha tkun il-pressjoni ta' l-oppożizzjoni flimkien ma' l-opinjoni pubblika biex il-gvern joqgħod pass lura.

Sur President, kellna wkoll diversi statements li fihom ċertu ammont ta' arroganza u li jirriflettu nuqqas ta' rispett lejn l-istituzzjonijiet ta' pajjiżna, partikolarment tal-parlament.

Fost dawn kien hemm anke statement fil-kunsill ġenerali tal-Partit Nazzjonalista.

Minħabba din it-tip ta' arroganza, aktar u aktar tinħass il-ħtieġa li l-iSpeaker u d-Deputy Speaker iżommu r-riedni u l-bilanċ meħtieġ.

Tajjeb illi wieħed jgħid ukoll, Sur President, li l-quorum huwa responsabbilta' tal-gvern li jifformah, allura bilfors toħroġ il-mistoqsija lejn minn hija l-lealta' ta' min ikun qiegħed jippresedi minħabba d-deċiżjonijiet żbaljati li jkunu ttieħdu.

Sur President, kulħadd jaqbel li ilu li wasal iż-żmien li l-iStanding Orders jiġu emendati iżda sakemm jibqgħu hemm dawn huma validi u għandna nimxu magħhom.

Sakemm ma jkunx hemm qbil bejn iż-żewġ naħat tal-Kamra għandna nkunu konsistenti ma' l-istanding orders u mhux meta jaqblilna nirriferu għalihom u meta ma jaqblilniex qishom ma jeżistux u noqogħdu ngħidu li huma skaduti.

Min jippresedi għandu jara li jkun id-difensur tagħhom kontinwament u mhux jara biss dak li jaqbel lill-gvern.

Issa meta ma kienx hemm quorum, id-Deputy Speaker li ħa d-deċiżjoni u l-iSpeaker - li refa' fuq spallejh id-deċiżjoni - messhom imxew ma' l-iStanding Orders, anke' jekk dawn huma skaduti.

Dawn ma kellhomx triq oħra ħlief li jaġġornaw għall-Ħamis.

Sur President, min ikun qed jippresedi jrid jinsa' wkoll il- fehmiet politiċi tiegħu.

Meta jkun fis-Sedja l-irwol tiegħu jinbidel.

Is- siġġu ta' l-iSpeaker qiegħed fin-nofs bejn iż-żewġ naħat mhux għax ma kellhomx fejn ipoġġuh iżda sabiex min jokkupa din il-kariga jinqata' minn kull naħa tal-Kamra u jara l-affarijiet b'mod oġġettiv u b'nuċċali differenti.

Nixtieq ngħid ukoll li hija ħaġa normali li l-oppożizzjoni ssejjaħ quorum.

Dan huwa dritt tagħha u m'għandniex noqogħdu ngħidu li l-quorum jissejjaħ spiss u li aħna rridu naħlu l-ħin.

Huwa d-dritt ta' l- oppożizzjoni li b'mod demokratiku tuża' l-armi li għandha skond l-iStanding Orders.

Wieħed ma jistax joqgħod jgħid li l-oppożizzjoni ma jmesshiex toqgħod tuża dan id-dritt.

Biżżejjed is-Sedja ħafna drabi mhijiex tħares biżżejjed l-interessi ta' l-oppożizzjoni.

Isiru ħafna diskors illi l- oppożizzjoni ma turix rispett lejn is-Sedja.

Dan m'hu veru xejn, anzi minn naħa tagħna aħna nixtiequ li s-Sedja jkollha r-rispett ta' kulħadd u mhux isservi ta' pupu f'idejn il-gvern.

Huwa l-gvern li ma jirrispettax lis- Sedja għax lil din għamilha pupu u dan ifisser li l-gvern ukoll għandu jagħmel eżami tal-kuxjenza u jara kif qed jittratta lis-Sedja.

Fil-preżent is-Sedja qed tiġi wżata mill-gvern sabiex jipprova jgħatti n-nuqqasijiet tiegħu bħala gvern u n-nuqqas ta' interess illi qed juri fil-parlament.

Dan il-fatt jixhduh ukoll il-ftit diskorsi li jagħmlu l-membri min-naħa tal- gvern.

Sur President, irrid ngħid ukoll li r-rispett jinkiseb billi wieħed ikun imparzjali fid-deċiżjonijiet tiegħu.

Ir-rispett trid taħdem għalih għax dan ma jiġix awtomatikament.

Ma jiswa xejn illi ngħidu diskors sabiħ, bħal dak illi ntqal fl-okkażjoni tas-Sette Giugno, jekk imbagħad dak id-diskors ma jiġix imqiegħed fil-prattika.

Ħaġa ta' l-iskantament, ma' l-ewwel opportunita' li nqalgħet il-miżien għal darb' oħra reġa' xaqleb lejn in- naħa tal-gvern u allura jidher ċar li s-Sedja fil-preżent qed tħares biss lejn l-interessi ta' naħa waħda tal-Kamra.

Ġrajjiet bħal dawn ma jgħinux sabiex ikun hemm relazzjonijiet tajba bejn membri parlamentari.

Hawnhekk tajjeb li wieħed jagħmel riferenza għad-diskors li għamel l-Onor.

Anton Tabone fis-Sette Giugno.

F'paġna 4 ta' dan id-diskors l-iSpeaker tkellem b'mod qawwi fuq is-sens ta' valuri.

Huwa diskors sabiħ u kulħadd jaqbel miegħu pero' l-ġrajjiet illi jiġru f'din il-Kamra jnaqqsu dan l-ispirtu bejn il-membri.

Aħna qegħdin hawnhekk għax tellagħna l-poplu u għax irridu naħdmu fl-interess ta' pajjiżna.

Huwa veru li l-ideat u l-ħsebijiet tagħna huma differenti imma minkejja dan ir-relazzjonijiet bejnietna għandhom ikunu relazzjonijiet tajbin.

L-istejjer li jinqalgħu f'dan il-parlament inaqqsu flok iżidu din ir-relazzjoni tajba.

L-iSpeaker qal ukoll li l-parlament irid isir istituzzjoni indipendenti mill-amministrazzjoni tal-ġurnata.

Issa dan kellu opportunita' sabiex juri li l-parlament mhuwiex pupu f'idejn il-gvern imma din tilifha.

Jekk verament kien jemmen li l-parlament għandu jsir istituzzjoni indipendenti, allura kellu jieħu deċiżjonijiet li jirriflettu dik l-indipendenza u mhux iservi ta' pupu f'idejn il-gvern tal-ġurnata.

L-iSpeaker Tabone fis- Sette Giugno għamel diskors li wieħed ta' min ifaħħru pero' meta niġu għall- prattika mbagħad insibu ħafna lakuni u ħafna diffikultajiet.

Proprju lejn l-aħħar tad-diskors tiegħu, l-iSpeaker qal illi jixtieq li r- responsabbilta' u l-piż li waqgħu fuqu f'Ottubru jibqa' jġorrhom b'umilta' u b'impenn sakemm jibqa' jokkupa din il-kariga.

Jiena ngħid li barra li jġorr il-kariga li għandu b'umilta' u b'impenn jeħtieġ ukoll illi jaqdi l- funzjonijiet tiegħu ta' Speaker.

Ovvjament dan għandu jgħodd ukoll għad- Deputy Speaker.

Barra li jaqduhom b'umilta' u b'impenn, l-iSpeaker u d- Deputy Speaker iridu jaqdu dawn il-funzjonijiet b'imparzjalita', b'ġustizzja, b'osservanza tar-regolamenti u f'atmosfera ta' demokrazija parlamentari.Nirringrazzjak, Sur President.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Grazzi.

Iktar rimarki?

Il-Ministru Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG (Ministru ta' l-Intern): Sur President, biex żgur inkun ikkwotajt l-editorjali ta' "The Times", jiena rrid ngħid li din il-mozzjoni ta' l-oppożizzjoni hija "a storm in a teacup".

Jekk l-aħħar darba l- mozzjoni kienet frivola, din tal-lum hija frivola doppjament.

Jekk wieħed iħares lejn ir-raġunament tal-membri li tkellmu, malajr jinduna li dan huwa bbażat fuq diversi premessi foloz.

Ejjew naraw x'inhu l-argument ta' l- oppożizzjoni.

Dawn qalu li s-Sedja hija parti mill-gvern u ma kkonsidrawx id-deċiżjoni tas-Sedja bħala deċiżjoni li jista' wieħed jaqbel jew ma jaqbilx magħha.

Ikkonsidraw dik id-deċiżjoni bħala parti minn pjan djaboliku sabiex min ikun qed jippresjedi l-Kamra jiffavorixxi lill-gvern.

Issa jiena ma nafx kif wieħed jista' joqgħod jagħmel pjan djaboliku bħal dan meta d-Deputy Speaker lanqas biss kien jaf li kien se jissejjaħ quorum u iktar u iktar lanqas seta jkun jaf li ma kienx se jkun hemm quorum lanqas meta jidħol lura fil-Kamra.

Fejn ġie ffavorit il-gvern bir-ruling tad-Deputy Speaker?

L-argument li ġabu hu li suppost il-Kamra aġġornat għall-Ħamis.

Issa dan il- parlament ilu ma jiltaqa b'mod regolari l-Ħamis xi tlettax-il sena.

Qalu wkoll li kieku ltaqa' l-Ħamis - kollox bil-kieku! - suppost li kellha tiġi diskussa private member's bill.

Fil-fatt jekk wieħed iħares lejn l-iStanding Orders - anzi mhux qed nikkwotaw l-Erskine May kif kien isir fil-leġislatura l-oħra, għax dan imur kontra l-iStanding Orders! - dawn jgħidu li mhux kull Ħamis ikun dedikat għax-xogħol tal-membri privati.

Skond l-iStanding Orders, Ħamis ikun għal private members u l-Ħamis ta' wara tiġi diskussa l-aġenda tal-gvern.

Peress li fl-aħħar seduta li saret il-Ħamis il-Kamra ddiskutiet mozzjoni ta' l-oppożizzjoni, mela allura kieku l-Kamra ltaqgħet il-Ħamis li għadda kien jieħu preċedenza x-xogħol tal-gvern.

Dan ifisser li konna nkomplu xorta waħda niddiskutu r- riżoluzzjoni tal-kunsill lokali.

L-argument prinċipali ta' l-oppożizzjoni kien li s-Sedja, bi pjan djaboliku deċiż minn ħafna jiem qabel, ħadet din id-deċiżjoni apposta biex xi mozzjoni li għamel xi membru ta' din in-naħa ma tiġix diskussa.

Sur President, l-aħħar darba nafu fuq xiex kienet il-mozzjoni ta' sfiduċja fl-iSpeaker.

Dan ma ħalliex nies jaqbżu hawnhekk biex isawtuna, jew inkella daħal fil-Kamra fis-6.30 p.m. biex jevita l-ħin tal-mistoqsijiet - hekk kien isir fi żmien l-amministrazzjoni Laburista tas-snin tmenin - imma għaliex il-parlament ma waqafx f'nofsinhar imma baqa' sejjer sad- 9.00 p.m. Dawn in-nies li llum qalu li hawn nuqqas ta' interess dakinhar ikkritikaw l-iSpeaker sal-punt li għamlu mozzjoni ta' sfiduċja għax flok qassar il-ħin tad-dibattitu żiedu.

Veru ma tista' tirbaħ qatt ma din l- oppożizzjoni!

Tiddeċiedi x'tiddeċiedi dejjem se taqla' mozzjoni ta' sfiduċja.

Il-fatt hu li l-oppożizzjoni riedet mill-ewwel tgħid le.

Din talbet division fuq in-nomina ta' l-iSpeaker - u naħseb li ilha ma tintalab division fl-ewwel seduta xi għoxrin sena - u talbet division oħra fuq in- nomina tad-Deputy Speaker.

Jiġifieri mill-ewwel stajna naraw x'kien ġej min- naħa ta' l-oppożizzjoni.

Dawn qalu li tagħna huwa gvern illeġittimu u allura opponew għan-nomina ta' l-iSpeaker, għad-Deputy Seaker u opponew ukoll għan-nomina ta' Deputy Chairman tal-kumitati.

Għal snin twal, kienet min kienet l-amministrazzjoni, dawn il-karigi dejjem ġew eletti mingħajr sejħa għal division, anke jekk mhux bil-kunsens ta' l-oppożizzjoni.

U x'kienet l-iskuża?

Qalu li ma ġewx ikkonsultati fuq in-nomina ta' l-Onor.

Anton Tabone.

Issa ejja nkunu serji magħna nfusna.

Fl-aħħar leġislattura jiena sirt naf li se tiġi nominata Speaker in-Nutar Myriam Spiteri Debono mill-gazzetta "l-orizzont".

Jiġifieri ejja ma noqogħdux nilagħbuha ta' l-anġli u ngħidu li fi żmienkom l-iSpeaker saret b'konsultazzjoni ma' l-oppożizzjoni Nazzjonalista!

(Interruzzjonijiet) Qabel ma ġie l-kap ta' l-oppożizzjoni ta' dak iż-żmien biex jiddiskuti magħkom fuq in-nomina ta' l-iSpeaker, f'"l-orizzont" kien diġa' tħabbar l- isem u ntqal li n-Nutar Spiteri Debono kienet se tkun l-ewwel mara li se tkun President tal-Kamra.

(Interruzzjonijiet) Mhux qed nikkritika dik l- għażla imma issa toqgħodx tgħidli li intom ivvotajtu kontra l-ħatra ta' l- Onor. Tabone għax ma saritx konsultazzjoni ħlief li l-Prim Ministru qalilkom li l-intenzjoni tal-gvern hija li jiġi nnominat Speaker Anton Tabone.

Intom l-istess għamiltu jekk niġu f'dan. (interruzzjonijiet) Issa jekk għandniex naslu għaż-żmien illi nbiddlu kollox fl-elezzjoni ta' l- iSpeaker wieħed jara.

Jekk se tagħmilha b'maġġoranza ta' żewġ terzi biex jitla' u ma jkunx hemm qbil x'nagħmlu, nibqgħu bla Speaker?

Mingħajr ċerti uffiċjali oħra forsi wieħed jista' jgħaddi imma mingħajr Speaker wieħed ma jistax jgħaddi.

Sur President, jiena nixtieq infakkar x'kien ġara l-aħħar darba li nqalgħet il-kwestjoni tal-quorum.

Mhux se ngħid dan biex niddefendi l- passat tagħna imma saru ċerti allegazzjonijiet li rrid nirrispondihom.

Safejn naf jien din tal-quorum fil-ħin tal-mistoqsijiet parlamentari qamet darbtejn, waħda f'Diċembru ta' l-1997 waqt id-diskussjoni tal-budget u l- oħra bħal-lum ġimgħa.

F'Diċembru ta' l-1997 din il-kwestjoni nqalgħet għaliex l-Onor.

Ċensu Galea, dak iż-żmien whip, qam biex jagħmel domanda f'isem membru ieħor ta' l-oppożizzjoni u kien hemm xi ħadd min-naħa tal- gvern li qal: Ara, mela ma ġiex dak il-membru ta' l-oppożizzjoni biex jistaqsi d-domanda hu!

Naturalment l-Onor Galea qal: Mela ħa naraw kemm hawn membri tal-gvern!

U sejjaħ quorum.

F'dak il-mument ma kienx hemm quorum.

Issa dik kienet diskussjoni tal-budget, kien is-Sibt filgħodu u konna se niddiskutu l-ministeru tas-saħħa.

Issa dik toħloq komplikazzjonijiet ħafna aktar ta' meta għandek terġa' tiltaqa' u kieku ridna nkunu kattivi, stajna nkunu kattivi.

Tant hu hekk li dak il-ħin stess il-whip Joe Mizzi ġie jħabbat għax induna bil-problema li qamet, iktar u iktar meta dan xtaq li niltaqgħu fis-2.00 p.m. u l-iSpeaker ma aċċettatx.

Minkejja dan kollu l-oppożizzjoni kienet aċċettat li ssib il-ħin biex issir is-seduta.

Kieku riedet timxi bil-punt u l-virgola kienet tgħid li ġaladarba hemm il-mozzjoni proċedurali dwar il-budget, din is-seduta ssir wara l-programm tal-budget kollu.

U naħseb dakinhar il-gvern kien ħa tagħlima għax imbagħad beda roster dwar min għandu jkun preżenti fil-Kamra.

Imma l-Erbgħa li għaddew mhux hekk ġara.

L-oppożizzjoni ma kenitx kuntenta li rebħet dik il-battalja żgħira.

Dakinhar fis-Super 1 u fil-gazzetti kollha tgħidx kemm damu jgħidu li ma kienx hemm quorum.

Insomma, ġara bħalma ġara meta kienu fil-gvern huma.

Sur President, ħaġa li ma nistax nifhem jien hi kif dan ir-ruling tad- Deputy Speaker weħel bih l-iSpeaker ukoll.

Issa fl-ittra li kiteb lill- Onor. Alfred Sant, kulma qal l-iSpeaker kien li hu ma kienx qed jippresjedi, id-deċiżjoni ħadha l-Onor.

Michael Bonnici imma hu jqisha bħala deċiżjoni korretta.

Qal ukoll li fi kwalunkwe każ issa ttieħdet deċiżjoni, l-aġġornament sar għat-Tnejn ta' wara u bħala Speaker m'għandu l- ebda poter bil-liġi jew bil-kostituzzjoni li jbiddel ruling ta' min kien qiegħed jaġixxi għan-nom tiegħu.

Fil-fatt dak il-mument id-Deputy Speaker kien qisu l-iSpeaker Wara li ttieħdet dik id-deċiżjoni u wara li l-Onor.

Mizzi ma qabilx magħha imma aċċettaha...

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

JOE MIZZI: Il-Ministru m'huwiex korrett għax meta n-naħa tal-gvern ma tatx il-kunsens biex id-Deputy Speaker ikun jista' jidħol ġewwa biex jikkonsulta ruħu, jien imbagħad qgħadt għad-deċiżjoni.

ONOR.

TONIO BORG: Jiena mhux qed ngħidlek biex taqbel mar-ruling.

Allura jekk jiena nitlef kawża nagħmel mozzjoni ta' sfiduċja fl-imħallef?

(Interruzzjonijiet) Intom kontu tneħħu mħallfin waqt li jkunu qed jisimgħu l-kawżi!

(Interruzzjonijiet) Imma aħna qatt qatt m'għamilniha din il-ħaġa.

(Interruzzjonijiet) Imma dan huwa l-abc tad-demokrazija parlamentari.

Mela nitkellmu favur meta r-rulings ikunu favur tagħna u nitkellmu kontra meta r-rulings ma jogħġbuniex!

U kieku kienu xi rulings bħal dawk illi ngħataw fil-leġislatura l-oħra forsi kont nifhem.

Intom qed twaqqgħu għaċ-ċajt il- kwestjoni ta' l-isfiduċja fl-iSpeaker.

Bħall-istorja tal-lupu se jiġrilkom, għax lanqas ħadd m'hu se jemminkom iktar.

Mela l-mozzjonijiet ta' sfiduċja fl-iSpeaker isiru hekk!

Aħna qatt m'għamilna hekk.

Fil-leġislatura l-oħra kien hemm ruling li addirittura kien jgħid li biex twaqqa' gvern trid mhux maġġoranza ta' wieħed imma maġġoranza ta' tlieta!

Min tahom dawk ir-rulings?

L-iSpeaker illi kien hemm fil-leġislatura l- oħra.

Jiena kont ktibt kontra u tkellimt kontra dak ir-ruling imma qatt m'għaddieli minn moħħi li nressaq mozzjoni ta' sfiduċja.

U dawn il- kwestjonijiet kienu ferm iktar importanti minn jekk niltaqgħux il-Ħamis jew jekk niltaqgħux it-Tnejn.

Ruling ieħor li ngħata fil-leġislatura l-oħra kien dwar il-kwestjoni ta' min jista' jressaq mozzjoni bħala private member.

Dakinhar il-kap ta' l- oppożizzjoni kien indispost u ngħata ruling li jrid jiġi hu personalment biex iressaq private members' motion meta l-iStanding Orders jgħidu ċar u tond li jista' jiġi delegat lil xi ħadd ieħor biex iressaq il-mozzjoni hu.

Dakinhar ma ressaqna l-ebda mozzjoni ta' sfiduċja.

Ipprotestajna u ħadna ċerti miżuri minħabba l-attitudni tal-gvern dakinhar pero' ma ressaqna l- ebda vot ta' sfiduċja.

Jiġifieri kellna fejn inressqu voti ta' sfiduċja.

Sur President, kważi kważi jiena ġejt akkużat b'konfoffa ma' "The Times" dwar kif jinkitbu l-editorjali.

Jiena onorat li "The Times" ikkwotatni għax din saret gazzetta popolari ħafna, fejn anke' l-Kap ta' l-Oppożizzjoni attwali u ex-ministri jiktbu fiha.

Jiġifieri billi jikkwotaw lili fl- editorjal qiegħed f'kumpanija tajba.

Imma din il-mozzjoni ta' sfiduċja hija agħar minn l-aħħar darba għax hi t-tieni waħda u allura hija frivola doppjament.

Grazzi.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Grazzi, Sur President.

Kif qal l-Onor.

George Vella, jiena veru kont appellajt lill-oppożizzjoni biex jagħmlu l-punt u jieqfu hemm billi jirtiraw il-mozzjoni għaliex m'hemmx fuq xiex wieħed ikompli jargumenta.

Jiena naħseb li fuq din il-mozzjoni jien għandi nirrepeti dak il-messaġġ u nagħmlu iktar b'saħħtu u se nispjega għaliex.

Jiena segwejt b'attenzjoni l-ispjegazzjoni li ta l-Onor.

Vella biex jiġġustifika l-mozzjoni ta' sfiduċja fil-konfront ta' l-iSpeaker u tad- Deputy Speaker u ppruvajt anke nniżżel noti dwar il-motivazzjoni għalfejn din il-mozzjoni qegħda titressaq.

Skond in-noti li ħadt jirriżultali li l- Onor. Vella qed jgħid li huma m'għandhomx fiduċja fl-iSpeaker u fid-Deputy Speaker għaliex kien fl-interess tan-naħa tal-gvern illi d-deċiżjoni tittieħed kif ittieħdet.

Imbagħad l-Onor.

Membru kompla jispjega li l- gvern ma qabillux illi l-Kamra tiltaqa' l-Ħamis għaliex kieku ltqajna l- Ħamis kien ikollna niddiskutu l-mozzjoni ppreżentata mill-Onor.

Jeffrey Pullicino Orlando li għandha x'taqsam ma' emenda fil-liġi tal-planning authority.

Dan hu l-argument kollu.

Issa jiena lill-Onor.

George Vella ngħidlu li għandu żball.

Li kieku ltqajna l-Ħamis dan il-parlament kien ikollu jkompli jiddiskuti r-riżoluzzjoni dwar il-fondi speċjali tal- kunsilli lokali.

Skond l-informazzjoni li ngħatajt jiena, dan il-parlament iltaqa' l-Ħamis fis-Seduta Nru.50, fl-14 ta' Jannar illi għadda, meta ddiskutejna l-emenda fir-regolamenti dwar finanzi ġenerali.

Imbagħad erġajna ltqajna l-Ħamis 21 ta' Jannar ta' l-1999 u ddiskutejna mozzjoni fil-konfront tar-rulings li kienu taw id-Deputy Speaker u l-Viċi President tal-kumitati dwar il- kwestjoni tal-present and voting.

Dan ifisser li l-aħħar Ħamis illi ltqajna konna ddiskutejna xogħol privat u allura skond l-Ordnijiet Permanenti tal-Kamra jmiss li jekk niltaqgħu l-Ħamis niddiskutu xogħol tal- gvern.

Mela jekk ir-raġuni għalfejn ġabu din il-mozzjoni quddiem din il- Kamra hija bbażata fuq il-fatt li l-oppożizzjoni ħasbet li kellna niddiskutu l-mozzjoni ta' l-Onor.

Pullicino Orlando, jiena nitlob lill- oppożizzjoni biex jirtiraw din il-mozzjoni.

Jekk jagħmlu hekk ikunu qed jagħmlu pjaċir lilhom infushom u jkunu qed jagħmlu pjaċir lil din l- istituzzjoni.

Ladarba din il-mozzoni fil-konfront ta' l-iSpeaker u tad- Deputy Speaker hija mibnija fuq żball, allura s-serjeta' titlob illi wieħed jirikonoxxi l-iżball.

L-Onor.

Vella qal li kien hemm l-interess tan-naħa tal-gvern illi d- deċiżjoni tittieħed kif ittieħdet.

Issa qed jirriżulta li ma kien hemm ebda interess għax, lanqas kieku ried, il-gvern ma setax jinfluwenza dik id- deċiżjoni għaliex il-Ħamis kien imiss li jsir xogħol tal-gvern.

Li kieku d- Deputy Speaker aġġorna għall-Ħamis, kieku konna niltaqgħu u nkomplu niddiskutu l-vot tal-kunsilli lokali.

Issa nispera li dan huwa ċar; u jekk dan huwa ċar, allura l-intervent li għamel l-Onor.

Vella biex jipprova jispjega għaliex qed titressaq din il-mozzjoni kollu jispiċċa jsir duħħan.

Sur President, nixtieq ngħid żewġ kelmiet mingħajr ma ntawwal wisq fuq il- kwestjoni tal-quorum.

Din tal-quorum diġa' spegawha l-Onor.

Mario Galea u l- Onor. Tonio Borg.

Kemm ilna li bdejna din il-leġislatura, l-oppożizzjoni ma qagħdetx lura milli ssejjaħ għal quorum.

Sejħet quorum f'diversi seduti, sejħet quorum fil-bidu tas-seduta, sejħet quorom f'nofs is-seduta u sejħet quorum ħames minuti qabel id-9.00 p.m. biex tipprova tilgħab il-logħba tal- qattus u tal-ġurdien biex forsi tagħti gambetta lill-gvern.

Mela l- parlament spiċċa logħba?

Kif qal l-Onor.

Galea, f'żewġ liġijiet il-quorum issejjaħ 32 darba.

Kull darba s-seduta tiġi sospiża għal ħames minuti u dan ifisser li ħlejna seduta u nofs b'dan il-logħob.

U għal 32 darba rriżulta li l-gvern kellu quorum hawnhekk.

Il-gvern kellu l-ministri hawnhekk, kellu d-deputati hawnhekk, ħa sehem fid-dibattiti, ta l-kontribut tiegħu u kien qiegħed hawn il-ħin kollu.

Din in-naħa tal-Kamra qegħda taqdi d-dmirijiet tagħha, kif inhi mistennija li tagħmel fl-ogħla istituzzjoni ta' dan il- pajjiż.

Issa ladarba l-gvern minn naħa tiegħu qiegħed jagħmel il-parti tiegħu, kif inhu tenut li jagħmel, din l-istituzzjoni tistenna li anke l- oppożizzjoni tagħmel il-parti tagħha.

Sur President, fis-seduta ta' nhar l-Erbgħa, l-Onor.

Mizzi qal illi ministru ma jistax jagħmel mistoqsija għan-nom ta' deputat.

Min fejn ġabha din?

Dażgur li ministru jista' jagħmel dan!

Aħna nirrikonoxxu - u jiena l- ewwel wieħed illi nirrikonoxxi u miegħi din in-naħa kollha - li l-ħin tal- mistoqsijiet huwa ħin importanti, speċjalment f'dak li għandu x'jaqsam mal- mistoqsijiet supplimentari - tagħmel il-ħin tal-mistoqsijiet jew ma tagħmlux, tweġiba tingħata dejjem - għaliex huwa importanti li membru jkollu l-opportunita' li jagħmel mistoqsijiet mingħajr avviż.

Issa din il- Kamra taf li dan il-parlament għamel snin twal jiltaqa' fis-6.30 p.m. Il- prattika f'dan il-parlament qabel kienet li l-Iskrivan tal-Kamra jistenna sakemm ikun hemm quorum qabel ma jsejjaħ lill-iSpeaker.

Anke fiż-żmien illi jiena għamilt nippresjedi komplejna b'din id-drawwa.

Minħabba f'hekk ma kienx jittieħed il-ħin tal-mistoqsijiet pero' tul iż-żmien din is-sistema' biddilniha għax irrikonoxxejna li kellna nagħmlu użu aħjar mill-ħin tal- mistoqsijiet.

Aħna nafu li ġeneralment fil-ħin tal-mistoqsijiet isiru l- ewwel tliet mistoqsijiet jew erbgħa u jekk ministru jkollu interpellanza ma' l-ewwel ħamsa jew ma' l-ewwel għaxra, dan jiġi ppreparat hawnhekk biex iwieġeb anke għal mistoqsijiet supplimentari li ma jkollhom x'jaqsmu xejn mal-mistoqsija oriġinali.

Allura għalfejn qed nirriduċu l-ħin tal- mistoqsijiet anke għal din is-sitwazzjoni?

Dan it-tip ta' logħob fl- opinjoni tiegħi ma jagħmel ġieh lil ħadd.

Aħna sal-lum għandna regola - u din mhux miktuba mkien, ma tirriżulta mill-ebda iStanding Order - li fil- ħin tal-aġġornament kulħadd ikun jista' jagħmel l-intervent tiegħu bil- liberta' kollha.

Allura għaliex għandna nipperikolaw dawn is- sitwazzjonijiet billi noqogħdu nużaw sejħa għal-quorum li fl-aħħar mill- aħħar hija miżura biex tfixkel il-parlament?

Sur President, aħna nsegwu parlamenti oħrajn u nitgħallmu mill-eżempji tajbin ta' parlamenti oħrajn.

Jiena qgħadt nara x'għamlu fil-House of Commons.

Fil- Commons kellhom din ir-regola bħal tagħna imma ilhom mill- 1971 li neħħewha.

Dawn mhux talli neħħewha talli issa għandhom regola li tgħid li fl-ebda ħin ma jista' jsir l-għadd tal-membri fil-Kamra.

L-unika regola li fadlilhom fil-House of Commons hi li jekk tissejjaħ division u jkun hemm inqas minn erbgħin ruħ li jieħdu sehem fiha, allura dik il-liġi partikolari ma tiġix deċiża u tiġi posposta għas-seduta ta' wara.

Jiena ngħid illi hemm sens anke għall-parlament tagħna li nneħħu din ir-regola.

Aħna xi rridu?

Mhux li l-parlament nagħmluh iktar effiċjenti?

U x'għamilna flimkien fis-snin l-imgħoddija?

Lil dan il-parlament tajnieh kumitati u tajnieh strutturi ġodda.

Pero' ħalli niftehmu xi jfisser dan!

Jiena tajt daqqa t'għajn lill-aġenda tal-bieraħ, Sur President.

Din kienet tgħid li barra x-xogħol li konna qed niddiskutu fil-Kamra, kien se jiltaqa' wkoll il-kumitat permanenti dwar il-kontijiet pubbliċi, kien se jiltaqa' l-kumitat permanenti dwar l-affarijiet barranin u kellu jiltaqa' l-kumitat permanenti għall-konsiderazzjoni ta' l-abbozzi ta' liġi.

Il-kumitat permanenti dwar l-affarijiet soċjali kien qed jiltaqa' l-bieraħ ukoll.

Jekk tikkonsidra li kull wieħed minn dawn il-kumitati għandu seba' deputati, jirriżulta li għandek 32 deputat okkupati mhux f'din il-Kamra imma fil-kmamar tal-kumitati.

U allura min jiġi hawn u jara kamra nofsha vojta jien ngħidlu: Skużi, b'liema dritt inti tiġi tikkritika lid-deputati taż-żewġ naħat għax il-bankijiet ikunu vojta?

Il-bankijiet hawn ġew vojta pero' l-aġenda tal-bieraħ stess turi li kien hemm tliet kumitati għaddejjin.

U allura aħna m'għandniex naħdmu biex dan il-parlament isir iktar effiċjenti u biex nagħmlu użu aħjar tar-riżorsa umana li għandna hawn ġew?

Hemm xi ħaġa ħażina jekk hawnhekk naraw bankijiet vojta meta d- deputati jkunu qegħdin fil-kumitati tal-parlament?

Aħna mhux għalhekk għamilnihom dawn il-kumitati?

Sur President, naħseb li f'dawn iċ- ċirkostanzi u f'din is-sitwazzjoni li qegħdin fiha jkun għaqli li nirriflettu ftit fuq il-kwestjoni tal-quorum u dwar jekk għandniex inħalluha bħala xi logħba li tista' tintuża' biex tagħti l-gambetti 'l hawn u 'l hemm.

Nixtieq ngħid żewġ kelmiet ukoll fuq din il-mozzjoni ta' sfiduċja fi tnejn min-nies.

Din għalija hija stramberija.

X'inhu l-argument kollu fil- konfront tad-Deputy Speaker?

L-argument huwa għaliex qed jgħidu li d- Deputy Speaker messu aġġorna għall-Ħamis minflok li aġġorna għat-Tnejn.

Issa l-punt kardinali huwa li fis-seduta ta' l-Erbgħa, meta qamet din il- kwestjoni kollha, l-Onor.

Mizzi - u dan jirriżulta' mit-transcript - aċċetta d-deċiżjoni ta' min kien qed jippresjedi.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: L-Onor Mizzi on a point of order.

ONOR.

JOE MIZZI: L-Onor.

Gonzi ma kienx hawn dak il-ħin imma jiena kont qiegħed hawnhekk u nista' ngħidlu x'ġara.

In-naħa tal-gvern ma aċċettatx li d-Deputy Speaker jidħol jikkonsulta ruħu imma minn dan ma nstema' xejn għax kien hemm il-microphone mitfi.

Minħabba f'hekk jiena bilfors kelli noqgħod għal dik id-deċiżjoni.

Anzi jiena għedt li xorta ma naqbilx mad-deċiżjoni pero din mhijiex imniżżla fit-transcript.

(Interruzzjonijiet).

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Ikompli l-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Anke' b'dan il-point of order, l-Onor.

Mizzi qed iwaqqa' l-ġebla fuq saqajh.

Dan il-point of order juri li qagħad għal dik id-deċiżjoni u jiena se nikkwota mit-transcript.

Jekk hawn xi ħaġa ħażina fit-transcript, nitlob lill-Onor.

Mizzi imur jgħid lill-Clerk jew inkella jmur jerġa' jiċċekkja t-tape recordings.

Dan qal hekk:

"Mela ġaladarba diġa` ħadt id-deċiżjoni tiegħek m'hemmx għalfejn noqogħdu nistennewk tagħti ruling u jien se noqgħod għal din id- deċiżjoni."

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni on a point of order.

ONOR.

ALFRED SANT (Kap ta' l-Oppożizzjoni): Nistgħu niċċaraw - għal min qed jismagħna - li fit-transcript ikun hemm biss dak li jintqal fil- microphone?

Naqblu li jekk il-microphone ikun mitfi ma jiġi rrekordjat xejn?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Iva, naqblu.

Fit-transcript hawn miktub dak li qal l-Onor.

Mizzi u mhux x'għedt jien jew xi ħadd minn din naħa.

ONOR.

ALFRED SANT: Hemmhekk hemm miktub dak li qal l-Onor Mizzi waqt illi kellu l-microphone mixgħul; dak li qal waqt illi kellu l-microphone mitfi mhux qiegħed miktub.

Tajjeb illi ngħidu, for the record, illi hawn min jista' jagħti xhieda li l-Onor.

Mizzi qal affarijiet oħra imma ma nstemax għax ma kellux il-microphone mixgħul.

ONOR.

MEMBRU: Anzi allajbierek, leħnu jwassal!

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ma ġara xejn.

Hu x'inhu l-punt minn dik in-naħa, jibqa l-fatt li d-Deputy Speaker kien dispost li jissospendi s-seduta ħalli jagħti ruling, pero' mbagħad l-Onor.

Mizzi ħa pożizzjoni u allura l-Onor.

Bonnici aġġorna għat-Tnejn.

L-argument kollu jieqaf hawn u allura l- mozzjoni ta' sfiduċja fil-konfront tad-Deputy Speaker ma tagħmilx sens għax l-Onor.

Bonnici ta deċiżjoni u din ġiet aċċettata.

Issa nixtieq nagħmel żewġ kelmiet fuq il-mozzjoni ta' sfiduċja fil- konfront ta' l-iSpeaker.

Il-mozzjoni ta' sfiduċja fil-konfront ta' l-Onor.

Anton Tabone hija mibnija fuq argument żbaljat li għamel l-Onor.

George Vella pero' hija mibnija wkoll fuq l-ittra li bagħat il-Kap ta' l- Oppożizzjoni lill-iSpeaker.

L-aħħar paragrafu ta' din l-ittra datata 9 ta' Ġunju jgħid hekk:

"Ghalhekk, permezz ta' din l-ittra, l-Oppożizzjoni Laburista qed titolbok biex bħala materja ta' urġenza tieħu l-passi meħtieġa ħalli ssejjaħ il-Kamra għal laqgħa għada l-Ħamis filgħaxija biex tiddiskuti l-mozzjonijiet pendenti tal-membri privati."

Lill-Kap ta' l-Oppożizzjoni ngħidlu li l-iSpeaker ma setax ilaqqa' l- parlament il-Ħamis biex jiddiskuti l-mozzjonijiet pendenti tal-membri privati.

Anke l-Kap ta' l-Oppożizzjoni għamel l-istess żball li għamel l- Onor. George Vella fl-argumentazzjoni tiegħu fil-bidu ta' din is-seduta.

Kieku l-iSpeaker ordna li s-seduta ssir il-Ħamis kieku kien ikollu jsir xogħol tal-gvern.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ammettu li żbaljajtu, kulħadd jiżbalja!

Hemm bżonn ta' daqsxejn umilta'.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-argument m'huwiex l-applikazzjoni ta' xi standing order partikolari.

L-isfiduċja hija motivata, fis-sens li l-oppożizzjoni qed tgħid li l-iSpeaker u d-Deputy Speaker qegħdin f'xi konfoffa mal- gvern.

X' fissazzjoni!

Din hang-up li l-oppożizzjoni jaqblilha toħroġ malajr kemm jista' jkun minnha għax qed tkun inġusta magħha nnifisha u qed tkun inġusta wkoll mal-bqija tal-membri ta' din il-Kamra.

Jiena ngħid li l-motivazzjoni kollha ta' din il-mozzjoni ta' sfiduċja fil- konfront ta' l-iSpeaker u fil-konfront tad-Deputy Speaker hija żbaljata u naħseb li kwestjonijiet ta' mozzjoni ta' sfiduċja għandna nagħmluhom b'ċerta serjeta'.

La din kienet kwestjoni ta' ruling wieħed seta' jagħmel mozzjoni biex jikkontesta r-ruling, bħalma sar anke fil-passat.

L- oppożizzjoni wżatu dan il-metodu pero' llum għażlet li tieħu dan il-pass u rrid nenfażizza li mozzjoni ta' sfiduċja fil-konfront ta' Speaker u Deputy Speaker hija xi ħaġa serja u m'għandhiex tintuża.

La fl-istorja ta' dan il-parlament u lanqas fl-istorja ta' 700 sena fil-House of Commons qatt ma saret mozzjoni ta' sfiduċja fl-iSpeaker u fid-Deputy Speaker f'daqqa bil- kumplikazzjonijiet li jkollna naraw min se jippresjedi u li noqogħdu naraw xi tgħid il-kostituzzjoni dwar dan.

Din qatt ma saret fl-istorja mhux ta' pajjiżna biss imma anke ta' pajjiżi oħrajn.

Allura jiena nagħlaq billi nagħmel l-istess appell bħalma għamilt id- darba l-oħra.

Il-punt sar, l-argument sar, irriżulta li huwa mibni kollu fuq żball u allura din il-mozzjoni għandha tiġi rtirata.

Jekk ma tiġix irtirata allura nieħdu vot u ma jkun ġara xejn.

F'dak il-każ din il-Kamra tesprimi, għal darb'oħra, il-fiduċja sħiħa tagħha f'min qed jippresjedi għax dan qiegħed japplika r-regoli kif għandu japplikahom.

Jiena nappella lill-Kamra biex jekk tiġi għal vot, din il-ozzjoni tiċħadha.

Nirringrazzjak

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Joe Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Sur President, jiena niskanta kif l-Onor.

Gonzi llum qed jikkwota ċerti affarijiet li meta kien Speaker hu - u anke meta kien fl- oppożizzjoni ftit ta' żmien ilu - kien jikkwotahom bil-kontra.

Ħalli nibda l-ewwel biex ngħid x'ġara nhar l-Erbgħa.

Dakinhar jiena ġejt hawnhekk biex nagħmel xogħli, saru l-ewwel żewġ mistoqsijiet min-naħa ta' l-oppożizzjoni u t-tielet waħda kienet min-naħa tal-gvern.

Meta ġejna għat-tielet mistoqsija li kienet tidher fuq l-order paper ma kien hawn l-ebda backbencher min-naħa tal-gvern biex iqum jagħmel id-domanda u qam l-Onor.

Michael Refalo biex jagħmel il-mistoqsija hu f'isem l-Onor.

Frederick Azzopardi.

Jien ġbidt l-attenzjoni li mhux sewwa li nirredikolaw il-parlament b'dan il-mod.

Jiena m'għedtx li din il-ħaġa tmur kontra r-regolamenti imma għedt li m'għandhiex issir.

L-Onor.

Gonzi jħobb jikkwota l-Erskine May imma jiena mort fuq kotba oħra li ġew ikkwotati f'dan il-parlament ħa nara x'jgħidu.

Jekk tmur għas- seventh edition tad-de Smith - Constitutional and Administrative Law - f'paġna 16 issib li:

"The political arm of the executive branch of government is recruited from and located within parliament and the cabinet is collectively responsible to parliament and the House of Commons in particular."

Fl-istess paġna jgħid:

"The obligation of public unanimity flows from the doctrine of collective responsibility."

X'jgħid dwar il-membri tal-kabinett?

Ir-rabta li tiddistingwihom minn membri oħra tal-parlament hija r-responsabbilta' kollettiva li tgħaqqad u tiġbor flimkien dawk il-membri parlamentari li jifformaw il-kabinett.

L- istess awtur jgħid li l-post fejn ministru jagħmel il-mistoqsijiet huwa l- kabinett u jkompli jgħid li l-prinċipju tar-responsabbilta' kollettiva jimmanifesta ruħu fl-unanimita' bejn il-membri ta' l-eżekuttiv fil-pubbliku dwar l-oqsma li jaqgħu taħt l-istess eżekuttiv.

Ir-responsabbilta' kollettiva u l-unanimita' fil-publiku huma l-bażi wkoll ta' dak li dejjem aċċetta dan il-parlament - u parlamenti oħra b'sistema kostituzzjonali bħal tagħna - li ministru jista' jirrispondi għal u minflok ministru ieħor.

Din tiġri spiss u din qiegħda fil-kostituzzjoni.

Issa jien nixtieq nistaqsi: Fejn qatt rajna ministru jqum jagħmel mistoqsija għal xi membru ieħor li m'huwiex ministru?

Semmili f'liema parlament.

Meta membru ma jkunx preżenti u ssir mistoqsija, skond l-Erskine May l-iSpeaker irid jgħaddi għall-mistoqsija li jmiss imma mhux hekk jiġri.

Għalhekk jien nistaqsi jekk dik kenitx injoranza li tħalliet issir jew inkompetenza grassa jew inkella partiġġjaniżmu.

Nista' nfakkar x'kien ġara taħt l-amministrazzjoni Laburista meta l-Onor.

Louis Buhagiar kien qam biex jagħmel mistoqsija f'isem ħaddieħor u dakinhar kien qam l-Onor.

Tonio Borg u qal - u se nikkwota -:

"Membru ta' l-eżekuttiv jista' jagħmel domanda lill-eżekuttiv?"

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Point of order, il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI (Prim Ministru): Jien niftakru dan il-każ.

Kif qal tajjeb l-Onor.

Tonio Borg, il-ministru ma jistaqsix lil ministru ieħor fuq l-operat tal-gvern.

Fil-każ li kellna l-ġimgħa l-oħra ministru għamel domanda f'isem deputat.

L-Onor.

Mizzi għamel żmien ministru u jmissu jafu dan.

ONOR.

JOE MIZZI: Imma dan mhuwiex point of order!

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Point of explanation.

ONOR.

JOE MIZZI: Aħjar titlob il-permess ħalli nimxu mar-regolamenti.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ma ġara xejn, ibqa' għid il-ħmerijiet!

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Inżommu l-ordni.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

JOE MIZZI: L-Onor.

Buhagiar kien aċċetta li ma jagħmilx il- mistoqsija.

Imma ħalli nirriferih issa għal artiklu 79(2) tal- kostituzzjoni.

Dan l-artiklu jgħid hekk:

"Il-kabinett ikollu d-direzzjoni ġenerali u l-kontroll tal-Gvern ta' Malta u jkun responsabbli kollettivament dwar hekk lejn il-parlament."

Imkien ma jsemmi segretarji parlamentari.

Skond artiku 88 tal- kostituzzjoni, segretarju parlamentari jista' jinħatar biex jgħin lill- ministru u l-Onor.

Buhagiar seta' għamel mistoqsija imma għax nemmnu fir- responsabbilita' kollettiva dan m'għamilhiex.

Mela ħalli nkompli ngħid x'ġara.

Jien kont għedt li mhux sewwa li nirredikolaw l-ogħla istituzzjoni tal- pajjiż pero' l-Onor.

Michael Refalo xorta baqa' jipprova jilgħabha tal- fidil u biex il-parlament ma jkomplix jiġi rredikolat jiena tlabt għall- quorum.

Iva, jiena għedt lill-membri ta' din in-naħa biex imorru 'l barra mill-Kamra.

Wara li għaddew il-ħames minuti reġa' daħal fil-Kamra d-Deputy Speaker, ma sabx quorum, għajjat l-ismijiet u aġġorna.

(Interruzzjonijiet) L-Onor.

Mario Galea ma kienx hawn, lanqas meta għoddhom!

Issa tajjeb ngħid li meta jiena għajjat l-ewwel quorum, kien hemm biss ħames membri min- naħa tal-gvern.

Wara li d-Deputy Speaker reġa' daħal u għal darb'oħra ma sabx quorum, qal li kellna naġġornaw għat-Tnejn u jien din ma qbiltx magħha din id- deċiżjoni.

Wara li saru xi battibekki, l-Onor.

Bonnici qal li bil-permess tal-Kamra kien lest imur jerġa' jikkonsidra d-deċiżjoni li ħa imma n-naħa tal-gvern oġġezzjonatlu.

Minn dan ma nstema' xejn fil-microphone.

Billi ma ngħatax il-permess, jiena min-naħa tiegħi għedt li dik hi d-deċiżjoni u allura noqgħod għaliha.

Għedt ukoll li ma naqbilx mad-deċiżjoni pero' kienu laħqu tfew il-microphones.

ONOR.

MEMBRU: Hawn jien xhud.

ONOR.

JOE MIZZI: L-ironija hi li waqt li konna qed niddiskutu l-mozzjoni ta' sfiduċja d-darba l-oħra, l-Onor.

Gonzi kien qal li:

"Irrid ngħid ukoll li l-iSpeaker - mhux issa imma dejjem - meta jiġi biex jieħu deċiżjoni, għandu solljev li f'każ ta' diffikulta' hu jkollu l-istaff tal-parlament li għandhom l-esperjenza u jistgħu jagħtuh pariri f'ċirkostanzi fejn ikollu jagħti ruling jew fejn ikollu jieħu deċiżjoni...".

Jiġifieri huwa obbligu ta' l-iSpeaker li jirtira biex jieħu parir pero n- naħa tal-gvern dakinhar oġġezzjonat.

Din hija l-ironija.

(Interruzzjonijiet) Iva oġġezzjonaw, nista' ngħidlek jien b'ġurament.

Naħlef li ma qablux.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Point of order, l-Onor.

Gonzi.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Hawnhekk irrid nirreġistra li mhux veru u ma jirriżulta minn imkien li saret xi oġġezzjoni min-naħa tal-gvern biex id- Deputy Speaker jissospendi s-seduta biex jirrikonsidra d-deċiżjoni tiegħu.

ONOR.

JOE MIZZI: Inti ma kontx hawn imma nista' ngħidlek li saret oġġezzjoni.

(Għajat)

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Jekk jogħġobkom, inżommu l-ordni.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ippermettili ħalli nagħmel il-point of order.

L- oġġezzjoni ġiet min-naħa ta' l-oppożizzjoni għax kieku ssospenda d-Deputy Speaker, kien jilħaq jifforma l-quorum.

ONOR.

ALFRED SANT: Point of order, Sur President.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni, on a point of order.

ONOR.

ALFRED SANT: Nistgħu nippreċiżaw li meta dawn il-fatti kienu qed jiġu diskussi, l-Onor.

Gonzi ma kienx preżenti fil-Kamra?

ONOR.

JOE MIZZI: Ma kienx preżenti, le.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Grazzi.

Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Sur President, nistgħu nippreċiżaw li fil-ħin li qamet din il-kwestjoni, kulma kien hawn fil-Kamra preżenti min-naħa ta' l- oppożizzjoni kien l-Onor.

Mizzi?

ONOR.

JOE MIZZI: Le, dak il-ħin kelli iktar membri hawn.

(Interruzzjonijiet) Mhu veru xejn.

Inti taf fejn kienu!

Mela hemm kienu u qed tikkonferma int stess.

ONOR.

ALFRED SANT: M'hu veru xejn li meta qamet din id-diskussjoni li qed nitkellmu dwarha kien hawn biss l-Onor.

Mizzi fil-Kamra min-naħa ta' l- oppożizzjoni.

Kien hemm membri oħra ta' l-oppożizzjoni fil-Kamra.

ONOR JOE MIZZI: Kienu ħdejn il-bieb imma l-Onor.

Gonzi ma setax jarahom.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Sur President, jiena għandi t-traskrizzjoni ta' l- ismijiet li ssejħu wieħed wieħed.

L-uniku membru li jirriżulta li kien preżenti fil-Kamra min-naħa ta' l-oppożizzjoni kien l-Onor.

Mizzi.

Dan jirriżulta mit-transcript.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Bħala xhieda li mhumiex imniżżla fit-transcript kien hemm preżenti membri oħra ta' l-oppożizzjoni.

ONOR.

JOE MIZZI: Ħalli jkomplu jikkontradixxu lilhom infushom!

L-Onor.

Mario Galea qal li l-Onor.

Carmelo Abela ġie jsefsifli f'widnejja.

Ara x'vilta' li jiġu jgħidu dawn l-affarijiet!

Qalha fuq Radio 101.

Dik vilta'!

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Jekk jogħġobkom, l-Onor.

Membri huma mitluba li jżommu l-ordni.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Mela biex inżommu l-ordni inti tħares lejn din in- naħa biss?

U ħallina!

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Onor. Debono Grech, liż-żewġ naħat qed insikket.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Mhux veru, mhux veru.

Trid tgħidilna għamjin issa?

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Ikompli l-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Imbagħad bdew iġibu ħafna skużi għaliex il-gvern inqabad bla quorum.

Bdew jgħidu li dakinhar marru għaċ-ċerimonja tal-wasla mill- Italja tal-Caravaggio.

Jiġifieri l-ewwel il-Caravaggio u mhux il-parlament!

Ara meta vvandalizzaw il-Caravaggio bis-sikkina u ħallew biss il-frame f'postu, ħadd minnhom ma mar!

(Onor. Membri: Hear, hear)

Xi skużi oħrajn beda jġib l-Onor Mario Galea?

Qal li l-Onor.

Frederick Azzopardi għandu diżabilita' u allura jdum biex jinżel minn fuq.

Issa l- Onor. Azzopardi dejjem ikun hawn qablu imma dakinhar ma tfaċċax.

Dan għall-Onor Galea qatt m'hu miskin, dakinhar biss kien miskin!

Kummiedji waħedkom!

Huwa veru li l-Onor.

Azzopardi normalment ikun fil-ħin imma dakinhar kien żvinturat.

Dan qed ngħidu biex nuri kemm jaf iġib skużi l- Onor. Galea.

Sur President, qalu wkoll li din tal-quorum kienet ġrat ukoll meta jiena kont whip tal-gvern u l-oppożizzjoni kienet għajtet ghal quorum fil-ħin tal- mistoqsijiet.

Dawn qalu li ċ-ċirkostanzi dakinhar kienu aktar serji.

Ħalli ngħid x'kienu ċ-ċirkostanzi.

Kont qed nirrispondi l-mistoqsijiet jien u waħda minnhom kienet ta' l-Onor.

Austin Gatt.

Jien irrispondejt li dik l- interpellanza kienet tittratta kwestjoni ta' natura kummerċjali imma għedt ukoll li xorta waħda kont se ngħaddi l-informazzjoni, imma l-Onor.

Ċensu Galea għoġbu jqajjem il-paroli u jiena għedtlu li min għamel il-mistoqsija ma setax kellu x'interess partikolari biex ikollu l-informazzjoni għax lanqas biss kien fil-Kamra!

Dak il-ħin l-Onor.

Galea sejjaħ għal quorum u wara li l-Kamra rriżumiet spiċċajna bil-membri neqsin.

(Interruzzjonijiet)

Issa tajjeb li wieħed ikun jaf li wara dak l-inċident, il-parlament ikkummissjona lil xi ħadd indipendenti biex jara x'kien ġara u dan għamel rapport.

(Interruzzjonijiet) Mir-rapport kien irriżulta li l-qanpiena ta' fejn kien hemm l-uffiċini ta' l-Onor.

Evarist Bartolo u l-Onor.

Karmenu Vella ma ndaqqitx.

U tafu minn fejn instabet maqtugħa?

Mill-kamra ta' l- oppożizzjoni!

(Interruzzjonijiet) Sur President, jiena nista' npoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra dak ir-rapport bħala evidenza.

Intqal ukoll li f'dik l-okkażjoni li nqalgħet il-kwestjoni tal-quorum kont ipproponejt li niltaqgħu fis-2.00 p.m. Iva, dik il-proposta jien għamiltha għax kien hemm mozzjoni li tgħid li l-parlament jista' jiltaqa' fis-2.00 p.m. (Interruzzjonijiet) Iżda tajjeb li ngħid ukoll li l-gvern Nazzjonalista mhux darba nqabad bla quorum.

Dan inqabad darbtejn oħra, inqabad fit-13 ta' Lulju u nqabad ukoll meta l-Onor.

Gonzi kien Speaker.

Dakinhar kien hemm mozzjoni li tgħid li l-parlament jista' jiltaqa' filgħodu u filgħaxija, u dakinhar l-Onor.

Gonzi kien iddeċieda li jiltaqa' filgħaxija.

Għalhekk jien issoponejt li ladarba l-Onor.

Gonzi kien għamel hekk, allura aħna wkoll stajna niltaqgħu fis-2.00 p.m!

Sur President, jiena se nerġa' nikkwota lill-Onor.

Gonzi bħala Speaker biex nuri l-ipokrezija.

Dan kien ta ruling fl-1988 fejn kien qal hekk:

"Ara, ħalli din il-kwestjoni naqtgħuha darba għal dejjem u l- pożizzjoni tkun cara daqs il-kristall - għax ma rrid nieħu lil ħadd b'sorpriża fuqha - jien jidhirli li skond Standing Order Nru. 8, jekk ikun hemm ħin stabilit fuq l- agenda, il-Kamra għandha tiltaqa' dak il- ħin.

Wieħed irid iżomm quddiem għajnejh l-effetti wkoll ta' Standing Order Nru. 11, li jistipula li jekk ma jkunx hemm quorom fil-ħin stipulat is-Sedja għandha ħames minuti cans biex tara li jkun hemm dak il-quorum.

Jekk dak il-quorum ma jkunx hemm, allura s-Sedja jkollha tieħu l-passi li hemm stipulati f'dak l-artiklu.

Jiġifieri jien jidhirli li, as from today, biex l-affarijiet ikunu cari u biex inkun iktar car minn hekk, mis-seduta tal-lejla stess, jekk fl-agenda hemm miktub li s-seduta tal-parlament tibda fis-6.00 p.m., jien fis-6.00 p.m. inkun qiegħed fis-Sedja.

Jiġifieri l-pożizzjoni hija cara daqs il-kristall u l-effetti issa jkunu skond dawk l-iStanding Orders. "

Għaliex lill-iSpeaker qatt ma ġbitlu l-attenzjoni tar-ruling li tajt inti?

Għaliex m'għedtlux biex jibda fil-ħin?

Fit-8 ta' Lulju ta' l-1997 l-Onor Gonzi ma kienx Speaker imma kien fl-oppożizzjoni.

Dan kien qal hekk:

"Ippermettili ftit, Madam Speaker.

Jien napprezza l-fatt li s- Sinjurija Tiegħek tistenna messaġġ dwar in-numru ta' membri preżenti fil-Kamra pero', bir-rispett kollu, fl-opinjoni tiegħi s-Sinjorija Tiegħek għandha tibda s-seduta fil-ħin stabilit mir-regolamenti, indipendentement minn jekk ikunx hawn quorum jew le.

Issa r- regolamenti jgħidu li jekk ma jkunx hawn quorum u xi ħadd jiġbed l- attenzjoni għal dan, imbagħad l-iSpeaker tissospendi s-seduta għal ħames minuti u jekk jibqa' ma jkunx hawn quorum allura s-seduta tiġi aġġornata.

Mela dan filli qed jgħid li hemm ir-regolamenti, imbagħad jiġi jgħid...

(Interruzzjonijiet).

Dawn huma affarijiet li ma jitwemmnux.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Jekk jogħġobkom, inżommu l-ordni.

ONOR.

JOE MIZZI: Sur President, ħa ngħid għaliex aħna ma jistax ikollna fiduċja fl-iSpeaker u fid-Deputy Speaker.

Lill-Onor.

Tabone konna ġbidnilu l-attenzjoni biex ikun fil-ħin għall-question time.

Minkejja dan xorta bqajna nibdew is-seduta għaxar minuti wara.

Minn fuq, jekk tipprova tiġġieled għad-dritt tiegħek dan jgħidlek li qed taħli l-ħin!

(Interruzzjonijiet) Barra minn hekk, meta jsiru supplementary questions min- naħa ta' l-oppożizzjoni jgħidilna biex inżommu mas-suġġett u meta jagħmluhom in-naħa tal-gvern ma jgħidilhom xejn.

(Interruzzjonijiet) Meta kelliem ta' l-oppożizzjoni jkun se jibda jitkellem, l-Onor.

Michael Bonnici - meta jkun hu fis-sedja - mill-ewwel jiġbidlu l-attenzjoni biex iżomm mas- suġġett meta bilkemm ikun għadu beda l-intervent tiegħu l-kelliem.

Imma lill-oppożizzjoni biss jgħid!

Meta ġbidna l-attenzjoni li s-seduta għandha tispiċċa f'nofsinhar, l- iSpeaker qal li r-regolamenti jgħidu li s-seduta tintemm fid-9.00 p.m. - ara f'dak il-każ, ikkwotahom ir-regolamenti! - imma meta mbagħad darb' oħra konna għidnilu li s-seduta kellha tibqa' għaddejja sad-9.00 p.m., dan qal li kellha tispiċċa f'nofsinhar.

Dawk huma id-deċiżjonijiet li għamel l- iSpeaker!

Sur President, jiena nixtieq insemmi wkoll x'għamel l-Onor Michael Bonnici meta aħna konna fil-gvern u hu kien Deputy Speaker.

Dan kien qal li l- membri li jkunu fil-Kamra jgħoddu u minħabba f'hekk kien ġab vot kontra tagħna.

Meta mbagħad inqalbet il-folja u l-Partit Nazzjonalista tela' fil- gvern, dan għamel kontra!

Anke issa, meta aħna għedna li għandna naġġornaw għall-Ħamis, dan qabad u ddeċieda għat-Tnejn!

Sur President, biex in-naħa tal-gvern tkun aktar insolenti - bil- kompliċita' tas-Sedja - dan l-aħħar konna lħaqna bdejna sew id-diskussjoni fuq il-fondi speċjali tal-kunsilli lokali u mbagħad wara tressaq il-Messaġġ tal-President.

Issa skond l-iStanding Orders, il-Messaġġ tal-President irid jasal fil-bidu tad-diskussjoni imma dawn insew iressquh.

Dik hi l-vilta!

Hekk jaħdmu l-affarijiet min-naħa tal-gvern.

Dawn qabdu u baxx baxx ressqu l-Messaġġ tal-President mingħajr lanqas biss indenjaw ruħhom jitolbuna permess.

Jien ġbidt l-attenzjoni u bil-vilta' kollha, minflok ma s-Sedja qalet li l-Messaġġ tal-President għandu jitressaq fil-bidu, qalet biss li "il-punt ta' l-Onor.

Mizzi huwa nnotat."

X'jiġifieri din?

Ara l- affarijiet kif isiru!

Sur President, l-aħħar u l-isbaħ waħda li ġrat dakinhar stess kienet li l-Onor.

Tony Abela ried jgħaddi minn fuq kulħadd - għax hekk jagħmlu n-naħa tal-gvern - u qabad u ressaq rapport ta' progress tal-kumitat għall- konsiderazzjoni ta' abbozzi ta' liġi li jippresjedi hu.

Dan qabad u ressqu qisna ma neżistux hawnhekk u l-iSpeaker ikkollabora magħhom.

Kif jista' jkun li aħna naċċettaw li jsiru dawn l-affarijiet?

Dawn huma affarijiet serji li qegħdin jipperikolaw id-demokrazija.

Dawn l-affarijiet juru sfaċċatament li s-Sedja hija kompliċi man-naħa tal-gvern.

Tant qed isiru kummiedji li l-House of Commons issa se tibda tieħu pariri mingħand il- Kamra tar-Rappreżentanti ta' Malta meta jkollhom xi query fuq l-iStanding Orders!

(Interruzzjonijiet) S'hemm wasaltu, anzi se tidħlu fil-Guinness Book of Records bħala l-aktar gvern li jġebbed l-iStanding Orders!

Sur President, biex nagħlaq nerġa' niġbed l-attenzjoni li ma jistax ikun li fl-ogħla istituzzjoni tal-pajjiż nagħtu eżempju ħażin lill-poplu Malti u Għawdxi.

B'dan l-aġir qed inkissru d-demokrazija f'dan il-parlament u mhux insaħħuha.

Nirringrazzjak.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Grazzi.

Aktar rimarki?

Il-Kap ta' l- Oppożizzjoni.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Minuta, ħalli nagħmnel il-point of order.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Jekk jgħoġobkom Onor.a Membri ONOR ALFRED SANT: Sur President, naħseb illi wieħed jifhem it-tattika tan-naħa tal-gvern li tipprova tibbanalizza s-suġġett.

F'dawn l-aħħar ġimgħat l-istrateġija dehret ċara.

Meta aħna nipprotestaw fuq it-tmexxija ta' dan il-parlament, dawn dejjem jipprovaw jibbanalizzaw l-argument.

U naħseb li huwa tajjeb li wieħed jirrifletti fuq dan il-punt.

Min-naħa hemm it-tmexxija ta' dan il-parlament u naħseb illi min-naħa l-oħra hemm firxa iktar wiesa ta' x'inhu s-suġġett reali li qed nitkellmu dwaru llum.

L- ewwelnett wieħed irid jara jekk id-diskussjoni dwar it-tmexxija ta' dan il- parlament hijiex waħda banali, pwerili, tat-tfal u frivola jew inkella hijiex diskussjoni importanti - dan is-suġġett mhux importanti biss għal dan il-parlament jew għalina li niltaqgħu hawn imma huwa importanti wkoll għall-pajjiż - imbagħad irridu nirriflettu wkoll fuq x'inhi r-riflessjoni ta' dawn l-argumenti fuq il-canvas nazzjonali.

Jiena naħseb illi diġa' saru diskussjonijiet fid-dettall dwar l- implimentazzjoni tar-regolamenti ta' dan il-parlament u ma rridx intawwal fuqhom wisq - għax nixtieq nitkellem l-aktar fuq il-projection illi dawn jagħtu fuq il-canvas nazzjonali - imma lanqas irrid inħalli ċerti affarijiet għaddejjin.

Ħa nibda bid-diskussjoni fuq x'inhu għaddej f'dan il- parlament għax ikun tajjeb li l-poplu jkun mgħarraf dwar dan.

Għandna gvern illi għax għamel gerrymandering ċar tad-distretti elettorali qabel l- 1996 - u li baqgħu l-istess sa l-1998 bħala distretti - jinsab fil- pożizzjoni feliċi, skond hu, li għandu ħames siġġijiet minn fuq f'dan il- parlament u allura jista' jirrombla minn fuq kulħadd.

Dik hi l-attitudni pero' minkejja dan xorta waħda tibqa' l-mistoqsija ta' l-implimentazzjoni tar-regolamenti.

Jiena nfakkar illi kull parlament demokratiku qisu cockpit ta' ajruplan, ajruplan nazzjonali, għax dak li jkun għaddej fil-cockpit se jirrifletti ħafna fuq l-andament tal-pajjiż kollu kemm hu.

Jekk f'dan il- cockpit ma jagħtux kas ta' x'inhuma l-affarijiet li se jżommu l-ajruplan stabbli, allura b'xi mod jew ieħor bilfors se jkollna riperkussjonijiet aktar wesgħin.

Sur President, lili tiskantani l-amnesija tan-naħa tal-gvern li donnu jiskandalizza ruħu bit-tattika li normalment timxi biha oppożizzjoni f'pajjiż demokratiku.

Issa ftit taż-żmien ilu dawn, bla skruplu ta' xejn, kienu għaddejjin b'tattiċi li huma ħafna iktar qawwija u ħafna iktar makakki minn dawk li qed nużaw aħna.

Aħna bl-ebda mod m'aħna qed nipprovaw nisseduċu lil xi ħadd minn tagħhom u bl-ebda mod m'aħna qed nipprovaw nużaw xi forma ta' strateġija fuq is-senilita' jew fuq il-problemi mediċi li jista' jkollhom uħud mill-membri.

Aħna qegħdin inżommu l-korrettezza fit- tattika tagħna u qed nużaw korrettezza b'ċertu mod illi dak illi nagħmlu jkun ċar u trasparenti.

Aħna veru li nsejħu għal quorum - kulħadd jaf li nsejħu għal quorum - imma din hija xi ħaġa normali li għamluha huma wkoll u allura ma nistgħux nifhmu kif in-naħa tal-gvern qed jiskandalizzaw ruħhom li għamilniha.

Sur President, jiena qgħadt attent għall-argumenti li ntużaw illejla minn naħa tal-gvern dwar l-iStanding Orders.

Bl-ebda mod ma kien hemm xi riferenza ċara, serja jew studjata għall-fatt li jekk tapplika Standing Order 11(2) ma' Standing Order 8 - u dan għidnih fl-ittra li bgħatna lill- iSpeaker, li ktibtha jien stess - id-Deputy Speaker kellu jaġġorna l-Kamra għal Ħamis filgħaxija.

Barra minn hekk, m'hemmx dubju li l-iSpeaker għandu l-fakulta' sħiħa li deċiżjoni bħal dik jibdilha.

F'ittra pastaża li bagħatli dan qalli li ma jistax jibdel deċiżjoni diġa' meħuda.

Dażgur li jista'!

Deċiżjoni li tkun ħażina tista' tinbidel mill-iSpeaker.

Hu għandu l- fakulta' kollha u għandu l-mekkaniżmu kollu biex jagħmel dan.

Kieku ried, seta' sejjaħ laqgħa tal-House Business Committee u tkellem dwar il-problema imma m'għamel xejn minn dan.

Aktar minn hekk, wara l-ittra li bgħattlu - naħseb li kienet ittra raġonevoli u ċivili - l-iSpeaker kellu l-indiċenza - issa l-Onor.

Mario Galea jista' jgħid li qed inkun oxxenn għax qed nuża l-kelma "indiċenza" - li jaqleb l-argument tiegħi.

Jien għedtlu li l-urġenza tad-deċiżjoni tiegħu toħroġ mill-fatt li l-Kamra ġiet aġġornata kontra l-iStanding Orders u din kienet ħaġa li kellha tiġi tissewwa.

B'indiċenza sħiħa hu pprova jaqleb l- argument tiegħi ta' taħt fuq billi qal li l-proposti li kien hemm għad- diskussjoni bħala private member's bill ma kenux urġenti u li jiena ma tajt l-ebda raġuni għaliex għandhom ikunu urġenti.

Jiena ngħid: B'liema arroganza Speaker jirrispondi b'dan il-mod mingħajr ebda provokazzjoni ta' xejn?

Sur President, jiena ma stajtx ma nitkażax anke bl-argument ta' l-Onor.

Gonzi, fejn qal li l-Ħamis kieku ma konniex nitkellmu dwar private member's bill imma kien ikollna nitkellmu dwar xogħol tal-gvern.

L-Onor.

Gonzi mid- dehra ma fehemx li la d-Deputy Speaker u lanqas l-iSpeaker ma kienu jafu b'din il-ħaġa, jekk veru huwa l-każ.

Jekk taqra l-ittra ta' l-iSpeaker dan qal li jiena ma semmejtx x'inhi l-urġenza fil-private member's bill.

Minn din l-argumentazzjoni kollha joħroġ ċar li kemm id-Deputy Speaker u kemm l- iSpeaker ma redux isejħu l-Kamra l-Ħamis għax il-konklużjoni tagħhom kienet illi l-Ħamis kien se jkun hemm diskussjoni tal-private member's bill, fosthom il-bill li għandu x'jaqsam mas-simenterija.

Din ma redux jagħmluha mhux għax huma Speaker u Deputy Speaker imma għax huma parti mis-sistema tal-gvern.

U hawnhekk issa nwessgħu l-argument.

Sur President, hawnhekk m'għadniex nitkellmu dwar kif se nimplimentaw regolament 'l hawn jew regolament 'l hemm, jew jekk l-Onor.

Mario Galea baqax rieqed u allura wasal tard u ma setax jieħu ħsieb l-affarijiet tiegħu.

Mhux fuq hekk qed nitkellmu imma qed nitkellmu fuq il-mod kif dan il-parlament qiegħed taħt reġim li jipprova jistrumentalizza r- regolamentazzjoni tiegħu għall-finijiet tal-gvern u din il-ħaġa qed jagħmilha bl-aktar mod sfaċċat.

Aħna pprotestajna kontra l-ħatra ta' l- iSpeaker l-ewwelnett minħabba ċ-ċirkostanzi politiċi ta' dak iż-żmien.

Il- gvern messu appunta Speaker minn fost id-deputati Nazzjonalisti eletti ħalli għallinqas inaqqas l-iżbilanċ li daħħal il-gerrymandering ta' l-Onor.

Fenech Adami.

Imma mhux talli m'għamilx hekk talli bin-nomina ta' l-Onor.

Tabone dan żied ma' l-iżbilanċ li diġa' kien hemm.

It-tieni nett, minflok ikkonsulta kif konna ġejna kkonsultati fl-1992 fuq il-ħatra ta' l-iSpeaker Gonzi u kif konna kkonsultajna aħna fl-1996 fuq il-ħatra ta' l-iSpeaker Spiteri Debono, aħna sempliċement ġejna informati li ġie appuntat Tabone bħala Speaker tal-Kamra tad-Deputati.

U aħna għedna li din il-ħaġa mhijiex aċċettabbli doppjament.

Fil-prattika, minħabba d-deċiżjonijiet u l-aġir ta' l-iSpeaker Tabone, li kien parti mis-sistema tal-gvern f'dan il-parlament, irriżulta li din l- għażla ma kenitx aċċettabbli tripplament.

Mhux aċċettabbli meta ġie appuntat, mhux aċċettabbli minħabba l-mod kif mexxa fil-lead-up għall-ewwel mozzjoni ta' sfiduċja li għamilnilu u mhux aċċettabbli ċertament fil-mod assolutament indekoruż li bih qed jimxi bħala speaker.

Mela Speaker għandu jaqleb l-argument meta jiktiblu membru ta' din il-Kamra!

Kieku kien ministru tal-gvern tistenna li b'mod politiku jaqilbu l-argument imma min- naħa ta' l-iSpeaker ma tistennihiex.

Jiena ma nistennihiex u l-oppożizzjoni ma tistennihiex u għalhekk qed tressaq it-tieni mozzjoni ta' sfiduċja fl- iSpeaker Tabone.

U l-ebda tip ta' appell - fl-opinjoni tiegħi appell finta - m'hu se jikkonvinċina nirtiraw din il-mozzjoni.

L-istess vis-a-vis d-Deputy Speaker, li m'huwiex xi bniedem illi m'għandux moħħ.

Dan kellu kull know-how biex jifhem x'jgħidu l-iStanding Orders, kellu wkoll il-preċedenti dwar kif għandu jimplimenta r-regolamenti ta' l-iStanding Orders għall-aġġornament tal-Kamra imma m'għamilx hekk.

U joħroġ ċar li m'għamilx hekk biex jiddefendi l-pożizzjoni tal-gvern.

U jgħid x'jgħid l-Onor.

Gonzi, kemm l-Onor.

Bonnici kif ukoll l-Onor.

Tabone f'moħħhom kellhom il-punt li jekk jiltaqa' l-Ħamis, il-parlament kien ikollu jiddiskuti l-private member's bill.

Sur President, dan kollu jirrifletti fuq l-andament ġenerali.

Jekk parlament jitmexxa b'dan il-mod abbużiv u jekk ir-regolamenti ta' dan il-parlament jiġu mgħawġa skond l-okkorrenzi li jkollu quddiemu l- gvern - anke jekk il-performance parlamentari tal-gvern tkun nieqsa u huwa ċar li hija nieqsa u mitluqa - ir-riflessjoni ta' dan kollu se tmur anke fuq l-andament nazzjonali, fuq il-politika nazzjonali u fuq il-mod kif il- poplu jara x-xogħol tiegħu għaddej.

Jekk il-parlament jidher mitluq u jidher għaddej b'mod abbużiv, sempliċement għaliex il-gvern għandu ħamsa minn fuq u għax għandu l-iSpeaker u d-Deputy Speaker f'idejh jista' jagħmel li jrid, x'tip ta' fiduċja jista' jkun hemm fil-politika f'dak li hu għaddej?

U din hi r-riflessjoni importanti li toħroġ mid-diskussjoni dwar l- applikazzjoni tar-regolamenti li minn ħafna nies barra minn dan il-post - u forsi anke f'dan il-post - tista' tinħass twila, pedantika u rrilevanti.

Il-poplu jrid illi t-tmexxija tal-parlament tkun trasparenti u serja.

Il- poplu jifhem - u bir-raġun jifhem - li jekk il-parlament mhux qed jitmexxa b'mod trasparenti, allura fil-pajjiż in ġenerali l-affarijiet mhux se jkunu mexjin b'mod trasparenti.

U naħseb illi tajjeb illi nqabblu dak li ġara taħt gvern Laburista ma' dak li qed jiġri taħt gvern Nazzjonalista.

Wieħed jista' jsemmi patafjun ta' deċiżjonijiet li ttieħdu taħt gvern Laburista li marru kontra l-gvern Laburista.

Jiena konvint illi kieku kien hemm l- iSpeaker Tabone fuq in-naħa tagħna qabel Settembru tas-sena li għaddiet, ċerti deċiżjonijiet li ttieħdu min-naħa tas-Sedja kienu jkunu ħafna iktar pjaċevoli għall-gvern Laburista ta' dak iż-żmien.

Imma minn Ottubru tas- sena li għaddiet, bla ebda dubju ta' xejn, dan il-parlament qed jitmexxa mis-Sedja fuq kriterji li jaġevolaw lill-gvern.

Din il-ħaġa ta' two weights and two measures qiegħda tirrifletti fuq il- pajjiż kollu kemm hu.

It-tmexxija ta' din l-istituzzjoni qed tiddegrada ruħha b'mod konsistenti u din in-naħa tal-Kamra se tibqa' toġġezzjona għal ħaġa bħal din.

Din in-naħa se tibqa' turi n-nuqqas ta' fiduċja fi tmexxija li twassal f'din id-direzzjoni aktar u aktar għax minħabba f'hekk id- drittijiet ta' l-oppożizzjoni mhux qed jiġu mħarsa.

Kull darba li min-naħa ta' din il-Kamra nippruvaw niġbdu l-attenzjoni ta' dak li jkun għaddej niġu mżebilħa u dak li nkunu għidna jiġi mgħawweġ.

Dan m'huwiex sew u ħaġa bħal din tirrifletti ruħha f'ċerti affarijiet li qed nisimgħu, mill-mod kif qed jitmexxew id-dipartimenti tal-gvern, kif qed jittieħdu ċerti deċiżjoniiet ekonomiċi u finanzjarji u kif qed jitmexxew anke ċerti affarijiet fil-qasam soċjali.

Għal xi raġuni jew oħra ċerti deċiżjonijiet mhux qed jittieħdu b'mod trasparenti u huwa inutli li n-naħa l-oħra tistaqsi dwar x'inhi r-raġuni għal dan.

Ir-raġuni hi li qed nerġgħu naqgħu lura f'partiġġjaniżmu sfrenat.

Din hija t-tifsira ta' dak li qed jiġri hawnhekk kif rifless fuq il-canvas nazzjonali.

Dan il-gvern qed jerġa' jdaħħal fil-pajjiż partiġġjaniżmu sfrenat f'ħafna oqsma ta' tmexxija, fejn għallinqas għal ċertu żmien kien daħal il-ħsieb li tajjeb li nieħdu nofs pass lura minn dan l-isfrenatezza partiġġjana li biha jitmexxa kull qasam tal-pajjiż.

Hawnhekk nerġa' nsemmi l-eżempju tal-cockpit ta' l-aruplan nazzjonali.

Ovvjament dak li qed jiġri hawn se jiġri mal-pajjiż kollu.

U dan qiegħed jiġri mal-pajjiż kollu, Sur President.

Minħabba f'hekk aħna ma nistgħux ma nagħmlux stand biex nuru li dak li qed jiġri hawnhekk qed jiġri minħabba l-maġġoranza ta' ħamsa li għandu l-gvern minħabba l-gerrymandering ta' Fenech Adami.

Aħna qed nagħtu sinjal lill-pajjiż kollu li l-oppożizzjoni ma taqbilx ma' dak li huwa għaddej.

Jistgħu jilagħbuha tan-nice kemm iridu, jistgħu jitbissmu kemm iridu, jistgħu jżommu u jilbsu ngwanti kemm iridu imma fir- realta' qegħdin jitgħawġu r-regolamenti f'dan il-parlament.

Is-Sedja hija implikata f'dan kollu u dan qed jirrifletti ruħu fi kważi l-oqsma kollha tal-pajjiż.

Regoli ta' fairness, ta' trasparenza u ta' fair play qed jiġu trasgressi u minħabba f'hekk l-oppożizzjoni beħsiebha tagħmel minn kollox biex tkompli tikkumbatti kontra dan in-nuqqas ta' diċenza, ta' trasparenza u ta' rispett għar-regoli tad-demokrazija.

Minħabba f'hekk aħna qed insostnu l-mozzjoni ta' sfiduċja li qed nagħmlu fl-iSpeaker u fid-Deputy Speaker.

Grazzi, Sur President.

(Onor. Membri: Hear, hear)

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Grazzi.

Il-mistoqsija hi l-mozzjoni kif imressqa u moqrija mill-Onor.

George Vella.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Negatived.

ONOR.

MEMBRU: Division.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Din id-division tittieħed minn hawn u 20 minuta oħra.

Fid-9.00 p.m. il-Kamra ġiet sospiża u rriżumiet 20 minuta wara.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Se nerġa' nagħmel il-mistoqsija.

Il- mistoqsija hi l-mozzjoni kif imressqa u moqrija mill-Onor.

George Vella.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Negatived.

ONOR.

MEMBRU: Division.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, qabel ma nipproċedu bid-division qed nitlob ruling dwar jekk l-Onor.

Michael Bonnici jistax jivvota fuq din il- mozzjoni.

Artiklu 89 ta' l-iStanding Orders jgħid hekk:

"Ebda membru ma jkollu dritt jivvota fil-Kamra jew f'Kumitat tal-Kamra kollha jew maħtur mill-Kamra dwar xi kwestjoni li fiha jkollu interess pekunjarju dirett".

Issa evidentement l-interess pekunjarju huwa marbut mal-ħatra tiegħu.

Veru li t-tielet sotto-paragrafu ta' dan l-artiklu jgħid:

"Iżda kull membru jkollu dritt jivvota fuq kull kwestjoni dwar ħlasijiet personali jew allowance parlamentari li għalihom jista' jkollu dritt".

Jiena nirritjeni li dik ma tirriferix fuq bażi personali imma fuq bażi ta' policy.

Jekk ikun hawn mozzjoni li żżid jew tnaqqas l-allowance tad-Deputy Speaker, dak li jkun jista' jivvota fuqha imma f'dan il-każ hija differenti.

Nemmen li s-sotto paragrafu 89(1) għandu jwassal għal ruling li l-Onor.

Bonnici ma jivvotax fuq il-mozzjoni.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Naħseb li l-Kap ta' l-Oppożizzjoni ta t-tweġiba mill-ewwel hu stess dwar kif għandu jingħata r-ruling għaliex l-istanding order hija ċara.

(Interruzzjonijiet) (Għajjat)

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Jekk jogħġobkom inżommu l-ordni.

(Għajjat) Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Ikollu jbiddel dak li qal, Sur President.

Qed nitlob lis-Sedja tgħid lill-Onor.

Gonzi jirtira dak li qal.

Sur President, għandek deputat f'din il-Kamra li qiegħed jgħidlek kif għandek tagħti r-ruling u għandu jirtira dak li għadu kemm qal.

Jekk irid jagħmel osservazzjoni għandu dritt jagħmel osservazzjoni imma m'għandux id-dritt illi jgħidlek kif għandek tagħti r-ruling tiegħek.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Jiena se niddeċiedi fuq din il-ħaġa u ħadd m'hu se jgħidli dwar kif għandi niddeċiedi.

Jiena se nisma' liż-żewġ naħat tal-Kamra fuq dan il-punt, imbagħad nidħol niddelibera u niddeċiedi.

Grazzi.

Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Il-preċiżi kelmiet li għedt - u nerġa' nirrepetihom - huma li naħseb li l-Kap ta' l-Oppożizzjoni diġa' ta indikazzjoni dwar kif għandu jingħata r-ruling għax hu stess qed jindika lis-Sedja li t-tielet paragrafu ta' Standing Order 89 jgħid li kull membru għandu dritt li jipparteċipa fil-votazzjoni.

Dan mhux x'għedt jien imma x'qal il-Kap ta' l-Oppożizzjoni!

It-tieni ħaġa, jiena nfakkar li din il-mozzjoni li għandna quddiemna tittratta mozzjoni ta' sfiduċja fl-iSpeaker u fid-Deputy Speaker u naħseb li l-Onor.

Michael Bonnici - bħall-membri l-oħrajn kollha ta' din il-Kamra - għandu dritt jagħti l-vot tiegħu favur jew kontra din il-mozzjoni.

(Għajjat)

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Il-mozzjoni hija indiviżibbli, m'hijiex mozzjoni li tista' taqsamha nofs u nofs.

Din hija mozzjoni waħda u jekk se jkun qed jivvota favur din il-mozzjoni, l-Onor.

Bonnici se jkun qed jivvota fuq fiduċja fih innifsu wkoll.

Ma nistgħux f'daqqa waħda naqsmu l-affarijiet għax l-Onor.

Gonzi jiddeċiedi hekk.

Barra minn hekk, jiena rriferejt għat-tielet sotto-paragrafu apposta biex nipprevjeni xi argumenti li jistgħu jitqajmu.

(Interruzzjonijiet) Jiena m'inix ċuċ, l-affarijiet nista' nqajjimhom ukoll!

Dan igħid hekk:

"Iżda kull membru jkollu dritt jivvota fuq kull kwestjoni dwar ħlasijiet personali jew allowance parlamentari li għalihom jista' jkollu dritt."

Xi tfisser din, Sur President?

Tfisser li fl-ambitu ta' politika ġenerali li fuqha jista' jitkellem dan il-parlament, jekk qed nitkellmu fuq l- allowances ta' l-iSpeaker jew tad-Deputy Speaker b'mod ta' żieda jew tnaqqis u b'mod li m'huwiex riferibbli għall-persuna imma referibbli għal kulmin huwa appuntat għal dak il-post, mela iva l-Onor.

Bonnici jista' jipparteċipa f'dik id-deċiżjoni.

Imma meta qed nitkellmu dwar xi ħaġa li hija riferibbli personalment għalih, allura hemmhekk le għax b'mod mill- aktar ċar l-ewwel sotto-paragrafu ma jippermettilux li jivvota.

Dan m'għandux interess pekunjarju fis-sens li se nżidu jew innaqqsu r-rata għal kulmin ikun Deputy Speaker mil-lum 'il quddiem imma qed nagħmlu dan vis-a- vis min qiegħed hemm bħalissa, li jekk ma jkollux il-fiduċja tal-Kamra se jitlef dak il-post.

Issa naf li l-Onor.

Bonnici mhux qed jgħix minn dan il-ħlas imma l-punt huwa li r-rotta hemm qiegħda.

L-istanding orders huma l-istanding orders u peress li l-mozzjoni hi indiviżibbli qed nitlob ruling fuq dan il-punt.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Is-Sedja se tirtira ħalli tkun tista' tagħti r-ruling.

Fid-9.26 p.m. il-Kamra kienet sospiża u rriżumiet fid-9.52 p.m.

RULING TAS-SEDJA

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: L-Onor.

Membri joqogħdu bil-qiegħda jekk jogħġobhom.

Wara li semgħet il-punt imqajjem mill-Kap ta' l-Oppożizzjoni, u ċioe' li d-Deputat Michael Bonnici m'għandux jivvota fuq il-mozzjoni odjerna u dan abbażi ta' l-Ordni Permanenti Nru 89, is-Sedja ħadet in konsiderazzjoni:

(i) li l-kelma "pekunjarju" tfisser ''interess ta' flus'', u l-istess sinifikat jingħata mid-dizzjunarju Ingliż, fis-sens ta': "consisting of money", "entailing a money penalty";

(ii) li l-mozzjoni in kwestjoni m'għandha x'taqsam xejn ma' kwestjoni ta' interess monetarju ta' l-imsemmi Deputat; u

(iii) il-prattika li ġiet segwita minn din il-Kamra, u ċioe' li fis- Seduta Nru 58 tad-19 ta' Ottubru 1992, f'mozzjoni ta' sfiduċja fil- ministru tal-finanzi dan ta l-vot; u kif ukoll fis-Seduta Nru 254 ta' l-21 ta' April 1994, f'mozzjoni ta' sfiduċja fil-ministru ta' l- intern u żvilupp soċjali, dan kien ivvota wkoll.

Għaldaqstant is-Sedja tiddeċiedi li l-Onor Michael Bonnici għandu dritt jivvota.

L-iSkrivan tal-Kamra, jekk jogħġbu, jaqra l-ismijiet ta' l-Onor.

Membri.

VOTAZZJONI NRU : 176

FAVUR : 29

L-Onor. | | | |Abela Carmelo |Farrugia | | |Michael | |Agius Chris |Farrugia Noel| |Bartolo |Gulia Gavin | |Evarist | | |Borg Karmenu |Herrera Jose'| |Brincat Leo |Law Rita | |Buhagiar |Mangion | |Charles |Charles | |Buhagiar Louis|Mizzi Joe | |Cardona Chris |Parnis Silvio| |Chircop Karl |Refalo Anton | |Cilia Joe |Sammut Joseph| |Coleiro Marie |Sant Alfred | |Louise | | |Cuschieri |Vassallo | |Joseph |Adrian | |Dalli Helena |Vella George | |Debono Grech |Vella Karmenu| |Joe | | |Farrugia | | |Angelo | |

KONTRA: 32

L-Onor.

|Abela Anthony |Galea Louis | |Asciak Michael|Galea Mario | |Azzopardi |Galea Pace | |Frederick |Victor | |Azzopardi |Gatt Austin | |Jason | | |Bonnici Josef |Gonzi Lawrence| |Bonnici |Hyzler George | |Michael | | |Borg Joe |Mifsud Bonnici| | |Antoine | |Borg Tonio |Mifsud Bonnici| | |Carmelo | |Cristina |Mugliett | |Dolores |Jesmond | |Dalli John |Muscat Claude | |D'Amato Helen |Pullicino | | |George | |Debono |Pullicino | |Giovanna |Orlando | | |Jeffrey | |Farrugia Jean |Vassallo Edwin| |Pierre | | |Fenech Adami |Vella John | |Eddie | | |Frendo Michael|Zammit Ninu | |Galea Censu |Zammit Dimech | | |Francis | | | |

Il-mozzjoni m'għaddietx.

MR SPEAKER: L-Onor.

Tony Abela.

KUMITATI PERMANENTI

ONOR TONY ABELA (President tal-Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi): Bil-permess tal-Kamra nixtieq nirrapporta li l- Abbozz ta' Liġi imsejjaħ ''Att biex ikompli jemenda l-Att ta' l-1994 dwar l- Amministrazzjoni tat-Taxxa'' ġie mgħoddi b'emendi mill-kumitat permanenti għall-konsiderazzjoni ta' abbozzi ta' liġi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Jekk jogħġbu, il-Viċi Prim Ministru jipproponi l-Aġġornament tal-Kamra.

AĠĠORNAMENT

ONOR LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar it-Tnejn, 21 ta' Ġunju 1999, fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:-

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi dwar Atti Nutarili (Provvedimenti Temporanji) – it-Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili – it-Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Amministrazzjoni tat-Taxxa – it- Tielet Qari;

Riżoluzzjoni dwar fondi għal ħtiġijiet speċjali lil kunsilli lokali - Kontinwazzjoni;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar Proprjeta' tal-Għadu - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Mediċini Perikolużi – it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar is-Sekwestru u l-Kustodja ta' Minuri - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni Ċivili – it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar id-Dazji ta' Importazzjoni - it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni ta' l-Erarju - it- Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar ir-Reviżjoni tal-Liġijiet Statutarji – it-Tieni Qari; u

Abbozz ta' Liġi dwar Servizzi ta' l-Ivvjaġġar u tat-Turiżmu għal Malta – it- Tielet Qari.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

Il-Ministru Ċensu Galea.

ONOR ĊENSU GALEA: Mr Speaker, numru ta' ġimgħat ilu tkellimt f'dan il- parlament dwar miżuri ta' sigurta' li jridu jittieħdu minn dawk li joperaw xi tip ta' vettura bil-mutur fuq il-baħar.

Issa li dħalna sew fis-sajf wieħed jista' jgħid li dak l-appell li kont għamilt bejn tlieta u erba' ġimgħat ilu sar iktar validu minħabba numru akbar ta' Maltin u barranin li jużaw il-ħin tad-divertiment tagħhom fuq il-baħar.

Iktar ma jgħaddi ż- żmien iktar qed ikun hawn żieda fir-reġistrazzjoni ta' seacrafts u allura iktar qed ikun hemm iffullar fil-bajjiet.

Wieħed jista' jgħid ukoll li iktar m'hu qed ikun hemm seacrafts, iktar qed ikun hemm rapporti ta' persuni li sfortunatament ma josservawx ir-regolamenti.

Naturalment kulħadd għandu dritt li juża l-ħin liberu tiegħu biex jiddeverti billi juża dgħajsa, yacht jew biċċa oħra tal-baħar pero' huwa importanti li kulħadd jifhem l-ħtieġa li r-regolamenti qegħdin hemm biex jiġu osservati.

Mr Speaker, riċentement twaqqaf il-Valletta cruising club li jieħu ħsieb diversi operaturi ta' bċejjeċ tal-baħar bil-mutur.

In-numru ta' membri f'din l-assoċjazzjoni qed jikber sew - u nieħu pjaċir nara li n-numru żdied - imma iktar importanti minn hekk hu li din l-istess assoċjazzjoni tkun ukoll f'pożizzjoni li tinforma u teduka lill-membri tagħha dwar x'inhuma d- doveri u responsabbiltajiet tagħhom.

Mhux biżżejjed illi xi ħadd jixtri dgħajsa jew speedboat u jiddeċiedi li jitlaq biha.

Huwa importanti wkoll li dan jifhem li għandu responsabbiltajiet lejh innifsu u lejn dawk il-persuni li jkunu miegħu u għandu wkoll responsabbiltajiet lejn l-oħrajn li bħalu jkunu qegħdin jiddevertu fuq il-baħar.

Iktar ma nidħlu fil-qalba tas-sajf iktar ikun hawn operaturi li jużaw il-crafts tagħhom biex iwasslu turisti u Maltin minn destinazzjoni għal oħra.

Ħafna drabi n-nies li jsuqu dawn il- crafts ikunu mpjegati u huwa importanti li dawn jifhmu u jagħrfu li dawn mhux biss għandhom ir-responsabbilta' lejn dawk li jkunu magħhom imma għandhom ukoll responsabbilta' li josservaw ir-regoli tat-trasport.

Meta inti għandek luzzu jew yacht jew xi biċċa oħra tal-baħar illi tkun qed tużaha biex iġġorr numru sostanzjali ta' persuni, trid tifhem illi r- responsabbiltajiet huma akbar u iktar serji.

Għalhekk huwa importanti li jkun hemm garanzija fi kwalunkwe ħin li qegħdin jittieħdu l-miżuri kollha f'dak li għandu x'jaqsam ma' safety.

Huwa importanti li mhux biss is- sidien imma anke dawk li qed jaqilgħu l-għajxien tagħhom b'mod differenti f'dawn il-postijiet jaraw illi josservaw id-diversi regoli mposti kemm mill- maritime authority kif ukoll mill-awtorita' dwar it-trasport pubbliku.

Mr Speaker, id-direttorat responsabbli minn dan is-settur fil-maritime authority jirċievi rapporti ta' persuni li meta jiġu biex jorbtu mal-moll, dawn jippretendu li l-moll huwa tagħhom personali u jippretendu wkoll li jokkupawh minn filgħodu sa bil-lejl u minn bil-lejl sa filgħodu!

L-appell tiegħi f'dan ir-rigward huwa li kull operatur, kemm jekk inhuwa kbir u kemm jekk huwa operatur żgħir, jibda japprezza li r-regoli li hemm in place qegħdin hemm biex jiġu osservati.

Dawn ir-regoli mhux qegħdin hemm biex xi ħadd jieħu vantaġġ minnhom imma qegħdin hemm biex jiġu osservati minn kulħadd b'mod illi ma jinħolqux inċidenti bla bżonn.

Sfortunatament minn żmien għal ieħor jinqalgħu inċidenti li ma jistax ikollna kontroll fuqhom, għalkemm id-dixxiplina u l-ħarsien tar-regolamenti jgħinu biex inaqqsu dawn it-tip ta' inċidenti.

Hemm min jippretendi li t-tali faċilita' ta' berthing fit-tali bajja qiegħda hemmhekk biex jużaha hu u miskin int jekk tipprova tmur biex tużaha.

Hemm bżonn illi l-operaturi ta' dawn il-biċċiet tal-baħar jifhmu illi filwaqt illi bi dritt jistgħu jgħidu illi qegħdin iħallsu għalihom, pero' xorta waħda għandhom id-dover li jaraw li d- drittijiet ta' l-oħrajn ma jiġux mittiefsa.

F'dan ir-rigward ta' min igħid li f'diversi postijiet madwar il-gżira se jkunu mwaħħlin tabelli li jindikaw b'mod ċar x'inhuma l-kondizzjonijiet li bihom operaturi tal-baħar jistgħu jorbtu d-diversi bastimenti tagħhom.

Huwa importanti ħafna li dawn ir-regoli jiġu osservati.

Mr Speaker, nixtieq nagħmel riferenza wkoll għad-diversi persuni li l- craft tagħhom ma jħalluhiex fil-baħar il-ġimgħa kollha pero' jvarawha kull darba li jkunu se joħorġu fuq il-baħar.

Dawn iġorru d-dgħajsa fuq karru li jkun marbut ma' wara tal-vettura li jkunu qegħdin isuqu fuq l-art.

Ħafna drabi sidien li jvaraw il-bastiment tal-baħar iħallu l-karru marbut mal- karozza, b'konsegwenza li jkun ta' xkiel għat-traffiku.

Jiena m'inix qed ngħid dan biex jibdew joħorġu ċ-ċitazzjonijiet jew biex isiru aktar rapporti imma huwa importanti li kulħadd jagħraf li filwaqt li wieħed għandu dritt jipparkja l-karru fejn isib il-wisa', hemm ukoll il-ħtieġa li l-karru jiġi pparkjat b'mod illi ma jkunx ta' xkiel għall-flow tat- traffiku.

In-nuqqas ta' sigurta' tiġi kkawżata mill-ipparkjar bl-addoċċ ta' dawn il-karrijiet li fuqhom jinġarru l-opri tal-baħar.

Problema oħra ta' nuqqas ta' sigurta' hija s-sewqan fit-toroq.

Veru li matul il-ġimgħat li għaddew rajna diversi kampanji f'diversi lokalitajiet ta' pajjiżna imma dan waħdu mhux biżżejjed biex naraw kambjament fl- attitudni tas-sewwieqa.

Naħseb li kull wieħed minna kontinwament jiltaqa' ma' sewwieqa li għalihom ir-regolamenti tat-traffiku qegħdin hemmhekk proprju għal xejn.

Issib ħafna li jiksru dawn ir-regolamenti mingħajr ma jagħtu kas ta' l-effetti li jkun hemm.

Huwa importanti ħafna li kull wieħed minna verament jara li r-regoli tat-traffiku jiġu osservati.

Mhux qed nitkellem biss fuq toroq prinċipali.

Lili saruli diversi mistoqsijiet parlamentari dwar x'miżuri jistgħu jittieħdu minn naħa tal-gvern biex jew isiru sleeping policemen jew inkella jsir xi mezz ieħor ta' kontroll tat- traffiku.

Kultant jista' jkun hemm qbil illi jsiru aktar traffic-calming measures pero' wieħed irid jifhem li l-iktar ħaġa importanti li rridu nagħmlu hija li kull sewwieq josserva r-regoli tat-traffiku.

Ir-regoli tat- traffiku ma jikkonsistux biss f'li wieħed isuq bl-40 mil fis-siegħa imma rridu nħarsu r-regoli kollha inkluż illi jekk għandek indikazzjoni li f'kantuniera suppost tieqaf, allura hemm għandek tara li tieqaf.

Ejjew nammettu li ftit hemm aderenza għal din ir-regola.

Mr Speaker, f'dan il-kuntest qegħdin nintroduċu t-traffic wardens li se nibdew naraw fid-diversi lokalitajiet ta' pajjiżna u permezz ta' dawn forsi nagħmlu xi naqra titjib.

Wieħed irid japprezza li t-traffic warden, il- pulizija u kull persuna li b'xi mod tista' tkun parti mis-sistema ta' kontroll tat-traffiku m'humiex qegħdin hemmhekk biex tagħtu ċ- ċitazzjonijiet imma biex jedukaw kontinwament.

Ikunu biss dawk li ma jridux josservaw ir-regoli li jittieħdu passi legali kontrihom.

L-appell tiegħi huwa li rridu nagħrfu r-responsabbilta' tagħna lkoll, ibda minna li qegħdin f'din il-Kamra.

Irridu naraw illi lkoll nikkontribwixxu biex is- sigurta' fit-toroq tiżdied u tħalli effett iktar pożittiv.

Sewqan iktar bil- galbu jwassal għal inqas inċidenti, għal inqas imwiet u għal inqas persuni li jkollhom jgħixu l-kumplament ta' ħajjithom b'xi forma ta' diżabilita'.

Wieħed irid japprezza li dawn it-tip ta' regolamenti qegħdin hemmhekk biex lilna jgħinuna nevitaw l-inċidenti.

Grazzi.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici.

ONOR CARMELO MIFSUD BONNICI: Sur President, illum xtaqt niffoka fuq punt verament interessanti.

Qed nirriferi għad-dokumenti li aħna għandna bħala pajjiż ġewwa l-bibljoteka nazzjonali, illi għandha storja tassew interessanti.

Wieħed irid jgħid illi meta ġew il-Kavallieri hawn Malta dawn ġabu magħhom ukoll minjiera ta' kotba u ta' informazzjoni.

Minn dokumentazzjoni li għandna jidher li mill-1612 kien hawn diġa' librerija għad-dispożizzjoni tal-Kavallieri.

F'ċertu mument il-Kavallieri bdew iħossu li l-pubbliku in ġenerali għandu jkollu librerija pubblika tiegħu li fiha seta' jikkonsulta ruħu.

Dan il-proċess beda madwar l-1761 meta kien hemm ċertu Balliju li beda jaħseb għal librerija pubblika, u kien anke ta xi 4,300 ktieb minn tiegħu u ħareġ 7,000 skud minn butu biex bdew jinġabru dawn il-kotba.

Iktar tard il-Kavallieri ġabru wkoll il-kotba tal-librerija tagħhom personali ma' dawn.

Il-Gran Mastru De Rohan fl-1796 ħa deċiżjoni li jqabbad perit Franċiż biex jibni bibljoteka u din il-bibljoteka bdiet tinbena.

Hija kważi ironija tal-ħajja li minkejja l-fatt li nġabret id-dokumentazzjoni prinċipali tal- Kavallieri ġewwa din il-bibljoteka din baqgħet ma nfetħitx sakemm ġew l- Ingliżi, li mbagħad fetħuha uffiċjalment fl-4 ta' Ġunju, 1812 dak iż-żmien bi 30,000 volum.

Dan kien fenomenu għal dawk iż-żmenijiet u għandna wkoll rrapportat li diversi intellettwali fl-Ewropa ġew apposta hawn Malta - u forsi hawnhekk wieħed jista' jitkellem fuq l-ewwel turiżmu ta' kultura - biex jaraw id-dokumenti tal-Kavallieri ġewwa l-bibljoteka nazzjonali.

Sur President, il-bibljoteka nazzjonali din is-sena għalqet 187 sena miftuħa għall-pubbliku Malti.

F'din il-bibljoteka llum għandna minjiera kbira ta' informazzjoni u għandna minjiera kbira ta' kotba u dokumenti antiki li ġejjin minn żmien il-Kavallieri.

Minħabba fit-trapass taż-żmien u minħabba n-nuqqas ta' kuranza min-naħa tal-gvern li jagħti prijorita' għall-preservazzjoni, sfortunatament għandna numru ta' kotba li qed jitmermru.

Fuq dan il-punt xtaqt ngħid prosit lill-ministru ta' l- edukazzjoni, l-Onor.

Louis Galea, illi forsi biex jiċċelebra dan l- anniversarju ħa ħsieb jagħmel strategy seminar on ''Libraries, the way forward'.

F'dan is-seminar ġew diskussi b'mod dettaljat proġetti li jistgħu jsiru iktar 'il quddiem sabiex wieħed iħares lejn triq ġdida, sija lejn il- bibljoteka nazzjonali kif ukoll id-dokumentazzjoni kollha li aħna għandna.

Wieħed mill-punti li għandna nindirizzaw hija li aħna bħala parlament nivvotaw iktar flus għall-bibljoteka nazzjonali.

Il-post fih innifsu huwa post sabiħ u jimmerita li aħna nagħtuh importanza ta' post ta' esibizzjoni għall-kotba b'mod iktar professjonali.

Importanti wkoll li dan il-post ikun reklamat.

Jiena naf li fil-bibljoteka jsiru diversi wirjiet ta' kotba li l- pubbliku Malti ftit ikun jaf dwarhom.

Jiena kelli x-xorti diversi drabi li nidħol fil-bibljoteka nazzjonali u nara l-esibizzjoni ta' dawn il-kotba u huwa verament interessanti li tara pjanti ta' bini antik fil-Belt, fil- Kottonera u fil-Furjana li ġejjin minn żmien il-Kavallieri.

Interessanti wkoll hija d-dokumentazzjoni fuq l-istorja ta' ċerti Kavallieri.

Per eżempju, ġietni f'moħħi d-dokumentazzjoni dwar kif jiġu ammessi ċerti kavallieri.

Dan qiegħed għad-dispożizzjoni tagħna.

Ċertament li għandna bżonn nivvotaw iktar flus kemm biex ikollna iktar nies kwalifikati li jkunu qegħdin fil-bibljoteka nazzjonali kif ukoll biex ikollna iktar nies.

Sfortunatament wieħed irid jgħid illi tul dawn is-snin in-numru ta' ħaddiema fil-bibljoteka nazzjonali naqas.

Illum irridu naħsbu biex ikollna iktar nies illi jaħdmu hemm ġew.

Wieħed irid ukoll ifaħħar lill-book restoration laboratory mmexxi mis-Sur Schiro'.

Din kull sena qed iżżid l-ammont ta' kotba u manuskritti li tirrestawra.

Minn domanda parlamentari li jien għamilt lill-ministru ta' l- edukazzjoni jirriżulta li fl-aħħar sena li għaddiet kien hemm restawr ta' 35 ktieb u 24 manuskritt.

Fl-1995 kien hemm 25 ktieb u 25 manuskritt li ġew restawrati.

Dan ifisser illi l-book restoration laboratory qed jaħdem tajjeb u għandha bżonn numru ikbar ta' nies li jingħaqdu ma' din is- sezzjoni u hemm bżonn ta' iktar flus ivvotati minn dan il-parlament biex ikun hemm iktar restawr ta' kotba.

Fil-fatt ma' din id-domanda parlamentari għamilt domanda oħra fejn staqsejt kemm hemm kotba li għandhom bżonn restawr u r-risposta kienet li l-kotba kollha li hemm fil-bibljoteka nazzjonali u li għadhom ma daruhomx b'xi mod jew ieħor għandhom bżonn xi restawr.

Din hija sitwazzjoni pjuttost allarmanti.

Żgur li m'għandniex nipperikolaw li nitilfu dan il-wirt kulturali kbir li ħallewlna missirijietna.

Hemm bżonn illi dawn id-dokumenti nġibuhom iktar kemm għal għajnejn il-pubbliku Malti - biex dan japprezza x'għandu u x'mgħandux - kif ukoll għall-barranin li jiġu f'pajjiżna.

Fuq dan nieħu l-ispunt biex ngħid li riċentement konna qegħdin niddiskutu abbozz ta' liġi għar-rigward testmenti sigrieti.

Waqt id-diskussjoni rriżulta li għad hemm numru ta' testmenti antiki - uħud minnhom jingħad li huma ta' żmien il-kavallieri - li baqgħu ma nfetħux.

Fil-liġi li qed tiġi diskussa se nawtorizzaw imħallef biex jiftaħ dawn it-testmenti u jara x'fihom u ma fihomx u mbagħad jibgħathom lir-reġistru pubbliku.

Jiena xtaqt niġbed l-attenzjoni tal-pubbliku in ġenerali fuq il-valur storiku ta' dawn id-dokumenti.

Minnhom wieħed ikun jista' jkollu parti oħra mill-ħajja soċjali tal-Kavallieri f'Malta.

Quddiem dan kollu jiena nħoss li f'dan il-pajjiż aħna għandna ħafna u ħafna x'nagħtu.

Irridu nieħdu ħsieb din id- dokumentazzjoni u dawn il-kotba kollha li qegħdin għad-dispożizzjoni tagħna.

Dawn għandhom jiġu restawrati tajjeb u jiġu miżmuma f'post aħjar.

Dan li qed ngħid ma japplikax biss għall-bibljoteka nazzjonali imma japplika wkoll għall-arkivji tagħna in ġenerali.

L-arkivji tagħna huma mxerrdin f'diversi postijiet u dawn ukoll għandhom jinżammu f'post tajjeb u jkunu aċċessibbli għall-pubbliku in ġenerali.

Jekk dan ma jsirx inkunu qegħdin inċaħħdu l-ġenerazzjonijiet li ġejjin minn wirt kbir.

U jiena nenfasizza li dan m'għandux ikun.

Aħna bħala pajjiż illum il-ġurnata għandna npoġġu bilqegħda u naraw kif nistgħu nħarsu dan il-patrimonju kollu.

Wieħed ma jirrealizzax kemm għandna kwantita' kbira ta' kotba antiki.

Uħud minnhom huma ta' l-ewwel edizzjoni u ma ssibx bħalhom fl- Ewropa.

Dawn huma ta' valur illi qatt ma tista' tikkwantifikah.

Għandna wkoll diversi knejjes li għandhom dokumenti antiki li m'humiex kollha aċċessibbli b'mod tajjeb għall-pubbliku in ġenerali.

Jien ukoll irrid nagħti l-piż tiegħi biex dan ix-xogħol li qed isir mil-librara u min- nies ta' intelliġenza jiġi vvalorizzat iktar mill-pajjiż.

Dan mhuwiex xogħol inutli li qed jagħmluh xi nies li m'għandhomx x'jagħmlu imma huwa xogħol li se jibqa' għal ġenerazzjonijiet futuri.

Dan huwa xogħol li se jibqa' jiġbed nies ta' intelliġenza bejn pajjiżna biex jistudjaw, kif ukoll turisti li jiġu jaraw dokumenti li fortunatament aħna biss għandna bħalhom ġewwa l-Ewropa kollha.

Wieħed irid ifaħħar ukoll il-mużew tal-kattidral li ħareġ ċerti dokumenti mużikali u ħa ħsieb jagħmel CD ta' din il-mużika.

U l-kumment fl-Ewropa kien: Din il-mużika fejn instabet?

Din instabet f'Malta li għandha arkivji enormi ta' dak li ħallewlna l-Kavallieri.

L-Ewropa qiegħda kważi terġa' tiskopri lilha nnifisha permezz ta' ċerti dokumenti li għandna hawn Malta.

Il-kavallieri kienu fil-maġġoranza tagħhom nies ta' kultura.

Dawn kienu tfal u prinċpijiet ta' l-Ewropa li kienu jġibu magħhom kotba ta' diversi awturi.

Għalhekk jekk aħna rridu nkunu soċjetà iktar demokratika, irridu nieħdu ħsieb li l-poplu tagħna jkun iktar mgħallem fuq il-bżonn tal-kultura għax mingħajr il-kultura l-bniedem ma jikbirx fih innifsu.

Grazzi, Sur President.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal nhar it-Tnejn, 21 ta' Ġunju 1999, fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Viċi Prim Ministru.

Fl-10.26 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI IMWIEĠBA BIL-MIKTUB

UE - ABBOZZ DWAR IL-POLITIKA INDUSTRIJALI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid meta huwa mistenni li jkun lest l- abbozz dwar il-politika industrijali tal-gvern biex jimtela n-nuqqas li hemm riferenza għalih fir-rapport aġġornat dwar l-applikazzjoni tal-gvern għal sħubija fl-UE?

Min qed ifassal dan l-abbozz?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Nirreferi lill-Onorevoli Interpellant għat-tweġiba li tajt għall-Mistoqsija Parlamentari numru 7563.

FIRE AND SAFETY - INGAĠĠ TA' NIES

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kemm ġew ingaġġati nies fil-fire and safety mill-gvern mill- elezzjoni 'l hawn?

Hemm xi ħsieb li jsir xi inġagg simili?

Jekk iva, ta' kemm nies?

F'liema gradi?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li n-numru ta' persuni li minn Settembru, 1998 'l hawn ġew ingaġġati mad-Dipartiment tal-Protezzjoni Ċivili kien ta' 58 fil-grad ta' Assistance & Rescue Officers; dawn kollha ġew ingaġġati minn fost persuni li ġa` kienu impjegati tal-Gvern.

Ninsab infurmat ukoll li preżentament 35 membri tal-Korp tal-Pulizija għaddejjin b'kors ta' taħriġ bil-għan li dawn jiġu trasferiti mad- Dipartiment tal-Protezzjoni Ċivili.

Barra minn dawn, hemm 11-il membru tal- Korp tal-Pulizija oħra li qegħdin jistennew li jiġu trasferiti għad- dipartiment imsemmi u li jiġu appuntati Leading AROs.

INTERNATIONAL CENTRE FOR INVESTMENT DISPUTES - APPLIKAZZJONIJIET

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Billi ġie rrapportat fil-media barranija li Malta qed tikkunsidra attivament sħubija fl-International Centre for Investment Disputes (ICSID) u/jew fin-New York Convention ta' l-1951 dwar l-għarfien u l-enforzar ta' foreign arbitration awards, jista' l-Ministru jgħid fiex waslu dawn l-applikazzjonijiet?

ONOR.

AUSTIN GATT: Issa li ċ-Ċentru Malti ta' l-Arbitraġġ ffinalizza x- xogħol preparatorju kollu biex iċ-Ċentru jibda jopera, il-Gvern qed jikkonsidra li jaċċedi għal Konvenzjonijiet tan-Nazzjonijiet Uniti ta' l- 1958 dwar l-Għarfien u l-Eżekuzzjoni ta' Deċiżjonijiet ta' Arbitraġġi Barranin.

Iżda jrid jagħmel dan b'żewġ riservi:

(1) li l-provvedimenti tal-Konvenzjoni jkunu japplikaw biss għall-għarfien u eżekuzzjoni ta' dawk id-deċiżjonijiet arbitrali li jkunu saru fit- territorju ta' Stat Kontraenti (Contracting State) ieħor.

(2) li l-Konvenzjoni tapplika biss fir-rigward ta' Malta għal dak il-ftehim arbitrali u d-deċiżjonijiet segwenti li jkunu ġew konklużi wara li Malta taċċedi għall-Konvenzjoni.

Billi din il-Konvenzjoni tifforma parti bħala t-Tieni Skeda ta' l-Att Nru. II ta' 1996, dawn ir-riservi jridu l-ewwel jgħaddu mill-Parlament bħala emendi għal-liġi.

L-International Centre for Settlement of Investment Disputes (ICSID) jaqa' taħt il-Konvenzjoni dwar l-Arranġamenti ta' Tilwim dwar l- Investimenti Bejn Stati u Ċittadini ta' Stati Oħrajn (Washington, 1965).

Din il-Konvenzjoni hija wkoll parti mill-Att Nru. II ta' l-1996 (it-Tielet Skeda ta' l-Att).

Din il-Konvenzjoni qed tiġi studjata sew bil-ħsieb li Malta tkun tista' taċċedi għaliha wkoll.

STATI UNITI - DOUBLE TAXATION

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid jekk kienx hemm xi żviluppi dwar il-possibbilta' ta' double taxation agreement ġdid ma' l-Istati Uniti?

ONOR.

JOHN DALLI: Nixtieq ninforma lill-Onorevoli Interpellant li ma kienx hemm żviluppi dwar il-possibilita` ta` Double Taxation Agreement ġdid ma` l-Istati Uniti.

OECD - APPLIKAZZJONI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid fiex waslet l- applikazzjoni prospettiva ta' Malta fi ħdan l-OECD?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel din il- Mistoqsija lill-Ministru responsabbli.

BILATERAL INVESTMENT GUARANTEES

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jagħti lista komprensiva ta' pajjiżi li magħhom għandna bilateral investment guarantees?

Żdidu xi pajjiżi ġodda minn Settembru 1998?

ONOR.

JOHN DALLI: Il-pajjiżi li magħhom Malta għandha bilateral investment guarantee agreement huma dawn li ġejjin:

Pajjiż Data ta` l-iffirmar tal-ftehim Data tar-ratifika

Belġju 5 ta` Marzu 1987 15 ta` Ġunju 1993 Bulgarija 12 ta` Ġunju 1984 8 ta` Jannar 1985 Ġermanja 17 ta` Settembru 1974 14 ta` Diċembru 1975 Italja 28ta` Lulju 1967 15 ta` Ottubru 1973 Kuwajt 19 ta` April 1995 25 ta` Ġunju 1996 Olanda 10 ta` Settembru 1984 20 ta` Mejju 1985 Svizzera 20 ta` Jannar 1965 23 ta` Frar 1965 Renju Unit 4 ta` Ottubru 1986 Mhux Ratifikat Eġittu 20 ta` Frar 1999 Mhux Ratifikat

MDC - FOREIGN INVESTMENTS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx il-ħsieb li l-MDC tibda tiġbor u tippubblika data dwar major foreign investments on the basis of current values, kif jagħmlu pajjiżi oħrajn?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

PULIZIJA - PERMESSI GĦAL AIR GUNS

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Billi llum ħadd ma għandu permess to carry an airgun for sporting purposes u ma hawnx permess biex ranges ta' dan l-isport joperaw, jista' l-Ministru jispjega kif, filwaqt li fil-prattika kull Malti li jgħix Malta ma jistax jiprattika dan l-isport b'mod legali, il-Kumitat Olimpiku Malti bagħat għal- Logħob tal-Pajjiżi ż-Żgħar żewġ Maltin biex jirrappreżentaw lil Malta f'din id-dixxiplina sportiva li sal-lum f'Malta hija illegali?

Jista' l-Ministru jgħid jekk kienx hemm xi konsultazzjoni bejnu u l-Kumitat Olimpiku Malti fuq din il-kwestjoni u jekk iva, jista' jispeċifika?

Jista' l-Ministru jgħid jekk waqt l-għażla ta' dawn il-kompetituri hemmx xi ksur tal-liġi?

Jista' l-Ministru jgħid jekk dawn il-persuni kellhomx xi permess speċjali biex jittrenjaw fir-range tal-Bidnija u jekk le sarx ksur tal-liġi waqt it- training tagħhom?

Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tat-talba għall-ħruġ ta' permess tax-xogħol (work permit) għall-coach mit- turkmenistan li nġib apposta biex jittrenja lil dawn il-persuni?

Jista' l- Ministru jispjega għaliex din il-persuna ngħatat permess biex tikkowċja sport li sal-lum għadu kontra l-liġi?

Jista' l-Ministru jgħid jekk il- pulizija tatx permess biex isir sparar ta' airguns fil-fiera ta' l-isports and leisure li saret fin-Naxxar, ġewwa l-iskola St Martins l-week-end li għadda u ġewwa l-lunapark tal-Blata l-Bajda?

Jekk le, x'passi ħadet wara li kien hemm sparar kontra l-liġi f'dawn il-postijiet?

Jista' l-Ministru jgħid jekk il-pulizija hijiex qed tinvestiga ritratt li deher f'"The Times" nhar it-Tnejn 7 ta' Ġunju fejn persuna qed tikser il-liġi billi tispara arma kontra l-liġi?

X'passi ħa l-Ministru jew qed jieħu biex jassigura li fir-ranges li hawn u li minkejja li ilhom lesti tliet snin għad ma hemmx permessi biex jintużaw, biex ma jsir ebda sparar kontra l-liġi?

Jista' l- Ministru jgħid x'inhi l-pożizzjoni tal-gvern fuq dan l-isport u meta l- gvern beħsiebu jagħti l-permessi meħtieġa biex il-Maltin ikunu jistgħu jużaw l-airgun for sporting purposes?

Jista'l-Ministru jgħid fiex waslu d- diskussjonijiet bejn il-Ministeru u l-Pulizija biex joħorġu l-permessi ħalli r-ranges jintużaw?

Hija proċedura normali li biex tittieħed deċiżjoni fuq sport illi huwa prattikat mad-dinja kollha fi tliet snin għadha ma ttieħdet ebda deċiżjoni?

Jista' l-Ministru jgħid jekk permess to carry a firearm for sporting purposes jikkwalifikax lil dak li jkun biex juża airgun waqt xi forma ta' kaċċa?

Jekk le, għaliex?

ONOR.

TONIO BORG: Din id-domanda ma messha qatt saret għaliex hi ksur ċar tal-Ordnijiet Permanenti.

Ma jistax ikun li jsiru dstatax (19)-il domanda f'domanda waħda!

Ma nsib l-ebda oġġezzjoni li nwieġeb domandi dwar dan is-suġġett, meta jsiru skond l-Ordnijiet Permanenti.

SAĦĦA - PAZJENTA MIBGĦUTA BARRA GĦALL-KURA

L-ONOR.

HELENA DALLI staqsiet lill-Ministru tas-Saħħa: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 7389, minħabba li l-istess Professur Francesco Muntoni li ġej Malta f'Novembru qiegħed jgħid li peress li l-pazjenta, li isimha qed jintbagħat separatament, għandha l-iscolosis għandu bżonn jaraha għallinqas darbtejn fis-sena u qiegħed isostni li jeħtieġ li din iżżomm l-appuntament li għandha f'Hammersmith Hospital f'Lulju li ġej ħalli mbagħad ikun jista' jerġa' jaraha erba' xhur wara, meta jiġi Malta, jista' l-Ministru jara li din il-pazjenta tintbagħat Londra għal dan l-appuntament ix-xahar id-dieħel?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Risposta tingħata f`seduta oħra.

TIĠIEĠ/BAJD - IMPORTAZZJONI

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid x'għamel il-gvern biex jiġbor mill-ħwienet Maltin tiġieġ u bajd li daħlu mill-Belġju kkontaminati ħalli ma jinxtrawx f'pajjiżna?

X'miżuri ħa d-Dipartiment tas-Saħħa pubblika?

Fejn tpoġġew dawk il- prodotti li nġabru?

X'sar minnhom?

X'follow-up qed isir biex jiġi aċċertat li ma fadalx prodotti għall-bejgħ?

Kemm inġabru tiġieġ?

Kemm inġabru bajd u prodotti oħrajn?

ONOR.

POSTA - ZABBAR

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra kemm hemm ħaddiema ġewwa l-uffiċċju tal-posta f'Ħaż-Żabbar?

Jista' dan l-ammont jiżdied billi r-residenti tar-raħal tax-Xgħajra qed ikollhom il-posta tagħhom tasal tard?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena nformat li bħalissa hemm 21 ħaddiem li qed jaqdu d-doveri tagħhom fl-Uffiċċju tal-Posta f'Ħaż-Żabbar.

Il-Maltapost qed taħdem biex l-effiċjenza ġenerali u l-impenji li għandha jitjiebu skond l-iżvilupp ta' kull belt u raħal ta' pajjiżna.

LAĦAM - IMPORTAZZJONI

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall- Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra xi kwantita' ta' laħam ġie mportat f'Malta fis-snin 1995, 1996, 1997 u 1998?

Jista' jagħti din l-informazzjoni maqsuma skond il-pajjiż li minnu ġew importati?

X'tip ta' laħam ġie importat?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-informazzjoni mitluba qegħda tinġabar u għaldaqstant risposta tingħata aktar tard.

XGĦAJRA: TRIQ IX-XATT - DRENAĠĠ

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra jekk huwiex maħsub li tul dan is- sajf il-pompa tad-drenaġġ li hemm fir-raħal tax-Xgħajra fi Triq ix-Xatt hijiex se tiġi rranġata billi jidher ċar li qiegħda fi stat ħażin?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li l-pumping station indikata hawn fuq mhix fi stat ħażin f'dak li għandu x'jaqsam ma' pompi.

L- istat ħażin huwa f'dak li għandu x'jaqsam ma' struttura ta' bini fuq barra, u dan minħabba l-elementi, speċjalment il-baħar, li jaħkmu sew fuq din l- istruttura.

Jista' jkun hemm ukoll xi problemi ta' tbattil ta' ħmieġ tal-majjali li xi drabi jispiċċa kollu fil-pumping station u jikkawża sadd fil-pompi, iżda dan ma jfissirx li l-pompi ma jaħdmux sew.

L-istruttura ta' barra ser tiġi rranġata wara li jitlesta xogħol ieħor ta' priorita' akbar.

AKKOMODAZZJONI SOĊJALI - BELT VALLETTA

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jinforma lill-Kamra kemm appartamenti huma previsti li jinbnew fil-Belt Valletta tul din is-sena u s-sena d-dieħla?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Hu previst li jinbnew 24 appartament f'Old Wells Street/St Ursola Street u tmien appartamenti f'140 Merchants Street.

FGURA/ZABBAR - DRENAĠĠ

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra jekk hemmx il-ħsieb li fil-fuitur qarib jibda x-xogħol ta' drenaġġ ġewwa l-Fgura u Ħaż-Żabbar?

Jista' jiġi ndikat dan ix-xogħol fiex jikkonsisti?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat illi t-tenders li ħarġu u li x-xogħol għar-rigward tagħhom se jsir aktar tard din is-sena huma kif ġej:

|WD |Hompesch Road, Fgura | |810-98 | | |WD |N-S in Wistin Levanzin | |962-98 |Street, Fgura | |WD |Triq il-Merħba, Fgura | |675-82-1|(constr of cesspit and | | |main) | |WD |Triq J.G. Baldacchino, | |212-99 |Żabbar | |WD |Repair works at Triq | |872-92-3|in-Nissieġ, Żabbar | |WD |L-Imwieġel Area, Żabbar.| |827-98 | |

KNISJA TAL-ĠIŻWITI - PITTURI

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra liema huma ż-żewġ pitturi mill- Knisja tal-Ġiżwiti li se jiġu restawrati ai termini ta' sejħa għall- offerti li qiegħda tidher preżentement fil-Gazzetta tal-Gvern bir-riferenza 41/99?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li dan hu parti mill- proġett ta' restawr fil-Knisja tal-Ġiżwiti tal-Valletta Rehabilitation Project.

Iż-żewġ pitturi huma ta' l-ewwel kappella hekk kif tidħol mill- bieb prinċipali u jingħad li huma ta' Mattia Preti jew skola tiegħu.

Waħda minn dawn il-lunettes għandha ħsara kbira filwaqt li l-oħra għandha bżonn restawr iżda m'għandhiex tiċrit.

QORMI:TRIQ L-ISQOF SCICLUNA - ROAD HUMPS

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se jsir xi tip ta' deterrent (bħal humps, eċċ.) fi Triq l-Isqof Scicluna, Ħal-Qormi, kontra sewqan eċċessiv?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li Traffic Control Board approva it- tqegħid ta` żewġ road humps fil-lokalita`.

Madankollu weħidhom dawn il- humps mhux se jikkontrollaw lil min jabbuża mir-regoli tat-traffiku u jiksirhom.

QORMI - TRIQ KARDINAL SCICLUNA

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se jsir xi tip ta' deterrent fi Triq Kardinal Sciberras, Ħal Qormi, kontra sewqan eċċessiv?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Se nitlob lid-Dipartiment tat-Toroq biex nara x`jista` jsir.

ĦADDIEMA AWŻILJARI

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'se jiġri minn dawk l-impjegati li għadhom awżiljarji u li għadhom b'paga minima?

Jista' jgħid hux qed jikkonsidra titjieb fil-paga u fil- kondizzjonijiet ta' dawn l-impjegati?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nifhem li l-Onor.

Membru qed tirreferi għal dak il- grupp ta' ex-impjegati ta' l-AWTS li għal numru ta' snin baqgħu mpjegati każwali tal-Gvern.

Jien informat li l-pożizzjoni ta' dawn l-impjegati qed tiġi kkonsidrata bil-għan li l-pożizzjoni tagħhom tiġi regolarizzata.

PREZZIJIET - ĠELAT TA' MALTA

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jaf il-Ministru li l-ġelat ta' Malta għola 5c?

Jista' l- Ministru jgħid x'ikkaġuna din iż-żieda fil-prezz?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ma jirriżultax li għola l-prezz tal-ġelat ta' Malta li jinbiegħ minn supermarkets jew ħwienet simili.

Il-prezz tal-ġelat fix- xitwa kien qed jinbiegħ bil-prezz rakkomandat.

Dan hu l-istess prezz li kien qed jinbiegħ is-sena l-oħra.

PREZZIJIET - ĠELAT IMPORTAT

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid għaliex il-ġelat ta' barra għola fil- prezz?

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-Uffiċċju tal-Kompetizzjoni Ġusta jimmonitorja l- prezzijiet tal-ġelati li huma meqjusa bħala market leaders.

Waqt li marka ta' ġelat għoliet f'Marzu li għadda, ġelati ta' marki oħra m'għolewx.

F'dan is-suq jidher li hawn kompetizzjoni b'varjeta kbira ta' kwalita ta' ġelati bi prezzijiet differenti.

Iż-żidiet fil-prezz jistgħu ikunu kemm minħabba żidiet mill-manifattur, żieda fl-ispejjeż tat-trasport, kambju u anke spejjeż oħra ta' storage.

POSTA - STOCK BOOKS

L-ONOR.

JOE DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid għal kemm żmien għandhom jinżammu l- istock books tal-bolli, postal stationery, u British postal orders fid- diversi fergħat tal-Posta f'Malta u f'Għawdex wara li dawn jimtlew?

Wara dan il-perijodu, l-istess stock books għal kemm żmien għandhom jinżammu fl- Uffiċċju Ġenerali tal-Posta qabel dawn jiġu meqruda?

Xi proċedura tintuża biex dawn l-istock books jiġu meqruda?

Hemm xi ċirkolarijiet mill-Finanzi jew ministerjali u/jew dipartimentali li jirregolaw kif dawn l-istock books għandhom jiġu meqruda?

Jekk fl-affermattiv, liema huma u f'liema snin ħarġu?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

DELIMARA - POWER STATION

L-ONOR.

JOE DEBONO GRECH staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid min kien l-avukat li f'isem l- Enemalta nnegozja mal-Perit Dom Mintoff fil-kwestjoni dwar il-Power Station ta' Delimara?

Kemm irċieva bħala ħlas dan l-avukat għas-servizzi f'din il-kwestjoni?

Kemm kien il-kumpens miftiehem dwar din il-kwestjoni bejn l-Enemalta u l-Perit Dom Mintoff?

ONOR.

ANZJANI - DJAR MIKRIJA MILL-GVERN

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru issa jirrispondi l- mistoqsija parlamentari numru 7610 u ċioe' jista' jgħid jekk f'każ ta' post mikri mill-gvern lill-anzjan jew anzjana li mbagħad jidħlu f'San Vinċenz de Paule, il-gvern għandux dritt li jieħdu lura?

X'inhi l-policy?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Il-policy tad-Dipartiment Għall-Akkomodazzjoni Soċjali hi li jieħu lura djar fejn jirriżulta li l-inkwilin ma jkunx għadu qiegħed jokkupa d-dar bħala residenza ordinarja tiegħu mingħajr raġuni valida.

QORMI - TRIQ IL-ĦELSIEN

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se jsir xi tip ta' deterrent fi Triq il-Ħelsien, Qormi kontra sewqan eċċessiv u bl-iskop li tkun faċli għan-nies biex jaqsmu din it-triq min-naħa għall-oħra?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li Traffic Control Board approva it- twaħħil ta` tlett tabelli jindikaw li vetturi ma jistgħux jinsaqu b`aktar minn 30kmph biex ma jkunx hemm sewqan eċċessiv.

Naturalment, weħidhom, dawn it-tabelli mhux se jikkontrollaw is-sewqan ta` min ikun irid jikser ir- regolamenti.

PROĊEDURA ĊIVILI

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jikkonsidra l-Ministru li tiġi emendata l-liġi tal-Proċedura Ċivili sabiex kwalunkwe prokura li ssir tkun trid tiġi insinwata fir- Reġistru Pubbliku għal aktar trasparenza u sigurta' għal xi kredituri potenzjali?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ir-risposta tingħata f'seduta oħra peress li l- informazzjoni għadha qed tinġabar.

VETTURI - TEST TAL-VRT

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm hawn operaturi liċenzjati li jistgħu joffru t-testijiet ta' VRT fuq il-vetturi min Ottubru li ġej?

Min huma dawn l-operaturi?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li s`issa għadu ma ġie lliċenzjat ebda operatur biex jagħmel testijiet tal-VRT.

VETTURI

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il vettura hawn f'Malta u Għawdex li għandhom aktar minn 15-il sena u aktar minn 20 sena?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li l-karozzi rreġistrati f`Malta u Għawdex li għandhom `il fuq minn 15-il sena u aktar minn 20 sena huma kif ġej:

`l fuq minn 15 `il sena 72,937 `l fuq minn 20 sena 52,271

DROGA - RIABILITAZZJONI

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm hemm persuni jsegwu l-programm ta' riabilitazzjoni mid-droga wara li ngħataw il-prison leave?

F'liema ċentri qed isegwu dawn il-programmi?

Meta kienet intużat għall-ewwel darba l- prison leave għal dan l-iskop?

S'issa kemm ibbenefikaw individwi mill- għoti tal-prison leave?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li fil-preżent hemm 18-il priġunier li ngħataw il-prison leave biex jattendu programm ta' riabilitazzjoni mid- droga fl-Aġenzija tal-Caritas u dik ta' Sedqa.

Ninsab informat ukoll li l-ewwel darba li kien ingħata l-prison leave għal dan l-iskop kien fit-23 ta' Ottubru, 1996, u minn din id-data s'issa, kien hemm 57 priġunier li bbenefikaw mill-għoti ta' prison leave għal dan l- iskop.

REVERSE OSMOSIS - PREZZ TA' L-ILMA

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid x'inhu l-prezz ta' l-ilma li jiġi prodott mir-reverse osmosis plants meta kalkulat b'kull metru kubu, liema prezz irid jitħallas mill-Gvern?

X'inhu l-persentaġġ minn dan il-prezz li finalment jitħallas mill-konsumatur?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

ETC - NIES ILLITERATI

L-ONOR.

JASON AZZOPARDI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid minn dawk li qed jirreġistraw għax-xogħol, x'inhu l-persentaġġ li huma llitterati totalment?

Minn dawn l-illitterati, kemm hemm li ilhom aktar minn sentejn, erba' snin u sitt snin ifittxu xogħol?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Minn dawk li qed jirreġistraw għax-xogħol, 19% huma totalment illitterati.

Dawn ilhom jirreġistraw hekk:-

Minn 2 sa inqas minn 4 snin - 283 persuna Minn 4 sa inqas minn 6 snin - 146 persuna Minn 6 snin 'il fuq - 158 persuna

SPTAR SAN LUQA - OUT PATIENTS - ĦADDIEMA

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jikkonsidra li l-impjegati li jaħdmu fl-out patients ta' l- Isptar San Luqa jingħataw l-opportunita' li jaħdmu fuq bażi ta' roster, skond kif qed jaħdmu l-impjegati fl-out patients fl-Isptar Sir Paul Boffa skond ir-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 7590?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Risposta tingħata f`seduta oħra.

NAXXAR: VJAL IL-LABOUR - ĦAJT

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' d-dipartiment ex-xogħlijiet jieħu l-passi neċessarji ħalli jissewwa l-ħajt li hemm imwaqqa' fit-telgħa ta' Vjal il-Labour, Naxxar?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Peress li l-funzjoni li għaliha qed jirriferi l-Onor.

Interpellant hi waħda minn dawk mgħoddija lill-kunsilli lokali, nissuġġerilu li jindirizza l-mistoqsija tiegħu direttament lill- kunsill lokali interessat.

SKEJJEL - GĦALLIEMA PART-TIME

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk l- għalliema part-time humiex intitolati għal bonus?

Jekk fl-affermattiv, x'sistema tintuża?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-Avviż Legali Nru. 61 tal-1996, ma jinkludix lill- bonus bħala wieħed mill-benefiċċji li għalihom huma ntitolati pro-rata l- ħaddiema li jaħdmu part-time.

Madankollu, għalliema f'impjieg part-time mal-gvern jieħdu bonus pro- rata.

GĦAWDEX - RAMLA L-ĦAMRA - GABBANI

L-ONOR.

CARMELO BORG staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l- Ministru tgħid jekk hux minnu li l-gabbani li jarmaw għax-xhur tas-sajf fir- Ramla l-Ħamra, Għawdex din is-sena ma tħallewx jarmaw temporanjament it- tined li jservu ta' protezzjoni għall-klijenti mir-raġġi tax-xemx?

Jekk fl- affermattiv, x'inhi r-raġuni li s-sidien tal-gabbani ma tħallewx jagħmlu dan?

Hemm il-ħsieb li dawn is-sidien jingħataw il-permessi meħtieġa biex jarmaw dawn it-tined peress li dawn ma jintramawx għal gost iżda bħala protezzjoni kontra r-raġġi qawwija tax-xemx?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Nitlob lill-Onor.

Interpellant ikun aktar speċifiku fid-domanda tiegħu.

CATAMARAN

L-ONOR.

CARMELO BORG staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l- Ministru tgħid x'inhi r-raġuni li l-catamaran inġab Għawdex u tħalla sorgut mal-moll bla ma qiegħed jintuża?

Huwa minnu li l-catamaran ġarrab ħsarat meta dan kien qiegħed jinġarr fuq il-karru?

Huwa minnu li se tinħareġ offerta biex dan il-catamaran jibda jitħaddem mill-privat?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Jiena nformata li l-catamaran inġab Għawdex wara li saritlu l-manutenzjoni ta' kull sena fil-Manoel Island Shipyard.

Sadanittant, f'Għawdex qed jitkomplew xi manutenzjonijiet u surveys oħra li huma rikjesti mill-Classification Society.

Il-catamaran ġarrab ħsarat minimi matul is-slipping fil-Manoel Island Shipyard, liema ħsarat ġew imsewwija u mħallsa mit-Tarzna stess.

Dawn it- tiswijiet saru taħt is-superviżjoni tal-klassi.

Fil-preżent m'hemm l-ebda pjanijiet sabiex il-catamaran jigi operat minn xi kumpannija privata.

GĦAWDEX - RAMLA L-ĦAMRA - GĦASSA TAL-PULIZIJA

L-ONOR.

CARMELO BORG staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Peress li t-triq ta' wara l-għassa tal-pulizija fir-Ramla l-Ħamra hija tant imħarrbta li qed tkun ta' periklu għan-nies li jżuru din il-bajja, u l- istaġun tas-sajf diġa' beda, tista' l-Ministru tieħu l-passi kollha meħtieġa biex din it-triq tiġi rranġata bit-torba jew materjal ieħor li ma jkunx ta' ħsara għall-ambjent u l-inħawi tal-madwar?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Jiena nformata li t-triq imsemmija se tiġi rranġata.

SPTAR MONTE CARMELI - WARD NO.

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jikkonferma jekk Ward No. 8 Sptar Monte Carmeli hux se tiġi rranġata biex jiddaħħlu l-anzjani fiha?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Risposta tingħata f`seduta oħra.

SKEJJEL - STUDENTI B'ĊERTIFIKATI AKKADEMIĊI

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm kellhom ċertifikati akkademiċi fis-suġġetti ta' livell ordinarju maqsuma fi grupp (eż. 10% tat-tfal kellhom 4 "O" levels, 15% tat-tfal kellhom 6 "O" levels etc, etc) dawk it-tfal li spiċċaw mill-iskejjel rispettivi tagħhom ta' 16-il sena, sena b'sena għal dawn l- aħħar 5 snin?

Matul dawn l-aħħar 20 sena, x'persentaġġ ta' tfal komplew għal edukazzjoni terzjarja kif maħruġa mill-istatistiċi edukattivi li jiġu ppubblikati kull sena?

Tista' din l-informazzjoni tingħata sena b'sena u kemm minnhom kienu subien/bniet?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif mitlub ma laħaqx wasalli u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

CONTRACTING STATES - KONVENZJONIJIET INTERNAZZJONALI

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid liema huma l-Contracting States li jipprattikaw iż-żewġ konvenzjonijiet internazzjonali li għandhom x'jaqsmu rispettivament ma' l-aspetti ċivili ta' sekwestru internazzjonali ta' minuri?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ir-risposta tingħata f'seduta oħra peress li l- informazzjoni għadha qed tinġabar.

ATT TAL-KONVENZJONI INTERNAZZJONALI - PAJJIŻI BARRANIN

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jagħti statistika dwar kwmm saru applikazzjonijiet minn pajjiżi barranin jistennew biex ikollhom l-Att tal- Konvenzjoni Internazzjonali għal sekwestru ta' minuri?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ir-risposta tingħata f'seduta oħra.

L-informazzjoni għadha qed tinġabar.

KALKARA - VILLA PORTELLI

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jivverifika jekk l-MDC ta' Villa Portelli fil-Kalkara hux se tiċċaqlaq minn hemmhekk?

Jekk iva, x'se jsir mill-bini u lil min se jingħata?

Għalfejn?

Fejn se jmur l-istaff ta' l-MDC?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena nformat li l-Malta Development Corporation ma ħadet ebda deċiżjoni f'dan is-sens.

BIRGU - KUNVENT TAS-SORIJIET

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid jekk hemmx xi ftehim biex il-kunvent tas-sorijiet tal-Birgu jeħdux il-gvern?

Jekk iva, x'se jsir mill-bini?

Jista' jgħid jekk hux se jingħata lil xi ħadd?

ONOR.

TONIO BORG: Peress li fil-Birgu hemm aktar minn kunvent wieħed tas- sorijiet, nitlob lill-Onor.

Interpellanti tindikali għal-liema kunvent qed tirriferi.

MINISTRU TA' L-EDUKAZZJONI - PROGRAMM ELETTORALI NRU.

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jivverifika jekk u meta se jwettaq il-wiegħda tiegħu fil- Programm Elettorali Nru. 75 paġna 11?

ONOR.

LOUIS GALEA: Hija waħda mill-proposti li se naħdem fuqha is-sena d- dieħla.

DIPARTIMENT TAL-BINI U TISWIJA TA' DJAR - XOGĦLIJIET PENDENTI

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm hemm xogħlijiet approvati pendenti fid-Dipartiment tal-Bini u Tiswija ta' Djar: 1) b'kollox; 2) fil-Belt; 3) fil-Furjana; 4) sena b'sena skond id- data ta' l-applikazzjoni; u 5) kategorija b'kategorija?

Kemm saru xogħlijiet din is-sena mill-istess dipartiment (1), (2), (3), (4) u (5)?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nifhem li l-Onor.

Interpellant qed jirriferi għal xogħlijiet ta' tiswija f'bini tal-Gvern.

Nifhem wkoll li qed jitlob informazzjoni dwar dawk it-talbiet li ġew approvati iżda li fuqhom ix- xogħlijiet s'issa għadhom ma sarux.

Għalhekk in-numru ta' xogħolijiet approvati iżda li għad iridu jsiru huma dawn:

l. Total fil-lokalitajiet kollha: 1,952 2.

Total fil-Belt: 400 3.

Total fil-Furjana: 68 4.

Total sena b'sena: Pendenti mill-1992: 54 Pendenti mill-1993: 100 Pendenti mill-1994: 165 Pendenti mill-1995: 84 Pendenti mill-1996: 162 Pendenti mill-1997: 337 Pendenti mill-1998: 444 Pendenti mill-1999: 606

Ta' min jinnota li prattikament ix-xogħolijiet li ilhom pendenti iktar minn sena kważi kollha jirriferu jew għal tikħil tal-faċċati jew għal tibjid ta' tronob komuni.

Dawn ix-xogħlijiet għalkemm neċessarji mhumiex kkonsidrati ta' l-istess priorita' bħal eż. Fejn ikun hemm xogħol ta' periklu fuq soqfa jew ħsarat fis-sistemi komuni ta' drenaġġ.

Ta' min isemmi li sal-lum in-numru totali ta' talbiet għal xogħlijiet mindu twaqqaf id-dipartiment lejn l-aħħar ta' l-1992 kien ta' 16,426.

B'hekk in-numru ta' xogħlijiet approvati iżda għadhom ma sarux jirrapreżentaw biss madwar 10% tan-numru ta' talbiet totali.

Total kategorija b'kategorija:

Xogħlijiet li jridu jsiru bil-ħaddiema tad-dipartiment: l,313 Xogħlijiet li jridu jsiru minn kuntratturi: 383 Xogħlijiet li jridu jsiru minn dipartimenti oħra: 256

In-numru ta' xogħlijiet li saru din is-sena sa l-aħħar ta' Mejju huma dawn:

Total fil-lokalitajiet kollha: 854 2.

Total fil-Belt: 116 3.

Total fil-Furjana: 46 4.

Xogħlijiet li saru fl-1999: 854 5.

Total kategorija b'kategorija:

Xogħlijiet li saru bil-ħaddiema tad-dipartiment 634 Xogħlijiet li saru minn kuntratturi: 104 Xogħlijiet li saru minn dipartimenti oħra: 116.

DJAR - AKKOMODAZZJONI ALTERNATTIVA

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: B'riferenza għat-tweġiba mogħtija għall- mistoqsija parlamentari numru 7361, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'jiġri mill-fond ta' l-applikant jekk jintgħażel biex: jikri jew jixtri post mill-Awtorita' tad-Djar?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Fl-aħħar ħarġa ta' postijiet għax-xiri, il- benefiċjarji li fid-data ta' l-applikazzjoni tagħhom kienu jokkupaw fond jobbligaw ruħhom li fi żmien stipulat fl-avviż jagħtu l-pussess vakant tal- fond lid-Dipartiment għall-Akkomodazzjoni Soċjali jekk hemm ordni ta' rekwiżizzjoni jekk huma proprjeta' tal-Gvern jew mikrija mill-Gvern, ta' l- Awtorita' tad-Djar, ta' Korpi Parastatali, tal-Joint Office jew ta' xi awtorita' oħra, sabiex il-fond jiġi użat skond il-policy tad-Dipartiment, u huwa obbligat u jobbliga ruħu wkoll illi ma japplikax għad-dekontroll tal- fond minnu okkupat.

F'każ illi xi benefiċjarju jonqos milli josserva dan l- obbligu l-att ta' l-allokazzjoni tiġi xolt ipso jure u l-benefiċjarju ma jkollu ebda dritt għal kumpens ta' benefikati li jkun għamel fil-fond u jkollu jirrifondi wkoll kull sussidju li jkun ħa taħt dan l-avviż jew mod ieħor in konnesjoni mal-fond in kwestjoni.

F'każ illi benefiċjarju kien jipposjedi bi proprjeta' jew enfitewsi fond abitabbli iżda mhux adegwat għalih u għall-familja tiegħu, hu għandu jbiegħ il-fond tiegħu lil terzi għal skop ta' residenza fi żmien u skond kif jiġi approvat jew stabbilit mid-Dipartiment għall-Akkommodazzjoni Soċjali.

Fil-każ ta' kiri, dan għad irid jiġi stabbilit fil-ħarġa li jmiss.

SIGURTA' SOĊJALI - PENSJONI MINIMA NAZZJONALI

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid meta se ssir reviżjoni tal-pensjoni minima nazzjonali?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Kemm-il darba l-Onor.

Interpellant qed jirriferi għar-reviżjonijiet li jsiru kull sena fir-rati tal-pensjonijiet, nista' ninformah li bħalissa it-Taqsima tal-Pensjonijiet tad-Dipartiment tas- Sigurta' Soċjali għaddejja b'dan l-eżerċizzju ta' revizjonijiet.

Fejn ikun hemm dritt għal xi żieda fil-pensjoni dawn qed jitħallsu minnufih.

DJAR - APPARTAMENTI TAL-GVERN

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid liema block ta' appartamenti tal-gvern fil-Belt u fil-Furjana ġew misjuba: adattati għall-introduzzjoni tal-lift; mhux adattati għall-introduzzjoni tal-lift?

Tista' tingħata t-tweġiba f'kull każ?

Liema kondizzjonijiet/mardiet li jaffettwaw il-mobilita' ta' l-inkwilini se jingħataw priorita' meta jiġu biex jibdew jiġu ntrodotti l-lifts?

L-eta' se tingħata konsiderazzjoni?

Se jiġu ppubblikati formoli speċifiċi rigward il-ftehim li hu mistenni li jkun hemm fost l-inkwilini ta' l-istess block?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Fil-Belt Valletta saru spezzjonijiet fuq 37 Entratura li minnhom instab li seba' diġa' għandhom lift installat.

F'sitt każi oħra il-lift jista' jiġi installat, f'19-il każ il-lift ma jistax jiġi nstallat u f'ħames każi oħra għad irid isiru aktar investigazzjonijiet.

Fil-Furjana saru spezzjonijiet fuq 16-il Entratura li minnhom instab li tnejn diġa' għandhom il-lift installat.

F'żewġ każi l-lift jista' jiġi nstallat, f'11-il każ il-lift ma jistax jiġi installat u f'każ wieħed iridu jsiru aktar investigazzjonijiet.

Mhux il-postijiet kollha f'dawn il-lokalitajiet ġew investigati.

Dettalji jidhru fuq dokumenti li tpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra mmarkati A u B aktar kmieni f'din is-seduta.

Rigward każijiet li jaffettaw mobilita' kull każ jiġi mistħarreġ fuq il- merti tiegħu.

Skond kondizzjoni ta' l-applikazzjoni ta' l-iskema l-inkwilini/sidien li japplikaw jiddikjaraw li jridu jifformaw Assoċjazzjoni ta' Residenti tal- Blokk/Entratura.

ARTIJIET - NISSAN HUTS

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid kemm hemm nissan huts fl-area magħrufa bħala l-foss ta' Notre Dame Bormla, limiti ta' Verdala?

Min qed jokkupa dawn il-huts?

Jista' l-Ministru jara li jkun hemm kontrolli fuq id-dħul bejn l-area fejn hemm dawn il-huts?

ONOR.

TONIO BORG: Dwar l-ewwel parti tal-mistoqsija ninsab informat li fil-foss magħruf bħala ta' San Klement u li jiġi taħt is-sur ta' Notre Dame, hemm għaxar huts.

Rigward il-kumplament tal-mistoqsija t-tagħrif mitlub qed jinġabar u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

FORZI ARMATI - SULDATI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk is-suldati li ħadmu fl-off tagħhom sabiex jinġabar l- iskart waqt l-istrike humiex se jieħdu xi ħlas ta' dan ix-xogħol?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Peress li l-istrajk tal-Ko-operativa ta' l- Indafa Pubblika ħoloq sitwazzjoni ta' emergenza, membri ta' l-Armata ssejħu biex jiġbru l-iskart.

Minħabba f'hekk, suldati li kienu fil-ġurnata off tagħhom issejħu skond in-neċessita' li kien hemm.

Ninsab informat li għalkemm f'każi ta' emergenza bħalma hu dan, is- suldati huma mistennija li bħal dejjem jagħtu sehemhom mingħajr ma jitħallsu żejjed, dawk is-suldati li ħadmu iżjed siegħat minn normal ta' 47 siegħa fil-ġimgħa se jingħataw time-off-in-lieu bħala rikompens.

Irrid ngħid ukoll li s-suldati kollha li daħlu għal dan ix-xogħol il-Hadd 6 ta' Ġunju 1999, se jitħallsu paga doppja skond ir-Regolamenti tas-Servizz.

FORZI ARMATI - GUNNER

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk gunner fil-Forzi Armati jistax ikun eliġibbli għal penz fuq bażi ta' seniority biss?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ir-Regolamenti tal-1970 dwar il-Forzi Armati ta' Malta (Nomini u Kondizzjonijiet tas-Servizz) (Forza Regulari) jistipulaw li l-promozzjonijiet tal-Gunners fl-Armata għandhom isiru fuq bażi ta' effiċjenza, anzjanita (seniority), kwalifiki u selezzjoni biex timtela' vakanza.

BORMLA - GARDEN STRUCTURES - TINDIF

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jara li jsir xogħol ta' tindif u embellishing fuq in-numru ta' garden structures li hemm fil-Housing Esate ta' San Ġwann t'Għuxa, f'Bormla?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nirriferi l-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 7723 (Seduta Nru. 121).

ZABBAR - TRIQ PAPA ALESSANDRU

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi l-possibbilta' li Triq Papa Alessandru, f'Ħaż Żabbar tingħata kisja tarmak peress li minkejja li ilha mimlija bid-djar numru ta' snin għadha qatt ma rat kisja tarmak?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li x-xogħol fi Triq Papa Alessandru jinsab imniżżel fil-lista ta` xogħlijiet li jridu jsiru f`zoni urbani li prioritajiet tagħhom qed jiġu kkonsidrati flimkien mall-kunsill lokali biex ix-xogħol ikun jista` jiġi mwettaq.

ŻABBAR - TRIQ IL-BAĦRIJA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jara li Triq il-Baħrija, f'Ħaż Żabbar tingħata kisja tarmak?

Meta hemm il-ħsieb li x-xogħol fuq din it-triq isir?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li ż-żewġt partijiet ta` Triq il- Baħrija huma diġa' asfaltati u għalhekk il-kisi tagħhom bil-hot asfalt irid isir mill-kunsill.

JOINT OFFICE - TRASFERIMENTI

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid u jikklassifika t-trasferimenti, mhux biss ta' proprjeta' imma wkoll ta' drittijiet, li saru mill-Joint Office matul l- 1995, l-1996, l-1997, u l-1998 u sal-31 ta' Mejju, 1999?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li l-Uffiċċju Konġunt għamel trasferimenti ta' proprjeta` u drittijiet kif jidher hawn taħt :

|Sena |Bejgħ |Fidi |Fidi |Fidi | | |ta' |ta' |ta' |ta' | | |proprj|ċens |ċens |ċens | | |eta` |perpetw|perpetw|tempo| | | |urivedi|u mhux |ranju| | | |bbli |rivedib| | | | | |bli | | |1995 |xejn |xejn |xejn |17 | |1996 |1 |xejn |xejn |12 | |1997 |280 |5 |204 |21 | |1998 |63 |34 |55 |4 | |1999 |13 |57 |xejn |9 | |(sal-31 | | | | | |ta | | | | | |Mejju) | | | | | |TOTAL |357 |96 |259 |63 |

FGURA - TRIQ CARMEL

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni għaliex it-talba għat-twessigħ ta' Carmel Str, Fgura (WD 2328/90) ma ġietx implimentata meta l-bini li jrid jitwaqqa' jinsab fi stat perikoluż strutturalment u ta' periklu kbir għal min bħalissa jokkupah?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li dan il-proġett qed jitwettaq mill- Ministeru tax-Xogħlijiet Pubbliċi u Kostruzzjoni, illum mill-Ministeru ta` l-Ambjent u l-Onor.

Interpellant hu mitlub jirriferi il-mistoqsija tiegħu lill-Ministru kkonċernat.