MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Uffiċjali u Rivedut) IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 210 L-Erbgħa, 15 ta' Diċembru, 1993 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati Malta Prezz Lm1 IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 210

L-Erbgħa, 15 ta' Diċembru, 1993

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.15 p.m.

Talba

Seduta Nru. 210

L-Erbgħa, 15 ta' Diċembru, 1993

WERREJ

MINUTI 455

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI 455

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA 461

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

KUMITAT TA' PROVVISTA - ESTIMI ĠENERALI 1994

IT-TMIEN JUM STABBILIT

MINISTERU GĦAS-SIGURTA' SOĊJALI 461

MINISTERU TAL-ĠUSTIZZJA 476

AĠĠORNAMENT 494

MISTOQSIJIET IMWIEĠBA BIL-MIKTUB 495

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 209 li saret fl-14 ta' Diċembru, 1993, ġew konfermati.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI

LABOUR OFFICE - IMPJEGATI

L-ONOR.

JOE CILIA (f'isem l-0nor.

Sandro Schembri Adami) staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' inspectors fl-Inspectorate Section tal-Labour Office, cioe' dik is-sezzjoni li hija nkarigata biex tara li l-ħaddiema jitħaddmu skond il-liġi u jingħata lilhom dak kollu dovut bil-liġi?

Kemm-il employer tressaq il-Qorti minn din is-sezzjoni minn Frar 1992 sal- lum?

Kemm huwa n-numru ta' uffiċjali pubbliċi fl-Enforcement Section tal- Labour Office?

U kemm-il employer tressaq quddiem il-Qorti minn din is- sezzjoni minn Frar 1992 sal-lum?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI (Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani): Id-Dipartiment tax-Xogħol għandu Unit ta' spettorat dwar kondizzjonijiet ta' impieg.

F'dan il-Unit fil-preżent hemm erba' uffiċjali li jżuru regolarment l-istabbilimenti.

Bejn Frar 1992 sa nofs Settembru 1993 dawn l- ispetturi ressqu disa' każijiet fil-Qorti.

Hemm ukoll tliet uffiċjali li jżuru stabbilimenti biex jaraw li jiġu mħarsa r-regolamenti dwar l-Occupational Health and Safety.

Matul l-istess perjodu dawn l-uffiċjali ressqu 73 każ fil-Qorti.

Id-Dipartiment tax-Xogħol għandu wkoll Enforcement Unit li x-xogħol tiegħu huwa li:

(1) tipprepara u tressaq każijiet għall-prosekuzzjoni bl-għajnuna tal- Pulizija.

Uffiċjal Amministrattiv qiegħed fuq din il-ħidma;

(2) tilqa' claims u tinvestiga lmenti li jsiru lid-Dipartiment minn persuni li jżuru l-Uffiċċju.

Żewġ uffiċjali jilqgħu l-ilmenti.

Matul il- perjodu msemmi l-istess uffiċjali ressqu 121 każ il-Qorti.

Impjegata oħra tagħmel xogħol klerikali fl-istess Unit.

Fil-parti l-kbira, każijiet jitressqu l-Qorti wara li l-prinċipal ikun intalab jirregola l-pożizzjoni tiegħu jew iħallas xi talba għal ħlas ta' pagi u jonqos li jagħmel dan.

PRIM MINISTRU - ŻJARAT BARRA MINN MALTA

L-ONOR.

JOE CILIA (f'isem l-Onor.

Sandro Schembri Adami) staqsa lill-Prim Ministru: Apparti li l-preżenza ta' Malta fil-kamp internazzjonali setgħet issaħħet bl-għadd ta' żjarat li l-Prim Ministru għamel barra minn Malta tul is-snin fil-prattika, x'ħadet/kisbet Malta biż- żjarat tal-Prim Ministru:

1) f'Singapore (1990); 2) fl-Awstralja (1990); 3) fil-Ġappun (1990); 4) Il-Korea t'Isfel (1990); 5) fi Strasbourg (1990); 6) f'Geneva (1990) 7) f'Parigi (1990); u 8) f'Londra (1990)?

X'ħareġ ta' vantaġġ għall-Malta f'kull każ?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI (Prim Ministru): Ma jidhirlix li għandi nkun jien li nelenka l-vantaġġi għal Malta minn żjarat li għamilt jien.

Nassigurak, iżda, li ma nqastx milli i nagħmel l-aħjar li nista'.

VALLETTA - TRASPORT PUBBLIKU

L-ONOR.

JOE CILIA (f'isem l-Onor.

Sandro Schembri Adami) staqsa lill-Ministru ta' l-Ambjent: Jista' l-Ministru jikkonsidra li ssir bus shelter fejn Fountain Str, Valletta, quddiem il-blokkijiet ta' Fountain Str, Valletta fejn joqogħdu l-anzjani?

ONOR.

MICHAEL FALZON (Ministru għall-Ambjent): Nitlob lill-Onor.

Interpellant jirreferi din il-mistoqsija lill-Ministru għat-Trasport u Kommunikazzjoni billi r-responsabilita` tad-deċiżjoni dwar fejn isiru bus shelters għaddiet lill-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku.

SERVIZZ ĊIVILI - RIFORMA

L-ONOR.

JOE CILIA (f'isem l-Onor.

Sandro Schembri Adami) staqsa lill-Prim Ministru: Peress li r-riforma tas-Servizz Pubbliku kienet ġiet imsejħa "l-għodda effettiva għall-bdil tas-soċjeta' Maltija", kemm fil- fatt inbidlet din is-soċjeta' Maltija u fiex sar sewwa sew dan it-tibdil effettiv u radikali?

Kif, fuq kollox, din l-imsejħa riforma serviet ta' "ħolqa li tgħaqqad liċ-ċittadin ma' l-amministrazzjoni li qegħda għas- servizz tiegħu"?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Nirreferi lill-Onor.

Membru għat-tweġiba li tajt għal mistoqsija tiegħu numru 12720.

SAN ĠILJAN - ĦADID MAT-TARAĠ TAL-BAJJA

L-ONOR.

JOE CILIA (f'isem l-Onor.

Sandro Schembri Adami) staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jordna li f'Balluta Bay, San Ġiljan fejn jgħumu n-nies u anke anzjani ta' ċertu eta', isir ħadid fejn it-taraġ għal dawk in-nies li jbatu biex jinżlu?

ONOR.

MICHAEL FALZON (f'isem il-Ministru għas-Serviċċi Ekonomiċi): It- talba ta' l-Onor Interpellant se tittieħed in konsiderazzjoni, biss issa mhux iz-żmien li jsir xi railing billi dan fix-xitwa jissaddad.

MR SPEAKER (Onor. Lawrence Gonzi): L-Onor.

Cilia, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE CILIA: Bir-rispett kollu lejn il-Ministru, ma naħsibx li din it-tweġiba hija ġusta għaliex jekk nagħmlu hekk railings tal-ħadid ma jsiru mkien, la f'pools privati, la f'health centres u lanqas f'postijiet bħal dawn.

Ovvjament hemm metodi kif oġġett bħal dan ma jissaddadx billi jiġi galvanizzat .

MR SPEAKER:Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

MICHAEL ANGELO REFALO (Segretarju Parlamentari): Din il- mistoqsija li tirrigwarda l-Beach Cleaning Section saret lill-Ministru għas- Servizzi Ekonomiċi.

Kull meta l-Beach Cleaning Section tagħmel xi slielem, dawn tagħmilhom għal ċertu żmien fis-sajf u terġa' ttellagħhom għall-istess raġuni.

Din mhijiex kwestjoni tal-Ministeru ta' l-Ambjent imma hija kwestjoni biex in-nies tinżel minn banda għal oħra ...

Il-prattika hija li dawn jitneħħew mill-post u mbagħad nerġgħu nqegħduhom.

Dan it-tip ta' xogħol isir mill-ħaddiema tal-Workshop.

MR SPEAKER: L-Onor.

Cilia.

ONOR.

JOE CILIA: Allura taraġ tal-ħadid li jkun imdaħħal fil-konkos jinqala' u jerġa' jitpoġġa?

ONOR.

MICHAEL ANGELO REFALO: Qatt m'għamilna taraġ tal-ħadid li jiddaħħal fil-konkos.

Għalhekk qed ngħidu li din għandha tiġi konsidrata.

ONOR.

JOE CILIA: Allura dan ikun jagħti għall-baħar?

ONOR.

MICHAEL ANGELO REFALO: Iva, dak ikun jidħol f'toqba imbagħad fix- xitwa nneħħuh biex ma jissaddadx.

FURJANA - NUGRUFUN MILL-IFRAN

L-ONOR.

JOE CILIA (f'isem l-Onor.

Sandro Schembri Adami) staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: X'passi immedjati jidhirlu li għandu jieħu l-Gvern dwar in-nugrufun li joħroġ mill-ifran fil-Furjana, li jikkawża ħsara lir-residenti?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Għalkemm l-allegazzjonijiet ta` l-Onor.

Interpellant ma jirriżultawx, wieħed irid jgħid li n-nugrufun li joħroġ mill-ifran huwa kkontrollat bi proċeduri taħt il-provvedimenti ta` l-Att Dwar l-Arja Pura (Att Nru. XVIII ta` l-1967) u fir-regolamenti taħt l- imsemmi Att, dwar il-Perjodi Permissibbli ta` Duħħan Iswed (A.L. Nru. 28 ta` 1969).

Dħaħen ta` kull xorta li jikkawżaw inkonvenjent lill-ġirien huma wkoll kkontrollati b'artiklu 128 u artiklu 130 tal-Kodiċi tal-Pulizija (Kapitlu 10).

F`każi bħal dawn, l-azzjoni meħtieġa biex jitnaqqas kull inkonvenjent u biex titħares is-saħħa tar-residenti f`kull lokal tittieħed kemm mill- Kummissarju tal-Pulizija kif ukoll mill-Awtorita' Sanitarja.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Mr Speaker, jien naħseb li ma' dan mhux il-kwestjoni tan-nugrufun għandna norbtu imma l-kwestjoni tal-ħruq ta' l-injam miżbugħ fil-fran Maltin.

Kultant wieħed jara munzelli wara l-bibien tal-fran u Alla jbierek is-sanitory inspectors ma jarawhomx.

Minkejja li l-poplu Malti huwa nkwetat bil-livell taċ-ċomb fid-demm - u nafu li parti minnu żgur ġej mill-ħruq ta' materjal miżbugħ - dawn jibqgħu ...

Jien qed nagħmel appell biex jekk jista' jkun wieħed ikun iktar riġidu - u hawnhekk nappella wkoll lill-Ministru Galea - fuq dawn l-affarijiet għax f'din il- kwestjoni tidħol is-saħħa tal-poplu.

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali): Dan l- appell nilqgħu bis-serjeta' kollha pero' nixtieq ngħid li kellna diversi każijiet fejn tellajna lil sidien ta' l-ifran il-qorti u kien hemm min instab ħati u weħel piena.

Il-problema mhijiex konnessa ma' l-injam innifsu għalkemm f'każ bħal dan jittieħdu l-passi meħtieġa.

Qed ngħid dan għax għandna wkoll il-problema strutturali - biex insejħilha hekk - li jsaħħnu l-ifran mhux bl-injam imma b'metodi oħrajn bħad-diesel.

Jekk il-forn diġa' jkollu dik li tissejjaħ l-għanqbuta u dik ma titneħħiex - u kultant ikun hemm ċerti problemi biex ineħħuha - xorta jista' jifdallek problema, pero' naħseb li l-Onor.

Membru jiftakar li fil- Leġislatura l-oħra konna għaddejna regolamenti apposta fuq dan is-suġġett, ħarġu struzzjonijiet u ta' l-ifran kienu ġew avżati b'dawn l- istruzzjonijiet.

Fil-fatt kien tressqu l-Qorti diversi każijiet u kien hemm min weħel il-piena wkoll.

Rigward l-intervent ta' l-Onor.

Membru għada ninsisti mad-Direttur Ġenerali tas-Saħħa biex jissikka aktar fuq il- health inspectors ħalli din il-materja jagħtuha l-importanza meħtieġa.

Ġieli tgħaddi minn ħdejn xi forn u tara xi munzell injam pero' rrid ngħid li dawn naqsu u m'għadhomx spissi bħal qabel.

SPTAR SAN LUQA - BLOOD TRANSFUSION SYSTEM

L-ONOR.

JOE CILIA (f'isem l-Onor.

Edwin Grech) staqsa lill- Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: B'referenza għall-Business Plan tal-Management Systems Unit (1993) u l-proġett Numru M25 - Blood Transfusion System li kellu jkun lest f'Awissu 1993, jista' l-Ministru jgħid jekk din it-target date ġietx milħuqa?

Minn informazzjoni li għandi, jidher li n-numru ta' computers li għandu dan id-dipartiment huma tnejn u wieħed minnhom kien mogħti minn kumpannija privata.

Jista' l-Ministru jgħid fiex waslu r-requirements analysis u s-selection software package li jitkellem dwarhom ir-rapport ta' l-MSU?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li n-numru ta' computers fiċ-Ċentru Nazzjonali għat-Trasfużjoni tad-Demm huwa tlieta, inkluż wieħed mogħti minn ditta privata.

Skond informazzjoni li ġiet mgħoddija lid-Dipartiment tas-Saħħa mill- Management Systems Unit, ir-Requirements Analysis għall-proġett Blood Transfusion System tlesta kmieni f'Ottubru.

Id-dokument tat-Tender tlesta f'nofs Ottubru u l-Invitation to Tender ħarġet fid-19 ta' Novembru, wara li d-dokument kien għadda mill-proċeduri tat-Teżor.

Iż-żmien għall-offerti jagħlaq fit-30 ta' Diċembru, 1993.

IKEL TAT-TRABI - IMPORTAZZJONI

L-ONOR.

JOE CILIA (f'isem l-Onor.

Edwin Grech) staqsa lill- Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jinvestiga jekk id-Dipartiment tas-Saħħa hux qed jieħu xi passi dwar importazzjoni ta' baby food f'Malta mill-kumpannija Olandiża "NUTRICIA NV"?

Billi huwa mifhum li din il-kumpannija qegħda tiġbor lura mis-suq 26 mis-86 tip ta' "OLVARIT" baby food li timmanifattura minħabba li sabu li dawn aktarx li huma kontaminati b'xi diżinfettant.

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li s'issa d-Dipartiment tas-Saħħa ma jirriżultalux li l-baby food tal-marka "OLVARIT" tal-kumpannija Olandiża "NUTRICIA NV" qatt ġie importat ġewwa Malta.

SPTAR SAN LUQA - DIPARTIMENT TAL-BLOOD TRANSFUSION

L-ONOR.

JOE CILIA (f'isem l-Onor.

Edwin Grech) staqsa lill- Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid min huwa l-uffiċjal fid-Dipartiment tal-Blood Transfusion fl-Isptar San Luqa li huwa nkarigat mis-superviżjoni u sikurezza tal-laboratorju f'dan id- Dipartiment?

Jidhirlu l-Ministru li dan l-uffiċjal għandu ħin biżżejjed għal dan ix-xogħol responsabbli?

Min ikun inkarigat mil-laboratorju fl-assenza ta' dan l-uffiċjal, xi ħaġa li tiġri ta' spiss?

ONOR.

LOUIS GALEA: Fiċ-Ċentru Nazzjonali tat-Trasfużjoni tad-Demm, minbarra d-Direttur u l-Medical Lab Technologist (MLT) Prinċipali nkarigati mit-tmexxija, hemm żewġ tekniċi oħra li jassistu fit-tmexxija u s- supervizjoni.

Dawn jalternaw fid-duties mit-8.00 a.m. sat-8.00 p.m. ġurnata iva u ġurnata le bejniethom u huma responsabbli għat-tmexxija tal- laboratorji taċ-Ċentru fl-assenza tad-Direttur u l-Medical Lab Technologist Prinċipali.

Wara t-8.00 p.m. ir-responsabbilita' tkun tal-Medical Lab Technologist l-aktar anzjan li jkun xogħol fiċ-Ċentru.

L-ONOR.

JOE CILIA (f'isem l-Onor.

Edwin Grech) staqsa lill- Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jinvestiga u jara li l-Biohazard Safety Room fid-Dipartiment tal-Blood Transfusion hi ta' livell aċċettabbli għal dan ix-xogħol?

Minn informazzjoni li għandi, jidher li din is-sezzjoni ilha ma tiffunzjona tajjeb minn Novembru 1992 minħabba nuqqas ta' tagħmir adegwat.

ONOR.

LOUIS GALEA: Jien informat li l-Biohazard Safety Room ġiet stabbilita fl-aħħar snin fl-interess tat-teknoloġisti li jaħdmu fiċ-Ċentru Nazzjonali tat-Trasfużjoni u li s-safety cabinet li hemm f'din il-Kamra hi rapportata biex tissewwa u l-inġiniera qed jistennew spare parts neċessarji jaslu fil-futur qarib.

SPTAR SAN LUQA - OPERAZZ-JONIJIET

L-ONOR.

JOE CILIA (f'isem l-Onor.

Edwin Grech) staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'listi ta' operazzjonijiet isiru fl-Isptar San Luqa wara s-sagħtejn ta' wara nofsinhar barra dawk li huma ta' natura ta' emerġenza?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat hekk:

Listi twal ta' operazzjonijiet li jibdew fit-8.30 a.m. normalment jispiċċaw bejn it-3.00 p.m. jew l-4.00 p.m. u ġieli anke wara.

2) Afternoon Session Orthopaedics tibda wara li tispiċċa s-sessjoni ta' fil-għodu.

Din is-sessjoni kuljum tibqa' sejra sa bil-lejl fit-tard.

Għal din is-sessjoni hemm allokat anestetista extra apposta kuljum.

3) Kull nhar ta' Ħadd ikun hemm sessjoni oħra ta' operazzjoni ta' l- ortopedija li tvarja mill-ħin ta' bejn erba' sigħat sa tmien sigħat.

4) Numru ta' visiting surgeons diversi li joperaw fil-main operating theatre ġimgħa iva u ġimgħa le (Cardiacs, Urology, Orthopaedics, Scoliosis, Plastic Surgery, Kidney Harvesting u Kidney Transplants) kollha joperaw wara nofsinhar sa fil-għaxija u ġieli anke bil-lejl.

5) Nibqgħu għaddejjin bil-listi ta' fil-għodu, fit-teatri ta' Karen Grech l-istess kif isir fil-każi ta' elective caeserian sections li jibqgħu minn fil-għodu.

6) Visiting surgeons fil-Pedjatrija wkoll jużaw it-teatri ta' l-Isptar Karen Grech wara nofsinhar.

SPTAR SAN LUQA - ACUTE PSYCHIATRIC WARD

L-ONOR.

JOE CILIA (f'isem l-Onor.

Edwin Grech) staqsa lill- Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jagħti breakdown tan-numru ta' pazjenti li kellhom jiġu rikoverati fl-Acute Psychiatric Ward ta' l-Isptar San Luqa fis-snin 1991, 1992, u 1993?

ONOR.

LOUIS GALEA: It-tagħrif mitlub qed jiġi verifikat.

AMBEJNT - ĦSARA MINĦABBA PPAKKJAR FI PLASTIC

L-ONOR.

JOE CILIA (f'isem l-Onor.

Reno Calleja) staqsa lill- Ministru għall-Ambjent: Meta se jagħti eżempju l-Gvern u ma jibqax jippermetti li l-gazzetta tal-Gvern titkebbeb fil-plastic?

Meta se jordna lil-fabbrika tal-ħalib biex taqta' l-kartun u tbigħ il- ħalib fi flixken tal-ħġieġ?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Il-kwestjoni ta` l-ippakkjar u materjal għall- ippakkjar mhix waħda sempliċi kif donnu jaħseb l-Onor.

Interpellant.

Is-Segretarjat Ambjent bħalissa qed jaħdem fuq regolamenti ġodda dwar dak kollu li għandu x'jaqsam ma' l-iskart u qed jistudja direttivi li jeżistu fi ħdan l-Unjoni Ewropea dwar is-suġġett.

L-għan finali għandu jkun linja konsistenti u politika sħiħa dwar l- ippakkjar li ma tħarisx biss lejn iż-żewġ eżempji msemmija mill-Onor.

Interpellant iżda lejn is-suġġett fit-totalita` tiegħu.

AMBJENT - ĦSARA MINĦABBA PPAKKJAR FI PLASTIC

L-ONOR.

JOE CILIA (f'isem l-Onor.

Reno Calleja) staqsa lill- Ministru għall-Ambjent: Il-Ministru meta se jordna lil tal-ħwienet biex ma jibqgħux jagħtu basktijiet tal-plastic iżda jagħtu basktijiet tal-karti għax-xirja li tagħmel il-mara tad-dar?

Jaf xi ħsara kbira qed issir lill- ambjent Malti bil-ħruq ta' eluf u eluf ta' basktijiet u boroż tal-plastic li qed jinħarqu fil-miżbla?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Fit-teorija, borża tal-plastik għandha l-vantaġġ li tista' tintuża ħafna iktar minn darba qabel ma titqatta' u tintrema.

F`dan is-sens, għandha vantaġġi fuq boroż tal-karti li huma inqas b'saħħithom, speċjalment jekk jixxarbu.

Fil-prattika, iżda, ħafna minn nies jużaw il-boroż tal-plastik darba biss u kull darba jitolbu waħda ġdida lil tal-ħanut.

S`issa l-pożizzjoni tal-Gvern kienet li jħalli f`idejn il-pubbliku biex kull individwu, b'sens ta' responsabilita' lejn l-ambjent, juża l-istess borża iktar minn darba.

Is-Segretarjat Ambjent jispera li aktar tard is- sena li ġejja jkun jista' jidħol iktar fil-fond tal-materja wara li jkunu ġew ippubblikati regolamenti ġodda dwar l-iskart bil-ħsieb li mhux biss l- iskart jiġi maniġġjat aħjar, iżda jonqos ukoll fil-volum.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Cilia, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE CILIA: Tajjeb li tħalli f'idejn il-poplu, imma l-Ministru ma jaħsibx li almenu għandhom isiru awarness campaigns?

GĦax żgur li ħafna nies jibqgħu jużaw dawn il-boroż tal-plastik bla fini ta' xejn; żgur li mhux qed jagħmlu dan biex jagħmlu ħsara lilhom infushom, lil saħħithom u lill-pajjiż.

Ħafna drabi dan ikun ħtija ta' nuqqas ta' kuxjena mrawma fil- poplu.

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien mhux qed ngħid li se nħallu biss f'idejn in- nies.

Kif għidt fit-tweġiba ta' qabel, se jsiru regolamenti ġodda dwar l- iskart.

Bħalissa hemm team ta' nies li qed jistudja l-istrateġija li għandna nimbarkaw fuqha u din evidentement trid tinkludi mhux biss leġislazzjoni imma anke kampanja edukattiva, kif qed jgħid l-Onor.

Interpellant.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Mr Speaker, naħseb li l-Ministru jaf li hawn tip ta' plastic li huwa bio-degradable, jiġifieri jikkonsma lilu nnfisu u hawn ukoll il-karta riċiklata.

(Interruzzjonijiet) Jien m'għidtx li ma jafx, anzi m'għandix dubju li jaf.

Offhand ma nafx kemm hu d-dazju jew customs duty li titħallas fuq karta jew plastic ta' dan it-tip.

Pero' fl-ispirtu li qed jitkellem bih sieħbi, nistaqsi lill-Ministru jekk jaħsibx li jistgħu jsiru xi konċessjonijiet fuq dazju biex jiġu importati karta riċiklata u plastic bio-degradable minflok dawk li jintużaw is-soltu.

Wara kollox il-prezz ta' dan inħallsu għalih aħna għaliex jew jibqa' jiġri mal-ħmieġ l-ieħor, jew inkella naħarquh bil-konsegwenza li l-veleni tiegħu jixterdu fl-arja.

GĦalhekk naħseb li fl-aħħar mill-aħħar miżuri fis-sens li qed nissuġġerixxi jkunu worth it.

ONOR.

MICHAEL FALZON: Nirringrazzja lill-Onor.

Interpellant għas- suġġeriment li għamel li naħseb li huwa validu.

Jien se ngħaddih lil min qed jagħmel dan l-istudju biex jaraw jekk hux cost-effective fis-sens li jħalli r-riżultat mixtieq.

MR SPEAKER: Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Tqegħid ta' karti.

Il- Ministru ta' l-Edukazzjoni.

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Rapport imħejji mit-Test Construction Unit tad-Dipartiment ta' l- Edukazzjoni dwar l-eżami tad-dħul fil-Junior Lyceum li sar din is- sena.

MR SPEAKER: Il-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali.

ONOR.

LOUIS GALEA: Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru. 172 ta' l-1993 - Regolamenti ta' l-1993 dwar Preparati Mediċinali Oral Reinoid;

Avviż Legali Nru. 173 taż l-1993 - Regolamenti ta' l-1993 li jemendaw ir-Regolamenti dwar il-Kontroll tal-Mediċini.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

KUMITAT TA' PROVVISTA

ESTIMI ĠENERALI 1994

IT-TMIEN JUM STABBILIT

MINISTERU GĦAS-SIGURTA' SOĊJALI

U

MINISTERU TAL-ĠUSTIZZJA

Skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru. 135 tad-29 ta' Novembru, 1993 il-Kamra marret f'Kumitat.

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Charles Mangion, President tal-Kumitati, jippresjedi.

THE CHAIRMAN: Skond il-ftehim milħuq fis-seduta tat-23 ta' Novembru, 1993 din is-seduta se tixxandar dirett bir-radju u skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru 135 tad-29 ta' Novembru, 1993, il-ħin tad-diskussjoni għandu jinqasam indaqs bejn il-Ministeru għas-Sigurta' Soċjali u l-Ministeru tal- Ġustizzja u f'kull każ dan il-ħin jerġa' jinqasam indaqs bejn kelliema tal- Gvern u kelliema ta' l-Oppożizzjoni, bl-aħħar nofs għall-Gvern.

Il-Ministru għas-Sigurta' Soċjali, jekk jogħġbu, iressaq ir- riżoluzzjonijiet tiegħu.

ONOR.

GEORGE HYZLER (Ministru għas-Sigurta' Soċjali): Nipproponi:

VOT 40 - MINISTERU GĦAS-SIGURTA' SOĊJALI

Illi s-somma ta' mhux iżjed minn Lm37,159,000 li titħallas mill-Fond Konsolidat tiġi applikata taħt il-Vot 40 - Ministeru għas-Sigurta' Soċjali kif dettaljata fl-Abbozz ta' l-Estimi Ġenerali ta' Nefqa għas- sena 1994.

VOT 42 - DJAR

Illi s-somma ta' mhux iżjed minn Lm373,000 li titħallas mill-Fond Konsolidat tiġi applikata taħt il-Vot 42 - Djar kif dettaljata fl- Abbozz ta' l-Estimi Ġenerali ta' Nefqa għas-sena 1994.

VOT X - MINISTERU GĦAS-SIGURTA' SOĊJALI

Illi s-somma ta' mhux iżjed minn Lm3,480,000 li titħallas mill-Fond Konsolidat tiġi applikata taħt il-Vot X - Ministeru għas-Sigurta' Soċjali kif dettaljata fl-Abbozz ta' l-Estimi Ġenerali ta' Nefqa għas- sena 1994.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Censu Moran.

ONOR.

VINCENT C. MORAN: Sur President, bħala turija ta' sfiduċja fil- Gvern u fil-politika tiegħu dwar il-qasam tas-sigurta' soċjali, minħabba fir-raġunijet li issa se nelenka fid-diskors tiegħi, nipproponi din l- emenda:

Vot 40 Ministeru għas-Sigurta' Soċjali

Personal emoluments

Item 11 - Ministru.

Ħassar iċ-ċifra "Lm9,998" u ssosistiwixxi minflok iċ-ċifra "Lm9,997".

Delete the figure "Lm9,998" and substitute therefor the figure "Lm9,997".

Mr Chairman, illum quddiem dan il-Parlament għandna l-ikbar eżempju tad- diskriminazzjoni li għamel dan il-Budget li għandu aspirazzjonijiet għall- Ewropa, għax naraw li qiegħed jaġevola u jgħin lil dak is-settur komdu, qawwi u b'saħħtu u jinsa lis-settur il-fjakk u skomdu.

Mr Chairman, illum se nitkellmu fuq dak is-settur emarġinat li, skond ma qal il-Budget innifsu, jinħtieġ l-ispalla tal-Gvern biex iserraħ fuqha ħalli jkollu kwalita' ta' ħajja diċenti u denja tal-bniedem.

Mr Chairman, fil-ħajja privata u professjonali tiegħi jkolli ħafna opportunitajiet li nidħol fid-djar tal-ħaddiema u ta' persuni mis-settur emarġinat, is-settur ta' l-iskomdi li jinkludi lill-pensjonant, l-armla, l- anzjan, il-marid, il-ħaddiema kollha li m'humiex protetti mill-unions u għalhekk m'għandhomx il-benefiċċju ta' collective agreements, u dawk li huma impjegati part-time u m'għandhomx kondizzjonijiet tajba fuq il-post tax-xogħol.

Illum aħna għal dan is-settur se nitkellmu.

Mill-esperjenza tiegħi nista' ngħid li dawn in-nies illum qed ibatu, u dan mhux jien biss qed ngħidu.

Se nibda billi nikkwota minn rapport awtorevoli li ħareġ mill- International Institute on Ageing tal-Ġnus Magħquda, rapport li jagħti rendikont ta' żewġ surveys li saru, wieħed fl-1982 taħt Gvern Laburista u ieħor bejn l-1989 u l-1992 taħt Gvern Nazzjonalista.

Dan ir-rapport, li jitkellem għalih innifsu, huwa kompilat minn Reno Camilleri, ekonomista fil- Ministeru għas-Servizzi Ekonomiċi tal-Gvern Nazzjonalista, li tani l- permess li nikkwota partijiet minnu.

Jien se naqra t-traduzzjoni bil- Malti, pero' għall-eżattezza, bil-permess tal-Kumitat, se npoġġi fuq il- Mejda tal-Kamra kopja fotostatika tar-rapport bl-Ingliż.

THE CHAIRMAN: Hemm permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

VINCENT C MORAN: Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Estratt minn "A Demographic and Socio-Economic Profile of Ageing in Malta" miktub mis-Sur Reno Camilleri mill-Ministeru għas-Servizzi Ekonomiċi.

Taħt il-kap "Dħul ta' l-Anzjani hu Biżżejjed?" dan ir-rapport jgħid hekk:

"Stħarriġ riċenti fost dawk ta' 60 sena u fuqhom, li saru fl-1989 u fl- 1992, taw riżultat li bilfors joħloq tħassib.

Għalkemm ir-riżultati ta' stħarriġ simili li kien sar fl-1992 bażikament ġew konfermati, il- kuntrast prinċipali bejn dawn iż-żewġ studji ħareġ mir-risposti li ngħataw għad-domanda dwar kemm kien biżżejjed id-dħul ta' l-anzjani.

Filwaqt li fl-istħarriġ li sar fl-1982, 77% kienu jsibu d-dħul biżżejjed għal dak li kienu jenħtieġu, l-istudju li sar fl-1990 jikxef illi 21% biss minn dawk mistoqsija kienu jikkonsidraw id-dħul tagħhom biżżejjed minkejja illi 14% minn dawn ta' l-aħħar kienu qed jirċievu għajnuna finanzjarja addizzjonali mxebbħa mad-9% minn 77% għaxar snin qabel.

Waħda mir-raġunijiet ta' dan hu l-fatt li t-tibdil fil- kwalita' tal-ħajja kif ukoll il-ħteġijiet ta' ġenerazzjoni anzjana Maltija ma kenux sostnuti b'titjib fil-benefiċċji ekonomiċi u għajnuniet oħra kemm mill-Istat kif ukoll minn organizzazzjonijiet volontarji.

Per eżempju, minkejja li bosta mediċini u mediċinali għal mard kroniku qed jiġu provduti b'xejn mill-Istat fil-kliniċi governattivi, il-prezz tal-mediċini għola konsiderevolment f'dawn l- aħħar snin.

Iż-żidiet fil-pensjonijiet hu wkoll ikkonsidrat minn uħud li mhuwiex biżżejjed meta wieħed jikkonsidra l-livell ġenerali tal- prezzijiet, l-għoli tal-ħajja.".

Wara li qrajt dan nista' npoġġi bil-qiegħda u ma ngħid xejn iżjed għax dan ir-rapport indipendenti, maħruġ minn istituzzjoni internazzjonali li żgur m'għandna l-ebda interess li tħares minn nuċċali partiġġjan, jagħti r- risposta illi tixraq lil dan il-Gvern speċjalment dwar il-qasam tas- sigurta' soċjali.

Jiġifieri dan ir-rapport jirrispondi d-domandi kollha li wieħed jista' jagħmel dwar kemm il-Gvern għandu verament għal qalbu s- settur emarġinat.

Jiena se nkompli ngħid x'seta' għamel il-Gvern biex irażżan l-għoli tal- ħajja li hija waħda mill-aktar problemi illi qed tikkondizzjona l-kwalita' tal-ħajja tas-setturi kollha tal-poplu Malti.

Naturalment din il-problema tolqot lis-setturi kollha b'mod differenti imma l-iktar settur li jintlaqat ħażin u jweġġa' huwa dak tal-pensjonanti, tax-xjuħ, tar-romol u ta' dawk li jinħtieġu l-ispalla tal-Gvern biex iserrħu fuqha ħalli jkunu jistgħu jgħixu ħajja diċenti.

Il-Gvern m'għamel xejn minn dan u m'għamel l-ebda sforz biex l-għoli tal-ħajja jiġi kontrollat.

Matul din is-sena li qegħdin fiha, il-Gvern żvaluta l-lira Maltija b'10%, miżura li żgur ġabet għoli fil- prezzijiet u moħqrija u tbatija għas-settur emarġinat.

Mhux talli hekk, talli meta ngħidu li hemm bżonn li jkun hemm rażan fil-prezzijiet, il-Prim Ministru jgħid li ma jridx jagħmel dawn il-kontrolli u qal li għamel l- iżvalutar tal-lira għaliex hemm bżonn li jipproteġi l-impiegi.

Aħna għandna interess kbir illi l-impiegi jiġu protetti, imma l-impiegi m'għandhomx jiġu protetti a skapitu ta' dak is-settur li se jbati l-iktar mill-fatt li l-ħajja qed togħla bir-rata li qed togħla.

Wieħed għandu jirrealizza li hija assolutament responsabilita' tal-Gvern li jikkontrolla l-prezzijiet.

Jekk, per eżempju, inħarsu lejn il-Ġermanja, naraw li llum din għandha rata ta' qgħad ferm ogħla minn dik ta' Malta għax ir-rata tal- qgħad hemmhekk hija ta' 9.4% filwaqt li f'Malta hija ta' 4.2%.

Il- Ġermanja għandha interess wisq iktar minna li tipproteġi u toħloq l-impiegi imma b'danakollu f'dak il-pajjiż il-Kostituzzjoni stess saħansitra torbot lill-Istat li jikkontrolla l-inflazzjoni.

Ir-rata ta' l-inflazzjoni f'pajjiżna, jiġifieri l-għoli tal-ħajja, mis-sena l-oħra 'l hawn ittrippla u minn 1.3% ittripplat sar 3.9%.

Jekk wieħed iħares lejn statistiċi pubblikati mill-Gvern stess, isib li attwalment il-ħajja għall-konsumatur għoliet b'7.4%.

Mr Chairman, dan l-għoli tal-ħajja rrenda farsa l-mezz kif kellha titkejjel iż-żieda li tingħata biex proprju tagħmel tajjeb għall- għoli tal-ħajja.

Għaliex?

Għaliex il-Gvern ma ħax in konsiderazzjoni fattur mill-aktar importanti meta ġie biex jattwa l-incomes policy li suppost għandha żżomm kontroll serju u strett fuq il-prezzijiet.

Fil-fatt insibu li l-incomes policy huwa bbażat fuq kejl fallaċi li jirrendi kollox farsa.

GĦalhekk meta l-Gvern jagħti Lm2 - Lm1.50 miżjuda mal-paga u 50c miżjuda mal-bonus - kulħadd jaqbad jidħak għax il-poplu jaf li l-Gvern naqas milli jikkontrolla l-prezzijiet.

Mhux hekk biss imma l-Gvern kompla jgħolli l-ħajja u għolliha billi żied il-prezzijiet tas-servizzi li jipprovdi hu stess.

Illum nafu li se jżid il-prezz ta' l-ilma li huwa tant essenzjali għall-poplu tagħna u se jżid il- prezz tat-telefon.

Illum stess kellmitni waħda u qaltli li minħabba problema finanzjarja li għandha ma tistax iċċempel u tkellem lill-familjari tagħha.

It-telefon huwa oġġett essenzjali u jużawh il-ħaddiema, il- pensjonanti u familji Maltin u GĦawdxin u bl-għoli fit-tariffi, il-kwalita' tal-ħajja ta' dawn in-nies bilfors li se tonqos u se jkomplu jiġu emarġinati.

Illum b'dan l-għoli tal-ħajja inizjata minn dan il-Gvern u minħabba żieda fil-prezz tas-servizzi li qed joffri hu qed joħloq moħqrija u tbatija ma' dawn in-nies.

Hija farsa meta wieħed jisma' l-kliem tal- Ministru tal-Finanzi li jgħid li jrid itejjeb il-qagħda tal-familja tal- ħaddiema Maltin u tal-pensjonanti.

Iż-żieda lill-ħaddiema, lis-settur produttiv u naturalment iż-żieda pro rata li ngħatat lill-pensjonanti u lill-benefiċċjarji tas-servizzi soċjali, hija inadegwata.

Il-Gvern innifsu aċċetta li l-incomes policy, li hu l-metodu li bih ikejjel l-għoli tal- ħajja mhuwiex metodu adegwat u korrett.

Tant hu hekk li l-Gvern is-sena li ġejja se jagħmel household budgetary survey ġdid biex fuqu jkun jista' jkejjel l-għoli tal-ħajja.

Din hija prova li l-Gvern innifsu qiegħed jaċċetta li l-kejl użat mhuwiex il-kejl korrett.

Issa ħalli nitkellem ftit fuq il-benefiċċji li qed jagħti dan il-Gvern biex ikun jista' jgħin u jikkumpensa għall-għoli tal-ħajja ħalli, kif inhu xieraq, is-settur emarġinat ikun jista' jgħix kwalita' ta' ħajja diċenti.

Minbarra li dan huwa Budget li jifred u jagħżel bejn żewġ setturi tas- soċjeta' Maltija - is-settur komdu u s-settur illi jimportah jekk jogħlewx il-karozzi, is-settur li jħallas income tax aktar minn 15% fuq l-imgħax li jieħu mill-bank u dak is-settur li skond il-Prim Ministru ma tantx hu komdu għax idaħħal Lm10,000 biss fis-sena bħala paga - dan huwa wkoll Budget ta' qabar imbajjad għaliex taħt il-kliem sabiħ, taħt ir-retorika u l-figuri mogħtija mill-Ministru - li mhumiex eżatti u korretti - hemm l-intiena.

Jekk wieħed janalizza sewwa x'inhuma l-benefiċċji li qed jingħataw lill- pensjonanti u lill-benefiċċjarji tas-servizzi soċjali, isib li dawn mhumiex adegwati biex ikunu jistgħu jgħixu ħajja ta' bniedem.

Għalhekk dawn ikollhom inaqqsu l-kwalita' tal-ħajja li qed jgħixu - kif jgħid ir- rapport li kkwotajt minnu - aktar u aktar bl-introduzzjoni tal-VAT u b'miżuri oħra li ġew imħabbra li se jistimulaw aktar għoli tal-ħajja.

Bejn l-1971 u l-1982 - għax wara ma kienx hemm żidiet fil-pensjonijiet - il-pensjoni minima nazzjonali, jiġifieri l-pensjoni ta' dawk li l-aktar huma batuti żdiedet b'¥20.

Imbagħad f'seba' snin ta' Gvern Nazzjonalista l- pensjoni minima nazzjonali kulma żdiedet kien biss b'¥6.50.

Issa hawnhekk ta' min jgħid li fi żmienna l-Oppożizzjoni Nazzjonalista kienet tgħid li kien hemm diżastru ekonomiku, li kien Gvern ta' tqanċiċ u Gvern li jieħu biss u ma jagħtix.

U meta l-Gvern Laburista kellu dawn l-akkużi kollha żied il-pensjoni minima nazzjonali b'¥20!

U taħt dan il-Gvern Nazzjonalista li jiftaħar li taħtu l-ekonomija hija buoyant u li rreġistrat l-akbar rata ta' growth, f'seba' snin il-pensjoni minima nazzjonali żdiedet biss b'¥6.50!

Mela nistaqsi: Min verament iħobb u għandu għal qalbu lill- pensjonant iż-żgħir, lill-pensjonant li bilfors irid juża l-pensjoni tiegħu ħalli jkun jista' jgħix ta' bniedem?

Fl-iSpeech tal-Budget intqal ukoll li ċerti żidiet qed jingħataw minħabba xi diskrepanzi li hemm bejn il-pensjoni għar-romol u l-pensjonijiet l-oħra.

Veru li hemm diskrepanza imma din ġrat minħabba n-nuqqas ta' għaqal tal- Gvern Nazzjonalista meta għolla l-pensjonijet tar-romol mingħajr m'għolla l- pensjonijiet l-oħra ħalli jkunu paripassu.

Barra minn hekk, Mr Chairman, dan il-Gvern qed jgħid li se jagħti madwar ¥3 lil dawk li għandhom pensjoni ta' l-irtirar.

Dan ried jagħti ad intendere li din iż-żieda se jeħodha kull min għandu pensjoni ta' l-irtirar, li minnhom hemm 4,900 pensjonant.

Iżda din iż-żieda se jeħduha biss dawk li għandhom ir-rata skond it-tieni jew it-tielet kolonna ta' Skeda A ...

Il-Gvern għandu manija biex juża din it-terminoloġija.

Ara l-poplu kemm jifhem bil-kolonni!

Aħna lill-poplu ngħidulu ċar li din iż-żieda se jeħduha biss dawk li għandhom pensjoni bir- rata ta' Lm19.53.

Min għandu aktar minn Lm19.53 mhux se jibbenefika minn din iż-żieda.

Barra minn hekk irridu ngħidu li minn dawn il-5,000 hemm 3,000 pensjonant tas-servizzi Ingliżi li mhumiex se jibbenefikaw minn din iż-żieda għaliex għandhom 'il fuq minn dik ir-rata.

Iż-żidiet rigward il- pensjoni minima miżjuda għal min jirtira se jeħduhom biss dawk li qegħdin fuq il-massimu u mhux l-4,600 persuna kollha se jieħdu din iż-żieda.

Dawk li mhumiex fuq il-massimu se jieħdu biss iż-żidiet ta' l-għoli tal-ħajja.

Rigward l-aġġustamenti li qegħdin isiru għall-għoli tal-ħajja, irrid ngħid li l-Gvern is-sena l-oħra neħħa dik li qabel kienet konswetudni, jiġifieri illi l-pensjonanti u dawk li qegħdin fuq il-benefiċċji soċjali jieħdu żewġ terzi ta' kull żieda mogħtija għall-għoli tal-ħajja.

Kulħadd jiftakar li s-sena l-oħra minn Lm1 żieda kien hemm min ħa 66ċ, kien hemm min ħa 53ċ u kien hemm min ħa 35ċ.

Issa din is-sena ġie jiftaħar li lill- pensjonanti se jagħtihom żewġ terzi taż-żididet għall-għoli tal-ħajja.

Dan huwa kliem sabiħ, imma lill-Gvern nistaqsih: B'min trid tidħak inti?

Ħalli naraw issa x'sar rigward iż-żieda fil-bonus addizzjonali.

Sa l- 1992, il-bonus li kien ta l-Gvern Laburista kien jieħdu kulħadd, kemm il- pensjonanti kif ukoll dawk li jaħdmu, pero' l-bonus addizzjonali li ta l- Gvern Nazzjonalista sa l-1993 il-pensjonanti ma kenux jeħduh u kien din is- sena li, bl-isforzi li għamilna aħna minn din in-naħa kif ukoll bl- isforzi li għamlet il-General Workers' Union, il-Gvern kien kostrett li jagħti Lm30 bonus lill-pensjonanti, jiġifieri żewġ terzi tat-Lm78 li qiegħed jagħti bħala bonus addizzjonali.

Il-Gvern qed jiftaħar li din is- sena ta Lm30 bħala bonus addizzjonali lill-pensjonanti u li s-sena li ġejja se jagħtihom Lm22 oħra.

Dawk it-Lm22 il-Gvern se jagħtihom għaliex huwa kostrett li jagħtihom bl-agreement li sar mal-General Workers' Union fit- 22 ta' Marzu ta' din is-sena.

Jiġifieri l-pensjonanti se jieħdu biss żewġ terzi taż-żidiet għall-għoli tal-ħajja li jammontaw għal Lm1.33.

Issa ħalli nagħti xi eżempji kif din iż-żieda se tintnefaq mill-pensjonanti.

Per eżempju, koppja pensjonanta li se jkollha tħallas l-ilma bir-rati l- ġodda, għal kull 30 gallun ilma li tuża - għaliex issa l-Gvern irrazzjona l-ilma b'irħis għal 15-il gallun ilma kull persuna kuljum - se tonfoq 13ċ iktar fil-ġimgħa.

Jekk din il-koppja tiġi ntaxxata bl-inqas rata ta' 10%, ifisser li se tonfoq 13ċ oħra iktar fil-ġimgħa.

Biż-żieda li fil-kera tat- telephone - issa ħadd ma jaf kemm se jiġu l-kontijiet tat-telephone bir- rati l-ġodda - tfisser li l-pensjonanti se jkollhom iħallsu 7c5 iktar fil- ġimgħa u għalhekk minn Lm1.33, il-pensjonanti u min qiegħed fuq il- benefiċċji soċjali kulma se jifdlilhom għall-għoli tal-ħajja hija Lm1biss.

Iċ-children's allowance żdiedu biss b'25c fil-ġimgħa għal kull tifel jew tifla.

Aħna dejjem insistejna li aħjar wieħed iżid iċ-children's allowance li se jiggwadanjaw minnhom il-familji kollha milli tiżdied il- parental allowance li żied dan il-Gvern, għaliex minn din l-allowance jiggwadanja biss dak is-settur li jista' jaħbi l-ammont ta' introjtu tiegħu bħala paga, u fost dawn żgur li m'hemmx il-ħaddiema bis-salarju.

Mr Chairman, nixtieq nagħlaq billi ngħid li l-politika li qed imexxina biha dan il-Gvern, li hija indirizzata biex tressaqna lejn l-Ewropa, hija politika ħażina u jien nixtieq nistaqsi lill-Gvern x'se niggwadanjaw bl- għaqda sħiħa tagħna ma' l-Ewropa.

F'diversi okkażjonijiet il-Prim Ministru qal li l-ekonomija tagħna hija ħafna aħjar mill-ekonomija ta' ħafna mill- pajjiżi Ewropej.

Allura għaliex ngħiru għall-pajjiżi Ewropej; għar- razziżmu, għall- faxxiżmu u n-naziżmu li hemm u li qed jikber minn jum għal ieħor?

Ngħiru għas-solidarjeta' tagħhom?

X'solidarjeta' wrew dawn il- pajjiżi mal-Jugoslavja?

Ngħiru għall-valuri li għandhom?

Fejn huma l- valuri ta' dawn il-pajjiżi?

Allura ngħiru għar-rata ta' qgħad li għandhom?

Jien ngħid li jekk Malta ssib ruħha kif iridha l-Gvern Nazzjonalista, membru sħiħ tal-Komunita' Ewropea, il-qgħad jiżdied, u mhux talli jkollna bżonn id-Dipartiment tas-Sigurta' Soċjali, talli l-iktar li jkollha x'tagħmel hija l-ETC, il-Korporazzjoni tax-Xogħol u Taħriġ, li jkollha tara kif issib xogħol għall-ħaddiema Maltin li jispiċċaw qegħda, li n-numru tagħhom diġa' beda jiżdied.

Grazzi, Mr Chairman.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

L-Onor.

Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Mr Chairman, illejla qed niddiskutu l-qasam soċjali, qasam li hu għażiż ħafna għall-Partit Laburista u kien ħadem ħafna għalih speċjalment meta kien fil-gvern.

Il-qasam tal-housing huwa monument nazzjonali għall-Partit Laburista.

GĦal dan il-qasam is-sena d-dieħla l- Gvern se jipprovdi s-somma ta' aktar minn Lm5,600,000.

Huwa importanti li wieħed jara kemm verament għandu jagħti kas tal-figuri ta' flus ivvotati minn dan il-Gvern, speċjalment meta jsib li għas-sena 1993 il-Gvern kien ivvota s-somma ta' Lm1,341,000 għall-bini tal-belt il-ġdida ta' l-Imtarfa u mbagħad minnhom nefaq biss Lm324,000.

L-istess ġara fil-każ tal-flus ivvotati għall-progġett dwar l-enerġija, fejn minkejja li l-Gvern kien ivvota Lm60,000, lanqas lira waħda ma kienet intnefqet għal dan il-proġett.

Allura inutli li noqgħod naħli l-ħin nitkellem dwar il-figuri li jidhru fl- Estimi għas-sena d-dieħla, għax imbagħad meta tgħaddi s-sena ssib li eluf kbar ta' liri ma jkunux intnefqu minħabba l-ineffiċjenza min-naħa ta' min qed imexxi, jiġifieri l-ineffiċjenza tal-Gvern Nazzjonalista.

Proprju bħal- lum xahar jien kont tkellimt għal madwar sagħtejn sħaħ fil-Parlament fuq il- qasam tal-housing, u għalhekk illum se nsemmi każijiet differenti milli semmejt dak inhar.

Il-fatt hu li l-Gvern Nazzjonalista lill-qasam soċjali tal-housing qiegħed jirrendih bħala wieħed kummerċjali tant li matul is- sena 1993 minflok li ħareġ flats għall-kiri ħareġ biss 51 appartament għall-bejgħ.

Biex nagħti prova ta' kemm il-Gvern Nazzjonalista qiegħed imur għall-qasam kummerċjali ngħid biss li nħarġu plots u flats bl-offerti li nbiegħu Lm14,000 u Lm17,000.

Dan imur kontra l-għan ewlieni ta' l- Awtorita' tad-Djar li l-ewwel m'għandha tieħu ħsieb huma dawk il-ħaddiema li ma jifilħux jixtru post fejn joqogħdu.

Illum qed naraw li taħt dan il-Gvern jeżisti ferment sħiħ fost diversi nies li jokkupaw postijiet tal-Gvern.

Per eżempju, insibu ferment sħiħ min- nies ta' Tigne' li l-Gvern Nazzjonalista ma jridx jintegrahom fil-proġett turistiku li se jagħmel hemmhekk.

U jiddispjaċini meta l-Onor.Censu Galea qabeż fuq is-Sur Peter Grima, President ta' l-GĦaqda Residenti ta' Tigne', għaliex meta qallu li hu u r-residenti l-oħra lesti li joħorġu, Grima ma kienx qiegħed jifhem li lesti li joħorġu minn Tigne' u jmorru l-Mellieħa imma li mill-flats li qegħdin fihom f'Tigne' jmorru f'postijiet oħra f'Tigne' stess u jiġu integrati fil-proġett li se jsir hemmhekk.

Mr Chairman, jien se nippreżenta stqarrijiet li ħriġt bħala l-kelliemi għall- Oppożizzjoni rigward il-housing, wara l-programm li sar fuq it-television fit-8 ta' Diċembru 1993 "Dahrek mal-Ħajt" fejn kien hemm min insinwa li l-Partit Laburista abbanduna lil dawn in-nies.

Bil-permess tal-Kumitat se npoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra t-tliet stqarrijiet li għamilt f'ismi u f'isem il-Partit Laburista fuq dan is-suġġett li ġew ċensurati mill-PBS u la ssemmew fuq it-television u lanqas fuq Radju Malta.

Flimkien ma' dawn, bil-permess tal-Kumitat, se npoġġi wkoll estratt mis-seduta numru 102 tat-3 ta' Frar 1993 biex nuri kemm iġġelidna aħna għan-nies ta' Tigne' - il- Ministru Falzon dak inhar għajjarni "wiċċi tost" - u kif qbiżna anke għar- residenti ta' Kalafrana li kienu ntbagħatu kontra qalbhom - kważi bil- forza - f'Ġebel San Martin.

Ma' wħud minn dawn ta' l-aħħar saret preferenza u nistenna li se ssir xi preferenza simili ma' xi residenti ta' Tigne' li jogħġbu lill-Gvern Nazzjonalista.

THE CHAIRMAN: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra:

Żewġ stqarrijiet magħmula mill-Onor.

Alfred Portelli fid-9 u l-10 ta' Diċembru, 1993 u oħra mill-M.L.P. dwar xandiriet mill-Public Broadcasting Services fuq il-qasam tad-djar;

Estratt mis-seduta Parlamentari numru 102 tat-3 ta' Frar 1993 dwar il- Qasam tad-Djar ta' Tigne'.

Mr Chairman, jien dort diversi areas u housing estates f'Malta u ħadt numru ta' ritratti li fosthom hemm dawk li ħadt meta mort inżur lin-nies ta' Pembroke.

Dawn ir-ritratti, bil-permess tal-Kumitat, nixtieq inpoġġihom fuq il-Mejda tal-Kamra.

THE CHAIRMAN: Hemm permess?

(Onor. Membri: Iva.)

Il-permess ingħata.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Erba' ritratti tal-Qasam tad-Djar ta' Pembroke.

Minn dawn ir-ritratti tidher it-traskuraġni li hemm f'dan il-qasam tad- djar.

Ir-residenti għandhom qalbhom maqtugħa għax uħud minnhom finanzjarjament ma jifilħux jirranġaw il-postijiet tagħhom u saħansitra hemm min għandu t-tieqa tad-dar se taqa' biċċiet.

Kif jista' l-Gvern Nazzjonalista jittratta ma' dawn in-nies b'tant moħqrija u jħallihom b'daqshekk qtigħ il-qalb!

Qed nirreferi għal dawk ir-residenti ta' Tigne' u ta' Pembroke li ma jafux x'se jsir minnhom.

Illejla stess ġew għandi nies mill-qasam tad-djar ta' Żonqor, Wied il- Għajn, u tawni kopja ta' petizzjoni illi huma qegħdin jiġbru biex jibagħtuha lill-Awtorita' ta' l-Ippjanar, lill-Awtorita' tad-Djar, lis- Segretarju Parlamentari responsabbli mid-djar, lill-Ministru għall-Ambjent, lill-Ministru għaż-Żgħażagħ u Kultura u lid-Development Control Commission.

Mr Chairman, dawn qegħdin jitolbu illi dik l-area li tidher fil-pjanta oriġinali ta' Żonqor, li kellha tkun imħollija apposta għal "shopping and sports complex" - kien Gvern Laburista li kien ta l-plots kollha fil-qasam tad-djar ta' Żonqor - m'għandhiex tiġi eliminata.

Minn tweġiba għal mistoqsija parlamentari jirriżulta li f'dak l-ispazju se jitilgħu 36 maisonette u 36 garaxx, għalkemm meta tlabt lill-Ministru Falzon biex jagħtini kopja tal-pjanta l-ġdida, baqa' ma tahielix - dan hu sinjal li donnhom iridu jaħbu xi ħaġa - u kompla weġibni li aktar tard se jinbnew sitt iħwienet u se jsir ġnien pubbliku u l-Ministru qalli li l-pjanti dettaljati għadhom qed jitħejjew.

Allura ladarba l-pjanti ta' dawn is- sitt iħwienet u l-ġonna għadhom qegħdin jitħejjew, jien nifhem li l-ispazju għal 36 maisonette u 36 garaxx diġa' huwa meħud.

Jiddispjaċini li wara li ridt ngħin lil dawn in-nies, il-Ministru m'għoġbux jippreżentali kopja tal- pjanta ġdida.

Jiena sal-lum erġajt bgħatt lil ħaddieħor il-Public Works - kelli risposta mingħandu xi nofs siegħa qabel ma ġejt hawnhekk - u nista' ngħid li b'36 maisonette hemmhekk se jkun crowded.

Għalhekk flimkien ma' dawn ir-residenti nitlob li jkun hemm bilanċ bejn il-bini u l-area li għandha tkun għar-rikreazzjoni speċjalment tat-tfal.

Il-Gvern għandu jagħmel studju dwar il-bini ta' maisonettes bejn ta' Monita u Żonqor, għaliex b'dan il-mod ikun qed jgħaqqad l-area ta' Żonqor maċ-ċentru ta' Wied il-Għajn u n-nies t'hemmhekk ikollhom aktar aċċess għall-iskola, għall- għassa tal-pulizija, eċċ. Nispera li d-Development Control Commission tibgħat għal dawn in-nies meta tiġi biex tiddiskuti l-proġett ħalli tara l- veduti tagħhom ukoll.

Bil-permess tal-Kumitat nixtieq inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-petizzjoni mir-residenti ta' dik l-area u dokumenti oħra in konessjoni ma' din il-kwestjoni.

THE CHAIRMAN: Hemm permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

Petizzjoni magħmula minn residenti tal-Qasam tad-Djar ta' Żonqor, M'Scala, flimkien ma' pjanta tal-post u mistoqsija parlamentari numru 14364.

Mr Chairman, jien nara li l-Gvern Nazzjonalista qed jagħlaq għajnejh u jagħmel l-affarijiet bl-addoċċ, għax ma ma jikkonsultax man-nies qabel ma jiddeċiedi.

Jien ma nistax nifhem kif meta l-Gvern Nazzjonalista għandu din it-tendenza wasal biex jagħmel il-Liġi tal-Kunsilli Lokali li allaħares jimxu bl-istess mod li jimxi l-Gvern.

Jekk wieħed iħares lejn x'ġara fi bnadi oħra isib li, per eżempju, meta Gasan ried il-permessi biex jibni fil-pjazza f'Tas-Sliema, faċċata tax- Chalet, dan ma ngħatax permess.

Allura dan ifisser li l-Gvern Nazzjonalista qed jimxi b'żewġ metodi; ma' min għandu għajnejh blu jimxi mod u jħallilu l-pjazza libera, filwaqt li jagħmel li jrid b'min għandu għajnejh imħalltin, mhux blu biss.

Il-Gvern Nazzjonalista mhux veru li jipparteċipa man-nies.

Hawnhekk nappella biex it-town planning isir sewwa.

Barra minn Malta, per eżempju fl-Ingilterra, l-urban planners meta jiġu biex jagħmlu xi proġett - bħal dak li se jsir f'Tigne' - jipprovaw jagħmlu ħilithom kollha biex jintegraw lir-residenti fil-proġett.

THE CHAIRMAN: Onorevoli, baqgħalek minuta biex tikkonkludi.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Nixtieq niġbed l-attenzjoni għal każ skandaluż li jikkonċerna lill-Familja Scerri minn San Ġwann li għandha post f'Reid Street, il-Gżira.

Skond risposta għal mistoqsija parlamentari li saret dwar dan il-każ, il-Gvern biegħ dar lill-inkwilina fit-2 ta' Lulju, imma mbagħad din l-inkwilina qegħda mniżżla fuq Reid Street, Gżira, kemm fl- identity card, kemm fir-Reġistru Elettorali tal-Kunsilli Lokali, kif ukoll fir-Reġistru Elettorali ta' l-elezzjonijiet ġenerali.

Fl-istess waqt fil- lista tal-permessi pubblikati mill-Planning Authority, l-indirizz ta' din il-persuna jidher bħala 1, Palm Street, Housing Estate, San Ġwann.

Jista' l-Ministru jispjega kif qed isiru dawn l-affarijiet, li ċerti nies b'għajnejhom blu qed ikollhom żewġ postijiet fejn joqogħdu, cioe' jkollhom villeġġjatura, u l-Gvern ibegħelhom dar f'housing estate?

Mr Chairman, bil- permess tal-Kumitat nixtieq inpoġġi din il-mistoqsija parlamentari u dokumenti oħra rilevanti fuq il-Mejda tal-Kamra.

THE CHAIRMAN: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja ta' mistoqsija parlamentari numru 12769 u dokumenti relevanti dwar proprjeta' pubblika f'San Ġwann.

Mr Chairman, nixtieq niġbed l-attenzjoni għal każ ieħor skandaluż dwar talba għal akkommodazzjoni alternattiva fil-Belt.

Hawnhekk għandi kopja ta' kuntratt li bil-permess tal-Kumitat se npoġġih fuq il-Mejda tal-Kamra.

Dan il-kuntratt juri li sar bejgħ ta' postijiet u maisonettes bil-prezz ta' Lm67,000 minn Louis Simler, President tal-Każin Nazzjonalista tal-Belt u part-timer fl-Independence Print, li mbagħad ingħata post tal-Gvern.

Is- Sur Simler ingħata dan il-post għaliex l-Onor.

Censu Galea qal li "ħadem ħafna għall-Partit u qala' fuq wiċċu".

Dan hu każ skandaluż.

Jien nagħlaq billi npoġġi dawn id-dokumenti fuq il-Mejda tal-Kamra u ngħid li familja oħra Midolo waslet biex anke kitbet ittra ta' diżappunt lill-Prim Ministru.

THE CHAIRMAN: Hawn permess biex jitpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

Kopja ta' kuntratt ta' bejgħ li sar fit-28 ta' Diċembru 1992 minn Louis Simler, mill-Belt Valletta flimkien ma' korrespondenza bejn Dipartimenti tal-Gvern u l-familja Midolo dwar akkommodazzjoni alternattiva.

Grazzi, Mr Chairman.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Censu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA (Segretarju Parlamentari): Mr Chairman, naturalment il- każijiet li għadu kif semma l-Onor.

Portelli jkollna ċans nitkellmu dwarhom aktar 'il quddiem għaliex l-Onor.

Portelli għandu l-vizzju li jiġi hawnhekk jitkellem dwar individwi - anke meta ma jkunux tawh permess - u mbagħad jippretendi li jien noqgħod nitkellem dwarhom.

Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: Point of order, l-Onor.

Alfred Portelli.

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Din hija akkuża.

L-Onor.

Galea mdorri jakkużani b'ċerti affarijiet.

Ġieli anke jaħseb li noqgħod nikkwota mill- ġurnali.

Jien sal-lejla stess ġew ikellmuni nies biex inressaq il-każ tagħhom f'din il-Kamra.

Fuq dan il-każ li semmejt l-aħħar, ġibt il- permess tal-familja, għandi d-dokumenti kollha u l-każ qiegħed quddiem il- Kummissjoni ta' l-Inġustizzji.

Imissu jistħi l-Onor.

Galea!

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: Onor. Portelli, il-point of order tiegħek għamiltu u nitolbok tieqaf.

Zomm il-kalma, jekk jogħġbok.

ONOR.

CENSU GALEA: Il-fatti jitkellmu waħedhom.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

ALFRED PORTELLI: Dan mhux sewwa.

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: Onor. Portelli, daqshekk; tlabtek biex tieqaf għax il-punt tiegħek għamiltu.

Point of order irid ikun qasir u relevanti.

Nitlob lill-Membri biex iżommu l-kalma.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, fil-bidu tad-diskors tiegħu l-Onor.

Portelli qal li se jitkellem b'mod differenti milli tkellem xahar ilu u jien onestament ħsibt li se jitkellem dwar il-housing, pero' għal darb'oħra tkellem dwar elf ħaġa minbarra fuq il-housing u fuq id-Dipartiment tal- Housing, kif aħna mdorrijin nisimgħu f'din il-Kamra.

Għalhekk fuq id- Dipartiment tad-Djar u fuq l-affarijiet li qed niddiskutu llum ma smajna xejn.

Din hija r-realta'.

Fl-aħħar dibattitu li kien hawn hawnhekk dwar dan il-qasam jien kont għidt li l-Oppożizzjoni kienet għadha m'għamlitx l- update of policy tagħha dwar il-qasam tal-housing.

Għal darb' oħra l-Onor.

Portelli, il-kelliemi ta' l-Oppożizzjoni dwar dan il-qasam reġa' kkonferma li l-Oppożizzjoni għadha ma tafx x'qed tgħid fuq il-qasam tal-housing.

Jien irrid nitkellem fuq id-Dipartiment tad-Djar, fuq id-diversi sezzjonijiet li fih u fuq id-diversi xogħlijiet li għamel is-sena li għaddiet.

Id-Dipartiment tad-Djar fih diversi firxiet u problemi li dwarhom kellu jitkellem, jimxi u jaġixxi.

Matul is-sena li għaddiet id- Dipartiment ħadem biex in-nuqqas ta' affarijiet ċari li seta' kien hemm ...

Per eżempju, ftit tal-ġimgħat ilu għamilt talba lill-Oppożizzjoni u staqsejtha xi tkun ir-reazzjoni tagħha kieku jkolli nippubblika l-ismijiet ta' l-applikanti kollha li hemm pendenti għal akkommodazzjoni alternattiva.

Illum jien kont nistenna li l-Oppożizzjoni tiġi hawnhekk u tgħidli "iva" jew "le", pero', naturalment minn dan m'għamlet xejn.

Peress li jien m'għandix x'naħbi u peress li d-Dipartiment qed immexxuh b'konvinzjoni u b'onesta', jien nitlob il-permess tal-Kamra biex inpoġġi fuq il-Mejda tal- Kamra karta li turi n-numri ta' l-applikazzjonijiet minn kull raħal għal akkommodazzjoni alternattiva biex kulħadd ikun jista' jaraha.

THE CHAIRMAN: Hawn permess biex l-Onor.

Galea jqiegħed dan id-dokument?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata

ONOR.

ĊENSU GALEA: Inqiegħed fuq il-Mejda tal-kamra:

Lista ta' applikazzjonijiet għal akkommodazzjoni alternattiva sa l-14 ta' Diċembru 1993.

Jekk l-Oppożizzjoni taċċetta, għal darb'oħra ngħidilha li jien lest li nippubblika l-ismijiet ta' l-applikanti kollha li għandhom talba pendenti għal akkommodazzjoni alternattiva, l-ismijiet tan-nies kollha li ħadu akkommodazzjoni matul is-sena li għaddiet u r-raġunijiet għaliex dawn in- nies ħadu din l-akkommodazzjoni.

Qatt ma kien hemm dipartiment tad-djar li kien immexxi bil-mod rett u onest li qed jitmexxa llum u li fuqu ħadd ma jista' jgħid xejn.

Naturalment din il-policy kienet ġusta fis-seba' snin li għaddew u qed inkomplu nsaħħuha għal quddiem.

Aktar ma jgħaddi ż-żmien qed nagħmlu l- affarijiet aktar trasparenti.

Irrid nitkellem fuq ir-rekwiżizzjonijiet li għandu d-Dipartiment tad- Djar.

Matul l-istorja tiegħu d-Dipartiment tad-Djar kellu 54,000 rekwiżizzjoni li ħadd ma kien jaf kif għaddew għand id-Dipartiment u jekk l-Onor.

Membru jrid jitkellem dwar l-iskandli fil-qasam tal-housing, nistiednu jmur jara l-konfużjoni, it-taħwid u l-qerq fil-files tar- requisition orders.

B'hekk malajr jifhem min għamel it-taħwid, min ħa l- postijiet għal xejn b'xejn, min għamel il-vendikazzjonijiet u min uża din il-liġi soċjali biex ingħataw il-każini lill-partiti politiċi, Mr Chairman.

Dawn huma l-fatti ta' l-istorja tal-housing f'dan il-pajjiż.

Aktar ma jgħaddi ż-żmien u aktar ma nuru l-affarijiet kif inhuma, aktar inkunu nistgħu nuru li fl-imgħoddi verament kien hemm abbużi kbar minn dan id-Dipartiment, abbużi li bihom gawda direttament il-Partit Laburista u diversi nies li ma kienx ħaqqhom.

Madanakollu d-Dipartiment llum għad għandu f'idejh 25,000 proprjeta' rekwiżizzjonata.

Minn dawn hemm 16,000 li huma prorprjeta' privata.

Dawn il-proprjetajiet irridu nnaqqsuhom għaliex huwa fl-interess tad-Dipartiment li l-affarijiet nagħmluhom b'mod tajjeb u effiċjenti għal kulħadd.

Fost id-diversi skemi li għandu d-Dipartiment tad-Djar hemm Skema 11 li tittratta s-sussidju tal-kera u Skema 13 li tittratta sussidju għal persuni b'diżabilita'.

Hawnhekk niftaħar li matul is-sena li għaddiet prattikament kull applikazzjoni li daħlet u li kienet tikkwalifika taħt din l-iskema ġiet approvata u se jingħataw il-ħlasijiet lil min għandu bżonn.

Hemm ukoll Skema 15 li tittratta dwar għajnuna li tingħata lil dawk is-sidien ta' djarhom li jkunu jridu jirranġaw il-postijiet tagħhom.

Diversi drabi smajna lill-kelliema ta' l-Oppożizzjoni jgħidulna: X'sar minn din l- iskema?

Nista' ngħid li matul it-tliet snin li għaddew dan il-Gvern nefaq ¥275,000 f'għajnuniet lil dawk li talbu għajnuna biex jirranġaw id-dar tagħhom.

Skema 15A imbagħad hija skema li tittratta dwar għajnuna lil dawk li joqogħdu f'postijiet bil-kera.

Taħt din l-iskema ntnefqu ¥61,000 u huwa mistenni li matul din is-sena jintnefqu ¥200,000 oħra biex anke dawk li applikaw taħt din l-iskema jieħdu l-għajnuna.

Hemm ukoll ¥400,000 li ngħataw f'forma ta' mgħax sussidjat permezz ta' għajununiet mil-Lohombus taħt l-Skema 16.

Taħt din l-iskema s-sena li għaddiet saru 650l applikazzjoni u kull applikazzjoni li daħlet qabel ix-xahar li għadda ġiet ipproċessata.

Allokazzjonijiet oħra li jsiru mid-Dipartiment tad-Djar permezz tad-Direttur għall-Akkomodazzjoni Soċjali jinkludu 300 post diċenti.

U hawnhekk ukoll, Mr Chairman, kuntrarju għal dak li kien jiġri ħafna drabi fil-passat, qegħdin nesiġu li d-djar li joħorġu mingħand id- Dipartiment tad-Djar ikunu djar li jkollhom il-faċilitajiet u l-bżonnijiet adegwati.

Ma nistgħux nibqgħu nagħtu djar mingħajr kamra tal-banju, per eżempju, imma rridu naraw li l-postijiet li joħorġu mid-Dipartiment tad- Djar ikunu fi stat abitabbli.

Dak hu li għamilna matul is-sena li għaddiet, Mr Chairman, pero' biex stajna nagħtu 300 dar lin-nies li applikaw kellna nagħmlu 'l fuq minn 1,700 spezzjoni għand id-diversi applikanti li kellna għaliex aħna konna ċerti li kien hemm diversi applikanti li kellhom applikazzjoni li fiha kien hemm informazzjoni żbaljata.

Il-kelliemi ta' l-Oppożizzjoni kien ġie f'din il- Kamra u qal li ma jafx kif, minn 11,000 applikazzjoni dawn f'daqqa waħda niżlu għal 2,500 applikazzjoni.

Ridna naraw li kull persuna li jkollha applikazzjoni għal akkommodazzjoni alternattiva verament ikollha dritt għaliha.

U jiena ċert li mill-2,500 applikant li bagħtulna l- informazzjoni li tlabniehom, għad baqa' oħrajn li nistgħu naqtgħuhom għaliex diġa' għandhom dar diċenti.

L-ewwel dover tal-Gvern u tiegħi bħala Segretarju Parlamentari responsabbli minn dan id-Dipartiment huwa li ngħinu lil dawk in-nies li l-iktar li għandhom bżonn l-għajnuna.

Jien nistħi niġi hawnhekk u nisma' d-diskors li sar illejla, nisħti għaliex kien missna smajna diskors fis-sens li issa d-Dipartiment tad-Djar verament miexi kif għandu jimxi, verament miexi fid-direzzjoni li nipprovaw naqtgħu l-ikbar problemi li għad fadal fil-pajjiż.

Illum baqgħalna pendenti dawk l- 2,500 applikazzjoni li kellna f'Lulju li għadda u madwar 200 applikazzjoni li daħlu minn Lulju sal-bieraħ u li tagħhom għandna d-dettalji kollha.

Illum kull applikant jista' jiġi jkellem lili jew lil xi ħaddieħor u jingħata sodisfazzjon dwar fejn waslet l-applikazzjoni tiegħu, jekk hijiex qegħda ma' ta' l-ewwel jew inkella ma' ta' l-aħħar fil-lista ta' l- applikazzjonijiet.

U dan is-sodisfazzjon nagħtuh lill-applikanti għaliex m'għandna għalfejn niddejqu u nistħu minn ħadd.

Ir-realta' jista' jaraha kulħadd, u jien nistieden lil kull applikant li għandu xi applikazzjoni pendenti mad-Dipartiment sabiex meta jrid u fejn irid jiġi jara għall- affari tiegħu kif qed jitmexxew l-affarijiet u jekk ikun hemm żbalji, kemm kontra jew favur xi persuna, dawn jiġu rranġati.

Din hija s-serjeta' li għandna bżonn f'dan il-pajjiż.

L-Onor.

Portelli ġie hawnhekk jitkellem dwar Tigne'.

Jien jiddispjaċini li jkolli nsemmi lil Tigne' b'dan il-mod, pero' hija tal-mistħija li 80 familja, li l-parti l-kbira tagħhom kellhom dar tajba u kien hemm minnhom li kellhom appartament tal-Gvern, għal raġunijiet li jafhom biss il-Gvern Soċjalista u forsi jafhom l-Onor.

Portelli, ċaqilquhom minn San Ġwann u minn Tas-Sliema u tefgħuhom f'Tigne'.

Din hija r-realta' dwar il-kwestjoni ta' Tigne'.

Il-bieraħt lura l-President ta' l-Għaqda tar-Residenti ta' Tigne' ċempel fuq stazzjon tar-radju privat u għall-ewwel beda jitkellem kif jitkellmu n-nies u mbagħad wara qabad jgħajjat.

Jien kontra qalbi kellu ngħidlu li jekk jaf jgħajjat, jien naf ngħajjat ukoll.

Imbagħad is-Sur Grima li kien qed jitkellem f'isem ir-residenti ta' Tigne' qalli li huma lesti li joħorġu minn Tigne' basta jingħataw xi ħaġa tajba u jien għidltu li għalija kienet xi ħaġa ġdida għaliex kienet l-ewwel darba li qed nisma' li r-residenti ta' Tigne' lesti li joħorġu minn hemm.

Issa f'dan il- Parlament diġa' ngħatat il-garanzija li r-residenti ta' Tigne' se jingħataw appartament tajjeb daqs dak li għandhom fil-preżent.

Dan juri s-serjeta' li biha qed jimxi dan il-Gvern ma' dawn ir-residenti li sabu ruħhom f'din il-problema minħabba xi ħadd li ftit ġranet qabel l-elezzjoni kaxkarhom minn naħa għal oħra għal skop li kien jaħseb li jaqbel lilu.

Pero' aħna għidnielhom li m'aħniex se nkunu irresponsabbli u bħala Gvern serju wegħidniehom li jekk jiċċaqilqu minn Tigne' se jingħataw post tajjeb daqs dak li għandhom.

Jiddispjaċini li l-ħin ma jippermettilix li nkompli nitkellem, pero' rrid nagħlaq billi ngħid li matul is-sena li għaddiet id-Dipartiment tad-Djar wera serjeta' u onesta fit-tmexxija tiegħu.

Jien ċert li bin-nies li hemm imexxu d-Dipartiment, aħna se nkomplu naħdmu biex inwaqqgħu dawk il- postijiet li mhumiex tajbin għall-abitazzjoni biex verament il-Gvern Nazzjonalista jkun jista' jkompli bil-politika tiegħu li jgħin lil min l- iktar li għandu bżonn u lil min hu l-iktar batut.

Jidher li l-Oppożizzjoni qed tagħmel bħall-gallozz u tgħaddas rasha fl-ilma biex la tisma' u lanqas tkun taf bil-problemi li jeżistu f'dan il-qasam għaliex għaliha l- importanti hu li titkellem fuq il-problemi tad-distretti mingħajr ma tagħraf x'inhuma l-bżonnijiet nazzjonali.

(Onor. Membri: Hear, hear)

THE CHAIRMAN: Il-Ministru Hyzler.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Sur President, l-infiq rikorrenti tal-Gvern qed jiżdied sostanzjalment kull sena, speċjalment minħabba ż-żieda fis-salarji u fil-benefiċċji soċjali.

GĦas-sena 1994, l-infiq rikorrenti tal-Gvern se jilħaq is-somma ta' 'l fuq minn Lm385 miljun, li hu aktar mid-doppju ta' l- ispiża rikorrenti tal-Gvern Soċjalista fl-1983, meta kien nefaq Lm182.5 miljuni.

GĦas-sena d-dieħla s-somma vvotata għall-Ministeru tas-Sigurta' Soċjali tlaħħaq kważi dan l-ammont għax il-Vot għal dan il-Ministeru, li jinkludi s-social housing, id-Dipartiment tal-Housing u l-Awtorita' tad- Djar, hija ta' Lm164 miljun.

Din is-somma ta' Lm164 miljun turi żieda ta' Lm14-il miljun fuq in-nefqa tal-Ministeru għas-Sigurta' Soċjali matul is- sena l-oħra.

Ta' min jgħid li barra din is-somma ta' Lm164 miljun, il- Gvern jonfoq ukoll Lm15-il miljun taħt il-Vot tal-pensjonijiet li jitħallsu mit-Teżor prinċipalment lil ex impjegati tal-Gvern u r-romol tagħhom.

Mis- somma ta' Lm164 miljun il-Gvern se jonfoq Lm117,370,000 f'benefiċċji soċjali, waqt li fl-1982 din in-nefqa kienet tlaħħaq biss Lm58 miljun, jiġifieri nofs l-ammont li l-Gvern qed jonfoq illum.

Il-kelliemi ta' l- Oppożizzjoni pparaguna żmien ma' żmien u allura naħseb li ta' min jipparaguna dak li qed jonfoq il-Gvern illum f'benefiċċji soċjali ma' dak li kien jonfoq il-Gvern l-ieħor.

Wieħed forsi jistaqsi kif huwa possibbli li l-Gvern joħroġ dawn il- flejjes kollha, kif jista' jsostni din l-ispiża.

Tajjeb li wieħed ikun jaf li filwaqt li fl-aħħar seba' snin ta' Gvern Laburista ntnefqu Lm429 miljun f'benefiċċji soċjali, f'dawn l-aħħar seba' snin, kemm ilna fil-gvern aħna, se jkunu ntnefqu Lm644 miljun, jiġifieri żieda ta' 51% fuq in-nefqa li kienet saret mill-Gvern Laburista.

Barra minn hekk, għat-tieni sena konsekuttiva, din is-sena l-Gvern Nazzjonalista żied in-nefqa fuq benefiċċji soċjali aktar milli kien għamel il-Gvern Laburista f'ħames snin, jiġifieri fl-aħħar sentejn aħna se nonfqu aktar milli l-Gvern Laburista nefaq f'ħames snin.

GĦas-sena d-dieħla d-dħul mill- kontribuzzjonijiet soċjali huwa mistenni li jlaħħaq Lm103,887,000, jiġifieri kważi Lm104 miljun.

Din is-somma tinkludi Lm12 miljun li jikkontribwixxi l-Gvern bħala employer u Lm34.62 miljun li l-Gvern jagħti bħala state grant.

Filwaqt li fl-1982 il-kontribuzzjoni tal-Gvern kienet ta' Lm4.4 miljun, illum hija ta' Lm12 miljun, u l-istate grant li, kif għidt, illum hija ta' Lm34.62 miljun, fi żmien il-Gvern Laburista kienet ta' Lm18.42 miljun.

Dan juri biċ-ċar l-impenn akbar li dan il-Gvern għandu fil-qasam tas-sigurta' soċjali.

Ta' min ifakkar ukoll li filwaqt li fl-erba' snin bejn l-1982 u l-1986 Gvern Soċjalista żied id-dħul minn Lm52.15 miljun għal Lm52.32 miljun - żieda insinifikanti ta' Lm167,000 - mill-1987 'l hawn, jiġifieri f'dawn l-aħħar sitt snin, id-dħul żdied għal Lm98 miljun, żieda ta' Lm44.5 miljun.

GĦaliex din is-sena daħlu dawn il- flus kollha minn dan il-Ministeru?

Ir-raġuni prinċipali hi t-tnaqqis fin- numru ta' nies qegħda li minn 11,626 fl-1983, niżel għal 5,816.

Raġuni oħra kienet iż-żieda sostanzjali fin-numru ta' nies jaħdmu - u allura jikkontribwixxu mill-paga tagħhom - li fl-1983 kien ta' 108,512 u llum huwa ta' 134,000.

Barra minn hekk raġuni oħra hija t-titjib fil-pagi, mhux biss għall-impjegati tal-Gvern, bħalma huma dawk fil-qasam tas-saħħa, tal- welfare u l-pulizija, imma anke ta' dawk li huma mpjegati fl-industrija.

Raġuni oħra hija l-impenn li d-Dipartiment tas-Sigurta' Soċjali wera fl- enforzar tal-ġbir ta' dak li kien dovut.

L-aħħar raġuni hija ż-żieda fil- kontribuzzjonijiet tas-self-employed kif ukoll dik li jħallsu l-employers, li minn one-twelfth telgħet għal one-tenth.

Mr Chairman, fil-Budget insibu li din iż-żieda fid-dħul - din qalha l- Ministru Dalli - wasslet sabiex ikun possibbli li l-Gvern iħabbar numru ta' żidiet fis-salarji, fil-pensjonijiet, fil-benefiċċji u fiċ-children's allowance.

Minkejja li l-Oppożizzjoni taf dan kollu, xorta ssib x'tikkritika u biex tkun popolari man-nies tgħidilhom li Gvern Nazzonalista kien imissu tahom aktar minn hekk.

Il-fatti juru storja differenti minn dik li tgħid l-Oppożizzjoni u juru li aħna qegħdin nieħdu ħsieb in-nies u l-emarġinati li jsemmu huma.

Jien ċert li sew il-pensjonanti u sew il- ħaddiema huma wisq iktar komdi llum milli kienu fi żmien Gvern Soċjalista.

Mill-kritika li saret s'issa kemm mill-Kap ta' l-Oppożizzjoni u kemm mill- kelliema li tkellmu llum, jidher ċar li dawn għadhom ma nbidlux.

Għalhekk jiena se mmur ftit lura fis-snin biex infakkar lill-pubbliku li qed jismagħna kif mexa l-Partit Soċjalista mal-ħaddiema, mal-morda, mal- pensjonanti u mat-tfal u waqt li naraw x'kienet in-nefqa ta' Gvern Soċjalista fit-tqassim ta' benefiċċji bejn l-1982 u l-1987 - fl-aħħar sitt snin tagħhom - nagħtu ħarsa lejn in-nefqa ta' Gvern Nazzjonalista f'dawn is- sitt snin li għaddew.

Hekk isiru l-paraguni, sitt snin ma' sitt snin, jiġifieri mill-1982 sa l-1987 u mill-1987 sal-lum.

Mill-figuri li se nagħti wieħed jista' jara f'liema snin il-pensjonanti u l-morda kienu iktar komdi u liema Gvern ħa ħsiebhom l-aktar.

Ngħid biss li l-aħħar żidiet li ta Gvern Laburista f'pensjonijiet u f'pagi kienu mħabbra fil-Budget Speech ta' l-1 ta' Settembru, 1981, jiġifieri xahrejn qabel l-elezzjoni ta' l- istess sena.

Mela biex jidħku bil-poplu u biex in-nies joħorġu jivvotawlhom, xahrejn qabel l-elezzjoni kienu ġenerużi, fetħu jdejhom u bagħtulhom iċ-ċekkijiet li għalkemm kienu jissarrfu f'Jannar ta' wara, xorta bagħtuhomlhom biex taparsi qegħdin f'idejn il-poplu.

Barra minn hekk taw ukoll il-promotions, u dawn il-maniġġi saru anke fl-elezzjoni ta' l- 1987.

Allavolja għamlu hekk - kif ġara fir-Russja - u pprovaw jidħku bil- poplu, lin-nies ma daħkux bihom.

Jiġifieri għalxejn bagħtulhom iċ- ċekkijiet li kienu jissarrfu wara l-elezzjoni u taw il-promotions għax il- poplu lanqas dwar il-promotions ma fdahom.

(Interruzzjonijiet) Jien ma nterrompejtx u għalhekk nixtieq li jħalluni nitkellem, għalkemm aktar ma tinterrompu aktar nagħmlu d-dibattitu ħaj.

Jien qed ngħid li qabel l-1987 ingħataw numru ta' promotions u anke ntbagħtu bl-idejn numru ta' cheques fid-djar, jiġifieri mingħajr ma ntużat il-posta.

Meta sirt responsabbli mill-Health Department, sibt li kien hemm ħaddiema li kienu għadhom kemm ħadu l-promotions.

Meta normalment dawn jieħdu ż-żmien biex isiru, Alla jbierek kienu laħħquhom f'daqqa waħda!

U biex tara kemm kienu qed jgħaġġlu l-proċess tal-promotions, nista' nsemmi li fil-fatt kien hemm wieħed li kellu t-timbru rasu 'l isfel.

Fost il-ħaddiema li ħadu promotion kien hemm koki ta' l-isptar li lanqas biss jafu jaqlu bajda.

Dawn kienu l- promotions u ħneżrijiet li għaddejna minnhom!

Dawn għamiltuhom biex tidħku bin-nies imma xorta ma ġibtux biżżejjed voti.

Sur President, kif diġa' għidt, l-aħħar żidiet li kien ta l-Partit Soċjalista kienu eżattament qabel l-elezzjoni ta' l-1981.

Issa ħalli naraw għaliex donnha weħlet il-labra fuq il-frażi "il-komdi u l-iskomdi" u naraw kif intom għamiltu lill-ħaddiema iktar "komdi".

Għamiltu friża tal-pagi, neħħejtu l-overtime u l-collective agreements, daħħaltu l-four-day week kif għamiltu fil-Casino ...

Ara kemm kienu "komdi" l-ħaddiema fi żmien il-Gvern Soċjalista!

Intom ma tajtu l-ebda żieda, kien hemm ħafna qgħad u ma kien hemm l-ebda opportunita' ta' xogħol.

Allura l-qgħad baqa' jikber sakemm wasal għall-figura ta' 11,000 ruħ.

Sabiex kien jirnexxilu jaħdem dan il-povru bniedem ried imur jistenna fil- queues wara l-bibien tal-ministri biex forsi jsibulu post tax-xogħol.

Għalhekk kienu vvintaw il-korpi bħal Dirghajn il-Maltin, Baħħar u Sewwi, eċċ., Minn kollox ipprovaw jagħmlu bla ebda suċċess.

Lill-ħaddiema tal- korpi kontu għamiltulhom il-kondizzjoni paramilitari li ma setgħux jistrajkjaw.

Allura hekk ridtuhom "komdi" lin-nies?

(Interruzzjonijiet) L-Awżiljarji twikkejna bihom aħna u konna aħna li tajniehom il-kelma li se nimpjegawhom; għalhekk tgħabbejna bi 8,000 ruħ.

Fis-seba' snin li kontu intom fil-gvern, biex ma togħliex il-ħajja, ħloqtu s-sistema tal-bulk buying u neħħejtu kull dritt ta' l-għażla.

Mur għidilhom illum lin-nies biex jixtru dawk il-ħneżrijiet li kienu jagħtuhom qabel!

Kienu jagħmlu ħafna propaganda bil-Price Stabilisation Fund imma l-qliegħ li kien jibqgħalhom minflok ma kienu jgħadduh f'benefiċċji soċjali kienu jużawh biex iraħħsu bott tat-tonn taż-żejt, bott tal-ħalib jew flixkun żejt b'1c.

Dawn kienu l-affarijiet li kienu jibbenefikaw minnhom in-nies biex imbagħad il-Partit Soċjalista jkollu l- iskuża li l-ħajja m'għolietx; neħħew l-għażla u bdew inaqqsu xi 1c 'l hemm u 'l hawn mill-prezzijiet.

Minn dawn iċ-ċifri li semmejt, l-aktar figura li hija ta' interess għall-poplu u għall-pensjonanti hija s-somma ta' Lm117 miljun li se tkun mogħtija lill-pensjonanti u lil dawk li jibbenefikaw mis-servizzi soċjali.

Aħna filwaqt li għamilna tajjeb għaż- żieda fl-għoli tal-ħajja, għamilna wkoll miżuri biex biddilna l-konċett tas- sigurta' soċjali mil-lejl għan-nhar.

Din kienet id-differenza bejn politika Soċjalista li kienet tiddetta x'wieħed għandu jingħata, u politika personalizzata mibnija fuq is-solidarjeta' u d-djalogu li jħaddan dan il- Gvern.

Ħalli naraw x'sibna u nsemmu xi ftit mill-miżuri li għamilna.

L-Onor.

Moran semma l-pensjoni ta' min jirtira li fl-1987 kienet tammonta għal Lm12.10 għal min hu miżżewweġ u Lm7.40 għal min hu waħdu.

Din il-pensjoni wieħed kien jeħodha jekk flimkien mal-pensjoni tas-servizz id-dħul tiegħu ma kienx jaqbeż is-salarju kurrenti għax f'dak il-każ il- pensjoni kienet tonqoslu.

X'għamilna aħna għal dawn in-nies li jieħdu l- pensjoni ta' min jirtira?

Aħna tajniehom il-garanzija li jieħdu l- pensjoni sħiħa, u f'każ ta' wieħed miżżewweġ minn Lm12.10 tellajnieha għal Lm21.78 u f'każ ta' persuna weħidha minn Lm7.40 għamilnieha Lm14.85.

Fil-programm elettorali ta' l-1987 konna wegħedna li nipprovaw inressqu lill-pensjonanti kollha lejn pensjoni ta' żewġ terzi tas-salarju.

Fl-1987 ir-rata ta' pensjoni miżjuda għal min jirtira kienet ta' Lm24.70 f'każ ta' miżżewweġ u Lm16.25 f'każ ta' persuna weħidha.

B'effett mill-1 ta' Jannar se nerġgħu nżidu r-rata tal-pensjoni; f'każ ta' miżżewweġ b'Lm2.16 fil- ġimgħa u b'hekk tilħaq Lm37.83 fil-ġimgħa, u f'każ ta' wieħed waħdu l- pensjoni se nżiduha b'Lm2.06 li titla' għal Lm28.33 fil-ġimgħa.

Tajjeb li l-ħaddiem ikun jafhom dawn l-affarijiet għax ħafna drabi l-istess nies imorru jisimgħu lill-istess kelliema u għalhekk jisimgħu qanpiena waħda.

Qabel l-1987 kienet saret anomalija kbira billi lil dawk in-nies li kienu jaħdmu mas-Servizzi tawhom Lm19 fil-ġimgħa - il-Gvern Laburista kien beża' li mhux se jivvotawlu - filwaqt lil ħaddieħor li ħallas l-istess bolli taw Lm12.

Aħna għollejna l-medja tad-dħul mill-pensjonijiet għal Lm16 fil-ġimgħa.

Mela jekk wieħed iżid Lm16 fil-ġimgħa ma' Lm37.83 jiġu Lm53.83 li huma two-thirds ta' paga ta' Lm80 fil-ġimgħa.

Dan huwa record ieħor u għalkemm l-Oppożizzjoni dan tafu, ma ssemmihx.

Dan huwa l-mod kif lill-ħaddiema nistgħu nżommuhom komdi.

Issa ħalli nitkellmu fuq il-pensjoni minima nazzjonali li semma l-Onor.

Moran.

Meta fl-1987 aħna tlajna fil-gvern, il-pensjoni minima nazzjonali kienet ta' Lm22.80 u llum din qegħda Lm31.50.

L-unika ħaġa li għamilna b'liġi hija li wieħed miżżewweġ jieħu four-fifths tal-paga minima nazzjonali waqt li min hu single jieħu two-thirds.

Aħna żidna din ir-rata u min hu waħdu llum jieħu Lm27.90 fil-ġimgħa filwaqt li min hu miżżewweġ jieħu Lm31.50 fil-ġimgħa.

Aħna żidna wkoll il-pensjoni minima nazzjonali miżjuda minn ¥25.80 għal ¥37.83.

Pero' hawnhekk kien hawn anomalija.

Aħna qegħdin nipprovaw inressqu lil kulħadd lejn il-pensjoni taż-żewġ terzi u għalhekk għamilnieha li min m'għandux pensjoni tas-Servizzi u bil-paga minima nazzjonali ma jilħaqx il-pensjoni taż-żewġ terzi, allura din tiżdied.

Fil-każ tas-self-employed - u hawn tara l-ħneżrijiet ta' żmien l- Amministrazzjoni Laburista - waqt li dawn kienu jħallsu l-bolli, minflok kienu jieħdu ¥25.80 fil-ġimgħa, kienu jieħdu ¥22.80.

GĦaliex?

GĦaliex kienu self-employed?

Issa aħna ġibniehom kollha l-istess u dawn l- inġustizzji u l-ħneżrijiet inqatgħu.

Minn Jannar li ġej il-pensjonanti kollha li jieħdu pensjoni tas-sigurta' soċjali, inklużi dawk taħt l-iskema mhux kontributorja u dawk li jieħdu għajnuna soċjali, se jgawdu minn żewġ miżuri importanti.

L-Onor.

Membru qal li s-sena l-oħra kien hemm min ħa 53c, kien hemm min ħa 35c u kien hemm min ħa 66c miż-żieda li l-Gvern ta għall-għoli tal- ħajja.

Issa bħala l-ewwel miżura se ngħadduha b'liġi li mis-sena d-dieħla kulħadd għandu d-dritt li jirċievi mhux anqas minn żewġ terżi taż-żieda ta' l-għoli tal-ħajja.

It-tieni miżura hija li dawk kollha li jien għidt li f'Awissu ta' din is-sena tajniehom bonus addizzjonali ta' ¥30, mis-sena d- dieħla dan il-bonus se jiżdidilhom għal ¥69.68, jiġifieri se jkollhom ¥1.34 iżjed fil-ġimgħa.

Dawn iż-żewġ miżuri flimkien se jagħtu l- possibilita' li dawn il-pensjonanti jkollhom żieda ta' ¥2.34 fil-ġimgħa fid- dħul tagħhom.

Meta l-Onor.

Membru semma l-pensjoni tar-romol, jien għidt: Dan għandu l-wiċċ tost li jitkellem fuq ir-romol, għandu l-wiċċ tost li jersaq quddiem in-nies li qed jisimgħuh ....

(Interruzzjonijiet) Mela m'hemmx romol li qed jisimgħu dan id-dibattitu?

Fi żmien il-Gvern Laburista meta mara armla tagħlaq is-60 sena kienet tonqsilha l-pensjoni.

Jekk mara kienet tormol meta r-raġel ikun, anke għal ftit ġranet, m'għalaqx .....

(Interruzzjonijet)

THE CHAIRMAN: Onor. Portelli, m'hemmx interruzzjonijiet, jekk jogħġbok.

Kompli Onor. Hyzler.

ONOR.

GEORGE HYZLER: Mr Chairman, jien smajt lill-Onor.

Portelli bil- kalma kollha għaliex kont naf li ma kien qed jgħid xejn u ħallejtu jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra dawk il-karti u r-ritratti kollha għaliex ma nkwetanix imma issa jrid jissaporti u joqgħod jisma' ħalli forsi xi darba jitgħallem u jammetti x'ġara fi żmiehom u x'għamilna aħna.

Dwar il- pensjoni tar-romol qed ngħid li jekk persuna kienet tormol u r-raġel ma jkunx għalaq iż-żmien tal-pensjoni, taħt il-liġi tas-superstiti kienet titlef id-dritt għall-pensjoni.

Illum dawn ir-romol ħadu d-dritt għall- pensjoni tas-superstiti u hemm 1,100 armla, li r-raġel tagħha miet qabel l- eta' tal-pensjoni, li qed jibbenefikaw minnha.

Illum bħala pensjoni tar- romol minflok Lm28.35 fil-ġimgħa, qegħdin jieħdu Lm35 fil-ġimgħa.

Qabel, jekk ir-raġel ta' l-armla kien self-employed u kellu dħul li jaqbeż Lm630 fis-sena, din kienet titlef id-dritt li tieħu l-pensjoni tas-superstiti.

Dan li qed ngħid kollu jafuh il-pensjonanti.

Illum l-armla tieħu l- pensjoni tar-romol li hija ta' Lm28.35 fil-ġimgħa, minbarra l-bonus addizzjonali ta' Lm1.34 fil-ġimgħa, iċ-children's allowance - jekk ikollha għandha t-tfal - u jekk tkun għadha qed trabbi għandha wkoll allowance ta' Lm3 għal kull tifel u tifla.

Barra minn hekk tajnieha d-dritt - u għalhekk l-ewwel għidt li ma nafx b'liema kuraġġ jitkellmu l-kelliema ta' l-Oppożizzjoni li fi żmienhom armla li kienet taqla' iktar minn Lm7.50 fil- ġimgħa kienet titneħħielha l-pensjoni, mentri llum taħdem kemm trid u xorta tieħu l-pensjoni.

L-aktar ħaġa li impressjonatni hija li -Onor.

Moran semma r-romol għax qed jitkellem fuq ħaġa li għaliha għandu għaliex jgħatti wiċċu quddiem in- nies li kienu jifformaw parti mill-Gvern ta' dak iż-żmien.

Sal-lum, il- medja tal-pensjoni taż-żewġ terzi kienet ta' Lm29.58 fil-ġimgħa u s-sena d- dieħla r-rata medja tal-pensjoni taż-żewġ terzi se tkun ta' mhux inqas minn Lm38 fil-ġimgħa, jiġifieri bejn l-1987 u l-1994 iż-żieda fir-rata tal- medja tal-pensjoni taż-żewġ terzi se tkun ta' Lm8.42 fil-ġimgħa.

Huwa importanti li ngħidu li taħt dan il-Gvern kemm il-ħaddiema u kemm il- pensjonanti se jkunu moħħhom mistrieħ li se jkunu komdi.

Irrid ngħid li din il-medja issa tirrifletti ruħha fil-pensjonijiet.

Għar-rigward taċ- children's allowance, irrid ngħid li barra li tajna ċ-children's allowance lit-tfal kollha, tajna żieda ta' Lm3.25 kull 13-il ġimgħa u kulħadd apprezza din iż-żieda.

Għalhekk m'għandniex għalfejn inkunu redikoli bħalma kien il-Kap ta' l-Oppożizzjoni meta qal li din iż-żieda se jsarrafha fi twistees.

Xtaqt ukoll insemmi l-mediċini li jingħataw b'xejn għaliex din l-issue ta' sikwit tissemma mill-Oppożizzjoni.

Dawn il-mediċini jingħataw b'xejn lil min ibati minn mard kroniku u rrid ngħid li mal- pensjoni minima se tingħata allowance fit-test tal-mezzi biex dak li jkun ikun jista' jieħu l-mediċini b'xejn.

Filwaqt li fi żmien Gvern Laburista min kellu pensjoni ta' iktar minn Lm31.50 fil-ġimgħa ma kienx intitolat għall-mediċini b'xejn, issa qed intellgħu s-ceiling għal Lm46.25.

Issa se nitkellem fuq affarijiet li ma dehrux fil-Budget, fosthom li fil-Ħames Skeda tal-Liġi dwar is-Sigurta' Soċjali se ndaħħlu li min ikun ibati mill- endometriosis se jkun intitolat għall-mediċini b'xejn għaliex din tirrikjedi kura bi spejjeż kbar ħafna.

Barra minn hekk, se ndaħħlu wkoll l- immune enteropathy li tirrikjedi dieta speċjali ta' Lm18,000 fis-sena.

Nagħlaq billi ngħid li meta jiġi ppreżentat Budget bħal dan li neħħa t- tapit minn taħt saqajn l-Oppożizzjoni, wieħed jistaqsi lill-Kap ta' l- Oppożizzjoni u lill-Membri l-oħra ta' l-Oppożizzjoni: Fejn hu l-Budget tal- firda?

Jien ngħid li l-Oppożizzjoni ma tantx tipprofetizza tajjeb għaliex meta pprevedew li se tkun is-sena ta' l-impiegi kienet l-iktar sena ta' qgħad u ta' qawsalla ta' nkwiet.

Il-firda fil-Budget m'għamilnihiex aħna, imma qed jarawha huma għaliex dawk li qed igawdu mill-benefiċċji soċjali bil-mod il-mod qed jaraw kemm Gvern Nazzjonalista jaf imexxi u għalhekk se jżidulna l-maġġoranza li ġibna fl-aħħar elezzjoni.

(Onor. Membri: Hear, hear)

THE CHAIRMAN: Skada l-ħin tad-diskussjoni fil-Kumitat ta' Provvista għall-Voti tal-Ministeru għas-Sigurta' Soċjali.

Skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru. 135 tad-29 ta' Novembru, 1993, il-mistoqsija fuq l-emenda ta' l-Onor.

Moran u fuq ir-Riżoluzzjonijiet imressqa mill-Ministru għas- Sigurta' Soċjali se jitħallew għal wara d-9.30 p.m.

MINISTERU TAL-ĠUSTIZZJA

THE CHAIRMAN: Nitlob il-Ministru Fenech iressaq ir-Riżoluzzjonijiet tiegħu.

ONOR.

JOE FENECH: Mr Chairman, nipproponi:

VOT 43 - MINISTERU TAL-ĠUSTIZZJA

Illi s-somma ta' mhux iżjed minn Lm306,000 li titħallas mill-Fond Konsolidat tiġi applikata taħt il-Vot 43 - Ministeru tal-Ġustizzja kif dettaljata fl-Abbozz ta' l-Estimi Ġenerali ta' Nefqa għas-sena 1994.

VOT 44 - LEGALI

Illi s-somma ta' mhux iżjed minn Lm1,076,899 li titħallas mill-Fond Konsolidat tiġi applikata taħt il-Vot 44 - Legali kif dettaljata fl- Abbozz ta' l-Estimi Ġenerali ta' Nefqa għas-sena 1994.

VOT 45 - ĠUDIZZJARJU

Illi s-somma ta' mhux iżjed minn Lm1,361,737 li titħallas mill-Fond Konsolidat tiġi applikata taħt il-Vot 45 - Ġudizzjarju kif dettaljata fl-Abbozz ta' l-Estimi Ġenerali ta' Nefqa għas-sena 1994.

VOT 46 - REĠISTRU TA' L-ART

Illi s-somma ta' mhux iżjed minn Lm211,000 li titħallas mill-Fond Konsolidat tiġi applikata taħt il-Vot 46 - Reġistru ta' l-Art kif dettaljata fl-Abbozz ta' l-Estimi Ġenerali ta' Nefqa għas-sena 1994.

VOT XI - MINISTERU TAL-ĠUSTIZZJA

Illi s-somma ta' mhux iżjed minn Lm385,000 li titħallas mill-Fond Konsolidat tiġi applikata taħt il-Vot XI - Ministeru tal-Ġustizzja kif dettaljata fl-Abbozz ta' l-Estimi Ġenerali ta' Nefqa għas-sena 1994.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

John Attard Montalto.

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: Inressaq din l-emenda

Vot 43 Ministeru tal-Ġustizzja

Personal Emoluments

Item II Ministeru

Ħassar iċ-ċifra "L9,998" u ssostitwixxi minflok iċ-ċifra "Lm9,997".

Delete the figure "Lm9,998" and substitute therefor the figure "Lm9,997".

Sur President, fil-qasam tal-ġustizzja ċ-ċittadin jistenna li proċeduri kriminali jew ċivili jew kummerċjali li bihom jitmexxa l-proċess fil-qorti jkunu tabilħaqq li jinftiehmu, ġusti u fl-istess ħin jitmexxew b'effiċjenza.

Iċ-ċittadin m'huwiex kuntent għax minn sena għall-oħra in- nuqqasijiet baqgħu jiżdiedu.

Minkejja l-wegħda tal-Gvern Nazzjonalista li se jħaffef u jiċċara t-tmexxija tal-ġustizzja, fil-fatt ġara bil-maqlub.

Matul l-aħħar snin żdied in-nuqqas ta' sodisfazzjon - bejn u għal xulxin - ta' l-imħallfin, maġistrati, avukati, avukati tar-Repubblika, prokuraturi legali u ċ-ċittadin innifsu.

Il-metodu ta' soluzzjonijiet impost minn fuq ma ta sodisfazzjon lil ħadd, anzi għamel deni kbir.

Il-Ministru jaf li l-iktar ħaġa li wieħed għandu jindirizza ruħu lejha meta qed nitkellmu fuq il-qasam tal-ġustizzja hija proprju d-dewmien esaġerat tal-kawżi.

Fil-fatt skond il-ktieb li jelenka x'ġara bejn l-1992 u l-1993, naraw li kien hemm madwar 8,000 kawża pendenti fil-Qorti Superjuri, li kif qal tajjeb il-Ministru jistgħu jissarrfu f'terminu ta' erba' snin xogħol.

Il-kritika li ġiet indirizzata lejn l-imħallfin trid tittieħed fiċ-ċirkostanzi ta' x'għamel il-Gvern biex jameljora s- sitwazzjoni.

Il-Ministru ma jistax jiddeċiedi hu l-kawżi, imma jrid joħloq l-ambjent biex il-ġudikatura tkun tista' tiddeċiedi l-kawżi u tiddedika l- ħin tagħha kemm għall-evalwazzjoni ta' l-evidenza kif ukoll għad- deċiżjonijiet.

Meta nitkellem fuq id-dewmien f'dan il-qasam, nintebaħ kemm il-Gvern għandu nuqqas ta' ideat biex isolvi din il-problema.

Jien iddeċidejt li fid-diskors tiegħi mhux nikkritika biss, imma nagħmel ukoll suġġerimenti biex ma niġux imċanfra li aħna distruttivi.

Ħaġa importanti hija li l-Gvern jagħmel struttura u infrastruttura sabiex il-ġudikatura tkun tista' tiddeċiedi l-kawżi.

Waħda mill-ideat li m'hemmx għalfejn tkun ġenju biex toħroġ biha hija li hemm bżonn l-għajnuna għal min jiġġudika.

Aħna nafu li fil-qasam mediku min jilħaq tabib irid jaħdem għal ċertu żmien fl-isptar kemm biex jieħu esperjenza u kemm biex jaqdi lis- soċjeta' li tagħtu l-possibilita' li jitgħallem.

M'hemm xejn ħażin f'dan, anzi huwa tajjeb kieku fil-qasam ta' l-avukatura ssir sistema analoga u l- imħallfin ikollhom żewġ avukati għal perjodu ta' sena jew sentejn sabiex jgħinu fir-riċerka ta' ġurisprudenza, ħaġa li llum irid jagħmilha l- imħallef stess.

X'hemm ħażin li minbarra s-segretarjat preżenti l-imħallef ikollu segretarja personali tiegħu?

Wara li nipprovdu dawn l-affarijiet inkunu ġustifikati li nikkritikaw il-backlog li jeżisti u ngħajru lis- sistema - u mhux ilhom - li ttawwal bla bżonn il-kawżi pendenti u niskandalizzaw ruħna - kif għamel il-Ministru stess għax qalha hu u ridt ngħidlu li hu stess għamel din ir-rimarka - li quddiem dik il-Qorti tar- Reviżjoni ta' l-Atti Notarili kien hemm 150,000 att li għadhom mhux reveduti.

Meta wieħed jara dawn l-affarijiet jallarma ruħu għax huwa l- obbligu ta' l-amministrazzjoni li tagħmel dak li hu meħtieġ biex tipprovdi s-sistemi neċessarji għall-effiċjenza tal-proċess fil-Qorti.

L-ewwel m'għamel dan il-Gvern kienu r-rules of court, jiġifieri r-regoli tal-Qorti.

Għalkemm l-intenzjoni ta' dawn ir-regoli kienet li jagħmlu s- sistema iżjed effiċjenti spiċċaw biex ikkreaw chaos.

Dawn kienu saru biex il-Gvern, f'attentat iddisprat, jagħti l-impressjoni li hu qiegħed jagħmel dak li jixtieq biex kemm jista' jkun ifassal proċeduri u regoli biex id- dewmien jonqos.

Fil-fatt wieħed irid ikun preċiż.

Mhumiex il-Gvern u l- amministrazzjoni li jagħmlu r-rules of court imma kumitat appuntat mill- eżekuttiv u m'għandix dubju li dan ħa l-ispunt u l-ispinta mill-Gvern u mill-Ministeru.

Ġara li r-rules of court mhumiex qed jiġu applikati u minkejja li sar challenge għalihom, parti żgħira biss tal-kawżi u taċ- ċitazzjonijiet li qed jiġu preżentati huma mfasslin skond dawn ir-regoli.

Qegħdin jidħlu eċċezzjonijiet u qegħdin jagħtu n-nullitajiet.

Allura x'inhi s-sitwazzjoni preżenti ta' dawn il-kawżi kollha - mijiet u anke eluf - li mhux qegħdin jiġu ppreżentati skond dawn ir-regoli?

Riċentement il-Gvern Nazzjonalista ppromulga White Paper wara sitt snin il ilu fil-Gvern sabiex jipproponi diversi emendi dwar il-Proċedura u Organizzazzjoni Ċivili.

Ħafna mill-punti li hemm fil-White Paper huma ta' interess kbir u għandhom il-mertu tagħhom.

Ma nistax nidħol ovvjament fid- dettal dwarhom issa - meta naslu għall-istadju fejn nibdew napprovahom wieħed jinduna bil-kobor tal-proġett.

Kif jaf kulħadd il-Partit Laburista qed jagħmel update tal-policies u fosthom hemm dik tal-ġustizzja u kif jaf kulħadd ukoll din ġiet ippreparata, għaddiet mill-Eżekuttiv tal-Partit Laburista, mill-Grupp Parlamentari, anke kont ressaqt il-proposti tagħna quddiem id-delegati tal-każini - li ħafna mill-affarijiet li hemm proposti fid-dokument tagħna qegħdin fl-istess White Paper.

Per eżempju, hemm l- iSmall Claims Court fejn jiġu solvuti problemi fuq każijiet li jinvolvu flus inqas minn Lm100; hemm il-proċedura li każijiet li jmorru quddiem maġistrat jinvolvu somom ta' 'l fuq minn Lm1,000; u hemm il-proċess li kawża tibda u tintemm bħalma hija dik tal-ġuri.

Jien nieħu gost nara li ħafna mill-ideat illi qed nippromulgaw aħna jsibu ruħhom ukoll fil-White Paper tal-Gvern.

Probabbilment hija sempliċi kumbinazzjoni imma anke jekk mhux, jien wieħed mill-persuni li ma niddejjaqx nagħmel id-dmir u d-dover tiegħi - jekk hemm bżonn anke nfaħħar - u ngħid li dak li huwa tajjeb għandna nagħmluh.

Huwa ħafna diffiċli meta tkun fil-politika illi tfaħħar dak li jagħmel l-opponent tiegħek.

Rari tisma b'persuna min-naħa tan- Nazzjonalisti jgħidu li l-Laburisti għamlu xi ħaġa tajba, u kultant ir- rarita' tkun viċi-versa - biex inkun għidt kollox.

Imma huwa importanti biex aħna nissejħu rappreżentanti tal-poplu u mhux rappreżentanti tal- partiti, illi meta jkun hemm affarijiet li jkun hemm qbil fuqhom, minflok nagħmlu l-muntanji tal-kritika għandna nagħmlu muntanji żgħar ta' koperazzjoni.

M'hemmx dubju li fil-proċedura illi se tiġi promulgata quddiem dan il-Parlament, aħna mill-bankijiet ta' l-Oppożizzjoni - kif dejjem għamilna - nagħtu l-koperazzjoni sħiħa u ġenwina.

Kulħadd jaf ukoll, almenu dawk li huma interessati fil-qasam tagħna, li din is-sena ġew imressqa żewġ abbozzi ta' liġi, wieħed biex jemenda l- Kostituzzjoni u l-ieħor biex jipprovdi għall-għoti ta' setgħat lill- Kummissjoni għall-Amministrazzjoni tal-Ġustizzja.

Matul din is-sena saru diversi laqgħat bejn delegazzjonijiet tal-Gvern u ta' l-Oppożizzjoni u b'wiċċi minn quddiem nista' ngħid li waqt id-diskussjonijiet li kellna sibna li l-Gvern kien flessibbli biex jisma' dak li kellna x'ngħidu aħna rigward dak li kien qed jiġi abbozzat u sibna li kien hemm ħafna affarijiet li qbilna dwarhom.

Kien hemm punt wieħed li ddiverġejna fuqu u dan kien dwar jekk dak li qed jiġi ppromulgat għandux jiġi entrenched jew le.

Is- suġġeriment tal-Gvern kien li għandu jiġi entrenched u s-suġġeriment tagħna hu li dak li qed jiġi propost nagħtuh żmien għaxar snin biex imbagħad naraw x'ikunu tgħallmu mill-esperjenza u wara, jekk ikun hemm bżonn, dawn il- proposti li qed isiru llum jiġu emendati, abrogati jew inkella entrenched fil-Kostituzzjoni.

Jien jiddispjaċini ngħid li l-Oppożizzjoni ġiet interpretata ħażin - mhux fair li jsir hekk - meta ntqal li b'xi mod ma tridx isaħħaħ l-indipendenza tal-ġudikatura.

Jien b'wiċċi minn quddiem ngħid li l-Oppożizzjoni ma trid tagħmel xejn biex tnaqqas mill- indipendenza tal-ġudikatura, anzi se tuża l-forzi tagħha kollha biex l- indipendenza tal-ġudikatura tiġi msaħħa.

Aħna rajna li dan kien unfair għax dik il-parti fil-Kostituzzjoni li tittratta dwar it-tneħħija ta' imħallef bl-ebda mod m'hi se tintmess - hawn qed nirreferi għal subartikli 97 (1)(2) - u se tibqa' entrenched.

Li se jsir u jiġi promulgat huwa l-mekkaniżmu li huwa kontemplat f'subartiklu 97(3) tal- Kostituzzjoni - naturalment hemm l-emendi relattivi biex jagħmlu dan possibbli - billi jitwaqqfu l-Kummissjoni għall-Amministrazzjoni tal- Ġustizzja u s-sotto-kumitati.

Jien nixtieq nitkellem dwar il-qorti bħala qorti.

Nibda billi ngħid xi ħaġa fuq l-istaff tal-Qorti.

Ħaġa li tiskantani hija illi rari nara l- impjegati jitbissmu.

Jien ma nistax nifhem kif persuna m'għandhiex tkun kuntenta fuq xogħolha.

Naħseb li l-impjegati tal-Qorti ma jħossu l-ebda soljev meta jkunu jixtiequ jtejbu s-sitwazzjoni tagħhom jew meta tinqala' xi problema.

Huwa importanti li l-istaff tal-Qorti jkun rispettat kif għandu jkun għaliex ix-xogħol tagħhom huwa partikolari ħafna.

Issa ħalli nagħti ftit eżempji, forsi huma uniċi.

Intqal - ma nafx jekk dan huwiex veru jew le - li dan l-aħħar ġew appuntati Deputati Reġistraturi u kien hemm xi persuna li ma ġietx magħżula fost dawk li ġew short-listed biex jagħmlu l-kors - din mhijiex persuna Laburista imma Nazzjonalista - għax ma kenitx ben vista.

Issa jekk dan huwiex veru jew le ma nafx.

Ħaġa oħra li ġejt informat biha hija li għalkemm saru xi messaġġiera, diversi nies li kienu ilhom jagħmlu dan ix-xogħol ma ntgħażlux minkejja l- esperjenza tagħhom.

Ma jidhirx li kien hemm xi raġuni partikolari għal dan.

M'ilux kien hemm il-ħatra ta' Assistent Reġistratur jew Assistent Direttur Ġenerali.

Jien kont nara individwu b'esperjenza vasta taħdem fil- Qorti li llum ġiet boarded out preżumibilment għax ma ġietx magħżula.

Intqal li kien hemm xi avukat li kellu jidħol għal dan ix-xogħol u wara li kellu kollox lest m'għoġbitux ir-remunerazzjoni.

Dawn huma affarijiet li għall-individwi jfissru l-ġejjieni u l-karriera.

Għalhekk huwa importanti li jkun hemm sodisfazzjon f'kull impjegat għaliex huma l-impjegati li jagħmlu l-qalba tal-Qorti.

Il-Qorti tikkonsisti mill-qalb u l-ġisem; għalkemm il-ġisem li huwa l-bini jista' jkun sabiħ, lussuż u bil-granite, il-qalb ta' ġo fih tista' ma taħdimx bis-sinċerita' u b'dik il-qalb li tixtieq tagħti iżjed milli tiflaħ.

Għalhekk xejn ma jirnexxi.

Issa ħalli nitkellem fuq il-Qorti bħala bini.

Il-Qorti huwa żgħir wisq għax meta nbena n-numru tal-ġudikanti kien in-nofs ta' dak li hu llum.

L- isfortuna hija li meta l-Gvern ġie biex ikabbar il-Qorti, minflok għamel l- istudju neċessarju bena annexe li swielu ¥1 miljun meta l-Qorti faċilment setgħat tiġi estiża lateralment.

Il-Ministru kien stqarr li l-esperti kellhom l-opinjoni li dan ma jistax isir għar-raġuniiet tekniċi pero' aħna morna f'dawn il-postijiet fejn naħsbu li l-Qorti tista' tiġi estiża, ħadna l-periti magħna u dawn qalulna u ċċertifikawlna li dak li ntqal lill- Ministru ...

Jien mhux qed ngħid li lill-Ministru mhux veru qalulu hekk, imma qed ngħid li dawk li tawh dawn il-pariri rridu naraw min huma u nsemmuhom u jekk hemm bżonn nagħmlu kummissjoni indipendenti biex naraw il- possibbilta' li l-Qorti tespandi lateralment.

Pero' aħna għamilna iżjed minn hekk.

Aħna bdejna naraw postijiet viċin il-Qorti fejn tista' tespandi u nafu li hemm post b'sidien privati, nafu kemm iridu ta' dan il-post u nafu li hemm il-possibbilta' li l-Qorti tiġi estiża fid-direzzjoni opposta ta' dak li qed ngħid.

Jien nixtieq inkun naf mill-Ministru x'hemm li qiegħed iżomm lill-Qorti milli tespandi taħt l-art.

Jiena kelli x-xorti li nżur il- Pentagon li huwa stallazzjoni militari u tkun 25 sular taħt l-art u lanqas tkun taf li qiegħed taħt l-art.

Jien dan qed ngħidu għaliex jekk l- ispazju f'pajjiżna huwa prezzjuz, allura rridu naraw il-possibbiltajiet kollha.

Jien mhux qed ngħid dan bi kritika imma għaliex għandi xi ftit ideat li forsi jintużaw minflok itiru mar-riħ.

L-isfortuna kienet li meta l-Gvern iddeċieda li jestendi, mar għal Strada Stretta u mar f'annexe li sfortunatament ma qediex il-funzjoni li kellu jaqdi għaliex huwa 'l bogħod wisq mill-korp prinċipali tal-Qorti.

Dan biex tgħaddi għalih huwa skomdu u l-affarijiet ta' hemm ġew ma jaħdmux tajjeb.

Anke l-lift ma jaħdimx tajjeb.

Jien mhux se noqgħod insemmi d-dettalji fuq l-affarijiet mekkaniċi imma l-Ministru jaf li dan li qed ngħid huwa minnu.

Gvern Laburista ġdid mhux se jagħmel bħalma għamlu Gvernijiet Laburisti oħra ta' qablu li l-affarijiet li jkunu saru qabel jiskrepjahom jew ma jużahomx.

Anzi l-post huwa ideali - u hawnhekk qed nagħti idea oħra lill- Ministru - biex jintuża bħala l-uffiċini ta' l-Avukat Generali, u b'dan il- mod forsi wkoll niffrankaw mijiet ta' eluf ta' liri mill-Erarju tal-pajjiż.

Hawnhekk qed nagħi l-opinjoni tiegħi u nixtieq li l-Ministru jaħsibha sewwa.

Aħna ielna ngħidu li l-Avukat Ġenerali għandu bżonn uffiċini ġodda u jien qed ngħid li jekk il-Qorti tiġi estiża lateralment imbagħad tressaq l-Uffiċċju ta' l-Avukat Ġenerali f'dik il-parti fejn illum hemm l-annexe.

Jien wegħidtu li se nkun oġġettiv, wegħedt li nagħti l-opinjoni u l-ideat tiegħi u hekk għandu jsir għaliex l-affarijiet jekk qed isiru tajjeb u għall-ġid tal-pajjiż mhuwiex importanti min jagħmilhom - jista' jagħmilhom il-Gvern Laburista tal-futur u jista' jagħmilhom il-Gvern Nazzjonalista tal-preżent.

Jagħmilhom min jagħmilhom, meta dawn l-affarijiet ikunu ta' ġid ikun hemm il-koperazzjoni u anke l-ideat tagħna.

Aħna ma noqgħodux inżommu l-ideat fil-komma għal meta nkunu fil-gvern aħna - li għandu bżonn isir u li jista' jsir nipproponuh biex isir għaliex it-tajjeb għall-pajjiż huwa dejjem tajjeb.

Jiena xtaqt ukoll nirringrazzja pubblikament lil dawk il-persuni li jaħdmu bħala avukati ġenerali, dawk li jaħdmu fir-Reġistru Pubbliku u dawk li jaħdmu fl-Uffiċċju tan-Nutar Pubbliku fil-Land Registration Department għaliex huma professjonisti u staff li jagħtu mhux biss dak li suppost jagħtu bħala l-ġurnata tax-xogħol tagħhom imma jagħtu iżjed minn hekk, huma professjonisti dedikati u d-dedikazzjoni tagħhom għandha tiġi rikonoxxuta.

U jien nixtieq nieqaf sekonda u ngħid li r-rikonoxximent jista' jieħu diversi formi; jista' jieħu rikompens finanzjarju u jista' jieħu forom oħrajn.

Per eżempju, jekk persuna trid ittejjeb il-karriera tagħha għaliex m'għandhiex tingħata kull opportunita' li tagħmel dan?

Huwa ħażin li persuna tiġi imblukkata jekk hija għandha l-kapaċita' u tixtieq ittejjeb il- pożizzjoni tagħha.

Għandna nagħtu l-opportunita' lil dawk li jixtiequ jaqbdu triq differenti milli jkunu qabdu sabiex itejbu l-karriera tagħhom.

U dan qed ngħidu għaliex nixtieq nikkonkludi fuq il-kwestjoni tal- maġistrati u mhux bi kritika għall-Ministru.

Lill-Ministru diġa' kkritikajtu fejn kelli nikkritikah u naħseb li l-poplu sema biżżejjed fuq il-kwestjoni tal-maġistrati imma huwa minnu li l-maġistratura ġiet imblokkata u l-Ministru stqarr, wara li ġie ibbumbardjat mill-Oppożizzjoni u eventwalment mill-maġistrati infushom, li mhuwiex sewwa li l-maġistrati ma jlaħħquhomx għall-bank tal-ġudikatura.

Jidher li l-Minisitru kien se jagħmel żewġ imħallfin - u dan stqarru f'konferenza stampa fl-4 ta' Ġunju ta' l-1993 - u minħabba din il-problema għamel imħallef wieħed.

Intqal li ma nħatarx imħallef ieħor minn fost il-maġistratura għaliex il- Ministru jemmen li l-maġistrat jista' jkollu t-tentazzjoni li jiddeċiedi kawżi b'ċertu mod biex jiġi elevat.

Jien segwejt din il-kwestjoni kollha u l-Prim Ministru qal li l-Ministru kien tenna l-opinjoni personali tiegħu.

Jien nikkongratula lill-Ministru fuq dan il-każ - allavolja s-soltu jkolli kliem iebes fil-konfront tiegħu - għaliex irnexxielu jgħid dak li ħass fuq kwestjoni daqshekk importanti - xi ħaġa li f'demokrazija kif nafuha aħna normalment mhijiex aċċettata - anke meta dak li ħass kien differenti minn dak li jemmen fih il-Kabinett.

Dan ifisser li kull ministru tal-Gvern Nazzjonalista għandu d-dritt jesprimi ruħu fuq kwestjonijiet importanti anke jekk dawn ma jkunux skond dak li jemmen fih jew li jiddeċiedi l- Kabinett.

Din hija perikoluża mhux biss għall-Gvern, imma anke għad- demokrazija.

Għaliex?

Għaliex wieħed jista' jaqbad u jgħid l-idea tiegħu u jekk ma tiġix milqugħa tajjeb, jgħid li kien qed jesprimi l-opinjoni personali tiegħu.

Jien ngħid li f'din il-kwestjoni rebaħ il-Ministru u mhux il-Prim Ministru għaliex kieku kienu jsiru żewġ imħallfin u mhux sar imħallef wieħed - mill-inqas hemm sitt maġistrati oħra li għandhom l- kapaċita' li jaqdu l-funzjoni ta' imħallef.

Nagħlaq billi nirringrazzja lill-Kamra u ngħid li f'dan il-qasam tant delikat u vulnerabbli lkoll irridu noqogħdu attenti għaliex wara kollox il- pilastri tad-demokrazija huma li jkollna l-ġustizzja fil-pajjiż.

Grazzi.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Sandro Schembri Adami.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Mr Chairman, jekk il-poplu kien qed jistenna ħidma qawwija u soluzzjoni għall-problemi preżenti kien il-qasam tal-ġustizzja, għax proprju dan il-Gvern ħareġ bil- għajta tal-"ġustizzja" fis-slogan li kien juża, "Xogħol, Ġustizzja u Liberta'".

Illum il-kelma "ġustizzja" rridu nillimitawha għall- amministrazzjoni tal-ġustizzja f'pajjiżna li tikkomprendi l-Qrati - li tkellem tant tajjeb dwarhom il-kollega tiegħi - l-Uffiċċju tan-Nutar tal- Gvern, ir-Reġistru Pubbliku, il-Land Registry, il-Kummissjoni Permanenti Kontra l-Korruzzjoni - aħna bħala Partit għidna li m'għandniex fiduċja fiha - u l-Kummissjoni għar-Reviżjoni tal-Liġijiet.

U meta fi 15-il minuta wieħed irid jipprova kemm l-ideat ta' dan il-Gvern fuq dawn l-oqsma kollha huma żbaljati, wieħed jiġi f'diffikulta' minn fejn se jaqbad jibda.

Jien se nibda minn punti li l-Onor.

Attard Montalto ma semmiex.

Ħalli nieħu l-Uffiċċju ta' l-Avukat Ġenerali.

Jien għandi kull sens ta' rispett lejn dawk li jmexxu dan l-Uffiċċju li huma nies dedikati u vokati.

Dawn is-civil servants m'huma ta' l-ebda gvern partikolari, imma huma tal- poplu u allura l-prosit għandu jingħata lil Malta li għandha nies bħal dawn.

Imma hemm in-nuqqas, li qiegħed dejjem jiżdied, ta' avukati ta' livell għoli bi kwalifiki u b'konoxxenza legali tal-kurrent Ewropew, ladarba qegħdin jgħidu li jridu jdaħħlu lil Malta fil-Komunita' Ewropea.

Hemm bżonn ta' aktar speċjalizzazzjoni fil-qasam legali u dan minkejja l- ħafna ftaħir u minkejja li l-Ministru Fenech - biex nimxi fuq l-istess linja ta' ħsieb li segwa l-Onor.

Attard Montaldo - ipprova jagħmel diversi calls for applications għal nies kwalifikati.

Wieħed irid jistaqsi x'inhi r-raġuni li f'dan l-Uffiċċju hemm nuqqas ta' individwi li huma kapaċi u lesti li jimpenjaw ruħhom fi studju speċjalizzat - jekk hemm bżonn anke jsir taħriġ barra minn Malta għal perjodu qasir - biex ikollna amministrazzjoni tal-ġustizzja b'avukati aktar aġġornati u ta' kalibru bħal pajjiżi oħra.

Rigward l-Uffiċċju ta' l-Avukat Ġenerali, barra l-problema ta' nuqqas ta' nies, hemm ukoll il-problema tal-bini.

Fil-fatt smajna diversi diskorsi fuq it-tkabbir ta' l-uffiċċini ta' l-Avukat Ġenerali.

Huwa veru li l-bini eżistenti huwa żgħir wisq biex ikopri l-ħteġijiet tal-lum. u għalhekk huwa importanti li l-post jitkabbar.

Pero ejjew ma nagħmlux l-iżball li diġa' għamel aċċenn għalih l-Onor.

John Attard Montalto fir-rigward ta' l-annexe tal-Qorti, li tajjeb kemm hu tajjeb, xorta ma kienx is-soluzzjoni reali għall- problemi fil-qasam tal-Qrati.

GĦalhekk, in-nefqa li għamel il- Gvern f'dan il-qasam, wieħed irid iħares u jistaqsi jekk hijiex waħda li tista' tissodisfa l-aspettattivi ta' dan il-poplu f'dan il-qasam.

Il-Kummissjoni għar-Reviżjoni tal-Liġijiet twaqqfet, teżisti, u ħadmet imma nixtieq li nieħdu ftit idea ta' x'jiġri f'diversi pajjiżi barranin, ħalli jkun hemm firxa u jkun hemm iktar consultation mal-bodies konċernati.

Jien ma nistax ngħid li dan ma sarx minn min huwa membru fil- Kummissjoni imma huwa importanti li fir-reviżjoni ta' dawn il-liġijiet ikun hemm iktar konsultazzjoni u iktar minn hekk, fil-Parlament għandhom jinformawna regolarment bl-operat ta' din il-Kummissjoni, partikolarment meta aħna nagħmlu għadd ta' interpellanzi fuq dan is-suġġett u sfortunatament niġu mwieġba b'mod mhux sodisfaċenti u b'mod evażiv.

Ħalli nieħu ftit punti dwar il-Land Registry.

Jgħidulek li hemmhekk hemm nies dedikati u hemm iktar ħtieġa għall-impjegati tekniċi u legali biex jitħarrġu fil-proċess ta' reġistrazzjoni ta' artijiet ħalli l-proċess u l- espansjoni li saru sal-lum ikomplu 'l quddiem.

Ngħid kelma waħda biss dwar il-Kummissjoni Permanenti Kontra l- Korruzzjoni għax diġa' tkellem dwarha l-istess leader tagħna.

Huwa importanti li ngħidu li din hija Kummissjoni li aħna m'għandniex fiduċja fiha għax isservi ta' paraventu.

Il-korruzzjoni ma teqridhiex bl-għeruq u xniexel billi tagħmel kummissjoni imma teqridha billi tnawwar is-sistema ta' nies li huma involuti u li dawn in-nies ikunu jistgħu jiġu ġudikati b'mod li ma jkux hemm paraventi.

Ħalli ngħid kelma oħra fuq l-Uffiċċju tan-Nutar tal-Gvern.

Qabel ma bdejt nipprattika għamilt żmien bħala student fl-Uffiċċju tan-Nutar u nista' ngħid kif jaħdmu l-ħaddiema hemmhekk.

Bħalma nista' ngħid għar- Reġistru Pubbliku rrid nara aktar taħriġ fl-istaff biex ikunu iktar kompetenti u ta' ċertu esperjenzza.

Fil-fatt qed jiġri - bħalma qed jiġri fir-Reġistru Pubbliku - li jkollok nies li jkunu tħarrġu u tgħallmu x-xogħol tagħhom imbagħad jitilqu - ħafna minnhom ikunu nisa li joħorġu pregnant - u allura titlef il-kapaċita' ta' dawn in-nies f'dawn il- postijiet.

Hemm il-problema ta' volumi distrutti u mitlufa.

Barra minn hekk hemm il-kwestjoni - inħoss li din għandha tissemma hawnhekk - dwar jekk dan għandux isir a closed department.

Naf li hemm min ma jaqbilx miegħi fuq dan - fosthom il-Ministru - u għalkemm din l-idea forsi ma tantx tinżel tajjeb, naħseb li huwa importanti li jsir hekk.

Minkejja li staqsejna diversi drabi fiex wasal ix-xogħol ta' klassifikar u indiċjar ta' volumi antiki fl-Arkivji, xorta waħda nibqgħu mingħajr risposta.

L-istess nista' ngħid għar-rigward tas-sistema tal-micro-filming.

Darba kienu qalu wkoll li hemm bżonn ta' nutar tal-Gvern ieħor - fil-fatt kien anke sar eżami għalih - imma llum donnu m'hemmx bżonnu aktar.

Nixtieq nistaqsi wkoll kif qed isir kordinament ma' l-uffiċċju l-ieħor f'63 St Christopher Street, Valletta fejn hemm bniedem li, Alla jbierek, huwa teacher li għandu l-M.A fil-History!

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: No cross-debates, jekk jogħġobkom.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Mr Chairman, nixtieq nikkummenta wkoll dwar qasam ieħor allavolja diġa' għamel aċċenn għalih l-Onor.

Attard Montalto.

L-Onor.

Fenech malli sar Ministru tal-Ġustizzja mar il-Qorti u qal lil kulħadd li għandhom żmien stipulat - mingħalija kien semma ħdax-il xahar jew sena - biex jirranġaw l-affarijiet u li wara dak iż-żmien ma jridx imur u jerġa' jsib rebus.

Veru li l-Ministru Fenech seta' kellu intenzjonijiet tajba meta qal hekk għaliex fi żmien il-Ministru ta' qabel, l-Onor.

De Marco, rebus kien hemm u għalkemm dan il-ħin kollu kien jgħid li se jsolvi l-problemi li jeżistu, ma solva xejn u ħalla l-problemi kollha li kien hemm.

Wara li l-Onor.

Fenech sar Ministru, żar id-dipartiment u lill-ħaddiema tal-Qorti tahom xahar żmien biex jirranġaw l-affarijiet, beda jsir tibdil amministrattiv għax kien hemm negliġenza kbira fl- amministrazzjoni.

Per eżempju, kien hemm ħafna skariġġ u ġiri żejjed u jekk kont trid tara proċess kien ikollok toqgħod tarah mal-counter!

Imma fuq kollox il-problemi veri ma ġewx indirizzati, fosthom problemi li għandhom x'jaqsmu ma' l-istaff, li diġa' semmihom l-Onor.

Attard Montalto u m'għandix ħin biex nidħol fihom, u l-problema tad-dewmien tal- kawżi.

Imbagħad beda wkoll il-ġlied; il-Ministru ġġieled mal-maġistrati għaliex qalilhom li mhux se jagħżel aktar imħallfin minn fosthom għax inkella din l-ambizzjoni tibda taffettwa l-mod kif jaqtgħu l-kawżi u għalhekk se jibda jagħżel lil min irid hu għall-ħatra ta' mħallef.

U l- maġistrati ħadu għalihom.

Jiġifieri ma kienx biżżejjed li kellu bojkott soċjali mill-imħallfin, kellu jiġġieled ukoll mal-maġistrati!

L-ewwel kollox tajjeb u kollox miexi fuq ir-rubini, imbagħad jiġi l-Professur Rene' Cremona u jgħidlu biex jitkellmu u wara li tkellmu qallu li mhux hekk għandu jagħmel għax donnu ma kienx qed jafdah u bdew deħlin is-suspetti.

Qallu biex jitkellmu bi djalogu, imma xorta ma mxejniex.

Il-problemi kollha li hemm fil-Qrati semmihom l-Onor.

John Attard Montalto - kienu proprju riżultat ta' atteġġjament ta' persuna waħda.

Jekk niġu hawn u nikkritikaw lill-Onor.

Ninu Zammit - u hemm l-importanza tagħha ...

Naħseb li kulħadd iħoss li l-Onor.

Fenech - anke meta titkellem ma' membri tal- Gvern, bir-rispett kollu lejh għax on a personal basis m' għandu xejn - kien wieħed mill-ministri li fil-qasam tal-ġustizzja żgur falla.

Evidentement ma tridx tkun agħar.

Din jgħiduhielek in-Nazzjonalisti, in- nies midħla tal-Qorti u anke nies li huma involuti fl-amministrazzjoni tal- Qrati filwaqt li jkemxu xuftejhom.

Jgħidulek li meta l-Onor.

De Marco kien Ministru tal-Ġustizzja konna nimxu u li meta l-Avukat Ġuże' Cassar kien Ministru kien jinħass u ma jinħassx, iżda l-Ministru Fenech imir jibbuldozja l-ħin kollu biex jara x'inhu jiġri u dejjem tarah bil-karozza u jien li nogqħod viċin narah hemmhekk kuljum.

Aħna nemmnu li l-poplu Malti kollu - anzi kull poplu - irid u jiddomanda li jkollu sistema ta' ġustizzja aħjar.

Jiena nemmen li din hija waħda mill-affarijiet illi l-Partit Nazzjonalista ma kienx kapaċi jagħti lill-poplu.

Nagħlaq billi ngħid x'kien qal l-Onor.

Joe Fenech f'debate li kellna l- Belt.

Dan qal hekk:

"Xi darba l-partit li llum qiegħed fl-Oppożizzjoni irid jiggverna l- pajjiż"

U jien ngħidlu: Xi darba!

Aħna se nkunu fil-gvern iktar malajr iktar ma tagħmlu dawn l-iżbalji.

Jekk l-problemi li hemm illum iwarrabhom dawn se jsibhom ma' wiċċu u hu jrid isolvihom.

Aħna ngħidulu li rridu nikkoperaw miegħu imma biex nagħmlu dan ma rridux li mbagħad l-affarijiet li nipproponu aħna jagħmilhom tiegħu.

Ħafna mill-affarijiet li għidna aħna, bħalma huma s-soluzzjoni tad-dewmien fil-kawzi, inkorporajtuhom u għamiltuhom tagħkom biex imbagħad lilna tkunu tistgħu tgħidulna li għamiltuhom intom.

Aħna li hemm bżonn nagħmlu nagħmluh meta nkunu fil- Gvern.

(Interruzzjonijiet) Inti titkellimx ħalli nitkellem jien.

Nitlob il-protezzjoni tiegħek Mr Chairman biex l-Onor.

Tonio Borg ma jitkellimx.

MR CHAIRMAN: Kompli ndirizza lis-Sedja.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Mr Chairman, l-Onor.

Joe Fenech qal li l- Partit Laburista jmissu jaġixxi differenti u talabna biex ngħinuh isolvi l- problemi u ma noqogħdux niġu hawn - dakinhar attakka lili - biex nagħmlu propaganda.

Aħna nagħmlu propaganda!

F'dan il-qasam tal-ġustizzja trid titkellem bi skruplu u b'impenn.

Meta qed ngħidu dawn l-affarijiet mhux qed ngħiduhom għall-propaganda imma qed ngħiduhom għax huma veri u reali u l-Ministru mhux qiegħed jinduna.

Jien ngħid li j'Alla s-sena li ġejja ma jkollniex dawn il-problemi u j'Alla li meta jitkellem il-Ministru jirrispondi ħafna mill-affarijiet li qajjimna aħna u ma jgħidx li konna qed ngħidu l-ħmerijiet għax meta niltaqgħu darba oħra ngħidulu fejn qegħdin il- ħmerijiet.

Se mai nsemmulu kwestjonijiet - forsi llum ma kontx ppreparat li ngħidhom - li llum mhux se nsemmihom.

Meta jrid il-Ministru, nagħmlu debate miegħu u ngħidulu l-affarijiet kif inhuma anke fil-mod kif qed titmexxa l-ġustizzja f'pajjiżna.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

L-Onor.

Joe Fenech.

ONOR.

JOE FENECH: Illum jien konvint u sodisfatt li l-affarijiet mexjin tajjeb għax ma kritikaw xejn u ma qalu xejn x'hemm ħażin.

Jien ma nafx x'iridni nirrispondi l-Onor.

Sandro Schembri Adami għax ma naf li qanqal xejn li qed jitlob risposta mingħandi - kull min semgħu jaf.

Nibda biex insemmi xi affarijiet li aċċenna għalihom biss - għamel sweeping statements - u ma għamel ebda referenza għal xejn u se ngħidlu xi affarijiet dwar id- dipartimenti li semma.

Qal li fl-Uffiċċju ta' l-Attorney General hemm nuqqas ta' avukati u dan huwa veru.

L-avukati ma taqbadhomx minn għonqhom u ġġibhom imma trid toħroġ call for applications, u dawn jirrispondu u japplikaw biex imbagħad wieħed jagħżel minn dawk li jkunu applikaw.

Fl-aħħar call for applications applikaw xi 27 avukat u nista' ngħidlu li s-selection board kellu jiltaqa' f'waħda minn dawn il-ġranet u nispera li nsibu numru ta' avukati żgħar li huma intenzjonati li jagħmlu karriera fl-Uffiċċju ta' l- AG.

L-Onor.

Membru semma li rridu nsibu r-raġuni għaliex m'humiex japplikaw avukati anzjani jew avukati li għandhom isem.

Ir-raġuni hija faċli - ma naħsibx li trid tkun arka tax-xjenza!

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Point of order, Mr Chairman.

THE CHAIRMAN: Jekk hemm point of order irid ikun qasir u dirett għall- punt u mhux a personal explanation.

L-Onor.

Sandro Schembri Adami.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Jien fl-ebda stadju m'għidt dan li qed jgħid l-Onor.

Fenech.

Jien kulma għidtlu huwa li peress li mhux qed jirnexxilu jsib avukati aħna rridu r-raġunijiet.

Jien għidt li dan jista' jkun minħabba l-kondizzjonijiet li qed jiġu offruti.

Din mhijiex kwestjoni ta' anzjani, kif qed igħid hu.

ONOR.

JOE FENECH: Jien fhimt li hu mhux qed jirreferi għall-avukati żgħar li għadhom isiru.

Rigward l-avukati żgħar li għadhom isiru nista' ninformah li fl-aħħar call applikaw mill-inqas 15.

L-avukati li għandhom il- prattika twila u għamlu isem niġu bżonnhom, imma fir-realta' s-salarju mogħti lill-Gvern lill-impjegati tiegħu mhuwiex biżżejjed biex jattira nies ta' esperjenza li jidħlu mal-Gvern jekk ikunu diġa' avvjati fil- professjoni.

Ma jistax ikun hemm raġuni oħra ħlief din.

Lill-avukati aħna m'għidnilhomx - kif kien sar fi żmienkom - li ma jistgħux jipprattikaw f'affarijiet trejdjunjonistiċi u diversi affarijiet oħra.

L-avukati jaħdmu fejn iridu u fejn jixtiequ għax hemm spazju kbir għall-avukati fix- xogħol privat.

Issemma l-bini l-ġdid għal uffiċċju ta' l-A.G..

Nista' ngħid li saru l- pjanti u qed nistennew l-approval tal-PAPB.

Sfortunatament minħabba l- burokrazija li tibqa' teżisti kollox għadu pendenti u nispera li din is- sena joħroġ il-permess ħalli jibda x-xogħol.

Għall-bidu ta' dan il-proġett hemm ivvotati Lm200,000.

L-Onor.

Membru semma l-Kummissjoni ta' Reviżjoni.

Jien naħseb li hawnhekk l-Onor.

Membru kien qed jirreferi għall-Kummissjoni tar-Riforma tal-Liġijiet mhux għall-Kummissjoni tar-Reviżjoni tal-Liġijiet.

Il- Kummissjoni tar-Reviżjoni tal-Liġijiet m'għandha għalfejn tikkonsulta lil ħadd għax kulma tagħmel huwa li taġġorna l-liġijiet kif jiġu emendati.

L- Onor. Membru tfixkel bejn il-Kummissjoni ta' Reviżjoni u l-Kummissjoni ta' Riforma.

Fil-fatt fil-Kummissjoni ta' Riforma sar ħafna xogħol.

Jien nista' ngħidlu wkoll kemm hemm liġijiet li qed jistennew u dawn mhux kollha għamlithom il-Kummissjoni ta' Riforma.

Fil-fatt din is-sena għamlu kapulavur u xogħol monumentali fl-emendi u fir-riformi għall-Kodiċi ta' Proċedura - riformi li ħarġu f'forma ta' White Paper - li ilu ma jiġi emendat b'mod komprensiv madwar 150 sena.

Din hija biċċa xogħol monumentali u l-ad hoc committee li ħadem fuqha huwa wkoll ta' min jirrangrazzjah għax-xogħol siewi u kbir li għamel.

Jien issa nispera li dawn l-emendi ikunu strument biex iwasslu għat-tnaqqis tad-dewmien għaliex dawn ir-riformi fil-Kodiċi ta' Proċedura għalhekk saru.

Per eżempju, tlesta Abbozz ta' Liġi biex jiġu kreati qrati ta' arbitraġġ, li bħalissa qed jiġi rivedut mill-Attorney General biex naturalment ikun jista' jiġi approvat mill-Gvern u pubblikat.

Hemm draft li qiegħed isir dwar il-kondominju biex jiġi inserit fil-Kodiċi Ċivili u hemm ukoll emendi għall-istitut tas-suċċessjoni.

Hemm Abbozz ta' Liġi lest dwar il- fondazzjonijiet u hemm Abbozz ta' Liġi li għadu mhux lest li jemenda il- Liġi dwar il-Professjoni Notarili.

Hemm il-Liġi tad-Domiċilju u Kodiċi u Liġi Amministrattiva li għadha fil-fażi ta' studju.

Hemm liġi li tirregola t-telfien tal-bearer books, hemm Information Practices u Data Protection Bill li huwa lest u Interception of Commmunications Bill li huwa lest ukoll.

Hemm l-emendi għal-Land Registry Bill - li l-Onor. ħabib tiegħi żgur jaf bih għax kellu okkażjoni jarah - li se taġġorna ħafna l- liġi preżenti b'mod li tista' tiffaċilita ix-xogħol.

Dan kollu huwa xogħol li qed isir u sar f'sentejn.

Qed isir l-istudju dwar il-konsolidazzjoni tal-Liġi Kummerċjali u r-reviżjoni komprensiva tal-Kodiċi Kummerċjali u Kodiċi Ċivili, din ta' l-aħħar istitut, istitut.

Naħseb li dawn diġa' huma biżżejjed biex l-Onor.

Membru ta' l-Opożizzjoni jirrealizza l-entita' u l- kobor ta' dawn ir-riformi li fil-fatt qegħdin isiru.

L-Abbozz ta' Liġi biex jemenda l-Land Registry Bill miexi 'l quddiem ħafna u fil-fatt dawn l- emendi għandhom jagħtu riżultat tajjeb.

Hemm ukoll studju biex issir unifikazzjoni u konsolidazzjoni ta' diversi affarijiet komuni li hemm fir- Reġistru Pubbliku u il-Lands Registry li għandhom x'jaqsmu ma' l-ipoteki u trasferimenti ta' l-art u ta' l-immobbli, biex inneħħu kull duplication, u possibbilment nikkonsolidaw l-attivita' komuni ta' dawn iż-żewġ dipartimenti f'dipartiment wieħed.

L-Onor.

Membru tkellem ukoll dwar il-Kummissjoni kontra l-Korruzzjoni u qal biss li ma jaqbilx magħha.

Fil-fatt din għamlet ħafna xogħol siewi u lestiet diversi rapporti li qegħdin fuq il-Mejda tal-Kamra u hemm xi rapporti oħra li wasluli, li malli jkun il-mument opportun, inpoġġuhom ukoll fuq il-Mejda tal-Kamra kif għamilna qabel.

L-Onor.

Schembri Adami semma wkoll ir-Reġistru Pubbliku u jien ngħid li dan huwa wieħed mid-dipartimenti li jaħdem tajjeb ħafna, anzi huwa wieħed mid-dipartimenti li fil-materja ta' komputerizzazzjoni - u hawn irrid nirringrazzja pubblikament lill-MSU għax-xogħol kbir li għamlu hemm - diġa' bdew jirreġistraw l-imwiet u t-twelid fuq il-computer u fil-bidu ta' Jannar se jibdew joħorġu ċ-ċertifikati tat-twelid fuq il-computer u dawk ta' l-imwiet se jibdew joħorġu bl-istess mod fi Frar.

Jiġifieri hawn dawn diġa' qegħdin on link ma' l-ISD, ma' Blata-l-Bajda biex meta jkun hemm il- linkage totali d-diversi dipartimenti tal-Gvern jkunu jistgħu fuq għafsa ta' buttuna iġibu l-informazzjoni kollha li għandhom bżonn mingħajr ma jkun hemm għalfejn jinħareġ ċertifikat, għalkemm ikunu wkoll jistgħu jitolbu li jingħataw ċertifikat bl-istess mod.

Il-kelliemi ta' l-Oppożizzjoni semma wkoll in-Nutar tal-Gvern.

Dan id- dipartiment ukoll miexi tajjeb kif kappeġġjat min-Nutar Pellegrini.

Fil- fatt għamel ħafna xogħol ta' upgrading u anke l-micro filming ta' dokumenti qiegħed fi stat avvanzat.

Imma mhux hekk biss, illum hemm vot, li jidher fl-Estimi, sabiex nikkonvertu l-cameras tal-micro filming għal digitised imaging fejn allura tidħol fil-computer u b'dan il-mod inħaffu ħafna iktar ix-xogħol permezz ta' scanners u nkunu nistgħu nagħmlu prodott aħjar.

Imbagħad fl-aħħar, l-Onor.

Schembri Adami daħal f'għalqa li aħjar ħalliha għal ħaddieħor.

Huwa qal ħafna affarijiet fl-arja u jekk tipprova tagħsar dak li qal ma ssib xejn.

Qal li ma sar xejn minn dan il-Gvern dwar id-dewmien fil-Qrati.

Għadu kif qed jara xogħol ta' sena u nofs li għamlet il-Kummissjoni dwar ir-Riforma tal-Liġijiet biex espressament tipprova possibilment tnaqqas id-dewmien billi kkreat strutturi u għamlet emendi għal-liġijiet biex issimplifikaw il-mod kif isiru l-proċeduri, u jgħidilna li m'għamilna xejn!

Is-sena l-oħra qalilna li rridu nagħmlu studju komprensiv, meta dan l-istudju komprensiv kien ilu sejjer minn Ġunju tas-sena l-oħra Issa għaliex dan l-istudju sar, qed jgħidilna li m'għamilniex biżżejjed.

Fil-fatt issa ħa ngħaddi fuq il-Qrati u nsemmi ħafna affarijiet li saru hemm, u x'miżuri diġa' ħadna biex inwettqu r- riforma .

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: Ma rridx interruzzjonijiet.

Nitlob lill-Onor.

Membru biex ma jinterrompix għaliex lilu ħadd ma nterrompih.

ONOR.

JOE FENECH: Fil-materja tal-Qrati mxejna bl-iktar mod serju u tajna d-direzzjoni li trid tieħu r-riforma li diġa' bdejna nwettqu.

Infatti qed nipprovaw nwettqu din ir-riforma fuq tliet skali.

L-ewwel waħda hija riforma infrastrutturali li tikkonsisti milli nagħmlu użu aħjar mill- ispazju eżistenti li hemm fil-Qrati.

Diġa' għamilna tliet swali ġodda, waħda minnhom, li diġa' qed tintuża, kienet parti mill-kmamar ta' l-avukati u ż-żewġ kmamar l-oħra fejn kien hemm ir-Reġistru se jibdew jintużaw mill- maġistrati.

Ta' min jgħid li ġejna mwiegħda mill-Public Works li l-mobbli se jkunu lesti sa l-aħħar ta' Jannar u b'hekk dawn il-kmamar ikunu jistgħu jibdew jiġu wżati minn Frar.

Id-deputati reġistraturi ġew miġbura f'kamra waħda kbira fejn qabel kien hemm l-Accounts Section - li issa mar fl-annex - ħalli jkunu iktar aċċessibbli għall-pubbliku, ikunu jistgħu jaqdu aħjar lill-pubbliku u jkun hemm iktar kontroll tax-xogħol li jkun qed isir.

U din hija miżura amministrattiva li qed tgħin għal iktar effiċjenza.

Għandna librerija attrezzata ħafna - u hawn irrid nagħti prosit lill-ħabib tiegħi l-Onor.

De Marco għaliex fil-fatt kien hu li bdiha - u qegħda f'espansjoni kostanti b'donazzjonijiet ta' kotba.

Għamilna maintenance unit li tagħmel xogħol ta' manutenzjoni regolari fil-qrati biex ikollhom dehra iktar aħjar u ġie mqabbad il-Perit Joe Tonna biex jagħmel survey u valwazzjoni tal-bżonnijiet tal-qrati mil-lat ta' spazju u jagħmel pjan biex inkunu nistgħu nissodisfaw l-esiġenzi tal-qrati għal 25 sena li ġejjin.

Hemm ippjanat ukoll - u nispera li ma jdumx ma jsir - li jibda jsir kontroll fl-entratura tal-Qorti, kemm għall-finijiet ta' sigurta' tal-Qrati kif ukoll biex nassiguraw li min jidħol, la jidħol bi fliexken u lanqas biex jagħmel picnic fit-taraġ u mill-kuriduri tal-Qorti biex tinżamm id- diċenza ta' l-ambjent fl-istitut tal-Qorti.

Irridu nsibu wkoll spazju għall-imħallfin, għall-maġistrati u għall-ġudikanti fejn jistgħu jaħdmu fil- Qorti.

Meta nbniet il-Qorti, is-Sigrieta ta' l-imħallef kienet konċepita b'ideat sfortunatament antiki fejn l-imħallef kien jużaha waħdu - forsi kultant kien ikollu lir-Registratur miegħu, - u biex jilbes it-toga biex joħroġ fuq it-tribuna.

Illum f'din il-kamra ta' għaxar piedi b'għaxar piedi hemm erba' jew ħamsa min-nies li ma jistgħux jaħdmu f'ambjent tajjeb u bil-mod trankwill li hemm bżonn jaħdmu fih partikolarment meta jkunu qed jiddeċiedu xi kawża.

Ir-Reġistru li qiegħed fl-annexe qegħdin nikkontemplaw li nniżluh minflok l-GĦassa tal-Pulizija u bħalissa qegħdin f'riċerka biex nipprovaw insibu post alternattiv għall-GĦassa tal-Pulizija li jissodisfa lill-Pulizija biex ir-Reġistru jkun jista' jinżel isfel u jkun hemm spazju biżżejjed kemm għar-Reġistru tal-Qorti t'Isfel u kif ukoll għar-Reġistru tal-Qorti ta' Fuq f'ambjent ħafna aħjar u komdu.

Qed isir studju wkoll dwar użu aktar razzjonali ta' l-awli tal-Qorti li jintużaw biss tliet sigħat jew erba' sigħat forsi tliet darbiet fil-ġimgħa u allura wieħed qed jistudja kif jista' jagħmel użu aħjar minn dawn l-awli.

Barra minn dan ittieħdu wkoll miżuri amministrattivi li diġa' bdew jagħtu riżultat tajjeb u daħħalna sistema ta' kontroll waqt li jkun jsir l-eżami tal-proċessi mill-partijiet fuq reġistru biex nassiguraw li ma jintilfux proċessi u dokumenti.

L-Onor. ħabib tiegħi din m'għoġbitux u għadda kumment sardoniku u sarkastiku pero' rriżulta li f'din l-aħħar sena ma ntilef l-ebda dokument.

Barra minn hekk it-telfien ta' proċessi u dokumenti naqas għal xi għaxra jew 12, meta s-sena l-oħra kien hemm 120 li ntilfu qabel ma ttieħdet din il-miżura.

Jekk jonqos xi ħaġa, b'din irrendejna l-iskrivani accountable biex jissorveljaw il-proċess meta jkun qiegħed fl-idejn.

Għamilna wkoll li d-Deputati Reġistraturi jridu jagħmlu returns fil- ġimgħa tal-proċessi kollha li huma jkunu għaddew taħt idejhom waqt li kienu qed jattendu għall-kawżi.

B'hekk inżommu updating regolari u jkun qed jiġi eżaminat li l-proċess u d-dokumenti ma jkunux neqsin għax ikunu qed jiġu impaġnati u enumerati b'mod regolari.

Din il-proċedura qed tinżamm u tintbagħat f'din ir-return regolarment darba fil-ġimgħa biex jekk ikun hemm xi ħaġa nieqsa wieħed jittendi biha malajr.

Qed niġbru weekly returns mill-marixxalli u mill-purtiera biex nassiguraw li n-notifiki jsiru fil-ħin u nassiguraw ukoll xi tkun ir-raġuni jekk ma jkunux saru.

Jien ma rridx li d-dokumenti jibqgħu miżmumin għand il-marixxall jew għand il-purtier bl-iskuża li dan ma jkunx sab lil min ried jiġi notifikat u ikollu jerġa' jmur.

Għalhekk qed ikun hemm rendikont regolari ta' l- atti li jkunu nnotifikaw il-ħin li marru bihom kif wkoll meta kellhom riferta negattiva.

Bi ftehim mal-Posta ġiet żviluppata sistema ġdida biex ikollna informazzjoni mmedjata ħalli ma noqogħdux nistennew xi 15-il ġurnata jew xi tliet ġimgħat biex ikun hemm informazzjoni dwar atti li ma jkunux ġew notifikati bil-posta jekk din ma tkunx waslet.

Bdilna l- kwalita' tal-cards "for easy identification" għax mill-kulur tal-posta malajr jindunaw bihom li huma tal-Qorti.

Dawn jiġu referiti immedjatament il-Qorti, u b'hekk wara ġurnata jew jumejn wieħed ikun jaf jekk l-att ġiex notifikat jew le.

Għamilna wkoll "on-going courses" ta' taħriġ biex nassiguraw aktar professjonalita' mill-impjegati kollha, ibda mill- messaġġier u spiċċa fid-Deputat Reġistratur.

Dan qed isir biex nassiguraw aktar effiċjenza.

Lid-Deputati Reġistraturi tajnihom "allowance" speċjali ħalli nipprovaw nattiraw l-aħjar elementi li hemm fiċ-Ċivil biex jiġu jaħdmu l-Qorti.

L-Onor.

Attard Montalto semma li kien hemm xi Deputat Reġistratur li ma sarx.

Kien hemm xi deputat reġistratur ma sarx ċioe' wieħed mill-impjegati li kien jagħmilha ta' deputat reġistratur ma kkwalifikax biex jieħu din l-"allowance".

Fil-fatt kien hemm tlieta mhux wieħed u t-tlieta ma kkwalifikawx għar-raġuni sempliċi li l-call for applications ħarġet bil-kondizzjoni li trid tattendi kors u tgħaddi mill- eżami; u dawn ma attendewx għal dan il-kors.

Din kienet l-unika raġuni li għaliha dawn ma sarux mhux għaliex ma humiex effiċjenti; jistgħu jkunu effiċjenti u nistgħu forsi nsibu mod jew sistema oħra kif dawn jistgħu jikkwalifikaw u jiġu upgraded.

Imma s-serjeta' tirrikjedi li jekk toħroġ call for applications b'dak il-mod, wieħed irid jara li fil-fatt dawn jiġu ottemporati.

Semma wkoll li kien hemm xi messaġġiera li ma sarux kif ukoll li kien hemm persuna li applikat għal assistent reġistratur u ma saritx.

Dan ta' l- aħħar fil-fatt talab hu li jiġi borded out għaliex forsi, is-suppervja iddettatlu hekk, imma dwar dan kien hemm bord kompost minn tlieta minn nies fosthom bħala chairman l-Imħallef Said Pullicino li tajjeb u ħażin - u naħseb ma għandix raġuni għaliex niddubita minnhom - dawn deherilhom li dan ma jikkwalifikax għal dak il-grad.

Ma jfissirx li dan ma jafx l- affarijiet mil-lat prattiku, imma jista' jkun li mhux manager tajjeb jew jista' jkun nieqes fl-amministrazzjoni u għalkemm jaf il-liġi mhux tajjeb għall-post ta' assistent reġistratur.

L-istess dwar il-messaġġiera li semma.

Dawk li ma sarux, applikaw 55 u saru xi 15, għaliex ma għaddewx la mill-eżami, partikolarment tal-kitba, u lanqas mill-interview orali.

Jekk ma jgħaddux tfisser li għandna nagħmluhom?

Jew isiru l-affarijiet kif għandhom isiru jew ma tagħmel xejn għaliex is-serjeta' hekk tiddetta.

Dawn fil-fatt saru kif kellhom isiru, ma kkwalifikawx u konsegwentement ma sarux.

Ingħataw notebook computers lill-Imħallfin u lill-Maġistrati kollha biex ikunu jistgħu jaħdmu b'iktar faċilita' d-dar u jkun jista' jiġi reġistrat anke x-xogħol għall-użu tagħhom u b'hekk is-sentenzi jiġu printed mill- Qorti malli dawn jagħuhom id-disk .

Dwar il-mandati ngħid li dawn qed jiġu esegwiti immedjatament malli jidħlu, m'hemm xejn lura.

Rigward typing ta' sentenzi wkoll m'hemm xejn lura, anzi biex inkun korrett ngħid li hemm ftit sentenzi li mhumiex ittajpjati li huma jew fuq kontumaċi jew ammissjonijiet, imma s-sentenzi importanti kollha huma ittajpjati u huma ttajpjati up to date.

It-taxxi wkoll huma aġġornati,.

Mela jekk aħna qegħdin ngħidu li bil-miżuri amministrattivi li ttieħdu, l-amministrazzjoni qegħda taħdem ħafna aħjar għalkemm għad hemm ħafna nuqqasijiet, biex ma ma jkunx hawn min jaħseb li qed ngħid li jien sodisfatt li kollox miexi mingħajr diffetti.

THE CHAIRMAN: Point of order, l-Onor.

Attard Montalto.

ONOR.

JOHN ATTARD MONTALTO: Jien ma niddubitax mill-informazzjoni li qed tagħti int, pero' nista' nassigurak li dak li qed tgħid mhux talli mhuwiex preċiż, imma huwa skorrett għall-aħħar.

Il-Ministru huwa kompletament miżinformat.

THE CHAIRMAN: Point taken, għalkemm ma kienx point of order.

L-Onor.

Fenech.

ONOR.

JOE FENECH: Jien lest li nistieden lill-Onor.

Attard Montalto biex flimkien immorru naraw fejn qiegħed dak li qed ngħid, li fi kliem l-Onor.

Attard Montalto huwa skorrett u nieħu gost li quddiemu stess ngħid lil min tani l-informazzjoni dwar dan li tani informazzjoni ħażina u jekk hemm bżonn jittieħdu l-passi neċessarji.

(Interruzzjonijiet) THE CHAIRMAN: Ma rridx cross-debates.

ONOR.

JOE FENECH: Jien nieħu gost li jekk hemm xi ħaġa ħażina insir naf biha għax jekk insib xi ħaġa skorretta nistabbilixxi li mhux qed niġi sewwa u nara għaliex.

Fil-fatt qed jitkellem b'mod ġenerali u ma semma l- ebda każ partikolari fejn dak li semmejt jien mhuwiex korrett.

Illum jekk ma ssirx subbasta jiġu informati l- partijiet konċernati u tingħatalhom ir- raġuni jew x'nuqqas kien hemm biex ma saritx.

Per eżempju, ġieli jkun hemm nuqqas ta' notifika tal-primo jew secondo ricorso jew ikun hemm xi nuqqas fl-informazzjoni ta' l-istima tal-perit u l-partijiet jiġu informati biex ma jibqgħux bil-proċeduri weqfin għaliex ikun hemm nuqqas ta' interess mill-avukat jew minn waħda mill-partijiet.

Jidhirli li dan huwa progress kbir li sar fl-amministrazzjoni tal-ġustizzja.

Il-kompjuterizzazzjoni mxiet ukoll ħafna 'il quddiem u suppost li sa l-aħħar ta' l-1995 is-sistema tkun kompjuterizzata kollha u tkun tista' tibda taħdem sħiħa.

Fil-fatt diġa' hemm ħafna affarijiet li huma stored fil-computer bħalma huma affarijiet dwar liġijiet, dwar ġurisprudenza u dwar l-atti li qed jidħlu fil-Qorti, u 'l quddiem għandna l-intenzjoni li l-avukat ikollu modem fl- uffiċċju tiegħu biex jkun jista' anke jippreżenta att permezz tal- computer.

Naturalment hemm diffikultajiet amministrattivi u tekniċi li jridu jiġu megħluba imma una volta dawn jiġu solvuti, din il-link tkun tista' tibda tiffunzjona.

Saret ukoll riforma strutturali; għidna fejn se jiġi stabbilit "small claims tribunal", żdiedet il-kompetenza tal-maġistrati għal kawżi ċivili sal massimu ta' Lm1,000, u se jsir tribunal ta' arbitraġġ, permezz ta' liġi apposta, li se jservi wkoll biex jitnaqqas ċertu xogħol mill-qrati ordinarji.

Se ssir ukoll il-Kummissjoni għall-Amministrazzjoni tal- Ġustizzja li għamel referenza għaliha l-ħabib tiegħi.

Fil-fatt s'issa qbilna ma' l-Oppożizzjoni dwar is-sustanza tal-proposti li qed nagħmlu, li ma qbilniex huwa dwar jekk dawn l-emendi għandhomx jiġu entrenched.

Aħna jidhrilna li għandhom jiġu entrenched fil-Kostituzzjoni għax inkella jista' jkun li din timpinġi fuq l-indipendenza tal-qrati, mhux minħabba l- artiklu tal-Kostituzzjoni li semma l-ħabib tiegħi dwar kif jitneħħew jew ma jitneħħewx l-imħallfin, imma għax lill-imħallef jew il-ġudikant tista' tnaqqaslu l-indipendenza b'diversi forom ta' favuri u pressjoni.

Allura jekk it-twaqqif ta' din il-kummissjoni ma jkunx entrenched tista' sservi biex tnaqqas l-indipendenza tal-ġudikanti.

Fil-fatt saret emenda minn avukat rinomat - u ġiet approvata anke mill-Avukat Ġenerali - li ġiet mgħoddija lill-Oppożizzjoni biex tagħti l-veduti tagħha dwarha imma naħseb li din l-emenda tersaq viċin ħafna għal dak li tixtieq in-naħa l-oħra filwaqt li tissalvagwarda l-indipendenza tal-Qrati.

Pero' żgur li huwa importanti li ssir din il-Kummissjoni għall-Amministrazzjoni tal-Ġustizzja u ssir malajr għax ma jistax jibqa' jkollna din is-sitwazzjoni, fejn la għandna accountability u lanqas ebda forma ta' dixxiplina, li fl-istess ħin tassigura l-indipendenza tal-Ġudikatura.

Saret ukoll proposta għal riforma radikali fil-Kodiċi ta' Proċedura - m'inix se nidħol fil-fond dwar dan għax ikollna ċans niddibattuha fil-Parlament - li dwarha s'issa għadna ma rċevejna l-ebda kumment avvers għalkemm kien hemm xahar żmien għal min irid jgħaddi l-kummenti tiegħu.

Il-kummenti li rċevejna kienu kollha favorevoli.

Biex il-Liġi tal-Proċedura tiffunzjona u taħdem tajjeb, din naturalment trid il-koperazzjoni ta' kull min huwa involut fl- amministrazzjoni tal-ġustizzja imma prinċipalment trid l-impenn sħiħ ta' l- imħallfin, il-maġistrati u l-ġudikanti li jaċċettaw il-bidla li trid isir biex din jimplimentawha b'awtorita' u jassiguraw li tkun suċċess.

L- imħallfin li huma l-protetturi tal-liġi huma mistennija li biex jipproteġu l-liġi josservawha fl-ispirtu u fl-ittra tagħha u jimplimentaw dak kollu li l-liġi tgħid biex b'hekk jassiguraw li jkun hemm aktar effiċjenza u aktar speditezza - kif trid il-liġi - u li għalhekk qed isiru d-diversi emendi.

Hija ħaġa ta' l-għaġeb - u b'kumbinazzjoni rajt proċess f'dawn il-ġranet - li xi ħadd għamel kawża tmien snin ilu għal żgrumbrament minn post għax għalaq iċ-ċens u min qed jidher għal konvenut ibbaża l-eċċezzjoni fuq in- nullita' taċ-ċitazzjoni u wara li tilifha mill-Appell, il-kawża reġgħet ġiet rinvjata quddiem il-Qorti u issa reġa' ta l-eċċezzjoni li din il-Qorti mhix kompetenti, mingħajr eċċezzjoni fil-mertu.

Dan ifisser li l-Qorti ħalliet lil parti jisserva biha u jtawwal l-proċedura biex ma ssirx ġustizzja u jekk jitlef il-kawża ikun gawda l-post illeċitament għal għaxar snin.

Aħna nistgħu nħallu din is-sistema topera fejn il-liġi qed iservi unikament biex jitwalu l-kawżi għal xejn, flok li kawża tinqata' kif għandha tinqata' fis-sustanza?

GĦalhekk qed isiru d-diversi emendi li hemm fil-proċedura u għalhekk għamilna li l-appelli mid-digrieti ma jsirux ħlief fl-aħħar mis-sentenza u mas-sentenza biex nevitaw dawn il-ħafna abbużi li jsiru għal dewmien u telf ta' żmien biex il-kawża ma tinqata' qatt jew iddum ma tinqata' u sadanittant wieħed ikun qed igawdi lleċitament dak li jkollu f'idejh għal ħafna żmien.

Biex nassiguraw li dawn jaħdmu tajjeb, irridu amministrazzjoni dejjem aktar effiċjenti u amministrazzjoni li jkollha s-support staff għall-imħallfin.

Ma nafx għalfejn l-Onor.

Montalto semma din għax fil-fatt kieku qara d-diversi emendi li hemm fil- Liġi tal-Proċedura kien jirrealizza li bdilna l-konċett ta' l-assistent ġudizzjarju kif inhu llum bil-liġi li kienet saret fi żmienhom, fejn huwa sempliċement perit legali biex jisma x-xhieda, għal assistent ġudizzjarju fis-sens li jkun assistent ta' l-imħallef fil-veru sens tal-kelma, bħalma hu fil-konċett Amerikan, fejn dan ikun qiegħed hemm biex jagħmel ir-riċerki ta' l-imħallef - u jservi ta' dialogu għall-imħallef - u jgħinu ħalli b'hekk l-Imħallef ikollu sounding-board u meta jiġi biex jagħti sentenza, ma jkunx waħdu mal-kuxjenza u mal-Missier Etern, imma għallinqas ikollu wkoll interposta persona li magħha jista' jiddiskuti.

Għax għalkemm finalment hu jrid jiddeċiedi, huwa tajjeb li jkollu rifless ta' xi ħaddieħor li jkun parti mill-judicial unit kif komtemplat.

Din l-emenda diġa' qegħda fil-proposti li għandna għal emendi fil-Liġi ta' Proċedura u kieku l-Onor.

Membru raha, kien jirrealizza li diġa' daħħalnieha.

Aħna mhux qed ngħidu li jkun hemm student tal-liġi li jkun se jispiċċa u allura jinbidel wara sentejn, imma jkun hemm judicial unit funzjonanti bħala unit, fejn allura jkollok bniedem li jkun espert fil-qasam legali u għada pitgħada, jekk ikun jipprometti biżżejjed, ikun jista' jsir anke ġudikant.

Illum il-ġurisprudenza qed tiġi pubblikata regolarment.

Fil-fatt għandna kuntratt ma' l-Legal Publishing Limited li qed toħroġ ktieb tal- ġurisprudenza kull xahrejn, ħaġa li kienet ilha ma ssir snin twal - mill- aħħar tas-snin sittin - u li ħadd ma ta kasha u fl-istess ħin konna nippretendu li l-avukati u l-ġudikanti b'xi mod ikunu aġġornati dwar kif ikunu qed jiġu deċiżi l-kawżi.

Dan ma kienx possibbli għax ma kellhomx aċċess għall-ġurisprudenza peress li s-sentenzi ma kenux jiġu pubblikati.

Nerġa' ngħid li issa dan qiegħed isir.

Irridu wkoll intejbu l-kondizzjonijiet tal-ġudikanti biex nattiraw l- aħjar elementi għal ġudikatura.

Jien għadni s'issa noħlom illi jista' jsir xi charter of justice, kif għandhom fi Franza u nissuġġerixxu li jsir kemm jista' malajr biex dan it-tielet poter ta' l-Istat, li l-ġudikatura, u l- parti legali governattiva konnessa magħha, jiġifieri l-AG, ikunu kompletament maqtugħa miċ-Ċivil.

B'hekk allura tkun tista' tikkonsidra lill-impjegati f'dan il-qasam b'mod differenti għax ihuma kategorija għal kollox differenti.

Dawn in-nies la jista' jkollhom xogħol part-time jew xogħol ieħor privat u lanqas jistgħu jagħmlu affarijiet oħrajn bħalma jagħmel kwalunkwe impjegat u uffiċjal ieħor taċ-Ċivil.

Dawn irid ikollhom dan ix-xogħol biss u ma jagħmlu xejn iktar.

Karigi li minn natura tagħhom jesiġu sagrifiċċji kbar u dedikazzjoni biex wieħed ma jgħidx kważi emarġinazzjoni soċjali biex jassiguraw ukoll l-apparenza tal-ġustizzja.

Sabiex tattira l-aħjar element - mhux biss f'dik li hija kapaċita' u erudizjoni, imma anke integrita' - bħala ġudikanti, dawn in-nies iridu jiġu klassifikati u konsidrati b'mod partikolari.

Rigward in-numru ta' kawżi li qed jinqatgħu nistgħu ngħidu li dan għadu piu o meno l-istess kif kien is-sena l-oħra u ftit kien hemm kambjament, għalkemm hemm xi apprezzament żgħir li lanqas hu "vale la pena" li wieħed jidħol fih fil-ftit ħin li fadal.

Ix-xogħol żdied ħafna u rrid nikkumplimenta lill-ġudikanti u lill-amministrazzjoni li rnexxielhom ilaħħqu max-xogħol b'mod tajjeb, minkejja li, kif għidt, ix-xogħol żdied b'mod konsiderevoli.

Kien interessanti wkoll illi fil-"fora" internazzjonali fejn ipparteċipajna, għamilna suġġerimenti siewja u li qanqlu interess, dwar il- possibilita' ta' estensjoni tal-protezzjoni tal-Konvenzjoni Ewropea għal diversi stati oħra, cioe' biex jiġi assigurat fuq bażi ta' reċiproċita' illi kull ċittadin ta' l-istati firmatarji jiġifieri ta' dawk il-pajjiżi li llum jifformaw parti mill-Unjoni Ewropea, ikollu l-protezzjoni mhux biss fil-pajjiżi firmatarji imma wkoll f'pajjiżi li mhumiex firmatarji tal- Konvenzjoni Ewropea.

Wieħed mill-aktar punti importanti tal-Konvenzjoni Ewropea hu illi din tagħti protezzjoni mhux biss liċ-ċittadini ta' l-Ewropa imma lil kull min jinstab f'territorju ta' l-istati Ewropej firmatarji imma anke jekk ma jkunx ċittadin ta' dawk l-istati.

Allura fuq l-istess bażi ta' reċiproċita' għamilna dan is-suġġeriment li ntlaqa' tajjeb ħafna u li qiegħed jiġi kkonsidrat biex jiġi stabbilit kampjun ta trattat bilaterali komuni li jiġi formulat mill-Kunsill tal-Ministri.

Imbagħad naturalment kull pajjiż ikun jista' jittratta fuq bażi bilaterali ma' pajjiżi oħra biex il-protezzjoni tal-Konvenzjoni Ewropea tiġi estiża għaċ- ċittadini tiegħu anke meta dawn ikunu f'dawk il-pajjiżi.

THE CHAIRMAN: Ikkonkludi, Onorevoli.

ONOR.

JOE FENECH: L-aħħar ħaġa li rrid insemmi hija l-legal aid li għamilna diversi emendi għaliha li kollha jinsabu fl-Abbozz tal-Liġi ta' Proċedura.

Il-legal aid estendejnieha b'mod qawwi biex ħafna aktar nies ikollhom aċċess għaliha.

Se jkun hemm a permanent panel kif ukoll uffiċċju imsaħħaħ ta' l-avukat ta' l-għajnuna legali b'nies permanenti u jkun jista' jagħmel xogħol anke estra-ġudizzjarju għal dawk li jkollhom bżonn l- għajnuna legali.

Nikkonkludi billi ngħid li pajjiżna ta' għada jiddependi mill-mod kif aħna nibnu pajjiżna llum.

L-istess japplika għall-qrati.

Il-qrati ta' għada jkunu biss rifless ta' kif nibnu l-Qrati llum.

Għalhekk wieħed irid joqgħod attent li meta jitkellem fuq din l-istituzzjoni tant importanti għad-demokrazija ta' kull pajjiż, wieħed għandu jitkellem b'mod oġġettiv u bi prudenza kbira mingħajr sensazzjonaliżmu u b'mod li jassigura li ma jipperturbax u ma jiddisturbax l-atmosfera ta paċi li kull qorti tirrikjedi jekk trid taħdem kif għandha taħdem.

Il-ġudikanti bħala "leaders" fis-soċjeta' jridu jkunu mhux biss ta' eżempju imma ta' ispirazzjoni għal kulħadd biex ikollhom il-fiduċja u rispett tant essenzjali għal din l-istituzzjoni.

Dawn iridu jkunu ta' eżempju u ta' ispirazzjoni fil-mod kif jgħixu u kif jaqdu d-doveri tagħhom kemm fil- ħajja pubblika u kemm fil-ħajja privata.

Dawn li qegħdin kostantament taħt lenti qawwija tal-pubbliku jirrikjedu li jekk huma jridu li jkollhom il- fiduċja u r-rispett tal-pubbliku, iridu juru bl-iktar mod trasparenti li huma jimmeritaw dik il-fiduċja u rispett.

Jien nispera li s-sena 1994 tkun is-sena ta' riforma li twassal għal aktar effiċjenza fil-futur u speditezza fil-qasam tal-ġustizzja u tagħti lura lill-qrati dik il-qima, stima, rispett, fiduċja u dinjita' li jixirqilhom.

THE CHAIRMAN: Skada il-ħin fil-Kumitat ta' Provvista.

Nitlob lill- istazzjonijiet tar-radju jieqfu jxandru din is-seduta.

Il-mistoqsija hi l-emenda għall-Vot 40 mressqa mill-Onor.

Censu Moran.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Negatived.

ONOR.

MEMBRU : Division.

THE CHAIRMAN: Skond il-Mozzjoni ta' Proċedura Nru. 135 tad-29 ta' Novembru, 1993, din id-division tittieħed minn hawn u ħames minuti.

Billi ntalbet votazzjoni, il-Kumitat ġie sospiż fid-9.30 p.m. u rriżuma fid-9.36 p.m.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi l-emenda għall-Vot 40 mressqa mill-Onor.

Vincent Moran.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Negatived.

ONOR.

MEMBRU: Division.

THE CHAIRMAN: Division.

Ninforma lill-Kamra li l-Onor.

John Dalli u l- Onor. Carm Lino Spiteri huma paired ma' l-Onor.

Leo Brincat u l-Onor.

Lino Spiteri.

VOTAZZJONI NRU.

FAVUR: 29

L-Onor.

Abela Wistin Attard Montalto John Bartolo Evarist Borg Carmel Brincat Joseph Buhagiar Charles Buhagiar Louis Calleja Reno Cilia Joe Debono Grech Joe Farrugia Michael Farrugia Noel Gatt George Grech Edwin S Mangion Charles Micallef Freddie Mifsud Bonnici Karmenu Mintoff Dom Mizzi Joe Moran Vincent C. Muscat Philip Nicholl Tony Portelli Alfred Refalo Anton Sant Alfred Sant Salvu Schembri Adami Sandro Vella George Vella Karmenu

KONTRA : 32

L-Onor.

Bonello du Puis George Bonnici Josef Bonnici Michael Borg Tonio Cassar Joe Cuschieri Louis Debono Giovanna Deguara Louis De Marco Guido Falzon Michael Fenech Adami Eddie Fenech Joe Frendo Michael Galea Ċensu Galea Louis Galea Mario Gatt Lawrence Gauci Borda Lino Hyzler George Mifsud Bonnici Antoine Mifsud Bonnici Ugo Muscat Claude Muscat Richard Psaila Savona Joseph Refalo Louis Refalo Michael Angelo Rizzo Naudi John Tabone Anton Vella John Zammit Ninu Zammit Stanley Zammit Dimech Francis

L-emenda m'għaddietx.

THE CHAIRMAN: Issa se npoġġi l-mistoqsija fuq il-Voti tal-Ministeru għas- Sigurta' Soċjali.

VOT 40 - MINISTERU GĦAS-SIGURTA' SOĊJALI

Illi s-somma ta' mhux iżjed minn Lm37,159,000 li titħallas mill-fond Konsolidat tiġi applikata taħt il-Vot 40 - Ministeru għas-Sigurta' Soċjali kif dettaljata fl-Abbozz ta' l-Estimi Ġenerali ta' nefqa għas- sena 1994.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Ir-Riżoluzzjoni taħt Vot 40 għaddiet.

THE CHIARMAN:

VOT 42 - DJAR

Illi s-somma ta' mhux iżjed minn Lm373,000 li titħallas mill-Fond Konsolidat tiġi applikata taħt il-Vot 42 - Djar kif dettaljata fl- Abbozz ta' l-Estimi Ġenerali ta' Nefqa għas-sena 1994.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Ir-Riżoluzzjoni taħt Vot 42 għaddiet.

THE CHAIRMAN:

VOT X - MINISTERU GĦAS-SIGURTA' SOĊJALI

Illi s-somma ta' mhux iżjed minn Lm3,480,000 li titħallas mill-Fond Konsolidat tiġi applikata taħt il-Vot X - Ministeru għas-Sigurta' Soċjali kif dettaljata fl-Abbozz ta' l-Estimi Ġenerali ta' Nefqa għas- sena 1994.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Ir-Riżoluzzjoni taħt Vot X għaddiet.

THE CHAIRMAN: Se npoġġi l-mistoqsija fuq l-emenda mressqa mill-Onor.

Attard Montalto għall-Vot 42.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Negatived.

ONOR.

MEMBRU: Division.

THE CHAIRMAN: Skond il-Mozzjoni ta' Poċedura Nru. 135 tad-29 ta' Novembru, din id-division tittieħed issa stess.

Għal darba oħra ninforma lill-Kumitat li l-Viċi Prim Ministru u l- Ministru ta' l-Affarijiet Barranin, l-Onor.

Tonio Borg u l-Onor.

Louis Refalo huma paired ma' l-Onor.

Carmel Borg, l-Onor.

Joe Cilia u ma' l-Onor.

Karmenu Vella.

VOTAZZJONI NRU.

FAVUR: 29

L-Onor.

Abela Wistin Attard Montalto John Bartolo Evarist Borg Carmel Brincat Joe Buhagiar Charles Buhagiari Louis Calleja Reno Cilia Joe Debono Grech Joe Farrugia Michale Farrugia Noel Gatt George Grech Edwin S. Mangion Charles Micallef Alfred Mifsud Bonnici Kamenu Mintoff Bonnici Karmenu Mintoff Dom Mizzi Joe Moran Vincent C. Muscat Philip Nicholl Tony Portelli Alfred Refalo Anton Sant Alfred Sant Salvu Schembri Adami Sandro Vella George Vella Karmenu

KONTRA: 32

L-Onor.

Bonello Du Puis George Boniici Josef Bonnici Michael Borg Tonio Cassar Joe Cuschieri Louis Debono Giovanna Deguara Louiis Demarco Guido Falzon Michael Fenech Adami Eddie Fenech Joe Frendo Michael Galea Censuħ Galea Louiis Galea Mario Gatt Lawrence Gauci Borda Lino Hyzler George Mifsud Bonnici Antoine Mifsud Bonnici Ugo Muscat Claude Muscat Richard Psaila Savona Joe Refalo Louis Refalo Michael Rizzo Naudi John Tabone Abton Vella John Zammit Ninu Zammit Stanley Zammit Dimech Francis

L-emenda m'għaddietx.

THE CHAIRMAN: Se npoġġi l-mistoqsija fuq il-Voti tal-Ministeru għall- Ġustizzja.

VOT 43 - MINISTERU TAL-ĠUSTIZZJA

Illi s-somma ta' mhux iżjed minn Lm306,000 li titħallas mill-Fond Konsolidat tiġi applikata taħt il-Vot 43 - Ministeru tal-Ġustizzja kif dettaljata fl-Abbozz ta' l-Estimi Ġenerali ta' nefqa għas-sena 1994.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Ir-Riżoluzzjoni taħt Vot 43 għaddiet.

THE CHAIRMAN:

VOT 44 - LEGALI

Illi s-somma ta' mhux iżjed minn Lm1,076,899 li titħallas mill-Fond Konsolidat tiġi applikat taħt il-Vot 44 - Legali kif dettaljata fl- Abbozz ta' l-Estimi Ġenerali ta' nefqa għas-sena 1994.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Ir-Riżoluzzjoni taħt Vot 44 għaddiet.

THE CHAIRMAN:

VOT 45 - ĠUDIZZJARJU

Illi s-somma ta' mhux iżjed minn Lm1,361,737 li titħallas mill-Fond Konsolidat tiġi applikata taħt il-Vot 45 - Ġudizzjarju kif dettaljata fl-Abbozz ta' l-Estimi Ġenerali ta' Nefqa għas-sena 1994.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Ir-Riżoluzzjoni taħt Vot 45 għaddiet.

THE CHAIRMAN:

VOT 46 - REĠISTRU TA' L-ART

Illi s-somma ta' mhux iżjed minn Lm211,000 li titħallas mill-Fond Konsolidat tiġi applikata taħt il-Vot 46 - Reġistru ta' l-Art kif dettaljata fl-Abbozz ta' l-Estimi Ġenerali ta' Nefqa għas-sena 1994.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Ir-Riżoluzzjoni taħt Vot 46 għaddiet.

THE CHAIRMAN:

VOT XI- MINISTERU TAL-ĠUSTIZZJA

Illi s-somma ta' mhux iżjed minn Lm385,000 li titħallas mill-Fond Konsolidat tiġi applikata taħt il-Vot XI - Ministeru tal-Ġustizzja kif dettaljata fl-Abbozz ta' l-Estimi Ġenerali ta' nefqa għas-sena 1994.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Ir-Riżoluzzjoni taħt Vot XI għaddiet.

Il-Kamra rriżumiet u l-President tal-Kumitati rrapporta li l-Voti 40, 42 u X taħt il-Ministeru għas-Sigurta' Soċjali u l-Voti 43, 44, 45, 46 u XI taħt il-Ministeru tal-Ġustizzja kienu ġew approvati mill-Kumitat ta' Provvista.

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru u Ministru ta' l-Affarijiet Barranin jekk jogħġbu jressaq l-Aġġornament.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

GUIDO DE MARCO: Sur President, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar il-Ħamis, 16 ta' Diċembru, 1993 fis-6.00 p.m. b'din l-Aġenda:

Kumitat ta' Porvvista - Estimi Ġenerali 1994

Id-Disa' Jum Stabbilit

Voti tal-Ministeru għaż-Żgħażagħ u Kultura

u

Voti tal-Ministeru għat-Traseport u Kommunikazzjoni.

Il-Viċi Prim Ministru ta' l-Affarijiet Barranin informa lill-Kamra li skond il-ftehim milħuq fis-Seduta Nru. 198 tat-23 ta' Novembru 1993, din is- seduta kellha tixxandar bir-radju.

Fid-9.44 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija skond il- Mozzjoni ta' Proċedura Nru. 135 tad-29 ta' Novembru 1993.

MISTOQSIJIET IMWIEĠBA BIL-MIKTUB

SKODA FAVORIT LX - PREZZ

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Għaliex aġenti tal-karozzi kien qed iżommu Lm49 aktar milli suppost meta xerrejja ħallsu Lm2829 cash bħala show room price ta' Skoda Favorit LX meta suppost li dan il-prezz kien ta Lm2780?

ONOR.

JOHN DALLI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li t-tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

DROGA - PROGRAMM TA' PREVENZJONI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Skond il-Masterplan dwar il-Programm ta' Prevenzjoni mid-Droga mogħtija mal-mistoqsija parlamentari numru 10575 jingħad u dan preċiżament f'Paġna 10 li għandha titwaqqaf klinika b'faċilitajiet neċessarji fil-Ħabs Ċivili.

Dan il-proġett ġie abbandunat għal kollox?

Kien inbeda xi xogħol fuq waħda mid-diviżjonijiet biex issir din il- klimika u mbagħad waqaf?

Għaliex?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-faċilita' imsemmija qed nieħdu ħsiebha fil-kwadru tar-Riforma tal-Ħabs.

ĦABS ĊIVILI - AMNESTIJA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja: Kemm-il talba saret biex il-President tar-Repubblika juża il-prerogattiva tiegħu ta' ħniena biex jinħelsu priġunieri mill-ħabs minn Ottubru, 1992 għal xi raġuni jew oħra?

Kemm ġew milqugħa?

X'raġuni ngħatat f'kull petizzjoni?

Għaliex kien hemm petizzjonijiet li jew rifjutati?

ONOR.

JOE FENECH: Mill-1 ta' Ottubru, 1992 'l hawn kien hemm 29 talba biex il-President ta' Malta juża l-prerogattiva tiegħu ta' ħniena biex jinħelsu priġunieri mill-ħabs.

24 minnhom ġew miċħuda, erbgħa għadhom qed jiġu kkonsidrati u waħda ġiet milqugħa għall-raġunijiet kif spjegat fit-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 11995.

Ir-raġunijiet li jingħataw f'kull petizzjoni jkunu varji.

Ir-raġunijiet fejn il-petizzjoni ma ġietx milqugħa kienu li ma kenux jiġġustifikaw li tingħata maħfra.

SAN PAWL IL-BAĦAR - SERVIZZ TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid meta beħsiebu l-Ministeru tiegħu jieħu ħsieb li r- residenti li joqogħdu ix-Xemxija f'San Pawl il-Baħar ma jbatux aktar minn irwejjaħ ta' drenaġġ?

Jista' l-Ministru jassigura li fis-sajf li ġej din il-bajja ferm frekwentata minn nies, tkun tajba għal għawm għaliex jkunu saru t-tiswijiet neċessarji?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Nirreferi l-Onor.

Interpellant għat-tweġibiet li tajt għall-mistoqsija parlamentari numru 10912 (Seduta 149) u mistoqsija parlamentari numru 12682 (Seduta 178).

Huwa meta jsir ix-xogħol indikat f`dawn it-tweġibiet li l-problema tal- fawran tad-drenaġġ fix-Xemxija tispiċċa definittivament.

Dan ix-xogħol se jinbeda s-sena d-dieħla (1994).

DEGIORGIO ANGELO - PROMOZZJONI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Prim Ministru: Is-Sur Angelo Degiorgio kien ingħata promozzjoni għall-grad ta' Administrative Nurse III skond sejħa għall-applikazzjonijiet li saret permezz taċ- ċirkolari tad-Dipartiment tas-Saħħa Nru 123/91 tal-11 ta Lulju, 1991 abbażi ta' talba li kellu pendenti quddiem il-Kummissjoni għall- Investigazzjonijiet ta' l-Inġustizzji peress li altrimenti huwa ma kienx ikun eliġibbli li japplika għall-istess promozzjoni.

X'inhi għalhekk ir- raġuni li minkejja li l-Kummissjoni madwar seba' xhur ilu sabet li l- ilment tas-Sur Degiorgio ma kienx ġustifikat, lil dan xorta waħda baqgħet ma ttieħditlux lura l-ħatra li ngħata permezz tal-promozzjoni msemmija, kif suppost kellu jsir skond ċirkolari relevanti maħruġa mill-Uffiċċju tal-Prim Ministru?

Japprezza l-Prim Ministru li billi s-Sur Degiorgio baqa' jokkupa l-grad imsemmi li m'għandu ebda dritt li jokkupa u bis-saħħa ta' dan saħansitra ġie assimilat fil-grad il-ġdid ta' Nursing Officer skond it-tieni fażi tar- riforma għall-infermiera, dan l-impjegat qiegħed jimblokka post li hemm min hu eliġibbli biex 'il quddiem japplika għalih?

Hemm ħsieb kif tista' tiġi regolarizzata s-sitwazzjoni msemmija?

Jekk iva, meta u kif se jsir dan?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab informat li l-każ tal-ħatra tas-Sur Angelo Degiorgio bħala Administrative Nurse III abbażi ta' talba li kellu pendenti quddiem il-Kummissjoni għall-Investigazzjoni ta' l-Inġustizzji qiegħed jingħata l-attenzjoni meħtieġa u huwa mistenni li jiġi finalizzat kemm jista' jkun malajr.

DIPARTIMENT TAS-SAĦĦA - NURSE F'LUKANDA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jgħid jekk "Enrolled Nurse" impjegat mad-Dipartiment tas- Saħħa li huwa allokat fiċ-Ċentru tas-Saħħa, tar-Rabat għandux il-permess meħtieġ tal-"Management and Personnel Office" biex jagħmel xogħol ta' nurse mal-lukanda fil-Qawra bħalma ilu jagħmel fuq bażi regolari għal dawn l- aħħar sitt snin u nofs?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Hija l-policy tal-Gvern li jagħti permess lill-impjegati governattivi li huma nurses li jixtiequ jaħdmu ta' nurses "part-time" fis-settur privat.

Skond ir-records tal-Management and Personnel Office ma jidhirx li kien hemm talba minn "Enrolled Nurse" biex jaħdem ta' nurse f'lukanda l-Qawra.

DIPARTIMENT TAT-TOROQ - TISWIJIET

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid kemm intnefqu flus f'toroq ġodda f'surfacing ta' toroq u fit-tarmac kull sena, sena b'sena bejn l-1987 u din is-sena?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Nirreferi l-Onor.

Interpellant għar-rapporti ta` l- estimi ta` kull sena ppreżentati fil-budget, fejn ikun hemm l-infiq ta` kull vot li jkun sar is-sena ta` qabel.

SISTEMA TAD-DRENAĠĠ - FLUS MINFUQA

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Kemm intnefqu flus fis-sistema tad-drenaġġ kull sena mill-1987 sal-lum?

Jista' l-Ministru jagħti breakdown ta' l-infiq fis-sens li jgħid kemm intnefqu fit- tħaffir, fid-drainage u fl-impjanti sena b'sena mill-1987 sal-lum?

ONOR.

MICHAEL FALZON: L-informazzjoni mitluba fl-ewwel parti tal- mistoqsija tirriżulta mill-estimi ta` kull sena.

Mhux possibbli li jsir breakdown kif intalab fit-tieni parti tal-mistoqsija mingħajr ma jsir eżami tal-kontijiet kollha wieħed wieħed - biċċa xogħol li l-Onor.

Interpellant japprezza li tieħu ħafna żmien.

KORPORAZZJONI GĦAS-SERVIZZI TA' L-ILMA - RAPPORT ANNWALI

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid fejn ġie stampat ir-rapport annwali tal-Water Services Corporation?

Kemm ġew stampati minn dan ir-rapport?

Kemm sewa biex ġie stampat ir- rapport imsemmi?

Liema kumpannija jew printer għamel ix-xogħol imsemmi?

Ħarġet offerta pubblika qabel ingħatat dan ix-xogħol din id-ditta?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Tweġiba tingħata f`seduta oħra.

MARITIME AUTHORIY/TRANSPORT AUTHORITY - RAPPORT ANNWALI

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Kommunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid min stampa r-rapporti annwali tal-"Maritime Authority" u tat-"Transport Authority"?

Kemm sewa kull rapport?

Kemm ġew stampati rapporti f'kull każ?

Ħarġet xi offerta f'kull każ?

Jekk le, għaliex?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ir-rapport annwali ta' l-Awtorita' tat- Trasport Pubbliku li tiegħu saru 100 kopja, sar għand ditta privata għal ħlas ta' Lm36.

Dan il-ħlas kien ikopri biss l-ispejjeż tal-fotokopji.

Issoltu x-xogħol isir mill-Aworita' stess, pero' peress li l-photocopier ta' l-Awtorita' kellha xi ħsarat ix-xogħol kellu jingħata barra.

Ir-rapport annwali ta' l-Awtorita' Marittima ta' Malta li tiegħu saru 150 kopja sar kollu kemm hu mill-Awtorita'.

ŻABBAR - DAWL FI TRIQ IX-XGĦAJRA

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Tista' l-Korporazzjoni Enemalta tagħmel bozza qrib id-dar Casa Juve, fi Triq ix-Xgħajra, f'Ħaż Żabbar (fil-parti ta' bejn Triq is-Santwarju u Triq Wied il-Għajn) minħabba li hemm ħafna dlam?

Tista' l-istess Korporazzjoni tneħħi l-wire li hemm mal-gallerija tar- residenta tal-post Nru. 44 fl-istess parti tat-triq li semmejt fuq?

ONOR.

MICHAEL FALZON: It-talba biex issir bozza ħdejn Casa Juve Triq ix- Xgħajra Żabbar qed tiġi kkonsidrata flimkien ma` talbiet oħra.

Jien informat li l-wires ta` l-elettriku li hemm ħdejn il-gallerija ta` No 44 Triq ix- Xgħajra Żabbar qegħdin stallati f`kondizzjoni tajba u m`hemmx il-ħsieb li jitneħħew.

ŻFIN - KOMPETIZZJONIJIET

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru għaż-Żgħażagħ u Kultura: Jista' d-dipartiment konċernat jipprovdi sala għall- kompetizzjonijiet taż-żfin biex dawk interessati jkollhom fejn jitgħallmu jiżfnu u fejn jibdew jinżammu l-kompetizzjonijiet anke internazzjonali?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Id-Dipartiment tal-Kultura m'għandux swali adattati għad-dispożizzjoni tiegħu.

AIDS

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid xi prekawzjonijiet qed jieħu d- dipartiment konċernat kontra t-tixrid ta' l-AIDS u HIV fir-rigward tal- barbiera?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nirreferi l-Onor.

Membru għat-tweġiba mogħtija għall-mistoqsija parlamentari numru 3575.

ŻABBAR - ASFALTAR FI TRIQ IS-SANTWARJU

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' d-dipartiment konċernat jieħu ħsieb inaddaf u jasfalta l-pjazza f'tarf Triq is-Santwarju, f'Ħaż Żabbar, faċċata tas-Santwarju u jpoġġi fiha n-niċċa ta' San Nikola biex isaħħaħ l-ambjent, inaqqas il-ħmieġ u l-ġrieden u biex l-ilma ma jibqax jidħol għand in-nies mod speċjali għand ir- residenta ta' Nru. 44 Triq ix-Xgħajra, bejn Triq is-Santwarju u Triq Wied il-Għajn li lmentat miegħi dwar dan?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Tlabt lid-Dipartimenti konċernati jaraw x`jistgħu jagħmlu dwar l-ilment ta` l-Onor.

Interpellant.

DIPARTIMENT TAT-TEŻOR - ĊIRKOLARI

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni illi biex jintbagħtu 5,000 cirkolari - datati 29.11.93 mid-Dipartiment tat-Teżor indirizzati lil "Għażiż Stockholder", (kopja tagħha qed tintbagħat under separate cover) dwar il-final witholding tax ta' 15% fuq l-imgħax kif imsemmija fil-Budget - ma ntużawx l-envelopes bl-arma tar-Repubblika ta' qabel?

Għaliex qegħdin jiġu ordnati oħrajn minħabba l-arma l-ġdida?

Kemm servew l-envelopes il-ġodda li ntużaw flokhom?

Jaf il-Ministru li wara li ddaħħlu xi 1,000 cirkolari fl-envelopes ġiet deċiżjoni li se jitbiddlu ċ-ċirkolaritajiet u fetħu l-envelopes magħluqin biex tneħħiet minnhom il-formola u ntremiet għax inbidlet u żammew l-oħra u l-envelopes intremew.

Jaf li mbagħad biex jilħqu jintbagħtu saret is-sahra?

Għaliex din il-ħela meta dawn huma minn flus il-poplu?

ONOR.

JOHN DALLI: Ninforma lill-Onor.

Membru li l-envelopes li jintużaw normalment ma kenux disponibbli għand is-Central Supplies u għalhekk minħabba n-nuqqas ta' ħin, ma kienx possibbli li jkunu stampati oħrajn bl- Emblema tar-Repubblika.

L-envelopes li ntużaw swew Lm8.50.0 kull elf.

Niżgura lill-Onor.

Interpellant li fil-każ imsemmi minnu kienu nvoluti ferm anqas minn elf envelope.

Is-sahra ma saritx minħabba f'dan il-każ imsemmi iżda minħabba ż-żmien qasir minn meta tħabbret il-miżura tal-"Witholding Tax" fil-Budget sa meta għandu jiħallas l-ewwel 'dividend' ta' l-1994 fuq 'stocks' tal-Gvern fit-3 ta'Jannar.

L-Onor.

Interpellant jifhem li ma setgħux isir ebda preparamenti sakemm il-miżura ġiet imħabbra.

TELEPHONES - RATA TAT-TARIFFI

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Kommunikazzjoni: Kif jaf il-Ministru f'ċerti ħinijiet, kif jiġi ċċarġjat it-telephone jinbidel, għaldaqstant jista' l-Ministru jgħid jekk ir-rata tat-tariffi tat-telephone fuq l-Exchange E10 isirx b'mod normali jew awtomatiku?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ir-rati tat-tariffi tat-telephone fuq l- Exchange E10 isir b'mod normali għalkemm manwali.

Is-sistema, li naturalment m'għandhiex il-mezzi moderni li għandha s-sistema AXE 10 li nxtara dan l-aħħar, mistennija tkun operata awtomatikament f'Jannar li ġej.

TELEPHONES - RATI TA' TARIFFI

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Kommunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kif qed jiġu ċċarġjati r-rati tat-telephone f'ġurnata festa pubblika meta din tiġi matul il-ġimgħa?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Meta xi festa pubblika tigi matul il- ġimgħa, ir-rati tat-telephone huma l-istess bħal dawk ta' ġurnata normali ta' xogħol.

Dan japplika sew għal-sejħiet lokali u kemm għal dawk ta' barra minn Malta.

TELEPHONES - EXCHANGE E10

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Kommunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid jekk kienx hemm jew jekk hemmx xi diffikutajiet dwar iċ-charges/pulses//ħin għas-servizz tat-telephone fl- Exchange E10?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nista' nassigura lil-Onor.

Interpellant li la qatt kien hemm u lanqas hemm diffikultajiet dwar iċ-charges\ pulses\ħin għas-servizz tat-telephone fl-Exchange E10.

Iżjed dettalji jinagħtaw fir-risposta għall-mistoqsija parlamenatri numru 4695.

REGOLAMENTI GĦALL-UŻU TAS-CB

L-ONOR.

JOE MIZZI staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid jekk tħejjewx ir-regolamenti biex wieħed ikun jista' jingħatalu liċenzja biex juża s-CB?

Jekk fl-affermattiv, jista' l-Prim Ministru jagħtini kopja tar- regolamenti li ġew ippreparati u li aktar tard joħorġu uffiċjalment?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Nirreferi lill-Onor.

Membru għat-tweġiba li kont tajtu fis-26 ta' April, 1993 għall-mistoqsija parlamentari numru 9681 fejn kont informajtu li kien ittamat li liċenzji għas-CB jibdew jingħataw għall-ħabta ta' l-aħħar ta' l-1993 jew fil-bidu ta' l-1994.

Ninsab issa nformat li t-"Technical Standards" ta' l-"European Telecommunication Standards Institute" (ETSI) huma lesti iżda "Citizens Band radios" li jikkonformaw ma' dawn in-normi għadhom mhumiex qegħdin jiġu maħduma bi kwantita'.

Dan ifisser li dan it-tip ta' apparat għadu mhux kummerċjalment disponibbli għal bejgħ fis-suq Ewropew.

Għalhekk ma nħassx li kien meħtieġ li tingħata priorita' biex ir-regolamenti li għalihom qed jirreferi l- Onor. Membru jiġu mfassla malajr peress li t-Taqsima tal-"Wireless Telegraphy" kienet u għadha mpenjata fuq xogħol ieħor aktar urġenti.

BIRKIRKARA - TWAQQIGĦ TA' BINI

L-ONOR.

ALFRED SANT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Tista' tagħti risposta u informazzjoni definittiva lir-residenti ta' Naxxar Road, Birkirkara (fil-livell tan-numri erbgħin) li ilhom sitt snin mill-anqas bl- avviż li r-residenzi tagħhom se jitwaqqgħu biex jinħoloq spazju madwar il- Knisja ta' Santa Tereża?

Hu konxju l-Ministru li r-residenti involuti ma jistgħux jieħdu l-ebda deċiżjoni tat-tul dwar ir-residenzi tagħhom, fl- assenza ta' tweġiba ċara għall-ħtieġa tagħhom li jkunu jafu fejn qegħdin dwar din il-materja?

ONOR.

MICHAEL FALZON: L-ispazju, jew aħjar pjazza, imsemmija hi ndikata bħala tali fl-iskema ta` l-iżvilupp u għaldaqstant għad hemm l-intenzjoni li jsir dan il-ftuħ.

Madankollu dan il-proġett mhux ikkonsidrat bħala wieħed ta` priorita`.

SPTARIJIET - WARD CLERKS

L-ONOR.

KARMENU BORG staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: 1.

Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' kandidati li qagħdu għall-interview li sar fid-9,10 u 11 tas-sena 1992 sabiex dawn ikunu jistgħu jaħdmu bħala clerks fil-wards ta' l-isptarijiet ġewwa Malta u Għawdex?

Kemm minn dawn il-kandidati għaddew minn dan l-interview?

Kemm minn dawk li għaddew ġew impjegati?

Jekk ħadd ma ġie impjegat, x'kienet ir-raġuni?

Meta beħsiebu l-Gvern jimpjega lil dawk il-kandidati li għaddew b'suċċess l-imsemmi interview u baqgħu barra?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-'interviews' li qed isemmi l-Onor.

Membru jirreferu għall-proposta tad-Dipartiment biex jiġu ngaġġati 'Casual Ward Clerks' fuq bażi temporanja.

Id-Dipartiment ma kompliex b'dan il-proċess u issa talab li jingħata l-permess biex joħroġ sejħa għal applikazzjonijiet għal 'Ward Clerks' permanenti.

Din it-talba qed tiġi kkonsidrata mill- awtoritajiet kompetenti.

DISTRETT NRU.

12 - BDIL TA' MAINS TA' L-ILMA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Billi f'diversi mistoqsijiet parlamentari ġejt informat li hemm bżonn jinbidlu diversi mains ta' l-ilma sabiex id-distribuzzjoni għall-villaġġi u l-ibliet tat-12-il Distrett jkollhom provvista u pressa ta' ilma aħjar li wkoll turik li jkollhom inqas ġranet ta' sospensjoni tal-provvista ta' l-ilma.

Jista' l-Ministru jinformani bil-programm ta' dawn ix-xogħlijiet għal matul is-sena d-dieħla 1994?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Tweġiba tingħata f`seduta oħra.

DIPARTIMENT GĦALL-AMBJENT - ĦARSIEN TA' WIDIEN

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Xi proġetti ta' xogħlijiet għandu d-Dipartiment għall-Ambjent biex iħares il- widien fil-gżejjer tagħna?

X'manutenzjoni se ssir fil-Wied tal-Qlejja u dak tal-Fiddien limiti tar- Rabat?

Meta se jibdew ix-xogħlijiet u kemm hija kkalkolata in-nefqa?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Huwa l-ħsieb li, progressivament, it-Taqsima tan- Non Urban Areas fi ħdan tad-Dipartiment għall-Protezzjoni ta` l-Ambjent tinvolvi ruħha dejjem iktar f`interventi fil-kampanja Maltija inkluż il- widien.

S`issa għad m`hemmx proġetti speċifiċi.

Ta` min jgħid li f`Settembru li għadda din is-sezzjoni għamlet ħafna xogħol ta` fejda fil-Wied tal-Qlejja (Chadwick Lakes) li kien jinkludi mhux biss tindif u tiswija ta` ħitan tas-sejjieħ iżda wkoll it-tneħħija ta` kwantitajiet kbar ta` ħamrija li maż-żmien akkumulaw fil-qiegħ tal-wied.

Din il-ħamrija ngħatat lill-bdiewa biex reġgħet infirxet fl-għelieqi.

DIPARTIMENT TA' L-AGRIKOLTURA - ESEBIZZJONIJIET

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: Kemm saru esebizzjonijiet mid-Dipartiment ta' l-Agrikoltura fl- iskejjel ta' l-istat, sabiex l-istudenti jkollhom aktar informazzjoni dwar il-produzzjoni bnina, friska u naturali li nsibu fil-gżejjer Maltin, sena b'sena matul dawn l-aħħar ħames snin?

ONOR.

LAWRENCE GATT: L-edukazzjoni dwar in-nutrizzjoni fl-iskejjel taqa' taħt ir-responsabilita' tad-Dipartiment ta' l-Edukazzjoni.

Din ir- responsabilita' tinkludi wkoll attivitajiet fl-iskejjel dwar l-ikel u nutrizzjoni, konformi mal-politika tal-Gvern fuq in-nutrizzjoni.

Il- Ministeru tiegħi dejjem ta sehmu kull meta ntalab jagħti l-għajnuna.

Biss l-Onor.

Membru għandu japprezza li l-edukazzjoni tat-tfal fl-iskejjel dwar ikel ma tikkonsistix biss f'esebizzjonijiet.

PULIZIJA - TRAFFIC LIGHTS

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew stallati traffic lights matul din is-sena?

Billi ħafna toroq illum jenħtieġu aktar kontroll strett fis-sistema tat- traffiku, jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra x'programm ta' xogħol għandu preparat id-dipartiment għal dawn l-ewwel tliet xhur tas-sena d- dieħla '94 sabiex jiġu stallati aktar "traffic light"?

ONOR.

LOUIS GALEA: Din il-materja tispetta lill-Ministeru għall- Ambjent.

PULIZIJA - TRAFFIC LIGHTS

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Kemm ġew stallati traffic lights matul din is-sena?

Billi ħafna toroq illum jenħtieġu aktar kontroll strett fis-sistema tat- traffiku, jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra xi programm ta' xogħol għandu ppreparat id-Dipartiment għal dawn l-ewwel tliet xhur tas-sena d- dieħla 1994 sabiex jiġu stallati aktar "traffic lights"?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Nirreferi l-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għall- mistoqsija parlamentrari mumru 13615 (Seduta 192).

ĦABS ĊIVILI - PRIĠUNIERI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Kemm fil-fatt kien in-numru ta' priġunieri li ħarbu mill-ħabs ta' Kordin matul din is-sena 1993?

X'passi ttieħdu kontra dawn il-priġunieri u kemm minnhom illum temmew is- sentenza tagħhom?

ONOR.

LOUIS GALEA: Matul is-sena 1993 ħarbu erba' priġunieri mill-Ħabs ta' Kordin.

F'kull każ il-Pulizija ressqet il-persuna konċernata quddiem il-Qorti kompetenti.

L-erba' priġunieri għadhom il-Ħabs jiskontaw xi sentenza.

FAMILJI BI DĦUL BAXX - SUSSIDJU FUQ ĦLAS TA' KONTIJIET

L-ONOR.CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid jekk teżistiex xi skema li permezz tagħha familji bi dħul baxx jista' jingħatalhom sussidju fuq il-ħlas tal-kontijiet tad- dawl u ilma?

Jekk fl-affermattiv, kfi titħaddem din l-iskema?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Teżisti skema fejn dawk li jkunu fuq ir-Relief jistgħu japplikaw għand il-Welfare Officer tad-Distrett u l-ammont tal- Meter Rent ta` l-elettriku jinżel minn Lm2.73 għal Lm0.30,9 kull erba' xhur.

Fil-każ li l-kont ikun ta` perjodu iqsar jew itwal l-iskont jinħadem pro-rata.

SAN SAN RAFFAELLE - KUNTRATTURI

L-ONOR.CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: B'referenza għas-sejħa għall-prequalifications ta' kuntratturi għall-bini ta' l-Isptar San Raffaelle, min kienu u minn fejn huma l- kuntratturi li rrispondew għal din is-sejħa?

ONOR.

LOUIS GALEA: Tlabt li t-tagħrif jinġabar biex nagħti tweġiba f'xi seduta oħra.

ENEMALTA - "WORKINGS" TA' L-ILMA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jirrispondi għall-mistoqsija parlamentari numru 14565?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Tweġiba tingħata f`seduta oħra.