MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 368 Il-Ġimgħa, 22 ta' Settembru, 2000 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 368

Il-Ġimgħa, 22 ta' Settembru, 2000

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-6.09 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

Il-Ġimgħa, 22 ta' Settembru, 2000

WERREJ MINUTI 328

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 328

TQEGĦID TA' KARTI 332

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR AWTORITA' TA' MALTA DWAR IR-RIŻORSI (KUMITAT)

MALTA RESOURCES AUTHORITY BILL (COMMITTEE STAGE) 334

AĠĠORNAMENT 360

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 364

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 367 li saret fit-22 ta' Settembru, 2000 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

SERVIZZI EKONOMIĊI - KONSULENTI BARRANIN

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

JOSEF BONNICI (Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi): Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-informazzjoni mitluba.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Cuschieri, mistoqsija supplimentari.

ONOR JOSEPH CUSCHIERI: Jista' l-Ministru jgħid fuq liema bażi jintgħażlu dawn il-konsulenti?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR JOSEF BONNICI: Sur President, il-konsulenti jintgħażlu skond il-każ x'ikun.

Per eżempju, mas-central office of statistics kien hemm konsulenti min-Netherlands li ntgħażlu wara li saru arranġamenti mal-Eurostat biex jintbagħat xi ħadd li jkun espert fin-national accounts.

Naturalment wieħed għandu jara li kemm jista' jkun ikollu scelta minn fejn jagħżel.

MR SPEAKER: L-Onor.

Cuschieri.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Mr Speaker, hawnhekk qed nara kumpannija Olandiża li qed tagħti pariri lis-central office of statistics li qed tieħu Lm75,000; imbagħad hawn kumpannija oħra, naħseb li hija Olandiża wkoll, li qed titħallas Lm54,000 mill-Maltapost.

Imma possibbli l-Maltin m'humiex kapaċi jagħmlu x-xogħol li qed jagħmlu dawn il-kumpanniji?

Għalfejn għandna nħallsu l-eluf tal-liri lill-barranin?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR JOSEF BONNICI: Mr Speaker, irridu noqogħdu attenti kif nitkellmu għax anke l-amministrazzjoni preċedenti kienet timxi b'dan il-mod u fil- fatt kien hemm korporazzjonijiet barranin li kienu jitħallsu l-mijiet ta' l- eluf ta' liri, li ġieli anke qorbu l-Lm1 miljun.

Il-verita' hi li kultant ikun hemm ċirkostanzi fejn ikollok bżonn ta' konsulenza barranija.

Issa l-Onor.

Cuschieri qed jistaqsini għala ntgħażlet kumpannija mill- Olanda b'konsulenza ta' Lm75,000 dwar is-sistema tan-national accounts.

Jekk l-Onor.

Membru jrid din it-tip ta' informazzjoni, nitolbu jagħmel mistoqsija bil-miktub u nġiblu l-informazzjoni li jrid.

Iżda nista' ngħidlu li peress li n-national accounts hija xi ħaġa tant speċjalizzata, diffiċli biex issib Maltin li jistgħu jagħmlu dan ix-xogħol.

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: L-Onor.

Cuschieri.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Mr Speaker, bħalissa qegħdin fil-proċess li nwaqqfu l-awtorita' dwar l-istatistika u jidher li se nispiċċaw nonfqu ħafna flus.

Il-gvern jiftaħar tant li għandu fiduċja fil-Maltin u li għandna tant nies kwalifikati mill-universita', allura possibbli li m'hawnx min hu kapaċi jagħti din il-konsulenza!

Għandna għalfejn noqogħdu nħallsu l-eluf tal-liri lil barranin?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena nistieden lill-Onor.

Membru jsemmili nies li għandhom esperjenza dwar l-implimentazzjoni tan-national accounts, għax din hija sistema ġdida li lanqas biss għada ġiet introdotta hawn Malta.

Irrid infakkru li jekk hemm xi ħaġa li m'għandux isemmi hija proprju n-national accounts għax tort taż-żewġ naħat tal-Kamra bqajna bl-istess sistema li kellna fl-1950 u issa se nagħmlu upgrading tas-sistema ta' l-1990.

Allura għandna għalfejn insibu diffikulta'?

Jekk l-Onor.

Membru jrid jagħmel xi mistoqsija speċifika dwar kif inħatru dawn in-nies u affarijiet simili nagħtihielu din l-informazzjoni, pero' irridu nżommu naqra serjeta' u mhux għax tajtu l-lista li fiha l- informazzjoni li talabni donnu qed jgħid li ħlejna l-flus!

Sfortunatament fin-national accounts m'għandniex nies li huma esperti f'din is-sistema l-ġdida, u allura kif tista' ma ġġibx lil xi ħadd li għandu esperjenza fit-tħaddim tagħha!

Tajjeb ukoll li ngħid li dawn il-flus ġejjin mill-fondi ta' l-Unjoni Ewropea.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Vella, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

GEORGE VELLA: Mr Speaker, il-Ministru qed jgħid illi n-national accounts m'humiex kif suppost ikunu għax gvern wara ieħor baqa' ma bidilhomx - għandi nifhem li anke l-istatistika - u jien qed nifhem li anke minħabba l-fatt illi rridu nagħtu ċerta informazzjoni lill-European Union f'dak li huwa purchasing power parities.

Jista' jisjegalna kif hu allura kien jifforma parti minn partit u minn gvern li kien jgħid li lest li jidħol fl-Unjoni Ewropea meta dawn l-affarijiet lanqas biss kienu xammewhom u lanqas biss bdewhom?

Għax jew ma kenux jafu li għamluhom hekk jew inkella kienu jafu u ma kenux jgħidu.

Jista' l-Ministru jgħidilna x'hiex?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Speaker, l-Onor.

Vella qabadli suġġett li nzertajt daqsxejn ntiż fih.

Il-purchasing power parities bdejna l- eżerċizzju tiegħu fl-1995, dan kompla għaddej fl-1996 u meta l-gvern ta' qabilna ffriża l-applikazzjoni, ġie ffriżat kollox.

Meta erġajna tlajna fil-gvern kellna nerġgħu nibdew mill-bidu, peress li biex tinġabar l- informazzjoni u tintbagħat l-Eurostat jieħu tliet snien.

Din kienet waħda mir-raġunijiet għala s-sistema tal-purchasing power parities fil-fatt ma daħlitx.

Veru li s-sistema tan-national accounts kellha tiġi aġġornata aktar kmieni - fil-fatt jien dejjem hekk kont ngħid - imma kien hemm diffikultajiet tekniċi u s-sistema internazzjonali li għamlu bejn l-1993 u l-1994, aħna bdejna nħaħħluha fl-1995 u issa għaddejjin b'dan il-proċess.

Dawn l-affarijiet jieħdu ż-żmien u ma tistax tagħmilhom mil-lum għal għada.

Din is-sistema tinvolvi ġbir differenti u aktar wiesa', affarijiet li għandhom x'jaqsmu mas-servizzi, li qabel lanqas konna nagħmlu measurement tagħhom tajba biżżejjed għax il-produzzjoni ta' prodotti kienet aktar faċli tkejjilha, u s-sistemi kienu ntenzjonati biex jiġu measured il- prodotti u mhux is-servizzi.

U nerġa' ngħid li dawn il-flus huma parti mill-financing li ġej mill-Unjoni Ewropea.

Għandna commitment illi s-sistema tan-national accounts trid tkun on the same basis bħalma hi ta' l-Unjoni Ewropea u bħalma hi internazzjonalment tal-UN.

L-Unjoni Ewropea wkoll m'hijiex qed taħdem għal rasha imma hemm sistema globali biex kemm jista' jkun tkun comparable u bbażata fuq l- istess prinċipji li jżommu mal-bidliet li jseħħu minn żmien għal żmien.

MR SPEAKER: L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Jekk qed nifhmu tajjeb il-Ministru qed jgħid li din is-sistema trid iddum tliet snin biex tagħmilha.

Jekk fl-1995 il-Ministru kien jaf li hemm programm ta' tliet snin biex tbiddel l-istatistika ħalli tkun tista' tgħid lill-Unjoni Ewropea x'inhu l-GDP tiegħek u x'inhu l-GDP per capita - u min kien jgħid dawn l-affarijiet kien jagħmel parti mill- istess team - allura kif kienu jgħidu li se jidħlu fl-Unjoni Ewropea fl-1 ta' Jannar 1996?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Speaker, l-ewwelnett irrid ngħid illi s-sistema tal-purchasing power parities m'ilhiex hemm 20 sena imma bdiet tiġi mbuttata rigorosament mill-1995 'il hawn, jiġifieri hija pjuttost a recent development.

Li ġara hu li ċerti preparazzjonijiet li bdejna naħdmu fuqhom sfortunatament ġew iffriżati għax l-operazzjoni kienet qed tiġi ffinanzjata mill-Unjoni Ewropea u meta ffirżajna l-applikazzjoni ffriżajna dik l- assistenza wkoll.

(Interruzzjonijiet)

Mhux qed ngħid li l-gvern Laburista qam darba waħda filgħodu u ddeċieda li jiffriża l-applikazzjoni u jiffriża l-iżvilupp ta' l-istatistika.

Din ġiet by implication, waħda mill-ftit affarijiet illi d-direzzjoni ġdida li tefa' l-gvern Laburista ta' Alfred Sant meta ffriża l-applikazzjoni, u ffriżat il-progress li kien qed isir f'ċertu oqsma.

Dan huwa veru eżempju ċar u klassiku li kien qed jiġi ffinanzjat mill-Unjoni Ewropea.

Din bħal ta' l-ST Microelectronics li kienet għaddejja bi programm ta' riċerka ta' Lm700,000 li sfortunatament ukoll ġie derailed.

B'hekk din l-aqwa kumpannija li għandna spiċċat mingħajr dawn il-flus għax ma kellniex fondi ġejjin mill-Unjoni Ewropea u issa għadda ż-żmien biex wieħed jagħmel tajjeb għalihom.

Dawn huma implikazzjonijiet illi l-gvern preċedenti sfortunatament daħal fihom donnu b'nuqqas ta' ħsieb għax ma naħsibx li ried iżomm l-iżvilupp ta' l-ST Microelectronics l-iżvilupp ta' l-istatistika.

Imma huwa fatt li meta l-applikazzjoni ġiet iffriżata kellna dawn il-konsegwenzi u mbagħad kellhom joqogħdu jinnegozjaw ma' l-EU biex jaraw kif se ndawru l-fondi u affarijiet bħal dawn.

Sfortunatament din hi r-realta'.

MR SPEAKER: L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Sur President, jekk il-Ministru jippermettili nixtieq nagħmel kjarifika u mbagħad nagħmel mistoqsija għax l-Onor.

Bonnici m'hu korrett xejn.

Il-kwestjoni ta' l-istatistika ma ġiet imwaqqfa bl-ebda mod.

Il-Ministru jaf daqskemm naf jien illi wieħed mill-programmi li kien hemm fil-fourth financial protocol - u li kien hemm diskussjonijiet biex jiġi mogħti programm indikattiv ieħor għalfejn se jintnefqu - xorta kien baqa' għaddej u l-istatistika kienet baqgħet u kompliet.

Li kien hemm hu l- withholding ta' fondi mill-Unjoni Ewropea għax mhux ta' kemm jiġu l-fondi, pero' l-eżerċizzju ta' l-istatistika xorta baqa' għaddej.

Issa jista' l-Ministru jispjegali kif dik l-istatistika li toħroġ mis- central office of statistics ma taqbel xejn ma' dik li toħroġ mill-ETC?

Ħa nagħti eżempju.

Iċ-ċifri li hemm f'paġna 50 u paġna ta' l-53 economic review ta' Jannar/Settembru ta' l-1999 li tpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra mad- diskors tal-budget ma jaqblu xejn maċ-ċifri ta' employment - il-gainfully employed u s-self-employed - li joħorġu mill-ETC.

Jista' l-Ministru jgħidilna liema se nemmnu minn dawn u għaliex?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ċertament naqbel ma' l-Onor.

Vella li l-financing ġie ġġamjat meta ġiet iffriżata l-applikazzjoni ta' Malta għas-sħubija fl- Unjoni Ewropea.

(Interruzzjonijiet) X'ma hu veru xejn, hekk hu!

Staqsi lil ST Microelectronics għax dik il-kumpannija tilfet Lm700,000!

Il- financing ġie ġġamjat għax il-finanzjament tal-protokoll kien intiż għal biex insiru membri u kif il-gvern preċedenti waqqaf l-applikazzjoni għas- sħubija, ġew iffriżati l-fondi wkoll.

U fl-istatistika ġġamjajna għaliex dan kien programm iffinanzjat mill-Eurostat.

(Interruzzjonijiet)

Imma skużi, kif jista' l-Onor.

Vella jgħid li x-xogħol baqa' għaddej meta jien naf illi waqaf u tgħidx kemm batejna biex nerġgħu nqabduh jimxi 'il quddiem!

Kieku baqa' għaddejn l-eżerċizzju, tal-purchasing power parities konna nippubblikawha sentejn ilu, mhux issa ħareġ l-ewwel indikatur fuq il-purchasing power parity tagħna, li huwa madwar 60% ta' l- EU average.

Din ħarġet madwar xahrejn jew tliet xhur ilu u semmejtha jien fil-parlament qabel is-sajf.

Dan kien l-ewwel rapport li kellna.

Jien qed ngħid dan bil-provi u bil-fatti.

(Interruzzjonijiet)

Meta deher l-Onor.

George Vella fuq it-television f'debate ma' l-Onor.

Lawrence Gonzi semma' dan l-istess punt u tefagħha hekk.

Jien ippruvajt niċċekkja għax ma stajtx nifhem x'ried jgħid.

Qabel ma l-Onor.

Vella jiġi jgħid li ħaġa ma taqbilx m'oħra, nitolbu jistaqsi bil-miktub u jgħidilna għal xiex qed jirriferi għax la jien ma stajt nifhmu u lanqas l-Onor.

Gonzi.

Allura minflok joqgħod jgħidilna li dawn ma jaqblux, nitolbu jagħmlilna mistoqsija dettaljata ħalli jiena nkun naf x'qiegħed jgħid u nkun nista' nirrispondih.

Imbagħad jekk ikollu raġun nagħtih raġun u jekk m'għandux raġun nispjegalu għaliex.

(Interruzzjonijiet) Inutli joqgħod jgħidli biex infittex f'paġni 50 u 53.

Lill-Onor.

Vella nitolbu jagħmel mistoqsija bil-miktub ħalli nkun nista' nirrispondih b'mod xieraq.

Meta ppruvajt nistaqsi eżattament għal xiex kien qed jirriferi - għax jiena rajtu l-programm fuq it-television - ħadd ma seta' jirrispondini.

Għalhekk nitolbu jagħtina l-informazzjoni ħalli nkunu nistgħu naraw jekk hijiex verita' jew le, jekk hijiex problema, jekk kienx hemm xi misunderstanding u jekk nistgħux niċċarawha.

Aħjar nagħmlu hekk milli noqogħdu nagħmlu dawn l-attakki.

MR SPEAKER: L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Jien qed nitkellem off the cuff għax ma kontx ippreparat għal dan imma ċ-ċifri niftakarhom u nista' ngħidomlu eżatt.

Allura l-Ministru, li sema' d-debate, hu stess qed jgħid li jiġi jaqa' u jqum milli jara x'inhi d-differenza għax kieku kien ifittixha!

U sieħbu qed jilgħabha ta' l-innoċenti u qed jgħid li ma fehemnix.

Ħalli nagħtih l- informazzjoni li talabni.

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Onor. Membri, inżommu quddiem għajnejna li bħalissa m'huwiex il-ħin tad-dibattitu imma l-ħin tal-mistoqsijiet!

ONOR JOSEF BONNICI: Imma mhux sewwa li l-Onor.

Vella jgħid li jien niġi naqa' u nqum meta qed ngħidlu li jien ippruvajt niskopri x'qal.

ONOR.

GEORGE VELLA: Imissek mort tfittex!

ONOR.

JOSEF BONNICI: Imma xi tridni nfittex jekk ma nistax nifhem fejn qiegħda l-problema!

(Interruzzjonijiet) Sur President, jiena qiegħed nipprova nsir naf eżattament x'inhi l-problema u qed jgħidli li ġejt naqa' u nqum.

Imma għaliex ma jgħidx x'inhi l-problema li qed jara hu?

Għaliex għandu jimplika li jiena ġejt naqa' u nqum u li jien ma nagħtix kas meta dan m'hu veru xejn?

MR SPEAKER: L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Jekk il-Ministru ra d-dibattitu fuq it-television, jiftakar li jien lil Dr Gonzi wrejtu l-aħħar ċifri mil-lista ta' l-impjiegi li toħroġ regolari mis-central office of statistics u rriferejtu wkoll għall-istess pubblikazzjonijiet li tkellem dwarhom.

Issa jien qed ngħidlu li qed nitkellem fuq iċ-ċifri ta' l-impjiegi tal-gainfully employed u anke tas-self-employed għas-snin 1996, 1997 u 1998, u nixtieq inkun naf jekk hemmx differenza bejn dawk iċ-ċifri tas-central office of statistics li qed ngħidlu fuqhom jien u dak il-ktieb.

Din id-diskrepanza tammonta għal aktar minn 2,000 impieg u qed nindikalu eżatt issa u m'għandux għalfejn jilgħabha li mhux qed jifhimni.

Qed nirriferi għat-total employment.

(Interruzzjonijiet) Iva, għall-gainfully occupied.

Qed nikkwotalek eżatt issa.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Speaker, jiena nixtiequ jagħtini aktar informazzjoni billi jgħidli għal liema xhur u għal liema snin qed jirriferi għax mhux sew li wieħed jitfagħha hekk u jħalliha hekk.

Meta jiena ħarist lejn l-economic survey u lejn in-news release ta' l-impjiegi ma stajt nara l-ebda diskrepanza.

Għalhekk qed ngħid lill-Onor.

Interpellant biex jipprova jagħmel il-mistoqsija tiegħu b'mod aktar koerenti.

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI (Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali): Ma nafx għaliex f'dan il-parlament nitfixklu anke fl-aktar affarijiet sempliċi.

Din hija statistika ppubblikata u faċli tivverifikaha.

Anke jien għadni sal-lum ma nistax nifhem x'inhu jgħid l- Onor. Vella.

Qed jgħid li ċ-ċifri li ġew ippubblikati mill-ETC taħt l- amministrazzjoni Laburista fl-1997 u 1998 kienu foloz?

Jiena ma naħsibx li huwa hekk.

Jiena naħseb li din hija kwestjoni ta' statistika uffiċjali.

MR SPEAKER: L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Lill-Viċi Prim Ministru ngħidlu li ċ-ċifri li kien hemm ippubblikati fi żmien gvern Laburista kienu ġew imnaqqsin b'2,000 wara l-ħruġ ta' ċifri mis-central office of statistics fi żmienkom.

(Interruzzjonijiet) Issa waqt is-seduta nurik x'qed ngħid imma kun raġel, qum u spjegahomli!

Pero' kun raġel li jekk ma jaqblux, qum u spjegahomli għax l-irġulija hekk titlob!

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Tqegħid ta' Karti.

Il-Viċi Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar konsulenti li taw servizz fid-dipartimenti li jaqgħu taħt ir-responsabbilta' tiegħi, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

Tagħrif dwar barranin li nqabdu jaħdmu f'Malta bla permess, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

19013; u

Tabelli li juru l-għadd ta' postijiet allokati bejn Jannar u Awissu 2000, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

19020; u

f'isem il-Prim Ministru inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Dettalji dwar xogħol li jagħmlu persuni 'l fuq minn 61 sena li jaħdmu mal-gvern, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Tagħrif dwar l-importazzjoni ta' prodotti li tneħħiet il-levy minn fuqhom, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

f'isem il-Ministru ta' l-Edukazzjoni inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Tabelli li jagħtu l-għadd ta' studenti u għalliema fl-iskejjel primarji ta' Bormla, Birgu, Isla, Kalkara, Fgura u Xgħajra għas-sena skolastika 1999-2000, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

19015; u

f'isem il-Ministru tal-Finanzi inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Rapport dwar il-ħidma tal-general contracts committee matul l-1999.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru għal Għawdex.

ONOR.

GIOVANNA DEBONO (Ministru għal Għawdex): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Lista li turi l-gradi ta' ħaddiema tal-Gozo Channel li ġew impjegati, irriżenjaw jew ġew trasferiti, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

f'isem il-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Kopja ta' strument ta' modifika għall-awtorizzazzjoni u l-ftehim għall- operat ta' sistema ta' telekomunikazzjoni u l-provvediment ta' servizz ta' telekomunikazzjoni u għal ħruġ ta' awtorizzazzjoni għall-operat ta' sistema ta' telekomunikazzjoni u l-provvediment ta' servizz ta' telekomunikazzjoni lill-Maltacom p.l.c., skond artikolu 46 (4) ta' l- Att biex jirregola t-Telekomunikazzjoni, Kap 399;

Kopja ta' strument ta' modifika għall-awtorizzazzjoni u ftehim għall- operat ta' sistema ta' telekomunikazzjoni u provvediment ta' servizz ta' telekomunikazzjoni lill-Vodafone Malta Limited, skond artikolu 46 (4) ta' l-Att biex jirregola t-Telekomunikazzjoni, Kap 399; u

Lista ta' garaxxijiet li għandhom il-permess li jagħmlu t-test tal- VRT, bi tweġiba għal misoqsija parlamentari nru.

19044; u

f'isem il-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali inqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra:-

Tagħrif dwar avviżi/ċitazzjonijiet maħruġa mill-gwardjani lokali, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR AWTORITA' TA' MALTA DWAR IR-RIŻORSI

MALTA RESOURCES AUTHORITY BILL

L-ordni għall-Kumitat ġie moqri

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Michael Bonnici, jippresjedi

(Ikompli mit-22 ta' Settembru 2000)

Klawsola 8 - Provvedimenti rigward il-proċedimenti ta' l-Awtorita'.

(Kont.)

Clause 8 - Provisions with respect to proceedings of the Authority.

(Cont.)

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Ministru Zammit Dimech.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH (Ministru għall-Ambjent): Mr Chairman, b'riferenza għall-aħħar rimarki mill-kollega tiegħi, l-Onor.

Louis Buhagiar, nixtieq ngħid li se nressaq emenda għax fil-fatt hemm żball fit- test Malti.

Din l-emenda tgħid hekk:

"F" Fit-test Malti ta' subklawsola (5) ta' klawsola 8, minflok il-kliem "minn xi membru minħabba fil-ksur" għandhom jidħlu l-kliem "minħabba fil-ksur minn xi membru".

"F" In the Maltese text of subclause (5) of clause 8, for the words "minn xi membru minħabba fil-ksur" there shall be substituted the words "minħabba fil-ksur minn xi membru".

Fit-test Ingliż din l-anomalija ma teżistix għax l-aħħar sentenza tgħid hekk:

"No act or proceeding of the authority shall be questioned on the ground of the contravention...".

- din m'hijiex kwestjoni ta' jekk hemmx act done by any person in good faith -

"...of the provisions of subartice (8) of article 3 of this Act."

Biex niftehmu hawnhekk qed ngħidu li l-atti li jsiru minn persuna li taġixxi bona fide jitqiesu bħala validi, anke jekk ikun hemm xi difett fil- ħatra ta' dik il-persuna, pero' hawnhekk qed ngħidu li ma jistax ikun hemm mistoqsija dwar xi kontravenzjoni li ssir minn membru ta' l-awtorita' u din hija spjegata f'dan l-abbozz ta' liġi.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija l- emenda kif imressqa u moqrija mill-Ministru.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "F" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 8, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 8, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 9 - Ħatriet ta' persunal.

Clause 9 - Staff appointments.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Mr Chairman, bażikament hawnhekk qed ngħidu li l-ħatra ta' uffiċjal u ta' impjegati oħra ma' l-awtorita' għandha ssir mill-awtorita' u l-patti u l-kondizzjonijiet ta' l-impjieg għandhom ikunu stabiliti mill-awtorita' bi ftehim mal-ministru.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Louis Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Mr Chairman, niftakar li meta konna qegħdin nitkellmu fuq klawsola simili fil-Malta Communications Authority Bill kien tqajjem il-punt li billi l-impjegati ta' l-awtorita' jistgħu ma jkunux ġejjin mis-servizz pubbliku, u billii dawn se jaħdmu f'awtorita' li prattikament hija governattiva, dawn għandhom jintrabtu b'ċerti regolamenti u responsabbiltajiet li normalment jintrabtu bihom l-impjegati tas-servizz pubbliku.

Dan is-suġġeriment kien tqajjem min-naħa ta' l- oppożizzjoni u kienet saret emenda b'dan il-ħsieb.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Mr Chairman, ladarba f'dan l-abbozz ta' liġi jingħad li l-kondizzjonijiet ta' l-impjieg għandhom jiġu stabiliti mill-awtorita' bi ftehim mal-ministru, nifhem li wieħed għandu jagħmel streamlining mas-settur pubbliku b'mod ġenerali.

Pero' jekk qed nifhem tajjeb, l-Onor.

Buhagiar jgħid li n-naħa tal-gvern kienet aċċettat emenda f'dan is-sens meta konna qed niddiskutu l-Malta Communications Authority Bill.

Evidentement ladarba qed nitkellmu fuq affarijiet identiċi naħseb li nistgħu nagħmlu emenda simili, pero' hemm bżonn naraw x'emenda kienet ġiet aċċettata.

Jien nieħu pjaċir li jkun hemm konsistenza fil-wording ta' dawn it-tip ta' klawsoli.

Għalhekk nitlob il-permess tal-Kumitat biex nipposponu din il-klawsola.

THE CHAIRMAN: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u l-klawsola ġiet posposta.

Klawsola 10 - Ħatra u funzjonijiet ta' l-uffiċjali u l-impjegati ta' l- Awtorita'.

Clause 10 - Appointment and functions of officers and employees of the Authority.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Mr Chairman, din il-klawsola tgħid hekk:

''L-awtorita' għandha taħtar u timpjega, b'dik ir-rimunerazzjoni u b'dawk il-patti u kondizzjonijiet ......lil dawk l-uffiċjali u l- impjegati ta' l-awtorita', bħalma jistgħu minn żmien għal żmien ikunu meħtieġa għat-twettiq dovut u effiċjenti tal-funzjonijiet ta' l- awtorita'.''.

Naħseb li din hija klawsola ġenerika biex ikun hemm il-fakulta' li wieħed jistabilixxi dawk il-patti u kondizzjonijiet ta' l-impjegati diversi.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Mr Chairman, jien inħoss li jekk irridu li jkollna awtoritajiet effiċjenti u fl-istess ħin irridu nindirizzaw il-problema ta' overmanning fis-servizz pubbliku - kultant ikollok nies tajbin li jkunu mpoġġija f'dipartimenti fejn ma jkunux qegħdin jikkontribwixxu biżżejjed skond il-kapaċitajiet tagħhom - l-awtorita' għandha tintrabat, bħala first priority, li l-ewwel tara jekk issibx nies fis-servizz pubbliku li jkunu kapaċi jaqdu l-funzjonijiet rikjesti minnhom mill-awtorita'.

Il-punt tiegħi huwa li jekk l-awtorita' tħoss li minn żmien għal żmien ikollha bżonn in-nies l-ewwel għandha tħares lejn nies oħrajn fis-servizz pubbliku.

Imbagħad jekk ma ssibx nies bil-kwalifiki meħtieġa li jkun hemm bżonn tara ssibx nies li ma jkunux fis-servizz pubbliku.

Issa hawn ma narax li hawn dan l-impenn min-naħa ta' l-awtorita' li tara li l-ewwel u qabel kollox tipprova ġġib impjegati li diġa' jaħdmu fis- servizz pubbliku.

Inħoss li l-gvern għandu jagħti konsiderazjoni minn dan il-lat biex naraw li jkun hemm l-aħjar użu possibbli min-nies li diġa' għandna fis-servizz pubbliku u fl-istess ħin inkunu qed nindirizzaw il- problema ta' l-overmanning f'dan is-settur.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Mr Chairman, nista' nikkonferma li bħala policy min-naħa tal-gvern din hija l-proċedura li nsegwu u safejn naf jien dawn huma r-regoli dwar l-impjiegi fis-settur pubbliku li aħna marbutin bihom legalment taħt liġijiet oħra.

Normalment l-ewwel tagħmel sejħa interna fis-settur pubbliku kollu b'ċirkolari u jekk tibqa' ma ssibx nies tagħmel verifika ma' l-ETC biex tara jekk hemmx xi ħadd jirreġistra għal dik il-kariga partikolari - forsi se nkun ftit frank iżżejjed, pero' naħseb li din tagħmel sens biss meta titkellem fuq minor staff; qed ngħid dan għax jekk inti trid direttur u xi ħadd ikun qed jirreġistra, naħseb li dan diġa' juri li dan mhuwiex kapaċi għal dik il-kariga, pero' dak huwa argument ieħor - u jekk imbagħad iż-żewġ toroq li semmejt ma jkunux suffiċjenti jkollok tagħmel proċedura ta' sejħa pubblika u tara lil min trid timpjega.

Irridu napprezzaw li din hija awtorita' li se jkollha bżonn diversi nies speċjalizzati u kultant dawn mhux bilfors issibhom mis- suq tax-xogħol partikolari għalihom.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 10.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 10 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mil-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 11 - Assenjament ta' uffiċjali pubbliċi biex jaqdu dmirijiet ma' l- Awtorita'.

Clause 11 - Detailing of public officers for duty with the Authority.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Mr Chairman, klawsola 11 tirrigwarda l- assenjazzjoni ta' uffiċjali pubbliċi biex jaqdu dmirijiet ma' l-awtorita'.

Din ukoll hija klawsola standard f'liġijiet simili u billi hawnhekk qed nitkellmu fuq nies mis-settur pubbliku dan irid isir fuq ordni tal-prim ministru.

Naturalment wieħed irid jara x'kondizzjonijiet partikolari jolqtu lil dak li jkun qed jiġi assenjat mis-settur pubbliku għal ma' l- awtorita'.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Mr Chairman, subklawsola (2) ta' klawsola 11 hija standard u din iltqajna magħha anke meta konna qed niddiskutu t- twaqqif ta' awtoritajiet oħrajn.

Li nixtieq nistaqsi huwa dan.

Skond din il-klawsola wara sena jispiċċa awtomatikament it-trasferiment li l-prim ministru jkun ordna minn mas-servizz pubbliku għal ma' l-awtorita'?

Din hija sena ta' prova jew hemm xi skop ieħor?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Mr Chairman, m'huwiex l-iskop li din tkun sena ta' prova fil-konfront ta' l-impjegat, jiġifieri din m'hijiex forma ta' probation.

L-intenzjoni ta' din il-klawsola hija li nixtiequ nevitaw, anke minħabba esperjenza ta' sitwazzjonijiet li ġieli evolvew fil-passat, sitwazzjoni fejn tispiċċa b'nies li jkunu fis-servizz pubbliku mbagħad ikunu assenjati b'ordni tal-prim ministru - dik hija l-proċedura fis-settur pubbliku - għal ma' awtorita' jew enti oħra u jibqgħu hekk b'mod indeterminat.

Jekk se jkun hemm nies mis-settur pubbliku li jmorru ma' l- awtorita' allura jmorru ma' l-awtoirta' u mhux jibqgħu assenjati fis- servizz pubbliku.

L-iskop huwa pjuttost ta' brake fuq il-gvern stess għax matul dik is-sena wieħed jara jekk dik il-persuna għandhiex tkun impjegata ta' l-awtorita' u jekk inhu hekk allura ssir impjegat ta' l-awtorita', imma mhux tibqa' mas-settur pubbliku u assenjata ma' l-awtorita'.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 11.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 11 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 12 - Status ta' uffiċjali pubbliċi assenjati biex jaqdu dmirijiet ma' l-Awtorita'.

Clause 12 - Status of public officers detailed for duty with the Authority.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Mr Chairman, klawsola 12 hija klawsola pjuttost standard li tirregola l-istatus ta' uffiċjali pubbliċi li jkunu assenjati biex jaqdu dmirijiet ma' l-awtorita'.

Fost fatturi oħrajn hemm li dawn, anke waqt li jkunu ma' l-awtorita', m'humiex preklużi milli japplikaw għal xi trasferiment f'dipartiment ieħor, li r-remunerazzjoni u l- kondizzjonijiet tas-servizz ma jkunux inqas favorevoli minn dawk li jgawdu mal-gvern u li jkollhom il-jedd li s-servizz tagħhom ma' l-awtorita' jkun ikkonsidrat bħala servizz mal-gvern, b'mod partikolari għal għanijiet ta' pensjoni, gratuity jew xi benefiċċju taħt l-Ordinanza dwar il-Pensjonijiet u taħt l-Att dwar il-Pensjonjet lin-nisa romol u tfal iltima.

Niftakar li meta konna waqqafna l-MIA u konna qed nieħdu nies mill-gvern biex imorru ma' l-MIA dawn kienu t-tip ta' prinċipji li konna stabilejna anke bil-parteċipazzjoni tas-sieħba soċjali.

Illum dawn ġew standardized u fil-fatt insibu li din il-klawsola tapplika għal awtoritajiet simili.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Carmelo Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Mr Chairman, impjegat tal-gvern li jiġi ttrasferit għal ma' l-awtorita' u ħaddiem ieħor li qiegħed ma' l-awtorita' - imma mhux ġej mis-settur pubbliku imma wara sejħa minn barra - li jkunu qed jagħmlu l-istess xogħol fi ħdan l-awtorita', se jitħallsu l-istess?

Nassumi li l- ħlasijiet ta' l-awtorita' se jkunu differenti mill-ħlasijiet tal-gvern.

Dan huwa l-każ jew jien żbaljat?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Mr Chairman, li normalment jiġri f'każi bħal dawn - ma rridx kważi nenfasizza dan il-kunċett iżżejjed għax mhux qed nipprova ninkoraġixxi effett tajjeb ta' garigor 'il fuq li ċerti kondizzjonijiet għandhom ikunu tajbin; naħseb li lkoll naqblu li dawn għandhom ikunu tajbin - huwa li l-kondizzjonijiet ta' impjieg ma' enti kummerċjali jkunu ftit aħjar minn tal-gvern mhux agħar, jiġifieri ma naħsibx li jkun hemm din id-diffikulta'.

Din qiegħda biex tagħti l- garanzija pero' jekk inti tassenja lil xi ħadd mis-settur pubbliku għal ma' l-awtoirta' u għal xi raġuni dan jiġi li jkollu skala inferjuri għal dak li kellu maċ-ċivil, int ma tistax tgħidlu li issa se tassenjah ma' l- awtorita' u issa dan irid imur b'kondizzjonijiet li huma inqas milli kellu.

Hawnhekk qed nagħtu garanzija li min imur mal-gvern għal ma' l-awtorita' ma jistax ikollu kondizzjonijiet inqas milli kellu.

Din hija s- sitwazzjoni.

Issa fuq id-diffikulta' ta' l-Onor.

Membru nista' ngħid li sakemm wieħed ikun qed jagħmel paragun ta' like with like, skali tal-gvern paragonabbli ma' skali simili - dawn jistgħu jkunu differenti wkoll ma' l-awtorita' - il-probabbilta' hi li tkun dejjem awtomatika u allura dawk li jkunu ngaġġati ma' l-awtorita' u jkunu fl-istess skala se jkollhom l-istess kondizzjonijiet.

L-unika diffikulta' li naħseb li tista' tqum hija jekk jiġi xi ħadd minn mal-gvern li kien fi skala ogħla u jkun qed jagħmel xogħol fi skala inqas ma' l-awtorita'; ovvjament dan irid jitħallas b'rata ogħla.

Issa dan ma jsirx biex tagħmel diskriminazzjoni imma biex tkun ġust miegħu.

Pero' normalment l-awtoritajiet jipparagunaw kemm kemm aħjar! - nisperaw mhux ħafna aħjar - ma' dawk tal-gvern b'mod ġenerali.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Mr Chairman, il-Ministru qed jgħid li din il- klawsola tiggarantixxi li ħaddiem mis-servizz pubbliku li jmur ma' l- awtorita' ikollu garanzija li jitħallas daqskemm kien jitħallas maċ-ċivil.

Pero' l-mistoqsija tiegħi kienet jekk impjegat li mis-servizz pubbliku jmur ma' l-awtorita' u impjegat ieħor li jidħol ma' l-awtorita' minn barra jkunux imħallsa l-istess.

Milli stajt nifhem jidher li dawn se jiġu aġġustati għax-xogħol li jkunu qed jagħmlu u naħseb li dan huwa fair.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Jien se nagħmel distinzjoni daqsxejn ipotetika żżejjed.

Per eżempju, messaġġier li jiġi ngaġġat ma' l- awtorita' mhux se jkollu paga inqas minn messaġġier li minn mal-gvern imur ma' l-awtorita', għax probabbilment fl-awtorita' diġa' hemm pegging ftit 'il fuq.

Jekk għall-argument uffiċjal pubbliku fi skala ogħla jiġi assenjat bħala messaġġier ma' l-awtorita', lil dan ma tistax tagħtih salarju inqas għax hu jkun diġa' laħaq skala ogħla mal-gvern - f'dan il-każ din ma tkunx skala paragonabbli - pero' lill-messaġġiera sħabu ma tistax tgħollihom fl-istess livell, jiġifieri mhux dejjem taħdem two-way.

Hawnhekk qed inkunu ipotetiċi ħafna u naħseb li l-Onor.

Abela fehem x'qed nipprova ngħid.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 12.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 12 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abboz ta' Liġi.

Klawsola 13- Offerta ta' impjieg permanenti ma' l-Awtorita' lil uffiċjali pubbliċi assenjati biex jaqdu dmirijiet ma' l-Awtorita'.

Clause 13 - Offer of permanent employment with the Authority to public officers detailed for duty with the Authority.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Mr Chairman, klawsola 13 se tkopri s- sitwazzjoni fejn id-dispożizzjonijiet ta' artiklu 11 ma jibqgħux jgħoddu u għahekk qabel għedt li din hija iktar time limit għall-gvern milli kwestjoni oħra.

F'din il-klawsola qed nitkellmu dwar sitwazzjoni meta uffiċjal mis-settur pubbliku jkollu offerta ta' xogħol permanenti ma' l- awtorita' u hawn ukoll kif dan ikun regolat.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Mr Chairman, naħseb li t-tifsira ta' subklawsola (2) ta' klawsola 13 hija ftit dubjuża.

Qed ngħid dan għax jekk qed nifhem tajjeb hawnhekk qed ngħidu li jekk impjegat minn barra mis-settur privat jidħol ma' l-awtorita' u jaħseb li jkollu kondizzjonijiet li m'humiex favorevoli, mhux sempliċement għax ma jkunux superjuri jew identiċi għal dawk tas-settur pubbliku, jista' jiġi kkonsidrat li dawn ikunu superjuri jekk fil-fehma tal-prim ministru dawn ikunu superjuri f'dak li għandu x'jaqsam ma' benefiċċji allaċċjati ma' dan l-impjieg.

Allura jekk il-prim ministru jidhirlu hekk jiġi kkonsidrat li dak l-impjieg huwa aħjar jew ekwivalenti anke jekk fil-fatt il-kondizzjonijiet ma jkunux hekk?

Naħseb li l-Ministru jista' jispjega subklawsola (2) aħjar.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Mr Chairman, l-Ingliżi jgħidu compare apples with apples.

Dak li qed tipprova tkopri subklawsola (2) huwa li għalkemm qed ngħidu li meta dawn ikollhom offerta ta' mpjieg permanenti ma' l-awtorita' dawn irid ikollhom dawk il-patti u l-kondizzonijiet li ma jkunux inqas favorevoli minn dawk li jgawdu uffiċjali fid-data ta' dik l- offerta, il-verita' hija li hemm affarijiet li faċli tipparagunahom.

Normalment hawnhekk wieħed jirriferi għall-paga u jgħid li din m'għandhiex tkun inqas favorevoli pero' ħafna drabi, anke b'riżultat ta' ftehim kollettiv u b'riżultat ta' fatturi oħrajn, ikollok xi fatturi li wħud minnhom forsi jvarjaw u tgħid li aktar kien favorevoli mas-settur pubbliku, pero' ma tkunx tista' taqbad dik il-kondizzjoni waħedha u tgħid li għax dak ġie mis-settur pubbliku se jibqa' b'dik il-kondizzjoni partikolari.

Per eżempju, awtorita' tista' tħoss li l-ħinijiet tax-xogħol m'għandhiex tirregolahom bl-istess mod li jirregolahom il-gvern.

Imbagħad jidħlu wkoll affarijiet bħal policies ta' insurance u membership ta' clubs.

Fil-ftehim kollettiv l-awtoritajiet ġieli jkunu kreattivi mhux ħażin favur l-impjegati.

Pero' wieħed ma jridx jgħid li t-tali kondizzjoni, per eżempju, hija inqas għax wieħed irid jara l-package kollu.

Per eżempju, il- prim ministru jrid jara b'mod oġġettiv jekk il-pakkett huwiex ekwivalenti għal dak li joffri l-gvern.

Ovvjament jekk il-pakkett ikun inqas naturalment ma nkunux nistgħux nagħmluha, pero' jekk dan ikun jekwipara wieħed ikun jista' jagħmel offerta ta' mpjieg permanenti, apparti d-dritt ta' l-impjegat li ma jaċċettax.

Pero' f'dak il-każ dan jibqa' fis-settur pubbliku, jiġifieri mhux ma jaċċettax u jista' jibdel l-istruttura kollha ta' l-awtorita' li qed nitkellmu dwarha.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Mr Chairman, nixtieq nagħmel mistoqsija rigward l- aħħar sentenza ta' paragrafu (b) ta' subklawsola (7) ta' klawsola 13 li tgħid hekk:

''Il-klassifikazzjoni għandha ssir u tkun suġġetta għall-approvazzjoni finali tal-Ministru responsabbli għall-finanzi.''.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq il-gradi fiċ-ċivil u kif dawn jipparagunaw mal- gradi ta' l-awtorita'.

Issa l-mistoqsija tiegħi hija din: X'inhi r-raġuni li l-ministru tal-finanzi huwa responsabbli u mhux il-ministru responsabbli mis-settur pubbliku, li f'dan il-każ huwa l-prim ministru?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: F'paragrafu (b) ta' subklawsola (7) li qed jirriferi għalih l-Onor.

Abela hemm ukoll riferenza għall-ministeru responsabbli mis-servizz pubbliku.

Fil-fatt hawnhekk għandna li:

''...minn bord magħmul minn president li jiġi maħtur mill-ministeru responsabbli għall-finanzi u minn żewġ membri oħra, wieħed maħtur mill-ministeru ċentralment responsabbli għall-policies dwar il- persunal fis-servizz pubbliku u wieħed li jiġi maħtur mill- awtorita'. ''.

Għalhekk ir-rappreżentanza ta' l-uffiċċju tal-prim ministru qiegħda hemm.

Jekk nassumu li l-membru maħtur mill-awtorita' u l-membru maħtur mill- ministeru tal-finanzi ma jkunux qed jaqblu bejniethom - naħseb li issa se nkunu ipotetiċi iżżejjed - nifhem li dak maħtur mill-ministeru jmur mal- policy tal-gvern.

Imma dan huwa bord li l-iskop tiegħu mhuwiex li toqgħod issir votazzjoni u ma jaqblux għax dan mhuwiex xi mini-parliament.

L- iskop hu li tagħmel klassifikazzjoni li tagħmel sens u biex il-kwestjoni ta' pensjonijiet tkun kemm jista' jkun streamlined.

Għallinqas f'awtoritajiet oħra qed nimxu dejjem b'dan il-mod.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, jien nixtieq nirriferi għal sotto- paragrafu (ii) ta' paragrafu (a) ta' subklawsola (2) ta' klawsola 12 li jgħid hekk:

''ikun hekk impjegat li r-rimunerazzjoni u l-kondizzjonijiet tas- servizz tiegħu jkunu inqas favorevoli minn dawk li jkunu konnessi mal- ħatra tiegħu mal-gvern ...''.

Hawnhekk qed nifhmu li kemm ir-rimunerazzjoni u kemm il-kondizzjonijiet tas- servizz ma jistgħux ikunu inqas favorevoli.

Qed ngħid dan għax il- Ministru donnu qed jgħid li jekk ir-rimunerazzjoni tkun anqas il- kondizzjonijiet ikunu aktar u allura waħda tpaċi ma' l-oħra, jew jekk il- kondizzjonijiet tas-servizzi jkunu anqas ir-rimunerazzjoni għandha tkun aktar.

Il-punt tiegħi huwa li hawnhekk qed ngħidu li kemm ir- rimunerazzjoni u kemm il-kondizzjonijiet tas-servizz għandhom ikunu ogħla minn dawk li hemm fis-sistema pubblika.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Sur President, il-Kap ta' l-Oppożizzjoni qed jirriferi għall-klawsola 12 għax hija rilevanti fid-diskussjoni ta' klawsola 13.

Pero' jkun tajjeb li nżommu quddiem għajnejna li fi klawsola 12 qed nitkellmu dwar uffiċjali pubbliċi li huma assenjati biex jaqdu d- dmirijiet ma' l-awtorita' u fi klawsola 13 qed nitkellmu dwar offerta ta' mpjieg permanenti.

Meta titkellem fuq impjieg permanenti bilfors trid tara l-pakkett kollu.

Kieku l-ħajja hija daqshekk sempliċi li titkellem biss fuq ir-rimunerazzjoni kieku dan kollu ma jkunx hemm bżonnu, imma llum titkellem fuq sigħat, fuq rimunerazzjoni, fuq jekk wieħed ikunx intitolat għall-karozza f'dak il-grad partikolari, fuq kemm il-unit tat- telephone b'xejn ikollu, jekk għandux xi insurance policy, speċjalment meta tidħol fuq awtoritajiet u mhux direttament il-gvern, fuq jekk tagħtihx xi membership, fuq l-iskemi tas-sick leave u l-leave, eċċ. Dan kollu huwa ftehim kollettiv sħiħ.

Il-pakkett globali huwa wieħed pjuttost ġeneruż u favorevoli u jirrispekkja wkoll l-obbligi li wieħed ikun qed jistenna minn dawn l-impjegati.

Għalhekk il-pakketti mhumiex neqsin mill- ġenerożita' imma jirrispettaw, biex inkunu korretti ma' kulħadd, ir- responsabbiltajiet li jassumu dawn it-tip ta' impjegati.

Din hija s- sitwazzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Sur President, jien qed nifhmu l-punt tal-Ministru imma klawsola 11 qed torbot ma' klawsola 12, u klawsola 12 qed torbot ma' klawsola 13.

Issa klawsola 13 tirrigwarda dawk li jkunu assenjati ma' l- awtorita' u li ssirlhom xi offerta ta' mpjieg permanenti.

Mela klawsola 13 tirrigwarda lil dawk kollha li se jkunu milquta minn klawsoli 11 u 12.

Qed nifhem tajjeb jien?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Almenu qed naqblu fuq ir-riferenzi li qed nagħmlu!

ONOR.

ALFRED SANT: Le!

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Fi klawsola 13 qed nitkellmu fuq offerta għal impjieg permanenti.

ONOR.

ALFRED SANT: Naħseb li qed ngħidu aktar minn hekk.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq offerta għal impjieg permanenti lill-uffiċjal assenjat.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Iva, imma biex jieħu l-impjieg permanenti u mhux biex jibqa' assenjat.

ONOR.

ALFRED SANT: Pero' hawnhekk qed nitkellmu fuq uffiċjali assenjati u dawn huma definiti taħt klawsoli 11 u 12, hux hekk?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Iva, pero' minflok jibqa' assenjat temporanjament jiġi mpjegat permanentement.

ONOR.

ALFRED SANT: Imma hawnhekk qed nitkellmu fuq l-offerta li ssir lill-uffiċjal assenjat, kif definit taħt klawsoli 11 u 12.

Issa taħt klawsola 11 qed indaħħlu l-kondizzjoni li uffiċjal pubbliku jista' jiġi assenjat bilfors ma' l-awtorita'.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Sa massimu ta' sena.

ONOR.

ALFRED SANT: Iva, imma bilfors.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Iva.

ONOR.

ALFRED SANT: Issa klawsola 12 tgħid li l-kondizzjonijiet u r- rimunerazzjoni ma jridux ikunu inqas favorevoli.

Hawnhekk jien qed nitlob kjarifika għax din issa ġejja torbot ma' klawsola 13.

Jien nixtieq nistaqsi: Hawnhekk qed ngħidu li kemm ir-rimunerazzjoni u kemm il- kondizzjonijiet iridu jkunu ogħla minn dak li wieħed kellu fis-servizz pubbliku?

Għax allura dan qisu blackmail fuq uffiċjal pubbliku li ġie assenjat bilfors, kellu rimunerazzjoni inqas u kondizzjonijiet tax-xogħol ogħla, imma l-gvern jiddeċiedi li dawn ipaċu.

Hawnhekk wieħed qisu se jkun maqbud f'morsa li jrid jieħu x-xogħol permanenti bilfors.

Jien nammetti li ma kontx preżenti meta kienet qed tiġi diskussa klawsola 11, pero' rrid ngħid li din qed insibha abbużiva kif inhi miktuba.

Imma ħalliha dik għax ma kontx hawn u għaddiet.

Il-punt tiegħi hu li jista' jsir l- argument li r-rimunerazzjoni u l-kondizzjonijiet ta' xogħol ipaċu ma' xulxin u allura dak l-uffiċjal pubbliku jinqabad fi sqaq.

Apparti minn hekk meta dan kollu torbtu ma' klawsola 13 issib li dawn l- affarijiet ma jinftehmux.

Lill-uffiċjal pubbliku trid tagħtih xi forma ta' protezzjoni għax lil dan tkun ħriġtu xi sena jew aktar mis-sistema tiegħu u minkejja li l-gvern jgħidlu li r-rimunerazzjoni u l- kondizzjonijiet ipaċu, allavolja hu ma jkunx qed iħoss hekk.

Issa meta dan ikun maqbud f'dak il-lembut issirlu proposta on the lines ta' klawsola 12.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-ewwelnett fi klawsoli 12 u 13 għandna kliem identiku għax qed nitkellmu fuq meta ssir offerta b'dik ir- rimunerazzjoni u f'dawk il-patti u kondizzjonijiet li ma jkunux inqas favorevoli minn dawk li jgawdi dak l-uffiċjal fid-data ta' dik l-offerta.

Pero' fi klawsola 13 qed nagħtu poter, jekk irridu nsejħulu poter, li biex naraw jekk il-kondizzjonijiet u l-patti fl-offerta humiex inqas favorevoli, m'għandniex noqogħdu naraw kull punt partikolari fih innifsu hux identiku imma rridu naraw il-pakkett.

Jien qed nifhem - issa hawnhekk tidħol l-interpretazzjoni ta' drafting legali - li la l-gvern qed jitlob dan il-poter f'subklawsola (2) ta' klawsola 13 u mkien m'hu qiegħed jitolbu fi klawsola 12, dan il-paragun ta' pakkett ma' pakkett il-gvern jista' jagħmlu biss jekk jagħmel offerta ta' xogħol permanenti u mhux meta dan l- uffiċjal ikun għadu qed jagħmel xogħol temporanju.

Per eżempju, l-uffiċjal jista' jgħid li ma jridx jagħmel is-siegħa differenti ta' xogħol kuljum allavolja jkollu paga ferm ogħla.

Jiġifieri sakemm dan ikun għadu qed jaħdem b'mod temporanju, u allura m'hijiex l-għażla tiegħu jekk imurx jaħdem temporanjament jew le, il-protezzjoni hija ikbar - jekk irridu nsejħula ikbar - fis-sens li m'hemmx din il-fakulta' li noqogħdu nipparagunaw pakkett ma' ieħor.

Il-fakulta' qed tingħata biss meta niġu għall-offerta ta' xogħol permanenti.

Jien almenu hekk qed ninterpretaha.

Kieku s-subklawsola (2) ta' klawsola 13 konna ndaħħluha fi klawsola 12 ukoll.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Ħalli nerġa' nipprova nispjega dak li rrid ngħid.

Klawsola 13 tintrabat ma' klawsola 12 u ma' klawsola 11.

Issa skond klawsola 11 uffiċjal pubbliku se jiġi assenjat, irid jew ma jridx, ma' l- awtorita'.

Tajjeb qed ngħid?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Iva.

ONOR.

ALFRED SANT: Klawsola 12 tgħid li din l-assenjazzjoni trid tkun marbuta taħt rimunerazzjoni u kondizzjonijiet tax-xogħol li jkunu mhux inqas favorevoli minn dak li kellu qabel.

Kieku din kienet miktuba b'mod li ngħidu ''kemm ir-rimunerazzjoni u kemm il-kondizzjonijiet tax-xogħol'' ma jkunx hemm problema, imma kif inhi miktuba hawnhekk il-gvern jista' jqis li r-rimunerazzjoni għoliet u l-kondizzjonijiet tax-xogħol naqqsu u allura waħda tpaċi ma' l-oħra.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Fejn għandu dan il-poter il-gvern li jgħid hu?

ONOR.

ALFRED SANT: Subklawsola (2) ta' klawsola 12 tgħid:

"ikun hekk impjegat li r-rimunerazzjoni u l-kondizzjonijiet tas- servizz tiegħu jkunu inqas favorevoli minn dawk li jkunu konnessi mal- ħatra tiegħu mal-Gvern.".

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Iva, imma m'hawnx miktub li din hija skond il-fehma tal-gvern.

ONOR.

ALFRED SANT: Imma impjegat jista' jippreferi jibqa' bir- rimunerazzjoni li għandu u jkollu siegħa inqas ta' xogħol.

Il-gvern jista' jgħidlu li se jaħdem siegħa aktar u jagħtih Lm200 aktar, per eżempju.

Mhux il-gvern jiddeċiedihom dawn l-affarijiet?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Hawnhekk m'hawnx dan il-poter favur il- gvern.

Il-poter ta' subklawsola (2) ta' klawsola 13 mhux qiegħed fi klawsola 12.

Dan li qed nipprova ngħid.

ONOR.

ALFRED SANT: Iva, hemmhekk qiegħed.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Fejn qiegħed għax jien mhux qed narah?

ONOR.

ALFRED SANT: Għalissa ħalli nieqfu fuq sub-paragrafu (ii) ta' paragrafu (a) ta' subklawsola (2) ta' klawsola 12.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Iva.

ONOR.

ALFRED SANT: Taqbel miegħi li hemmhekk il-gvern jista' jiddeċiedi li jassenjah għal sena bilfors, imma filwaqt li jżidlu r-rimunerazzjoni, per eżempju, jkabbarlu l-kondizzjonijiet tax-xogħol?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Le, hawnhekk fejn mhux qed naqblu.

ONOR.

ALFRED SANT: Jien għas-sena qed nirriferi.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Iva, għas-sena.

ONOR.

ALFRED SANT: Mela għalfejn mhux qed naqblu?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Għaliex hawnhekk m'iniex qed narah dan il- poter favur il-gvern.

ONOR.

ALFRED SANT: Hawnhekk mhux qed jingħad ''ikun hekk impjegat li kemm rimunerazzjoni u kemm il-kondizzjonijiet tax-xogħol'', imma jew waħda jew l-oħra u waħda tista' tpaċi ma' l-oħra.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: M'hawnx "jew" hawnhekk.

ONOR.

ALFRED SANT: Iva.

Hawnhekk hawn ''li r-rimunerazzjoni u l- kondizzjonijiet tas-servizz tiegħu jkunu inqas favorevoli".

Jiġifieri jista' jkollok rimunerazzjoni aktar u kondizzjonijiet ta' xogħol aktar u allura m'humiex inqas favorevoli skond il-gvern.

Qed tifhmu l-punt?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Il-punt qed nifhmu imma hawnhekk m'hijiex miktuba hekk.

ONOR.

ALFRED SANT: Mela x'qed jingħad hawnhekk?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Hawnhekk hawn li bniedem:

''m'għandux waqt iż-żmien li matulu huwa jkun hekk assenjat, ikun hekk impjegat li r-rimunerazzjoni u l-kondizzjonijiet tas-servizz tiegħu''.

Hawnhekk għandna "u", jiġifieri "both", u għalhekk dawn ma jistgħux ikunu inqas favorevoli.

ONOR.

ALFRED SANT: Jiġifieri inti qed tgħid hemmhekk li r- rimunerazzjoni trid tkun ogħla u li l-kondizzjonijiet tax-xogħol ikunu aħjar ukoll?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Jew l-istess jew ogħla, hekk qed nifhimha jien.

ONOR.

ALFRED SANT: Pero' hawnhekk mhux hekk qegħda miktuba.

Barra minn hekk l-ewwel il-Ministru beda jsemmi pakkett.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Le, l-argument tal-pakkett kont qed nagħmlu fil-kuntest ta' subklawsola (2) ta' klawsola 13.

ONOR.

ALFRED SANT: Iva, u jien għalhekk skattajt fuqha.

Imma l-kelma "pakkett" tfisser li tista' tnaqqas ħaġa u tista' żżid ħaġa oħra.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: F'subklawsola (2) ta' klawsola 13 - din hija kwestjoni ta' drafting u mhux qed nipproponi emendi - hawn miktub hekk:

''Il-patti u l-kondizzjonijiet f'xi offerta magħmula kif hawn aktar qabel imsemmi ...''.

- hawnhekk ir-riferenza hija għal subklawsola (1) ta' klawsola 13, jiġifieri m'hawnx riferenza għal subklawsola (2) ta' klawsola 13 -

''m'għandhiex titqies bħala inqas favorevoli biss għaliex ma jkunux għal kollox identiċi jew superjuri għal dawk li l-uffiċjal involut ...''.

Mela f'subklawsola (2) ta' klawsola 13 il-gvern qed jagħmel fakulta' li mhux għax hemm xi item partikolari li hija inqas, il-pakkett m'huwiex fit- totalita' tiegħu, ugwali jew aħjar.

Jien qed nitkellem fuq id-drafting kif inhu issa jiġifieri qed nagħti l- interpretazzjoni tiegħi, sotto correzione mill-esperti legali u oħrajn.

Il- gvern għamel din il-fakulta' f'subklawsola (2) ta' klawsola 13 u mhux fi klawsola 12.

Mela jekk inti tkun f'qorti, biex niftehmu, xi ħadd jista' jgħid illi kieku l-gvern ried li l-pakkett jagħmlu fl-assenjazzjoni temporanja wkoll kieku l-leġislatur kien jagħtihielu fi klawsola 12 għaliex klawsola 13 ma tgħidx li din tapplika wkoll għall-assenjazzjoni temporanja.

Jien qed nagħti din l-interpretazzjoni li tista' tvarja wkoll.

ONOR.

ALFRED SANT: Subklawsola (1) ta' klawsola 13 tgħid hekk:

"b'dik ir-rimunerazzjoni u b'dawk il-patti u kondizzjonijiet li ma jkunux inqas favorevoli minn dawk li jgawdi dak l-uffiċjal fid-data ta' dik l-offerta.''.

Mela awtomatikament dik hija riferibbli għal klawsola 12 għaliex jekk inti assenjat temporanjament fl-awtorita' l-kondizzjonijiet li għandek għal dak l-assenjament ta' sena jaqgħu taħt klawsola 12.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Le, l-uniku link li klawsola 13 qed tagħmel ma' klawsola 12 hi li l-offerta trid issir lill-uffiċjal assenjat.

ONOR.

ALFRED SANT: Iva.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Hawnhekk qisna qed ngħidu li ma tistax tagħmel offerta lill-uffiċjal li għadu mhuwiex assenjat.

ONOR.

ALFRED SANT: Imma l-kondizzjonijiet ta' xogħol u r-rimunerazzjoni ta' uffiċjal assenjat minn fejn joħorġu fi klawsola 12?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Fi klawsola 12 il-gvern m'għamilx dik il- fakulta'.

ONOR.

ALFRED SANT: Jien qed tikkonċernani r-rabta bejn klawsoli 11, 12 u 13.

Jien ma niftakarx li meta ddiskutejna l-Malta Communications Authority Bill kien hemm dik il-fakulta' li bilfors jibagħtu l-uffiċjali pubbliċi?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Jien informat anzi li din teżisti fil- liġijiet kollha.

ONOR.

ALFRED SANT: Imma li jordna lill-uffiċjal pubbliku?

Naħseb li trid toqgħod attent.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Iva, fil-fatt din teżisti wkoll fil-liġi ta' l-Enemalta u fil-liġi dwar il-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma, jiġifieri ilna nagħmluha 24 sena din il-ħaġa.

ONOR.

ALFRED SANT: Mela ħalli nifhmu x'qed ngħidu biex inkunu preċiżi u ma jkunx hemm taħwid ta' pakkett fin-nofs.

Il-gvern se jkollu l- fakulta' li jassenja bilfors uffiċjal pubbliku ma' din l-awtorita'.

Il- kondizzjonijiet ta' din l-assenjazzjoni ta' sena, kemm f'dak li għandu x'jaqsam ma' rimunerazzjoni u kemm f'dak li għandu x'jaqsam ma' kondizzjonijiet ta' servizz, jistgħu jkunu jew l-istess jew aħjar minn dak li jkollu fis-servizz pubbliku.

Meta mbagħad jiġi biex lil dak l-uffiċjal assenjat joffrilu mpjieg permanenti ma' l-awtorita', f'dak l-istadju jidħlu l-patti u l-kondizzjonijiet ta' xi offerta li l-gvern jista' jbiddilhom 'l hemm u 'l hawn.

Pero' in toto l-gvern irid ikollu opinjoni u jrid iżomm ma' din il-linja li dawn ma jistgħux ikunu inqas favorevoli minn dawk li hemm taħt klawsola 12 għal sena assenjata.

Qed nifhem tajjeb?

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Jekk m'iniex sejjer żball, jekk l-impjegat iħoss li dak il-pakkett ikun inqas favorevoli imma l-prim ministru jidhirlu li bħala pakkett dik l-offerta hija aħjar milli wieħed kellu mal-gvern, l- offerta tkun kkonsidrata li hija aħjar.

Dan ifisser li minkejja li mpjegat jista' jħoss li l-pakkett huwa inqas favorevoli milli kieku baqa' jaħdem mal-gvern, il-prim ministru jista' jgħid li bħala pakkett l-impjieg permanenti għandu kondizzjonijiet aħjar.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-ewwelnett fi klawsola 13 qed issir offerta ta' xogħol permanenti u fi klawsola 12 qed nitkellmu fuq assenjazzjoni.

Hawnhekk nixtieq nerġa' nenfasizza l-kunċett li kont qed nenfasizza qabel fejn il-gvern qed jagħmel limitu fuqu nnifsu.

Kellna diskussjoni qabel dwar jekk din hijiex prova fuq l-impjegat, pero' jien ngħid li l-affarijiet huma bil-maqlub għax din hija rabta li l-gvern qed jimponi fuqu nnifsu.

Hawnhekk il-gvern qed jgħid li ma jistax iħallik assenjat b'ordni tiegħu u jibqa' ma jafx x'qed jiġri minnek.

Per eżempju, fil-passat ġieli kellna każi ta' nies ta' korporazzjonijiet bħall-Maltacom u l-WSC li wara li jgħaddu snin twal bilkemm jiftakru taħt liema grad kienu u jekk humiex maċ-ċivil, jekk għadhomx mislufa jew jekk humiex assenjati.

Din aħna ma rriduhiex u qed ngħidu li wara sena wieħed, jew jerġa' jmur lura maċ-ċivil jew inkella se jkollu l-offerta ta' xogħol permanenti.

Naħseb li f'ħafna każi se jkun hemm l-offerta ta' xogħol permanenti u l-impjegat ikollu kull fakulta' li jiddeċiedi jekk jaqbillux jew le.

Meta l-gvern jagħmel l-offerta qed jintrabat li ma jagħtihx patti u kondizzjonijiet inqas tajbin milli għandu mas-settur pubbliku, pero' qed jgħidlu wkoll li wara li qed jagħmillu offerta permanenti, m'għandux joqgħod jipparagunalu bir-riga.

Ma jistax ikun li wieħed jinsa li jkollu Lm100 paga aktar fix-xahar, għall-argument, u joqgħod jgħid li l-kondizzjoni tal-ħin hija differenti.

L-impjegat għandu jara l-pakkett u jekk ma jkunx iridu għandu jmur lura fid-dipartiment tal-gvern.

Dan jew se jerfa' ċ-challenge li se jaħdem f'awtorita' bit-tajjeb u l-ħażin - aħna qed nintrabtu li fit-totalita' l-pakkett ikun ekwivalenti jew aħjar - jew se joqgħod ifettaq fuq kull punt.

Dan huwa proċess kontinwu li ż-żewġ gvernijiet jgħaddu minnu fil-Posta, fl-airport, eċċ. Issa meta wieħed ikun assenjat temporanjament fil-limitu temporanju ta' sena mhux qed nagħmlu din il-fakulta' favur il-gvern.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Nixtieq nagħmel punt ta' kjarifika.

Jekk ikun hemm uffiċjal li ma jaċċettax li jkompli jaħdem ma' l-awtorita', dan se jmur lura fl-impjieg oriġinali tiegħu, hux hekk?

Għalkemm din ma tidhirx fil-liġi imma għandi nifhem li hekk jiġri.

Qed ngħid dan għax qed nitkellmu fuq kull uffiċjal li jaċċetta mpjieg permanenti u ma nafux x'jiġri minn dak l-uffiċjal li ma jaċċettax l-impjieg li jiġi offrut lilu.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: It-tweġiba għal din il-mistoqsija hija definittivament iva.

Min ma jaċċettax ix-xogħol permanenti jibqa' uffiċjal pubbliku, jiġifieri m'hemmx għalfejn terġa' tagħmlu uffiċjal pubbliku.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 13.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 13 għaddiet nem. con. u ġiet ordnanta biex issir parti mill- Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 9 - Ħatriet ta' persunal.

Clause 9 - Staff appointments.

(Posposta aktar kmieni fil-Kumitat)

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Sur President, dwar klawsola 9 l-Onor.

Buhagiar staqsieni jekk għandniex nagħmlu xi emenda li tkopri l-obbligi li għandhom l-uffiċjali pubbliċi, bħalma hu l-obbligu tal-konfidenzjalita'.

Aħna ma vverifikajniex li saret xi emenda f'dan is-sens f'liġijiet oħra, biex nibda minn hemm, u jekk l-Onor.

Membru jaf b'xi emenda speċifika jista' jgħidilna.

Pero' f'kull każ ma naħsibx li hemm bżonn ta' emenda u r-raġuni hi li l-artikli 92 u 120 tal-Kodiċi Kriminali, li jitkellmu dwar l-obbligi li kien qed jirriferi għalihom l-Onor.

Membru, jagħmlu wkoll riferenza biex dawk l-istess obbligi jkunu jorbtu lil min hu impjegat ma' awtorita' pubblika.

Fil-fatt artiklu 92 tal-Kodiċi Kriminali jgħid hekk:

"The general expression ''public officers'' includes not only the constituted authorities, civil and military, but also all such persons as are lawfully appointed to administer any part of the executive power of the Government, or to perform any other public service imposed by law, whether it be judicial, administrative or mixed.".

Imbagħad l-artiklu 120 jgħid hekk:

"In the cases referred to in sections 115, 116, 117 and 118, the person who bribes the public officer or servant or the member of the House of Representatives, as the case maybe ....".

Hawnhekk hawn riferenza għal dak ir-reat partikolari.

Dan ifisser li anke fejn tidħol konfidenzjalita', l-obbligi huma estiżi wkoll għal awtoritajiet bħal dawn taħt il-liġijiet ġenerali u anke fid-dawl ta' emendi li se nipproponu biex inkopru dawn it-tip ta' obbligi b'mod ġenerali.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Dawk li se jkunu impjegati direttament mis- settur privat, se jaqgħu taħt ir-regolamenti ta' dixxiplina bħalma jaqgħu uffiċjali pubbliċi, jew se jkun hemm xi kodiċi ta' dixxiplina li jkun jappartejni għal din l-awtorita' partikolari?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Jekk l-Onor.

Membru qed jirriferi għall- Estacode jew għar-regolamenti tal-PSC, safejn naf jien dawn ma japplikawx għall-membri ta' l-awtorita'.

Dawn jagħmlu proċeduri ta' dixxiplina interni skond il-ftehim kollettiv.

Jien m'għandi l-ebda dubju li f'awtoritajiet oħrajn se jiġri hekk ukoll.

Naf ukoll li dawk li jkunu assenjati temporanjament huma soġġetti għar-regoli ta' dixxiplina taħt il- PSC.

Pero' ladarba inti mpjegat ta' l-awtorita' b'mod permanenti, ma tistax taqa' taħt dawk ir-regoli li huma speċifiċi ħafna imma tkun soġġett għal dawk il-proċeduri li normalment ikunu stabiliti permezz ta' ftehim kollettiv mill-awtorita' in kwestjoni.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 9.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 9 għaddiet nem. con. u ġiet ordnanta biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 14 - L-infiq ta' l-Awtorita' isir mid-dħul tagħha.

Clause 14 - Authority to meet expenditure out of revenue.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Sur President, fi klawsola 14 qegħdin ngħidu li l-infiq ta' l-awtorita' jsir mid-dħul tagħha.

Naturalment wieħed jipprova jimxi fuq il-fatt li l-awtorita' titħallas mill-gvern mill-fond konsolidat, pero' wieħed għandu jimxi kemm jista' jkun bi prinċipju li d- dħul ta' l-awtorita' jkun ikopri l-infiq tagħha.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq klawsola standard ħafna li ġeneralment wieħed jiftaħ it-taqsima tal- provvedimenti finanzjarji biha.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 14.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 14 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 15 - Setgħa li tissellef jew toriġina kapital.

Clause 15 - Advances from Government.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Fi klawsola 15 qed nitkellmu dwar is-setgħa li għandha l-awtorita' biex tissellef jew toriġina kapital.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Mr Chairman, jien inħoss li fi klawsola 14 qed nagħmluha tassattiva li kemm jista' jkun l-awtorita' x-xogħol tagħha trid tagħmlu mid-dħul tagħha stess.

Issa fi klawsola 15 qegħdin ngħidu li l-awtorita' tista', bir-raġun kollu, tissellef il-flus biex tkun tista' tiffinanzja l-operat tagħha.

Pero' jien inħoss li meta awtorita' bħal din tasal biex tissellef, il- parlament u l-poplu għandu jkollhom iżjed salvagwardji u naħseb li l- parlament għandu jingħata xi forma ta' rendikont jekk l-awtorita' ma tkunx qed timxi skond il-klawsola u ma tkunx qed jirnexxilha tiffinanzja x-xogħol tagħha mid-dħul tagħha stess.

Ovvjament hawnhekk mhux qed nirriferi għal din l-awtorita' biss imma qed nirriferi wkoll għal awtoritajiet oħrajn.

Jien naħseb li mhux biss il-ministru għandu jkun konxju ta' x'qed jiġri imma anke l-parlament.

Issa safejn naf jien hawnhekk m'hawnx fejn il- parlament ikun informat jew għallinqas li jista' jiddibatti l-fatt li l- awtorita' m'hijiex kapaċi tkompli tiffinanzja x-xogħol tagħha mid-dħul tagħha stess.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Sur President, fid-dinja tal-lum il- poter ta' self huwa frekwenti ħafna.

Tant hu hekk li anke l-ikbar negozji li jitmexxew bl-aktar mod kummerċjali fuq prinċipji ta' vijabbilta' totali, ikollhom bżonn li jkollhom fakulta' ta' overdraft u fakulta' ta' bank financing.

Għalhekk ma nistgħux nimmaġinaw li din l-awtorita' mhux se jkollha dawn il-bżonnijiet ukoll.

Biex inkunu għedna kollox, aħna mhux qed ngħidu lil din l-awtorita' biex tmur tissellef u tagħmel li trid waħedha, imma qed ngħidu li jekk din ikollha bżonn tissellef irid ikollha l-approvazzjoni bil-miktub tal-ministru tar-riżorsi, f'dan il-każ, wara konsultazzjoni tal-ministru tal-finanzi.

L-istess tip ta' klawsola teżisti fuq awtoritajiet jew kumpanniji pubbliċi oħrajn u korporazzjonijiet bħalma huma l-Enemalta u l-Water Services Corporation.

Dan minkejja li jkun hemm l-obbligu li safejn jistgħu jitmexxew b'mod li d-dħul jagħmel tajjeb għall-infiq.

Issa jekk dan japplika għall- korporazzjonijiet li huma ta' natura purament kummerċjali, aħseb u ara kemm għandu japplika għal awtorita' li qabel m'hi kummerċjali, hija awtorita' regolatorja, awtorita' li forsi fil-qadi tal-mansjonijiet tagħha se jkollha tagħmel diversi doveri li m'humiex ta' natura ta' qligħ ta' flus.

Per eżempju, din tista' tagħmel kampanja edukattiva dwar l-aħjar użu ta' enerġija, kampanja edukattivi biex ma naħlux l-ilma u tista' tippromwovi sistemi aktar effiċjenti rigward ir-riżorsi minerali eċċ. Għalhekk din qed taqdi ħafna doveri li tradizzjonalment kienu doveri governattivi u ma nistgħux nantiċipaw li din dejjem se titmexxa qisha xi kumpannija li trid taqla' l-flus minn kollox.

Pero' naħseb li jekk il-kumpanniji li jaqilgħu l-flus minn kollox ineħħu l-overdrafts u l-bank facilities naħseb li nispiċċaw b'nofs tużżana kumpanniji biss.

Apparti minn hekk ma jistax ikun li għax din l-awtorita' jkollha bżonn tissellef għandna niġu l- parlament u nagħmlu diskussjoni u votazzjoni dwarha.

Dan żgur li mhuwiex mod prattiku.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Mr Chairman, granted li jiġu mumenti li awtorita' bħal din ikollha bżonn tissellef il-flus.

Pero' fil-kuntest ta' x'ġara f'awtoritajiet u f'korporazzjonijiet oħrajn li ntrabtu b'liġi li ma jagħmlux telf, nista' ngħid li spiċċajna b'korporazzjonijiet li regolarment huma ta' piż fuq il-gvern.

Hawnhekk nista' nsemmi, per eżempju, l-Water Services Corporation u l-Enemalta, li fil-bidu, anke bil- liġi stess, kienet tassattiva li dawn jiffinanzjaw l-operat tagħhom u li ma jagħmlux self.

Il-punt tiegħi m'huwiex li għal kull self li jsir għandna noqogħdu niġu f'dan il-parlament u nitkellmu u nivvotaw dwaru, imma jekk naraw li l-awtorita' regolarment, repetutament u suċċessivament għal sena wara l-oħra qed ikollha bżonn tissellef biex tkompli topera, naħseb li għandu jkun hemm xi mekkaniżmu li l-parlament jiġi informat b'dan kollu u jkun hemm lok għal diskussjoni.

Naf li aktar 'il quddiem se nitkellmu fuq klawsoli fejn l-estimi ta' l- awtorita' se jitpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra, pero' jien naħseb li għandu jkun hemm mekkaniżmu fejn jekk l-awtorita' tmur għand il-ministru biex japprovalha s-self u l-ministru jmur għand il-ministru tal-finanzi biex imbagħad hu japprova s-self u din tkun ħaġa repetittiva u s-self fuq l- awtorita' jkun qed jikber, irid ikun hemm mekkaniżmu fejn dan il-parlament mhux biss ikun informat imma jingħata lok għal diskussjoni biex naraw dik l- awtorita' kif se terġa' tmur lura għal klawsola 14 u għaliex ma jkunx possibbli li l-operat tagħha jkompli jitħaddem mid-dħul tagħha stess.

Jien naħseb li jekk inħarsu lejn l-istorja nsibu li minkejja li inizjalment ċerti awtoritajiet u korporazzjonijiet kellhom intenzjoni tajba u kienu qed jagħmlu xogħol utli spiċċaw b'piż kbir fuq il-pajjiż.

Għalhekk hemm bżonn li nagħmlu s-salvagwardji biex ħaġa oħra bħal din ma tiġrix, jew għallinqas il-parlament ikun f'qagħda li jagħmel id- diskussjoni tiegħu biex l-affarijiet jitranġaw kmieni kemm jista' jkun qabel ikollna awtoritajiet li jkunu mgħobbija wisq bil-piżijiet tad-dejn u nispiċċaw b'korporazzjonijiet oħra.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Sur President, fir-realta' meta jkun hawn diskussjoni fuq estimi, huwa rari li parlament jipprova jeżerċita kontroll ta' x'ikun qed jintnefaq.

Ħafna drabi d-diskussjoni tkun fuq linji ta' policy ġenerali.

Illum hawn ukoll l-istruttura tal-PAC, fejn jekk ikun hemm xi membri li jkunu jridu jistaqsu dwar xi ċifri partikolari, dwar proċeduri ta' finanzjament jew dwar kif sejra awtorita' jistgħu jmorru quddiem il-PAC fejn ikunu jistgħu jitkellmu ma' l-uffiċjali involuti.

Illum il-PAC huwa kumitat mill-aktar importanti li żviluppa f'dawn l-aħħar snin u kif nafu jitmexxa minn membru maħtur mill-oppożizzjoni.

Hawnhekk mhux qed nitkellmu fuq xi awtorita' li se toqgħod taħdem wara screen u ħadd ma jkun jaf x'qed jiġri.

Din hija awtorita' pubblika li l- operat tagħha altru li jkun suġġett għal ħafna skrutinji.

Naturalment il- gvern jibqa' responsabbli biex fil-parlament iwieġeb għall-mistoqsijiet li jsiru.

Imma jien ma naqbilx mal-proċedura li għax din l-awtorita' tkun se tissellef, irridu niġu fil-parlament biex napprovaw is-self partikolari - hawnhekk mhux qed nirriferi għal din l-awtorita' biss imma qed nirriferi wkoll kwalunkwe enti, korporazzjoni jew awtorita' oħra - meta din suppost titmexxa b'ċertu indipendenza mill-gvern.

Diġa' qed nissoġġettaw l-awtorita' għal kontroll mill-gvern u għalhekk il- gvern imbagħad huwa politikament responsabbli li jwieġeb fil-parlament.

Lil din l-awtorita' mhux qed ngħidulha biex tmur tissellef mingħajr ma ġġib l-approvazzjoni ta' żewġ ministri tal-gvern u allura dan għandu l- konsengwenzi politiċi tiegħu, pero' jekk nagħmlu riżoluzzjoni fuq kull self naħseb ma nkunux qed ngħinu lill-awtorita' anke fl-operat tagħha.

Immaġina li din l-awtorita' tiftiehem ma' bank jew ma' istituzzjoni finanzjarja internazzjonali u toħroġ bond issue u aħna niġu hawnhekk u napprovaw jekk l-overdraft jitlax sa ma nafx kemm-il miljun jew jekk il- bonds toħroġhomx bis-6.7% jew bis-6.6%.

Bl-akbar serjeta' ngħid li ma naħsibx li din hija l-funzjoni tagħna f'dan il-parlament.

Naturalment dan jista' jsir fil-PAC.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 15.

Dawk favur?

(Onor.Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 15 għaddiet nem. com. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 16 - Avvanzi mill-Gvern.

Clause 16 - Advances from Government.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Sur President, klawsola 16 tgħid li l- ministru responsabbli għall-finanzi, jista', wara l-konsultazzjoni mal- ministru responsabbli mir-riżorsi, jagħmel avvanzi lill-awtorita'.

Ovvjament hawnhekk qed nitkellmu dwar avvanzi mill-gvern li jsiru permezz ta' l-accountant general, bid-differenzi ta' dak li konna qed nitkellmu fuqu qabel dwar is-setgħa li jisselfu minn banek kummerċjali u entitajiet oħra.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 16.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 17- Self mingħand il-Gvern.

Clause 17 - Borrowing from Government.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Sur President, klawsola 17 titkellem dwar self mingħand il-gvern u kif il-ministru responsabbli għall-finanzi jista' għal kull ħtieġa ta' l-awtorita' ta' xorta kapitali jikkuntratta jew jiġbor kull self jew jidħol f'passiv - jiġifieri li hu jagħti self bħala gvern lil dik l-awtorita' - skond il-kondizzjonijiet kif dawn isiru.

Subklawsola (2) ta' klawsola 17 tgħid li:

''Għandu jingħata avviż dwar kull self, passiv jew avvanz magħmul jew li jsir taħt il-provvedimenti ta' qabel ta' dan l-artikolu lill-Kamra tar-Rappreżentanti kemm jista' jkun prattikament malajr.''.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq flus li qed jgħaddu mill-fondi ċentrali lill- awtorita' kemm jekk huma avvanz, speċi ta' grant, kif ukoll jekk huma fil- forma ta' self.

F'dak il-każ jingħata avviż lill-Kamra tar-Rappreżentanti.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Mr Chairman, bħal drabi oħrajn meta jidħlu kliem open-ended bħal ''prattikament malajr'', naħseb li jkun tajjeb li niddefinixxu u nistabilixxu perijodu partikolari.

Naħseb li f'dan l- istadju tajjeb li wieħed jispeċifika eżattament perijodu partikolari biex kulħadd ikun jaf it-terminu x'inhu.

Jien nerġa' nirriferi għal dak li għidt qabel li meta jkollna awtoritajiet bħal dawn li suppost qegħdin jaġixxu u joperaw anke mid-dħul tagħhom, li hija tassattiva skond il-liġi, il-Kamra tar-Rappreżentanti għandha tkun informata - u hawnhekk qed tiġi informata - pero' t-terminu għandu jkun speċifikat.

Naħseb li jkun tajjeb li nagħmlu emenda biex indaħħlu l-perijodu ta' tmien ġimgħat, bħalma hemm fi klawsoli oħrajn li nitkellmu fuqhom iżjed 'il quddiem, fejn il-Kamra tar-Rappreżentanti tiġi informata within a specific period.

Naħseb li din għandha tidħol hawnhekk ukoll.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Mr Chairman, jien ma nafx bl-amment jekk għamilniex dan it-terminu rigward avvanzi jew self mill-gvern f'liġijiet simili biex kemm jista' jkun inkunu konsistenti pero' se jkolli nivverifika ftit.

Naħseb li huwa tajjeb li l-provedimenti finanzjarji jkunu konsistenti minn liġi għal oħra.

Il-bqija m'għandix diffikulta' ta' prinċiju li nagħmlu terminu biex jingħata l-avviż, ħlief li nippreferi nimxu b'mod konsistenti minn liġi għal oħra.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Mr Chairman, filwaqt li jkun tajjeb li l- affarijiet standard inżommuhom f'kull liġi, ma jfissirx li m'għandniex naraw fejn nistgħu ntejbu l-affarijiet.

Allaħares noqogħdu nirrepetu u nikkuppjaw paragrafu wieħed wara l-ieħor minn liġijiet oħra.

Għalhekk jekk f'din il-Kamra jsiru suġġerimenti tajbin u prattiċi biex intejbu l- affarijiet għandna nemendaw il-liġijiet tagħna u naddottawhom.

Per eżempju, fil-Malta Communications Authority Bill sar titjib preċiżament fuq suġġerimenti li saru hawnhekk.

Fil-fatt f'dak l-abbozz ta' liġi sar sotto- inċiż għal klawsola 5 li kien ġie propost mill-oppożizzjoni u aċċettat min- naħa tal-gvern.

Il-punt tiegħi hu li jekk isir suġġeriment tajjeb għandna naċċettawh u ma noqogħdux nargumentaw li din hija klawsola standard u m'għandna nbiddlu xejn minnha biex tkun konsistenti.

Jekk nitkellmu fuq self - kemm jista' jkun dawn l-awtoritajiet ikunu self-financing - il- Kamra tar-Rappreżentanti għandha tingħata l-fakulta' li tiġi informata f'terminu speċifiku.

(Interruzzjonijiet) Jien ngħid li tkun iżjed tassattiva jekk nagħmlu li l-Kamra tar-Rappreżentanti tkun informata fi żmien tmien ġimgħat.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Li nistgħu nagħmlu hawnhekk huwa li nagħmlu emenda bi kliem identiku għal dak li għandna fi klawsola 20 u wara l-kliem "kemm jista' jkun prattikament malajr" inżidu l-kliem "u mhux aktar tard minn tmien ġimgħat" , ovvjament mingħajr riferenza għall-estimi għax hawnhekk mhux qed nitkellmu fuq l-estimi.

Pero' hawnhekk irridu nżidu wkoll dik ir-riżerva dwar ir-recess u nistgħu nagħmlu "jew jekk f'xi żmien waqt dak il-perijodu l-Kamra ta' Deputati ma tkunx qed tiltaqa', fi żmien tmien ġimgħat mill-bidu tas-sessjoni".

B'hekk inkunu għamilna streamlining ta' kif ninnotifikaw lill-Kamra ta' Deputati rigward l-estimi tagħha u rigward dan l-avviż.

Jien ma nsib l-ebda diffikulta' li subklawsola (2) ta' klawsola 17 tiġi taqbel, fejn rilevanti, ma' klawsola 20.

Għalhekk nitlob il-permess tal- Kumitat biex nipposponu din il-klawsola.

THE CHAIRMAN: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u l-klawsola ġiet posposta.

Klawsola 18 - Estimi ta' l-Awtorita'.

Clause 18 - Estimates of the Authority.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Mr Chairman, klawsola 18 titkellem dwar id-dover ta' l-awtorita' li f'kull sena finanzjarja jitħejjew l-estimi u li l-awtorita' għandha tagħmel dawn l-estimi fil-format li jagħti l- informazzjoni meħtieġa.

Hawnhekk hawn l-obbligu fuq il-ministru kif ikunu l-estimi ta' l-awtorita' approvati minnu wara konsultazzjoni mal-ministru responsabbli għall-finanzi.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Aktar rimarki?

L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Mr Chairman, nixtieq nirriferi għal subklawsola (5) ta' klawsola 18 li tgħid hekk:

"Il-Ministru għandu, ma' l-ewwel opportunita' u mhux iktar tard minn sitt ġimgħat wara li jkun irċieva kopja ta' l-estimi mingħand l- awtorita', japprovahom bl-emendi jew mingħajrhom, wara konsultazzjoni mal-ministru responsabbli għall-finanzi.".

Il-ministru se jkun kostrett li japprovahom?

Jekk f'każ li l-ministru ma jaqbilx ma' l-estimi, dan se jirriferihom lura lill-awtorita?

X'isir f'dak il-każ?

U jekk jinqalgħu ċirkostanzi fejn il-ministru ma jaqbilx mal-mod kif isir ċertu infiq u ċertu awditjar ta' l-estimi, xi tkun il-proċedura?

Dan qed ngħidu iżjed bħala punt ta' kjarifika.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Mr Chairman, minn esperjenza ta' awtoritajiet oħra nista' ngħid li veru li l-ministru jrid japprovahom, pero' l-ministru għandu poter kbir li jrid japprovahom b'emendi jew mingħajrhom.

Bażikament ma tistax ma tapprovahomx ladarba dawk huma l- estimi.

Dan qisek qed titkellem fuq l-accounts ta' kumpannija li jkollha t- termini tagħha wkoll, jiġifieri din ma tistax timxi mingħajr ma jkollha l- accounts tagħha.

Imma jekk għall-argument jgħidu li s-sena d-dieħla se jonfqu Lm5 miljun u l-ministru jgħidilhom li dawk huma approvati pero' l- Lm5 miljun se jinbidlu f'Lm0.5 miljun, ikun għamel emenda kbira.

Veru li l- ministru jrid japprovahom pero' dan għandu l-fakulta' li japprovahom b'emendi, jiġifieri f'dan ir-rigward ma tantx hu nieqes il-poter tal- ministru.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 18.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 18 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-abbozz ta' liġi.

Klawsola 19 - L-infieq għandu jkun skond l-estimi approvati.

Clause 19 - Expenditure to be according to approved estimates.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Mr Chairman, klawsola 19 tgħid li l-infiq irid isir skond l-estimi approvati, bis-salvagwardja li hemm f'paragrafu (d) ta' subklawsola (1) ta' klawsola 19 li tgħid hekk:

''Jekk għar-rigward ta' xi sena finanzjarja jinstab li l-ammont approvat fl-estimi ma jkunx suffiċjenti jew inkella tkun inqalgħat ħtieġa għal nefqa għal għan li ma jkunx hemm provdut dwaru fl-estimi, l-awtorita' tista' tadotta estimi supplimentari għall-approvazzjoni tal-Ministru, u f'kull każ bħal dawk il-provvedimenti ta' dan l-Att applikabbli għall-estimi għandhom kemm jistgħu jkunu japplikaw għall- estimi supplimentari li għadna kemm irreferejna għalihom għall- approvazzjoni ta' l-estimi supplimentari.''.

Fil-budget nazzjonali jkollna bżonn estimi supplimentari, jiġifieri wieħed ma jistax ma jagħmilx din il-fakulta' fuq din l-awtorita'.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hija klawsola 19.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 19 għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 20 - Pubblikazzjoni ta' l-estimi approvati.

Clause 20 - Publication of approved estimates.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Mr Chairman, klawsola 20 titkellem fuq l- obbligu fuq il-ministru - dan huwa terminu li se nużah bħala bażi għall- emenda ta' klawsola 17 - biex issir il-pubblikazzjoni ta' l-estimi approvati u biex dawn jitqiegħdu wkoll fuq il-Mejda tal-Kamra tad-Deputati.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Mr Chairman, nixtieq inqajjem il-punt li l- ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja ta' l-estimi ta' awtoritajiet.

Ta' min jgħid li dawn l-awtoritajiet jagħmlu xogħol importanti.

Per eżempju, l-awtorita' dwar ir-riżorsi se jkollha f'idejha regolamentazzjoni f'dak kollu li għandu x'jaqsam ma' l-enerġija, ma' l- ilma u mal-minerali, jiġifieri se jkollha fakultajiet u saħħa kważi iżjed milli għandha l-Korporazzjoni Enemalta bħalissa.

Meta konna qed niddiskutu l-Malta Communications Authority Bill kont qajjimt il-punt li dak is-suġġett tant huwa importanti u tant jinbidel minn mument għall-ieħor, li l-Kamra tar-Rappreżentanti għallinqas darba fis- sena għandha tingħata l-fakulta' li tidiskuti l-progress, ix-xogħol u l- operat ta' dik l-awtorita'.

Dan il-punt inħossu iżjed rilevanti u iżjed importanti dwar l-awtorita' dwar ir-riżorsi.

Ladarba fil-bidu konna qed ngħidu li l-funzjonijiet ta' din l-awtorita' huma vasti u importanti ħafna għall-pajjiż, il-parlament għandu jingħata l-fakulta' li jiddiskuti l- politika fis-setturi ta' l-enerġija, ta' l-ilma u tal-minerali.

Il-punt tiegħi huwa li jekk fil-preżent il-parlament qed jingħata l- fakulta' li jiddiskuti s-settur ta' l-enerġija u s-settur ta' l-ilma darba fis-sena, dan għandu jingħata l-opportunita' wkoll li darba fis-sena jiddiskuti l-politika ta' dawn l-awtoritajiet.

Pero' għal darba wara l- oħra l-gvern jirreżisti li l-Kamra ta' Rappreżentanti tingħata din il- fakulta'.

Jien inħoss li dan huwa nuqqas min-naħa tal-gvern għax mhuwiex biżżejjed li l-ministru jiġi hawnhekk u jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja ta' l-estimi u ma ningħatawx il-fakulta' li niddiskutuhom.

Mhuwiex biżżejjed li fuq bażi ta' dawk l-estimi li jiġu mqiegħda fuq il-Mejda tal- Kamra jkollna fakulta' li forsi nagħmlu xi aġġornament jew xi mistoqsijiet parlamentari dwar suġġett li huwa ta' importanza kbira.

F'kull pajjiż modern ir-regolamenti maniġerjali qed iġiegħlu lill-gvernijiet jitilqu s- settur operativ minn idejhom, jgħadduh lill-privat u jieħdu s-settur regolatorju.

Jekk il-Kamra tar-Rappreżentanti se tneħħilha l-fakulta' li fiha niddiskutu s-settur regolatorju, allura ftit li xejn se jkollha x'tiddiskuti f'dak li huwa xogħol konċernat ma' dawn l-awtoritajiet.

Ix- xewqa ta' l-oppożizzjoni hi li l-Kamra tar-Rappreżentanti tingħata l- fakulta' li tiddiskuti mhux biss l-estimi imma l-politika kollha li tkun għaddejja f'dawn l-awtoritajiet.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Mr Chairman, kif qal tajjeb l-Onor.

Buhagiar, dan it-tip ta' argument qam waqt diversi diskussjonijiet oħra u ilna nisimgħu l-argumenti favur u kontra.

Pero' billi l-Onor.

Buhagiar qed jerġa' jagħmel l-insistenza tiegħu, anke permezz ta' emenda fuq dan l- aspett partikolari, illum forsi huwa d-dover tiegħi li nerġa' nfakkar x'inhuma l-argumenti min-naħa tal-gvern fuq din il-kwestjoni.

L-ewwelnett jekk wieħed jiddiskuti l-estimi ta' l-awtoritajiet kollha li qed jitwaqqfu - ġieli kellna kritika min-naħa ta' l-oppożizzjoni li qed noħolqu wisq awtoritajiet, korporazzjonijiet u entijiet kummerċjali oħajn - ikollna sitwazzjoni fejn l-istess xogħol ta' dan il-parlament ma jkunx wieħed maniġibbli b'mod effiċjenti, serju u prattiku.

Hawnhekk wieħed jista' jistaqsi: Allura dan jista' jfisser li ma jkunx hawn il-fakulta' li l-membri tal-parlament jagħmlu xi mistoqsijiet partikolari u jqajmu punti partikolari?

Assolutament le għax meta nitkellmu dwar kif il- parlament jeżerċita l-funzjonijiet tiegħu rridu naraw il-gamut totali.

L-ewwel konna qed nitkellmu fuq il-pakkett tal-patti u l-kondizjzonijet ta' l-impjegati.

Naħseb li hawnhekk huwa xieraq li nitkellmu dwar il- pakket totali ta' kif jaġixxi parlament demokratiku u ta' kif parlament demokratiku jagħmel il-verifiki kollha li jkunu meħtieġa rigward infiq li jappartjeni lis-settur pubbliku fis-sens wiesa' tal-kelma.

L-ewwel mod ta' verifika huwa l-mod tal-mistoqsijiet parlamentari li jsiru matul is-sena kollha.

Għandek il-ministru tar-riżorsi li huwa responsabli politikament mill-funzjonament ta' din l-awtorita' u li huwa soġġett li jwieġeb għal mistoqsijiet parlamentari kollha li jsiru mill-membri kollha ta' din il- Kamra fuq l-operat ta' din l-awtorita', fuq l-estimi tagħha, fuq l-aġir tagħha, fuq l-infiq u fuq dak kollu li huwa rilevanti għaliha.

Imbagħad għandek il-proċedura ta' membri li jitkellmu fuq mozzjoni ta' aġġornament tal-Kamra.

Korrettement l-Onor.

Membru qal li meta jkollok diskussjoni bħal din aktar milli nitkellmu fuq l-estimi, nitkellmu dwar il- policies u dwar l-operat.

Allura jekk hawnhekk nużaw il-fakulta' tal-ħin ta' l-aġġornament tal-Kamra - hawnhekk qed nitkellmu fuq nofs siegħa f'kull seduta allokata preċiżament għal din il-liberta' tal-membri kollha tal- parlament li jitkellmu fuq kwalunkwe oġġett taħt il-kappa tax-xemx - li bi ftehim u bi tradizzjoni tieħdu darba n-naħa tal-gvern u darba n-naħa ta' l- oppożizzjoni, l-oppożizzjoni hija b'xi mod imxekkla milli titkellem fuq l-operat ta' din l-awtorita' meta għandek din il-fakulta' kontinwa fil- ħajja tal-parlament?

Mela dak huwa t-tieni punt.

Jista' jqum il-punt direttament marbut max-xewqa ta' xi membri li jagħmlu mistoqsijiet, li jkunu anke inċisivi, u li jkunu jridu kjarifiki oħra fuq infiq partikolari li tkun qed tagħmel din l-awtorita' jew inkella fuq id- dħul, fuq l-operat finanzjarju, fuq regoli ta' accounting u fuq l- accountability tagħha.

Nerġa' nfakkar dak li għedt ftit mumenti ilu f'din il-Kamra li hawnhekk ħloqna struttura ppruvata li qed taħdem aħjar - dan huwa mertu taż-żewġ naħat tal-Kamra - struttura li żgur toffri s- salvagwardji kollha meħtieġa lill-membri kollha tal-Kamra, mhux l-inqas lill-membri ta' l-oppożizzjoni, li għandhom id-dritt eżerċitat li jaħtru minn fosthom membru biex jippresjedi fil-PAC.

Dan m'huwiex kumitat fejn sempliċement kull membru jqum u jagħmel id-diskors tiegħu fil-limiti li jipprovdu l-istanding orders u jgħid x'għandu jsir fuq ir-riżorsi, fuq il- barrieri, fuq l-ilma u fuq l-enerġija, għaliex kellna qtugħ ta' dawl u dak kollu li jqum f'diskussjoni ta' natura ġenerali.

Pero' b'mod aktar effettiv f'dak il-kumitat wieħed jista' jitlob anke għal preżenza taċ- chairman, taċ-chief executive u ta' uffiċjali oħra ta' din l-awtorita' li jmorru quddiem il-kumitat u jwieġbu direttament għal mistoqsijiet kollha li jsiru.

Il-kumitat jista' jqabbad esperti tiegħu u tista' ssir verifika fid- dettall tal-kontijiet kollha li jkunu qed jiġu diskussi.

Din hija struttura pjuttost elaborata ta' kif tagħmel il-verifika metikoluża ta' dak kolu li kwalunkwe membru ta' din il-Kamra jħoss rilevanti li jagħmel.

Illum għandek struttura oħra f'dan il-parlament li huwa relatat ma' l- uffiċċju ta' l-awditur ġenerali.

Din l-istituzzjoni llum hija rikonoxxuta bħala istituzzjoni parlamentari, jiġifieri mhux qed nitkellmu fuq uffiċċju li m'huwiex uffiċċju parlamentari għax illum l-uffiċċju ta' l-awditur ġenerali, bħalma huwa l-uffiċċju ta' l-ombudsman huwa mod ieħor kif saħħaħna, bħala gvern, il-poteri ta' dan il-parlament.

Nafu li l- oppożizzjoni ma toqgħodx lura meta jkollha talbiet partikolariri li tista' tħoss li jirrikjedu mhux biss domandi, mhux biss diskussjoni f'livell ta' PAC imma anke analisi b'mod ta' awditjar, jiġifieri b'mod ta' verifika anke indipendenti ta' dak li l-oppożizzjoni jew kwalunkwe membru ta' din il-Kamra jħoss li għandha ssir il-verifika dwaru.

Din hija istituzzjoni parlamentari li l-oppożizzjoni tista' żgur tirrikorri għaliha jekk tkun tħoss il-ħtieġa.

Dan apparti l-fatt - ma naħsibx li hemm għalfejn inkun jien li nfakkar lill-oppożizzjoni f'dan ir-rigward - li hawnhekk għandna quddiemna abbozz ta' liġi fejn qed ikollna l-proposta ta' l-Ewwel Qari tiegħu mill- Kap ta' -Oppożizzjoni.

L-oppożizzjoni tista' tagħmel riżoluzzonijiet fuq suġġetti partikolari u tista' titlob diskussjoni fuq qasam jew ieħor għax kull membru ta' din il-Kamra jista' jipproponi riżoluzzjoni.

Ma rridux nagħtu l-impressjoni lil min ikun qed jismagħna li qisu l-gvern jissettja l-aġenda tal-parlament waħdu.

Hawnhekk hawn - almenu kif qed jaġixxi l- parlament f'dawn is-sentejn li għaddew pero' anke qabel - rispett totali għall-kunċett magħruf bħala private members motions.

Dan il-gvern żgur li għandu track record assolut fejn kull darba li jkun hemm mozzjoni bħal din ippreżentata jagħmel id-dover tiegħu li dik il-mozzjoni jiddiskutiha malajr fil-ġurnata parlamentari riżervata għall-membri ta' din il-Kamra jiġifieri l-ġurnata tal-Ħamis.

Dakinhar issir id-diskussjoni mitluba fuqha.

Mela żgur li l-oppożizzjoni m'hijiex qed tiġi b'xi mod ipprivata milli tagħmel id-diskussjoni kollha.

Ma' dawn il-kunċetti kollha - biex inkunu għamilna l-analisi kollha, naturalment salv xi kummenti oħra li tixtieq tagħmel l-oppożizzjoni - irrid infakkar li l-aġir ta' kull ministru fit-totalita' tiegħu - hawnhekk qed nitkellmu dwar ir-responsabbilta' politika tiegħu u qed ninkludu wkoll ir- responsabbilta' politika għal dik l-awtorita' - huwa skrutinat bl-aktar mod assolut meta f'dan il-parlament niddiskutu l-estimi nazzjonali fejn imbagħad ngħaddu għal diskussjoni fuq il-vot ta' kull ministeru.

Jekk jien nistaqsi lili nnifsi u ngħid: Kif nipparagunaw is-sitwazzjoni wara li napprovaw din il-liġi mas-sitwazzjoni qabel tkun għaddiet din il-liġi?

Qabel għaddiet din il-liġi, il-fakulta' regolatorja kollha hi fil-gvern u fil-ministru konċernat.

Illum għax m'hawnx din l-awtorita' l-ministri konċernati jressqu l-estimi tagħhom fl-aħħar tas-sena fil-ħajja ta' kull parlament u jkun hemm id-diskussjoni.

In-naħa ta' l-oppożizzjoni, apparti li probabbli tibqa' żżomm it-tradizzjoni li tipprova tesprimi sfiduċja billi titlob għal tnaqqis ta' Lm1 mill-vot tal-ministru partikolari, tagħmel diskussjoni totali fuq l-operat kollu ta' dak il-ministeru, inkluż l-operat ta' kwalunkwe awtorita' li hu jkun responsabbli minnha.

Mela llum li din l-awtorita' m'hijiex hawn, jekk l-oppożizzjoni trid tagħmel diskussjoni dwar il-policy tagħna fuq l-enerġija, fuq l-ilma, fuq ir- riżorsi minerali, tuża dawn il-poteri parlamentari kollha li jien qed nirriferi għalihom, inkluż id-diskussjoni waqt l-estimi ġenerali tal- pajjiż.

Qed innaqqsu xi ħaġa billi nwaqqfu l-awtorita'?

Mhu qed nnaqsu xejn għax l-estimi ġenerali jaslu għal diskussjoni hawnhek u l-oppożizzjoni għandha kull dritt li tiddedika kemm jidhrilha li għandha bżonn ħin fil- ħin li jkun mogħti lilha biex tiffoka fuq ir-responsabilita' tal- ministru in kwestjoni dwar l-aġir ta' l-awtorita' dwar ir-riżorsi.

Mela l-istrutturi parlamentari qegħdin hemmhekk pero' qegħdin hemmhekk biex nużawhom tajjeb, biex nagħmlu time management, biex l-esperjenza ta' strutturi ġodda li għandna, inkluż l-uffiċċju ta' l-ombudsman, inkluż l-uffiċċju ta' l-awditur ġenerali - li ovvjament huwa iktar relevanti għall- operat finanzjarju ta' enti jew oħra - inkluż l-operat tal-PAC, inkluż meta l-oppożizzjoni tiddeċiedi li tressaq riżoluzzjoni fuq suġġett jew ieħor, inkluż il-mistoqsijiet parlamentari, nagħmlu l-aħjar użu minnhom.

Dawn kollha huma l-għodda demokratika tagħna fil-ħajja tagħna ta' kuljum.

Jien ma rrid nagħmel l-ebda kritika lill-oppożizzjoni biex dik l-għodda tużaha, pero' ma nistgħux inżiduha meta għandek il-metodi kollha suffiċjenti u neċessarji biex tagħmel din il-verifika.

Aħna mhux qed ngħidu lill-awtorita' biex tagħmel l-estimi u timxi b'xi mod kummerċjali bħalma jimxu l-kumpanniji u dawk l-estimi ma narawhom qatt.

Aħna qed ngħidu li dawk l-estimi jridu jkunu approvati fil-livell eżekuttiv tal- gvern imbagħad il-gvern, f'terminu preċiż, jobbliga ruħu li l-estimi jġibhom hawnhekk, iqegħedhom fuq il-Mejda tal-Kamra u l-Kamra tuża l-metodi li jidhrilha hi idonei biex tagħmel id-diskussjoni fuqhom mingħajr ma nagħmlu rabta legali li rridu nagħmlu ġurnata jew jumejn partikolari biex niddiskutuhom jew napprovawhom.

Aħna nemmnu li llum l-istrutturi parlamentari huma suffiċjenti għall-eżerċizju li trid l-oppożizzjoni.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Mr Chairman, għal żmien twil din il-Kamra ħasset il-bżonn li regolarment, għal sena wara l-oħra, tiddiskuti l- korporazzjonijiet.

Fil-fatt fl-aħħar ta' Settembru jitressqu l-estimi tal- Korporazzjoni Enemalta, l-estimi tal-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma u kienu jitressqu wkoll l-estimi tal-Maltacom.

Issa l-politika tal-gvern preżenti u ta' gvernijiet oħrajn ukoll hija li l-qasam operattiv jittieħed minn taħt idejn il-gvern.

Fil-fatt wara l-partial privatisation tal- Maltacom, l-estimi tal-Maltacom ma baqgħux jitqiegħdu fuq il-Mejda tal- Kamra biex niddiskutuhom.

Meta tressaq il-Malta Communications Authority Bill li se jwaqqaf awtorita' li tirregola l-qasam tal-komunikazzjoni, il-gvern irreżista li din il-Kamra tingħata l-opportunita' li hawnhekk niddiskutu l-politika tal- gvern u ta' l-oppożizzjoni fis-settur tal-komunikazzjoni.

Minħabba l- proċess ta' diċentralizzazzjoni jew devoluzzjoni ta' dawn l-oqsma operattivi spiċċajna biex dan il-parlament ftit li xejn għandu say biex jiddiskuti b'mod formali l-qasam tal-komunikazzjoni.

Jien inħoss li hija healthy ħafna li darba fis-sena, forsi f'seduta waħda jew tnejn, in-naħa ta' l-oppożizzjoni toħroġ bis-suġġerimenti tagħha u tikkritika lin-naħa tal-gvern fuq x'inhu sejjer tajjeb u fuq x'inhu sejjer ħażin fis-settur tal- komunikazzjoni.

Issa bil-politika tal-gvern u b'dak li għaddej fuq din il- liġi stess hija l-intenzjoni tal-gvern li jneħħi l-esklussivita' u jipprivatizza għax hemm l-intenzjoni li fis-settur ta' l-enerġija u fis- settur ta' l-ilma jkun hemm ċertu element ta' privatizzazzjoni.

Għallinqas 'il quddiem meta niġi biex niddiskutu klawsoli oħra nitkellmu dwar kif dan il-gvern se jneħħi l-esklussivita'.

Għalhekk jien nistaqsi: Meta titneħħa din l-esklussivita' u tidħol il-kompetizzjoni, se nispiċċaw biex din il-Kamra ma jkollhiex opportunita' formali li tiddibatti dawn l- oqsma hekk importanti għax dawn l-oqsma se jkunu għaddew f'idejn il-privat?

Ngħid għalija, nipprepara ħafna biex nara x'nistgħu niddibattu hawnhekk u biex nara x'hemm bżonn isir, x'qed jagħmlu pajjiżi oħrajn u kif nistgħu ntejbu l-affarijiet.

Jien inħoss li l-fatt li jkollna opportunita' li niddibattu f'din il-Kamra huwa healthy għaż-żewġ naħat u għall-pajjiż.

Hija ħaġa sana li dan il-parlament jingħata din l-opportunita'.

Issa l-Ministru qal li dawn l-affarijiet jistgħu jiġu diskussi fil-ħin tal-mistoqsijiet parlamentari, fil-ħin ta' aġġornament u permezz ta' xi mozzjoni.

U aħna ma nafux kif kultant iwieġbu l-mistoqsijiet parlamentari l- ministri!

Kultant tagħmel mistoqsija parlamentari intelliġenti li fiha titlob ċerta informazzjoni u tkun ħerqan li din tasal ħalli tkun tista' tibbaża jew tbiddel il-mod kif tħares lejn xi ħaġa u sfortunatament it- tweġiba ma jkun fiha informazzjoni ta' xejn.

Kultant ir-risposta tkun li t-tweġiba tingħata f'seduta oħra u wara li nibqgħu nistennew din it- tweġiba ma tasal qatt.

Il-punt tiegħi huwa li m'hijiex ħaġa tajba li dan il-parlament ma jingħatax l-opportunita' li ma jiddiskutix dan il-qasam għax issa dan se jgħaddi għand il-privat u għand entitajiet li ma jkunux regolamentati minn din il-Kamra.

Għalhekk se nispiċċaw indaħħlu liġijiet operativi u awtoritajiet li jirregolaw dan il-qasam u fl-istess ħin ma ningħatawx l-opportunita' li nipprovaw nagħmlu xi titjib f'dan il-qasam.

Inħoss li dan huwa nuqqas kbir u li qed nisirqu lil din il-Kamra mil- fakultajiet tagħha u mill-kontribuzzjonijiet tal-membri individwali li wara kollox qegħdin hawnhekk biex jagħmlu dawn il-kontribuzzjonijiet.

Issa lill-Ministru li qal li wieħed jista' jagħmel il-kontribuzzjoni tiegħu wkoll darba fis-sena waqt il-budget ngħidlu li meta tkun qed titkellem fuq estimi ta' ministeru partikolari forsi jkollok siegħa jew siegħa u nofs biex tagħmel intervent tiegħek u kultant dan il-ħin ikun maqsum bejn tliet kelliema.

Dan ifisser li ftit li xejn ikollok żmien biex tidħol bis-serjeta' f'qasam bħal dan.

Per eżempju, jien ikolli seduta waħda meta niġu għad-diskussjoni tal-budget u fiha rrid nittratta l- qasam ta' l-ilma, l-qasam ta' l-enerġija u l-qasam tal-komunikazzjoni.

Allura kif tista' tagħmel kontribuzzjoni bis-serjeta' u suġġerimenti validi?

Nerġa' ngħid li l-oppożizzjoni qed tagħmel xi ħaġa li tagħmel sens għax mhux biss qed titlob li l-estimi ta' dawn l-awtoritajiet jitqegħdu fuq il-Mejda tal-Kamra imma qed titlob li jkun hemm ukoll lok għal diskussjoni.

Dan il-pajjiż huwa mifni b'affarijiet ħżiena li saru u bid-dejn li daħlu għalih il-korporazzjonijiet u dan mhux jien biss qed ngħidu imma qed jgħiduh ukoll in-naħa tal-gvern u l-Unjoni Ewropea.

Fir- rakkmandazzjonijiet tagħha l-Unjoni Ewropea speċifikament issemmi kemm dawn il-korporazzjonijiet huma mgħobbijin bid-dejn.

Issa niġu f'dan il- parlament u nwaqqfu awtorita' li għandha tiffinanzja l-operat tagħha stess u li għandha l-fakulta' li tissellef.

Imbagħad din il-Kamra ma tingħatax l- opportunita' li tiddiskuti l-finanzi tagħha u ta' awtoritajiet bħalha.

Din hija waħda mill-ħafna awtoritajiet li waqqaf dan il-gvern u dan il- gvern dejjem irreżista li din il-Kamra tingħata l-opportunita' li titkellem fuq dawn l-affarijiet.

Il-Kamra tar-Rappreżentanti qed tiġi mċaħħda milli tiddiskuti mhux biss il-politika f'dan il-qasamimma qed tiġi mċaħħda wkoll milli tiddiskuti l-estimi finanzjarji ta' dawn l- awtoritajiet.

Huwa importanti ħafna li dawn l-awtoritajiet ikunu self- financing kif il-gvern stess qed jinsisti li għandhom ikunu.

Pero' l-gvern għandu jiġi rregolat mill-Kamra tar- Rappreżentanti biex dawn l-affarijiet jiġu hawnhekk għad-diskussjoni fejn tkun tista' ssir sorveljanza effettiva.

Veru li l-estimi qed jiġu mqiegħda fuq il-Mejda tal-Kamra imma dik mhijiex sorveljanza effettiva għax m'għandekx fakulta' li tiddiskutihom u tiżvolġi l-argumenti.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Mr Chairman, ma nafx għalfejn l-Onor.

Membru qed iħalli il-maġinazzjoni tigri bih!

Hawnhekk qed jingħad li l- Enemalta u l-Water Services Corporation se nipprivatizzawhom jew se ngħaddu parti mill-operat tagħhom lill-privat.

L-Onor.

Buhagiar jaf li l- liġi dwar l-Enemalta hemm qiegħda u jekk wieħed jirriferi għat-Tieni Skeda, fejn għandek xi emendi dwar l-Att dwar l-Enemalta jew dwar l-Att dwar il-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma, isib li mkien mhu qed ngħidu li d-dibattitu li hemm a tenur ta' dawk iż-żewġ liġijiet ma jsirx.

Jien ma nistax nifhem l-argument li jekk jinqata' d-dibattitu fuq l-operatur, għandna nagħmlu dibattitu fuq l-aspett regolatorju.

Se mai dan għandu jsir, jekk u meta jkun hemm emenda f'dan is-sens, mhux f'dan l-istadju.

F'dan l-istadju ma nistgħux li nippruvaw nantiċipaw ħaġa li se tiġri, li din il-liġi ma tipprevedix, anke fejn qed tagħmel emendi b'riferenza għal- liġijiet li taħthom huma mwaqqfa l-korporazzjonijiet li rrifera għalihom l- Onor. Buhagiar.

Jien lill-oppożizzjoni ngħidilha biex almenu nistennew din l-evoluzzjoni fil-pajjiż ħalli naraw xi strutturi parlamentari effikaċi għandna bżonn f'dan ir-rigward.

Għaliex wara kollox kemm se ndumu nikkwotaw mudelli li għandhom aktar minn 20 sena?

Dawn kienu mudelli li fi żmienhom ħadmu u kienu mudelli ta' twaqqif ta' korporazzjonijiet pubbliċi.

Dawn kienu xi ħaġa radikali fejn minflok ikollok id-dipartiment tal-posta u t-telephones ikollok korporazzjoni indipendenti li tmexxihom.

Naturalment din kienet epoka ta' diskussjoni biex il-gvern jibda jwaqqaf strutturi amministrattivi ġodda, tipo l-famuża diskussjoni tas-snin sittin u sebgħin fuq it-twaqqif tal-gas board, per eżempju, u strutturi bħal dawn.

U meta konna marbutin b'dawn il-kunċetti, li qisu l-gvern kien qed jitlaq minn idejh xi ħaġa li hija purament ta' gvern, il-parlament kien jgħid li l-estimi ta' dawn il- bordijiet u l-korporazzjonijiet iridu jiġu diskussi quddiemu.

Imma jibqa' jagħmel sens li nitkellmu b'dan il-mod?

Dawn huma affarijiet marbuta mal- passat u mat-tradizzjonijiet li mhux bilfors għadhom rilevanti kollha meta llum evolvejna strutturi ġodda ta' diskussjoni.

Per eżempju, sa ftit snin ilu ma kellniex il-PAC immexxi minn membru ta' l-oppożizzjoni, ma kellniex kumitat biex jispeċjalizza u jiffoka fuq il-politika barranija tal-pajjiż, ma kellniex kumitat biex jispeċjalizza u jiffoka fuq politika soċjali u lanqas ma kellna kumitati permamenti oħrajn f'din il-Kamra.

Naħseb li meta naraw l-isfidi ta' dawn l-entitajiet ġodda kummerċjali u regolatorji li qed jinħolqu, anke fil-proċess li nħarsu b'mod aktar modern u effikaċi lejn l-istanding orders tal-Kamra, nifhem li l-oppożizzjoni, għada pitgħada forsi taqbel li nagħmlu wkoll kumitat permanenti li jibda jħares b'mod kontinwu u regolari lejn l- operat ta' dawn l-awtoritajiet diversi.

Issa dan apparti li fl-opinjoni tiegħi dan jistgħu jagħmluh diġa' f'kumitat immexxi minnhom stess.

Hekk irridu nevolvuhom l-affarijiet, inkella se nkunu qegħdin qisna qed nagħmlu grafting - billi dan huwa suġġett mediku, l-Onor.

Buhagiar jgħallimni - u strutturi ġodda biex imexxu b'mod iktar effiċjenti u modern oqsma kruċjali fil-pajjiż, pero' fuq dawn l-istrutturi naqbdu dan it-transplant li bilfors trid tagħmel dibattitu ta' sessjoni waħda jew tnejn.

Hawnhekk għandna liġijiet li dwarhom m'għandniex minimu u massimu biex il-parlament jiddiskutihom u japprova l-estimi tagħhom u ngħidu li din l-istruttura trid tibqa' tapplika fuq kull awtorita' ġdida li nagħmlu, ikun xi jkun l-impatt fuq il-ħin parlamentari li għandna u fuq il-fatt li inti normalment tkun marbut li trid tapprova sa ċertu terminu ta' żmien l- estimi in kwestjoni.

Mela allura trid tapprova l-estimi ġenerali, dawn l-awtoritajiet kollha, il-korporazzjonijiet u l-iskeda parlamentari li ma tkunx maniġibbli għall-istess mod effiċjenti kif trid tmexxi l-parlament.

Sur President, forsi jkun hemm min igħid li dan se jwassal biex xi ħadd jisraq xi poter jew xi fakulta' li għandha din il-Kamra.

L- ewwelnett, by definition, kif diġa' għedt qabel, la qed nagħmlu awtoritajiet ġodda qed nirregolaw mansjonijiet ġodda li qabel kienu jagħmlu parti mill-mansjoni tal-gvern u li kienu jiġu diskussi biss fl-estimi nazzjonali.

Issa qed ngħidu li dik il-funzjoni tal-gvern se tkun eżerċitata minn awtorita' u dak li qabel konna niddiskutu fl-estimi nazzjonali se nibqgħu niddiskutuh fl-estimi nazzjonali.

Allura min qed jisraq xi ħaġa lil xi ħadd?

Qed noħolqu xi ħaġa ġdida imma m'hu qed nisirqu xejn.

Jien ngħid li l-istrutturi kollha ġodda li ħloqna ħloqnihom biex dan il-parlament mhux biss jiskrutinja aktar imma jiskrutinja aktar b'mod li jkun verament effettiv.

Jekk l-operat ta' din l-awtorita' jista' jkun eżaminat fil-preżenza ta' l-uffiċjali tagħha fil-PAC, allura dak mhux skrutinju aktar effettiv, milli sempliċement nagħmlu diskorsi maratona bħal, per eżempju, kemm-il bozza rridu naraw tixgħel fi triq partikolari?

Ħafna drabi hekk jispiċċaw id-dibattiti.

(Interruzzjonijiet) Iva, dażgur li din hija importanti wkoll u għalhekk hemm il-proċedura tal-mistoqsijiet parlamentari, il-proċedura ta' l- aġġornament tal-Kamra u l-proċedura li l-oppożizzjoni - għalkemm m'għandhiex tużaha b'mod li dik il-proċedura tispiċċa tagħmel inqas sens - tgħid li trid diskussjoni fuq it-tali suġġett.

Per eżempju, fil-ġimgħat li ġejjin f'dan il-parlament se jkun hawn diskussjoni dwar in-national plan for the adoption of the acquis.

Se jkollna numru ta' seduti twal biex niddiskutu l-politika tal-gvern preżenti rigward l-Unjoni Ewropea.

(Interruzzjonijiet) Dażgur li hija importanti!

Jien naqbel ma' l-Onor.

Membru.

Jidhirli li l-oppożizzjoni talbet għal erba' seduti għaliha waħedha biex tiddiskuti dan l-aspett.

Meta l- membri ta' l-oppożizzjoni kienu fuq din in-naħa tal-Kamra u kienu fil- gvern u kien hawn diskussjoni importanti ħafna fuq l-Unjoni Ewropea, niftakru li saret seduta waħda biss li ma tkompliet qatt biex ma nsemmix id- diffikultajiet kollha li kien hemm rigward din id-diskussjoni.

Jien qed ngħid dan mhux biex nipprova naqleb għal xi suġġett ieħor imma biex nenfasizza li dan il-gvern żgur li ma jistax ikun akkużat li qed inaqqas lill-oppożizzjoni mill-fakulta' li titkellem fuq dak li hi titlob li titkellem dwaru.

Imma ejja almenu ma noħolqux l-straightjackets, apparti l- proċeduri parlamentari eżistenti.

Meta l-oppożizzjoni jkollha qasam li trid titkellem dwaru mhux se ngħallimha jien x'għandha tagħmel għaliex taf tajjeb x'għandha tagħmel.

U l-oppożizzjoni qed tagħmel diskussjoni fuq affarijiet li hi tixtieq li jkollha diskussjoni dwarhom, kif se jkollna l-ġimgħa d-dieħla stess b'riferenza għall-mozzjoni ta' membru tagħha u kif se jkollna billi nallokaw iż-żmien li għandha bżonn min-naħa tagħha rigward il- preparazzjoni li rridu nagħmlu għal addozzjoni ta' l-acquis communautaire.

Issa fuq l-enerġija, fuq l-ilma u fuq ir-risorsi minerali għandha l- proċeduri parlamentari u tużahom.

Imma ma noħolqux straightjackets legali fil-liġijiet li qed nagħmlu jekk verament irridu strutturi ġodda f'pajjiżna.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Noel Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Mr Chairman, aħna dan il-punt insostnuh mhux biss biex niddikjaraw li rridu li jkun hawn diskussjoni dwar l-estimi ta' dawn l- awtoritajiet imma mil-lat ta' kif żvolġew l-affarijiet matul dawn l-aħħar 20 sena.

Huwa fatt li ma jista' jinnegah ħadd li llum f'pajjiżna għandna sitwazzjoni fejn kemm il-gvern kif ukoll il-poplu ma jifilħux għall-ispiża tad-dawl u l-ilma.

Naturalment ir-raġunijiet huma li l-investimenti li saru fl-imgħoddi ma kenux daqstant ekonomikament vijabbli biex illum li bdejna seklu ġdid ikollna sistemi tad-dawl u l-ilma li jkun jiflaħ iħallas għalihom kemm il-gvern u kemm il-poplu.

Per eżempju, llum nafu li dwar ir-riżors ta' l-ilma saru xi bidliet bil- għan li dan il-qasam ikun ekonomikament vijabbli pero' jirriżulta li l- gvern ma jaffordjax l-ispiża li jirrikjedi dan il-qasam. llum in- negozjant, il-hotelier, tar-restaurant, il-pensjonant u l-poplu kollu ma jiflaħx għall-ispiża li qed ikollu jiagħmel biex jikkontribwixxi għall- ħlasijiet ta' dan ir-riżors hekk importanti għal ħajja tal-bniedem.

Nifhem li dan ma tantx jinteressa lill-awtorita' pero' żgur li jinteressa lil din il-Kamra li minbarra li hija responsabbli għal dawn ir-riżorsi li qed insemmu hija responsabbli wkoll għaċ-ċittadini Maltin u Għawdxin, irrispettivament jekk il-Ministru jirrikonoxxix li għandhom bżonn bozza u irrispettivament jekk l-awtorita' tirrikonoxxix li dawn għandhom dritt li jkollhom dawn is-sorsi ta' enerġija għal ħajja diċenti.

M'hemmx dubju li meta issa nibdew niddiskutu l-NPAA se nitkellmu wkoll fuq l-iżviluppi li pajjiżna qed iwettaq fl-aġenda tiegħu.

Mr Chairman, ta' min isemmi wkoll li minkejja li nfaqna miljuni ta' liri biex l-ilma baħar nibdluh f'ilma ħelu tajjeb għax-xorb - m'hemm xejn ħażin dwar dan - u minkejja li nfaqna miljuni ta' liri biex nirriċiklaw l-ilma tad-drenaġġ u nippurifikawh ħalli jkun tajjeb għat-tisqija u biex meta jintrema ma jħallix impatt fuq l-ambjent, insibu li ftit li xejn għamilna biex nippreżervaw il-provvista' ta' l-ilma ġieri li jiġi mix-xita.

Dan kollu sar fin-nuqqas ta' aġenda li kienet committed li tirranġa u tippreżerva l-widien tagħna.

Issa kulħadd jaf xi problemi għandna fl- aquifer, speċjalment minħabba n-numru ta' boreholes li saru. huwa fatt li llum l-ilma baħar m'għadux jintuża biss għas-sajd u għall-industrija ta' l- akwakultura, fost affarijiet oħra, imma minnu tiddependi ħafna l-provvista ta' l-ilma li jikkonsma l-poplu.

Ma naħsibx li l-awtorita' tar-riżorsi mhux se jkollha xi bakketta maġika biex tirranġa dawn il-problemi soċjali u ekonomiċi kbar.

M'huwiex biżżejjed li noqogħdu nitkellmu fil-PAC għax huwa aktar matur u ideali li jkun hawn diskussjoni ħajja dwar din l- awtorita', dwar l-estimi tagħha u dwar in-national policy li tajjeb jew ħażin, minn żmien għal ieħor, dejjem trid tinbidel.

In-nuqqas ta' limitazzjonijiet tagħna joħolqulna ċerti diffikultajiet.

Minkejja li n-naħa tal-gvern qed tgħid li jeżistu parametri oħra fejn jistgħu jsiru d- diskussjonijiet dwar dawn l-awtoritajiet, aħna nħossu li aktar jagħmel sens li dawn l-affarijiet li għandhom x'jaqsmu mal-pern tas-soċjeta' jiġu diskussi f'dan il-parlament.

Irridu nifhmu li l-awtorita' għandha responsabbiltajiet eżekuttivi differenti milli għandu dan il-parlament fejn jidħol l-impatt soċjali.

Din l-awtorita' żgur li m'għandhiex il-piż u r-responsabbilta' li għandhom il- membri ta' din in-naħa tal-Kamra li jiġu eletti miċ-ċittadini ta' pajjiżna.

Filwaqt li l-Ministru ta indikazzjoni li forsi 'l quddiem ikun hawn kummissjoni parlamentari sabiex ikun hemm diskussjoni li tindirizza aktar l- operat ta' din l-awtorita', għandi nifhem li l-argumenti dwar l-impatt soċjali li dawn ir-riżorsi jkollhom fuq iċ-ċittadini u fuq l-andament ekonomiku ta' pajjiżna jikkaratterizzaw il-prinċipji li qed issostni n- naħa ta' l-oppożizzjoni.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Silvio Parnis, on a point of order.

ONOR.

SILVIO PARNIS: Mr Chairman, nixtieq niġbidek l-attenzjoni li m'hawnx quorum.

THE CHAIRMAN: Hawn talba għal quorum.

Il-Kumitat huwa sospiż għal ħames minuti.

Fit-8.40 p.m. il-Kumitat ġie sospiż u l-Kamra rriżumiet fit-8.45 p.m. skond l-Ordni Permanenti Nru. 112

MR SEAKER: Is-seduta tkompli.

L-ordni għall-Kumitat ġie moqri

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Michael Bonnici, President tal-Kumitati, jippresjedi

Klawsola 20 - Pubblikazzjoni ta' l-estimi approvati.

Clause 20 - Publication of approved estimates.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Mr Chairman, nixtieq nagħmel kumment fuq dak li għadna kemm smajna.

Irrid ngħid li jekk se nagħmlu diskussjoni fuq it-tariffi ma nispiċċaw qatt.

Infakkar biss li t-tariffi attwali huma orħos minn dawk li kien impona l-gvern preċedenti.

Argument ieħor li kont se nżid l-ewwel meta konna qed nitkellmu fuq il- proċeduri parlamentari li għandna kien li m'għandekx bżonn li jkollok dibattitu fuq l-estimi ta' l-awtorita' għax infakkar li fi żmien il-gvern preċedenti, billi konna niġu hawn u nagħmlu diskussjoni fuq l-estimi tal- Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma jew fuq l-estimi tal-Korporazzjoni Enemalta, ma naqqasna l-ebda tariffa minn dawk li kien impona l-gvern preċedenti.

Se mai, mod effiċjenti parlamentari huwa li meta jkun hemm ir- regolamenti speċifiċi fuq it-tariffi, membru tal-Kamra jista' jressaq mozzjoni biex dawk ir-regolamenti jiġu jew emendati jew ma jidħlux fis- seħħ.

Nixtieq infakkar li fi żmien il-gvern preċedenti, dik il-proċedura jien użajtha.

Jekk membru ta' l-oppożizzjoni jkollu mozzjoni għandu jressaq id-diskussjoni kemm jista' jkun malajr għaliex jekk ma tressaqx il- mozzjoni, jistgħu ma jidħlux fis-seħħ ir-regolamenti.

Issa naturalment dak iż-żmien il-gvern kien uża l-maġġoranza tiegħu biex ma jemendax it-tariffi.

Din mhux qed nimmaġinaha, Sur President.

Meta aktar 'il quddiem niddiskutu l-fakulta' li għandu l-ministru biex joħroġ regolamenti taħt paragrafu (d) ta' subklawsola (2) ta' artiklu 28 insibu preċiżament riferenza għal regolamenti li jolqtu t-tariffi ta' l-elettriku, ta' ilma, ta' sorsi oħra jew riżorsi li qed nitkellmu dwarhom fil-liġi.

Mela t-tariffi jsiru b'regolamenti.

Fil-fatt hawnhekk għandna li:

''sabiex jiġu stabbiliti t-tariffi u l-ħlasijiet għall-provvista, l- ħażna u d-distribuzzjoni ta' l-elettriku u ta' xi wieħed mir-riżorsi msemmija ...''

Dan ifisser li hija ħaġa normali li t-tariffi jsiru b'regolamenti.

Ir- regolamenti għandhom inbuilt fihom proċedura parlamentari li tista' tiddiskutihom bl-iktar mod ad hoc bħala mozzjoni biex ma jidħolx fis-seħħ dak ir-regolament partikolari.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Mr Chairman, jien l-intervent tal-Ministru fhimtu u segwejtu, pero' jkun tajjeb li nfakkar x'inhuma l-funzjonijiet tal-Kamra tar-Rappreżentanti.

Il-Kamra tar-Rappreżentanti għandha funzjoni leġislattiva.

Aħna niġu hawnhekk biex nifformolaw, niddiskutu u ntejbu l- liġijiet li tagħmel din il-Kamra.

Pero' barra minn hekk, din il-Kamra għandha wkoll il-funzjoni ta' sorveljanza fuq l-eżekuttiv.

Dan ifisser li ż-żewġ naħat tal-Kamra, anke l-backbenchers, għandhom il-funzjoni li jiġu hawnhekk jikkritikaw u jagħmlu suġġerimenti lill-gvern biex dan jagħmel l- affarijiet kemm jista' jkun aħjar.

Issa b'din il-liġi qegħdin nagħtu fakulta' lill-ministru li jagħmel ħafna affarijiet u qed nagħtuh il- fakulta' li jagħżel il-membri ta' din l-awtorita' u jagħtihom is-saħħa tal- funzjonijiet tagħhom.

Preċiżament kif qal il-Ministru, fi klawsola 28 qed nagħtu s-saħħa lil dan il-ministru jagħmel ħafna regolamenti dwar il-funzjoni ta' l-awtorita' imma fl-istess ħin qegħdin inneħħu s-saħħa ta' din il-Kamra tar- Rappreżentanti li tagħmel sorveljanza fuq il-fakultajiet u fuq is-saħħa li qed nagħtu lill-ministru.

Dan ma jagħmilx sens fl-isfera demokratiku li qegħdin nitkellmu fuqha.

Id-demokrazija hija bbażata fuq ħaġa li tikkontrolla lil oħra.

Din il-Kamra qed tagħti ħafna saħħa lill-ministru, pero' fl-istess ħin qed ninnegaw minn din il-Kamra l-fakulta' li nikkontrollaw u nikkritikaw lill-ministru b'dibattitu parlamentari, kif qal sieħbi l-Onor.

Farrugia.

Wara kollox dawn l-affarijiet jolqtu lill-poplu li qed nirrappreżentaw.

Il-Ministru qal li m'għandniex nerġgħu mmorru lura fuq sistemi antiki.

Imma r-realta' x'inhi?

Ir-realta' hija dak li ġara fis-settur tal- komunikazzjoni.

Fejn qabel dan il-parlament kellu l-fakulta' li jiddiskuti dan il-qasam tant importanti, issa minħabba li ntroduċejna din l-awtorita' regolatorja u minħabba li pprivatizzajna s-settur operattiv tal- Maltacom, din il-Kamra m'għandha l-ebda fakulta' li titkellem b'mod kostruttiv, b'mod spjegat u b'mod definittiv u ppjanat fuq is-settur tal- komunikazzjoni.

Dan ifisser li qegħdin inneħħu s-saħħa ta' din il-Kamra li tissorvelja l-operat tal-gvern.

Eventwalment dan liċ-ċittadin jolqtu fil-laħam il-ħaj għax, kif qal il- Ministru, paragrafu (d) ta' subklawsola (2) ta' klawsola 28 qed tagħti l- fakulta' lill-ministru li jagħmel regolamenti dwar l-istrutturi tal- prezzijiet li jolqtu lis-settur ta' l-enerġija, l-ilma u l-minerali.

Jekk hemm xi affarijiet li bħalissa qed jolqtu ħażin lill-poplu huma preċiżament il-prezzijiet tad-dawl u l-ilma u dan minkejja l-wegħda li l- partit Nazzjonalista għamel qabel l-elezzjoni ta' l-1998 li jekk hu jkun fil-gvern iraħħas dawn it-tariffi.

Allura issa x'fakulta' se jkollu l- poplu li permezz tar-rappreżentanti tiegħu jikkritika lill-gvern biex jipprova jbiddel l-atteġġjament tiegħu?

(Interruzzjonijiet)

Hawnhekk qed nagħtu l-fakulta' lill-ministru li jbiddel dawn l- affarijiet - dan jista' jbiddilhom b'mod tajjeb u jista' jbiddilhom b'mod ħażin - imma mbagħad qed ninnegaw lil din il-Kamra biex b'mod kostruttiv, ippjanat u definit il-parlament jiddiskuti s-saħħa li ta lill-ministru.

Safejn naf jien, f'kull pajjiż demokratiku, is-saħħa li tingħata lill- eżekuttiv tiġi kontrollata mill-Kamra tar-Rappreżentanti.

Issa aħna dan m'għadniex nagħmluh.

Nerġa' ntenni li b'din il-liġi qed nagħtu s-saħħa lill-ministru imma qed inneħħu s-saħħa ta' din il-Kamra li tirregola u tissorvelja l-operat tal-ministru konċernat.

Dan ma jagħmilx sens, imur kontra l-ispirtu demokratiku u kontra l-ispirtu tar-rappreżentanza tal- poplu f'dan il-parlament.

Għalija huwa dnub kardinali li nagħmlu affarijiet bħal dawn.

Qabel nagħlaq nixtieq nipproponi din l-emenda:

"G" Fi klawsola 20 wara l-kliem "Kamra tad-Deputati" għandhom jidħlu l- kliem ", u li din il-Kamra tingħata opportunita' ta' seduta biex tiddiskuti dawn l-estimi".

"G" In clause 20 after the words "House of Representatives" there shall be inserted the following words ", and the House shall be given the opportunity of one session to debate these estimates".

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Noel Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Jien nixtieq nagħmel punt fuq dak li kien qed jgħid il-Ministru u fuq il-bidliet li resqin lejhom.

Fi ftit ġranet oħra aħna se nkunu qed niddiskutu l-NPAA u m'hemmx dubju li dan se jqanqal diskussjoni fuq kull qasam fosthom fl-oqsma tad-dawl u l-ilma.

M'hemmx dubju li dawn il-bidliet se jħallu impatt ukoll fl- operat u fil- management ta' din l-awtorita' li trid tassigura aħjar is-sorsi tar- riżorsi tagħna.

Mela hawnhekk se jkollna sistemi li ma kenux prattikati matul is-snin preċedenti f'dak li għandu x'jaqsam mas-sussidji.

Allura iktar ikun rilevanti li d-diskussjoni, speċjalment f'dan iż-żmien transitorju, issir fil-parlament.

Dan biex ma nsemmix, per eżempju, kemm se togħla l-ħajja minħabba ċerti bidliet li pajjiżna jrid jaddotta sabiex ikun konformi ma' l-acquis coummunautaire ta' l-Unjoni Ewropea u minħabba miżuri oħra li għandu fl-aġenda tiegħu.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Sar il-ħin.

Għalissa nieqfu hawn.

Id-diskussjoni fuq din il-klawsola u l-emenda "G" kienet interrotta u baqgħet aġġornata.

Fid-9.00 p.m. il-Kamra rriżumiet u l-President tal-Kumitati rrapporta progress u talab il-permess sabiex il-Kumitat jerġa' jiltaqa'.

MR SPEAKER: Insejjaħ lill-Viċi Prim Ministru biex, jekk jogħġbu, iressaq l-Aġġornament tal-Kamra.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar it-Tnejn, 25 ta' Settembru, 2000, b'din l-aġenda:

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi dwar l-Awtorita' ta' l-Istatistika ta' Malta - Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar Awtorita' ta' Malta dwar ir-Riżorsi - Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Kompetizzjoni - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Awtorita' għas-Saħħa u s-Sigurta' fuq il-Post tax- Xogħol - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza tad-Dwana - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Interpretazzjoni - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Proċeduri Legali - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta (Emenda Nru 2) - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Ratifika ta' Trattati (Sant' Anġlu) - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Konservazzjoni u l-Amministrazzjoni tas-Sajd - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar is-Sigurezza Ġenerali u Kwalita' tal-Prodotti - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni ta' l-Erarju - Tieni Qari (Kont.); u

Riżoluzzjoni mressqa mill-Prim Ministru dwar il-qagħda fil-pajjiż - Kontinwazzjoni.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Affarijiet tal-Konsumatur - Kumitat Permanenti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

L-Onor.

Rita Law.

Mr Speaker, f'pajjiżna qed ngħaddu minn ħafna tibdil.

Illum il-ġurnata ma tiltaqax ma' familja waħda li tgħidlek kemm qegħda komda fil-finanzi.

Id- diffikultajiet tal-familji rigward il-finanzi huma kbar.

Saħansitra tiltaqa' ma' familji li sa nofs ix-xahar il-paga tar-raġel diġa' tkun spiċċat, u jekk il-gvern mhux se jieħu ħsieb, dawn il-problemi se jkomplu jikbru fiż-żmien li ġej.

Dan qed ngħidu għax min-naħa l-Istat qed jgħid li rridu nedukaw u nwasslu għal dak li jkun biex jieħu l-istat tiegħu kif suppost u min-naħa l-oħra dan il-gvern qed joħnoq lill-familji bit-taxxi, bil-piżijiet u bi problemi oħra minħabba nuqqas ta' finanzi.

Jiena naf żgur li kull min qed jgħix f'pajjiżna qed iħoss dan id-dwejjaq li qiegħed iwassal anke għal problemi matrimonjali.

Minn mistoqsija parlamentari li għamlu kollegi tiegħi ħareġ li din is-sena kienet l-iktar sena fejn saru applikazzjonijiet għal separazzjonijiet.

Dan il-gvern qed ikompli joħnoq lill-familji billi jżid it-taxxi u jaqta' l-benefiċċju tal-mediċini mill-isptar.

Fil-futur għandna ppjanat li min ikun irid jinqeda fl-isptar se jkollu jħallas u dan minkejja li fis-snin passati kienu wegħduna anke t-tabib b'xejn.

Lili jiġu jfittxuni nisa u jistqarru miegħi kemm fl-aħħar tax-xahar mhux qed ikollhom biżżejjed biex imantnu lil uliedhom.

Qed niltaqa' ma' ħafna nisa tad-dar li qed imorru jduru f'diversi postijiet biex ifittxu x-xogħol u qed iħallu lil uliedhom warajhom biex imorru jaħdmu.

Mr. Speaker, minkejja dan x'qegħdin jgħidulna l-ministri?

Illum, per eżempju, smajt ministru jgħid illi dawk li qegħdin jirreġistraw huma nies għażżenin.

Tan-naħa tal-gvern qed jgħidu li xogħol fil-pajjiż hawn, pero' jiena ngħidilhom li tant qed iqattgħu żmien barra minn Malta man-nisa u l- irġiel tagħhom illi lanqas jafu x'inhuma l-ilmenti tal-Maltin.

Dawn jiġu Malta għal vaganza.

Qed naraw tfajliet li qegħdin ifittxu xogħol fil- fabbriki u ma jsibux u minn fuq, il-ministri tan-naħa tal-gvern qed jgħajjruhom għażżenin.

Mr Speaker, għidli daqsxejn kif tista' tkun għażżien meta tara lit-tfal tiegħek jixtiequ li jieħdu l-istat tagħhom u jkollhom il- post tagħhom u jkunu jistgħu jrabbu lil uliedhom u dawn finanzjarjament ma jistgħu jagħmlu xejn!

Lanqas biss ħwejjeġ biex ikunu jistgħu jaħdmu m'hu qed ikollhom dawn iż-żgħażagħ.

Imbagħad il-ministru jgħidilna li m'hawnx unemployment.

Jiena nibqa' nsostni kemm dan il-gvern huwa maqtugħ.

Ma nistax nimmaġina dawk in-nies li jappoġġjaw lill-gvern kif jista' jkun li ma jkunux qegħdin jitkellmu mad-deputati.

U jiena naf żgur li d-deputati jinsabu maħnuqin bil- problemi ta' dawn il-familji.

Kif jista' jkun jibqgħu għaddejjin b'din il- gaffa minn fuq dan il-pajjiż meta nafu li biex aħna ningħaqdu fl-Unjoni Ewropea se nintlaqtu b'aktar taxxi?

Hawnhekk nistgħu ngħidu li għall- budget li ġej il-poplu jrid iħallas Lm35 miljun iżjed.

Dawn huma flus li jridu jkomplu jinġabru minn fuq dahar il-poplu Malti u Għawdxi.

Dan kif jista' jkun meta inti qed tara familji li lanqas għandhom flus biex jixtru l-affarijiet essenzjali?

Għaliex lil dawn se tkompli ddaħħlilhom l- istallett ġo darhom?

Ara l-ministri, dawn se jkomplu bix-xalar, bil-parties u jduru 'il hemm u 'il hawn bil-karozzi lussużi!

Mr. Speaker, id-dispjaċir tagħna minn hawnhekk ikun li nistaqsu l- mistoqsijiet parlamentari u ma jweġbuniex sew.

Per eżempju, jiena għamilt domanda fuq il-Forti Ricasoli li kien imbajjad minn kuntrattur privat.

Dan infetaħ f'Mejju li għadda u eżattament wara li daħal l-istaff hemm ġew reġa' mbarax u reġa' tbajjad mill-ħaddiema tal-gvern.

U meta tistaqsi lill- ministru jgħidlek li mhux veru u li l-Onor.

Interpellant hija miżinformata.

Allura kif jista' jkun illi aħna minn hawnhekk nieħdu lil dan il-gvern bis- serjeta'?

Daqskemm ma jistax ikun li l-poplu li qed ibati u jagħmel sagrifiċċju jieħu lil dan il-gvern bis-serjeta'!

U hawnhekk jiena nappella lill-gvern biex ma jkomplix jagħmlilna iktar piżijiet fuq il-familji għax il-familji qegħdin ibatu u qegħdin jitkissru.

Mr. Speaker, għalfejn il-flus ma ninvestuhomx fit-toroq tagħna?

F'pajjiżna għandna toroq li jinsabu fi stat mill-agħar.

Tistħi timxi fit-triq għax ħlief skossi ma ssibx.

U dawn il-problemi għad irridu nkomplu nisimgħu minnhom meta tibda tagħmel ix-xita u l-għargħar.

Mela aħna nħallsu t-taxxi u nagħmlu s-sagrifiċċji biex nipprovaw nimlew il-ħofra li għandu dan il- gvern u l-gvern minflok jieħu ħsieb li l-poplu Malti jkun qed jieħu l- benefiċċju minn dan is-sagrifiċċju, imur jonfoq kif irid.

Ħarsu lejn in- naħat tal-Kottonera u l-Fgura f'liema stat qegħdin!

Hawnhekk ma jistax ikun jibqgħu jidħku bin-nies.

Mr. Speaker, hemm ukoll id-daħka sfrenata tal-kontijiet tad-dawl u l- ilma.

Ta' kuljum ikolli nies li jiġu juruni l-kontijiet li jirċievu fejn min kien iħallas kont ta' Lm30 illum il-ġurnata qed iħallas Lm80 u Lm60.

Minkejja dan tan-naħa l-oħra jgħidu illi l-kontijiet tad-dawl u ta' l-ilma raħħsuhom.

Il-familji Maltin ma jilħqux iħallsu kont li ma jirċevux ieħor.

Imbagħad hemm spejjeż oħra bħal per eżempju l-ispejjeż ta' l-uniformijiet.

Mr. Speaker, il-gvern qed jagħlaq għajnejh għal kull problema.

Il-poplu Malti għandu jkompli jsemma' leħnu u aħna d-deputati dak li qegħdin nagħmlu.

Ma jistax ikun li l-gvern jorqod.

Aħna għandna gvern li għajnejh miftuħin biss biex jara x'inhuma jgħidulu ta' l-Unjoni Ewropea.

Il-poplu qed ikun mirfus bl-updates ta' l-Unjoni Ewropea li qed ipoġġulna fuq il- Mejda tal-Kamra.

U jiena nwissi lill-membri parlamentari nazzjonalisti li jekk se jkomplu jgħaffġu lill-poplu aħna se nkunu minn ta' quddiem biex noħorġu fit-toroq.

Lill-gvern qed ngħidulu minn qabel biex ma jkomplix isawwat lill-familji.

Fejn hi l-kuxjenza soċjali li kellhom tan-naħa l-oħra qabel l-elezzjoni?

Fejn qegħdin il-benefiċċji li qed joħloq?

Xejn, ħlief taxxi m'għamilx!

U f'pajjiżna m'hawn xejn ħlief biża' għal wara l-ewwel tas-sena, meta dan il-poplu Malti se jkollu jerfa' fuq dahru piż addizzjonali ta' Lm35 miljun.

Mr. Speaker, jiena nixtieq nappella biex qabel ma' l-ministri jsiefru u jaraw x'inhu jiġri barra, huma għandhom jaraw x'qed jiġri f'pajjiżna u jagħtu kas tal-familji Maltin.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki.

L-Onor.

Silvio Parnis.

ONOR SILVIO PARNIS: Mr Speaker, naħseb ikun xieraq li qabel jiġi ċċelebrat jum l-anzjani nitkellem daqsxejn dwar dan is-suġġett.

Ma nixtieqx illi jum l-anzjani jkun bħal ġranet oħra u allura jkun tajjeb li nagħmlu r- riflessjonijiet tagħn u naraw x'inhuma l-problemi li qed jiltaqgħu magħhom l-anzjani llum.

Jiena inżomm ħafna kuntatt ma' l-anzjani, sew ma' dawk li jinsabu fid-djar tagħhom, li ħafna minnhom ma jkunux joħorġu jew inkella jsibuha bi tqila biex fl-uffiċini tagħna u allura jkollna mmorru fid-djar tagħhom aħna, kif ukoll ma' anzjani li jinsabu rikoverati fir-residenza ta' San Vinċenz u fi djar oħra li huma mmexxija sew mill-istat u anke mill- knisja.

Mr. Speaker, nibda l-ewwelnett biex f'ismi u anke f'isem il-Partit Laburista nsellem lill-ħaddiema f'dan is-settur li jaħdmu bil-għaqal u b'sagrifiċċju.

Irrid ngħid li l-Partit Laburista għandu fiduċju fil- ħaddiema kollha li jaħdmu ma' l-anzjani li bit-tajjeb u bil-ħażin tagħhom qegħdin jgħinu biex l-anzjan tagħna jgħix ħajja iktar komda.

Jien nipprova li f'dan il-parlament ma nkunx politiku f'kollox.

Wara kollox fejn jidħlu l- anzjani żgur li ma tistax tkun politiku, pero' mill-banda l-oħra huwa dmir tagħna li nwasslu l-ilmenti ta' l-anzjani f'din l-ogħla istituzzjoni tal- pajjiż.

Huwa dmir tagħna wkoll li ninformaw lill-anzjani tagħna dwar x'ikun ġara fuq l-ilmenti li jkunu qajmu.

Mr. Speaker, sal-lejla stess meta kont qiegħed l-uffiċċju ġiet tkellimni anzjana li tieħu l-pilloli tal-pressjoni.

Sa sentejn ilu dawn kienet tixtrihom 40c għal 100 pillola u llum spiċċat qed tixtrihom Lm2.80.

Dawn huma affarijiet li l-anzjan jiltaqa' magħhom kuljum.

Barra minn hekk l- anzjani jilmentaw ukoll dwar in-nuqqas ta' pilloli li jkun hemm fl- ispiżeriji tal-gvern.

Sal-lum stess ħassejt li kelli nagħmel mistoqsija parlamentari lill-ministru tas-saħħa biex jgħid x'inhuma l-pilloli li jinsabu out of stock fl-ispiżeriji tal-gvern.

Irridu nżommu quddiem għajnejna li mhux imbilli noqogħdu ngħidu f'din il-Kamra li l-anzjani huma sinjuri u ma jonqoshom xejn.

Hemm anzjani li għandhom tliet pensjonijiet u hemm min għandu pensjoni waħda.

Jiena dejjem niddefendi lil dawk l-anzjani li għandhom pensjoni waħda u li tant isibuha diffiċli biex dak li ma jsibux mill-ispiżeriji tal-gvern ikollhom jixtruh mill-ispiżeriji tal-privat.

U qed ngħid dan biex jum l-anzjan, li dalwaqt jiġi ċċelebrat, ma jkunx ġurnata oħra fejn sempliċement ngħidu li ċċelebrajna jum l-anzjan.

Irridu verament nifhmu u nkunu solidali mal-problemi li jiltaqgħu magħhom l- anzjani.

Mr Speaker, insemmi wkoll in-numru ta' anzjani li jitolbu għas-servizz ta' home help.

Ħafna minnhom jingħataw dan is-servizz u oħrajn jiġu jitkellmu miegħek u jgħidulek li t-talba tagħhom ma ġietx aċċettata.

Jiena nħoss li min hu responsabbli għandu jmur id-dar ta' l-anzjani personalment biex l-assessment li jagħmel isir verament b'reqqa biex min ħaqqu għandu jieħu u min ma ħaqqux ma jeħux.

Aħna ġieli ltqajna ma' anzjani li jkollhom darbtejn fil-ġimgħa CSA imbagħad xi darba oħra jkollhom seftura privata.

Hawn min ma jistax iħallas għas-seftura privata.

Mr. Speaker, nixtieq insemmi wkoll it-tant anzjani li huma mdejqa fid-djar tagħhom għax jinsabu waħedhom, huma morda u jixtiequ li jidħlu f'xi dar ta' l-anzjani u qegħdin isibu l-bibien magħluqa.

Għal dawn l-anzjani jum l- anzjan hija ġurnata bħall-oħrajn, ġurnata oħra ta' tbatija.

L-uniku mezz li hemm biex jidħlu fid-djar ta' l-anzjani huwa li jkellmu lis-segretarju parlamentari biex forsi jipprova jżellaqhom.

Mhux l-ewwel darba li tkellimt miegħu dwar anzjani li jkunu qegħdin ibatu fid-dar tagħhom, u rrid ngħid li kien hemm talbiet li ġew aċċettati u oħrajn li ma ġewx.

Rigward dawn l-anzjani rrid ngħid li Alla jħares ma jkunx hemm xi ħadd qrib tagħhom li forsi jeħdilhom xi ħaġa ta' l-ikel.

Mr. Speaker, minn hawnhekk nixtieq insellem ukoll lill-ħaddiema tat- telecare li dejjem ħadmu b'lealta' lejn l-anzjan.

Anke l-Partit Laburista ħadem ħafna għall-anzjani fis-sentejn li kien għamel fil-gvern un saħansitra kien bidel il-post minn fejn kienu l-ħaddiema tat-telecare għal post aktar deċenti.

Nixtieq inressaq suġġerimenti li issa ili nressqu għal ħafna drabi biex issa li dieħla x-xitwa, jkun hemm karozza li ddur mal-blokk tar-residenza San Vinċenz de Paule, biex tkun tista' taqdi lill-qraba tal-pazjenti rikoverati hemmhekk.

Ħafna minn dawk li jmorru jżuru lill-anzjani jkunu anzjani wkoll.

F'dan il-pajjiż xi kultant lanqas aħna kapaċi nsolvu problema li ilha ġejja taħt diversi gvernijiet.

Dawn huma affarijiet żgħar imma permezz tagħhom inkunu qegħdin nakkomodaw u nagħtu servizz aħjar lill- anzjani u lil qrabathom.

Mr. Speaker, il-Partit Laburista qiegħed jipprepara biex meta jkun hu fil-gvern jara li l-miljuni kbar li qegħdin jintnefqu għall-anzjani jkunu qegħdin jintnefqu bil-għaqal.

Il-Partit Laburista jemmen ukoll li lill- ħaddiem fuq il-post tax-xogħol trid tħallih kuntent u għalhekk se naħdmu biex lill-ħaddiema fis-segretarjat għall-anzjani nħalluhom kuntenti u nkunu nafu x'inhuma l-problemi tagħhom.

Jekk dawn ikunu kuntenti, ikollhom kondizzjonijet tajbin u jħossuhom li fejn qegħdin jaħdmu hija t-tieni dar tagħhom l-anzjani jieħdu servizz tajjeb.

Jiena mmur San Vinċenz u nitkellem mal-familji ta' dawn l-anzjani, nidħol fi djar privati u anke tal-Knisja u nisma' ħafna ilmenti li jien persważ li wieħed ma jiħux pjaċir bihom.

Meta l-Partit Laburista jkun fil-gvern żgur irid jassigura illi b'mod speċjali ġewwa San Vinċenz ikollok iktar indafa u ambjent sabiħ.

Irridu naraw li l- ikel li jiġi mogħti lill-anzjani ikun ikel li jixirqilhom u li jiġi preżentat kif normalment ikun ippreżentat id-dar.

Irridu niftakru li l- anzjan li jinsab fis-sodda jew marid forsi m'għandux leħen biex jiddefendi d-drittijiet tiegħu u għalhekk jridu jkunu l-ħaddiema li jagħtu sehem aħjar lill-anzjani.

Biex nagħlaq nixtieq nappella biex flimkien niddiskutu t-tajjeb u l-ħażin li spiss nitkellmu fuqu biex jum l-anzjani li se jiġi ċċelebrat ftit tal- ġranet oħra ma tkunx ġurnata bħall-oħrajn.

B'dan il-mod anke dak l-anzjan li xtaq xi ħaġa u ma nqediex ikun jista' jgħidu li għallinqas ir- rappreżentanti li tella' - li kull wieħed u waħda minnha qiegħed misluf hawnhekk għal ftit taż-żmien - qegħdin iwasslu il-leħen tagħhom qiegħed jasal fl-ogħla istituzzjoni tal-pajjiż.

Nawgura jum l-anzjan it-tajjeb lill-Maltin u lill-Għawdxin kollha.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal nhar it-Tnejn, 25 ta' Settembru, 2000 fid- 9.00 a.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Viċi Prim Ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

AMBJENT - KONSULENTI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 18075?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-informazzjoni mitluba hija din:

|Konsulen|Qasam |Tip ta' |Ħlasij| |ti | |Xogħol |iet | |Barranin| | | | |MVA (UK)|Dipart|Site |GBP | | |iment |Surveys,|9,015 | | |tal-Bi|'transy |u | | |ni u |analysis|Lm100 | | |Inġine|' u |spejje| | |rija |apport. |ż | | | |Dan | | | | |ix-xogħo| | | | |l | | | | |jikkompr| | | | |endi | | | | |jumejn | | | | |ta' site| | | | |survey' | | | | |u erba' | | | | |ġimgħat | | | | |għall-pr| | | | |eparazzj| | | | |oni | | | | |tar-rapp| | | | |ort | | |Cassar, |Sezzjo|Master |Lm174,| |Grech & |ni |Plan |000 | |Ebejer,K|għall-|tad-Dren| | |OCKS |Implim|aġġ | | |Gmbh |entazz|għat-Tra| | | |joni |muntana | | | |tal-Ma|ta' | | | |ster |Malta | | | |Plan | | | | |tad-Dr| | | | |enaġġ | | | |Cassar, |Sezzjo|Master |Lm280,| |Grech & |ni |Plan |000 | |Ebejer,K|għall-|tad-Dren| | |OCKS |Implim|aġġ | | |Gmbh |entazz|għan-Nof| | | |joni |sinhar | | | |tal-Ma|ta' | | | |ster |Malta u | | | |Plan |mistenni| | | |tad-Dr|jkopri | | | |enaġġ |sas-sena| | | | |2005 | | |Dorsh |Sezzjo|Project |Lm608,| |Consult |ni |Manageme|000 | | |għall-|nt fuq | | | |Implim|il-Maste| | | |entazz|r Plan | | | |joni |tad-Dren| | | |tal-Ma|aġġ | | | |ster | | | | |Plan | | | | |tad-Dr| | | | |enaġġ | | | |COWI |Sezzjo|Disinn |Lm | |Consult |ni |finali |35,600| | |għall-|ta' | | | |Implim|l-impjan| | | |entazz|t | | | |joni |għat-tis| | | |tal-Ma|fija | | | |ster |tad-Dren| | | |Plan |aġġ | | | |tad-Dr|fit-Tram| | | |enaġġ |untana u| | | |Master|Għawdex | | | |Plan | | | | |tad-Dr| | | | |enaġġ | | | |Theatre |Rehabi|Konsulen| | |Projects|litati|za | | |Ibbażat |on of |għat-Tea| | |fuq |St. |tru | | |spejjeż |James |tal-Kava| | |Consulta|Cavali|llier | | |nts u |er |ta' San | | |numru | |Ġakbu | | |ta' | | | | |sigħat | | | | |Frank |Rehabi|Konsulen|FF | |Franjue |litati|za |80,000| | |on |fid-dwal| | | |Projec|fuq | | | |t |il-pavim| | | | |entar | | | | |ta' Triq| | | | |ir-Repub| | | | |blika | |

ĊILINDRI TAL-GASS - REGOLAMENTI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 13748, jista' l- Ministru jieħu l-passi biex ħanut ta' l-ikel Tork li jinsab fi Triq Mrabat, kantuniera ma' Triq Rudolfu f'Tas-Sliema, issirlu spezzjoni minħabba rapporti li wassluli ta' ħażniet taċ-ċilindri tal-gass li qiegħed iżomm f'fond biswit l-istess ħanut?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ninsab informat li fl-20 ta' Lulju, 2000 saret spezzjoni fil-post indikat mill-Onor.

Interpellant.

Irriżulta li s-sitt ċilindri tal-gass li kien hemm fil-post kienu kollha għall-użu u għalhekk ma kien hemm ebda ċilindri żejda.

SKOLA SAJF - STUDENTI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm hu n-numru ta' studenti li bdew jattendu l- iskola sajf din is-sena?

X'kien l-istess numru għas-sena '99, '98 u '97?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li n-numru ta' studenti li ħadu sehem fi Skola Sajf kien:

|SENA |NUMRU TA' STUDENTI | | | | |1997 |4559 | |1998 |3840 | |1999 |3945 | |2000 |4002. |

AXMB BOARD - ESPORTAZZJONI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid huwiex mistenni li l-bord (AXMB) jiddiskuti l-pożizzjoni ta' l-MRL's fuq l-esportazzjoni tal-ħxejjex u frott lejn il- pajjiżi ta' l-UE?

Hemm xi kummissjoni maħtura mill-bord biex tistudja dan it-tibdil?

Jekk iva, minn min hija ffirmata?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ninforma l-Onor.

Interpellant li m'għandi xejn xi nżid mat-tweġiba li kont tajt għall-mistoqsija parlamentari nru.

10311 ħlief li mhux il-kompitu tal-agricultural export marketing board li jidħol f'dan is-suġġett iżda d-dipartiment tal-agrikoltura għandu uffiċjali mħarrġa f'dan il-qasam u għaldaqstant huma fid-dmir li jaġġornaw u jiggwidaw lill-ministeru tal-agrikoltura u sajd dwar dawn l-iżviluppi.

Pero' niġbed l-attenzjoni ta' l-Onor.

Interpellant li meta nitkellmu fuq l-MRL's tajjeb li nżommu quddiem għajnejna l-interessi ta' saħħa tal- konsumatur Malti.

SAĦĦA - TYPHUS

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' persuni li rriżulta li kellhom Typhus matul l-ewwel sitt xhur tas-sena?

X'kien l-istess numru għas-sena '99, '98 u '97 għall-istess perijodu?

Minn liema nħawi f'Malta ġejjin dawn il- persuni?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Informat illi n-numru ta` każijiet ta` Typhus irrapportati fit-taqsima tħaris tal-mard matul l-ewwel sitt xhur ta` din is- sena kien ta` sebgħa.

Matul l-ewwel sitt xhur fl-1999, fl-1998 u fl-1997 in-numru ta` każijiet ta` Typhus irrapportati kien ta` 10, 15 u 14 rispettivament.

Il-lokalitajiet li fihom seħħew dawn il-każijiet huma kif indikati fit- tabella hawn taħt:

|LOKALITA` |1997 |1998 |1999 |2000 | |Baħar |- |- |1 |- | |iċ-Ċagħaq | | | | | |Birkirkara|1 |2 |- |- | |Birżebbuġa|1 |- |1 |- | |Bormla |1 |- |- |- | |Buġibba |- |- |1 |- | |Fgura |1 |- |1 |- | |Gudja |2 |1 |1 |- | |Għajnsiele|- |- |- |1 | |m (G) | | | | | |Għaxaq |- |1 |- |- | |Kalkara |- |1 |- |- | |Kappara |- |- |- |1 | |Kerċem |- |1 |- |- | |M |1 |- |- |- | |arsascala | | | | | |Marsaxlokk|- |1 |- |- | |Nadur (G) |- |- |1 |- | |Naxxar |- |1 |1 |- | |Qala (G) |1 |- |- |- | |Qawra |1 |1 |- |- | |Qormi |- |- |1 |- | |Rabat |2 |1 |- |1 | |Siġġiewi |- |- |1 |1 | |Slie ma |- |1 |- |- | |Swieqi |1 |- |- |- | |Tarxien |- |- |1 |- | |Valletta |- |1 |- |- | |Xagħra (G)|1 |- |- |1 | |Xlendi (G)|- |1 |- |- | |Żabbar |- |- |- |1 | |Żejtun |1 |- |- |- | |Żurrieq |- |2 |- |1 |

MALTA/LIBJA - LAQGĦAT

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 17921, jista' l- Ministru jgħid għal-liema diskussjonijiet qed jirreferi jekk humiex għal dawk preċedenti jew għad-diskussjonijiet li għamel huwa?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Fir-risposta għall-mistoqsija parlamentari nru 17921 irriferejt għad-diskussjonijiet li saru mill-5 ta' Settembru, 1998 l'hawn.

DAWL - QTUGĦ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid x'ikkawża l-qtugħ tal-provvista tad-dawl fir-Rabat Malta nhar it-Tlieta, 18 ta' Lulju, 2000?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena nformat li l-qtugħ li kien hemm fil-provvista ta' l-elettriku fir-Rabat, Malta fit-18 ta' Lulju li għadda, kien kaġunat minn ħsara f'żewġ cables separati taħt l-art fuq is-sistema ta' l-11KV.

DAWL - QTUGĦ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid x'ikkawża l-qtugħ fil-provvista tad-dawl fil-Mosta nhar l-Erbgħa, 19 ta' Lulju, 2000?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena nformat li l-qtugħ fil-provvista ta' l- elettriku li kien hemm fil-Mosta u nħawi oħra fid-data msemmija seħħ minħabba li iżolaturi fuq il-linja numru tnejn tas-sistema tat-33KV tkissru x'aktarx b'tiri ta' senter.

Għalkemm ma jistax jingħad fi żgur, probabbli li l-qtugħ kien kaġunat minn titi ta' senter peress li nstabu xi skrataċ fl-art fejn saret il- ħsara.

SERVIZZI EKONOMIĊI - KONSULENTI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Peress li l-informazzjoni mitluba f'mistoqsija parlamentari numru 18063, kif jaf sew il-Ministru, tikkonċerna infiq pubbliku li parti sostanzjali minnu jitħallsu mit-taxxi li jħallas iċ-ċittadin, u peress li mhux magħruf min kienu, f'kull każ, dawn l-esperti, x'xogħol għamlu u xi ħlas u kundizzjonijiet irċevew jista' l-Ministru jagħti l-informazzjoni mitluba peress li kemm il-Kamra kif ukoll il-pubbliku għandhom dritt ikunu jafu kif u fejn qed jintefqu flushom?

Jaħsibx jew le li dan huwa parti mill- proċess ta' trasparenza fl-infiq pubbliku?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li tajt għall-mistoqsijiet parlamentari nri.

18447 waqt is-Seduta Nru. 367 ta' dalgħodu u 18448 waqt din l-istess seduta.

PIXXINA NAZZJONALI - IMPJEGATI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew impjegati/ingaġġati nies fil-kumpless tal- Pixxina Nazzjonali mis-26 t'Ottubru 1998 sal-lum?

X'inhu l-impjieg tagħhom?

Fulltime jew part-time?

Kemm qed jitħallsu?

Minn fejn huma dawn il-ħaddiema?

Saru avviżi fil-ġurnali għall-ingaġġ tagħhom u kien hemm il- permess ta' l-ETC?

Jekk fl-affermattiv, jista' jagħti d-dati ta' l-avviżi u r-riferenza tal-permess relevanti?

ONOR.

LOUIS GALEA: Għall-ewwel parti tad-domanda nirriferi lill-Onor.

Membru għar-risposta li tajt għall-mistoqsija parlamentari nru 17820.

Dawn l-impjegati kollha ġew ingaġġati mill-ETC.

Għalhekk ma kienx hemm bżonn ta' avviżi fil-ġurnali.

Il-ħaddiema tal-pixxina nazzjonali jitħallsu dawn il-pagi.

|Deckhand |Lm 59 | | |fil-ġimgħa | |Cleaner |Lm 56 | | |fil-ġimgħa | |General Hand |Lm 64 | | |fil-ġimgħa | |Front Office |Lm284 fix-xahar| |Staff | |

POLITIKA SOĊJALI - KONSULENTI LOKALI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 18099?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: It-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari nru 18579 tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

FINANZI - KUNTRATTI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid x'inhuma l-proċeduri li suppost jiġu segwiti meta f'xogħol fuq kuntratt pubbliku jiżviluppaw varjazzjonijiet qawwija fuq il-prezz oriġinali li bih il-kuntratt ikun intrebaħ?

Kemm qed jiġu segwiti dawn il- proċeduri?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li varjazzjonijiet barra l-limitu tal-kondizzjonijiet tat-tender huma dejjem regolati mill- Public Service (Procurement) Regulations 1996 - Legal Notice 70/99.

Il- klawsola relattiva 5(2) (m) taħt ir-Raba' (4) skeda tistabillixi dawn ir- regolamenti li ġejjin:-

Ir-RABA SKEDA' (Regolament 5 (2) (m)) Ordnijiet ta' Varjazzjoni

|1. |F'kull każ meta tenħtieġ | | |approvazzjoni għal ordnijiet | | |ta' varjazzjoni għandha | | |tinkiseb mid-Direttur qabel | | |ma ssir xi rabta bejn | | |id-dipartiment jew | | |organizzazzjoni pubblika u | | |l-kuntrattur. | |2. |Meta tintalab dik | | |l-approvazzjoni, | | |id-dipartiment jew | | |organizzazzjoni pubblika | | |għandhom jippreżentaw | | |dokument li fih jispeċifikaw | | |ir-raġuni u l-kawża ta' dik | | |il-varjazzjoni, l-effett fuq | | |in-nefqa totali ta' l-offerta| | |u kull effett fuq in-nefqa | | |rikorrenti li tirriżulta. | |3. |Fl-għoti jew fir-rifjut ta' | | |talba bħal dik għal | | |varjazzjoni, id-Direttur | | |għandu jispeċifika xi tkun | | |l-opinjoni tiegħu dwar jekk | | |dik il-varjazzjoni setgħetx | | |ġiet evitata u l-proċedura li| | |għandha tiġi segwita | | |fil-ġejjieni mid-dipartiment | | |jew mill-organizzazzjoni | | |pubblika sabiex tiġi evitata | | |rikorrenza. | |4. |Id-Direttur għandu jżomm | | |dokumentazzjoni sħiħa ta' | | |talbiet għal varjazzjoni | | |inkluż isem il-kuntrattur | | |involut u dettalji ta' dawk | | |id-dokumenti speċifikati | | |fil-paragrafi 2 u 3 ta' din | | |l-Iskeda. |

Dawn il-proċeduri huma invarjabbilment segwiti mid-direttur tal-kuntratti fil-każ ta' kull kuntratt publiku li jkun ingħata minnu.

(Fejn ikun neċessarju jittieħed il-parir tal-adviser tekniku tal-kumitat tal- kuntratti).

Varjazzjonijiet fuq kuntratti dipartimentali jaqgħu taħt ir- responsabbilta' tal-ministru konċernat, jew id-delegat tiegħu.

Tali varjazzjonijiet barra l-limitu tal-kondizzjonijiet tat-tender, jiġu ppubblikati fil-Gazzetta tal-Gvern sa mhux aktar tard minn erba' xhur minn meta jkunu ġew approvati.

PULIZIJA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l- Ministru jgħid x'passi qed jittieħdu fl-inħawi ta' Paceville, Pembroke, San Ġorġ u Swieqi biex ikun hemm preżenza aktar qawwija tal-pulizija f'dawn ix- xhur tas-sajf biex jitrażżan l-abbużi u l-ksur tal-liġi?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi, bħalma kien sar is-sena l-oħra, matul ix-xhur tas-sajf żdiedu l-patrols f`dawk il-lokalitajiet l-aktar frekwentati matul ix-xhur tas-sajf.

Barra minn dan, fl-inħawi ta`Paceville, żdieded il-preżenza tal-Pulizija matul il-ħinijiet ta` filgħaxija, kif ukoll ġiet introdotta mobile police station sabiex jinqdew aħjar il-ħteġijiet ta` din il-lokalita`.

SWIEQI - PJAN LOKALI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Biex jitwettqu l-proposti li hemm fil-pjan lokali tas-Swieqi li l-ħwienet jiġu kkonċnetrati flimkien flok jibqgħu mxerrda qalb ir-residenti, se jittieħdu xi passi li jolqtu ħażin lill-ħwienet eżistenti jekk ma jaċċettawx li jmorru fejn se jiġu kkonċentrati l-ħwienet il-ġodda?

ONOR.

TONIO BORG: Bħalma wieħed jista` jifhem il-pjan lokali jinkludi diversi tipi ta` policies – dawk illi jobbligaw implimentazzjoni minn xi aġenzija – filwaqt li oħrajn iservu biex ikunu ta` gwida meta jkun hemm applikazzjonijiet ta` żvilupp (enabaling policies).

Dan ifisser li implimentazzjoni ta` polices bħal dawn iseħħu fuq mhedda itwal ta` żmien.

Dan allura ifisser illi s-sidien eżistenti tal-ħwienet ma jkunux effetwati.

DWANA - SPEĊI PROTETTI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid fl-aħħar sentejn kemm inqabdu persuni mill-uffiċjali tad- Dwana huma u jipprovaw idaħħlu Malta speċi protetti?

X'tip ta' speċi: rettili, tjur u annimali kienu qed jipprovaw idaħħlu?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li f'dawn l-aħħar sentejn kien hemm 29 persuna li ttellgħu l-qorti għax inqabdu mill- uffiċjali tad-dwana huma u jippruvaw idaħħlu Malta speċi protetti:

L-ispeċi maqbuda kienu :

195 frieken 652 għasafar ħajjin 216 ġlud tal-għasafar 7 rettili ħajjin

GĦAWDEX

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Minn Settembru 1998 sal-lum, tista' l-Ministru tgħid kemm hemm persuni f'Għawdex li għaddew bord mediku biex ma jkomplux jaħdmu u jieħdu l-benefiċċji soċjali?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Jiena nformata li minn Settembru 1998 sas-26 ta' Lulju 2000 kien hemm 36 impjegat fil-Ministeru għal Għawdex li għadda bord mediku.

SERVIZZ ĊIVILI - IMPJEGATI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Ministru jgħid kemm hemm impjegati taċ-ċivil li għalqu l-61 sena u għadhom jaħdmu mal-gvern taħt xi forma jew oħra?

X'qed jagħmlu fix-xogħol tagħhom?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab informat li n-numru ta' persuni li għandhom 'l fuq minn 61 sena, u li qed jaħdmu mal-gvern illum huwa ta' 88.

Lista li turi d-dettalji tax-xogħol li kull wieħed minnhom qiegħed jagħmel tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

PRODOTTI - TNEĦĦIJA TA' LEVY

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jagħti l-kwantita' (fejn japplika) u l-valur importat skond il-Code Number u l-artiklu bejn Jannar u Awwissu ta' l-1999 u l-2000 rispettivament ta' dawk il-prodotti kollha li fuqhom ġiet imneħħija l-levy on imported goods fi żmien din l-amministrazzjoni?

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

Tajjeb jingħad li l-informazzjoni għax- xhur ta' Lulju u Awissu 2000 għadha qed tinġabar.

LETTERS OF COMFORT/BANK GUARANTEES

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jagħti lista dettaljata skond il-benefiċċjarji, ta' letters of comfort/Bank guarantees li ta l-Gvern, kif kienet fil-31 ta' Diċembru ta' kull sena bejn l-1979 u l-1995 (iż-żewġ dati inklużi)?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li risposta għal din il-mistoqsija se tingħata f'xi seduta oħra.

PROFITTI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jagħti lista dettaljata skond l-azjenda tal-profitti akkumulati u li jappartjenu għas-sehem tal-gvern fl-azjendi u entitajiet parastatali skond il-kontijiet awditjati tagħhom għas-sena 1987?

ONOR.

JOHN DALLI: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel din il- mistoqsija lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi.

POSTERITY FUND - FONDI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid kemm intużaw fondi mill-gvern, mill-Posterity Fund kull sena mill-1998 'il quddiem?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li matul is-snin imsemmija mill-Onor.

Interpellant, ma ntużaw l-ebda fondi mill-hekk imsejjaħ posterity fund.

FINANZI - AMMONTI DOVUTI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jagħti stima raġjonevoli ta' l-ammonti dovuti mill-Gvern (inklużi ammonti kontestati jew li l-kontijiet relattivi kienu għadhom ma waslux għand il-Gvern) fil-31.

99 rigward: (a) akkwist ta' proprjeta' għal skopijiet pubbliċi; (b) refunds ta' Income Tax/CET - VAT, taxxi oħra bħal Dwana u Sisa; (ċ) ammonti dovuti/arretrati taħt l-Att tas-Sigurta' Soċjali; (d) arretrati ta' pagi, overtime, allowances u pagamenti oħra li jaqgħu taħt il-personal emoluments; (e) kontijiet oħra li jaqgħu taħt: operational and maintenance expenses; programmes and initiatives; contributions to government entities; proġetti kapitali; u contingent liabilities oħra li l- gvern jista' jkollu jagħmel tajjeb għalihom?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li l-ammont dovut mid- dipartiment tat-taxxi sal-31.12.99 rigward refunds ta' income tax kien ta' Lm18.27 miljun.

Dan l-ammont kien kollu dovut għas-sena 1998 u s-snin ta' qabel.

Mis-sena 1999 'il quddiem, taħt is-sistema tas-self assessment, ir- refunds jitħallsu mal-ħruġ tar-rendikont jiġifieri fi żmien 6 xhur mid-data tat-tax return.

L-ammont totali ta' kreditu eċċessiv mitlub minn persuni reġistrati taħt it-tliet sistemi tal-VAT u tas-CET u li kellu jitħallas fix-xhur ta' wara fiż-żmien stipulat bil-liġi kien ta' Lm14,328,720.57.

Dan l-ammont inbidel maż-żmien skond id-dikjarazzjonijiet li persuni reġistrati bgħatu sakemm ġie biex jitħallas il-kreditu eċċessiv.

Skond ir-record tad-dipartiment tad-dwana, ma jirriżultax li hemm xi ammonti dovuti mid-dipartiment rigward dak li hu msemmi f'(a), (b), (c), (d) u (e) tal-mistoqsija.

Hija proċedura doganali li ammonti jiġu depożitati mad-dipartiment f'każ ta' dubbju ta' klassifika ta' prodotti, fl-assenza ta' ċertifikati ta' oriġini, f'importazzjonijiet temporanji u f'xi każi oħra.

Billi din hi proċedura normali, l-ammonti depożitati mad-dipartiment mhumiex ikkonsidrati bħala ammonti ikkontestati.

F'każ ta' talbiet għal rifużjoni ta' dazju jew levy, dawn huma normalment issetiljati fi żmien raġjonevoli billi dejjem ikun hemm fondi disponibbli għar-rifużjoni tagħhom.

Dawn il-każijiet ikunu issetiljati billi l-ammonti jiġu mogħtija lura lill-importatur jew mgħoddija bħala revenue.

Bħalma jsir kull sena, qabel għalqet is-sena 1999, id-dipartimenti kollha tal-gvern ġew imħeġġa jħallsu l-kontijiet li seta kellhom pendenti (basta jkunu ċertifikazzjoni etc, il-proċeduri meħtieġa saru matul din is-sena u pagamenti relattivi għalhekk saru fix-xhur li għaddew din is-sena.

Fil- fatt, il-pożizzjoni llum hi tali li pagamenti jiġu pproċessati mid- dipartimenti fiż-żmien proprju tagħhom wara li jkunu ċertifikati korretti.

Fil-każ ta' spejjeż kapitali, hemm każ pendenti tat-toroq li l-claims relatati tiegħu jammontaw għal Lm2.1 miljuni.

Bħala contingent liabilities wieħed jista' jsemmi l-art li għaddiet għand il-gvern u li għaliha, għal xi raġuni jew oħra, ma tkunx għadha nħarġet in-notice to treat.

Każijiet pendenti mill-1972 'il hawn jammontaw għal madwar Lm33 miljun.

Fil-każ ta' spejjeż rikorrenti, hemm spejjeż pendenti ta' madwar Lm200,000 marbuta maċ-ċelebrazzjonijiet tal-Millenju.

Dawn issa qed jitħallsu u hu maħsub li l-kontijiet dwar dan is-suġġett jingħalqu qabel l- aħħar ta' din is-sena.

Fl-aħħarnett, ammonti dovuti oħra jirrigwargjaw spejjeż mediċinali.

Qed isir arrangament bejn il-ministeru tal-finanzi u l- management ta' l-Isptar biex ftit aktar minn Lm2 miljun jitħallsu sa l- aħħar ta' din is-sena.

Il-mistoqsijiet (a) u (ċ) ma jikkonċernawx il-ministeru tiegħi.

BANK ĊENTRALI - TREASURY CASH BOOKS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid meta beħsiebu jirrikonċilja u jiċċertifika l-bilanċi skond it-treasury cash book mal-bilanċi sottomessi mill-Bank Ċentrali rigward: cancelled drafts li f'Ottubru 1999 kienu l-aħħar rikonċiljati sa Awwissu 1999; remittance stataments li f'Ottubru 1999 kienu l-aħħar rikonċiljati sa Lulju 1997; cheque reconciliations li f'Ottubru 1999 kienu l-aħħar rikonċiljati sa Settembru 1994; unpresented drafts li f'Ottubru 1999 kienu l-aħħar rikonċiljati sa Settembru 1994; credit notes li f'Ottubru 1999 kienu l-aħħar rikonċiljati sa Ġunju 1992; u debit notes li f'Ottubru 1999 kienu l-aħħar rikonċiljati sa Awwissu 1998?

U kemm hi d-diskrepanza preżenti f'kull każ sal-31.12.99?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor. interpellant illi figuri mogħtija f'dan l-istadju ikunu superfluwi billi dawn jista' jkollhom jigu riveduti peress li l-proċess kollu qed isir manwali.

Xogħol bħal dan jeħtieġ sistema komputerizzata u jinvolvi numru ta' aġġustamenti.

Għaldaqstant, figuri eżatti ikunu jistgħu jingħataw meta jingħalqu ix-xhur rispettivi.

L-ispecifcations tas-sistema tal-bank reconciliation gew iffinalizzati u għandhom jiġu implimentati appena jigu kompluti progetti oħra li għaddejjin bħalissa.

SKEJJEL - GRADI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: B'riferenza għall-mistoqsija numru 17730 jista' l-Ministru jagħti l-gradi f'kull suġġett ta' l-2,446 student/a li għaddew?

Jista' l-Ministru jagħti wkoll il-gradi ta' dawk li għaddew minn xi suġġett jew aktar iżda mhux mill-ħamsa li huma?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-2,446 student/a li għaddew mis-suġġetti kollha fl-eżami għad-dħul fl-ewwel klassi tal-junior lyceum 2000 ġabu l- gradi kif ġej:

GRAD MALTI INGLIŻ MATEMATIKA RELIĠJON STUDJI SOĊJALI

A 305 279 267 429 264 B 897 923 887 847 1029 C 1235 1244 1292 1149 1146 Eżenti 9 0 0 21 7 TOT 2446 2446 2446 2446 2446

Il-gradi ta' dawk li għaddew minn xi suġġett jew aktar iżda mhux mill-ħames suġġetti huma kif ġej:

A 1 1 2 4 0 B 55 42 37 67 54 C 1050 234 334 1856 1333 D 867 1175 958 224 636 E 236 770 889 49 197 Eżenti 8 0 0 21 8 Assenti 59 63 65 64 57 TOT 2285 2285 2285 2285 2285

GOZO CHANNEL - ĦADDIEMA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għal Għawdex: B'riferenza għall-mistoqsija numru 17961, tista' l-Ministru tgħid jekk sarx xi rapport dwar il-bżonn li jiġu impjegati aktar ħaddiema mal-Gozo Channel?

Jekk iva, tista' tpoġġi kopja tiegħu fuq il-Mejda tal-Kamra?

Jekk le, tista' tgħid min ħa din id-deċiżjoni li jiġu impjegati dawn il-ħaddiema?

Tista' tgħid ukoll qabel ġew impjeagti dawn il-ħaddiema, min kien qed jagħmel dan ix-xogħol?

Ġew impjegati ħaddiema oħra mill-mistoqsija msemmija hawn fuq sal-lum?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Jiena nformata li saru diversi rapporti jew talbiet dwar il-bżonn li jiġu mpjegati aktar ħaddiema mal-Gozo Channel fi gradi differenti.

Dawn jinkludu:

(i) Ittra mibgħuta mill-Malta Maritime Authority datata 28 ta' Jannar 1998 dwar "Safe Manning" fuq il-vapuri tal-Gozo Channel.

(ii) Ittra mibgħuta mill-Gozo Channel lic-chairman tal-MIMCOL datata 9 ta' Diċembru 1998.

(iii) Ittra mibgħuta mill-fleet management executive tal-Gozo Channel lic- chairman ta' l-istess kumpannija, datata 15 ta' Frar 1999 fuq "staff requirements".

(iv) Ittra mibgħuta mill-Gozo Channel lic-chairman tal-MIMCOL datata 5 ta' Marzu 1999 fuq "staff manning concept - requirement of additional personnel".

(v) Ittra mibgħuta mill-Gozo Channel liċ-chairman tal-MIMCOL datata 17 ta' Mejju, 1999 fuq l-istess suġġett.

(vi) Rapport tal-MISCO datat Lulju 1999.

Jiena nformata li r-rapport tal-MISCO huwa ta' natura kummerċjali u għaldaqstant ma nħossx li għandu jitpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra.

Id-deċiżjoni li jiġu mpjegati dawn il-ħaddiema ttieħdet mill-kumpannija Gozo Channel wara li ġabet il-permessi meħtieġa u applikabbli għall- kumpanniji parastatali.

Qabel ġew impjegati dawn il-ħaddiema ix-xogħol tagħhom kien isir kif ġej:

|General Manager|- |Mic-Chairman | | | |tal-Kumpanija | |Financial |- |Minn ħaddieħor | |Controller | |li jew rriżenja| |Accounts | |jew ġie | |Manager | |trasferit għal | |Accounts/Payrol| |xogħol ieħor | |l Clerk | |fil-Kumpanija. | |Customer | | | |Service | | | |Operators | | | |Terminal | | | |Assistants | | | |Handymen | | | |Business |- |Dawn huma gradi| |Development | |ġodda | |Manager | |fil-Kumpanija u| |Engineering | |ġew impjegati | |Manager | |biex jittejjeb | |Catering | |is-servizz | |Executive | | | |Customer | | | |Service | | | |Officers | | | |Cabin | | | |Attendants | | | |Masters |- |Dawn huma gradi| |First/Deck | |ġodda | |Officers | |fil-kompitenza | |Chief Engineers| |minħabba | |Electronic | |is-"Safe | |Engineers | |Manning" fuq | | | |il-vapuri | | | |l-ġodda u | | | |l-apparat. | |Seamen |- |Minn l-istess | | | |grad jew | | | |bis-sahra jew | | | |mil-leave mhux | | | |mehud. |

Qed inpoġġi l-lista tal-ħaddiema li ġew impjegati mill-1 ta' Jannar, 1999 sa l-20 ta' Settembru, 2000 inklużi dawk li ġew impjegati mill-1 ta' Lulju sal-ġurnata tal-lum, fuq il-Mejda tal-Kamra.

CHILD CARE ALLOWANCE

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk hemmx il- ħsieb li ċ-child care allowance bħal dik mogħtija liċ-chairperson ta' l- awtorita' tad-djar, tinfirex fuq ħaddiema oħra fiċ-ċivil u fil- korporazzjonijiet u l-awtoritajiet oħra?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Dan il-gvern huwa favur miżuri li jgħinu lin-nisa jintegraw fid-dinja tax-xogħol mingħajr ma jxellfu r-responsabbilta' tagħhom lejn il-familja.

Hemm lista ġmielha ta' miżuri li l-gvern wettaq, fosthom il-maternity leave u l-parental leave sa massimu ta' erba' snin.

Dan il-ministeru għandhu politika li tħeġġeġ iż-żieda tas-servizzi għal child care u jfaħħar dawk l-ażjendi li juru bil-fatti li huma jaċċettaw ukoll dan il-prinċipju.

ĦAMRUN - VICTOR TEDESCO STADIUM

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid fiex wasal l-istadjum ta' kif il-gvern jista' jgħin fit-tkomplija ta' Victor Tedesco Stadium fil-Ħamrun?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll kemm ħareġ flus il-gvern għal dan l-istess ground?

ONOR.

LOUIS GALEA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

DIPARTIMENT TA' L-ISPORT - ĦADDIEMA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra lista ta' l-impjegati li jirċievu s-salarji tagħhom mid-dipartiment ta' l-isport u jgħid x'salarji, benefiċċji u allowances oħra għandhom fix-xahar u f'liema grad qegħdin u x'tip ta' xogħol jagħmlu?

Jista' jgħid ukoll liema huma dawk il-ħaddiema li huma on loan, on secondment, jew inkella t-trasferiment tagħhom għadu mhux uffiċjali?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nirriferi lill-Onor.

Membru għall-mistoqsija parlamentari nru.

DIPARTIMENT TAŻ-ŻGĦAŻAGĦ - IMPJEGATI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra lista ta' l-impjegati li jirċievu s-salarji tagħhom mid-dipartiment taż-żgħażagħ u jgħid x'salarji, benefiċċji u allowances oħra għandhom fix-xahar u f'liema grad qegħdin u x'tip ta' xogħol jagħmlu?

Jista' jgħid ukoll liema huma dawk il-ħaddiema li huma on loan, on secondment jew inkella t-trasferiment tagħhom għadu mhux uffiċjali?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ma jidhirlix li hi l-prassi u lanqas jidhirli li amministrattivament jagħmel sens li d-dipartimenti tal-gvern jippubblikaw it-tagħrif mitlub mill-Onor.

Membru.

Filwaqt li l-kumitat parlamentari tal- kontijiet pubbliċi dejjem jista' jindaga materji fil-kompetenza tiegħu, l- Onor. Membru jista' wkoll jagħmilli mistoqsijiet fuq punti li huma speċifiċi.

IMPJIEGI - PERSUNI JAĦDMU BLA PERMESS

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm inqabdu barranin jaħdmu bla permess f'dawn l-ewwel tmien xhur ta' din is-sena?

F'liema settur kienu qed jaħdmu?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-informazzjoni mitluba mill-Onor.

Interpellant tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

SKEJJEL - STUDENTI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm hu n-numru ta' studenti, sena b'sena, li jattendu fl-iskejjel primarji ta' Bormla, Birgu, Isla, Kalkara, Fgura u Xgħajra?

Kemm hu n-numru ta' għalliema għal kull skola?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

IMPJIEGI - PERSUNI B'DIŻABILITA'

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm hu n-numru ta' persuni b'diżabilita' li qed jirreġistraw għax-xogħol?

Kemm minnhom qabdu jaħdmu tul din is-sena?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mill-informazzjoni li għandha l-Korporazzjoni tax- Xogħol u Taħriġ, in-numru ta' persuni b'diżabilita' li kienu qed jirreġistraw għax-xogħol f'Lulju 2000 kien ta' 302.

Minn Ottubru 1999 sa Lulju 2000 il-Korporazzjoni tax-Xogħol u Taħriġ sabet xogħol għal 24 persuna b'diżabilita'.

GWARDJANI LOKALI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm hawn persuni li għandhom il-permess li jaħdmu bħala gwardjani lokali?

ONOR.

AUSTIN GATT: Sa l-aħħar ta' Awwissu 2000 kien hemm 166 persuna li ngħatalha l-permess biex taħdem bħala gwardjan lokali.

DJAR - AKKOMODAZZJONI SOĊJALI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew allokati postijiet mid- Dipartiment ta' l-Akkomodazzjoni Soċjali, xahar b'xahar minn Jannar 2000 sa Awissu, 2000?

Fejn kienu l-postijiet allokati?

Minn fejn kienu l-persuni li ġew allokati dawn il-postijiet?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Tabelli li juru l-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

GWARDJANI LOKALI - ĊITAZZJONIJIET

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid kemm saru ċitazzjonijiet mill-gwardjani lokali fix-xhur ta' Ġunju, Lulju u Awissu?

X'tip ta' kontravenzjoni saru?

ONOR.

AUSTIN GATT: Nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jirriferi għat- tabella li tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

VRT TEST - GARAXXIJIET

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jagħti lista ta' dawk il-garaxxijiet f'Malta u Għawdex li għandhom il-permess li jagħmlu t-testijiet tal-VRT?

ONOR.

ĊENSU GALEA: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

SPTAR MONTE CARMELI - SECLUSION UNIT

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid kemm-il darba saret ħsara fis-seclusion unit fl-Isptar Monte Carmeli u minn meta infetħet?

Xi ħsara saret u kemm kien il-valur ta' ħsara f'kull każ?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni għadha qed tinġabar u risposta tingħata f'xi seduta oħra.

SPTAR MONTE CARMELI - SECLUSION UNIT

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid li wara li pazjent weħlitlu idejh fit-toilet tas-seclusion unit fl-Isptar Monte Carmeli u li kellhom jinġiebu l-membri tal-protezzjoni ċivili ħalli jkissru t-toilet biex jeħilsulu idejh, jekk sarux toilets alternative ħalli din l-istorja ma tirrepetix ruħha?

ONOR.

SPTAR MONTE CARMELI - SECLUSION UNIT

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid kemm-il darba minn meta nfetħet is-seclusion unit fl-Istpar Monte Carmeli ddaħlu fiha pazjenti ta' anqas minn 16-il sena?

ONOR.

PROTEZZJONI ĊIVILI - SERVIZZI MEDIĊI

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid x'konsultazzjoni saret bejn id-dipartiment tal- Protezzjoni Ċivili u l-Federazzjoni għas-servizzi mediċi dwar il-pjani ta' protezzjoni għal kontra l-ħruq, fl-isptar il-ġdid f'Tal-Qroqq?

Jekk fl- affermattiv, x'suġġerimenti saru min-naħa tad-Dipartiment tal-Protezzjoni Ċivili fuq dan is-suġġett?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li l-ewwel konsultazzjoni saret ma` Skanska Ltd. għall-bidu tas-sena 1999 fejn ġew diskussi diversi punti fosthom:

· water supplies for fire fighting · accessibility for fire vehicles and fire fighters · internal fire fighting equipment and compartments · arrival time and number of fire fighters to be on site

Ninsab informat ukoll li saret konsultazzjoni oħra permezz ta` applikazzjoni nru.

PA 2498/99 tal-Planning Authority fl-10 ta` April, 2000 u applikazzjoni nru.

PA 4549/00 riċevuta riċentement fejn se jingħataw ir- rakkomandazzjonijiet tad-Dipartiment tal-Protezzjoni Ċivili.

FEDERAZZJONI GĦAS-SERVIZZI MEDIĊI

L-ONOR.

MICHAEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid kemm kien hemm riżenji jew kuntratti mhux imġedda fil- Federazzjoni għas-Servizzi Mediċi mill-1 ta' Jannar 2000 u llum?

Min kienu u x'xogħol kienu qed jagħmlu dawk li rriżenjaw?

Min kienu u x'xogħol kienu qed jagħmlu dawk li l-kuntratt tagħhom ma ġiex imġedded?

ONOR.

TUG MALTA - ĦADDIEMA

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid hemmx il-ħsieb li l-kumpannija Tug Malta toħroġ sejħa għal applikazzjonijiet għal reklutaġġ ta' ħaddiema ġodda fix-xhur li ġejjin?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel id-domanda lill-Ministru kkonċernat.

VALLETTA - APPARTAMENTI

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk jistgħux jinxtraw l-appartamenti f'76, Triq San Nikola, Valletta mill- inkwilini li jgħixu fihom?

Jekk le, għaliex?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant li l- informazzjoni għadha qed tinġabar u risposta tingħata f'xi seduta oħra.

DJAR - LIFT

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid jekk hemmx il-possibbilta' li l-Awtorita' tad-Djar tinstalla lift fl- appartamenti li ġejjin:

i) Block D1 Housing Estate, Tax-Xbiex. ii) 131, Triq San Pawl, Valletta. iii) 48, Triq l-Arċisqof, Valletta. iv) 18, Triq il-Punent, Valletta.

Meta hu maħsub li jinbdew dawn ix-xogħlijiet?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nirriferi lill-Onor.

FAĊILITAJIET SPORTIVI

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'possibbilta' hemm li f'Birżebbuġa jsiru faċilitajiet sportivi bħal 5 aside?

ONOR.

LOUIS GALEA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

BIRŻEBBUGA - BENGĦAJSA

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li x-xogħol ta' twessigħ u kisi tal-wiċċ ta' Triq Immakulata Kunċizzjoni f'Bengħajsa, Birżebbuga, waqaf ħesrem u ilu hekk wieqaf mis-sena 1989?

Jista' jgħid meta l-aħħar naqra li fadal se tiġi konkluża?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li d-Dipartiment tat-Toroq diġa' għamel survey biex jistabilixxi x'xogħol għad baqa xi jsir biex ix-xogħol ikun jista' jitwettaq skond il-prijoritajiet tax-xogħol li għandu quddiemu d- dipartiment.

ĊENTRU TA' REKREAZZJONI

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'possibilta' hemm li jinfetaħ ċentru ta' rekreazzjoni?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nitlob lill-Onor.

Membru li jkun aktar speċifiku fil- mistoqsija tiegħu.

ĊENTRU GĦALL-ANZJANI

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid x'possibbilta' hemm li f'Birżebbuġa jinfetaħ ċentru għall-anzjani?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nirriferi lill-Onor.

ŻURRIEQ - DAWL

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara li t-triq il-ġdida fi Triq it-Torri, Zurrieq: tiġi mdawla stante li hija mudlama; u li l-vultaġġ elettriku jkun stabbli?

ONOR.

JOSEF BONNICI: It-talba ta' l-Onor.

Interpellant ġiet mgħoddija lill-Korporazzjoni Enemalta sabiex issir l-investigazzjoni meħtieġa u jekk ikun il-każ jittieħdu l-passi meħtieġa.

ZURRIEQ - TRIQ SAN BASTJAN

L-ONOR.

JOSEPH M. SAMMUT staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jara li Triq San Bastjan fiż-Zurrieq tingħata wiċċ peress li l-istat tagħha huwa wieħed ħażin ħafna?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li ma jirriżultax li hemm Triq San Bastjan fiż-Żurrieq, għalhekk nitlob l-Onor.

Interpellant jagħti informazzjoni aħjar.

STA.

LUĊIJA - ĠIBJUN

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jara li jitnaddaf u jiġi rranġat il-ġibjun f'Sta.

Luċija?

ONOR.

NINU ZAMMIT: L-Onor.

Interpellant huwa gentilment mitlub li jirriferi din it-talba lil-ministeru kkonċernat.

ŻEJTUN - TRIQ ID-DWIENES

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jara li tiġi rranġata Triq id-Dwienes, Żejtun li minkejja li fiha ħafna residenti għadha fi stat ħażin?

Jista' jgħid jekk għallinqas temporanjament tistax tiġi imwittija ftit qabel ma tagħmel ix-xita?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li d-Dipartiment tat-Toroq flimkien mal- kunsilli lokali qed jipprepara programm għal asfaltar ta` toroq simili ma` Malta kollha u x-xogħol fil-lokal isir skond il-prijoritajiet li se jirriżultaw minn dan il-programm.

DAR IL-MEDITERRAN TAL-KONFERENZI

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jara li jittieħdu l-passi sabiex tiġi rimedjata s- sitwazzjoni li għaliha saret riferenza, fil-petizzjoni li tqiegħdet fuq il- Mejda tal-Kamra fil-5 ta' Ġunju, 2000 (PL 2186), liema petizzjoni kienet tittratta dwar il-mużika li tibqa' sejra sas-1.30 a.m. u l-istorbju mill- ħaddiema tal-catering li jibqa' sejjer 2.30 a.m.?

Jista' l-Ministru jara li s-sewwieqa tat-trakkijiet tal-catering ma jibqgħux jagħmlu użu mill-bieb fi Triq l-Ibjar, Valletta u minflok jużaw il- bieb li hemm fi Triq il-Mediterran meta jkunu qed iħottu jew jgħabbu l- affarijiet tal-catering?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Nitolbu jagħmel il-mistoqsija lill-Ministri konċernati.

STA.

LUĊIJA - MANUTENZJONI

L-ONOR.

KARL CHIRCOP staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 16111, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kif jista' jkun li filwaqt li qed isostni li l-inkwilini tal-insemmi blokk residenzjali għandhom jinżammu responsabbli mit-tindif ta' l-istess basement meta dan huwa proprjeta' tal- gvern meta prova ċara ta' dan huwa l-avviż li deher fil-gazzetta tal-gvern tat-12/3/93, fejn il-gvern qed jirreklama l-bejgħ ta' l-imsemmi basement units, liema unit ninsab informat li baqgħu ma nbiegħux?

Kopja ta' l- imsemmija gazzetta tal-gvern qed tintbagħat separatament.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant li l- informazzjoni għadha qed tinġabar u risposta tingħata f'xi seduta oħra.

QORMI - TRIQ L-IMDINA

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid fejn huwa indikat li se jiġu l- pedestrian lights fi Triq l-Imdina, Qormi?

Jista' l-Ministru jindika b'mod preċiż fejn se jitqiegħdu?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li huwa ppjanat li jsiru peliċan lights fi Triq l-Imdina, Qormi kif ġej: viċin ir-roundabout li tagħti għal Ħal Luqa u Triq Manwel Dimech.

Quddiem it-Triq tal-Ħandaq li tagħti għal l-iskola.

Viċin it-triq li tagħti għal Housing Estate ta` Farsina. -----------