MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 329 L-Erbgħa, 28 ta' Ġunju, 2000 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 329

L-Erbgħa, 28 ta' Ġunju, 2000

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-9.10 a.m.

Talba

SEDUTA NRU.

L-Erbgħa, 28 ta' Ġunju, 2000

WERREJ MINUTI 328

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 328

TQEGĦID TA' KARTI 332

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA 333 ABBOZZ TA' LIĠI GĦAT-TWAQQIF TA' AWTORITA` TA' MALTA DWAR IL-KOMUNIKAZZJONI (KUMITAT) MALTA COMMUNICATIONS AUTHORITY BILL (COMMITTEE STAGE) 333

AĠĠORNAMENT 364

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 369

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 328 li saret fis-27 ta' Ġunju, 2000 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

COTTONERA - REHABILITATION COMMITTEE

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Helena Dalli) staqsa lill- Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l- pjan ta' ħidma kurrenti tal-Cottonera rehabilitation committee?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH (Ministru għall-Ambjent): Qed inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-business plan tal-kumitat għar- riabilitazzjoni tal-Kottonera.

MDINA REHABILITATION COMMITTEE

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Helena Dalli) staqsa lill- Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra il- pjan ta' ħidma kurrenti tar-rehabiliation committee ta' l-Imdina.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Qed inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-business plan tal-kumitat għar-riabilitazzjoni ta' l-Imdina.

EU - ECONOMIC IMPACT ASSESSMENTS

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA (f'isem l-Onor.

Leo Brincat) staqsa lill- Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-ministeru kkummissjonax xi economic impact assessments dwar is-sħubija prospettiva ta' Malta fl-Unjoni Ewropea?

Jekk iva, x'terms of reference kellhom, minn min saru u x'kienu s-suġġetti ittrattati?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Il-ministeru għall-ambjent ikkummissjona diversi economic impact assessments.

Dawn huma kif jidhru fil-lista nru.

1 li qiegħed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra.

It-terms of reference tagħhom huma kif jidhru f'lista nru.

2 li wkoll qiegħed inpoġġiha fuq il-Mejda tal- Kamra u saru mill-uffiċjali tad-dipartiment għall-ħarsien ta' l-ambjent responsabbli mis-suġġetti trattati.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Farrugia, mistoqsija supplimentari.

ONOR NOEL FARRUGIA: Fir-rigward tal-waste management, fejn għandhom x'jaqsmu l-obbligi li Malta trid issostni sabiex tkun konformi mar-regoli ta' l-Unjoni Ewropea vis-a-vis is-settur ta' l-agrikoltura, jista' l- Ministru jgħidilna jekk dawn ir-rapporti humiex qed jiġu diskussi mad- dipartimenti inter-ministerjali u ma' l-għaqdiet li huma konċernati ma' dan it-tip ta' ambjent?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR FRANCIS ZAMMIT DIMECH: F'dak li għandu x'jaqsam ma' waste management in ġenerali, id-dokument li ppubblikajna diġa' jagħti indikazzjoni ta' stimi preliminari dwar spejjeż involuti f'dan il-qasam.

F'oqsma oħra għad iridu jsiru stimi aktar dettaljati u f'kull każ l-istudji li qed isiru u li għadhom fil-bidu tagħhom jindikaw x'ikun l-impatt ekonomiku, naturalment b'konsultazzjoni u b'kordinazzjoni ma' kull dipartiment involut.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia, mistoqsija supplimentari.

ONOR NOEL FARRUGIA: Imma x'sistema qed tintuża jekk dan qed isir?

Qegħdin isiru laqgħat inter-ministerjali bejn id-dipartiment ta' l- agrikoltura u d-dipartiment ta' l-ambjent jew bejn id-direttorat ta' l- ambjent u d-direttorat ta' l-agrikoltura?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Fir-rigward ta' l-economic assessment, il- persuna mqabbda tkun espert fil-materja u allura tagħmel direttament hi l- konsultazzjoni mad-dipartimenti konċernati.

Jiġifieri anke jekk ma jkunx hemm laqgħat formali inter-dipartimenti - kif ġieli jkun hemm fuq suġġetti differenti - din il-persuna tara x'inhu dak li jolqot dak is-settur u evidentement titkellem ma' nies intizi f'dak il-qasam.

Dawn ir-rapporti għadhom m'humiex finalizzati u allura f'dan l-istadju ma nistax ngħidlek x'inhu r-riżultat.

Pero' l-iskop hu li nkunu nafu x'inhi l-ispiża u naraw x'inhu ppjanat fid-diversi oqsma li jorbtu mas-suġġett ta' waste management.

Fil-qasam agrikolu diġa' saru suġġerimenti speċifiċi.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR NOEL FARRUGIA: Mela jekk qed nifhem sew l-istudju għadu għaddej u kulħadd se jiġi kkonsultat, kemm id-dipartimenti kif ukoll l-għaqdiet u l- koperattivi li għandhom l-interess ikunu jafu dwar is-sitwazzjoni ta' dan l- impatt.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Naturalment l-iskop li tagħmel studju huwa li tikkonsulta man-nies kollha involuti.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR NOEL FARRUGIA: Peress li dan l-istudju jista' joħloq ħafna diffikultajiet anke fit-termini ta kif se tiġi applikata jew ta' kif il- gvern se jipproponi li jkun hemm inqas impatt fir-rigward ta' l-istrutturi eżistenti fl-Unjoni Ewropea rigward il-waste management, hemm xi terms of reference, target date jew pjan dwar meta se jsiru l-konsultazzjonijiet ma' l-għaqdiet jew mal-koperattivi?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Biex niffokaw b'mod aktar preċiż, fl-istudju dwar il-waste management hemm involuta organizzazzjoni internazzjonali li hija bbażata f'Dublin.

Din bdiet dan l-istudju partikolari fil-bidu tas- sena u l-iskop huwa li tikkompletah sa nofs is-sena.

Għar-rigward tal-qasam direttament agrikolu - hawn qed nitkellem fuq impact study dwar id-direttiva nru.

91/676/EEC concerning protection of waters against pollution caused by nitrates from agricultural sources - l- istudju partikolari għad irid jiġi kkummissjonat u mbagħad hemm studji oħrajn li huma marbutin ma' kwestjonijiet ta' inkwinament.

Ladarba jsiru dawn l-istudji nkunu nistgħu naraw l-impatt ta' dak kollu li jrid isir.

Irrid nenfasizza li meta nitkellmu dwar prattiċi aħjar f'materja bħal waste management, jagħmel kull sens li dawn jikunu konformi mad-direttivi ta' l-Unjoni Ewropea għax fl-aħħar mill-aħħar dawn is-sistemi jkunu prattiċi, ferm aktar serji u jassiguraw aħjar is-saħħa tagħna lkoll f'qasam daqshekk sensittiv u delikat bħalma hu l-immaniġjar ta' l-iskart.

Allura huwa kruċjali li nikkalkolaw ukoll, kemm mil-lat finanzjarju kif ukoll mil- lat ta' riżorsi oħra, xi jkollna bżonn biex inwettqu dan il-programm ambizzjuż.

MMA - REGOLAMENTI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid liema huma dawk ir-regolamenti ġodda li l-awtorita' marittima se tintroduċi b'effett mis-sajf li ġej għaċ- ċittadini Maltin u Għawdxin li jużaw opri tal-baħar?

ONOR.

ĊENSU GALEA (Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni): Jien informat li r-regolamenti li hemm ħsieb li jiġu introdotti rigward ir- reġistrar ta` l-opri tal-baħar iż-żgħar, fihom jiġbru regolamenti li fil- passat kienu jaqgħu taħt il-police licences regulations u taħt il-water- skiing regulations - L.N. 19/1985 - flimkien ma' bidliet oħra li qed jiġu dikussi.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia, mistoqsija supplimentari.

ONOR NOEL FARRUGIA: Meta l-Ministru qed jgħid li ċertu bidliet qed jiġu diskussi, jista' jagħti indikazzjoni lill-Kamra ma' min qed isiru d- diskussjonijiet?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Mr Speaker, fil-fatt dawn il-bidliet ġew diskussi ma' l-MMA, mal-pulizija u mal-ministeru.

Kopja ta' dawn ir-regolamenti ngħataw ukoll lill-organizzazzjoni li tuża dawn il-mezzi ta' l-opri tal-baħar proprju għal skop ta' negozju u tirrappreżenta uffiċjalment lil din l- għaqda.

Proprju l-bieraħ irċevejt mingħandhom ir-reazzjonijiet dwar il- legal notice kif hija ppreparata.

Issa nieħu in konsiderazzjoni dawn it- talbiet li bagħtu u naraw jekk il-legal notice kif preparata għandhiex tinbidel xi ftit minħabba dawn iċ-ċirkostanzi.

MR SPEAKER: L-Onor.

Evarist Bartolo, mistoqsija supplimentari.

ONOR EVARIST BARTOLO: Fhimtu sew lill-Ministru meta qal li se tiddaħħal liċenzja għal min irid isuq vettura tal-baħar?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Mr Speaker, fil-fatt diġa' jeżistu xi regolamenti dwar il-ħtieġa li tiġi mposta liċenzja biex jinstaqu inġenji tal-baħar pero' sfortunatament dawn ir-regolamenti qatt ma ġew applikati b'mod rigoruż.

Id-diffikulta' prinċipali li qed tinħoloq jirrigwarda l-fatt li ċerti pajjiżi ma jitolbux liċenzja għal dawn t-tip ta' inġenji u allura rridu naraw x'se tkun il-pożizzjoni ta' Malta vis-a-vis persuni li jiġu minn dawn il-pajjiżi u kif din nistgħu nikkjarifikawha.

MR SPEAKER: L-Onor.

Bartolo.

ONOR EVARIST BARTOLO: Peress li parti mix-xogħol li kienet jew għadha tagħmel l-iskola nawtika huwa proprju dwar il-kisba tal-ħila biex wieħed isuq vettura fuq il-baħar, hemm xi verita' fl-għajdut li din l-iskola se tingħalaq?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Sfortunatament f'dan il-pajjiż isir ħafna diskors li wieħed ma jirrealizzax minn fejn ikun oriġina.

Żgur li m'hijiex l- intenzjoni tagħna li l-iskola nawtika tiġi magħluqa - ma nafx jekk il- ministru ta' l-edukazzjoni għandux x'iżid dwar dan - pero' se mai l- intenzjoni hi li l-għan ta' din l-iskola jissaħħaħ u jkun hemm aktar persuni li jibbenefikaw mit-tagħlim li joħroġ minn dan is-settur.

MR SPEAKER: Il-Ministru Louis Galea.

ONOR LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Edukazzjoni): Xtaqt inżid biss illi l- ewwelnett l-istudji marittimi se jiġu elevati għal qafas ta' istitut fi ħdan il-kulleġġ vokazzjonali l-ġdid - naturalment dan mhux se jsir immedjatament imma nittamaw li jsir fis-sentejn li ġejjin - u sadanittant il-problema li teżisti fl-iskola nawtika huwa l-bini għax dan jinstab fi stat diżastruż u perikoluż.

Din is-sena se nieħdu l-miżuri biex nibqgħu ngħallmu l-istudji nawtiċi u marittimi skond is-sillabi u l-korsijiet eżistenti imma fuq il-bini se nieħdu l-passi mmedjati għax la hu safe għal min jaħdem fih u lanqas għall-istudenti li jmorru hemmhekk.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR NOEL FARRUGIA: Fid-dawl ta' dak li ntqal, u ċioe' li hemm bżonn ta' liċenzja biex wieħed isuq vettura tal-baħar, qed jitqanqlu wkoll ħafna lmenti dwar nies li huma esperti f'dan il-qasam - qed ngħid għal dawk li jsuqu l-opri tal-baħar u li jagħtu servizz lit-turisti - u li ilhom jagħmlu dan it-tip ta' xogħol għal aktar minn 30 sena.

Dawn ukoll se jkollhom joqogħdu għal dan il-kors partikolari jew minħabba l-esperjenza li għandhom u s-servizz professjonali li dejjem taw, inkluż meta ma kienx hawn dawn it- tip ta' strutturi fil-pajjiż, se jkollhom xi komunikazzjoni differenti fil- qafas ta' dak li qed jispjega l-Ministru?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Mr Speaker, kif għedt qabel, diġa' jeżistu kondizzjonijiet dwar kif u b'liema mod wieħed għandu jsuq opra tal-baħar.

Naturalment wieħed irid jagħmel distinzjoni - u jiena konvint li l-Onor.

Farrugia dan il-punt jifhmu - bejn persuna li tkun qiegħda ssuq jet-ski jew speedboat għal pjaċir u l-gost tagħha personali u persuna li tkun qed issuq opra tal-baħar ferm ikbar - bħal luzzu, cabin cruiser jew lanċa - b'xi 100 turist fuqha.

Hawnhekk ir-responsabbiltajiet huma differenti minn xulxin.

Allura wieħed irid joqgħod attent illi filwaqt li min b'xi mod ilu dawn is- snin kollha jieħu in konsiderazzjoni wkoll l-esperjenza li għandu - wara kollox din il-liċenzja li qed nitkellmu dwarha m'hijiex impossibbli li tiġi akkwistata - irid jifhem li għandu ċerti responsabbiltajiet x'iġorr.

Ma rridux li biex naġevolaw lil xi ftit li jkun ilhom f'dan is-settur, nispiċċaw niksru r-regolamenti internazzjonali.

Imsieken aħna jekk kemm-il darba jinqala' xi inċident, ikorri xi ħadd u ma nkunux f'pożizzjoni nispjegaw x'ġara minħabba mhux biss riperkussjonijiet lokali imma anke riperkussjonijiet li jistgħu jinqalgħu internazzjonalment.

Allura filwaqt li wieħed jieħu in konsiderazzjoni l-punt li semma' l-Onor.

Farrugia, noqogħdu attenti wkoll mir-responsabbiltajiet li jkollhom dawk li jkunu qegħdin isuqu opri bħal dawn.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR NOEL FARRUGIA: Jekk qed nifhem sew se jkun hemm distinzjoni bejn dawk iċ-ċittadini li jitolbu l-liċenzja biex ikunu jistgħu jagħmlu użu minn jet skis u opri simili fix-xtut tagħna, u dawk l-organizzazzjonijiet jew kumpanniji kummerċjali li ilhom is-snin iwettqu din il-prattika.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Mr Speaker, id-differenza ma tirrigwardax jekk min ikun qed jagħmel użu ta' jet-ski jew opra tal-baħar oħra tkunx persuna weħidha jew tkunx kumpannija kummerċjali.

Kumpannija jista' jkollha dritt tilliċenzja opri tal-baħar imma mbagħad l-individwu li jkun qed isuq l-opra tal-baħar irid ikun liċenzjat u allura m'hemm l-ebda relazzjoni bejn operatur li jkun ilu stabilit bħala kumpannija kbira u wieħed li beda l- bieraħ.

Jekk jiena qatt ma soqt speedboat u mmur nimpjega ruħi bħala pilota ma' waħda mill-kumpanniji kbar li jagħtu dan it-tip ta' servizz, ma nistax nippretendi li għax dik il-kumpannija ilha topera s-snin, jiena se niġi eżentat minn ċerti regolamenti.

Huwa jien li jrid ikolli l-esperjenza u l-liċenzja biex insuq.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR NOEL FARRUGIA: M'aħniex niftehmu, Sur President, għax li qed nipprova nispjega jien hija funzjoni differenti.

Jekk għandek tali kumpannija stabilita u jiena bħala ċittadin immur biex nikri vettura tal- baħar, jekk ma nippreżentax il-liċenzja lil din il-kumpannija mhux se nkun awtorizzat nagħmel użu minn dik il-vettura.

F'dan is-sens qed ngħid li se jkun hemm sitwazzjoni u dimensjoni differenti ta' żewġ identitajiet u responsabbiltajiet għax jekk jien mort għand car hire għandi bżonn il- liċenzja biex din tikrili karozza.

Jiġifieri aħna qed ngħidu li resqin lejn sitwazzjoni fejn jekk ċittadin komuni jmur il-baħar u ma jippreżentax il-liċenzja, ma jistax jikri jet-ski mingħand l-ebda kumpannija.

Qed nifhem sew?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR ĊENSU GALEA: Il-pożizzjoni m'hijiex hekk.

Kif diġa' għedt, hemm pajjiżi fejn id-dritt tal-liċenzja ma jeżistix u allura se jkun ferm diffiċli li bniedem jiġi hawn Malta għal holiday u jmur biex jikri vettura tal-baħar.

Biex jagħmel dan irid jew iġib liċenzja minn pajjiżu stess, li ma tkunx teżisti, jew inkella jġib il-liċenzja hawn Malta stess f'dik il- ġimgħa li jdum hawn, u dan fil-prattika huwa impossibbli.

Dan huwa l-punt kardinali li fuqu għaddejjin id-diskussjonijiet bħalissa.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru Deguara.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR LOUIS DEGUARA (Ministru tas-Saħħa): Mr Speaker, inqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra:

Kopja tal-kuntratt tax-xogħol tas-Sinjura Helen Tabone bħala assistenta personali tal-president tal-fondazzjoni għas-servizzi mediċi, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI GĦAT-TWAQQIF TA' AWTORITA` TA' MALTA DWAR IL-KOMUNIKAZZJONI

MALTA COMMUNICATIONS AUTHORITY BILL

L-ordni għal Kumitat ġie moqri

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Michael Bonnici, President tal-Kumitati, jippresjedi

Ikompli mis-27 ta' Ġunju, 2000

Klawsola 32 u t-Tieni Skeda - Revoka u riżervi.

(Kont.)

Clause 32 and Second Schedule - Revocation and savings.

(Cont.)

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT (Kap ta' l-Oppożizzjoni): Mr Chairman, tajjeb li nerġgħu niffokaw ftit fuq subartiklu 44(6) vis-à-vis subartiklu 44(5).

Il- bieraħ filgħodu l-Ministru Gatt qalilna li meta nitkellmu dwar il-problema tax-shareholders minoritarji tal-Maltacom irridu norjentaw id-diskussjoni tagħna vis-à-vis subartiklu 44(6) u mhux vis-à-vis subartiklu 44(5).

Imbagħad il-bieraħ filgħaxija qalilna bil-maqlub għax qal li subartiklu 44(6) bl-ebda mod ma jirrigwarda x-shareholders tal-Maltacom jew ta' xi korporazzjoni oħra imma jirrigwarda biss it-tliet operaturi li għandhom x'jaqsmu ma' l-exclusive privilege qua monopolju li għandhom.

Nistgħu nikkjarifikaw dan il-punt qabel inkomplu?

Għax inkella se noqogħdu nilagħbu l-ballun minn darba għall-oħra.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT (Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali): Fil-fatt nikkonferma li hekk għedt, iżda forsi nftehemt ħażin jew jiena ma spjegajtx ruħi sew.

Jien għedt li l-kwestjoni tal-minority shareholders jew private shareholders, call them what you want, tinkwadra ruħha f'subartiklu 44(6) mhux għaliex jaqgħu taħtu, imma billi subartiklu 44(6) qed jirriferi għal section 37 tal-Kostituzzjoni, l-uniku dritt li nista' nara fejn tista' b'xi mod tagħmel argument favur il-minority shareholders huwa fuq il-bażi ta' section 37.

Jiġifieri mhux għaliex tinkwadra ruħha f'subartiklu 44(6) imma għaliex section 37 tal-Kostituzzjoni hija msemmija fih.

Dan li ridt infisser.

F'subartiklu 44(5) żgur li huma esklużi u f'subartiklu 44(6), fejn hemm riferenza għal section 37 għalkemm ir-riferenza diretta hija għall-kumpanniji, se mai l-argument tal-minority shareholders jista' jreġi biss taħt l-argument ta' section 37 tal-Kostituzzjoni.

This is what I meant to say aktar milli dak li għedt.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Imma mbagħad fl-istess nifs qed jintqal li subartiklu 44(6) ma japplikax għall-minority shareholders tal-Maltacom.

Qed nifhem tajjeb jien?

ONOR.

AUSTIN GATT: L-arranġament speċifiku li hemm f'subartiklu 44(6), jiġifieri li l-parlament qed jagħmel a special case in the national interest taħt il-kriterji msemmija hawnhekk, huwa applikabbli għal kulmin tilef l-exclusive privilege.

Issa mhux il-minority shareholders tilfu l- exclusive privilege imma kienu l-kumpanniji li tilfu l-exclusive privilege.

Jiġifieri l-arranġament li hawn hawnhekk jien qed nifhmu li huwa applikabbli għall-kumpanniji.

ONOR.

ALFRED SANT: Issa ħalli nerġgħu nikkjarifikaw punt ieħor li ntqal il-bieraħ u se nikkontestah jien.

Intqal li meta qed nitkellmu fuq shareholders ta' kumpannija tal-Maltacom ma nistgħux nitkellmu fuqhom bħala klassi apparti, għax bl-istess mod irridu nestendu l-istess konsiderazzjonijiet għax-shareholders tal-Vodafone u tal-Melita Cable.

Fhimtu dak l-argument jien?

Dan l-argument huwa skorrett għax ix- shareholders tal-Vodafone u x-shareholders tal-Melita Cable m'humiex fl- istess pożizzjoni mal-Gvern ta' Malta bħalma huma l-minority shareholders tal-Maltacom.

Għaliex ix-shareholders tal-Vodafone u x-shareholders tal- Melita Cable huma direttament allaċċjati mad-diretturi tal-kumpannija u mal- general meeting tal-kumpannija u jirrispondu minn hemmhekk għal dak li jiġri, waqt li x-shareholders minoritarji tal-Maltacom xtraw ix-shares tagħhom mingħand il-Gvern ta' Malta taħt il-ftehim li se jkun hemm monopolju sas-sena 2010.

U mhux argument li tgħid li fil-prospectus li xtraw hemm imsemmi li jista' jinbidel il-gvern u jistgħu jinbidlu ċ- ċirkostanzi u dak il-monopolju jiġi affettwat għaliex fl-offerta li xtraw hemm implied - u anke explicitly stated - li se jingħataw kumpens jekk jiġri hekk.

Jiġifieri m'huwiex korrett li tgħid li ma tistax titkellem dwar il-minority shareholders tal-Maltacom bħala klassi apparti għax tista' f'dan il-kuntest.

M'hu veru xejn li s-sitwazzjoni tagħhom għandha awtomatikament tiġi assimilata max-shareholders tal-Vodafone u max- shareholders tal-Melita Cable.

Jekk ix-shareholders tal-Melita Cable jħossuhom leżi minn dak li qed jiġri hawnhekk b'dan l-arranġament, għandhom jattakkaw through a general meeting lid-diretturi tagħhom, lil min jirrappreżentahom.

Imma x-shareholders minoritarji tal-Maltacom jafu żewġ affarijiet, jafu lill-istrutturi interni tal-Maltacom u jafu wkoll lill- gvern li mingħandu xtraw ix-shares.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Bir-rispett kollu, mhux tant lejn il-Kap ta' l- Oppożizzjoni, però lil min tah dan il-parir legali jien ngħidlu li din hija ereżija legali.

Ma jistax ikun!

Minn liema section fil-Companies Act toħroġ distinzjoni bejn shareholders li huma shareholders in a public company kif inhija l-Maltacom plc u shareholders Vodafone Ltd li hija a private company?

Minn fejn toħroġ din id-distinzjoni?

Meta l-Kap ta' l- Oppożizzjoni qed jgħid li l-minority shareholder tal-Vodafone jew tal- Melita Cable għandu rikors kontra l-bord tad-diretturi għax it's a private company, u l-minority sharholder tal-Maltacom għandu rikors kontra l-gvern għax kien hemm a sale of shares, din hija ereżija legali.

M'hemm l-ebda distinzjoni bejn shareholders ta' public company jew private company.

Però jekk ikompli jżomm din it-teżi issa l-Onor.

Sant anke fattwalment għandu problema, għaliex il-minority shareholder fil-Vodafone hija l- Maltacom.

Mela parti mill-minority shareholding tal-Vodafone huwa l-public shareholding li hemm fil-Maltacom.

Dażgur li għandha x'taqsam!

Inti qed tgħidli li l-minority shareholder vis-à-vis il-Maltacom għandu rikors kontra l-gvern, però l-public shareholder as a minority shareholder of Maltacom within Vodafone m'għandux.

Ma tistax tagħmel distinzjoni għax huma l-istess nies fl-istess sitwazzjoni.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: M'hu qed jifhem xejn l-Onor.

Gatt, bir-rispett kollu.

Il-punt m'huwiex dak.

Il-minority shareholder tal-Maltacom għandu x-shares tiegħu għax xtrahom taħt promise mill-Gvern ta' Malta, taħt framework mill-Gvern ta' Malta, taħt wegħda mill-Gvern ta' Malta.

Hemmhekk għandu claim fuq il-Gvern ta' Malta.

Ix-shareholder Maltacom fil-Vodafone m'għandux l-istess ħaġa għax il-Vodafone mbagħad hija rappreżentata fl- istrutturi tagħha biex tiddijlja ma' xi ħaġa li ppreżentalha l-gvern.

Ara x'qed jiġri.

Il-gvern ippreżenta framework differenti minn dak li kien ġie ppreżentat lill-Maltacom fl-1997, qed ibiddlu dak il-framework.

Fl-1997 ippreżenta dak il-framework kemm lill-Maltacom qua Maltacom u kemm lix- shareholders ġodda li xtraw at that point.

Mela x-shareholder tal-Maltacom għandu claim fuq il-gvern direttament apparti mbagħad fuq l-istrutturi tal- Maltacom.

Fil-kuntest tal-Vodafone le, għax il-Maltacom daħlet fil- Vodafone taħt l-istrutturi li l-Vodafone qed tinnegozja mal-gvern kif tinnegozja mal-gvern.

U l-input li għandha l-Maltacom u allura x- shareholders tagħha - imma l-Maltacom f'dak il-każ - fid-dealings li tagħmel il-Vodafone mal-gvern minn hemmhekk jirristrutturaw ruħhom.

M'għandhiex x'taqsam li tkun public jew private company.

Mela qed ngħidu li x-shareholders ta' public company u ta' private company huma differenti?

Le, mhux dak il-punt!

Fil-bidu l-gvern kien 100% shareholder tat-Telemalta, imbagħad biegħ 40% meta saret Maltacom, u biegħhom mhux bħala shareholder tal-Maltacom imma bħala gvern.

Dik kienet il-kondizzjoni.

Jiġifieri l-gvern jeżerċita d- dritt tiegħu tal-monopolju mhux qua shareholder tal-Maltacom.

Din il-liġi aħna għamilnieha biex niddistingwu bejn ir-regulatory power tal-gvern u l- ownership jew l-operating potential tal-gvern.

Mela l-gvern qua regolatur, mhux qua shareholder maġġoritarju tal-Maltacom, il-gvern qua regolatur, wara li kien biegħ 40% taħt ċerta promessa, issa qua gvern biddel dik il- kondizzjoni.

U hemmhekk tidħol relazzjoni diretta bejn ix-shareholders minoritarji tal-Maltacom u l-gvern.

X'għandha x'taqsam li qed nagħmel distinzjoni bejn public u private!

M'għandhiex x'taqsam!

Il-punt huwa differenti.

Il-Vodafone hija kumpannija privata u min qiegħed fiha qiegħed hemm qua shareholder privat.

Id-dealings tal-Vodafone jew tal-Melita Cable mal- gvern isiru tramite l-istrutturi li għandhom mal-gvern.

U anke tal- Maltacom, veru.

Imma l-minority shareholders tal-Maltacom mhux dik ir- relazzjoni biss li għandhom mal-gvern!

Mhux ir-relazzjoni li huma minority shareholders u allura jaħdmu permezz ta' l-istruttura tal-Maltacom, imma għandhom relazzjoni diretta personali mal-gvern, qua regolatur jekk trid, illi tmur lura għall-wegħda li għamlilhom il-gvern fl-1997 li se jkun hemm monopolju sas-sena 2010.

U fuq dik il-wegħda huma xtraw ix-shares.

Issa forsi tgħidli li kien hemm diġà indikazzjoni li tista' tinbidel is- sitwazzjoni.

Iva, imma marbuta ma' kumpens!

U dak il-kumpens allura ...

(Interruzzjonijiet) Iva, imma skużi, mhux fuq exclusive right of any person qed nitkellmu!

Jekk inti tixtri x-shares f'kumpannija fejn il-gvern qed iwiegħdek monopolju ta' ċertu tip, u għalhekk tixtriha, inti għandek sehem dirett personali issa; dak huwa l-exclusive right.

Anke jekk tkun kumpannija privata.

Immaġina li jkun hemm kumpannija privata li tbegħlek 20% tax-shares tagħha on the understanding li għall-għaxar snin li ġejjin il-Captain Morgan ikun kollu f'idejk.

(Interruzzjonijiet) Qed nivvinta tapposta.

Ħames snin wara inti tiddeċiedi li xxoljih dak l-agreement.

Jekk inti xtrajt mingħandi lili tfittixni wkoll apparti li tfittex il- kumpannija.

Mhux ovvja din jekk inti xtrajt b'dik il-wegħda!

Il-punt li qed nipprova nqajjem jien huwa jekk il-private shareholder għandux title vis-à-vis il-gvern, indipendentement minn x'tagħmel il- Maltacom.

Jien naħseb li għandu, iva.

U mhux l-istess ħaġa bħax- shareholder privat tal-Vodafone!

Mhux l-istess ħaġa bħax-shareholder minoritarju, maġġoritarju u privat tal-Melita Cable.

M'għandhiex x'taqsam is-sitwazzjoni.

Kollox imur lura għall-punt li meta x-shareholder privat xtara fil-Maltacom, xtara taħt dik il-wegħda.

U dik il-wegħda iva, hija exclusive right.

Kif tista' tgħid li m'hijiex exclusive right!

THE CHAIRMAN: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Mr Chairman, naħseb għedna għal mitt darba li qegħdin fi stadju tal-kumitat biex jekk xi ħadd jidhirlu li l-liġi kif inhi m'hijiex tajba, tista' tkun aħjar, jista' jagħmel emenda u l-gvern jista' jilqagħha.

Issa billi nkunu legalistiċi u nagħmluha ta' l-avukati - biċċa minna aħna, biċċa minna konna - ma nistax nifhem kif se naslu.

L-argument tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni kif fhimt jien huwa dan: Il-gvern kien l-uniku shareholder tal-Maltacom, ipprivatizza u biegħ 40% tax-shares lil persuni li ma nafux min huma - għax safejn naf jien kollha GDR's, jiġifieri bearer - u l-Kap ta' l-Oppożizzjoni qed jgħid li min għandu l-bearer shares fil- Maltacom għandu relazzjoni speċjali mal-gvern għax kien il-gvern li biegħlu x-shares taħt il-kondizzjonijiet ta' l-IPO, li jirriferu għall-possibbiltà li ma jibqax il-monopolju.

Issa fejn irid iwassal b'dan l-argument il-Kap ta' l-Oppoizzjoni?

Qed jgħid li fil-liġi għandna nagħmlu xi ħaġa aktar milli qed nagħmlu favur ix- shareholders tal-kumpanniji kollha involuti u ngħidu li l-bearer shares tal- Maltacom se nagħtuhom xi ħaġa oħra?

X'se nagħtuhom?

Jiġifieri jekk għandu proposta x'jagħmel fir-rigward tal-40% shares li nbiegħu fi żmienu lil nies li ma nafux min huma, jagħmilha.

Ma nafx x'irid jagħtihom għax qed nagħtuhom kumpens.

Issa jekk iħossu li l-kumpens m'huwiex adegwat, allura jikkontestawh.

Imma hawnhekk qed nagħtuhom quid pro quo, l-exchange ta' drittijiet ma' drittijiet.

Qed neħdulhom drittijiet u nagħtuhom drittijiet oħra.

Ħalli nkunu ċari.

L-argument li qajjem dalgħodu l-Kap ta' l-Oppożizzjoni kien li lil dawn li xtraw l-40% tax-shares li ma nafux min huma l-owners tagħhom - issa jista' jkun li hemm biċċiet minnhom li llum nafu għax saru xi trasferimenti – nagħtuhom xi drittijiet differenti milli qed nagħtu lil ħaddieħor f'din il-liġi.

Jekk inhu hekk jagħmel proposta.

Dan il-gvern ma jaqbilx magħha assolutament għal ħafna raġunijiet.

L-ewwelnett għar-raġuni li ma nistgħux niddistingwu bejn shareholders u oħrajn.

Aħna qed ngħidu li jekk hemm xi dritt ta' kumpens għax qed inneħħu d-drittijiet, dan huwa bbilanċjat bi drittijiet ġodda li se nagħtuhom.

Issa jekk irid jagħmel proposta għandu jkun ċar u mhux noqogħdu nargumentaw bil-legaliżmi.

Jien bħala avukat ma naqbilx miegħu lanqas mil- lat legali kif qed jispjegah, assolutament ma naqbilx miegħu.

Imma jekk irid isostni dan l-argument jasal għall-konklużjoni u jgħid li se jagħmel emenda biex il-40% minority shareholders tal-Maltacom jiġu ttrattati b'mod differenti mix-shareholders li hemm fil-kumpanniji kollha li se nneħħulhom il-monopolju.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Chairman, diġà saru l-9.45 a.m. u jekk il-Prim Ministru ġie biex iħawwad u jitlef iż-żmien affari tiegħu.

Għax dan m'huwiex mod kif nitkellmu hawn ġew!

Jekk il-Prim Ministru ma ndunax, jien kont qed nipprova nikkjarifika dan il-punt.

Il-bieraħ kellna claim - u reġa' għamilha llum l-Onor.

Gatt - li subartiklu 44(6) ma japplikax għax- shareholders privati tal-Maltacom.

Konna qed nipprovaw niċċaraw dan il- punt.

Hemm xi ħaġa ta' barra minn hawn fiha din?

U qed nipprova nispjega għaliex subartiklu 44(6) għandu japplika u qiegħed japplika għall-minority shareholders tal-Maltacom.

(Interruzzjonijiet) Il-Prim Ministru għandu jkun qed jgħix fis-sħab!

Ippermettili issa għax int tant tipperora li tgħid il-ħmerijiet!

Il-punt huwa li kif qiegħed miktub subartiklu 44(6), in kwantu għall- kumpanniji, ta' min jiddiskutiha wkoll għax wara kollox tiftaħ l-idea għal ċerti affarijiet oħra anke vis-à-vis ċerti bidliet li jridu jsiru wara l- elezzjoni li ġejja jekk se nimxu dik it-triq.

U naħseb hija perikoluża dik it-triq ħa nkun ċar magħkom.

Imma jekk qed napplikawha wkoll - u naħseb li tiġi interpretata hekk u għandha tiġi interpretata hekk - kif inhi miktuba "any person who loses any exclusive privilege" li konna għamilnieha "exclusive right", dik ma tistax teskludiha mix-shareholders minoritarji tal-Maltacom għax għandhom share f'dak l-exclusive right permezz ta' kuntratt tal-ftehim li kellhom mal-gvern.

U din ma tapplikax għal tal- Vodafone.

THE CHAIRMAN: Il-Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jiġifieri l-Kap ta' l-Oppożizzjoni fl-argument tiegħu kuntent bil-formolazzjoni tal-liġi kif inhi.

ONOR.

ALFRED SANT: Ejja nagħmlu l-affarijiet ċari u ma noqogħdux inħawdu l-biegħa.

Għandu xi interess il-Prim Ministru li jħawwad il-biegħa?

Hekk qed neħodha jien li jrid iħawwad il-biegħa.

Jiena bħalissa qed nipprova niddetermina għal min japplika subartiklu 44(6).

Jekk irid iħawwad il- biegħa l-Prim Ministru jagħmel hekk, imma mbagħad ma jiġix jakkużana li qed naħlu l-ħin!

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, l-assigurazzjoni li għandi mil-legal drafters tagħna hija li t-terminu "any person who loses any exclusive privilege in pursuance of this section" tirriferi għal min kellu l- exclusive privilege.

Shareholder f'kumpannija li kellha exclusive privilege m'għandux dak l-exclusive privilege.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Mhux shareholder li għandu x-shares f'kumpannija li kellha exclusive privilege, shareholder li xtara x-shares tiegħu on the basis of the exclusive privilege.

Dik kienet il-mistoqsija.

U dik għandhom jirrispondu l-advisors tiegħek.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Jien ma nafx jekk il-malintiż li qed ikun hemm huwiex dwar il- kliem "any person".

Legalment il-kelma "person" tintuża b'mod ġenerali mhux bħala persuna fiżika.

Fil-liġi anke meta trid tirriferi għal kumpannija ma tgħidx "any company" tgħid "any person".

L-assigurazzjoni li għandi min-naħa tal-legal drafters tagħna hija li fejn hemm "any person who loses any exclusive privilege in pursuance of this section" qed nirriferu għat-tliet kumpanniji involuti, mhux qed nirriferu għax-shareholders.

Issa jien ikolli noqgħod fuq dan il-parir li ngħata, għax għalhekk għandna l- legal drafters u l-esperti.

Ladarba għandi din l-assigurazzjoni li din is- section tirriferi għall-kumpanniji, m'aħna qed immissu bl-ebda mod kwalunkwe dritt li jista' jkollhom il-private shareholders.

Jiena ngħid li m'għandhomx, taf.

Il-pożizzjoni li kellhom qabel ma bdejna niddiskutu din il-liġi u l-pożizzjoni li għandhom sal-ġurnata meta napprovaw din il-liġi, se tibqa' l-istess l-għada li napprovawha.

ONOR.

ALFRED SANT: Jiġifieri hawnhekk il-liġi qed tgħid li section 37 tal-Kostituzzjoni m'hijiex applicable għal dan il-każ.

Spjega ftit dan il- punt għax tajjeb li nkunu ċari fuqu issa.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Hawnhekk qed nużaw il-każ li tipprevedi section 37 fejn il-parlament jiddikjara li t-teħid ta' dan il-privileġġ ikun sar in the national interest, każ speċjali, u allura qiegħed jistabilixxi l- kriterji tal-kumpens.

Immorru għan-normalità.

In-normalità hija li section 37 tgħidlek li kulħadd għandu dritt għall-kumpens jekk il-gvern jesproprja xi ħaġa.

Fin-normalità l-gvern ma jistabilixxix il-kumpens hu imma lanqas jiġi stabilit mill-qrati stess jew issir offerta.

B'mod eċċezzjonali l-parlament, f'każi speċjali li hu jkun iddikjara li huma fl- interess nazzjonali, jistabilixxi l-metodu tal-kumpens x'għandu jkun.

U allura qed nużaw dik is-section biex ngħidu li fl-opinjoni ta' dan il- parlament, dan huwa l-kriterju li għandu jkun, cioe' it-teħid tal-privileġġ kontra l-għoti mill-ġdid tad-drittijiet jikkumpensaw lil xulxin.

Fi kliem ieħor mhux qed ngħidu li section 37 m'hijiex applikabbli, però għal section 37, billi din hija a special case in the national interest, il- metodu tal-kumpens qiegħed jiġi kkalkolat b'dan il-mod.

Dan ma jfissirx illi xi ħadd li għandu dritt ma jistax jikkontesta quddiem il-qorti u l- qorti tgħid li hi ma taqbilx li dan huwa metodu ġust ta' kumpens u allura tirriferi dak li qal il-parlament.

Jiġifieri l-qorti xorta tista' ddur fuq dan il-parlament u tgħid: Għalija tant hemm żbilanċ - jiġi pprovat l- iżbilanċ kbir bejn waħda u oħra - li mhux se noqgħod fuq dak li qal il- parlament u se nikkalkula l-kumpens tiegħi.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Issa minn fejn joħorġu l-kriterji li kkonsidra u adotta l-parlament fuq din il-ħaġa?

ONOR.

AUSTIN GATT: Jekk tibda taqra mill-bidu din tgħid hekk:

"In any event, any person who loses any exclusive privilege in pursuance of this section shall be deemed, even for the purposes of the proviso to subsection (1) of section 37 of the Constitution ..."

- li huwa tal-kumpens -

"... of the if the said section 37 were applicable, to have been adequately compensated for any such loss by the acquisition of the opportunity to provide telecommunications services and operate telecommunications systems under the conditions as are provided for in this Act ..."

It-tneħħija tal-privileġġ esklużiv kontra "adequately compensated by the acquisition of the opportunity to provide telecommunications services ...".

ONOR.

ALFRED SANT: Jiġifieri hemmhekk qed ngħidu li l-Ewwel Skeda tat- Telecommunications (Regulation) Act 1997, kif proposta f'partita 13 ta' din l-iskeda, tinkorpora l-kriterji.

Qed nifhem tajjeb jiena?

Issa ma jidhirlekx li dan huwa mod arbitrarju kif nimxu?

Fi żmien fejn se jkollna u hemm diġà numru kbir ta' private public partnerships u anke numru kbir ta' privatizzazzjonijiet, wieħed jista' joħroġ bit-teorija li juża din is- section.

Naħseb li hija fattibbli ħafna.

Ħu, per eżempju, l-HSBC hawn Malta; il-gvern ikun iqis li fl-interess nazzjonali l-profil tagħha hawn Malta jrid jinbidel, allura l-ewwel jibda negozjati jew jitkellem ma' l- HSBC, jasal għal ċerti kriterji - il-bieraħ sirna nafu li ma kenux maqbula l-kriterji li qegħdin fil-First Schedule - u jinvoka din il-klawsola biex jimxi 'l quddiem.

Ma taħsibx li dan m'huwiex metodu tajjeb?

Għax jekk se nużaw din it-triq, tista' tintuża f'diversi każi, fosthom fil-proġett tal- Kottonera, jekk ċerti affarijiet jiżgarraw.

Dan il-metodu jista' jintuża f'ċerti privatizzazzjonijiet li saru, jiġifieri jiġu stabiliti kriterji bħal dawn fi skeda bħalma qrajna l-bieraħ li hija soġġettiva.

U meta tlabna anke għal dettalji tekniċi u finanzjarji bħala parlament dawn ma ngħatawx.

Jien l-ewwel wieħed m'iniex sodisfatt bl- Ewwel Skeda, kif proposta f'partita 13.

Hija miktuba tajjeb imma ma joħorġux kriterji oġġettivi minnha, anzi joħorġu ċerti kriterji soġġettivi li meta tlabna biex ikollna ċerti spjegi tekniċi tagħhom, il-Ministru Dalli qalilna ċar u tond li ma jistgħux jingħataw għaliex skond hu - ma naqbilx miegħu imma hekk qal - l-affarijiet jinbidlu mil-lum għal għada.

U din trid tkun on record li qal hekk bħala spjega ta' l-iskeda.

Din it-tip ta' approach ma nafx li ntużat drabi oħra ħlief fil-każ ta' xi proprjetà tal-knisja - u għandu jkun il-qorti kienet kissritha, hux hekk - u fil-każ tan-National Bank.

Jiġifieri din it-tielet darba li ntużat.

Il- punt tiegħi huwa dan: Din it-tip ta' approach m'hijiex qed tiftaħ tieqa ġdida għall-arbitrarjetà f'dan il-kuntest li qed insemmu?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Kif qal sew din hija t-tielet darba, almenu li naf jien, li qed tiġi wżata din it-tip ta' formola.

L-ewwel darbtejn intużat b'mod goff ħafna u f'każ minnhom twaqqgħet għal kollox mill-qorti.

F'dan il-każ ma naqbilx ma' l-interpretazzjoni tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

Jiena naħseb li l-bilanċ li wieħed irid isib huwa fejn sejjer dan il-pajjiż u x'tip ta' sistema ta' telekomunikazzjoni rridu bħala pajjiż.

Jiena nemmen li l-opportunitajiet illi qed jingħataw illum għall-players eżistenti huma ħafna akbar mill-invested interest li għandhom huma diġà hemmhekk.

Kieku t- tliet kumpanniji separati jibqgħu jinvestu l-interess li għandhom mingħajr ma jħarsu lejn l-opportunitajiet ġodda, jiena personalment - nista' nkun żbaljat għax wara kollox dawn huma opinjonijiet - nemmen li ftit li xejn kellhom futur.

Jekk neħduha fuq bażi nazzjonali, pajjiżna żgur li ma setax jibqa' marbut ma' dan il-monopolju.

Konna qed nitilfu u qegħdin nitilfu opportunitajiet enormi.

Biss biss - insa l-fixed telephony li hija a dying breed illum - l-opportunitajiet li tlifna s'issa f'dak li għandu x'jaqsam ma' international gateways, ISP's u call back systems, li kollha konna impeduti milli nagħmluhom jew minħabba tariffi għoljin, jew minħabba l- monopolji jew inkella minħabba nuqqas ta' investiment dirett u nuqqas ta' kompetizzjoni.

Fl-opinjoni tiegħi dan kollu qed ixekkel l-iżvilupp ta' pajjiżna.

Fuq l-Ewwel Skeda tista' taqbel jew ma taqbilx perfettament għaliex, kif qal sew il-Ministru Dalli l-bieraħ, din m'hijiex kwestjoni li you can draw a balance sheet għaliex l-assunzjonijiet li qed isiru llum qed jispiċċaw li within six months jinbidlu kollha.

Il-bieraħ il-Kap ta' l-Oppożizzjoni għamel rimarka li ma qbilt magħha xejn.

Qal li hemm separazzjoni finanzjarja bejn is-setturi tal-telecommunications u tal-computer companies.

Illum is-serparazzjoni finanzjarja ilha li spiċċat totalment.

Jekk inti tara min huma x-shareholders tal-Yahoo issib li huma kważi kollha telephone companies.

Jekk tara min huma x-shareholders tal-major search engines li ġew żviluppati ssib li huma kważi kollha telephone companies.

Illum hawn interfacing totali bejn min erba' snin ilu kien qiegħed fuq fixed telephony biss u llum qiegħed in a big way fis-software production min-naħa tal-computers.

Bil-kontra ssib min beda minn Silicone Valley u llum daħal fuq il-mobile telephony as a means of delivering computer software.

Illum x'differenza hemm per eżempju fil-carriers?

L-ASDL huwa sistema to carry computer networks però it is provided by fixed telephony companies.

Jiġifieri the integration has become so big that it is unimmaginable what is happening.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni kellu analisi tajba ħafna dwar ir-raġuni li fallew it-dot com companies, eċċ., però mbagħad trid tirrealizza li llum id- differenza finanzjarja bejn id-dot com companies u t-telecommunications spiċċat assolutament għaliex wasalna fis-sitwazzjoni fejn fixed telephone, mobile telephone jew computer are delivering one and the same product and we will end up bi tlieta delivering l-istess affarijiet.

U l-qabża li jmiss hija kif it-television companies se jintegraw dawn it-tlieta.

U hawnhekk imbagħad ġej ir-raiding il-kbir 'il quddiem.

Għalhekk f'din is- sitwazzjoni jien ngħid li l-first schedule ma tista' qatt tkun u naħseb li ebda pajjiż ma qatt kellu - għalkemm m'iniex xi espert - sitwazzjoni fejn seta' jgħid fejn se jkun wasal preċiżament tliet snin oħra.

Jien nista' nantiċipa li within five years bil-ftuħ tas-suq, il-BT se tkun hawnhekk.

Dawn il-predictions tista' tagħmilhom però l-assunzjonijiet tant se jkunu kbar li jekk inti tgħid: Jekk inneħħi l-monopolju l-business se jonqosli 50% jew iżidli 50%?

Tista' tagħmilha biex tkun għamiltha, imma fejn tasal fil-verità?

Għall-punt li qajjem il-Kap ta' l-Oppożizzjoni li hawn qed indaħħlu kriterju li m'huwiex oġġettiv, jien ngħid iva, hemm element qawwi ta' soġġettività.

Però bilfors irid ikun hemm dak l-element u ma tistax tevitah għax il-futur is being worked out day by day.

Hemm min jgħidlek li sa tliet snin oħra kulħadd se jkollu jdaħħal chip ma' widnejh u ma jkollux bżonn telephone.

Din kienet miktuba f'waħda mill-journals speċjalizzati.

Temmen li se ssir?

Ma nafx!

Jiena ngħid li Allaħares jiġri hekk għax nispiċċaw veru robots imbagħad.

Imma teknoloġikament apparentement tista' ssir.

Jiġifieri kif tista' taħseb għal din il-ħaġa fi studju li tgħid fejn se tasal erba' jew ħames snin oħra?

Għalhekk ngħid li veru li l-Ewwel Skeda hija soġġettiva, però mbagħad ma ngħidx li hija xi ħaġa ħażina - u din il-qabża li ma nagħmilx jien - li qed nużaw dan il-metodu li tagħtina l-Kostituzzjoni għat-tielet darba f'dan il- pajjiż.

Ma naħsibx.

L-importanti li ma nużawhx ta' spiss, li ma nabbużawx minn dak id-dritt.

U naħseb il-fatt li mill-1987 'l hawn, jiġifieri fi 13- il sena, huwa l-ewwel darba li qed jintuża minn dan il-gvern, qed jintuża f'każ fejn żgur kulħadd jaqbel li huwa neċessarju għall-pajjiż, u qed jintuża f'kuntest fejn veru qed jittieħdu drittijiet però qed jingħataw opportunitajiet oħra, allura l-konklużjoni tiegħi hija li hemm ġustifikazzjoni poltika qawwija għaliex għandu jkun użat.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: L-ewwelnett nibqa' nsostni d-distinzjoni li għamilt il-bieraħ dwar il-financing tal-kumpanniji dot com vis-à-vis kumpanniji tat- telecommunications.

Veru l-interfacing li hemm huwa qawwi, imma l- financing tad-dot com companies, speċjalment fil-US, m'għandha x'taqsam xejn mal-financing tal-kumpanniji tat-telecommunications il-kbar.

Dawn, inklużi l-major players li għandna Malta, għandhom ċertu ammont ta' investiment u infrastruttura materjali li minnhom tiġġenera cashflow li ħafna mid-dot com companies li spiċċaw downflated – if that's the word - ma kellhomx għax kienu qed jgħixu fuq capital gains expectations qawwija li ma jistgħux jirriżultaw, apparti mill-fatt li l-capital base tagħhom hija ħafna aktar baxxa minn tat-telecommunications companies il-kbar.

Il- projections jistgħu jsiru fil-każ tat-telecommunications companies il-kbar, minkejja li l-ambjent dejjem jinbidel kif qal il-Ministru Gatt.

Meta t- Telefonika ta' Spanja pprovat tagħmel relationship ġdida ma' l-Olandiżi - li twaqqfet imbagħad mill-Gvern Olandiż minħabba l-exclusive rights li għandu l-Gvern Spanjol fit-telefonika – hemmhekk il-projections ta' kif jinħadmu l-affarijiet kienu totali.

U l-istess ġara meta kien hemm il- battalja fit-telecommunications Taljana ftit ilu!

Il-bankiera finanzjarji għalhekk jitħallsu dawk il-commissions - li ftit ilu skandalizza ruħu l- gvern vis-à-vis kif jaħdmu - għax ikollhom analisti li jipproġettaw ċerti affarijiet.

Issa tgħidli li wara sentejn jinbidel kollox.

Forsi jinbidel kollox imma hemm ikunu ċerti kriterji li jdawlu d-deċiżjonijiet li jittieħdu.

Issa x'għandna quddiemna bħalissa?

Għandna quddiemna xi ħaġa li rriżultat il-bieraħ, għallinqas għalija, li m'hemmx ftehim fuq dan il-framework.

Għax idealment ikun hemm ftehim fuq framework bħal dan.

Jekk l-istess gvern ta monopolju tmien snin ilu għall- mobile telephony u seba' snin ilu jew aktar għall-cable television, u issa jrid ineħħihom b'dan il-framework, ovvjament l-ideali tkun li jkun hemm ftehim.

La m'hemmx ftehim ifisser li l-framework ippreżentat bil-mod soġġettiv tiegħu fl-Ewwel Skeda m'huwiex aċċettabbli għalihom.

Mela hemm diġà problema.

Issa l-argument huwa dan: Il-fatt li qed indaħħluh b'dan il-mod, dan għalija jiftaħ preċedent għax in terms ta' xi ħaġa mogħtija mill-istess gvern biex tinbidel.

Fil-każ tan-National Bank kien hemm run fuq il-bank.

Naf li hemm kontroversja jekk kenitx run veru jew le, imma dawk affarijiet ta' l-istorja u hemm evidenza ċara dwar x'ġara; fil-każ tal- Knisja kienet xi ħaġa mhux kummerċjali għax mhix f'kontest ta' aġir jew ta' regolamentazzjoni kummerċjali.

Apparti min-National Bank, dan huwa l-ewwel każ, imma f'kuntest differenti, fejn drittijiet mogħtija lill-privat qed jittieħdu lura mill- gvern jew qed jiġu mibdula mill-gvern u l-mistoqsija tiegħi hija din allura: Nistgħu ngħaddu mingħajru dan l-artiklu?

Għax jekk il-gvern għandu żball wieħed jista' jikkontestah fil-qorti, u bl-istess mod, biha u mingħajrha x'qed jieħu l-gvern?

Tinsiex li qed nitkellmu fuq proprjetà privata issa.

Issa forsi tgħidli li l-proprjetà privata m'hijiex sagra.

Ovvja, jien l-aktar wieħed li naqbel magħha ħaġa bħal din!

Imma minkejja l- bidliet kollha li qed jissemmew, hija ġustifikazzjoni biżżejjed li ndaħħlu artiklu bħal dan mingħajr ma nħalluh miftuħ.

Ejja nagħmlu mod li nneħħuh dan l-artiklu, x'se tkun id-differenza?

Id-differenza tkun li dawn jistgħu jagħmlu kawża lill-gvern u l-gvern jitlifha għax section 37 ma tkunx ġiet invokata fil-liġi?

Jien ma nistax naraha din lanqas.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: L-ewwelnett mhux qed nitkellmu fuq proprjetà privata imma qed nitkellmu fuq dritt mogħti mill-gvern li qed jieħdu lura.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Jekk tippermettili, għalija proprjetà privata hija kull ħaġa li tista' teżerċita biex iżżidlek il-capital base tiegħek.

ONOR.

AUSTIN GATT: Legalment le.

ONOR.

ALFRED SANT: Imma fir-realtà hekk.

ONOR.

AUSTIN GATT: Iva, popularly speaking hija proprjetà privata.

Id- domanda kienet għaliex qed issir hawnhekk u għaliex ma nħalluhiex kollha barra.

L-ewwelnett b'dan l-artiklu m'aħna qed nippreġudikaw xejn lill- privat għax jekk dan huwa artiklu ħażin il-qorti tista' tgħid li dan m'huwiex ġust, allura tinjorah biex tikkalkula kumpens.

Jiġifieri m'hu qed nippreġudikaw xejn lil ħadd.

Però b'dan l-artiklu qed niżguraw li jekk il- qorti tiġi biex tikkalkula hi l-kumpens, trid bilfors tieħu in konsiderazzjoni dak li qed jingħata ġdid lill-kumpanniji għaliex inkella we run the risk li ssir kawża għall-kumpens u billi t-talba tkun biex jingħata kumpens għal dak li ttieħed lill-persuna, il-qorti ma ddaħalx in konsiderazzjoni dak li ngħatat.

Invece b'dan l-artiklu qed niżguraw li dan isir.

Sempliċi daqshekk.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, ngħaddu issa għal artiklu 45, kif propost f'partita 12 tat-Tieni Skeda li jgħid:

"Minkejja l-provvedimenti ta' kull liġi oħra, ikun id-dmir ta' l-awtorità kompetenti li tagħmel b'mod proporzjonat u, wara li tikkonsulta lill- provditur jew provdituri awtorizzati involuti dawk it-tibdiliet ta' kull liċenza lil provditur awtorizzat maħruġa qabel l-1 ta' Marzu 2000 ..."

Jiġifieri hawnhekk qegħdin ngħidu li fil-prattika l-awtorità trid tidħol f'konsultazzjoni ma' l-istess provdituri biex tagħmel xi bidliet għal dawk il-liċenzji li jeżistu,.

ONOR.

ALFRED SANT: Jien naħseb li din trid tinqara ma' dak li se ngħidu aktar tard taħt artiklu 46 fejn qed jingħad li l-ministru se jkun l- awtorità sa l-aħħar ta' din is-sena.

Mela effettivament li qed ngħidu f'artiklu 45 huwa li l-ministru se jagħmilhom dawn l-affarijiet, hux hekk?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Le, ma naħsibx li tista' tiġi interpretata b'dan il- mod.

Jista' jkun li fil-perijodu li jibqa' sa l-aħħar tas-sena jkun il- ministru li jagħmilhom, imma l-possibbiltà li jkun hemm bidliet fil- liċenzji m'hijiex limitata biss sa l-aħħar tas-sena imma hija estiża għall- kumplament taż-żmien.

To be fair mal-punt li qed iqajjem il-Kap ta' l- Oppożizzjoni forsi huwa veru li l-bidla hi radikali, within inverted commas, bejn il-pożizzjoni eżistenti u l-pożizzjonii kif sejra tkun, se ssir fil-perjodu fejn il-ministru jkun għadu responsabbli, però dak id- dritt jibqa' wkoll kif tispiċċa din is-sena u allura l-awtorità wkoll ikollha dak il-poter.

ONOR.

ALFRED SANT: Hija ovvja li wara l-aħħar tas-sena jibqa' jkun hemm xi possibbiltà ta' bidliet, imma nimmaġina li l-brunt tal-bidliet taħt dan l-artiklu li se jsiru fil-bidu ta' l-implimentazzjoni tal-liġi.

Allura qed ngħidu ipso facto li se jkun il-ministru li jagħmilha.

Wara din il-liġi kollha li għaddejna tagħmel sens li l-ministru se jispiċċa jkun in charge ta' xi ħaġa bħal din?

Għax hemmhekk qiegħda l-essenza kollha ta' kif se jsiru l-affarijiet!

Il-bidla tal-bidu u kif se tiġi mqassma l-bidla tal- bidu.

Issa jekk se jistaqsini x'nissuġġerixxi, jiena nissuġġerixxi li għallinqas tiġi skrutinata minn xi kumitat tal-kamra meta ssir id- deċiżjoni.

Mr Chairman, ir-regolatur diġà jeżisti safejn naf jien, allura ma jistax joħroġ dawn it-tibdiliet hu b'direttiva tal-ministru?

Ir-regolatur innifsu ma jistax jagħmel dan ix-xogħol?

Jien ma nistax nifhem għaliex qed nerġgħu ndaħħlu lill-ministru.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, il-ministru qiegħed jingħata dan il- poter f'dan l-istadju għaliex, kif diġà għedna, jista' jkun hemm problema biex titwaqqaf l-awtorità peress li ma jinstabux il-persuni mill-ewwel, jew inkella allavolja tkun kostitwita l-awtorità ddum biex teżerċita ċerti poteri ħalli dawn il-bidliet jiġu fis-seħħ, allura f'dak il-każ dawn l- affarijiet jistgħu jsiru bil-poter tal-ministru, limitatament għall- perijodu sa l-aħħar tas-sena.

U nerġa' nirrepeti li l-poter hawnhekk huwa li l-ministru jġib in line il-bidliet konsegwenzjali minn din il-liġi li għandna quddiemna.

Illum għandna sitwazzjoni fejn hemm liċenzja waħda għall-mobile telephony, nafu li suppost toħroġ liċenzja oħra, u aktar ma toħroġ malajr din il-liċenzja aktar aħjar għas-settur kollu kemm hu.

Għal dan il-għan f'dan il-perijodu se jkun il-ministru li jagħmel il-bidliet indikati biex niġu in line mal-liġi kif emendata.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Taħt il-liġi eżistenti hemm ir-regolatur tat- telecommunications qed jagħmel il-funzjonijiet li jispekkjaw lill-awtorità dwar il-komunikazzjoni, jiġifieri m'hemmx vacuum hemmhekk.

Safejn naf jien aħna ddiskutejna li jkun hemm a transition period fejn ir-regolatur tat- telecommunications jibqa' in charge hu instead of the authority.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, diġà kien hawn argument sħiħ u ġibna diversi raġunijiet għaliex f'dan il-perijdou mhux bilfors jibqa' r- regolatur.

Mhux qed ngħidu li mhux se jkun ir-regolatur imma qed ngħidu li mhux bilfors li jkun hu.

Anke skond subartiklu 3 (1), kif emendat f'partita 3 ta' din l-iskeda, qed ngħidu li tkun nominata "persuna" li tkun responsabbli f'dan il-perijodu.

U din il-persuna tista' tkun il-ministru.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Chairman, bir-rispett kollu, din m'hijiex serjetà.

F'subartiklu 3 (1), kif emendat, qed ngħidu li se nagħmlu persuna jew body biex tkun regolatur sakemm titwaqqaf l-awtorità.

Huwa veru li jista' jkun il-ministru, imma jekk se jkun il-ministru għaliex ma ngħidux hekk mill- ewwel?

Għaliex imbagħad iktar 'il quddiem qed indaħħlu transitional provision on top of it fejn ngħidu li jkun il-ministru responsabbli sa l- aħħar tas-sena.

X'inhi l-logħba?

L-ewwel qed ngħidu li se nagħmlu persuna li tkun transitional regulator sakemm tidħol l-awtorità, imbagħad ngħidu li sa l-aħħar tas-sena se jkun il-ministru responsabbli.

Allura jista' jkun il-ministru right through mill-ewwel!

Ma nistax nifhem x'inhi r-raġuni.

U ċertament dan se jkun l-aktar żmien delikat.

Fil-każ jibqa' l-ministru mill-ewwel!

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, il-punti delikati li żgur se jkun hemm sa l-aħħar tas-sena huma l-bidla tal-liċenzji biex naslu għas-sitwazzjoni li rridu skond din il-liġi u f'dan l-istadju l-poter tal-ministru jew min ikun regolatur huwa dak li jġib in line dawn il-bidliet konsegwenzjali għal- liġi.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Chairman, allura ma jistax jagħmilha mill-ewwel taħt subartiklu 3(1), kif propost taħt partita 3, li qed insemmu?

Hemm xi ħaġa li jżomm il-ministru milli jagħmel hekk mill-ewwel?

Għalfejn l-ewwel joqgħod hu, imbagħad jinnomina lil xi ħaddieħor, imbagħad jagħmel awtorità?

Juża mill-ewwel dan l-artiklu li ddiskutejna fit-tul diġà.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, naħseb id-distinzjoni li wieħed irid jiġbed hija bejn l-amministrazzjoni ta' kuljum li sakemm tibda taħdem l- awtorità, li għaliha hija intiża dik il-persuna li trid tiġi nominata skond subartiklu 3(1), kif emendat f'partita 3, u d-deċiżjonijiet politiċi ħafna drabi li jridu jittieħdu f'dan il-perijodu li aħna jidhrilna li għandu jeħodhom direttament il-ministru.

Jiġifieri f'dawn is-sitt xhur sa l-aħħar tas-sena li huma kruċjali, fejn irid isir it-taqlib kollu, jekk ikun hemm deċiżjoni politika li neċessarjament trid tittieħed għandu jerfagħha l- ministru, m'għandhiex terfagħha din il-persuna.

M'għandniex inkunu f'pożizzjoni fejn ikollna sempliċement amministratur nominat mill-ministru li jiffaċċja ċerti deċiżjonijiet li naħseb jistgħu jkunu iebsin, nidħlu f'ħafna burokrazija u jispiċċaw ma jitteħdux għax il-persuna hija sempliċement nominata, m'għandhiex poteri awtonomi u ndumu għaddejjin.

B'dak il-mod għandek the political accountability għax il-ministru se jieħu d-deċiżjoni.

L-importanti huwa li f'dawn is-sitt xhur kruċjali dawn id- deċiżjonijiet jittieħdu.

Għalhekk daħal il-ministru.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Chairman, l-ewwelnett f'subartiklu 3(1), kif proposta f'partita 3, il-persuna nominata b'dan il-mod għandha l-poteri kollha mogħtija lilha mil-liġi dwar il-communications authority, jiġifieri dik se tiffunzjona qua regolatur bl-awtonomija tagħha.

Imma beyond that, il-persuna konċernata trid taħdem skond ir-regolamenti ta' l-awtorità, fis- sens li d-direttivi kif taġixxi jagħtihomla l-ministru.

Il-Malta Communications Authority Bill li qed niddiskutu jipprovdi li l-ministru joħroġ direttivi lill-awtorità, jiġifieri se joħroġ direttivi anke matul iż- żmien delikat sa l-aħħar tas-sena.

Bl-ebda mod m'hu se jabdika r- responsabbiltà tiegħu l-ministru.

Allura l-punt jibqa' li bid-direttivi tiegħu, il-ministru qed jieħu r-responsabbiltà politika xorta waħda, id- deċiżjonijiet qed jimbuttahom xorta waħda, imma għallinqas inżommu ftit koerenza f'dak li qed ngħidu, mhux issa qed naraw li sa l-aħħar tas-sena se jkun il-ministru li jmexxi, allura agħmilha mill-bidu nett u agħmilha għal dejjem.

Dan huwa l-istess argument tal-bord li konna semmejna aħna fil-bidu għaliex jekk tapplika l-istrutturi ta' l-Att għal dak li se jiġri sa l- aħħar tas-sena b'regolatur jew b'persuna li se tkun qed taħdem fuq bażi tranżitorja, din ukoll trid timxi fuq direttivi li jagħtiha l-ministru bir- responsabilita' politika personali tiegħu.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, naħseb il-Kap ta' l-Oppożizzjoni għandu esperjenza personali u jaf li għalkemm fis-sistema tagħna l-ministru jerfa' r-responsabbiltà politika u għandu l-poter li jagħti direttivi lis-civil servants li jaħdmu taħtu, bejn il-ħruġ tad-direttivi u l-attwazzjoni tad- direttivi kultant ikun hemm baħar jaqsam.

Il-gvern qed jirraġuna li għandna perijodu żgħir ta' sitt xhur fejn huwa kruċjali li jittieħdu ċerti moves.

Ma rridux nirriskjaw li neħlu fil-burokrazija, allura barra li l- persuna li tiġi nominata taħt subartiklu 3(1) qiegħda hemmhekk biex tagħmel id-day-to-day administration sakemm tinbena l-awtorità, huwa tajjeb li l- ministru jitħallewlu l-poteri biex l-iktar affarijiet kruċjali li jridu jsiru fil-fatt isiru.

Issa l-Kap ta' l-Oppożizzjoni ġustament argumenta li wara kollox il- ministru jista' jaqbad joħroġ direttiva u jordna lil ta' taħtu biex jagħmel hekk, hekk u hekk.

Però naħseb anke l-Kap ta' l-Oppożizzjoni jammetti li hemm differenza sostanzjali bejn li tagħmel xi ħaġa int u toħroġ liċenzja int, u li tordna lil xi ħadd joħroġ liċenzja.

Il-gvern qed jirraġuna li dan huwa perijodu importanti ħafna li rridu neħilsuh malajr kemm jista' jkun.

Allura għandu jkun il-ministru who is politically accountable hawnhekk għax dan m'hu se jagħmel xejn li ma jiġix ippubblikat, jiġifieri r- review qiegħed hemmhekk u naħseb li għandu jibqa' hemmhekk proprju għal dan il-perijodu li huwa kruċjali.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Chairman, allura issa kif se jiġu formolati u skrutinati d-deċiżjonijiet tal-ministru?

Fl-abbozz ta' liġi għat-twaqqif ta' l-awtorità dwar il-konunikazzjoni għamilna l-proċedura li toħroġ direttiva tal-ministru, l-awtorità toħroġ legal order u tippubblikaha.

Issa f'dan il-perijodu meta jkun responsabbli l-ministru, x'se jiġri?

Il- ministru jippubblika legal order, jippubblika d-deċiżjoni tiegħu?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, billi l-ministru is going to be empowered to exercise all functions and powers granted by this Act to the authority, prattikament il-ministru jilbes l-istess drittijiet u obbligi ta' l-awtorità.

Allura fejn hemm obbligu li l-awtorità tippubblika kwalunkwe deċiżjoni, u dik id-deċiżjoni jeħodha l-ministru, huwa wkoll obbligat li jippubblika by legal notice jew b'direttiva kif irranġajna fil- każ ta' l-awtorità.

Kull obbligu li għandha l-awtorità jrid josservah il- ministru.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Chairman, dan iġibna għal subartiklu 46(3), kif propost fit-Tieni Skeda, li jgħid:

"Nothing in this section shall be construed as preventing the Authority from exercising the powers and functions granted to it by this Act ..."

Jiġifieri aħna qegħdin ngħidu li se jkun hemm awtorità sa l-aħħar ta' Diċembru?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, jista' jkun li l-awtorità, anzi wieħed jixtieq li l-awtorità tkun diġà twaqqfet ħafna qabel l-aħħar tas-sena jekk jista' jkun.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Chairman, allura se jkun hemm il-ministru qisu awtorità u se jkun hemm l-awtorità qisha awtorità?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, fir-realtà jista' jkun hemm l-awtorità bħala awtorità u l-ministru bħala ministru.

Dan għaliex jista' jkun hemm deċiżjonijiet li joħorġu bħala riżultat dirett tal-bidla li se ġġib din il- liġi li għandna quddiemna, li attwalment l-awtorità, anke jekk tkun kostitwita, ma tasalx biex teħodhom u jkollu jkun il-ministru li jġorr dik ir-responsabbiltà.

Fil-fatt ftit ilu diġà għamel dan il-punt l-Onor.

Austin Gatt.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Louis Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Mr Chairman, safejn naf jien qed nitkellmu fuq transitory clauses, jiġifieri x'se jiġri sakemm tiġi kostitwita l-awtorità.

Li l-ministru tagħtih il-fakultajiet li jeżerċita l-poteri tiegħu sakemm tiġi kostitwita l-awtorità nifhimha, imma li jkun hemm fakultà li kemm il- ministru u kemm l-awtorità jibqgħu jaħdmu flimkien, allura wieħed jista' jinterpretaha li l-ministru se jibqa' jkollu l-poteri kollha li kellu qabel waqt li tkun kostitwita l-awtorità.

Jekk inhu hekk allura ma kienx hemm bżonn li jkollna din il-liġi.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, l-argument ta' l-Onor.

Buhagiar tista' tagħtih valur jekk iġebbdu sa l-aħħar ta' din is-sena, se mai, għax il- poter tal-ministru huwa limitat sa l-aħħar ta' din is-sena.

Dan l-artiklu huwa intenzjonat biex f'dan il-perijodu, jekk ikun hemm diffikultajiet biex jiġi fis-seħħ dak li hawn f'dan l-Att, ikun il-ministru li jġorr dik ir- reponsabbiltà.

Mhux qegħdin ngħidu li l-ministru se jibqa' l-awtorità.

Artiklu 46 jgħid: "Upon the coming into force of this section and until the 31st December, 2000", jiġifieri ż-żmien qiegħed limitat b'mod ċar.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Chairman, hawnhekk qegħdin ngħidu li se jkun hawn żewġ ċentri ta' awtorità sa l-aħħar tas-sena, il-ministru fuq il-binarju tiegħu u l-awtorità fuq il-binarju tagħha.

Is this wise?

Din tagħmel sens?

Nifhem għaliex qed tqum din, imma l-gvern dieħel f'din it-taħwida għar-raġuni li qed jagħmel il-binarju tal-ministru biex imexxi.

Jista' jkun hemm il-ministru bil-funzjonijiet kollha ta' l-awtorità u jista' jkun hemm l-awtorità bil-funzjonijiet kollha tagħha.

X'sens tagħmel din?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, nafu li kull ħaġa li tkun ġdida jkollha numru ta' diffikultajiet biex tibda tingrana kif wieħed ikun jixtieq.

Għalhekk hawnhekk qegħdin ngħidu li sa l-aħħar tas-sena poter li fin- normalità se jkun poter ta' l-awtorità jista' jkun li fil-perijodu minn meta tidħol fis-seħħ din is-section sa l-aħħar tas-sena jista' jkun li dak il-poter ikun għand il-ministru.

Jista' jiġri li jkun hemm il-minsitru u concurrently l-awtorita' tkun diġà twaqqfet.

Din hi l-pożizzjoni li qed nitkellmu fuqha.

Jista' jkun hemm affarijiet li joħorġu minn din il-liġi li għal xi raġuni jew oħra l-awtorità ma tasalx għal deċiżjoni fuqhom, f'dak il-każ ikun il-ministru li jiddeċiedi dwarhom f'dan il-perjodu limitat.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Chairman, safejn naf jien, taħt it- Telecommunications (Regulation) Act ta' l-1997 diġà hemm struttura ta' regolatur, jiġifieri ir-regolamentazzjoni fit-telecommunications mhix xi ħaġa li se tibda from scratch.

Il-punt kollu huwa li r-regolatur anke taħt din il-liġi ta' l-1997 diġà qed jagħmel il-funzjoni ta' awtorità.

Il-liġi tipprovdi l-miżuri kollha biex ir-regolatur eżistenti jservi ta' awtorità għar-regolamentazzjoni fit-telecommunications.

Issa ma nafx jekk hemmx il- punt li trid li jkollok mano in pasta diretta bħala ministru biex tgħaġġel l-affarijiet, għalkemm jien naraha ftit abbużiva bħala approach, ħalli nkun straight.

Għaliex l-ewwel noqogħdu nagħmlu awtorità biex ikollna taparsi struttura awtonoma u fl-aktar żmien li huwa kruċjali l-ministru jidħol in line minnufih ħalli jkun jista' jwettaq l-affarijiet.

Imma apparti minn hekk, l-istruttura ta' regolatur diġà teżisti, jiġifieri se jkollok two powers hemmhekk.

In the meantime meta l-ministru qiegħed jieħu over, ir- regolatur eżistenti se jispiċċa, x'se jiġrilu?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, jekk wieħed jerġa' jmur għal artiklu 3, kif emendata b'partita 3, li saret riferenza għalih mill-ġdid dalgħodu, jidher ċar li se tispiċċa l-istruttura ta' regolatur kif inhi llum.

Sfortunatament din l-istruttura hija magħmula minn persuna waħda in real terms, però din se tispiċċa, għalkemm ħadd ma eskluda l-possibbiltà li jkun l-istess persuna meta tkellimna dwar dan il-punt.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Chairman, il-punt mhuwiex jekk tispiċċax jew le legalment.

L-istruttura hemm qiegħda, il-files hemm qegħdin, jiġifieri jista' jkun l-istess regolatur jew xi ħadd ieħor li jiġi nominat awtomatikament malli tidħol il-liġi.

Tista' ma tħassarx l-artiklu dwar ir- regolatur tal-liġi l-antika u żżommha għaddejja in which case dak ir- regolatur l-antik jibqa' l-awtorità għall-purposes tal-communications authority.

Hemmhekk diġà għandek ipso facto struttura eżistenti u fuqha se tagħmel stuttura oħra, jiġifieri se jkun hemm żewġ strutturi għaddejjin.

Naħseb trid tgħid li għallinqas matul dak iż-żmien ikun responsabbli l- ministru unikament u mhux ikollok tnejn f'daqqa.

Qed nargumenta bil-maqlub issa!

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, wara li kkonsultajna ftit sibna li l- ħsieb wara artiklu 3 kien li, għalkemm tiġi appuntata l-awtorità, jista' jkun li f'dan il-perijodu xorta jkunu għaddejjin in-negozjati mal-licence holders preżenti.

U l-gvern jidhirlu li n-negozjati vis-à-vis licence holders u variations li għandhom joħorġu mil-liċenzji m'għandhomx jitħallew f'idejn l-awtorità, imma għandhom jibqgħu f'idejn il-gvern.

Allura qed tiġi suġġerita emenda għal artiklu 3 fejn bejn wieħed u ieħor se ngħidu li:

"upon the appointment of the authority the powers of the Minister under this section shall lapse, with the exception of negotiations with current licence holders and consequent variations to existing licences as a result of those negotiations."

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, fil-fatt nista' ngħaddi għal subartiklu 45(1), kif propost f'partita 12, li kont diġà spjegajt il-kontenut tiegħu u b'dak li qal l-Onor.

Gatt, naħseb il-pożizzjoni issa hija aktar ċara.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Chairman, hija iktar ċara fis-sens li subartiklu 45(1) jirriferi għall-"ministru" kif ġew l-affarijiet.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, iktar jirriferi għal "person" għax subartiklu 3(1), kif propost f'partita 3(2), jgħid: "The Minister shall nominate a person or body to be the competent authority for the purposes of this Act" u subartiklu 45(1) qed isemmi wkoll "competent authoirty".

ONOR.

ALFRED SANT: M'iniex qed nikkontesta t-terminoloġija imma qed ngħid li in reality se jkun il-ministru li jieħu r-responsabbiltà taħt section 45 in view of section 46 għax l-iktar affarijiet importanti, let's face it, se jiġru fl-ewwel xhur.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, nerġa' nirripeti l-punt li kont għamilt iktar kmieni, fis-sens li huwa veru li l-ikbar bidliet radikali se jseħħu fil-bidu, però mbagħad ikun hemm bidliet oħrajn li jistgħu jseħħu anytime u dawk ma jkunx il-ministru li jagħmilhom imma l-awtorità.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Chairman, point taken, imma l-punt tiegħi huwa li the brunt of the changes tal-bidu se jmexxihom il-ministru u n-naħa tal- gvern issa anke insistiet li politikament hemm bżonn li jkun il-ministru li jmexxihom minħabba raġunijiet ta' direzzjoni.

Issa l-mistoqsija li tqum hawnhekk hija dwar l-iskrutinju għax meta għandek awtorità li qed tmexxi l- affarijiet suppost hemm iċ-checks and balances tagħha, u l-uniku skrutinju li se jibqa' fuq section 45 se jkun li l-ministru joħroġ legal notice, tasal hawn u l-parlament kulma jista' jagħmel huwa sempliċement li jagħmel mozzjoni ta' 30 ġurnata.

Jien inħoss li għandu jkun hemm xi forma ta' audit jew skrutinju u allura nissuġġerixxi li għallinqas il-ministru għandu jirrapporta d-deċiżjonijiet tiegħu, per eżempju, lill-PAC.

Imbagħad f'termini ta' seduta - ħalli ħadd ma jgħid li se nagħmlu xi 30 seduta fuqha - ikunu informati dwar ir- raġunijiet għad-deċiżjonijiet tal-ministru, aktar u aktar peress li dan huwa kollokat ma' property rights jew privileġġi.

Irid ikun hemm xi forma ta' skrutinju f'dak l-istadju għax inkella se nispiċċaw li toħroġ il-legal notice u l-unika azzjoni li tista' tieħu hija li ttellagħha għad- diskussjoni fil-parlament li tispiċċa a gala performance aktar minn ħaġa oħra.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru Austin Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, jiddispjaċini li din id-darba ma naqbel xejn mal-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

Section 45 qed tirregola l-probabbiltà jekk mhux iċ-ċertezza ta' varjazzjonijiet ta' liċenzji eżistenti.

Kif qal sew il-Kap ta' l-Oppożizzjoni, il-gvern irid li sakemm naslu għal dawn il- varjazzjonijiet ikun il-ministru li qed jippilota n-negozjati li jieħu d- deċiżjonijiet finali dwar il-liberalizzazzjoni.

Dawn mhumiex deċiżjonijiet li jispettaw il-parlament imma huma deċiżjonijiet ta' l-eżekuttiv, niente piu' niente meno.

Il-gvern jerfa' r-responsabbiltà għalihom, jippubblika l- legal notices għax irid jippubblikahom, u hemmhekk hemm opportunità jekk irid dan il-parlament li jiddibatti dik il-legal notice.

Però d- deċiżjoniiet fuq in-negozjati, li jridu jkunu ovvjament within the framework ta' din il-liġi, jeħodhom l-eżekuttiv u jrid jeħodhom bir- responsabbiltà kollha li għandu hu bħala gvern.

Mr Chairman, f'din il-kwestjoni m'hemm l-ebda relazzjoni assolutament mal- PAC għax dan il-kumitat jara l-infiq tal-gvern.

Ma nara l-ebda relazzjoni lanqas mal-Kamra nnifisha.

Naħseb huwa ċar ħafna li dawn huma deċiżjonijiet ta' l-eżekuttiv biss u hemm ir-responsabbiltà politika li trid terfa' magħhom.

Mhijiex deċiżjoni ta' amministrazzjoni li għandha tkun soġġetta għall-iskrutinju parlamentari.

Fl-aħħar mill-aħħar kollox nisgħtu nġibu fil-parlament, però żgur li fis-sistema amministrattiva tagħna d-deċiżjoni dwar kif se tiġi varjata liċenzja partikolari eżistenti, wara negozjati bejn gvern u licence holder, hija eżempju ċar ta' kwestjoni ta' amministrazzjoni.

Meta ħarġu l-liċenzji oriġinali ġejna l-parlament?

Lanqas il-liċenzji oriġinali ma ħarġu mill-parlament.

Jiġifieri ma nistax nifhem kif varjazzjoni ta' liċenzja diġà eżistenti li ma ħarġitx mill- parlment għandha tiġi l-parlament.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Chairman, huwa ovvju minn fejn toħroġ ir-raġuni.

Għamilna dan iż-żmien kollu biex noħolqu struttura li biha jkun hemm it- trasparenza sħiħa u l-iskrutinju pubbliku sħiħ dwar kif jittieħdu ċerti deċiżjonijiet f'dan il-qasam, preċiżament dwar varjazzjonijiet ta' liċenzji u dwar liċenzji ġodda li jridu jinħarġu.

Mela għamilna dan ix-xogħol kollu biex noħolqu din l-istruttura biex ikollna dawn iċ-checks and balances u jkun hemm ċertu sens ta' trasparenza u ta' trust, u issa għall-iktar biċċa importanti u kruċjali, fejn se jittieħdu l-iktar deċiżjonijiet iebsin, hemmhekk ninsew kollox u l-ministru jiddeċiedi hu.

Hemmhekk huwa proprju l- punt fejn irid ikun hemm il-bilanċ f'din il-kwestjoni.

Jien semmejt li d- deċiżjoni tmur quddiem kumitat, u jekk hemm bżonn jista' jkun kumitat ad hoc.

Dan huwa s-sens tagħha, allura għalfejn għamilna dan ix-xogħol kollu?

Jekk l-aktar ħaġa importanti tal-bidu jagħmilha l-ministru, allura l- ministru jista' jagħmel kollox kif għedna mill-bidu nett.

U għalhekk imbagħad il-parlament għandu jingħata ċ-ċans, jekk mhux ta' skrutinju għallinqas ta' spjega biex ikun hemm accountability, għax l-unika ħaġa li hemm hija li toħroġ legal notice u dan il-parlament jagħmel mozzjoni fuqha, li fl-opinjoni tiegħi mhux il-mod idoneu.

Minn hemm joħroġ il-punt kollu.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, l-ewwelnett il-ministru jrid jieħu d- deċiżjonijiet tiegħu fil-parametri tal-liġi li ġiet diskussa fil-parlament.

Hawnhekk huwa limitatissimu l-poter tiegħu, għax hija kwestjoni ta' liċenzji diġà eżistenti u l-varjazzjonijiet tagħhom li huma arġinati fil- parametri li għandna hawnhekk.

Però iktar minn hekk, aħna ma pprovdejna mkien li meta jkun hemm l-awtorità u toħroġ liċenzji ġodda niddiskutuhom f'dan il-parlament.

L-awtorità toħroġhom u tippubblikahom.

L-istess se jagħmel il-ministru, se jbiddel il-liċenzji eżistenti u se jippubblikahom.

Jekk se jippubblika l-liċenzji u jpoġġihom fuq il-Mejda tal-Kamra nistgħu nagħmlu dibattitu fuqhom.

Imma Allaħares issa niġu fis-sitwazzjoni fejn azzjoni purament inherently executive, bħalma hija l-ħruġ ta' liċenzja, tibda tkun soġġetta għal dibattitu parlamentari.

Din hija l-quibus kollu, qed nipprovdu għall-pubbliċità.

Il-ministru permezz tal-pubbliċità se jkun soġġett għall-kritika pubblika parlamentari ta' l-att eżekuttiv li huwa għandu.

Naħseb li din hija s-sitwazzjoni ġusta kif għandha tkun.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Chairman, ħalli nagħti analoġija għal dak li rrid ngħid.

Qabel twaqqfet il-planning authority kien hawn sistema f'dan il- parlament li kull kwestjoni dwar boundaries, x'jista' jinbena u ma jinbeniex, titla' quddiem il-parlament u kien jiddeċidihom hu dawk l- affarijiet li huma affarijiet eżekuttivi.

Meta daħal il-planning authority, l-argument kien li issa hemm struttura trasparenti li qed taħdem - u naħseb kien korrett f'dan is-sens -u l-paralment m'għandux għalfejn jidħol f'dawn l-affarijiet.

Jien inħoss li dak li għamilna b'din l-awtorità hija l-istess ħaġa, li stabilixxejna l-ground rules ta' kif jingħataw ċerti liċenzji, ta' kif jitmexxew ċerti affarijiet ta' regolamentazzjoni fil-qasam tat- telecommunications, imma mbagħad il-bidu tagħha li hija l-iktar parti importanti - mhux imbilli jgħid l-Onor.

Gatt, bir-rispett kollu - għax hemmhekk l-iktar li jista' jinqala' taħwid jew mistoqsijiet, eskludejnieha barra minn dan il-proċess kollu.

Allura l-punt huwa li ladarba l-parlament qiegħed jgħid li għandna nimxu b'dan il-mod trasparenti permezz ta' awtorità u taħt dawn ir-regoli li ddiskutejna tul dawn is-seduti kollha, kif imbagħad ninjoraw l-importanza ta' l-ewwel saff meta qed niddelegaw 100% lill-ministru u ma neħdux prekawzjoni biex it-trasparenza li qed nassiguraw as of 1st January 2001 tapplika wkoll għal din is-sena?

Għaliex m'għandniex nipprevedu f'dan il-punt xi forma ta' struttura ta' skrutinju?

Li tagħmel legal notice u allura tikkontesta l-legal notice fl-opinjoni tiegħi mhijiex idonea.

Mhux dak il-punt qed ngħidu.

Irridu xi ħaġa li turi li l-istess serjetà li rridu fit-tħaddim ta' l-awtorità bit- trasparenza tagħha tapplika wkoll għall-bidu ta' kif se jaħdem dan il- proċess, u mhux iddelegajna l-poter mija fil-mija lill-ministru u daqshekk, il-parlament imur jorqod.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, il-punt tat-trasparenza huwa kopert bil- pubbliċità, mhuwiex kopert b'diskussjoni fil-parlament jew bl-iskrutinju ta' l-aġir tal-ministru.

It-trasparenza tfisser li inti tieħu deċiżjoni u tippubblikaha.

U hawnhekk se jkun hemm trasparenza għax il-pubbliċità qiegħda hemmhekk.

Anzi jien immur oltre, l-iskrutinju tad-deċiżjoni li jkun ħa l-ministru hija possibbli għal kulħadd kontinwament għax huwa ministru li qed jieħu deċiżjoni u qed jitfagħha fil-pubbliku.

Dak huwa l- iskrutinju li jrid isir, imma l-ħruġ tal-liċenzja bħall-ħruġ ta' permess huwa att eżekuttiv, qatt ma jista' jkun att parlamentari.

Fil-fatt ħalli nġib analoġija u issa jaqleb id-diskors probabbilment.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni, biex isostni l-argument tiegħu għaliex għandna nġibu l-għoti tal-liċenzja quddiem il-parlament, ġab l-eżempju tas-suppost bidla li ġrat fil-planning authoirty.

Ma ġarax hekk fil-planning authoirty.

L-istructure plan u l-local plans iridu jiġu approvati minn dan il-parlament u mhux mill-planning authoirty biss għaliex it's a policy decision mhux fuq permess wieħed imma għandek local plan ta' area kbira.

Per eżempju, x'għandhom ikunu l-parametri ta' policies li għandek timxi fuqhom fin-north harbour plan li tolqot Tas-Sliema, l-Gżira eċċ., dawk jiġu diskussi hawn because it's a policy matter.

Però l-permess individwali ta' kull dar ma jiġix deċiż fil-parlament.

Hawnhekk qed niddiskutu qafas ta' regolamentazzjoni ta' liċenzji, però Allaħares jibdew jiġu diskussi hawnhekk il-liċenzji.

Dik hija d-differenza.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Meta tgħid "permess" qisek qed titkellem fuq permess ta' bottegin fi Strada Stretta, qisek qed titkellem fuq xi ħaġa żgħira.

Il- permessi li qed nitkellmu dwarhom hawnhekk huma nationwide daqs l- istructure plan.

Permess fuq il-cable m'huwiex permess għal Strada Mercanti l-Belt jew għal Triq il-Majjistral fil-Birgu, imma huwa permess għall-pajjiż kollu, bħal fil-każ ta' fixed telephony, ta' mobile telephony eċċ. Mela qed nitkellmu fuq policies għax meta tgħid li qed tagħti liċenzja, tagħti permess tinħass qisek qed titkellem fuq xi ħaġa żgħira.

Qed nitkellmu fuq policy decision li taffettwa l-pajjiż kollu.

Nerġa' ngħid li jekk għamilna l-communications authority bl-istruttura ta' skrutinju u ta' pubbliċità, kif imbagħad fl-aktar parti kruċjali, fil- bidu tagħha meta se jkunu qed jitqassmu l-liċenzji ...

(Interruzzjonijiet) Mhux hekk tfisser?

Il-Ministru Gatt qed jgħid li mhux tqassim ta' liċenzji imma varjazzjoni ta' liċenzji.

Meta qed tvarja liċenzja biex tagħti biċċa minn hemm u biċċa minn hemm, mhux tagħti qiegħed?

Dan l- istess bħal meta nużaw il-kelma "liċenzja" qisna qed nużawha fil-kuntest ta' bottegin.

Hawnhekk qed nitkellmu fuq policy li tapplika għall-pajjiż kollu.

Mhux veru li hija sempliċement deċiżjoni eżekuttiva għax jekk hija deċiżjoni eżekuttiva jmissna mill-bidu nett m'għamilna xejn dan il-patafjun ta' regolamenti li għamilna u għedna li l-ministru għandu jkun ir-regolatur full stop.

Għalfejn għamilna din l-istruttura kollha meta mbagħad fl-aktar biċċa kruċjali tagħha ma jkunx hemm forma ta' skrutinju!

Dan bħal meta qed tilgħab il-poker u qed tqassam il-karti fil-bidu, mhux dak il-punt l-iktar importanti?

Bir-rispett kollu, din ma tagħmilx sens.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, dan l-aħħar intervent li se nagħmel għaliex naħseb li issa bdena nirrepetu ruħna wkoll.

Nerġa' ngħid l-istess ħaġa.

Hawnhekk it-tqassim ta' karti li qal il-Kap ta' l-Oppożizzjoni mhuwiex bħal meta qed nilagħbu poker bil-magħluq, imma qed nilagħbu poker bil-miftuħ għax diġà nafu x'se jqassam.

Se jagħti lill-Maltacom il- liċenzja biex jidħlu fil-mobile telephony immedjatament.

Dik hija l-karta li se jilgħab il-ministru għax il-liġi hekk qed tgħidlu.

Il-ministru ma jistax jaqbad f'daqqa waħda u jgħid lill-Vodafone: "Mil-lum idħlu fil- fixed telephony!

M'għandux dak il-poter.

Hawnhekk fin-national policy li diġà tkellimna dwarha nafu preċiż x'karta se jilgħab il-ministru.

Mela din is-section mhux qed tgħid x'liċenzji ġodda se jingħataw lill-players eżistenti, imma x'varjazzjonijiet iridu jiġu negozjati fil-kuntratti eżistenti tagħhom li se jkunu għall-iskrutinju pubbliku għax se jiġu ppubblikati, li se jkunu politikament accountable għax hemm il-pubbliċità, u li l-ministru jerfa' r-responsabbiltà tagħhom.

Anke jekk għall-grazzja ta' l-argument niġi biex naċċetta l-argument li l-ħruġ ta' liċenzja is a policy matter - which by no stretch of the immagination can it ever be defined as a policy matter - hemm il-pubbliċità, it-trasparenza u l- iskrutinju.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Chairman, jekk per eżempju l-liċenzji li joħorġu jkollhom xi varjazzjoni, xi differenza min-national plan li għamilna fl- iskeda, xi tkun il-pożizzjoni?

Mhux deċiżjoni ta' policy tkun hemmhekk?

Il-bieraħ smajna li n-national plan mhux maqbul ma' l-operaturi, allura jista' jkun hemm partijiet li biex ikun hemm il-qbil jinbidlu.

Hemmhekk mhux ukoll kwestjoni fejn wieħed irid jiddiskuti jew għallinqas jisma'?

Nerġa' ngħid li ma tagħmilx sens li tagħmel struttura bħal din għal wara li jkunu tqassmu l-karti.

U min qed jgħid li ma jkunux fid-dlam il-karti?

Jekk qed tagħmel wieħed biss li jqassam il-karti!

Hemm ħafna modi kif tista' toħloq varjazzjonijiet jew toħloq options ġodda fuq in-national plan.

Jien nirritjeni li mhux sew li wara li għamilna din l-istruttura kollha, imbagħad għall-aktar parti importanti s-sistema għallinqas ta' skrutinju, ta' diskussjoni parlamentari jew mod ieħor qed tiġi scrapped.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki.

Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, subartiklu 45(2) jitkellem fuq x'bidliet jistgħu jsiru fil-liċenzja ta' xorta supplimentari, inċidentali, konsegwenzjali jew transitorja, jiġifieri wieħed jista' jgħid li hija parti mis-subartiklu 45(1) ukoll.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Chairman, l-istess rimarki li għamilt għal subartiklu 45(1) japplikaw għal subartiklu 45(2).

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, hawnhekk qed jingħad li kull bidla fil- liċenzja jew kuntratt tista' ssir ukoll b'effett retrospettiv, altrimenti m'hemm xejn fuqha.

Subartiklu 45(4) jgħid li:

"Kull tibdila f'xi liċenza jew kuntratt li ssir taħt dan l-artikolu għandha ssir permezz ta' avviż li jiġi notifikat lill-provditur jew provdituri awtorizzati involuti u għandu jiġi ppubblikat b'dak il-mod li l-awtorità kompetenti tista' tqis li jkun adattat."

Hawnhekk qed nitkellmu fuq il-pubblikazzjoni ta' deċiżjonijiet bħal dawn.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Chairman, kif jinkwadra ruħu dan kollu fiċ-ċans ta' appell?

Għaliex għamilt kalkolu - imma forsi żbaljat - li hawnhekk għandna qisu vacuum fid-dritt ta' l-appell li jkollha l-persuna konċernata.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Chairman, ma fhimtx preċiż id-domanda; jekk id- dritt ta' appell jeżistix jew jekk il-bord ta' l-appell hux se jibda jaħdem mill-ewwel?

ONOR.

ALFRED SANT: Fil-fatt it-tnejn.

Ovvjament id-dritt ta' appell ma tistax tiċħdu.

Min-naħa l-oħra kif se jiffunzjona l-bord ta' l-appell f'ħaġa bħal din għax din hija xi ħaġa ta' policy.

Hemm qisu vacuum.

Qed nistaqsi bħalissa.

ONOR.

AUSTIN GATT: Hemm differenza bejn jekk hemmx dritt u jekk il-bord ta' l-appell previst diġà bil-liġi hux se jiffunzjona minn day one.

Allura biex nifhem sew ...

ONOR.

ALFRED SANT: Ejja nagħmluha ċara.

L-ewwelnett hemm dritt ta' appell?

Naħseb li hemm.

It-tieni nett kif se jiġi eżerċitat dak id-dritt ta' l-appell minħabba ċerti komplikazzjonijiet fil-bord ta' l-appell?

Se jkun in funzjoni l-bord ta' l-appell f'ħaġa bħal din?

Peress li din hija implimentazzjoni tal-policy tal-gvern u hemm dawk id-diffikultajiet kollha li tqanqlu fuq section 37 tal-Kostituzzjoni, . lanqas huwa ċar li se jkun hemm dritt ta' appell.

Qed tifhmu l-punt li qed nipprova nagħmel?

ONOR.

AUSTIN GATT: Għad-domanda li għamel il-Kap ta' l-Oppożizzjoni jien informat li l-bord ta' appell fil-fatt diġà jeżisti u se jibqa' għaddej b'mod normali taħt l-Att il-ġdid.

Allura jekk il-każ jinkwadra ruħu fit- termini tal-bord ta' l-appell li diġà hemm, allura jkun hemm dritt ta' l- appell.

Ovvjament jekk ma jinkwadrax ruħu, ma jkunx hemm dritt għal appell.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Issa f'dak li għandu x'jaqsam ma' deċiżjonijiet li jieħu l-ministru dwar liċenzji li joħroġ in segwitu tal-mod kif il-gvern qiegħed jalloka l-liċenzji taħt din il-liġi, dak huwa suġġett għal appell jew le?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Ma naħsibx li l-punt huwa jekk joħroġhomx il-ministru jew joħroġhom xi ħadd ieħor.

Il-punt irid ikun jekk il-varjazzjoni ta' liċenzja jew il-ħruġ ta' liċenzja hijiex soġġetta għall-appell.

Jekk hija soġġetta għall-appell, toħroġ mingħand min toħroġ, iva taqa' taħt il-bord ta' appell.

Jekk le, joħroġha min joħroġha, ma taqax.

Jiġifieri ma nafx jeżistix dritt għal appell jekk, per eżempju, l-awtorità toħroġ liċenzja jew tvarja l-liċenzja.

Ma nafx ngħidlek.

Irrid niċċekkjaha.

(Interruzzjonijiet)

Mr Chairman, ikkonsultajt ftit ma' l-advisors li nformawni li m'hemmx dritt għal appell fuq il-ħruġ ta' liċenzji, anke meta toħroġhom l-awtorità jew ir-regolatur.

Però f'dak il-każ dejjem jibqa' l-judicial review of administrative discretion, jiġifieri tista' tmur il-qorti direttament mingħajr ma tmur quddiem il-bord ta' l-appell.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, subartikolu 45(5) jgħid li:

"Id-deċiżjoni ta' l-awtorità kompetenti li tagħmel tibdila f'xi liċenza jew kuntratt skond dan l-artikolu għandu jkun fiha raġunijiet li fuqhom tkun imsejsa l-istess deċiżjoni."

Jiġifieri hawnhekk qegħdin ngħidu li l-awtorità ma tistax taqbad u tbiddel il-liċenzja kif ġieb u laħaq, għax fettlilha tibdel il-liċenzja, imma trid tagħti wkoll ir-raġunijiet li għalihom tkun waslet biex tbiddel dik il- liċenzja partikolari.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Carmelo Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Dak li għadu kemm qal il-Ministru jgħodd għall-ħruġ tal-liċenzja skond il-First Schedule marbuta ma' artiklu 44, kif proposta f'partita 13, jew jorbot ukoll wara li jgħaddi ż-żmien?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Subartiklu 45(5) speċifikament jorbot għal dan il- perijodu, però iktar 'il quddiem fil-liġi hemm provdut li jrid ikun hemm l- istess tip ta' pubbliċità f'deċiżjonijiet simili li jittieħdu mill- awtorità.

Però hemm specific provisions għal dak il-każ, mhux taħt subartiklu 45(5) għax din hija marbuta ma' dan il-perijodu li qegħdin nitkellmu dwaru.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jiġifieri subartiklu 45(5) huwa transitorju, japplika għall-bidu biss, però f'parti oħra tal-liġi hemm provdut li jrid ikun hemm l-istess tip ta' pubbliċità f'deċiżjonijiet simili li jittieħdu mill-awtorità.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, artiklu 47 jgħid:

"It-tħassir ta' l-artikoli 39, 40, 41 u 42 għandu jkun mingħajr preġudizzju għall-validità u l-infurzar ta' xi trasferiment ta' drittijiet, dmirijiet, obbligazzjonijiet, attiv, proprjetà ta' kull deskrizzjoni kif ukoll kull dritt anċillari ..."

Jiġifieri hawnhekk qegħdin ngħidu li għalkemm qegħdin jitħassru artikli 39, 40, 41 u 42, id-dmirijiet, drittijiet u l-obbligazzjonijiet li joħorġu minnhom għandhom jibqgħu fis-seħħ.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Dan l-artiklu prattikament jirriafferma dak li għedna diversi drabi waqt id-dibattitu, li d-dritt ta' proprjetà li għandhom il- players eżistenti mhux qed jiġi mittiefes għaliex aħna mhux qed nattakkaw id-drittijiet ta' proprjetà imma qed invarjaw biss id-drittijiet li tħaddem liċenzja partikolari.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Mr Chairman, il-bieraħ issemmiet il-kwestjoni li kienet qamet bejn il-Melita Cable u l-Maltacom dwar proprjetà li l-Maltacom investiet fiha.

Issa li l-Melita Cable se jkunu jistgħu huma wkoll jużaw din il-proprjetà?

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

AUSTIN GATT: Le, artiklu 47 jittratta d-dritt ta' proprjetà u d- dritt anċillari li inti tittrasferixxi, tipoteka, eċċ., eċċ. Int qed titkellem dwar l-użu ta' proprjetà ta' ħaddieħor, li ma jinkwadrax ruħu hawnhekk għax hawn mhux qed tattakka d-dritt.

Bl-obbligu ta' l-open network systems, jekk qiegħed in a dominant market position, inti mhux qed tieħu d-dritt ta' proprjetà imma qed timponi obbligu biex dik il-proprjetà tiġi wżata minħabba li int in a dominant market position.

Jiġifieri iktar hija kwestjoni ta' dritt ta' użu, però ma tidħolx f'din direttament.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, għandna klawsola 30 tal-liġi li ġiet sospiża aktar kmieni u mbagħad hemm ir-rethinking dwar il-klawsola li kienet titkellem fuq "uffiċjal pubbliku".

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Jien nissuġġerixxi li l-ewwel intajru l-iskeda out of the way.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jiġifieri neħilsu l-iskeda u klawsola 32, imbagħad immorru għal klawsola 30.

Nistgħu nipproċedu b'dan il-mod, Mr Chairman.

THE CHAIRMAN: Mela se mmorru għal klawsola 32 u l-iskeda.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, fil-bidu tad-diskussjoni dwar l-iskeda kont ressaqt l-emenda "AE", li f'dan l-istadju nitlob il-permess biex nirtiraha għaliex dak li kien inkluż f'dik l-ewwel emenda issa qed jiġi inkorporat fl-emenda li se nressaq.

THE CHAIRMAN: Hawn il-permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u l-emenda "AE" ġiet irtirata.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, minflok l-emenda li għadni kemm irtirajt nipproponi din l-emenda:

"AF" It-Tieni Skeda għandha tiġi emendata kif ġej:-

1. fil-partita 2(2) tagħha minflok il-kliem minn ""kummerċ relevanti"," sa "telefonija" għandhom jidħlu l-kliem "Regolatur", "kummerċ relevanti", "telekomunikazzjonijiet", "infrastruttura tat- telekomunikazzjoni", u "telefonija"";

2. fil-paragrafu (b) tal-partita 2(3) għad-definizzjoni ta' "iġġorr" għandha tiġi sostitwita d-definizzjoni ġdida li ġejja:

""iġġorr" tinkludi tittrasmetti u tittrasporta u "ġarr" għandha tiftiehem skond hekk;";

3. fil-paragrafu (c) tal-partita 2(3) fid-definizzjoni ta' "privileġġ esklużiv" il-kliem "tfisser id-drittijiet mogħtija" għandu jiġi sostitwit bil-kliem "tfisser il-privileġġ mogħti kemm jekk imsejjaħ dritt, awtorita' jew xort' oħra," u l-kliem "dawk il-persuni d-dritt li jipprovdu" għandu jiġi sostitwit bil-kliem "dawk il-persuni l-privileġġ li jipprovdu";

4. fil-paragrafu (f) tal-partita 2(3):

(a) wara t-tifsira ta' "servizz ta' telekomunikazzjonijiet pubbliċi" għandhom jiżdiedu t-tifsiriet li ġejjin:

""servizz ta' telekomunikazzjonijiet li jkun pubblikament disponibbli" tfisser servizz ta' telekomunikazzjonijiet li jkun disponibbli għall- pubbliku;";

""servizz tat-telefonija bil-vuċi pubblikament disponibbli" tfisser servizz ta' telefonija fiss, sew jekk jitħaddem mingħajr l-użu tal- fili sew jekk xort' oħra, jew servizz ta' telefonija mobbli, jew it- tnejn, li jkun disponibbli għall-pubbliku;";

(b) fit-test Ingliż tal-partita 2(3) tagħha, fil-paragrafu (f), tifsira ta' "telecommunications", paragrafu (iii) tagħha, u fil- paragrafu (g), tifsira ta' "telecommunications system", paragrafu (iii) tagħha, minflok il-kelma "importation" kull fejn din tinsab għandha tidħol il-kelma "impartation";

(c) fil-partita 2(3)(f) minflok il-kliem""forza fis-suq sinjifikanti"" għandhom jidħlu l-kliem ""pożizzjoni dominanti fis- suq"";

5. fit-test Malti tal-paragrafu (h) tal-partita 2(3) fid- definizzjoni ta' "telefonija" minflok il-kliem "il-provdiment kummerċjali" sal-kliem "f'dak il-waqt stess" għandu jidħol il-kliem "il-provdiment kummerċjali għall-pubbliku ta' trasport dirett u fl- istess waqt ta' diskors li jkun qed isir";

6. fil-paragrafu (h) tal-partita 2(3) wara d-definizzjoni ta' "telefonija" għandha tidħol id-definizzjoni ġdida li ġejja:

""trasport" tinkludi ġarr u trasmissjoni;";

7. il-partita 2(5) għandha tiġi mħassra;

8. fil-partita 2(7) tagħha, fil-paragrafu (c), minflok il-kliem "Fi tmiem it-tifsira" għandhom jidħlu l-kliem "Fi tmiem il-paragrafu (c)";

9. fil-partita 3(3), fis-subartikolu (1) ta' l-artikolu 4 il- paragrafi (a) u (b) għandhom ikunu numerati mill-ġdid bħala s-sub- paragrafi (b) u (c) rispettivament u l-paragrafu (a) ġdid li ġej għandu jiżdied:

"(a) biex ir-regolamentazzjoni tas-settur tat-telekomunikazzjonijiet issir abbażi tal-prinċipji fundamentali ta' dan l-Att li jinkludu s- separazzjoni tal-funzjonijiet regolatorji minn dawk operattivi, il- kompetizzjoni ġusta, it-trasparenza, in-non-diskriminazzjoni, il-ftuħ tan-networks, il-protezzjoni tal-konsumatur, is-servizz universali, il- valuri ta' servizz pubbliku u r-rispett għad-drittijiet fundamentali tal-bniedem.";

10. fit-test Ingliż tal-partita 3(3) tagħha, fl-artikolu 4(1)(b) tagħha, minflok il-kliem "of paragraph above," għandhom jidħlu l-kliem "of paragraph (a) above,";

11. fis-subartikolu (5) ta' l-artikolu 4 fil-partita 3(3) minflok il- kliem "u għandhom ukoll jintagħmlu pubbliċi b'dak il-mod li l- awtorita' tista' tqis li jkun adattat." għandhom jidħlu l-kliem "u għandhom ukoll jintgħamlu pubbliċi billi jiġu pubblikati fil-Gazzetta tal-Gvern";

12. fit-test Ingliż tal-partita 3(4) tagħha, minflok il-kliem "shall amended" għandhom jidħlu l-kliem "shall be amended", u fil-paragrafu (a) minflok il-kliem ""shall be deemed to"" għandhom jidħlu l-kliem ""shall be deemed to include"";

13. il-paragrafu (ii) tas-subartikolu (1) ta' l-artikolu 6 fil- partita 4(2) għandu jiġi sostitwit b'dan li ġej:

"(ii) skond awtorizzazzjoni ġenerali maħruġa mill-Awtorita' u suġġett għall-verifika da parti ta' l-Awtorita' li l-kondizzjonijiet ta' dik l- awtorizzazzjoni ġenerali jkunu sodisfatti.";

14. fit-test Ingliż tal-paragrafu (c) tas-subartikolu (5) ta' l- artikolu 6 fil-partita 4(2) il-kliem "the licence relates" għandu jiġi sostitwit bil-kliem "the licence relates,";

15. fil-partita 4(2), fl-artikolu 9(1)(d) minflok il-kliem "forza fis-suq sinjifikanti" għandhom jidħlu l-kliem "pożizzjoni dominanti fis-suq";

16. fit-test Ingliż tal-partita 4(2) tagħha, fis-subartikoli (2), (3) u (4) ta' l-artikolu 11, kull fejn din tinsab, minflok il-kelma "intention" għandha tidħol il-kelma "intervention";

17. fil-paragrafu (d) tal-partita 5(3):

(i) fis-subartikolu (5) il-kliem ""b'dak il-mod li l-Awtorita' jew il-Ministru, skond il-każ, iqisu li jkun adattat" għandu jiġi sostitwit bil-kliem "fil-Gazzetta tal-Gvern"; (ii) fis-subartikolu (7) il-kliem "jista' jittawwal sa massimu ta' erba' xhur" għandu jiġi sostitwit bil-kliem "għandu japplika wkoll" u l-proviso li ġej għandu jiżdied fl-aħħar ta' l-imsemmi paragrafu:

"Iżda f'każijiet bħal dawn l-imsemmi perijodu ta' erba' xhur jista' jittawwal b'erba' xhur oħra.";

18. il-partita 6(6) għandha tiġi sostitwita b'dan li ġej:

"(6) L-artikolu 19 kif enumerat mill-ġdid għandu jiġi emendat kif ġej:

(a) in-nota marġinali tiegħu għandha tiġi sostitwita bil-kliem "Kontrolli dwar tariffi u mekkaniżmi għal rati"; (b) is-subartikoli (1) sa (9) tiegħu għandhom jiġu numerati mill- ġdid bħala s-subartikoli (2) sa (10) rispettivament; (c) dan li ġej għandu jidħol bħala s-subartikolu (1) ġdid:

"(1) It-tariffi dwar is-servizzi tat-telekomunikazzjonijiet għandhom jiġu regolati kif ġej:

(i) fis-swieq jew partijiet minn swieq fejn, fil-fehma ta' l- Awtorita', ikun hemm kompetizzjoni effettiva, it-tariffi għandhom jiġu stabbiliti bil-ħidma tas-suq;

(ii) fis-swieq jew partijiet minn swieq fejn, fil-fehma ta' l- Awtorita', il-kompetizzjoni effettiva tkun nieqsa, it-tariffi għandhom ikunu soġġetti b'mod proporzjonat għal kontrolli u għal regolamenti, li jistgħu wkoll jagħtu l-poter lill-Awtorita' sabiex toħroġ dawk id- direttivi proporzjonati u li ma jiddiskriminawx kif jidhrilha xieraq, kif jista' jiġi preskritt;

(iii) meta ma jkunu nħarġu jew ma jkunu fis-seħħ ebda regolamenti magħmula skond is-sub-paragrafu (ii) u meta ma tkun ġiet pubblikata ebda ordni fil-Gazzetta tal-Gvern mill-Awtorita' li tkun tgħid illi t- tariffi f'suq partikolari jew f'parti minn suq għandhom ikunu regolati skond is-sub-paragrafu (i) aktar 'il fuq jew meta ebda tali ordni ma jkun fis-seħħ, it-tariffi għandhom ikunu regolati skond il-mekkaniżmi għal rati skond is-subartikoli (2) sa (7) ta' dan l-artikolu;

(iv) meta tkun ġiet pubblikata ordni mill-Awtorita' skond is-sub- paragrafi (i) u (iii) aktar 'il fuq jew meta jiġu preskritti regolamenti skond is-sub-paragrafu (ii) aktar 'il fuq, kull mekkaniżmu għal rati li jkun fis-seħħ fil-ħin tal-pubblikazzjoni ta' l-imsemmija ordni jew ta' l-imsemmija regolamenti ma jibqax fis-seħħ, bla ħsara għall-validita' tiegħu dwar kull perijodu ta' qabel, dwar dak is-suq jew dik il-parti mis-suq li għalih ikunu jirriferu dik l-ordni jew dawk ir-regolamenti.";

(d) fis-subartikolu (2) kif numerat mill-ġdid il-kliem "Ikun hemm" għandu jiġi sostitwit bil-kliem "Bla ħsara għal dak provdut fis- subartikolu (1), ikun hemm";

(e) fis-subartikolu (3) kif numerat mill-ġdid minflok il-kliem "għall-approvazzjoni tiegħu" għandhom jidħlu l-kliem "għall- approvazzjoni tagħha";

(f) fis-subartikolu (5) kif numerat mill-ġdid minflok il-kliem "l- artikolu 29" għandhom jidħlu l-kliem "l-artikolu 34";

(g) fit-tieni proviso tas-subartikolu (6) kif numerat mill-ġdid minflok il-kliem "suġġetta wkoll għal appell" għandhom jidħlu l-kliem "suġġetta wkoll għal appell." u l-bqija tal-proviso għandha titħassar.";

19. fil-partita 6(7) tagħha, minnufih qabel in-numru "20." għandu jiżdied it-titolu marġinali "Modifika ta' liċenzi.";

20. fil-partita 6(7):

(i) fis-sub-paragrafu (ii) tal-paragrafu (c) tas-subartikolu (1) ta' l-artikolu 20 il-kliem "tagħmel referenza lill-Kummissjoni għall- Kummerċ Ġust fejn teħtieġha tinvestiga u tirrapporta" għandu jiġi sostitwit il-kliem "tagħmel referenza lill-Uffiċċju tal-Kompetizzjoni Ġusta fejn teħtieġu jinvestiga u jirrapporta";

(i) fil-paragrafu (d) tas-subartikolu (1) ta' l-artikolu 20 għall- kliem "Kummissjoni għall-Kummerċ Ġust" għandu jiġi sostitwit il-kliem "Uffiċċju tal-Kompetizzjoni Ġusta";

(iii) il-paragrafu (e) tas-subartikolu (i) ta' l-artikolu 20 għandu jiġi sostitwit bis-segwenti:

"(e) meta l-Uffiċċju tal-Kompetizzjoni Ġusta jirrapporta dwar xi ħaġa lilu riferita taħt is-sub-paragrafu (ii) tal-paragrafu (c) ta' dan is- subartikolu l-konklużjonijiet tiegħu għandhom ikunu definittivi u vinkolanti u meta l-imsemmi Uffiċċju jaqtagħha li jkollha ssir modifika f'liċenza individwali, dik il-modifika għandha tiġi implimentata minn dik id-data li tista' tiġi stabbilita mill- Awtorita'.";

21. it-test Ingliż tal-partita 8(2) għandu jiġi sostitwit b'dan li ġej:

"8(2) Title number 4 of Part II shall be replaced by the words "Interests of Users and Subscribers";

22. fit-test Ingliż tal-partita 9(2) il-kelma "hall" għandha tiġi sostitwita bil-kelma "shall";

23. fil-partita 9(3) il-kliem ""l-effiċjenza, l-istandards u l- kompetizzjoni"" għandhom jiġu sostitwiti bil-kliem ""l-effiċjenza, l- istandards u l-kompetizzjoni tas-suq"" u wara l-imsemmija kliem għandu jiżdied il-kliem li ġej: "u fil-paragrafu (d) tas-subartikolu (1) ta' l-artikolu 33 kif enumerat mill-ġdid wara l-kliem "fil-qasam tat- telekomunikazzjonijiet" għandu jiżdied il-kliem "u dwar it-taħriġ fit- telekomunikazzjonijiet";

24. fil-partita 10(2) wara l-kelma ""persuna"" għandu jiżdied dan li ġej: "u wara l-kliem "segretarju tal-bord" għandu jiżdied il-kliem "u dik il-persuna għandha taqdi dmirha f'dik il-kariga skond il-livelli ta' etika li huma parti mill-valuri ta' servizz pubbliku."";

25. fit-test Malti tas-subartikolu (5) ta' l-artikolu 35 tal-partita 10(6) il-kelma "ordni" għandha tiġi sostitwita bil-kelma "direzzjoni";

26. fil-partita 10(9) il-paragrafu (a) għandu jiġi sostitwit b'dan li ġej:

"(a) fis-subartikolu (1) wara l-kliem "b'inizjattiva tiegħu nnifsu" għandu jiżdied il-kliem "wara konsultazzjoni ma' l-Awtorita', jew, jekk l-Awtorita' ma tkunx kostitwita, b'inizjattiva tiegħu nnifsu" u wara l-kliem "ta' dak imsemmi qabel" għandu jidħol il-kliem "lill- prinċipji tal-kompetizzjoni ġusta u lill-provvedimenti ta' open network u";

27. fil-partita 10(9)(e), fil-paragrafu (k) minflok il-kliem "forza fis-suq sinjifikanti" għandhom jidħlu l-kliem "pożizzjoni dominanti fis-suq";

28. fil-paragrafu (h) tas-subartikolu (i) ta' l-artikolu 38 kif enumerat mill-ġdid fil-partita 10(9)(e) il-kliem "fis-sehem ta' faċilitajiet" għandu jiġi sostitwit bil-kliem "ta' użu ta' faċilitajiet jew apparat" u fit-test Malti l-kliem "mal-kollokament" għandu jiġi sostitwit bil-kliem "tqegħid fl-istess post";

29. fil-partita 10(9)(f), minnufih fi tmiem il-paragrafu għandhom jiżdiedu l-kliem "u wara l-kliem "u tagħrif ieħor" għandhom jiżdiedu l- kliem ", inkluż tagħrif dwar kull kumpannija li fiha l-provditur awotrizzat ikollu sehem ta' kontroll"";

30. il-paragrafu (1) tal-partita 10(9) għandu jiġi sostitwit b'dan li ġej:

"(6) (a) Regolamenti magħmulin taħt dan l-artikolu jistgħu wkoll jiddelegaw lill-Awtorita' s-setgħa li toħroġ direttivi kif jidhrilha xieraq bil-għan li tiġi implimentata kull ħaġa li dwarha jkun provdut fl-istess regolamenti.

(b) Kull direttiva maħruġa mill-Awtorita' bis-saħħa ta' delega magħmula lilha kif deskritt fil-paragrafu (a) ta' dan is-subartikolu għandha tiġi pubblikata fil-Gazzetta tal-Gvern.";

31. il-partita 10(10) għandha tiġi sostitwita b'dan li ġej:

"(10) Fis-subartikolu (2) ta' l-artikolu 39 kif enumerat mill-ġdid:

(i) minnufih wara l-kliem "jagħti informazzjoni lill-Awtorita'" għandu jidħol il-kliem "jew lill-Ministru";

(ii) minflok il-kliem "li tkun falza, jew iwaqqaf" għandhom jidħlu l- kliem "li tkun falza jew qarrieqa, jew iwaqqaf";

(iii) minnufih wara l-kliem "jostruixxi lill-Awtorita'" għandhom jidħlu l-kliem "jew lill-Ministru";

32. il-partita 11(2) għandha tiġi mħassra;

33. il-partita 11(3) għandha tiġi enumerata mill-ġdid bħala l- partita 11(2) u:

(i) fil-paragrafu (a) tagħha minflok il-kliem ""it-tħassir ta' l-Att dwar il-Korporazzjoni Telemalta"" għandhom jidħlu l-kliem ""it-2 ta' Jannar 1998"" u l-kumplament tal-paragrafu għandu jiħassar;

(ii) fil-paragrafu (b) tagħha l-kliem "Fis-subartikolu (2)" għandu jiġi sostitwit bil-kliem "Fl-ewwel senenza tas-subartikolu (2)" u l- kliem ""mit-tħassir ta' l-Att dwar il-Korporazzjoni Telemalta"" għandu jiġi sostitwit bil-kliem ""mit-2 ta' Jannar 1998"";

(iii) fil-paragrafu (c) tiegħu l-kliem ""t-tħassir ta' l-Att dwar il- Korporazzjoni Telemalta"" għandu jiġi sostitwit bil-kliem ""t-2 ta' Jannar 1998"";

(iv) wara l-paragrafu (c) għandu jiżdied dan il-paragrafu ġdid li ġej:

"(d) Wara s-subartikolu (2) ta' l-artikolu 43 kif enumerat mill-ġdid għandu jiżdied is-subartikolu ġdid li ġej:

"(3) Kull liċenza jew awtorizzazzjoni legalment maħruġa jew mogħtija jew miżmuma fis-seħħ bejn it-2 ta' Jannar 1998 u t-30 ta' Ġunju 2000 taħt dan l-Att għandha wara t-30 ta' Ġunju 2000 tkompli fis-seħħ kif provdut bi jew taħt dan l-Att soġġetta għad-dispożizzjonijiet ta' dan l-Att kif emendat minn żmien għal żmien u b'dawk il-modifiki, adattamenti u limitazzjonijiet kif jista' jkun meħtieġ jew xieraq għal dak il-għan.".";

Minnufih wara l-partita 12 għandha tidħol il-partita ġdida 12A kif ġej:

Żieda ta' artikolu ġdid 48:

Minnufih wara l-artikolu 47 għandu jiżdied l-artikolu ġdid li ġej:

"Eżenzjoni mid-dispożizzjonijiet ta' dan l-Att.

(1) Huma eżenti mid-dispożizzjonijiet ta' dan l-Att l- installazzjonijiet u s-sistemi ta' telekomunikazzjonijiet ta' l-Istat stabbiliti għall-ħtiġijiet tad-difiża jew tas-sikurezza pubblika.

(2) Il-Prim Ministru jista' b'ordni pubblikat fil-Gazzetta jeżenta mid-dispożizzjonijiet ta' dan l-Att kull installazzjoni jew sistema ta' telekomunikazzjonijiet li tkun proprjeta' ta' Dipartiment tal- Gvern jew ta' korp imwaqqaf b'liġi u tkun użata għall-iskopijiet tiegħu u meta joħroġ tali eżenzjoni l-Prim Ministru jista' wkoll jimponi kondizzjonijiet għal dik l-eżenzjoni kif jidhirlu xieraq.".";

35. fil-partita 13 fl-Ewwel Skeda:

(i) fil-paragrafu 1 tal-Parti II għall-kliem "mill-1 ta' Ġunju, 2000" għandu jiġi sostitwit il-kliem "mid-data li fiha din l-Isked tiġi fis-seħħ";

(ii) fit-tieni paragrafu tal-Parti III għall-kliem "l-1 ta' Ġunju 2000" għandu jiġi sostitwit il-kliem "id-data li fiha din l-Iskeda tiġi fis-seħħ";

(iii) fit-tielet paragrafu tal-Parti IV il-kliem "forza sinifikanti fis-suq" kull fejn dawn jinsabu għandhojm jidħlu l-kliem "pożizzjoni dominanti fis-suq";

(iv) fil-paragrafu (k) tal-Parti IV għall-kliem "fl-1 ta' Ġunju, 2000" għandu jiġi sostitwit il-kliem "fid-data li fiha din l-Iskeda tiġi fis-seħħ";

(v) fil-paragrafu (h) tal-Parti V għall-kliem "fl-1 ta' Ġunju, 2000" għandu jiġi sostitwit il-kliem "fid-data li fiha din l-Iskeda tiġi fis- seħħ".

"AF" The Second Schedule shall be amended as follows:

1. in item 2 (2) thereof, for the phrases from ""relevant business"," to ""telephony"." there shall be substituted the phrases ""Regulator", "relevant business", "telecommunications", "telecommunication infrastructure", and "telephony".";

2. in paragraph (b) of item 2(3) for the definition of "convey" there shall be substituted the following new definition:

""convey" includes transmit and transport and "conveyance" shall be construed accordingly;"

3. in paragraph (c) of item 2(3) in the definition of "exclusive privilege" the words "means the rights" shall be substituted by the words "means the privilege whether referred to as a right or authority or otherwise" and the words "person or persons the right to provide" there shall be substituted the words "person or persons the privilege to provide";

In paragraph (f) of item 2(3):

(a) after the definition of "public telecommunications service" there shall be added the following new definitions:

""Publicly available telecommunications service" means a telecommunications service available to the public;";

""Publicly available voice telephony services" means a fixed telephony service whether operated by wireless or otherwise or a mobile telephony service, or both, available to the public;";

(b) in the English text of item 2(3) thereof, in paragraph (f), definition of "telecommunications", paragraph (iii) thereof, and in paragraph (g), definition of "telecommunications system", paragraph (iii) thereof, for the word "importation" wherever it occurs there shall be substituted the word "impartation";

(c) in item 2(3)(f) for the words ""significant market power"" there shall be substituted the words ""a dominant market position"";

5. in paragraph (h) of item 2(3) in the definition of "telephony" the words "public or" shall substituted by the words "public of';

6. in paragraph (h) of item 2(3) after the definition of "telephony" there shall be inserted the following new definition:

""transport" includes conveyance and transmission;";

Item 2(5) shall be deleted;

8. item 2(7) thereof, in paragraph (c), for the words "At the end of the definition" there shall be substituted the words "At the end of paragraph (c)";

9. in item 3(3) in subsection (1) of section 4 subparagraphs (a) and (b) shall be renumbered as subparagraphs (b) and (c) respectively and the following subparagraph (a) shall be added:

"(a) to the regulation of the telecommunications sector on the basis of the fundamental principles of this Act including the separation of regulatory and operational functions, fair competition, transparency, non-discrimination, open networks, consumer protection, universal service, public service values and respect for fundamental human rights.";

10. in the English text of item 3(3) thereof, in section 4(1)(b) thereof, for the words "of paragraph above," there shall be substituted the words "of paragraph (a) above,";

11. in subsection (5) of section 4 in item 3(3) for the words "made public in such manner as the authority deems appropriate." there shall be substituted the words "made public by publication in the Government Gazette";

12. in the English text of item 3(4) thereof, for the words "shall amended" there shall be substituted the words ""shall be amended", and in paragraph (a) for the words ""shall be deemed to"" there shall be substituted the words ""shall be deemed to include"";

13. paragraph (ii) of subsection (1) of section 6 in item 4(2) shall be substituted by the following:

"(ii) in accordance with a general authorisation issued by the Authority and subject to verification by the Authority that the conditions of the general authorisation have been satisfied";

14. in the English text of sub-paragraph (c) of subsection (5) of section 6 in item 4(2) the words "the licence relates" shall be substituted by the words "the licence relates,";

In item 4(2) in paragraph (d) of subsection (1) of section 9 the words "significant market power" shall be substituted by the words "a dominant market position";

16. in the English text of item 4(2) thereof, in subsections (2), (3) and (4) of section 11, wherever it occurs, the word "intention" shall be substituted by the word "intervention";

In paragraph (d) of item 5(3):

(i) in subsection (5) for the words "such manner as the Authority or the Minister, as the case may be, deem appropriate" there shall be substituted the words "the Government Gazette"

(ii) in subsection (7) the words "period referred to in subsection (6) above may be extended by up to four months." shall be substituted by the words ""four month period referred to in subsection (6) above shall also apply." and the following proviso shall be added at the end of the said paragraph:

"Provided that in such cases the said four month period may be extended by a further four months.";

18. item 6(6) shall be substituted as follows:

"(6) Section 19 as renumbered shall be amended as follows:

(a) the marginal note thereof shall be substituted by the words "Tariff controls and rate mechanisms";

(b) subsections (1) to (9) thereof shall be renumbered as subsections (2) to (10) respectively;

(c) the following shall be inserted as the new subsection (1):

"(1) Tariffs in respect of telecommunications services shall be regulated as follows:

(i) in markets or market segments which are, in the opinion of the Authority, subject to effective competition, tariffs shall be established by the operation of the market;

(ii) in markets or market segments which, in the opinion of the Authority, lack effective competition, tariffs shall be subject to such proportionate controls and regulations, which may also grant power to the Authority to issue such proportionate and non-discriminatory directives as it may deem appropriate, as may be prescribed;

(iii) where no regulations have been issued or are in force in terms of sub-paragraph (ii) and no order has been published in the Government Gazette by the Authority stating that tariffs in a particular market or market segment are to be regulated in accordance with sub-paragraph (i) above or when no such order is in force, tariffs shall be regulated in accordance with rate mechanisms in terms of subsections (2) to (7) of this section;

(iv) where an order has been published by the Authority in terms of sub-paragraphs (i) and (iii) above or where regulations are prescribed in terms of sub-paragraph (ii) above any rate mechanism in force at the time of the publication of the said order or of the said regulations shall cease to have effect, without prejudice to its validity in respect of any preceding period, with regard to the market or market segment to which the order or the regulations refer.";

(d) in subsection (2) as renumbered the words "There shall be" shall be substituted by the words "Subject to subsection (1) there shall be";

(e) in subsection (3) as renumbered for the word "his" there shall be substituted the word "its"

(f) in subsection (5) as renumbered for the words "section 29" there shall be substituted the words "section 34";

(g) in the second proviso to subsection (6) as renumbered the words "subject to appeal" shall be substituted by the words "subject to appeal." and the rest of the proviso shall be deleted.";

19. in item 6(7) immediately before the number "20" there shall be added the marginal note "Modifications of licences";

20. in item 6(7) thereof:

(i) in-sub-paragraph (ii) of paragraph (c) of subsection (1) of section 20 the words "Commission for Fair Trading" shall be substituted by the words "Office for Fair Competition";

(ii) in paragraph (d) of subsection (1) of section 20 the words "Commission of Fair Trading" shall be substituted by the words "Office for Fair Competition";

(iii) paragraph (2) of subsection (1) of section 20 shall be substituted by the following:

"(e) when the Office for Fair Competition reports on a matter referred to it under subparagraph (ii) of paragraph (c) of this subsection its conclusions shall be definitive and binding and when the office decides that a modification to an individual licence shall be carried out, that modification shall be implemented from such date as established by the Authority.";

21. the English text of item 8(2) shall be replaced by the following:

"8(2) Title number 4 of Part II shall be replaced by the words "Interests of Users and Subscribers";

22. in the English text of item 9(2) the word "hall" shall be substituted by the word "shall";

23. in item 9(3) the words "standards and competition" shall be replaced by the words "standards and market competition" and the following shall be added "and in paragraph (d) of subsection (1) of the said section 33, as renumbered after the words "in the field of telecommunications" there shall be added the words "and in respect of training in telecommunications";

In item 10(2) after the word "person" there shall be added the following "and after the words "the Board" there shall be added the words "and such person serve in such capacity in accordance with ethical standards which form part of public service values."";

In the Maltese text of subsection (5) of section 35 in item 10(6) the word "ordni" shall be substituted by the word "direzzjoni";

In item 10 (9) paragraph (a) shall be substituted by the following:

"(a) In subsection (1) after the words "on his own initiative" there shall be added the words "after consultation with the Authority or, if the said Authority is not constituted, on his own initiative" and after the words "to the generality of the above," there shall be added the words "to the principles of fair competition and to open network provisions and";

27. in item 10(9)(e), in paragraph (k) for the words "significant market power" there shall be substituted the words "a dominant market position";

In paragraph (h) of subsection (1) of section 38 as renumbered in item 10(9)(e):

(i) the words "facility sharing" shall be substituted by the words "facility or equipment sharing" and in the Maltese text the words "mal- kollokament" shall be substituted by the words "tqeghid fi-istess post".

29. in item 10(9)(f), immediately at the end of the paragraph there shall be added the words "and immediately after the words "and other information" there shall be added the words "including information about any company in which an authorised provider has a controlling interest"";

30. paragraph (1) of item 10(9) shall be substituted by the following:

"(6) (a) Regulations made under this section may also delegate to the Authority the power to issue directives as it deems fit for the purpose of the implementation of any matter provided for in the said regulations.

(b) any directive issued by the Authority under any delegation made to it as described in paragraph (a) of this subsection shall be published in the Government Gazette.";

31. item 10(10) shall be substituted by the following:

"(10) In subsection (2) of section 39 as renumbered:

(i) immediately after the words "information to the Authority" there shall be added the words "or to the Minister";

(ii) the words "to be false or impedes or obstructs the" shall be substituted by the words "to be false or misleading, or impedes or obstructs the";

(iii) immediately after the words "obstructs the Authority" there shall be added the words "or the Minister";

32. item 11(2) shall be deleted;

33. item 11(3) shall be renumbered as item 11(2) and:

(i) in paragraph (a) thereof the words ""repeal of the Telemalta Corporation Act,"" shall be substituted by the words ""2 January 1998."" and the rest of the paragraph shall be deleted;

(ii) in paragraph (b) thereof the words "in subsection (2)" shall be substituted by the words "in the first sentence of subsection (2)" and the words ""repeal of the Telemalta Corporation Act,"" shall be substituted by the words ""2 January 1998"";

(iii) in paragraph (c) thereof the words ""repeal of the Telemalta Corporation Act,"" shall be substituted by the words ""2 January 1998"";

(iv) after paragraph (c) the following new paragraph shall be added:

"(d) After subsection (2) of section 43 as renumbered there shall be added the following new subsection:

"(3) Any licence or authorisation lawfully issued, granted or kept in force between the 2 January 1998 and the 30 June 2000 under this Act shall after the 30 June 2000 continue to have effect as is provided by or under this Act subject to the provisions of this Act as amended from time to time and with such modifications, adaptations, and limitations as may be necessary or appropriate for the purpose."";

34. immediately after item 12 the following new item 12A shall be inserted:

Addition of a new section 48:

Immediately after section 47 the following new section shall be inserted:

"Exemption from the provisions of this Act

(1) Telecommunications systems and installations of the State established to satisfy the exigencies of defence or public security are exempt from the provisions of this Act.

(2) The Prime Minister may by order published in the Gazette exempt from the provisions of this Act any installation or telecommunications system belonging to a Government Department or to a body established by law and used for its own purposes and in issuing such an exemption the Prime Minister may also impose conditions thereto as he deems fit.".";

In item 13 in the "First Schedule":

(i) in paragraph 1 of Part II for the words "1 June 2000" there shall be substituted the words "the date when this schedule comes into force";

(ii) in the second paragraph of Part III for the words "1 June 2000" there shall be substituted the words "the date when this Schedule comes into force";

(iii) in the third paragraph of Part IV for the words "significant market power" wherever they occur there shall be substituted the words "a dominant market position";

(iv) in paragraph (k) of Part IV for the words "1st June 2000" there shall be substituted the words "the coming into force of this Schedule";

(v) in paragraph (h) of Part V for the words "1st June 2000" there shall be substituted the words "the coming into force of this Schedule".

THE CHAIRMAN: Għandi nifhem li wħud minnhom dawn l-emendi l-kumitat kien diġà qabel fuqhom, hux hekk?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Suppost li huma kollha skond dak li qbilna dwaru - almenu dak li fhimna li qbilna, ejja npoġġiha b'dak il-mod - waqt il- laqgħat tad-diskussjoni li kellna.

THE CHAIRMAN: Nissuġġerixxi li neħduhom paragrafu wieħed wara l-ieħor.

ONOR.

ALFRED SANT: Ħalli nkunu ċari.

Se niddiskutu l-emenda li għadu kemm ressaq il-Ministru biex nimmarkaw x'inhu għall-vot aktar 'il quddiem.

Se neħduha paragrafu paragrafu.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Naqblu.

THE CHAIRMAN: Hemm rimarki fuq para.

1 u para.

(Onor. Membri: No) Para.

Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Hawnhekk fil-para (c) tal-partit 2 (3) fid- definizzjoni ta' "exclusive privilege" se tiżdied sentenza żgħira għax ma kienx hemm traduzzjoni preċiża ta' dak li kien hemm fil-Malti.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Ministru, fakkarni ftit x'konna ftehemna fuq din, li se nagħmlu "exclusive privilege means the privilege" jew "exclusive right means the rights" Mingħalija kien hemm diskussjoni jekk minflok "exclusive privilege" issirx "exclusive right".

Mingħalija konna għedna li ssir "exclusive right" jiġifieri qalbuhielna d-drafters?

ONOR.

AUSTIN GATT: Jekk niftakar sew, int kont qajjimt il-punt li ladarba hemmhekk dejjem nużaw "exclusive privilege", għaliex konna qed nużaw "right" hawnhekk?

Imbagħad kont għamilt l-argument li "right" mhuwiex "privilege".

Imbagħad spiċċajt naqbel miegħek jien.

ONOR.

ALFRED SANT: Jiġifieri d-drafters ma qablux magħna għax issa baqgħet "exclusive privilege".

Mingħalija konna ftehemna li se ssir "exclusive right", fuq l-argument tiegħek ukoll.

ONOR.

AUSTIN GATT: Diffiċli żżomm kollox fil-memorja meta tant jgħaddi diskors!

ONOR.

ALFRED SANT: Hekk ġara mingħalija.

Inti kont argumentajt - u jien qbilt miegħek imbagħad - li rather than calling it "exclusive privilege" we should call it "exclusive right".

Jekk niftakar sew id-drafters kienu ġew jgħidulek li ma jaqblux magħha l-biċċa.

Forsi kont qbilt magħhom int?

Ma nafx!

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

CENSU GALEA: Id-drafters qed jgħidu li waqt id-diskussjoni konna għedna li d-definizzjoni oriġinali ta' "exclusive privilege means the rights" nagħmluha "means the privilege, whether referred to as right and authority or otherwise".

Fil-verżjoni Maltija qegħdin ngħidu "privileġġ esklużiv tfisser id-drittijiet mogħtija" għandu jiġi sostitwit bil-kliem "tfisser il-privileġġ mogħti kemm jekk imsejjaħ dritt, awtorità jew xort'oħra".

Jiġifieri tgħajjatlu kif tgħajjatlu huwa privileġġ.

THE CHAIRMAN: Ngħaddu għal para.

Rimarki?

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni

ONOR.

ALFRED SANT: Safejn naf jien, din ta' "impartation" ma konniex iddiskutejnieha.

Xi tfisser "impartation" li hemm f'paragrafu 4 (b)?.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Fil-fatt din kienet parti mill-emenda oriġinali, però jidher li kien hemm xi żball fit-typing iktar minn ħaġa oħra, għaliex dik li oriġinarjament kellha tkun "impartation" mill-bidu nett kienet ittajpjata bħala "importation".

ONOR.

ALFRED SANT: Allura xi tfisser "impartation"?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Fil-fatt it-tifsira li qegħdin jagħtuni tal-kelma "impartation" hija li twassal messaġġ minn naħa għal oħra, kelma meħuda mil- liġi Ingliża.

THE CHAIRMAN: Hemm rimarki fuq para.

5 u fuq para.

(Onor. Membri: No) Para.

Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Paragrafu 7 ta' l-emenda jgħid li l-partita 2(5) għandha titħassar.

U l-verżjoni Ingliża tgħid: Item 2(5) shall be deleted.

ONOR.ALFRED SANT: Tista' tfakkarna ftit x'kienet din?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, il-partita 2(5) qegħdin inħassruha għaliex din kienet tgħid li section 12 għandha tiġi section 8, mentri fir- realtà riedet tibqa' section 12 u mhux section 8.

Jiġifieri m'hu se jinbidel xejn.

THE CHAIRMAN: Rimarki fuq para.

8 u para.

Il-Ministru.

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Chairman, f'para.

9 ta' l-emenda - jew aħjar fil- partita 3 (3) ta' l-iskeda, f'subartikolu 4 (i) - għandna l-lista tal- prinċipji fundamentali li tkellimna fuqhom, li anke għamel riferenza għalihom il-Kap ta' l-Oppożizzjoni iktar kmieni.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Kont nippreferi kieku dawn kienu xi forma ta' matriċi, xi ħaġa li aktar tolqot l-għajn, xi ħaġa ċentrali, imma kif inhuma naħseb li huma fair ukoll.

THE CHAIRMAN: Rimarki fuq para 10, para 11, para 12, para 13, para 14?

(Onor. Membri: No) Para 15?

Il-Ministru.

ONOR.

CENSU GALEA: Niskuża ruħi għax il-paragrafu 15 fil-verżjoni Ingliża mhux dan irid jiġi.

Hemm xi ħaġa ħażina.

ONOR.

ALFRED SANT: Fit-text li għandi jien para 15 bil-Malti ġie paragraph 16 bl-Ingliż.

ONOR.

AUSTIN GATT: Paragraph 15 inqabeż.

Irid jidħol ieħor u l-English text minn paragraph 15 'il quddiem irid jiġi renumbered 16, 17.

Faċilment nirranġawha!

THE CHAIRMAN: Jiddispjaċini imma għalissa nieqfu hawn għax sar il-ħin.

Grazzi.

F'nofsinhar il-Kamra rriżumiet u l-President tal-Kumitati rrapporta progress u talab il-permess sabiex il-Kumitat jerġa' jiltaqa'.

MR SPEAKER: Il-Ministru jekk jogħġbu jressaq l-Aġġornament tal-Kamra.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

ĊENSU GALEA: Mr Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal- lejla l-Erbgħa, 28 ta' Ġunju, 2000 fis-6.00 p.m. b'din l-aġenda:

Abbozz ta' Liġi għat-Twaqqif ta' l-Awtorità ta' Malta dwar il- Komunikazzjoni - Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar il-Kunsill Malti għall-Artġġjanat - Tieni Qari (Kont).;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Awtorità Maltija għal għemil ta' Standards - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Affarijiet tal-Konsumatur - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Awtorita' tas-Saħħa u s-Sigurta' fuq il-Post tax- Xogħol - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordninanza tad-Dwana - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Interpretazzjoni - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni ta' l-Erarju - Tieni Qari (Kont.); u

Riżoluzzjoni tal-Prim Ministru dwar il-qagħda fil-pajjiż - Kontinwazzjoni

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Refuġjati - Kumitat Permamenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Awtorita' dwar it-Trasport Pubbliku - Kumtiat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Bastimenti Merkantili - Kumitat Permemanti.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

L-Onor.

Tony Abela.

ONOR.

TONY ABELA: Mr Speaker, dawn il-ġimgħat għal uliedna jirrappreżentaw l-aħħar jiem fl-iskejjel qabel joħorġu bil-btajjel tas- sajf, għall-iskejjel privati din il-ġimgħa u għall-iskejjel tal-gvern ġimgħatejn oħra.

Għalhekk ikun tajjeb jekk wieħed jitkellem naqra fuq il- ħteġijiet kemm infrastrutturali ta' l-iskejjel tagħna kif ukoll wieħed iħares lura u jirrifletti fuq is-suċċessi edukattivi jew mod ieħor ta' wliedna.

Illum min qara l-gazzetta jew sema' l-aħbarijiet jaf li ħarġu r- riżultati ta' l-eżami għall-junior lyceum.

Bħas-sena li għaddiet u bħas- sena ta' qabel għaddew 52% mill-istudenti li qagħdu għal dawn l-eżamijiet biex imorru fil-junior lyceum.

Jekk wieħed janalizza s-sinifikat ta' dan ir-riżultat isib li prattikament nofs l-istudenti li qagħdu għal dawn l- eżamijiet ma rrnexxilhomx jilħqu l-istandard tal-karta li ġiet preżentata lilhom.

Fil-maġġoranza tagħhom wieħed jara li dawn weħlu jew fl-Ingliż jew inkella fil-Maths, liema karta jippreżentawhilhom bl-Ingliż ukoll.

Mr Speaker, fl-opinjoni tiegħi, dan jagħti lok biex wieħed jixtarr sew x'inhi l-problema vera, jekk huwiex fil-mod kif qegħdin jitgħallmu l-lingwa dawn it-tfal, jew inkella jekk l-istandard li qed jintalab meta dawn ipoġġu għall-eżamijiet huwiex għoli żżejjed għall-età ta' dawn l-istudenti.

Minkejja li m'għaddewx biex imorru l-junior lyceum, xorta se jkun hemm skejjel fejn imorru dawn it-tfal, skejjel li jieħdu ħsieb li dawn jibqgħu telgħin sa form 5, però permezz ta' dan l-eżami, dawn ġew streamed bejn dawk li rnexxew u dawk li ma rnexxewx.

Ħafna drabi l-fatt li dawn it-tfal ma jkunux għaddew mill-eżami tal-junior lyceum ma jkunx minħabba li mhumiex tajbin jew ma kenux ippreparati, imma għaliex dawn it-tfal għall-ewwel darba f'ħajjithom ikunu ġew ippreżentati għal eżami kompetittiv.

Tkun l- ewwel darba li dawn l-istudenti jkunu għamlu eżami barra mill-klassi regolari tagħhom ta' l-iskola, f'kompetitizzjoni mhux biss ma' l-istudenti l-oħrajn, però f'kompetizzjoni ma' l-istandards li xi kultant, jiddispjaċini ngħid, jiġu ffissati mingħajr ma jkun sar studju biżżejjed ta' safejn ikunu waslu t-tfal fl-iskejjel.

Mr Speaker, irridu nagħmlu kurrikulu minimu nazzjonali għall-istudenti li jrid jippreżenta mezz kif uliedna jiġu ppreparati għall-ħajja għaliex, fuq kollox, għalxejn bniedem jitgħallem ħafna minn ġol-ktieb jekk finalment meta joħroġ fit-triq ma jkunx ippreparat għal kulma jista' jiltaqa' miegħu.

Għalxejn bniedem iġib full marks x'ħin joqgħod għall-eżami u mbagħad fil- prattika, malli joħroġ mill-għatba tad-dar, jitfixkel u jaqa' fil-bankina, anke jekk ma jkunx hemm ħofor fil-bankina.

Allura jiena nemmen li wieħed irid jagħmel post-mortem għaliex ripetutament, sena wara sena, mhux biss mhumiex qegħdin jgħaddu proporzjon sostanzjali tat-tfal mill-eżami tal- junior lyceum, imma għaliex dawn qegħdin jeħlu prattikalment fl-istess suġġett.

Irridu nirriflettu sew għaliex kull darba qed jeħlu f'suġġetti li jitolbu lill-istudenti jaqraw u jifhmu dak li hemm miktub bl-Ingliż.

Possibbli hemm daqstant disparità bejn tfal u oħra?

Jiena ngħid li hemm dawk it-tfal li ma jistudjawx, però mhux reklam tajjeb għas-sistema edukattiva tagħna li minn 4,000 student li jpoġġi għall-eżami tas- sekondarja, 2000 minnhom jeħlu.

Jiddispjaċini ngħid li d-dipartiment ta' l-edukazzjoni diġà qiegħed tard, qiegħed tard mhux għaliex ma jaħdimx għaliex jiena naħseb li kull persuna li tifforma parti mis-sistema edukattiva tagħna tixtieq li jkollha s- suċċessi.

Però forsi hemm bżonn rethinking tal-mod kif jiġu mgħallma ċerti suġġetti ħalli studenti ta' għaxra, ħdax-il sena jkunu diġà jifhmu l-Ingliż biżżejjed biex ikunu kapaċi jifhmu d-domandi li jagħmlulhom.

Hawnhekk irrid ngħid li sfortunatament kull meta tkellimt ma' ċerti nies kull darba tawni l-istess risposta, li mhux it-tifel mhuwiex ippreparat, mhux it-tifla ma kenitx taf is-suġġett, mhux għaliex it-tifla injoranta u ma kenitx kapaċi titgħallem, imma ma kenitx kapaċi tirrealizza dak li kien qed jintalab minnha f'dik id-domanda, anke f'dak l-istadju ta' tifel jew tifla ta' għaxra, ħdax-il sena.

Għalxejn ikollok teacher li tibda taqralhom somma bl-Ingliż, tfehemhielhom bil-Malti, turihom is-sistema li biha trid tinħadem, jekk primarjament l-istess studenti ma kenux kapaċi li jifhmu d- domanda kif tkun x'ħin huma pprovaw jaqrawha.

Għalxejn nitolbu lil dawn it- tfal jagħmlu composition żgħira jew nistaqsuhom ċerti domandi bl-Ingliż li aħna nafu li jafu r-risposti tagħhom għaliex ikunu tgħallmuhom b'mod pappagallesk.

Naħseb li għandu jkun hemm rethinking sabiex il-pedament li jingħataw l- istudenti fit-tagħlim ta' l-Ingliż ikun konkret u meta jiġu għall-eżamijiet ma jkunx hemm iżjed is-sogru li jgħaddu dawk li jmorru l-privat u dawk li kellhom special training biex jaslu, imma s-suċċess tas-sistema edukattiva tagħna tiġi riflessa b'ammont sostanzjali iżjed minn 52% li jgħaddu mill- eżamijiet tal-junior lyceum.

Ovvjament, mhux kulħadd se jirnexxi fis- suġġetti li aħna ngħiduluhom akkademiċi, però naħseb li meta fl-ekonomija ta' pajjiżna l-qasam tas-servizzi qiegħed isir dejjem iktar importanti, pajjiżna għandu jara li minn età żgħira wliedna jkunu kapaċi jifhmu primarjament dak li qed jiġi ppreżentat quddiemhom.

Mr Speaker, in konnessjoni ma' l-applikazzjoni ta' Malta għall-Unjoni Ewropea, nixtieq nirrifletti fuq xi ħaġa oħra li għandha x'taqsam ma' l- edukazzjoni u ma' l-isfida li lil uliedna nippreparawhom aħjar għall-isfidi tal-ħajja u sabiex pajjiżna jkun ippreparat aħjar għall-ġejjieni.

Din l- aħħar ġimgħa ħafna nies irċevew fid-djar tagħhom ktejjeb żgħir fuq il- programm Socrates, programm bl-isem ta' wieħed mill-filosofi antiki tal- qedem, bniedem li kien kapaċi jipprova jirraġuna l-affarijiet, bniedem li tul ħajtu kollha baqa' jitgħallem u jipprepara ruħu aħjar biex ifiehem lil ħaddieħor kif jaħseb.

Il-programm Socrates huwa miftuħ b'mod sussidjat mill-Unjoni Ewropea kemm għal studenti minn pajjiżi li diġà daħlu fl-Unjoni Ewropea, kif ukoll għal dawk il-pajjiżi, bħalma hi Malta preżentement, li qabdu t-triq tal-kandidatura biex isiru membri fl-Unjoni Ewropea.

Però dawk l-istudenti minn pajjiżi li ma jifformawx parti minn dan il-blokk li japplikaw biex jipparteċipaw f'dawn il-korsijiet ħalli jieħdu esperjenza u jistudjaw f'pajjiż ieħor, iridu jew iħallsu huma jew iħallas il-gvern ta' dak il-pajjiż.

Għalhekk importanti li wliedna u min irid jipparteċipa f'dawn l-affarijiet jaqra sew il-vantaġġi li tirrappreżenta l-pożizzjoni tagħna llum.

Mr Speaker, inħoss li huwa importanti li l-istudenti tagħna bi kliem sempliċi li jista' jifhmu kulħadd, bħalma huwa dan il-ktejjeb, jiġu espressi lilhom il-vantaġġi li jinkludu programm bħal dan, programmi bħal Leonardo u programmi oħrajn li jagħtu tagħlim u preparazzjoni għal uliedna.

Bil-mezzi ta' l-informatika li jeżistu llum, fejn bniedem b'għafsa ta' buttuna jista' jsib din l-informazzjoni kollha, huwa importanti li fl- iskejjel tagħna jingħata apprezzament ta' dawn l-affarijiet u jingħataw l- indikazzjonijiet lill-istudenti li telgħin illum sabiex min irid jaqra u jifhem x'jirrappreżentaw dawn it-tip ta' affarijiet, ikun jista' jsibhom wara dik l-għafsa ta' buttuna u jidħol fl-internet jew fi programmi li jkunu ppreparati.

Mr Speaker, issa nixtieq nitkellem xi ftit ukoll fuq il-ħteġijiet li hemm fil-lokalitajiet li jien nirrappreżenta li nħoss li għandhom bżonn jingħataw attenzjoni.

Din il-Kamra dalwaqt se tiddiskuti liġi fuq health and safety fuq il-post tax-xogħol.

Però naħseb li għad jiġi żmien li wieħed jitkellem ukoll fuq il-health and safety fil-post fejn noqogħdu.

Mhux qed nirriferi għad-djar tagħna għaliex id-dar tagħna għandna t- tendenza li dejjem nagħmluha aħjar għall-kumdità tagħna, fejn l-affarijiet ikunu safe kemm jista' jkun u ma jkunx hemm il-perikoli li bniedem jista' jevita b'naqra attenzjoni.

Qed nirriferi għal dak li hu 'l barra mill-bieb tagħna u fit-toroq tagħna.

Il-gvern preżenti snin ilu welled proġett fejn iddeċieda li jibni ammont sostanzjali ta' residenzi, cluster houses, flats, maisonettes, plots fl- Imtarfa, post li llum ħa l-istat tiegħu fil-ħajja Maltija bħala lokalità billi anke saru elezzjonijiet ta' kunsill lokali, fejn in-nies għażlu żewġ rappreżentanti minn kull naħa li jappoġġaw xi naħa minn din il-Kamra u għażlu bniedem indipendenti li kien jifforma parti mill-għaqda tar- residenzi ta' l-Imtarfa.

Però jien nemmen li meta bniedem jagħmel proġett ta' residenzi, man mano li dan il-proġett jiżviluppa, bniedem irid jagħmel dawk l-emendi meħtieġa sabiex jara li f'dan il-post ikun jeżisti wkoll element ta' health and safety fl-ambjent ta' madwar dawn in-nies li joqogħdu hemm.

L-Imtarfa tirrappreżenta popolazzjoni ta' età żagħżugħa, fejn il-medja ta' l-età tvarja bejn 22 sena sa 50 sena, fejn l-anzjani huma f'minoranza żgħira ħafna u n-nies li qegħdin irabbu huma fil-maġġoranza.

Għalhekk illum ma stajtx ma nsemmix l-assurdità li fejn hemm il-gymnasium ta' l- Imtarfa, li llum ngħata lil għaqda sportiva biex tmexxih, f'area fejn suppost tħalliet miftuħa sabiex ikun hemm aċċess jekk ikun hemm bżonn ta' ambulanza, fire-engine jew xi emerġenza oħra, din ġiet mogħtija madwar filata xaħx u ngħalqet totalment.

Iktar minn hekk, qed tiġri d-diċerija kerha f'din il-lokalità li hemm il-ħsieb li din issir playing field.

Allaħares jinqala' inċident ħdejn il-cluster houses ta' din l-area li qed insemmi jien, bejn is-civic centre fuq in-naħa tal-lvant, il-gymnasium fuq in-naħa ta' nofsinhar, u l-cluster houses ta' Binja Sta.

Luċija fuq it- tramuntana u l-punent għaliex mhuwiex possibbli li s-civil protection, il- pulizija jew ambulanza jidħlu sabiex jaqdu dmirhom fl-inqas żmien possibbli biex joħorġu n-nies jew ilaħħqu ma' nar f'dawn l-inħawi.

Mr Speaker, naħseb li hemm bżonn li l-kunsill lokali tal-lokalità - u jien naf li individwalment jaqblu ma' dan li qed ngħid - jieħu ħsieb li din l-area tinfetaħ b'mod li taqdi xi ftit il-bżonn ta' xi parking fl-inħawi, però iktar importanti minn hekk, li jitħalla aċċess liberu għal vetturi li jistgħu jkollhom bżonn jidħlu f'din l-area.

Ma tagħmilx sens li fire- engine irid ikollha hose pipe twil mhux inqas minn 100 metru biex jinqdew areas f'dawn il-lokalitajiet.

B'dak li ġara mhux qiegħed jintlaħaq l-iskop kollu li jinbena ambjent li għandu jaqdi l-bżonnijiet ta' housing tal- lokalità u tal-poplu Malti u fl-istess ħin joħloq atmosfera pjaċevoli imma anke safe.

Inħoss li hemm bżonn li dan jinbidel biex l-affarijiet isiru sew darba għal dejjem.

Mr Speaker, ilhom isiru ħafna complaints għaliex baqgħet ma ħarġitx local plan għall-Imtarfa sabiex, bħalma hemm f'kull raħal, ikun hemm development area u outside development zone.

Jeħtieġ li dan l-imbierek local plan għall-Imtarfa jinħareġ minnufih ħalli min għandu proprjetà jew art hemmhekk ikun jaf taħt liema kategorija taqa', u min għandu art li hija fabbrikabbli jkun jista' japplika.

Però trid tinqata' l-anomalija li kull min japplika sabiex jibni biċċa art fl-Imtarfa, li nafuha bħala raħal bħal kull raħal ieħor, ma jibqgħux jirċievu ittra mingħand il-planning authority li l- applikazzjoni saret għall-bini ta' art f'outside development area.

Strettament din hija skond il-liġi, però fil-prattika hija banali.

Mr Speaker, fl-Imtarfa hemm areas li f'kull raħal ieħor l- applikazzjonijiet fuqhom ikunu run of the mill, imma hemmhekk, minħabba li dan l-imbierek local plan għadu ma ħareġx, kull applikazzjoni titqies bħala illegali għaliex qed tapplika fl-area li hija outside development zone.

Però mbagħad l-anomaliji jkomplu jikbru għaliex f'lokalità fejn il-gvern stess ħoloq kunsill lokali u bena jew ta art biex jinbnew madwar 1,000 residenza, il-gvern ngħata permess biex jibni outside development zone, biex jagħti l-housing.

Mr Speaker, fil-każ tal-housing nammetti li l-gvern għandu jkollu dritt li jibni f'inħawi li ma jkunux within development zone, però jekk wieħed irid joħloq lokalità b'identita', allura ma jistax ikun li affarijiet bażiċi bħal local plan għal din l-area tibqa' ma ssirx.

Mr Speaker, nerġa' niġi għall-punt li din il-lokalità tista' sservi wkoll sabiex isir pilot project ta' kif ikollna health and safety fl-irħula tagħna.

Il-ġimgħa l-oħra ġie jkellimni bniedem ta' madwar 32 sena li, b'ideat sempliċi però effettivi, ipprova jagħtini eżempji ta' kif l- anomaliji li jeżistu llum f'din il-lokalità jistgħu għallinqas jiġu minimizzati sakemm jitranġaw l-affarijiet .

Minkejja li sar ħafna xogħol tajjeb ta' landscaping fl-istess Imtarfa, jonqos ftit inqaqar li għandna bżonn induru magħhom.

Dan nistgħu nagħmluh billi dak li hu tajjeb inżommuh u nkomplu ntejbuh, però dak li jirriżulta biċ-ċar li huwa inadegwat u ħażin, waqt li għadna qed nibnu l-pedamenti ta' din il-lokalità, jiġi rranġat illum meta għadna in time biex is-sitwazzjoni ma tiggravax ruħha.

Per eżempju, jekk in-nies tal-lokaltà jixtiequ playing-field fejn uliedhom jistgħu jmorru jilagħbu, hemm lok fejn issir mingħajr ma jingħalaq l-aċċess għal ċerti nħawi f'każ ta' bżonnijiet urġenti f'dik il-lokalità.

Hemm areas biżżejjed għax għall-grazzja t'Alla l-Imtarfa, minkejja l-high density ta' bini li għamlu għar-residenti, hija lokalità żgħira biżżejjed fejn jekk bniedem jaqbad tarf tar-raħal u jibni din il-playing-field, xorta tibqa' aċċessibbli bir-riġel minn bankini li huma tajbin.

Ix-xogħol tal- bankini u tad-dwal sar tajjeb ħafna u x-xogħol ta' aċċess huwa komdu fil- ħafna proprjetajiet li hemm, inkluż fejn sar ħafna xogħol ta' landscaping fl-areas fejn kien hemm il-bini antik tas-servizzi.

Però mbagħad m'għandniex naqtgħu l-aċċessibilità għal ċerti postijiet sabiex ngħidu li għamilna playing-field, u biex nibnu ħajt ma jfissirx li nżarmaw ieħor jekk il-ħajt l-ieħor huwa tajjeb.

Irid ikun hemm ħsieb u proġettazzjoni wara dawn ix-xogħlijiet.

Mr Speaker, nagħlaq dan l-intervent tiegħi dalgħodu billi nissuġġerixxi li fl-interess tax-xogħol siewi li għamlet il-planning authority fl-Imtarfa għandha ssir laqgħa miftuħa kemm għar-residenti ta' l-Imtarfa kif ukoll mal- kunsill lokali ta' din il-lokalità.

Nassigurahom li se jsibu nes li lesti jaħdmu volontarjament biex jaraw li l-lokalità tagħhom tkun miżmuma tajjeb u jkollha l-bżonnijiet kollha.

Dawn lesti jiddiskutu n-nuqqasijiet li hemm u bi ftit attenzjoni u mhux b'ħafna flus, ikunu jistgħu jittieħdu l-passi meħtieġa sabiex wieħed jara li l-ambjent fejn jgħixu jkun iżjed safe.

Nirrngrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal-lejla, l- Erbgħa, 28 ta' Ġunju, 2000 fis-6.00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mill- Ministru.

Fin-12.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

PRODUTTURI TAT-TJUR

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm huwa n-numru ta' produtturi tat-tjur reġistrati mad-dipartiment tas-servizzi veterinarji tad-dipartiment ta' l- agrikoltura?

Kemm saru spezzjonijiet fl-irziezet u l-impjanti tagħhom sabiex ikun stabilit it-tibdil li dawn iridu jwettqu sabiex ikunu konformi mar-regoli, direttivi u liġijiet tal-CAP, qabel u wara li Malta ssir membru ta' l-Unjoni Ewropea?

Kemm huwa n-numru ta' l-istaff responsabbli minn dan ix-xogħol u kemm iridu jiżdiedu tekniċi, eċċ, sabiex fil-ġejjieni qarib jibdew jiġu segwiti l-imsemmija sistemi ġodda ta' l-Unjoni Ewropea?

ONOR.

NINU ZAMMIT: In-numri ta' produtturi ta' tjur reġistrati mas- Servizz Veterinarju u li jaqgħu taħt il-Ministeru ta' l-Agrikoltura huwa ta':

281 Broilers 84 Broilers u layers 45 Layers

In-numru ta' staff responsabbli minn dan ix-xogħol huwa ta' veterinarju u żewġ tekniċi.

Huwa stmat li dan in-numru jrid jitla' għal għaxar persuni.

Spezzjonijiet isiru fuq bażi regolari meta u kemm-il darba jkun meħtieġ.

INĊIDENTI - IMWIET

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' persuni li mietu kawża ta' inċidenti fatali mill-ewwel tas-sena 'l hawn?

X'ikkawża l-mewt ta' dawn il- persuni?

Kemm kienu nisa, irġiel, anzjani u żgħażagħ?

X'investigazzjoni qed issir mill-pulizija relatata ma' dawn il-każi?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li t-tagħrif mitlub mill-Onor.

Interpellant għall-perijodu bejn l-1 ta` Jannar u d-19 ta` Ġunju ta` din is- sena, huwa kif ġej :

|Data |Sess |Eta|Kawża |Investiga| | | |` |tal-me|zzjoni | | | | |wt | | | | | | | | |16.01.2|raġel|62 |Waqa' |Inkjesta | |000 | | |bini |bil-Maġis| | | | | |trat | |27.01.2|raġel|39 |Gass |Inkjesta | |000 | | |velenu|bil-Maġis| | | | |ż |trat | |27.01.2|raġel|55 |Gass |Inkjesta | |000 | | |velenu|bil-Maġis| | | | |ż |trat | |27.01.2|raġel|49 |Gass |Inkjesta | |000 | | |velenu|bil-Maġis| | | | |ż |trat | |28.01.2|raġel|45 |Splużj|Inkjesta | |000 | | |oni |bil-Maġis| | | | |kamra |trat | | | | |tan-na| | | | | |r | | |11.02.2|raġel|77 |Inċide|Inkjesta | |000 | | |nt |bil-Maġis| | | | |tat-tr|trat | | | | |affiku| | |12.02.2|mara |91 |Inċide|Inkjesta | |000 | | |nt |bil-Maġis| | | | |tat-tr|trat | | | | |affiku| | |19.02.2|raġel|19 |Inċide|Inkjesta | |000 | | |nt |bil-Maġis| | | | |tat-tr|trat | | | | |affiku| | |19.02.2|raġel|14 |Inċide|Inkjesta | |000 | | |nt |bil-Maġis| | | | |tat-tr|trat | | | | |affiku| | |16.03.2|raġel|70 |Splużj|Inkjesta | |000 | | |oni |bil- | | | | |kamra |Maġistrat| | | | |tan-na| | | | | |r | | | | | |(02.03| | | | | |.2000)| | |30.03.2|raġel|16 |Waqa` |Inkjesta | |000 | | |minn |bil-Maġis| | | | |għoli |trat | |12.04.2|mara |83 |Waqa` |Inkjesta | |000 | | |bini |bil-Maġis| | | | | |trat | |23.04.2|raġel|33 |Inċide|Inkjesta | |000 | | |nt |bil-Maġis| | | | |tat-tr|trat | | | | |affiku| | |04.05.2|raġel|67 |Waqa` |Inkjesta | |000 | | |minn |bil-Maġis| | | | |għoli |trat | |15.05.2|raġel|41 |Waqa` |Inkjesta | |000 | | |minn |bil-Maġis| | | | |għoli |trat | |11.06.2|raġel|22 |Mgħarr|Inkjesta | |000 | | |aq |bil-Maġis| | | | | |trat | |11.06.2|raġel|63 |Mgħarr|Inkjesta | |000 | | |aq |bil-Maġis| | | | | |trat |

XOGĦOL - KORRIMENTI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm kien in- numru ta' korrimenti fuq il-post tax-xogħol rapportati lid-dipartiment mill- ewwel tas-sena 'l hawn f'Malta u Għawdex?

Kemm minnhom kienu gravi?

Kemm minn dawn il-ħaddiema kawża ta' l-inċidenti għadhom ma rritornawx għax- xogħol?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li n-numru ta' talbiet għal benefiċċju tal-korriment li daħlu mill-ewwel tas-sena 'l hawn huwa ta' 2182 talba f'Malta u 62 f'Għawdex.

Mill-istatistika li għandu d-dipartiment, 323 għadhom ma rritornawx għax- xogħol f'Malta u tmienja f'Għawdex.

Id-dipartiment ma jżommx statistika dwar il-gravita' tal-korriment.

Li jista' jingħad biss huwa li mill-ewwel tas-sena s'issa ingħataw biss żewġ għotjiet tal-korriment minħabba t-telf fiżiku minħabba l-korriment.

Fiż- żewġ każi l-panel mediku għamel stima ta' l% bħala telf fiżiku riżultat tal- korriment.

PULIZIJA - PERSUNI NIEQSA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' persuni rapportati nieqsa mill- pulizija mill-ewwel tas-sena 'l hawn?

Kemm minnhom instabu u/jew irritornaw?

X'investigazzjonijiet għaddejjin fil-mument mill-pulizija b'konnessjoni ma' dawn il-każi?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li bejn l-1 ta` Jannar u t-19 ta` Ġunju ta` din is-sena kien hemm 95 persuna rrapportati nieqsa lill-pulizija.

Dawn kollha ġew rintraċċati.

LAĦAM - IMPORTAZZJONI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid meta saret l-aħħar importazzjoni tal-laħam tal-majjal u kemm kwantitajiet ta' majjal ġie importat?

Kemm jieħu biex jilħaq is-suq il-proċess tat-trobbija tal-majjal fil-gżejjer tagħna?

ONOR.

NINU ZAMMIT: L-aħħar importazzjoni tal-laħam tal-majjal kienet fit- 12 ta' Ġunju ta' din is-sena u l-ammont importat kien ta' żewġ tunnellati.

Rigward it-tieni parti tad-domanda huwa fatt li l-iqsar tul tas-simna huwa favur il-produttur.

Iċ-ċirkostanzi ta' Malta wieħed jistenna cycle mit-twelid għall-qatla ta' mhux aktar minn seba' xhur.

FSM - IMPJEGATA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra l-kuntratt ta' xogħol, ittra ta' ħatra, il-kundizzjonijiet ta' l-impjieg u lista ta' benefiċċji, remunerazzjoni u perkaċċi oħra li għandha l-impjegata tal-Fondazzjoni għas- Servizzi Mediċi - isimha qed jintbagħat separatament - filwaqt li jgħid meta ġiet ingaġġata u permezz ta' liema sejħa għall-applikazzjoni pubblika, filwaqt li jpoġġi wkoll kopja ta' l-avviżi li dehru fil-ġurnali jirriklemaw dan l-impjieg?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Il-kuntratt tax-xogħol ta' Ms. Helen Tabone, assistenta personali tal-President tal-Fondazzjoni, kif ukoll il-job description tagħha tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is- seduta.

Hija tirċievi wkoll remunerazzjoni tal-kont tat-telefon ċellulari.

Sejħa għall-applikazzjonijiet ma ġiex ppubblikat fil-gazzetti minħabba li din hija position of trust.

DIPARTIMENT TAL-KULTURA - IMPJEGATI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'inhu r-rwol ta' l-impjegat - ismu qed jintbagħat separatament - fi ħdan id-dipartiment tal-kultura iżda flok ma hu stazzjonat f'Casa Gaspe, fil-Belt, Valletta, huwa stazzjonat fil-bini tad- diviżjoni ta' l-edukazzjoni fil-Furjana, filwaqt li jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-curriculum vitae ta' l-istess individwu u jgħid hemmx il-ħsieb li toħroġ sejħa għall-applikazzjoni għall-post ta' supervisor fl- istess dipartiment tal-kultura?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li mhux soltu li għal impjegati ta' dan il- grad tintalab is-CV tagħhom.

Għar-rigward tas-sejħa għall-applikazzjonijiet għall-post ta' supervisor fid-Dipartiment tal-Kultura ma jirriżultaliex li ħarġu dawn l- applikazzjonijiet.

Jekk fil-futur issir, din tkun miftuħa għal kulħadd inkluż impjegati l-oħra kollha tal-gvern f'dipartimenti oħra.

FREEPORT

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-ftehim li ġie ffirmat bejn il-ministeru tiegħu u l-Korporazzjoni tal-Freeport biex dan ta' l-aħħar jagħti servizzi ta' konsulenza lil ta' l-ewwel?

ONOR.

LOUIS GALEA: Peress illi ġejt mogħti l-parir li minħabba l-element kummerċjali tiegħu, mhux meqjus xieraq li jiġi ppubblikat il-ftehim li sar bejn il-Ministeru ta' l-Edukazzjoni u t-technical services tal-Malta Freeport Corporation, se nikkonsidra t-talba ta' l-Onor.

Membru u nagħti risposta definittiva f'xi seduta oħra.

EDUKAZZJONI - IMPJEGATI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'inhu r-rwol ta' l-impjegat - isimu qed jintbagħat separatament - fi ħdan il-ministeru tiegħu, filwaqt li jgħid minn liema enti toħroġ il-paga tiegħu, kif ukoll jgħarraf lill-Kamra x'kien l-iskop tal-viżti ta' l-istess individwu fl-iskola sekondarja tal-Gżira fil- perijodu bejn it-2 ta' Mejju, 2000 sal-lum?

ONOR.

LOUIS GALEA: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

AGRIKOLTURA - KONSULENTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid min huma l-avukati, għaqdiet ta' avukati uew konsulenti legali li taw jew qegħdin jagħtu servizz lil dipartimenti, awtoritajiet jew korpi/entitajiet li jiffurmaw parti mid-dekasteru tiegħu, f'xogħol relatat ma' monitoring, screening, addozzjoni, kompatibilita' etc. ta' liġijiet, direttivi, deċiżjonijiet, regoli etc. ta' l-UE u li taw dan is-servizz minn Jannar 1999 sal-lum?

X'tip ta' servizz ingħata f'kull każ?

X'kienet in-nefqa jew ħlas li ingħata u li qiegħed jingħata f'kull każ?

Jekk ħarġet sejħa, min kienu l-applikanti?

Min jew liema bord ta' għażla jew xort'oħra għażel din il-konsulenza u abbażi ta' liema kriterji u kondizzjonijiet intgħażlet?

ONOR.

NINU ZAMMIT: L-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar u tingħata f'xi seduta oħra.

GĦAWDEX - KONSULENTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l-Ministru tgħid min huma l-avukati, għaqdiet ta' avukati jew konsulenti legali li taw jew qegħdin jagħtu servizz lil dipartimenti, awtoritajiet jew korpi/entitajiet li jiffurmaw parti mid-dekasteru tagħha, f'xogħol relatat ma' monitoring, screening, addozzjoni, kompatabilita etc. ta' liġijiet, direttivi, deċiżjonijiet, regoli etc. ta' l-UE u li taw dan is-servizz minn Jannar 1999 sal-lum?

X'tip ta' servizz ingħata f'kull każ?

X'kienet in- nefqa jew ħlas li ingħata u li qiegħed jingħata f'kull każ?

Min jew liema bord ta' għażla jew xort'oħra għażel din il-konsulenza u abbażi ta' liema kriterji u kundizzjonijiet intgħażlet?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Jiena nformata li m'hemm l-ebda avukat, għaqda ta' avukati jew konsulent legali li taw jew qegħdin jagħtu servizz lid- dipartimenti tal-Ministeru għal Għawdex f'xogħol relatat mal-Unjoni Ewropea.

SAĦĦA - KONSULENTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid min huma l-avukati, għaqdiet ta' avukati jew konsulenti legali li taw jew qegħdin jagħtu servizz lil dipartimenti, awtoritajiet jew korpi/entitajiet li jiffurmaw parti mid-dekasteru tiegħu, f'xogħol relatat ma' monitoring, screening, addozzjoni, kompatabilita etc. ta' l-UE u li taw dan is-servizz minn Jannar 1999 sal-lum?

X'tip ta' servizz ingħata f'kull każ?

Min jew liema bord ta' għażla jw xort'oħra għażel din il-konsulenza u abbażi ta' liema kriterji u kundizzjonijiet intgħażlet?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni għadha qed tinġabar u risposta tingħata f`seduta oħra.

ĠUSTIZZJA U GVERN LOKALI - KONSULENTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid min huma l-avukati, għaqdiet ta' avukati jew konsulenti legali li taw jew qegħdin jagħtu servizz lil dipartimenti, awtoritajiet jew korpi/entitajiet li jiffurmaw parti mid-dekasteru tiegħu u li taw dan is-servizz minn Jannar 1999 sal-lum?

X'tip ta' servizz ingħata f'kull każ?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li peress li l- informazzjoni għadha qed tinġabar, ir-risposta tingħata f` seduta oħra.

ĠUSTIZZJA U GVERN LOKALI - KONSULENTI

L-ONOR.

CHRIS CARDONA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jgħid min huma l-avukati, għaqdiet ta' avukati jew konsulenti legali li taw jew qegħdin jagħtu servizz lil dipartimenti, awtoritajiet jew korpi/entitajiet li jiffurmaw parti mid-dekasteru tiegħu, f'xogħol relatat ma' monitoring, screening, addozzjoni, kompatibilita' etc. ta' liġijiet, direttivi, deċiżjonijiet, regoli etc. ta' l-UE u li taw dan is-servizz minn Jannar 1999 sal-lum?

X'tip ta' servizz ingħata f'kull każ?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li peress li l- informazzjoni għadha qed tinġabar, ir-risposta tingħata f`seduta oħra.

TILQIM - SIDE EFFECTS

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid għaliex il-ġenituri m'humiex qed jiġu informati bis-side- effects li jista' jkun hemm mit-tilqima cellular li qed tingħata f'Malta kontra l-whooping cough meta tilqima simili tista' tikkaġuna brain damage tant li l-qorti suprema ta' l-Irlanda fl-1995 ġiegħlet tħallas miljuni ta' liri f'danni lill-ġenituri ta' tarbija li spiċċat brain damaged?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni għadha qed tinġabar u risposta tingħata f'seduta oħra.

MALTA UNIVERSITY SERVICES LTD.

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Prim Ministru jikkonferma li l-uffiċċju tiegħu ta l-approvazzjoni lill- Ministeru ta' l-Edukazzjoni biex dan, permezz tal-kumpannija ta' l- Universita, cioe' l-Malta University Services Ltd. jingħata s-servizzi tal- persuna - ismu qed jintbagħat separatament - b'salarju part-time ta' Lm14,000 (mingħajr VAT) fis-sena għall-massimu ta' 15-il siegħa fil-ġimgħa għall-perijodu bejn Ottubru u Ġunju u massimu ta' ħamsa u għoxrin siegħa fil-ġimgħa fil-perijodu bejn Lulju u Settembru kif ukoll l-użu ta' karozza bl-ispejjeż kollha tagħha mħallsa mill-Ministeru ta' l-Edukazzjoni?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jiena nformat li l-Ministeru ta' l-Edukazzjoni għandu kuntratt (A Contract for Services) mal-Malta University Services Ltd (MUS) biex din il-kumpannija tipprovdi servizzi lill-imsemmi ministeru.

Il-persuna msemmija mill-Onor.

Interpellant ġiet provduta mill-MUS biex tagħti s-servizzi tagħha lill-Ministeru ta' l-Edukazzjoni taħt dan il- kuntratt.

L-approvazzjoni ta' kuntratt simili hi delegata lill-Ministru kkonċernat.