MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 158 It-Tnejn, 18 ta' Ottubru, 1999 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 158

It-Tnejn, 18 ta' Ottubru, 1999

Il-Kamra tad-Deputati ltaqghet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-6.04 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tnejn, 18 ta' Ottubru, 1999

WERREJ MINUTI 858

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 858

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IR-REVIŻJONI TAL-LIĠIJIET

STATUTARJI (IT-TIENI QARI)

STATUTE LAW REVISION (AMENDMENT) BILL (SECOND READING) 864

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ORDINANZA DWAR IL-MEDIĊINI

PERIKOLUŻI (IT-TIENI QARI)

DANGEROUS DRUGS ORDINANCE (AMENDMENT) BILL (SECOND READING) 868

AĠĠORNAMENT 889

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI IMWIEĠBA BIL-MIKTUB 895

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru 157 li saret fl-14 ta' Ottubru, 1999 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

TURIŻMU - VACATION LEAVE

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jgħid kemm ilaħħaq l-ammont ta' sigħat f'vacation leave li ħadu l-ħaddiema mill-5 ta' Settembru, 1998 'il hawn, fil-ministeru, fid-dipartimenti u f'kull entita' li b'xi mod taqa' taħt id-dekasteru tiegħu separatament?

ONOR.

MICHAEL REFALO (Ministru għat-Turiżmu): L-Onor Membru żgur japprezza li biex jinkiseb it-tagħrif mitlub f'din il-mistoqsija - kif ukoll f'mistoqsijiet numri 9101, 9102, 9103, 9105 u 9106 - jintilef ħafna ħin prezzjuż, li jista' jiġi utilizzat b'mod ferm aktar produttiv mill- impjegati.

Jekk l-Onor Membru jinformani bl-utilita' tat-tagħrif mitlub minnu, nagħmel mezz biex niġbor l-informazzjoni u nagħtih tweġiba f'xi seduta oħra.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Cuschieri, domanda supplimentari.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 9,098, il-famuża mistoqsija dwar it-telefonati għal barra, jista' l- Ministru jgħidli għal liema raġuni fetlilhom jagħtu l-informazzjoni dwar it- telefonati lokali wkoll, meta dawn ma ntalbux u ovvjament parti mill-ispiża telgħet minħabba f'hekk?

Fuq liema kriterju wasal għall-kalkolu li din il-mistoqsija parlamentari swiet Lm600?

Jaf il-Ministru li l-informazzjoni setgħet tinġabar faċilment permezz ta' itemised bill mingħand il-Maltacom?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL REFALO: Mr Speaker, fil-fatt fuq il-Mejda tal-Kamra tpoġġew dokumenti li ma kellhomx jitpoġġew.

Fid-domanda parlamentari nru.

9,107 l-istess Onor. Membru talabni nagħtih l-informazzjoni dwar kemm tlaħħaq l-ispiża ta' telefonati mill-5 ta' Settembru 1998 'il hawn, linja b'linja fil-ministeru, fid-dipartiment u f'kull entita` li b'xi mod taqa` taħt id-dekasteru tiegħi.

Dwar kif inħadmet l-ispiża, tlabt lill-permanent secretary jgħidli kemm nies ħadmu fuqha, kemm għamlu sigħat u x'inhi l-paga tagħhom.

L-istess sar meta rriferew id-domanda lin-national tourism organisation - dak iż-żmien - u abbażi tar-risposti li ngħataw mill-entijiet kollha li jaqgħu taħt il- ministeru, ġiet magħduda s-somma skond ir-returns ta' kulħadd u ħarġet is- somma ta' Lm675.

MR SPEAKER: L-Onor.

Cuschieri.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Jiġifieri jekk qed nifhem sew ma ntalabx an itemised bill mingħand il-Maltacom meta dan seta' sar faċilment, u kien anke jiġi ffrankat ħafna xogħol.

Imma ħalli ngħaddi għall-mistoqsija dwar l-istipendju ta' l-istudenti ta' l-institute of tourism studies.

Jista' l-Ministru jgħidli jekk id-deċiżjoni biex l-istudenti jibdew imorru fuq ix-xogħol mill-aħħar ta' Mejju jew bidu ta' Ġunju minflok l- aħħar ta' Ġunju jew bidu ta' Lulju - itteħditx biex bil-pulit jitnaqsilhom l-istipendju, peress li f'dawk ix-xahrejn ma jingħatawx stipendju?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL REFALO: Infakkar lill-Onor.

Cuschieri li kellu jagħmilli domanda bil-miktub biex inkun nista' nġiblu l-informazzjoni kollha.

Kieku għandna bżonn innaqqsu l-istipendju ngħidlu b'wiċċi minn quddiem u, kuntrarjament għall-allegazzjonijiet kollha li saru min-naħa l-oħra tal- Kamra meta ħarġu r-revised stipends ta' l-istudenti ta' l-universita` u tal- junior college - ma nafx jekk l-Onor.

Cuschieri kienx wieħed minnhom pero' kienu żgur l-Onor.

Evarist Bartolo u l-Onor.

Karmenu Vella - m'huwiex veru li se jitnaqqas l-ammont ta' stipendju li jingħata lill-istudenti ta' l- ITS.

MR SPEAKER: L-Onor.

Cuschieri.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Jiġifieri waqt li l-istudenti se jmorru fuq il- post tax-xogħol ferm qabel milli kienu jagħmlu s-soltu, matul dak iż-żmien se jieħdu l-istipendju wkoll?

Għax jekk mhux se jieħdu l-istipendju, dan ifisser li l-gvern se jkun naqqasulhom u se jitfgħu fuq is-settur privat għax jibda ħiereġ bħala paga.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL REFALO: Mr Speaker, jekk l-Onor.

Cuschieri jagħmilli domanda bil-miktub nagħtih l-informazzjoni sħiħa.

Kieku l-Onor.

Membru, flok jagħmel ħafna domandi, almenu jagħmel waħda li verament tolqot is- suġġett u tkun fl-interess tal-Kamra, bil-qalb kollha nagħtih l- informazzjoni.

Pero' ċertament l-Onor.

Cuschieri m'għandux jassumi jew jippresumi li l-fatti huma kif qed jgħidhom issa.

MR SPEAKER: L-Onor.

Cuschieri.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Jista' l-Ministru jgħid jekk ħarġitx call for applications biex jinħatar id-direttur ta' l-MTA f'Amsterdam?

U jekk inħatar, fuq liema kriterji nħatar?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL REFALO: Safejn naf jien, meta jkun hemm organizzazzjoni m'hemmx bżonn issir call for applications biex jinħatar xi ħadd f'xi kariga jekk din tista' ssir in-house.

F'dan il-każ il-persuna li ntbagħtet Amsterdam kienet ta' l-istess livell ta' min kien sejjer hemmhekk - fil- fatt kien direttur ta' human resources, jiġifieri ma kien hemm l-ebda promotion u ma kien hemm xejn - u ntbagħtat Amsterdam minflok ħaddieħor, li minn Amsterdam mar Londra.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni, domanda supplimentari.

ONOR.

ALFRED SANT: B'riferenza għal dak li għadu kemm qal il-Ministru - dwar kif saret l-istima biex setgħet tinġabar l-informazzjoni b'risposta għall-mistoqsija parlamentari, li laħqet is-somma ta' Lm670, li frankament tinvolvi l-paga ta' xahrejn ta' higher executive officer - jista' jekk jogħġbu jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra dokumenti li jispjegaw kif saret l- istima?

Għax niftakar li meta kienu jsiru l-istimi ta' dan it-tip wieħed kien jista' jgħollihom jew ibaxxihom kemm irid, u jiena personalment inħoss li din l-istima tant hija inflated li ovvjament qiegħda hemm biex tagħmel punt politiku, meta m'għandux ikun hemm punt politiku f'ħaġa bħal din.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL REFALO: Mr Speaker, jiena ma nsib l-ebda diffikulta' biex ma' l-ewwel opportunita' li jkolli nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra l-karti li qed jitlobni l-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

Jiena tlabt li jsiru l-workings għax ħassejt li dan kien xogħol żejjed għall-impjegati tal-gvern.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Waqt li nifhem l-argumenti tal-Ministru li hemm ħafna xogħol involut fi tħejjija għal risposta bħal din, jekk inħarsu lejn il-man- hours involuti u nippruvaw nikkonċepixxu kif intlaħqu dawn il-Lm672, ma jidhirlux li bl-ebda mod ma jista' jgħid li jlaħħqu għal xahrejn paga ta' ħaddiem medju fiċ-ċivil?

Allura ma jaħsibx li anke min-naħa tiegħu jmissu jevalwa l-parametri li fuqhom saru - niftakar li darba meta ħadmuli l- ispiża ta' flight ta' helicopter ta' l-armata inkludew il-paga tal-kaptan u l-flus li normalment jintefqu għall-maintenance tal-helicopter - għax jista' jkun li fl-istima li saret setgħu ġew mgħaduda ċerti fixed costs, li xorta waħda l-gvern huwa obbligat li jħallashom, anke kieku l-informazzjoni mitluba ma nġabritx?

Naħseb li anke f'dan il-każ il-Ministru għandu għallinqas jispeċifikalna jekk l-ispiża hijiex ibbażata fuq variable costs, fuq marginal costs jew fuq fixed costs, li dejjem se jkunu hemm, u m'huwiex fair li wieħed jallokahom fuq mistoqsija parlamentari.

Qed nagħmel dan il-punt għax ma naħsibx li huwa sew li mistoqsija parlamentari tiġi ppreżentata bħala waħda li m'hijiex fl-interess pubbliku fuq bażi ta' spiża li hija fittizja.

Din hija spiża li tinħass enormi għall-poplu imma fil-fatt m'hi spiża xejn!

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL REFALO: Jiena nippreferi li noqgħod fuq il-karti u fuq l- informazzjoni li se nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra.

Pero' nieħu pjaċir li l-Kap ta' l-Oppożizzjoni tkellem kif tkellem għax il-ġist tar-risposta tiegħi hija li minflok sar dan ix-xogħol, li fl-opinjoni tiegħi ma hu ta' ebda utilita`, kien ikun ferm aħjar kieku l-impjegati utilizzaw il-ħin tagħhom b'mod aktar produttiv, kif erġajt irrispondejt illum.

(Interruzzjonijiet) Il-fixed costs bilfors trid iddaħħalhom għax minflok intilfu jiċċekkjaw il-kontijiet kollha tat-telephone kienu jagħmlu xogħol ieħor.

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni ammetta li għokritu għajnu għall-ispiża ta' kemm qamet helicopter flight, u meta jiena staqsejt jekk dawn in-nies kenux fuq din il-biċċa xogħol biss, wasalt għall-konklużjoni li l-ammont ta' ħin li kellhom jagħmlu fuq din id-domanda huwa kopert anke bil-pagi tagħhom, għax kieku kienu jistgħu jagħmlu xi ħaġa oħra.

Jiena ċert li l-Kap ta' l-Oppożizzjoni jsegwi d-domandi li jsiru u allura jaf li l-Onor.

Membru li għamel din id-domanda, għamel set ta' domandi fid-19 ta' Lulju ta' din is-sena dwar maintenance ta' għamara, maintenance ta' air-conditioners, maintenance ta' premises, maintenance ta' drenaġġ, maintenance tas-sistema ta' l-ilma, maintenance tas-sistema ta' l- elettriku, photocopiers, fax machines, computers, computer scanners, computer printers, spiża ta' manutenzjoni fuq karozzi, spiża ta' telefonati għal Malta kif ukoll għal barra, marriage leave, maternity leave, injury leave, overtime, sick leave, vacation leave u dwar impjegati.

Jekk il-Kap ta' l-Oppożizzjoni jaħseb li huwa ta' utilita` li niċċekjaw min qiegħed bil-marriage leave jew bil-maternity jew pregnancy leave, nasal biex ngħid li jekk xi ħadd irid jipprova jgħaddini biż-żmien m'iniex se nħallih!

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Mr Speaker, jien qed inkun ftit kosternat bil-mod kif qed japprowċja dawn il-mistoqsijiet il-Ministru.

Jista' jkollu ċertu ammont ta' dubju dwar l-utilita' tal-mistoqsijiet - ma naħsibx li dak huwa l-inkarigu tiegħu li jiġġudika hu minn dak l-aspett - imma ma naħsibx li għandu jkun kosternat bil-fatt li ċerti mistoqsijiet isiru kif isiru għax kienu jsiru preċedentement.

Meta jsemmi spiża ta' maintenance, per eżempju, jistax jikkonferma li effettivament hemm xi ħaġa li on-line tagħtik din l-informazzjoni b'xi mod jew ieħor, imma jekk m'hijiex on-line jgħidilna allura min u kemm hemm nies inkarigati minnha?

Jekk hi on-line, nittama li f'ministeru żgħir bħal tiegħu sempliċement kemm jagħfas buttuna u toħroġ, imma jekk m'hijiex hekk ma jistax itella' l-fixed costs fuqha ħaġa bħal din!

Jista' l-Ministru jikkonfermalna li parti sostanzjali ta' Lm672 hija fixed cost?

U x'inhu l-persentaġġ ta' fixed cost li fiha?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL REFALO: Ovvjament hawnhekk ma nistax ngħidlu x'inhu l- persentaġġ ta' fixed cost għax m'għandix id-dettalji pero' nagħtih l- informazzjoni aktar tard.

Biss jien ukoll naqbel mal-Kap ta' l-Oppożizzjoni li kieku d-domanda kienet dwar spiża li qed tintefaq għall-maintenance, konna naraw taħt il- vot tal-maintenance u malajr konna nsiru nafu.

Pero' l-verita' hi li l- Onor. Membru spigola punt punt - photocopiers, fax machines, computers, computer scanners u computer printers - domanda waħda waħda u allura dawn trid tfittixhom taħt headings differenti, mhux biss fil-ministeru imma trid tfittixhom ukoll taħt il-hotels and catering establishments board, trid tfittixhom taħt id-dipartiment tat-turiżmu, trid tfittixhom taħt it-tourism authority - jew in-national tourism organisation kif kienet dak iż-żmien - u trid tfittixhom taħt l-ITS.

Voldieri caso mai, kieku kollha kienu maintenance, forsi kien ikolli ħames buttuni u mill-ewwel toħroġ figura globali, pero' dak li qed jintalab mhux biex noħroġlu l-figura globali imma biex nispigolaw biċċa biċċa fuq photocopiers, fax machines u computers.

Dik id-differenza kollha!

L-ispiża tal-maintenance kont nagħtiha faċilment, kif qed jgħid il-Kap ta' l-Oppożizzjoni, imma ladarba ddaħħal dan id-dettall - għalkemm m'iniex nirrifjuta li nagħtih - almenu l-Onor.

Membru għandu jgħidilna x'utilita' fih.

MR SPEAKER: L-Onor.

Carmelo Mifsud Bonnici, domanda supplimentari.

ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI: Mr Speaker, bil-permess tal-Ministru xtaqt inbiddel ftit is-suġġett.

Fil-bidu tas-sena kien hemm tendenza illi t- turisti li qed jiġu minn barra jmorru aktar f'hotels 4-Star milli f'hotels ta' kategorija differenti u fil-fatt iċ-ċifri juru li kien hemm żieda fil-4- Star hotels waqt li t-3-Star baqgħu l-istess.

Jista' l-Ministru jinformana x'inhi t-tendenza li għaddejja preżentament fl-akkomodazzjoni turistika.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL REFALO: Ċertament m'għandix ċifri disponibbli biex nagħti risposta preċiża u jekk l-Onor.

Membru jagħmilli din id-domanda bil-miktub, kif stedint lill-Onor.

Membri tan-naħa l-oħra biex jagħmlu, nieħu pjaċir nirrispondih.

Pero' safejn naf jien, u nieqaf hawn, it-trend li kienet tidher fil-bidu tas-sena kompliet.

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Ħa nerġa' mmur lura għas-suġġett li kont qed nistaqsi dwaru.

Jaqbilx il-Ministru li kieku din il-mistoqsija saret dwar kull photocopier fil-ministeru tal-public works kont nifhem li ma tagħmilx sens, imma ladarba saret dwar il-ministeru tat-turiżmu, fejn ċerti affarijiet huma limitati, tagħmel sens?

Hawn m'aħniex qed nitkellmu fuq ministeru li għandu turnover ta' xi Lm20 miljun jew ta' Lm30 miljun imma qed nitkellmu fuq ministeru relattivament żgħir, anzi fl-opinjoni tiegħi waħda mill-problemi ta' dan il-ministeru dejjem kienet li m'għandux staff biżżejjed u naħseb li l-Ministru jaqbel miegħi fuq din il-ħaġa.

Allura given that, ma nafx għaliex ma jagħmilx sens li xi ħadd jitolbok tagħtih dan id-dettall, aktar u aktar fil-kuntest li l-Onor.

Interpellant jista' jkollu xi ħaġa f'moħħu.

Għalhekk ma jidhirlux il-Ministru illi għandu jiftaħ ftit ix-xibka tiegħu biex ikun jista' jagħlaqha meta jkun hemm bżonn?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL REFALO: Mr Speaker, jiena qed nifhmu lill-Kap ta' l- Oppożizzjoni pero' donnu hu m'huwiex qed jifhem kif kienet id-domanda.

Id- domanda ma kenitx biss dwar il-ftit nies li hemm fil-ministeru imma kienet fuq in-national tourism organisation, fuq l-ITS, fuq id-dipartiment u fuq l- HCEB ukoll.

Veru li dan m'huwiex l-ikbar ministeru li hawn fil-pajjiż - forsi huwa l-iżgħar wieħed, għalkemm ir-riżultati tiegħu huma ħafna akbar mid-daqs tiegħu - pero' jiena nerġa' ngħid li domandi bħal dawn inkun irrid naf l-utilita' tagħhom.

Kieku l-Onor.

Membru kellu jagħmel domanda lill- ministru tas-saħħa u jistaqsih kemm inqabdu ġrieden fl-1996, fl-1997 u fl- 1998 u ta' liema daqs huma, x'kont taħseb?

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Bir-rispett kollu, ma naħsibx li din hija risposta li għandha x'taqsam ma' dak li għedt jien.

Apparti li mhux se noqogħdu nitkellmu fuq il-ġrieden, fil-kuntest ta' ministeru żgħir illi għandu organizzazzjonijiet li jirrapportaw lejh - naf li dan isir fil-kuntest ta' ministeru illi għandu komunikazzjoni għaddejja, kemm esterna kif ukoll interna, u dak huwa x-xogħol tiegħu - huwiex raġonevoli li tagħmel enquiry b'mod miftuħ dwar il-punti li qed jissemmew?

Jidhirlux il-Ministru li meta nippruvaw nesponu mistoqsijiet ta' natura informattiva għall-kritika ġenerali, ibbażata fuq data finanzjarja li fl-opinjoni tiegħi hija żlugata - ma jistax ikun minnu li kull mistoqsija tiġi tqum Lm670, ċifra li fl- opinjoni tiegħi hija inflated - b'hekk inkunu qed nimminaw il-proċess demokratiku li bih gvern ikun sottomess għal skrutinju quddiem kulħadd?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL REFALO: Ċertament jiena qatt m'għedt li ma rridx inwieġeb imma rriservajt ruħi li ma nweġibx.

Tant hu hekk li weġibt iż-żewġ domandi u bi żball l-aħħar darba poġġejt fuq il-Mejda tal-Kamra l-karti tad-domanda tal-lum.

Jiena ċertament mhux qed ngħid li hawn xi ħadd li qed jimmina d- demokrazija imma qed ngħid - issa nagħmilha ċara - li domandi bħal dawn isiru biex iċampaw ix-xogħol fil-ministeru, żgħir kemm hu żgħir, jekk ma jkunux ta' utilita'.

Hawnhekk jien erġajt stedint lill-Onor.

Membru jgħidli jekk hijiex ta' utilita' li jiena noqgħod ngħid kemm-il waħda mis- segretarji jew mill-impjegati ħadu pregnancy leave, marriage leave u ma nafx x'aktar.

Ma naħsibx li meta tagħmilli domanda bħal dawn tkun qed tagħmel skrutinju ta' finanzi!

(Interruzzjonijiet)

L-unika ħaġa li nixtieq inżid hi li jekk il-Kap ta' l-Oppożizzjoni ħass li meta semmejtlu l-ġrieden kont qed inwaqqa' l-affarijiet għaċ-ċajt, nista' ngħidlu li din id-domanda ma ndumux ma narawha fuq l-order paper, imbagħad inkunu nafu min għamilha.

ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI: Min għalih se jumiljani issa!

Veru li jien għamilthom dawk il-mistoqsijiet imma x'fiha ħażin b'daqshekk?

Għamilthom fil-kuntest tar-rapport li deher f'"The Malta Independent", li qal li f'pajjiżna hawn problema kbira ta' ġrieden.

(Interruzzjonijiet) Issa jekk ma tarax gazzetti mhux tort tiegħi!

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL REFALO: L-ewwelnett jiena m'għedtx min għamilha d-domanda imma l-Onor.

Membru stess ammetta li għamilha hu!

(Interruzzjonijiet) Li tistaqsi kemm inqabdu ġrieden hija ħaġa imma li tistaqsi ta' liema daqs huma hija ħaġa oħra, u nieqfu hemm!

TURIŻMU - SICK LEAVE

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jgħid kemm ilaħħaq l-ammont ta' sigħat f'sick leave li ħadu l-ħaddiema mill-5 ta' Settembru, 1998 'il hawn, fil-ministeru, fid- dipartimenti u f'kull entita' li b'xi mod taqa' taħt id-dekasteru tiegħu separatament?

ONOR.

MICHAEL REFALO: L-Onor Membru żgur japprezza li biex jinkiseb it- tagħrif mitlub f'din il-mistoqsija - kif ukoll f'mistoqsijiet numri 9101, 9102, 9103, 9104 u 9106 - jintilef ħafna ħin prezzjuż, li jista' jiġi utilizzat b'mod ferm aktar produttiv mill-impjegati.

Jekk l-Onor Membru jinformani bl-utilita' tat-tagħrif mitlub minnu, nagħmel mezz biex niġbor l-informazzjoni u nagħtih tweġiba f'xi seduta oħra.

TURIŻMU - OVERTIME

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienet tlaħħaq l-ispiża f'overtime għall- ħaddiema mill-5 ta' Settembru, 1998 'il hawn fil-ministeru, fid- dipartimenti u f'kull entita' li b'xi mod taqa' taħt id-dekasteru tiegħu separatament?

ONOR.

MICHAEL REFALO: L-Onor Membru żgur japprezza li biex jinkiseb it- tagħrif mitlub f'din il-mistoqsija - kif ukoll f'mistoqsijiet numri 9101, 9102, 9103, 9104 u 9105 - jintilef ħafna ħin prezzjuż, li jista' jiġi utilizzat b'mod ferm aktar produttiv mill-impjegati.

Jekk l-Onor Membru jinformani bl-utilita' tat-tagħrif mitlub minnu, nagħmel mezz biex niġbor l-informazzjoni u nagħtik tweġiba f'xi seduta oħra.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Ngħaddu issa għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru Louis Galea.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Edukazzjoni):Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Tagħrif dwar l-għadd ta' studenti li bdew korsijiet full-time u part- time fl-universita', bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 10260.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Josef Bonnici.

ONOR.

JOSEF BONNICI (Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Rapport annwali ta' l-Enemalta għas-sena 1999 u l-estimi finanzjarji ta' l-istess korporazzjoni għas-sena 1999/2000.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG (Ministru ta' l-Intern): Mr Speaker, inqiegħed fuq il- Mejda tal-Kamra:

Kopja ta' l-istatut ta' l-assoċjazzjoni sportiva Tigne', bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 10343; u

Tabella li tagħti tagħrif dwar l-għadd u l-eta' ta' persuni li kkommettew suwiċidju bejn l-1995 u t-30 ta' Settembru 1999, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 10447.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Ninu Zammit.

ONOR.

NINU ZAMMIT (Ministru għall-Agrikoltura u Sajd): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Kopja ta' ittra datata 18 ta' Awissu, 1999 indirizzata lid-direttur ta' l-agrikoltura, mibgħuta mill-perit inkarigat mix-xogħol ta' surfacing tal-parking area fil-grading and packing station, Ta' Qali, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 9325.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Austin Gatt.

ONOR.

AUSTIN GATT (Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Skeda tad-dmirijiet ta' l-imħallfin kif approvata mill-President ta' Malta, fil-21 ta' Jannar 1999, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 10432;

Skeda tad-dmirijiet tal-maġistrati, kif approvata mill-Aġent President ta' Malta, fit-13 ta' Mejju 1999, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 10433; u

Kopja taċ-ċirkolarijiet li ntbagħtu lill-kunsilli lokali mid- dipartiment tal-kunsilli lokali matul l-1999, bi tweġiba għall- mistoqsija parlamentari numru 10470.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ATT DWAR IR-REVIŻJONI TAL-LIĠIJIET STATUTARJI

STATUTE LAW REVISION (AMENDMENT) BILL

L-ordni għat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli mit-13 t'Ottubru, 1999.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħdet.

MR SPEAKER: Il-Ministru Gatt huwa in possession bil-winding-up.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Speaker, mid-dibattitu li kellna fuq dan l-abbozz ta' liġi jidher ċar li ż-żewġ naħat tal-Kamra naqblu dwar l-utilita` tiegħu u li baqgħalna biss huwa li nipprovaw insolvu l-punt li tqajjem min-naħa ta' l-oppożizzjoni, iżda qabel ma nkompli bid-diskors tiegħi xtaqt nirriferi għal xi żewġ punti partikolari li tqajmu.

Waqt li kien qed jagħmel l-intervent tiegħu - u jekk fhimtu sew ma qalx li din hija biss possibbilta` imma tkellem b'ċertezza l-Onor.

Anġlu Farrugia qal - li hemm uffiċjal għoli tal-gvern li qed jagħmel il-pirating tas-CD-ROM, li ħarġet il-law revision commission flimkien mal-ministeru, u għalhekk talab li ssir investigazzjoni f'dan ir-rigward.

Hawnhekk irrid ngħid li fil-fatt din l-allegazzjoni kienet waslet għand il-permanent secretary tal-ministeru pero` l-allegazzjoni li waslitlu kienet vaga għall- aħħar u għalhekk filwaqt li l-ministeru, permezz tal-pulizija, huwa lest li jinvestiga kull allegazzjoni ta' dan it-tip, nitlob lill-Onor.

Membru biex jekk b'xi mod jew ieħor jista' jgħin fl-investigazzjoni jagħmel dan malajr kemm jista' jkun, anke jekk irid jgħaddili xi informazzjoni oħra li għandu b'mod konfidenzjali.

Jien persważ li l-Onor.

Farrugia jifhem li meta jkun hemm allegazzjoni ta' dan it-tip ikun xi ftit diffiċli li wieħed jasal għall-konklużjoni.

Irrid ngħid ukoll li apprezzajt ħafna s-suġġeriment li għamel l-Onor.

Herrera, fejn awgura li jasal żmien fejn l-atti jibdew jiġu ppreżentati fil- qorti elettronikament.

Jien ukoll nawgura li naslu biex nagħmlu pass bħal dan pero` m'iniex fiduċjuż wisq li se naslu biex nagħmlu dan il-pass malajr, anke għaliex fil-qrati għad għandna reżistenza minn diversi membri tal-ġudikatura biex jużaw is-CD-ROM tal-liġijiet.

Jien nifhem - u l-loġika hekk tgħidlek ukoll - li jekk kemm-il darba l-atti jibdew jiġu ppreżentati fil-qorti elettronikament, il-handling ta' dak l-att wara l-preżentazzjoni jrid ikun elettroniku wkoll, jiġifieri mhux kemm nistampawh u nerġgħu nibdew il-proċess bil-karti, u għalhekk meta nqis kemm għad għandna reżistenza fil-qrati, mhux biss mill-ġudikanti imma anke minn numru ta' avukati, li jirreżistu saħansitra l-użu ta' CD-ROM sempliċi, bilfors ikolli naħseb li għadna wisq lura biex nibdew noħolmu li ndaħħlu dawn it-tip ta' sistemi elettroniċi.

Nixtieq nirrimarka wkoll għal dak li qal l-Onor.

Herrera, meta kkummenta li domna biex nagħtu din is-CD-ROM lill-membri tal-ġudikatura.

Hawnhekk naħseb li l-Onor.

Membru għandu żball għaliex wara li tlabt lill-permanent secretary tiegħi jikkonfermali d-dati ta' meta din is-CD-ROM ingħatat lill- membri tal-ġudikatura, sibt li ma kien hemm l-ebda delay f'dan is-sens.

Forsi hawnhekk l-Onor.

Herrera kien qed jirriferi għall-fatt li xi wħud mill-imħallfin ma kellhomx computer li jista' jieħu CD-ROM.

Sfortunatament huwa fatt li l-membri tal-ġudikatura kien ilhom għal sentejn sħaħ jitolbu biex il-computers li għandhom - ilhom għandhom mill-1994 - jiġu upgraded jew jinbidlu, pero` minkejja dan kollu baqa' ma sar xejn f'dan ir-rigward u għalhekk meta ħriġna din is-CD-ROM aħna għamilna talba sabiex jinbidel il- computer hardware kollu li għandhom il-membri tal-ġudikatura.

Fil-fatt f'dawn il-ġranet ġejt informat li l-membri tal-ġudikatura ngħataw madwar 26 computer biex issa kull membru għandu l-possibbilta` li juża s-CD-ROM relattiv.

Mr Speaker, l-aħħar punt tiegħi jirrigwarda l-law revision commission.

L- Onor. Gulia qal - u naqbel miegħu mija fil-mija hawnhekk - li f'dawn l- aħħar snin il-law revision commission kienet moribonda u kien hemm bżonn li wieħed jara x'se jagħmel biha.

Anzi jien immur kemm kemm oltre minn hekk billi ngħid li f'dawn l-aħħar snin il-law revision commission switilna ħafna iktar flus milli kien ġustifikabbli biex tibqa' tgħix.

Biżżejjed ngħid li on average, matul dawn l-aħħar sitt snin, minn sena għall-oħra, il- gvern kien qed jonfoq Lm73,000 biex ikollu erba' membri fil-law revision commission, li prattikament kulma kienu qegħdin jagħmlu kien li jaġġornaw il-leġislazzjoni prinċipali tagħna.

Meta rajt dan kollu jien deherli li wasal żmien għar-riforma, iktar u iktar meta qist li din il-kummissjoni kienet twaqqfet fl-1980 għal raġuni verament bżonjuża, biex sa fl-aħħar pajjiżna jkollu lil xi ħadd li jagħmel reviżjoni b'mod regolari, kemm tal- leġislazzjoni prinċipali tagħna kif ukoll tal-leġislazzjoni sussidjarja tagħna, ħalli b'hekk niżguraw li għandna t-test uffiċjali tal-liġi.

Madanakollu jien ma qbiltx ma' l-Onor.

Farrugia meta qal li m'hemm l- ebda differenza bejn il-verżjoni uffiċjali tal-liġi u bejn xi verżjoni oħra tal-liġi li ma tkunx uffiċjali għax fir-realta` jekk wieħed iqabbel il- verżjoni uffiċjali ma' dik li m'hijiex uffiċjali jsib numru ta' diskrepanzi li jistgħu jiżgwidaw lil min ikun qed juża l-verżjoni li ma tkunx uffiċjali u żgur li bħala pajjiż, kemm bħala Stat kif ukoll bħala gvern, irid ikollna l-uffiċjalita` f'dik li hija pubblikazzjoni tal-liġijiet, kemm fil-liġijiet primarji kif ukoll fil-liġijiet sussidjarji.

Għalhekk huwa importanti li jkollna kummissjoni li taħdem sabiex il-gvern ikollu makkinarju li jiżgura li l-liġijiet tagħna jibqgħu jiġu ppubblikati b'mod regolari, u kif għedt fil-bidu tad-diskors tiegħi, forsi dan kien l-ikbar nuqqas tal-law revision commission li kellna qabel.

Aħna dehrilna wkoll li l-flus li nfaqna matul dawn l-aħħar sitt snin fuq din il-kummissjoni kien ammont sproporzjonat ħafna meta wieħed iqis x'kienet qed tirrendi din il-kummissjoni u għalhekk wieħed mill-ewwel proġetti li kellna kien proprju dak li nirriformaw lil din il-kummissjoni.

Fil-fatt hekk kif il-kummissjoni kif ifformata minn wara l-aħħar elezzjoni ġenerali ppubblikat din is-CD-ROM li qed nitkellmu dwarha, aħna dehrilna li dak kien il-mument propizju li fih nibdew din ir-riforma.

MR SPEAKER: Ministru, għandek bżonn leave of House biex tkompli tinstema'.

Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Speaker, aħna bdejna din ir-riforma billi dehrilna li għal xogħol ta' reviżjoni ma kienx hemm bżonn li jkollna erba' min-nies fuq kummissjoni imma persuna waħda, b'persuna oħra li tagħtiha l-assistenza li jkollha bżonn hija biżżejjed.

Għalhekk ħtarna persuna biex tkun inkarigata mill-preparazzjoni tax-xogħol kollu konness mar-reviżjoni tal- liġijiet prinċipali u mal-pubblikazzjoni u r-reviżjoni tal-liġijiet sussidjarji - ta' min jgħid li l-pubblikazzjoni u r-reviżjoni tal-liġijiet sussidjarji qegħdin isiru għall-ewwel darba - u lill-persuna l-oħra tajnieha l-inkarigu l-ġdid li tibda tikkordina l-ġbir tas-sentenzi tal- qrati, ħalli dawn jibdew jiġu ppubblikati b'mod regolari.

Waqt din ir-riforma aħna biddilna wkoll lill-membri tal-kummissjoni u fil-fatt illum din il-kummissjoni hija fformata biss minn Dr. Giuseppe Mifsud Bonnici, li huwa l-law commissioner reviżur, minn Dr Vanni Bruno, li jassisti b'kuntratt lil Dr Giuseppe Mifsud Bonnici - kif nafu lkoll Dr Bruno kien involut anke fil-kummissjoni preċedenti, f'dak li għandu x'jaqsam mar-reviżjonijiet tal-liġijiet prinċipali u sussidjarji - u mill- Prokuratur Legali Joseph Gatt, li għandu l-inkarigu li jiġbor is-sentenzi tal-qrati tagħna b'mod regolari, liema xogħol, kif għedt diġa`, qed isir għall-ewwel darba.

Hawn ta' min isemmi li permezz ta' din ir-riforma, minkejja li żiedna l-mansjoni tal-kummissjoni li tiġbor u tippubblika s- sentenzi tal-qrati tagħna u minkejja li issa r-reviżjoni se tibda tinkludi wkoll ir-reviżjoni u l-pubblikazzjoni tal-liġijiet sussidjarji ta' pajjiżna, minn spiża ta' madwar Lm73,000 fl-aħħar sitt snin irnexxielna nniżżlu din l-ispiża għal Lm12,600 fis-sena, jiġifieri fi kliem ieħor iffrankajna mas-Lm60,000 fis-sena bħala spiża fuq din il-kummissjoni.

Mr Speaker, kif għadni kemm għedt, il-kummissjoni qiegħda tieħu ħsieb ukoll il-ġbir u l-pubblikazzjoni tal-leġislazzjoni sussidjarja, li s'issa la qatt inġabret u lanqas qatt ġiet ippubblikata, u għal dan l-iskop hemm kuntratt ta' Lm10,000 fis-sena għal erba' snin sħaħ, biex b'hekk wara erba' snin inkunu nistgħu ngħidu li pajjiżna għandu għall-ewwel darba l- pubblikazzjoni tal-liġijiet sussidjarji.

Ovvjament aħna rbatna dan kollu mhux biss mal-pubblikazzjoni tas-CD-ROM imma anke ma' l-aċċess ta' l- internet.

Fil-fatt hawn ta' min jgħid li l-MITTS ingħatat l-inkarigu biex sa l-aħħar tas-sena d-dieħla tkun ippubblikat website, liema website tkun trid tinkorpora fiha l-liġijiet prinċipali li jgħaddu minn dan il- parlament, u aħna se niżguraw li meta tgħaddi liġi minn dan il-parlament, il-liġi prinċipali li tkun fuq il-website tiġi emendata fi żmien ġimgħa, biex b'hekk għall-ewwel darba f'pajjiżna kulħadd ikun jista' jkollu l- liġijiet updated.

Ta' min jgħid ukoll li din il-website se tinkludi anke leġislazzjoni sussidjarja hekk kif tiġi kkompilata u nispera li filwaqt li sa Jannar li ġej se nkunu f'pożizzjoni li nippubblikaw l-ewwel għaxar chapters, sa l- aħħar tas-sena d-dieħla nkunu ppubblikajna l-ewwel 70 chapter.

F'dan il- website aħna se ninkludu anke l-iktar sentenzi importanti li se jingħataw mill-qrati tagħna mill-1 ta' Jannar tas-sena d-dieħla.

Ovvjament dawn is- sentenzi se jkunu kkatalogati bl-istess mod kif jiġu kkatalogati s-sentenzi li qed jiġu ppubblikati fil-kotba bħalissa, biex b'hekk wieħed ikollu l- possibbilta` li jfittex permezz ta' keywords.

Nagħlaq dan id-diskors billi ngħid li hawnhekk aħna m'aħna qed nagħmlu xejn rivoluzzjonarju għax dawn is- sistemi diġa` jeżistu fid-dinja kollha u aħna qegħdin sempliċement nikkoppjaw lil ħaddieħor.

Nixtieq nieħu l-okkażjoni, Sur President, li nirringrazzja lil dawk il- membri li kienu fil-law revision commission f'xi żmien bejn l-1980 u din is- sena, għaliex dawn ilkoll għamlu dak li setgħu biex pajjiżna jkollu verżjoni uffiċjali tal-liġijiet.

Ir-ringrazzjament tiegħi imur partikolarment għall-membri ta' l-aħħar kummissjoni li kellna, li minkejja l-problemi kollha li kellhom iħabbtu wiċċhom magħhom, irnexxielhom joħorġu l-liġijiet ta' pajjiżna fuq CD-ROM.

Aħna għandna dejjem inħarsu 'l quddiem, u għandna nħarsu 'l quddiem billi niżguraw li xogħolna jimxi maż-żmenijiet, billi niżguraw li kemm jista' jkun kulħadd ikollu aċċessibbilta` għall-korpus legali ta' pajjiżna kif, ukoll billi niżguraw li l-gvern ma jonfoqx flus żejda u filwaqt li dak kollu li jippubblika jkun aċċessibbli, ikun ukoll kemm jista' jkun cost- effective.

Dawn huma t-toroq li rridu nimxu fihom u jien ċert li bil- koperazzjoni ta' kulħadd, minn hawn u ftit żmien ieħor pajjiżna se jkun fl- istess pożizzjoni ta' ħafna pajjiżi oħra, fejn il-ġabra tal-liġijiet prinċipali u sussidjarji kollha kif ukoll il-ġabra tas-sentenzi, li huma tant importanti fl-iżvilupp ta' l-interpretazzjoni tal-liġi, ikunu qegħdin għad-dispożizzjoni ta' kulmin ikun jixtieq jarahom.

Grazzi, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Nirringrazzjak.

Il-mistoqsija hi li l-abbozz ta' liġi msejjaħ "Att biex jemenda l-Att ta' l-1980 dwar ir-Reviżjoni tal-Liġijiet Statutarji" jiġi moqri t-Tieni Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con. u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri t-Tieni Darba.

ONOR.

AUSTIN GATT: Mr Speaker, nipproponi li dan l-abbozz ta' liġi jiġi ttrattat mill-Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi, maħtur skond il-Mozzjoni Nru. 14 tas-27 ta' Ottubru 1998.

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

TONIO BORG: Nissekonda.

MR SPEAKER: Il-mistoqsija hi li l-Abbozz ta' Liġi jiġi ttrattat mill- Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi, maħtur skond il- Mozzjoni Nru. 14 tas-27 ta' Ottubru 1998.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ORDINANZA DWAR IL-MEDIĊINI PERIKOLUŻI

DANGEROUS DRUGS ORDINANCE (AMENDMENT) BILL

L-ordni tat-Tieni Qari ġie moqri.

Ikompli mill-21 ta' Lulju, 1999.

Il-mistoqsija reġgħet tqiegħdet.

MR SPEAKER: L-Onor.

Bartolo huwa in possession.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Mr Speaker, qabel ma dan il-parlament waqaf għall- vaganzi tas-sajf kont qed ngħid li filwaqt li huwa tajjeb li niflu l- liġijiet u naġġornawhom skond il-bżonn, irridu nżommu l-ħin kollu quddiem għajnejna x'inhuma l-implikazzjonijiet u l-effetti ta' dak li nkunu qed nagħmlu.

Jien kont għamilt ukoll il-punt li m'huwiex biżżejjed li nħarsu lejn il-liġijiet imma rridu naraw ukoll l-inforzar tagħhom u kont ikkritikajt in-nuqqas ta' serjeta` li tidher f'diversi oqsma li suppost qed iservu biex imexxu l-ġlieda kontra d-droga.

Dakinhar jien kont anke staqsejt - u minkejja li issa għaddew il-ġimgħat u saħansitra x-xhur minn mindu għamilt dik il-mistoqsija, baqa' ma kien hemm l-ebda spjegazzjoni għal dan - għaliex l-unika X-ray machine li għandna fl-ajruport, liema -X-ray machine isservi biex tagħmel l-iscanning tal-hand luggages li jkunu qed iġorru dawk l-eluf kbar ta' nies li jkunu deħlin fl-ajruport ta' pajjiżna, għamlet ġimgħat sħaħ ma taħdimx.

Dan ifisser li matul dawk il-ġimgħat l-iskwadra ta' kontra d-drogi ma kellha l- ebda mezz elettroniku serju biex tieħu scan tal-hand luggages ta' dawk in- nies li daħlu f'pajjiżna, u din hija xi ħaġa li għandha rabta intima u diretta ma' dak li qed niddiskutu llum.

Nerġa` nirripeti li minkejja li għaddew ix-xhur minn mindu għamilt dik il-mistoqsija, bqajna ma ħadna l- ebda spjegazzjoni min-naħa tal-ministeru tal-finanzi, li huwa responsabbli għal dan il-qasam, għaliex din l-X-ray machine, li għandha tant importanza strateġika għall-inforzar tal-liġi, tħalliet dawk il-ġimgħat kollha ma taħdimx, qisu qatt ma ġara xejn.

Bla ebda dubju, il-fatt li f'qasam bħal dan mhux qed ikun hemm l-inforzar meħtieġ juri n-nuqqas kbir ta' serjeta` li għandna f'diversi oqsma f'dak li għandu x'jaqsam mat-tixrid tad-droga, liema tixrid tad-droga, minħabba li pajjiżna huwa gżira, huwa marbut direttament mal-kuntatt tagħna ma' barra.

Il-ħsieb ta' dan l-abbozz ta' liġi li jirregola l-kuntatt bejn Malta u l- bqija tad-dinja f'dak li għandu x'jaqsam mad-dħul tad-droga f'pajjiżna huwa wieħed mis-suġġetti li nsibu ttrattati anke fir-rapport li għadha kemm ħarġet il-Kummissjoni Ewropea dwar x'passi konkreti qed jieħu l-Gvern Malti - jiġifieri dan ir-rapport ma jistudjax biss kemm il-Gvern Malti qed jagħmel reklami fuq kemm hu sabiħ li tidħol fl-Unjoni Ewropea! - biex iwettaq dak li trid l-Unjoni.

Fil-fatt ta' min jgħid li f'diversi paġni ta' dan ir-rapport - għadu kemm ħareġ proprju l-ġimgħa li għaddiet - insibu li min-naħa tal-Kummissjoni Ewropea hemm tħassib serju f'dan ir-rigward u nsibu mniżżel b'enfasi u b'ċerta urġenza li l-gvern irid jieħu l-passi neċessarji biex isaħħaħ l-istrutturi, biex isaħħaħ ir-riżorsi, fosthom ir- riżorsi umani, biex ikollu l-mezzi u biex jiġġieled it-tixrid tad-droga.

Kemm f'paġna 29 kif ukoll f'paġna 30 ta' dan ir-rapport jissemmew punti li għandhom x'jaqsmu ħafna ma' dan l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna llum.

Per eżempju, f'paġna 30, taħt it-titlu "Drogi", ir-rapport tal- Kummissjoni Ewropea jgħidilna li għalkemm Malta m'hijiex konsidrata bħala ċentru ta' produzzjoni ta' drogi illegali hija meqjusa bħala a transit point, jiġifieri bħala post minn fejn isir it-traffikar tad-droga mill- Afrika, mil-Lvant Nofsani u mill-Ewropa tal-Lvant.

F'paġna 3 hemm miktub ukoll - jien qed nikkwota dan ir-rapport kelma b'kelma - li l-użu u t- traffikar tad-droga saru problema kbira f'Malta, u mbagħad dan ir-rapport ikompli jgħid li s'issa Malta għadha ma ffirmatx il-ftehim tal-Kunsill ta' l-Ewropa dwar traffikar illeċitu ta' drogi permezz tal-baħar, liema ftehim huwa rilevanti partikolarment minħabba li Malta hija gżira.

Punt ieħor li jagħmel dan ir-rapport huwa li hemm bżonn ta' iktar nies u ta' iktar tagħmir biex Malta tkun tista' timxi kif trid l-Unjoni Ewropea fil-qasam tal-ġlieda kontra d-drogi.

Fil-fatt din l-enfasi qed terġa` ssir f'paġna 31, fejn jingħad ċar u tond li hemm bżonn illi Malta ssaħħaħ il- kapaċitajiet u l-mezzi tagħha biex timplimenta dak kollu li għandu x'jaqsam mat-traffikar organizzat tad-drogi b'mod internazzjonali f'pajjiżna, liema traffikar, kif qal dan ir-rapport stess, jidħol f'pajjiżna mill-Afrika ta' Fuq, mill-Ewropa tal-Lvant u mil-Lvant Nofsani u joħroġ għall-bqija ta' l- Ewropa.

Minn dan ir-rapport jidher ċar kemm ingħad gideb meta kien jingħad illi Malta mhux se jkollha għalfejn tadotta l-liġijiet u r-regolamenti kollha ta' l-Unjoni Ewropea meta tiġi biex tissieħeb fl-Unjoni.

Hawn ta' min ifakkar ukoll li kienet saħansitra tingħad il-gidba li Malta se tkun tista' tikkonvinċi lill-Unjoni biex tgħawweġ ċerti regolamenti u ċerti liġijiet meta dawn ma jkunux jgħoddu għal Malta.

Milli jidher hawn min jaħseb li l- prattika li tiġi mħaddma f'pajjiżna li ngħawġu r-regolamenti biex naqdu lil tal-qalba hija estiża b'mod internazzjonali, bħal dak li qallu fl- iscreening tista' tmur tgħaddi xi kelma biex tbiddel ir-regolamenti u tbiddel il-liġijiet ta' l-Unjoni biex tadattahom għal dak li għandha bżonn Malta!

Dan ir-rapport qed jagħmilha ċara kemm jista' jkun li dan m'hux minnu u li Malta jkollha bilfors tadotta l-liġijiet u r-regolamenti ta' l- Unjoni f'kull qasam.

Imbagħad it-tieni parti tar-rapport, li ħareġ nhar l-Erbgħa, jitkellem dwar il-kapaċitajiet amministrattivi li għandha Malta biex twettaq dak li trid tintrabat li tagħmel, u hawnhekk hawn parti sħiħa fuq dak li għandu bżonn jagħmel pajjiżna fil-qasam tal-ġlieda kontra d-droga.

Fil-fatt hawn mill-inqas ħames paragrafi li jsemmu fid-dettall x'inhuma r-riżorsi u l- mezzi li għandha Malta f'dan il-qasam u jgħidu li f'dak li għandu x'jaqsam mal-ħarsien tal-fruntieri u mal-ħarsien ta' nies li minn Malta jkunu jridu jidħlu illegalment f'pajjiżi oħra hemm staff ta' 124 uffiċjal.

Dan ir- rapport isemmi wkoll li f'dak li għandu x'jaqsam mal-ġlieda kontra l- kriminalita` organizzata, it-terroriżmu, id-drogi, il-frodi u l- korruzzjoni, il-pulizija għandha dipartiment li hu magħmul minn żewġ sezzjonijiet, mis-sezzjoni ta' l-investigazzjoni kriminali, li huwa magħmul minn disa` timijiet, u mill-iskwadra mobbli, li twaqqfet biex tinvestiga l- vetturi misruqa.

Ir-rapport tal-Kummissjoni Ewropea jkompli jgħid li l-organizzazzjoni ewlenija li hija involuta fil-ġlieda kontra d-drogi, jiġifieri l-iskwadra ta' kontra d-drogi, hija magħmula minn sitt timijiet ta' 39 impjegat, liema ħaddiema huma mmexxija minn assistent kummissarju.

Dan ir-rapport isemmi anke l-fatt li s-sezzjoni tad-droga tad-dipartiment tad-dwana hija magħmula minn 46 impjegat, li xogħolhom huwa li jaraw li f'pajjiżna ma tidħolx droga, la permezz tal-baħar, la permezz ta' l-ajru u lanqas permezz tal- passiġġieri.

Imbagħad dan ir-rapport jgħid ukoll li fl-iskwadra tad- delitti ekonomiċi hemm 15-il uffiċjal, li minnhom seba' uffiċjali - fil- fatt il-kliem eżatt li huma wżati f'dan ir-rapport huma "seba' uffiċjali biss" - għandhom xogħol amministrattiv li għandu x'jaqsam ma' l-uffiċċju ta' l-interpol, liema uffiċċju għandu ċerta rabta ma' dak li qed niddiskutu llum minħabba li nistgħu ngħidu li din hija l-korporazzjoni internazzjonali għall-ġlieda kontra d-droga.

Meta l-Kummissjoni Ewropea ġiet biex tikkummenta jekk Malta, kif inhi organizzata llum mill-gvern, għandhiex il-mezzi neċessarji biex il-ġlieda kontra t-tixrid internazzjonali tad-droga tiġi miġġielda kif għandha tiġi miġġielda, din tgħid li hemm bżonn ta' iktar taħriġ f'dawk li huma riżorsi umani.

Fil-fatt meta kont qed nitkellem fuq dan l-abbozz ta' liġi qabel ma waqafna għar-recess tas-sajf kont irrimarkajt li n-nies li huma involuti f'dan il-qasam, jiġifieri l-membri ta' l-armata, tad-dwana u tal-pulizija, m'humiex qed jiġu mħarrġa biżżejjed u li m'għandhomx jintbagħtu biss ċerti uffiċjali għat-taħriġ imma għandhom jintbagħtu wkoll dawk in-nies li għandhom x'jaqsmu direttament ma' dan il-qasam.

Hawnhekk irrid nenfasizza wkoll li huwa importanti ħafna li dan it-taħriġ isir regolarment għaliex ir- riżorsi finanzjarji, il-mezzi teknoloġiċi u l-mod kif jaħdmu l-kriminali li għandhom x'jaqsmu mat-tixrid tad-droga jiġi aġġornat il-ħin kollu, u għalhekk hija xi ħaġa ovvja li jekk il-forza li suppost qiegħda tiġġieled kontra tagħhom ma jkollhiex il-mezzi u r-riżorsi meħtieġa kif ukoll it- taħriġ meħtieġ biex tkun tista' ssegwi x'qed jiġri, din il-ġlieda tispiċċa ma tintrebaħ qatt bil-konsegwenza li dawk li jmexxu d-droga, li hija waħda mill-ikbar oqsma kummerċjali li teżisti fid-dinja llum, ikollhom il- faċilitajiet kollha li jridu biex jagħmlu dan.

Fil-fatt f'dan ir-rapport il-Kummissjoni Ewropea qed titlob għal iktar faċilitajiet u għal iktar ħaddiema sabiex il-pulizija ta' Malta wkoll ikunu jistgħu jieħdu parti attiva fil-Europol.

Punt ieħor li qed jagħmel ir-rapport ta' din il- kummissjoni huwa li hemm bżonn ta' iktar staff u ta' iktar tagħmir sabiex l- awtoritajiet ta' l-immigrazzjoni tal-pulizija jkunu jistgħu jaqdu l-obbligi li hi trid tqiegħed fuq Malta minħabba li jekk pajjiżna jsir membru ta' l- Unjoni, dan isir wieħed mill-fruntieri esterni tal-pajjiżi ta' l-Unjoni.

Mr Speaker, hawn ta' min isemmi wkoll dokument li mhux biss qed isemmi x'inhuma l-mezzi, ir-riżorsi u n-nuqqasijiet li għandu l-gvern imma jsemmi ukoll kif il-gvern jista' jipprovdi iktar mezzi u riżorsi u jagħmel xi ħaġa għan-nuqqasijiet li għandu.

Hawnhekk qed nirriferi għal dak id-dokument li jittratta dwar l-obbligi ta' Malta għal sħubija sħiħa fl-Unjoni, dak li jissejjaħ l-accession partnership agreement, li meta kien qed jitkellem dwar dak li għandu jsir f'dan il-qasam għamilha ċara li huwa qed jistenna li l-gvern jieħu l-passi li għandu jieħu f'dan il-qasam sas-sena 2000, u fosthom isemmi li sas-sena d-dieħla hemm bżonn li tissaħħaħ l-iskwadra li tiġġieled kontra d-drittijiet ekonomiċi u l-iskwadra ta' kontra d-drogi, kif ukoll jgħid li hemm bżonn illi Malta taderixxi għall-konvenzjonijiet Ewropej dwar il-korruzzjoni u dwar it-tixħim.

Hija xi ħaġa magħrufa minn kulħadd li wieħed mill-ikbar nuqqasijiet li hemm mill-forzi ta' l-ordni biex jiġġieldu din il-problema hija n-nuqqas ta' know-how f'dak li għandu x'jaqsam ma' white-collar crime.

Jekk irridu naqbdu lit-traffikanti tad-droga l-kbar verament u neħduha bis-serjeta` kontra l-istrutturi ta' kif id-droga tinxtered internazzjonalment jeħtieġ li jkollna uffiċjali li jkollhom it-taħriġ meħtieġ, speċjalment għal meta jiġu biex jinvestigaw entitajiet kummerċjali, fosthom il-banek - ħafna drabi, fil-ħasil tal-flus ikunu mdaħħlin nies li wieħed lanqas qatt ma jobsor li għandhom x'jaqsmu ma' dan it-tip ta' kummerċ internazzjonali - għax sfortunatament aħna għadna lura ħafna f'dan il-qasam.

Huwa inutli li noqogħdu niġu hawn niddiskutu abbozz ta' liġi bħal dan li għandna quddiemna llum jekk ma neħdux il-ġlieda kontra d-drogi bis-serjeta`, u ċertament l- ikbar sinjal ta' dan il-gvern li m'huwiex qed jieħu din il-ġlieda bis- serjeta` kien il-mod kompjaċenti u arroganti li wera fil-kwestjoni tal- ħarba tat-traffikant tad-droga Libjan Azzabi Hashim Jousef.

Biżżejjed ngħid li l-gvern lanqas biss indenja ruħu jorganizza inkjesta biex isir magħruf kif dan il-priġunier irnexxielu jaħrab, u dan juri n- nuqqas ta' serjeta` li bih qed jittratta lil dan il-qasam.

Wara li saħansitra r-rapport tal-Kummissjoni Ewropea qal li minħabba l-pożizzjoni ġeografika ta' Malta pajjiżna qed jintuża bħala punt ta' transit għall- kummerċ internazzjonali tad-droga, huwa tassew skandaluż li l-gvern ma jipprovax jitgħallem mill-ħarba ta' xi ħadd li daħħal f'Malta 18-il kilo droga u mill-irresponsabbiltajiet li kien hemm min-naħa ta' min kien qed jeskorta lil dan il-priġunier biex dan seta' jiġri.

Jien m'għandix dubju li għalkemm l-uffiċjali ta' l-Unjoni Ewropea u l-ambaxxati barranin isegwu x'ngħidu aħna fil-parlament, l-iktar li jsegwu huwa dak li jkun qed jiġri fil-pajjiż, u żgur li n-nies ta' l-intelligence services unit, li għandhom aġenti anke f'Malta, kienu xxokkjati bil-mod kajman ta' dan il-gvern f'dan ir-rigward u bil-fatt illi huwa ma kienx interessat isir jaf għaliex dan il- priġunier Libjan tħalla jaħrab.

Ċertament li l-mod kif id-direttur tal-ħabs kien iħallih joħroġ mill- ħabs, it-telefonati li kien jagħmel u l-kuntatti li kellu ma' ħbieb tiegħu f'Malta u barra minn Malta jixxokkjaw lil min irid ġlieda bis-serjeta' kontra d-droga u l-inqas li seta' jagħmel il-gvern kien li jagħmel inkjesta biex jiġi stabilit x'mar ħażin biex nitgħallmu għal każijiet oħrajn, għaliex inkella f'Malta se tinxtered il-fehma li jekk tkun traffikant kbir tad-droga jew titħalla taħrab jew tingħata maħfra presidenzjali!

Dan huwa l-agħar sinjal li pajjiż żgħir bħal tagħna, li huwa daqshekk vulnerabbli għall-kummerċ internazzjonali tad-droga, jista' jagħti lill-pajjiżi mil- Lvant Nofsani, mill-Ewropa tal-Lvant u mill-Afrika ta' Fuq, li f'Malta jaraw il-post minn fejn id-droga tista' tidħol u tivvjaġġa.

Barra minn hekk, meta nafu li għandna firxa daqshekk kbira ta' baħar madwarna u li l-kummerċ tagħna jiddependi ħafna mit-turiżmu, kull laxkezza f'qasam bħal dan tibgħat l-agħar sinjali, u inutli noqogħdu naħsbu li bil- logħob bid-diskors fil-parlament jew b'xi tibdil fil-liġi se nagħtu xi sinjal ta' serjeta' f'dan il-qasam għaliex is-serjeta' titkejjel minn kif ikunu qed jiġru l-fatti.

Laxkezza f'dan il-qasam mhux biss hija ta' periklu u theddida għall-pajjiżi ġirien tagħna imma hija wkoll ta' theddida għal pajjiżna stess.

Il-periklu li tinxtered id-droga fil- ġimgħat u fix-xhur li ġejjin se jikber u mhux jonqos u ma kellniex bżonn ir- rapport tal-Kummissjoni Ewropea li jgħidilna li l-problema tad-droga f'Malta saret problema kbira.

Anzi jien inkompli ngħid li hemm il-periklu li ssir problema ikbar, iktar u iktar meta wieħed iħares lejn il-mod kif tiela' l-qgħad fost iż-żgħażagħ.

Fir-rapport tal-bank ċentrali li ħareġ dan l-aħħar intqal li qed tinbidel il-kompożizzjoni ta' dawk li jinsabu bla xogħol u fil-fatt in- nies li qed ifittxu x-xogħol huma iżgħar fl-eta'.

Biżżejjed ninnotaw li minn tagħrif li ngħatajna, għall-mistoqsijiet parlamentari li saru minn din in-naħa, sa l-aħħar ta' Awissu n-numru ta' żgħażagħ bla xogħol fl-eta' ta' bejn is-16 u t-30 sena tela' għal 4,710.

Dan ifisser li żewġ terzi min- nies li qed ifittxu mpjieg għall-ewwel darba huma żgħażagħ u dawn huma l- iktar nies vulnerabbli li jistgħu jidħlu fil-problema tad-droga, għaliex min isib ruħu bla xogħol minbarra l-problema ta' nuqqas ta' flus ħafna drabi jidħol f'ċertu apatija, f'ċertu dipressjoni, jibda jitlef l-istima tiegħu nnifsu u t-tentazzjoni biex jaqbad il-vizzju tad-droga tkun ikbar għalih.

Sfortunatament ma jidhirx li qed jittieħdu xi inizjattivi serji f'dan il-qasam għaliex minbarra li m'huwiex ġej xi investiment kbir minn barra li jista' joħloq xi impjiegi ġodda, il-ftit investiment li qed isir huwa huwa tibdil fit-teknoloġija biex għallinqas jinżammu l-impjiegi li hemm u ċertament il-ħolqien ta' impjiegi ġodda mhux qed ilaħħaq ma' l- għadd ta' nies li qed ifittxu x-xogħol.

Ta' min jinnota wkoll li n-numru ta' żgħażagħ f'pajjiżna bejn l-eta' ta' 16 u 24 sena huwa ta' 51,720 u kwart minnhom biss qed ikomplu l- edukazzjoni tagħhom, meta llum mexjin lejn sitwazzjoni fejn l-aħħar sena ta' edukazzjoni obbligatorja tiela' għal 18-il sena u mhux aktar għal 16-il sena.

Aħna għandna wkoll numru konsiderevoli ta' żgħażagħ li jispiċċaw l- iskola qabel jagħlqu s-16-il sena u dan huwa l-aktar grupp soċjali vulnerabbli biex jidħol f'dawn il-problemi.

Nerġa' ngħid li 5% miż- żgħażagħ tagħna jinsabu bla xogħol u ħafna minnhom, minkejja li jkunu attendew xi 12-il sena skola, joħorġu mingħajr is-snajja' meħtieġa biex isibu xogħol f'ekonomija moderna.

Għalkemm għada pitgħada l-ekonomija se titlob snajja' aktar avvanzati, il-gvern m'għandux programm serju ta' kif se jieħu ħsieb dawn iż-żgħażagħ mhux biss billi jingħataw it-taħriġ neċessarju imma billi jingħataw dawk il-life skills li huma importanti biex ma jaqgħux fil-vizzju tad-droga.

Nerġa' nirripeti li hemm ċans kbir li dawk iż-żgħażagħ li jdumu ma jsibu xogħol jaqgħu f'apatija, jidħlu f'dipressjoni, jitilfu l-istima tagħhom infushom u jersqu iktar lejn il- kriminalita' u jaqgħu anke fil-problema tad-drogi.

Jien ma nħossx li dan il-qasam qed jiġi ttrattat bis-serjeta', anzi li jinkwetani huwa l-fatt li t-trend ta' dan il-gvern hija li jnaqqas in-nefqa fl-edukazzjoni primarja u sekondarja u allura se jkompli jdgħajjef l-inizjattivi li hemm bżonn, għaliex ħafna minn dawn il-problemi rridu niffaċċjawhom fl-eta' żgħira meta t-tfal ikunu għadhom fl-iskejjel primarji u sekondarji.

MR SPEAKER: Ippermettili ninterrompik, Onor. Bartolo, għaliex reġa' skadielek il-ħin u għandek bżonn leave of House.

Hawn il-permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nirringrazzja lill-Kamra kollha.

Qabel il-waqfa tal-parlament għall-vaganzi tas-sajf, jien kont għedt li ma nistgħux nittrattaw il-problema tad-droga mil-lat ta' inforzar tal-liġi biss u kont għamilt il-punt ukoll li minbarra li qatt m'għandna nagħtu ebda sinjal la bl-imġiba tagħna u lanqas bil-liġijiet li ngħaddu minn dan il-parlament li b'xi mod jew ieħor irridu nillaxkaw il-ġlieda kontra d-droga, irridu nittekkiljaw il-problema tad-droga fil-ġenerazzjonijiet li telgħin qabel tqum il-problema u mhux wara li tqum.

Gvernijiet f'pajjiżi oħra li naqqsu n-nefqa tagħhom fl-edukazzjoni primarja u sekondarja sabu li mbagħad riedu jonfqu ħafna iżjed flus wara fuq il-qgħad, fil-ġlieda kontra l-kriminalita' u fil-ġlieda kontra d-droga.

Għalhekk jekk aħna tassew irridu li jkollna soċjeta' b'saħħitha u mhux aktar żgħażagħ li jaqgħu f'din il-problema, hemm bżonn li jkollna politika soċjali preventiva li tinvesti fiż-żgħar u mhux tipprova ssolvi l-problemi meta jkun tard wisq u meta jkunu daħlu 'l ġewwa.

Nagħlaq billi ngħid li minn dan il-parlament in-nies jistennew serjeta', jistennew liġijiet serji u imġiba bis-serjeta' kontra d-droga għaliex in- nies ikejluna mhux mid-diskorsi li ngħidu imma mill-fatti li nagħmlu.

Grazzi, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Joe Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, niftakar li fi żmien l-amministrazzjoni Laburista kien sar tentattiv biex titressaq din l-emenda pero' l-pulizija kienu kontra għaliex kienu jgħidu li se tinfetaħ tieqa oħra biex ċerti traffikanti tad-droga jsibu minn fejn jistgħu jaħarbu.

Kienu jemmnu wkoll li meta jinqabdu ċerti nies jittraffikaw id-droga, allavolja l-pulizija jkollhom mija fil-mija evidenza li t-talin kienu qed jittraffikaw id-droga, dawn ma jingħatawx piena xierqa mill-qrati tagħna.

Il-pulizija kienu preokkupati ħafna b'din is-sitwazjoni u fil-fatt wara li semmewlna każijiet dwar traffikanti tad-drogi li nqabdu u x'pieni weħlu, affarijiet li ma jitwemmnux, allura ddeċidejna li din l-emenda ma nressquhiex.

Pero' li ma nistax nifhem huwa li min kien responsabbli mill-korp tal- pulizija dak iż-żmien, min kien responsabbli li jara li l-affarijiet fil- korp tal-pulizija jsiru kif suppost u l-istess uffiċjali li kienu rrakkomandaw li ma kellniex inressqu dik l-emenda, illum għadhom fl- istess kariga, bid-differenza li issa nbidel il-gvern u ħaġa ta' l- iskantament din l-emenda issa tressqet.

Għalhekk nixtieq nistaqsi: Din l- emenda saret għax l-uffiċjali responsabbli mill-korp tal-pulizja biddlu l- opinjoni tagħhom, jew forsi għaliex kien hemm indħil politiku min-naħa tal- Partit Nazzjonalista?

Nixtieq inkun naf għaliex meta nara ċerti affarijiet jiġru f'dan il-pajjiż in konnessjoni ma' traffikanti kbar tad- droga, u ċerti amnestiji li jingħataw lil ċerti nies li għandhom konnessjoni mat-traffikar tad-droga, fihom ikun hemm involuti membri min- naħa tal-gvern Nazzjonalista, bilfors li nibda nitħasseb.

Nibda nitħasseb iktar u iktar meta jkolli esperjenza personali u kważi jkolli provi biex nemmen li fil-Partit Nazzjonalista hemm min qed jipproteġi lit-traffikanti tad-droga.

Qed ngħid dawn l-affarijiet għaliex lili jirriżultali li ċerti affarijiet seħħew għaliex ċerti nies ġew protetti.

Minn min ġew protetti?

Ġew protetti min-naħa tal-Partit Nazzjonalista meta kien fil-gvern - u se nsemmi affarijiet oħra li qed jiġru llum, issa li l-Partit Nazzjonalista reġa' qiegħed fil-gvern - u meta jseħħu ċerti affarijiet li jkun hemm involuti fihom familjari, u meta f'ċerti każi quddiem il-qorti jissemmew familjari diretti u ħbieb ta' ministri Nazzjonalisti allura bilfors nibda nemmen dawn l-affarijiet.

Imma anke l-poplu jemmen dak li se ngħid għaliex parti minnu jafu wkoll.

X'inhi l-esperjenza li għaddejt minnha jien li twassalni għall-konklużjoni li fi ħdan il-Partit Nazzjonalista hemm min qed jipproteġi lit-traffikanti tad- drogi?

Jien ma nafx x'inhi r-raġuni, forsi hemm min qed jiġi rrikattat!

Niftakar li kien hemm żmien meta aħna konna fl-oppożizzjoni li l- problema tad-drogi fil-Kottonera kienet saret problema kbira.

Bħala membru parlamentari elett min-nies tal-Kottonera, kont niġi avviċinat min- nies ta' kull twemmin politiku u minn nies oħra mill-qasam reliġjuż biex nagħmel id-dover tiegħi.

Bla tlaqliq ngħid li jien id-dover tiegħi għamiltu b'ħafna modi u saħansitra għaddejt informazzjoni korretta lill- awtoritajiet kompetenti biex ikunu jistgħu jittieħdu passi imma kollox baqa' kif kien.

Wasalt biex informajt lill-ministru li dak iż-żmien kien responsabbli mill-intern dwar post speċifiku fejn in-nies li suppost kienu jkunu x-xogħol, kienu attwalment qed jittraffikaw id-droga u saħansitra kien isir logħob klandestin u affarijiet oħra.

Niftakar li kont għaddejt din l-informazzjoni lill-ministru f'xi d-8.45 p.m., qabel ma spiċċat is- seduta - u dan li qed ngħid illum għedtu dik il-ġimgħa li seħħ dan il-każ u diversi drabi wara biex min ried imerini seta' jmerini - u ħaġa ta' l- iskantament, l-għada fit-8.00 a.m, dik il-persuna li jien ħallejt ħalli tara x'inhu jiġri informatni - issa jien ma kontx għedt lil din il-persuna li jien kont informajt lil xi ħadd - li f'dak il-ħanut jafu li jien irrapportajt li hemmhekk qed isir traffikar tad-drogi.

Dawn huma affarijiet li ma jitwemmnux u li bilfors iqanqlulek ċerti suspetti!

Allura meta jiġru affarijiet bħal dawn mhux bilfors tasal għall-konklużjoni li sfortunatament hemm min hu involut politikament?

Mr Speaker, dan il-każ ma waqafx hemm għaliex ftit taż-żmien wara tkellimt fil-parlament u għedt x'ġara, għaliex imbagħad rajt li ma kellix triq oħra ħlief li niġi f'dan il-parlament u nsemmi pubblikament f'liema toroq u f'liema postijiet qed isiru dawn l-affarijiet, ħalli jkunu jistgħu jittieħdu l-passi bis- serjeta'.

Saħansitra kappillan ta' lokalita' mid-distrett tiegħi kien informani li huwa ma seta' jasal imkien iktar, allavolja kien ipprova kollox, u talabni biex nagħmel id-dover tiegħi lejn il-kostitwenza tiegħi u nagħmel dmiri bħala bniedem li nemmen f'Alla.

Niftakar li jien kont għedtlu li kont dieħel fil-periklu pero' baqa' jsostni li kelli nagħmel id-dover tiegħi u għalhekk kont niġi f'dan il-parlament u ġimgħa wara oħra kont intenni x'kien qed jiġri ġewwa l-Kottonera, kif ċerti nies kienu qed iwerwru lil kulħadd u kif ħadd ma seta' għal dawn in-nies li kienu qed iwaqqgħu liż- żgħażagħ fil-vizzju tad-droga, tant li dawk in-nies li kienu involuti f'dawn l-affarijiet ċċaqilqu minn dawk il-postijiet u marru sabu x'imkien ieħor.

Pero' jien ma tantx domt biex batejt il-konsegwenzi għaliex ftit xhur wara, proprju fil-festa tal-Kalkara, kont qiegħed għall-affari tiegħi u f'daqqa waħda ħarġu tlieta min-nies, wieħed minnhom xarrabli daqqa b'ponn tal-ħadid u laqatli geddumi u t-tnejn l-oħra riedu jħebbu għalija.

Dak il-ħin bdew jgħiduli li jien semmejthom fuq droga u mhux droga, pero' jien f'dak il-mument kien moħħni biex nikkontrolla lil ħafna ħbieb tiegħi biex ...

MR SPEAKER: Il-Ministru, on a point of order.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, l-Onor.

Mizzi qed isemmi l-ministru ta' l- intern pero' ma naħsibx li qed jirriferi għalija.

ONOR.

JOE MIZZI: Jien għidt ex-ministru.

ONOR.

TONIO BORG: Imma mhux jien għaliex jien kont ex-ministru u issa ministru wkoll!

Jekk qed jirriferi għal xi ħadd jgħid min hu, ħalli f'dak il-każ ikun jista' jiddefendi ruħu.

Jekk qed jgħid għall-ex-President tar- Repubblika, jiena għandi fiduċja sħiħa fl-integrita' tiegħu.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, jidher li l-Onor.

Tonio Borg ma kellux fiduċja qabel, għax dawn l-affarijiet semmejthom diversi drabi f'dan il- parlament u qatt ma tkellem!

Dakinhar ma kellux fiduċja u llum għandu għax laħaq ministru u allura taffettwa lilu wkoll!

(Interruzzjonijiet) Se niġi għall-fatti.

L-Onor.

Tonio Borg qed jitkellem bl-addoċċ u ta' min ifakkru li dan il-parlament kien aċċetta talba għall-ksur ta' privileġġ.

Nitolbu jieħu paċenzja joqgħod bi kwietu ħalli nkompli nsemmilu l- ħneżrijiet li saru.

MR SPEAKER: Jekk jogħġbok, Onor. Mizzi, indirrizza lis-Sedja.

ONOR.

JOE MIZZI: Il-verita' tweġġa'!

MR SPEAKER: Ma rridx interruzzjonijiet, Onor. Mizzi, u indirrizza lis- Sedja, jekk jogħġbok.

ONOR.

JOE MIZZI: Dak il-ħin jien ipprovajt nipproteġi lil dawn in-nies stess għax kienet se tqum waħda.

Wara li għadda ftit taż-żmien kont qiegħed fil-każin Laburista tal-Kalkara u dawn l-istess nies daħlu fil- każin u mhux talli kissru t-twieqi tal-gallarija u għamlu rebus sħiħ, talli heddewni li joqtluni jekk nerġa' nitkellem fil-parlament dwar dawn il-każi tad-drogi u dwar min huma.

Għaddew ftit ġranet oħra u waqt li kont qiegħed f'laqgħa tal-grupp parlamentari, marru xi nies u pprovaw jitfgħu l-bieb tad-dar tiegħi ġewwa.

Fortunatament dak il-mument kien hemm pulizija tat-traffiku li dak iż-żmien kien iqassam l-order paper tal- parlament u sabhom wara l-bieb tiegħi, b'żaqqhom barra jipprovaw jitfgħu l-bieb ġewwa.

Wieħed minn dawn l-erba' min-nies kien driver ta' ex- ministru ta' l-intern.

Issa nitlob lill-Ministru Tonio Borg biex ifittex fir-records ta' dan il-parlament ħalli jara li jien kont ressaqt ksur ta' privileġġ fuq dan il-każ.

(Interruzzjonijiet) Jien għadni nbati l- konsegwenzi ta' dak l-inċident sal-lum il-ġurnata, pero' donnu li l-Onor.

Tonio Borg ma jiddispjaċihx għal dawn l-affarijiet għaliex ma ġrawx lill- familja tiegħu!

Jien nittama li ħadd ma jgħaddi minn esperjenza bħal dik u ħadd ma jkollu problemi li jibqgħu jiġru miegħu matul ħajtu.

Mr Speaker, xi ġranet wara, waqt li kont ġej il-parlament, ħarġuli fit- triq u bdew jisfidawni.

Sar ir-rapport u saret l-investigazzjoni u xhud ta' dan huwa l-Onor.

Anġlu Farrugia, li dak iż-żmien kien supretendent fl- għassa ta' Bormla ...

ONOR.

TONIO BORG: Mela bagħtulek pulizija!

ONOR.

JOE MIZZI: Bagħathomli min kien responsabbli.

Issa niġi għall- pulizija, għaliex hawn qiegħda d-daħka jew il-bikja, għaliex hemm xi ħadd li qed jipproteġi lil ċerti nies.

MR SPEAKER: Onor. Mizzi, indirrizza lis-Sedja u ma rridx interruzzjonijiet.

ONOR.

JOE MIZZI: Jien kont ressaqt ksur ta' privileġġ f'dan il- parlament pero' l-Partit Nazzjonalista tant għandu għal qalbu l-ġustizzja, li dan il-ksur ta' privileġġ qatt ma ressqu għad-diskussjoni f'din il- Kamra.

B'dan il-mod iridu jipproteġu lil min jiġġieled kontra d-droga, affarijiet tal-mistħija!

Meta tara t-tip ta' protezzjoni li tingħata, bilfors tibda temmen li hemm min hu mċappas min-naħa l-oħra.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, l-Onor.

Mizzi qed jgħid li minn din in- naħa hawn min hu mċappas mad-droga.

Issa aħna għamilna l-iktar liġijiet serji kontra d-droga u għalhekk ma jistax jaqbad u jgħid li hawn min huwa mċappas.

(Interruzzjonijiet) Jien ninsisti li għandu jgħid min huwa mċappas mad-droga issa u mhux jaqbad u jitfagħha kif ġie ġie!

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

JOE MIZZI: Jiena għandi dritt nemmen li min-naħa l-oħra hemm min huwa mċappas u mdaħħal fid-droga.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, meta l-Onor.

Mizzi qed jgħid li minn din in-naħa hemm min huwa mċappas qed jinkludi lil kulħadd u allura aħjar jgħid min hu.

Inkella jekk ma jafx min hu jgħid li ma jafx, għaliex anke jien naf ngħid li hemm min hu mċappas min-naħa tagħhom!

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

JOE MIZZI: Kieku naf, ngħidu b'ismu dirett.

L-Onor.

Borg jista' jgħid li jrid imma nistiednu jġib l-provi ħalli jipperswadina li dak li qed jiġri m'huwiex minnu.

(Interruzzjonijiet) Għandi dritt nemmen li nemmen għax jien għaddejt minn dawn l-affarijiet.

(Interruzzjonijiet) (Agħjat)

ONOR.

TONIO BORG: L-Onor.

Mizzi għandu jgħid min hu mċappas mad-droga inkella jirtira dik l-allegazzjoni li għamel.

ONOR.

JOE MIZZI: Għandi dritt ngħid dak li qed ngħid.

Nafhom l- istanding orders!

MR SPEAKER: Jekk jogħġobkom, żommu l-ordni u m'hemmx interruzzjonijiet.

Onor. Mizzi, indirizza lis-Sedja.

ONOR.

JOE MIZZI: Nemmen u llum iktar qed nemmen li fuq in-naħa l-oħra hemm min hu rikattat u mċappas mad-droga.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, li f'dan il-parlament xi ħadd li jissejjaħ bit-titlu ta' onorevoli jgħid li xi ħaddieħor min-naħa l-oħra tal- Kamra jew min-naħa tiegħu huwa mċappas bid-droga hija xi ħaġa serjissima u għalhekk għandu l-obbligu li jgħid min hu.

ONOR.

JOE MIZZI: Jien nibqa' nemmen li min-naħa l-oħra hemm min hu rikattat b'traffikar tad-droga.

ONOR.

TONIO BORG: Allura anke jien nista' nemmen li min-naħa tagħhom hemm min huwa mċappas mad-droga!

(Interruzzjonijiet) Mela taħseb li inti xi ħaġa speċjali hawn ġew?

ONOR.

JOE MIZZI: Ġib il-provi u semmi l-affarijiet.

Mr Speaker, min qed jitkellem, jien jew hu?

(Interruzzjonijiet) (Agħjat)

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, qed jgħajjarna traffikanti tad-droga!

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Jekk jogħġobkom, żommu l-ordni

ONOR.

JOE MIZZI: Jien qed ngħid il-verita' u taf li għandkom il-ħmieġ fuq in-naħa tagħkom.

(Interruzzjonijiet) (Agħjat)

MR SPEAKER: Il-Kamra hija sospiża għal ħames minuti.

Fis-7.33 p.m. il-Kamra ġiet sospiża u rriżumiet fis-7.44 p.m.

MR SPEAKER: Nitlob lill-Onor.

Membri biex ipoġġu d-diskors kif inhuwa xieraq, jekk iridu jirrispettaw lil xulxin u jħallu d-dibattitu jimxi 'l quddiem biex jagħti l-aħjar frott għad-diskussjoni li tkun qiegħda ssir.

Nitlob lill-Onor.

Mizzi biex ikompli bid-diskors tiegħu.

L-Onor.

Jason Azzopardi, on a point of order.

ONOR.

JASON AZZOPARDI: Mr Speaker, bħala membru ta' din il-Kamra għandi drittijiet daqs ħaddieħor, bħalma għandhom sħabi wkoll, u meta membru min-naħa l-oħra, bi drittijiet daqsna, jagħmel allegazzjonijiet li ma jissostanzjax ikun qed jiżvija lill-Kamra.

Issa jew dan huwa każ ta' empty vessels making most sound jew inkella jrid jiżvija lill-Kamra.

Mr Speaker, jew jissostanzja dak li qal jew jirtiraha.

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Ippermettili, Onor. Vella, kont qed nisma' l-point of order ta' l-Onor.

Azzopardi.

ONOR.

JOE MIZZI: Imma dak ma kienx point of order!

MR SPEAKER: Jiena kont se nagħmel il-kumment tiegħi.

Issa jekk l-Onor.

Vella għandu xi point of order jista' jagħmlu.

ONOR.

GEORGE VELLA: Mr Speaker, jien nippretendi li s-Sedja tipproteġi liż-żewġ naħat iżda li jqum membru min-naħa l-oħra jgħajjarna ''empty vessels'' ma naċċettahiex, biżżejjed il-Viċi Prim Ministru għajjarna flixken vojta!

Nitlob il-protezzjoni tas-Sedja għaliex jien ma naċċettax li niġu mgħajra ''empty vessels''.

MR SPEAKER: Onor. Vella, jiena sejjaħt lill-Onor.

Mizzi biex ikompli bid-diskors tiegħu u għamilt appell lil kulħadd biex tinżamm il-kalma u biex il-membri jirrispettaw lil xulxin fid-diskorsi li jagħmlu.

ONOR.

GEORGE VELLA: X'qed taħseb li lħaqt, kulħadd jaf kemm int bombastiku!

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Jekk jogħġobkom, ikompli l-Onor.

Mizzi bid-diskors tiegħu u jindirizza lis-Sedja.

Ma rridx iktar interruzzjonijet.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, meta dħalt f'dan il-parlament jien ħadt ġurament ...

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Jekk jogħġbok, Onor. Azzopardi.

ONOR.

GEORGE VELLA: Sur President, jien m'iniex se noqgħod bil-qiegħda qabel ma jirtira l-kumment ta' ''empty vessels''.

(Interruzzjonijiet) (Agħjat)

Mizzi.

ONOR.

GEORGE VELLA: Sur President, l-Onor.

Azzopardi jrid jirtira l- kumment ta' "empty vessels" fil-konfront ta' din in-naħa tal-Kamra u m'iniex se noqgħod bil-qiegħda qabel ma jirtira dak li qal.

(Interruzzjonijiet) (Agħjat)

Mizzi bid-diskors tiegħu.

ONOR.

GEORGE VELLA: Mr Speaker, is-Sedja għandha titlob lill-Onor.

Azzopardi biex jirtira l-insult li għamel fil-konfront ta' din in-naħa għaliex qed jinsulta nofs il-Kamra.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Pullicino, on a point of order.

ONOR.

GEORGE PULLICINO (Segretarju Parlamentari): Mr Speaker, jekk f'din il-Kamra rridu nkejlu bl-istess riga li qed ikejjel l-Onor.

George Vella, allura l-Onor.

Joe Mizzi jrid jirtira dak kollu li qal fil-konfront tagħna u l-allegazzjonijiet li għamel fuq din in-naħa u l-konnessjonijiet mad- droga.

(Interruzzjonijiet)

MR SPEAKER: Onor. Pullicino, għalhekk li jien għamilt dik l- osservazzjoni li għamilt fil-bidu.

Issa nitlob lill-Onor.

Mizzi biex ikompli bid-diskors tiegħu.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, se nġib il-provi biex nuri li dak li qed ngħid huwa minnu għaliex dawn huma affarijiet tal-mistħija.

Meta dħalt f'dan il-parlament ħadt il-ġurament li nkun leali lejn pajjiżi u lejn il- kostitwenza tiegħi u preċiżament dak hu li qed nagħmel u li se nkompli nagħmel, akkost li nibqa' niġi mhedded bil-familja tiegħi u akkost li niġi insulentat għaliex m'iniex professjonista.

Jien m'iniex avukat u qatt ma ddefendejt lil xi ħadd li ttraffika d-droga u allura aktar u aktar qiegħed f'pożizzjoni illi ngħid il-verita'.

Mr Speaker, kif kont qed ngħid, jien nemmen li fuq in-naħa tal-Partit Nazzjonalista hemm min huwa rikattat u mċappas mad-droga.

Għaliex qed ngħid dawn l-affarijiet?

(Interruzzjonijiet) Għaliex nafu b'każi fejn persuna li kienet familjari ma' xi ħadd min-naħa l-oħra nqabdet bil-ħaxixa u ġabuha illi din kienet għall-użu personali tiegħu.

Kien hemm ministru li ried jirriżenja għax kien hemm xi ħadd fil-familja tiegħu nvolut u msemmi f'diversi notamenti ta' Ciro del Negro imma ma ħallewhx jirriżenja.

Għaliex ma ħallewhx jirriżenja?

Saħansitra kienet intbagħtet ċirkolari biex fil-VIP lounge ta' l-airport ikun hemm tnejn min-nies biss meta jmur xi ħadd.

Dawn huma affarijiet li ġraw, Mr Speaker, u allura bilfors ikollok temmen illi fuq in-naħa l-oħra hemm min jipproteġi jew għaliex huwa rikattat jew għaliex huwa mdaħħal.

Impossibbli illi l-poplu ma jindunax li hemm xi ħaġa tinten fi ħdan il-Partit Nazzjonalista!

Nista' nsemmi t- traffikanti l-kbar tad-droga li nħelsu mill-ħabs taħt gvern Nazzjonalista u nibda bi Queiroz, li sabu mezz kif jeħilsu minnu.

Xi ngħidu mbagħad għal Azzabi, li wkoll ħarab taħt gvern Nazzjonalista!

Imma ironikament biex jirribattu dawn l-affarijiet jgħidu li nqabdet ħafna droga.

Huwa tajjeb li tinqabad id-droga imma jista' jkun ukoll li d-droga dieħla bir-rimi għaliex hawn min hu protett.

Jien jiddispjaċini għal dak in-numru kbir ta' żgħażagħ illi qed jaqgħu fil-vizzju tad-droga u nixtieq li nsibu rimedju biex infejquhom imma lill-barunijiet xejn ma nitħassarhom.

Mr Speaker, jien iktar nikkonvinċi ruħi illi n-naħa tal-gvern hija rikattata jew hemm xi ħaġa oħra fin-nofs meta jkun proprju l-Prim Ministru li jagħti amnestija lil xi ħadd li jittraffika d-droga.

ONOR.

GEORGE VELLA: U li nqabad red-handed.

Kollha kemm huma tawh support u kull wieħed li hemm faċċata huwa responsabbli!

ONOR.

JOE MIZZI: M'hemmx għalfejn ngħid li qed nirriferi għal Żeppi l- Ħafi.

Mr Speaker, il-vilta' hi li l-Prim Ministru l-ewwel qal li ngħatat l-amnestija lil Żeppi l-Ħafi għaliex kien każ serju, minħabba l-attentat ta' qtil fuq l-assistent personali tiegħu, u mbagħad naraw lil dan l- istess bniedem, illi żgur kien imdaħħal f'dan il-każ, jiġri proprju mal- Prim Ministru.

Dan huwa r-rispett li l-Prim Ministru għandu lejn l- assistent personali tiegħu!

X'ġara meta ħareġ biċ-ċar li l-għoti ta' amnestija lil Żeppi l-Ħafi kien żball, b'mod speċjali fuq il-każ li kellu x'jaqsam mat-traffikanti tad- droga u l-affarijiet ma kenux kif kien qed ipinġihom il-gvern Nazzjonalista?

Imbagħad beda jsir kull tentattiv biex jipprovaw jitfgħu l- ħmieġ fuq in-naħa ta' l-oppożizzjoni, b'mod partikolari fuq il-Kap ta' l- Oppożizzjoni, billi bdew jistaqsuh lil min kien qed jipproteġi.

Issa jien għandi l-obbligu u r-responsabbilta' li nuri lill-poplu li l-Onor.

Alfred Sant qatt ma ndaħal, kien rett u ried jiddefendi biss il-ġustizzja u fil- fatt qatt ma mar jiltaqa' bil-moħbi u fid-dlam ma' ċerti nies.

Irrid ngħid li meta jien kont ministru, l-awtoritajiet tal-ħabs kienu informawni li ż-Żambi ried ikellem lill-Onor.

Alfred Sant - kien hu l- prim ministru dak iż-żmien - u jien nista' nixhed bil-ġurament li l-Onor.

Sant irrifjuta li jiltaqa' miegħu għaliex ma riedx jindaħal imma ried iħalli lill-ġustizzja tmexxi hi.

Irrid infakkar ukoll li meta tneħħiet is- sigurta' minn ma' Żeppi l-Ħafi, fuq rakkomandazzjoni tal-pulizija, il- familjari ta' Meinrad Calleja kienu kitbu lill-Onor.

Sant fejn informawh li kienu preokkupati bit-tneħħija tas-security minn ma' Joseph Fenech għaliex kienu jemmnu illi seta' jsir xi frame-up u xhud importanti bħalma kien Żeppi l-Ħafi seta' jinqatel.

Pero' l-Onor.Sant, fil-kapaċita' tiegħu ta' prim ministru, reġa' ma ndaħalx u bagħat l-ittra lili bħala l-ministru responsabbli mill-korp tal-pulizija u jien, min-naħa tiegħi, bgħatt il- korrispondenza lill-kummissarju tal-pulizija fejn, permezz tas-segretarju personali tiegħi, għedtlu hekk:

"My minister has therefore directed that you evaluate the contents of the said attached correspondence and in turn propose any action you deem necessary in the circumstances.".

Dak kulma għamilna u ma ndħalna f'xejn, pero' rrid ngħid illi jien ma rċevejt xejn dwar jekk reġgħux għamlu security jew le ma' Żeppi l-Ħafi u minn dak li kien jidher il-kummissarju ħalla l-affarijiet għaddejjin.

Imma ironikament anke l-attorney general kien preokkupat bit-tneħħija tas-security minn ma' Żeppi l-Ħafi u fil-fatt dan kiteb lill-kummissarju dwar dan il-każ u se naqra eżatt x'qallu lill-kummissarju.

Iktar 'il quddiem nitlob il-permess tal-Kamra biex inpoġġi kopja ta' din il- korrispondenza u dokumenti oħra li juru l-istruzzjonijiet li ġew mill- pulizija biex titneħħa s-security minn ma' Żeppi l-Ħafi u biex titnaqqas ukoll is-security minn ma' Richard Cachia Caruana.

Mr Speaker, se naqra minn dawn id-dokumenti għaliex lili zzikawni kemm-il darba jekk nafx is- Secrecy Act pero' jien tant nafha li la tkellimt barra u lanqas quddiem l- ombudsman imma f'dan il-parlament xejn ma jżommni milli ngħid il-verita'.

L-ittra miktuba mill-avukat ġenerali lill-kummissarju tal-pulizija fit- 23 ta' April, 1998 kienet tgħid hekk:

"Re: Joseph Fenech

"Allow me to refer to Mr Joseph Fenech who is an important witness for the prosecution in two bills of indictment against Meinrad Calleja.

It came to my knowledge through yesterday's newspapers that the round- the-clock protection which used to be extended to the said Joseph Fenech had been first restricted to night time and that recently that protection has been withdrawn altogether.

This fact, aggravated by the publicity which it has generated, might be interpreted by the general public, from among which the jury will eventually have to be selected, that the credibility of the said witness is being questioned by the prosecution itself and could, moreover, be perceived as an intimidating move by the prosecution authorities against one of its own witnesses.

All this is likely to damage the case of the prosecution which had been built with painstaking effort and care when the case eventually comes up for trial.

You will remember that protection had been extended to Joseph Fenech in agreement with this office and I am sure that you are aware that any disturbing changes can have an impact on the possibility of a conviction.

The least I would have expected, therefore, is that this office should have been consulted on the matter.

That I had to read about this fait accompli in the papers is inadmissible.

A.E. Borg Barthet Attorney General.".

Mr Speaker, se npoġġi dawn id-dokumenti fuq il-Mejda tal-Kamra biex nuri li l-Partit Laburista fil-gvern ma ndaħal f'xejn u mexa b'mod rett u mhux kif ipprovaw iċappsuh tan-naħa l-oħra.

Imma dawn ukoll inqdew permezz ta' file.

MR SPEAKER: Ippermettili ninterrompik ftit, Onor. Mizzi, għaliex skadielek il-ħin u għandek bżonn extension.

Xi ħadd jipproponi biex tkompli tinstema'.

ONOR.

GEORGE VELLA: Nipproponi li jkompli jinstema`.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Nissekonda.

MR SPEAKER: Hawn talba biex l-Onor.

Mizzi jkompli bid-diskors tiegħu.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

ONOR.

JOE MIZZI: Nirringrazzja lill-proponent, lis-sekondant u lill- Kamra għal din l-estensjoni.

Mr Speaker, jiena kont tlabt li dan il-file jiġi Kastilja għaliex is-serjeta' titlob li meta tiġi biex tiddeċiedi, l- affarijiet tevalwahom u tara jekk dak li jkunu qed jgħidulek huwiex veru jew le.

Jiena ma neħux deċiżjonijiet bl-addoċċ u ma noqgħodx fuq il- paroli biss.

Irrid ngħid li fil-fatt meta jien rajt il-file twaħħaxt għaliex kien fih affarijiet illi ma jitwemmnux, pero' dak ma kienx l-iskop prinċipali għaliex jien bgħatt għall-file imma bgħatt għalih għaliex ridt inkun naf jekk kienx hemm xi ħaġa li turi għaliex kellu jkun hemm nuqqas ta' skorta minħabba l-complaints li saru.

Barra minn hekk, kien jidher li kien se jkolli niġi bżonn aktar nies u allura meta wieħed jiġi biex jiddeċiedi irid jkun jaf fejn qiegħed għaliex, wara kollox, dak kien id-dover tiegħi.

(Interruzzjonijiet) Jien wasalt biex niddeċiedi li nneħħi għaliex ma kienx hemm minn fejn inġibu aktar pulizija.

(Interruzzjonijiet) Peress li jien kont marbut bis-Secrecy Act, ma stajtx niddefendi ruħi u ngħid xi affarijiet oħra pero' llum se nsemmihom.

Fost affarijiet oħra sirt naf illi s-security personnel li kellu Richard Cachia Caruana kienu jidħlu f'restricted areas meta mhux suppost.

(Interruzzjonijiet) Jien niċċalinġja lill-Ministru u nagħtih data biex imur jiġbor filmat għax din il-kwestjoni qamet ukoll ...

(Interruzzjonijiet) Dawn kienu jidħlu f'restricted areas ta' l-airport u żewġ persuni kienu jkunu dejjem huma fil-VIP ...

(Interruzzjonijiet) Katina torbot ma' oħra!

Ma setgħux jidħlu f'restricted areas u għalhekk kienu qed jabbużaw.

(Interruzzjonijiet) Skond il-kummissarju dan kien jibża' mill-Mafja.

Allura meta kien isiefer u ma kienx ikollu security miegħu x'kien jagħmel?

(Interruzzjonijiet) Issa nitkellem fuq l-ombudsman imma ħa nkompli għalissa.

ONOR.

GEORGE VELLA: Anke mal-Prim Ministru armat imur!

ONOR.

JOE MIZZI: Imma hawnhekk kien jużahom is-security u kienu jintużaw biex jispjunaw fuq uffiċjali tal-Partit Laburista!

(Interruzzjonijiet) Irrid nagħmilha ċara li jien ħadt id-deċiżjoni li nnaqqsu l-pulizija b'responsabilita' pero' kien il-kummissarju stess li rrakkomandali biex innaqqsu l-pulizija u għalhekk marru fejn kien hemm bżonnhom.

Barra minn hekk, evidenza qatt ma ġabli.

U hawnhekk se nerġa' naqleb fuq il-kwestjoni tal-file għaliex għajruni li l-file ħriġtu jien u riedu jimplikaw li għaddejtu lill-gazzetta biex jiġi ppubblikat il-ktieb u jiġi difiż min qiegħed il-qorti.

Jien niċħad dawn l-allegazzjonijiet u niċċalinġja lil tan-naħa l-oħra biex joħorġu jgħiduh barra dan id-diskors li l-informazzjoni ġiet leaked waqt li l-file kien għandi meta dan m'hu veru xejn.

Anzi hemm evidenza biżżejjed illi f'ċerti gazzetti kienu diġa' dehru ritratti u affarijiet oħra li hemm fil-file.

(Interruzzjonijiet) Jien urejt biċ-ċar illi l-Onor.

Alfred Sant jiddefendi l-ġustizzja u mhux bħan-naħa l-oħra li taw amnestija lil xi ħadd li huwa mċappas mat-traffikar tad-drogi.

Il-barunijiet tad-droga dejjem minn taħt idejkom jaħarbu!

ONOR.

GEORGE VELLA: Lill-Prim Ministru kien staqsieh pubblikament x'kien se jsir fuq Meinrad Calleja!

ONOR.

JOE MIZZI: Dawn l-affarijiet joħorġu iktar 'il quddiem.

Mr Speaker, meta jien qbilt mad-deċiżjoni li kien hemm bżonn urġenti li jitnaqqsu l-pulizija, is-Sur Richard Cachia Caruana kiteb lill-ombudsman fejn kien qallu ...

(Interruzzjonijiet) Id-deċiżjoni li jnaqqsulu l- pulizija ttieħdet wara li saret ir-rakkomandazzjoni mill-kummissarju u allura la setgħu jnaqqsulu l-għassa bilfors li nbidlet il-pożizzjoni.

Kieku ma nbidlitx il-pożizzjoni ma kenux inaqqsulu l-pulizija, dik hija xi ħaġa ovvja.

Fil-fatt se npoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra d-dokumenti li juru r-rakkomandazzjoni tal-pulizija biex jitnaqqsulu s-security, jiġifieri ma kontx jien li rrakkomandajt dawn l-affarijiet.

U t-tieni darba ħadtuha bi kbira għaliex dik id-darba l-kummissarju ma tkellimx, forsi għaliex ċempillu Richard Cachia Caruana meta kien barra biex jinformah, pero' aħna m'għamilna xejn bil-ħabi u ħadd ma kien se jżommu milli jċempillu biex jinformah.

Minn hemm imbagħad il-kummissarju biddel il-verżjoni tiegħu u kkontradixxa lilu nnifsu meta qal li ma nbidlitx il-pożizzjoni minn kif kienet qabel, meta ftit żmien qabel kien hu stess li rrakkomanda li jitnaqqsulu s-security.

Għalhekk qed ngħid li qbilt mad-deċiżjoni.

Sussegwentement l-ombudsman kiteb lill-kummissarju fejn qallu li s-Sur Richard Cachia Caruana għamel complaint li dawn l-affarijiet saru politikament u l-kummissarju rrisponda lura lill-ombudsman fit-3 ta' Ġunju, 1998, fejn qallu hekk:

"Re case number 2474:

Reference is made to your letter of the 2nd June, 1998 regarding the provisions of security detail to Mr. Richard Cachia Caruana of 3, Triq Santu Rokku, Mdina.

The provisions of security services is made by and is part of the security services which under section 3 (2) of the Security Service Act, 1996 has the function to protect national security and in particular against threats from organised crime.

In accordance with section 3, paragraph 5(6), it is the function of the security services to act in the interest of public safety, in particular the prevention or detection of serious crime.

In accordance with section 12, paragraph 3(a) of the Ombudsman Act, 1995, the Act does not apply to the security services, being one of the persons or bodies listed in part (a) of the First Schedule to the Act.

In view of the above, I have no further information that I may communicate to you on the matter contained in your above-referred letter."

U iktar tard nitlob il-permess biex inpoġġi kopja ta' din l-ittra fuq il- Mejda tal-Kamra.

(Interruzzjonijiet) Issa l-ombudsman baqa' jinsisti li din ma taqax taħt is-Security Service Act u l-attorney general kien ta parir lill-kummissarju dwar dan u jien għandi dokument li juri li l- kummissarju ħa parir mingħand l-avukat ġenerali, Dr Borg Barthet.

(Interruzzjonijiet) Imbagħad x'ġara?

(Interruzzjonijiet) Naħseb lilkom se tħawwad din il-biċċa xogħol!

Ġara illi bi sfortuna għal pajjiżna nbidel il-gvern għaliex il-Partit Nazzjonalista nganna lill-poplu b'ħafna affarijiet ta' tlellix u l- maġġoranza tal-poplu vvotatlu u aħna deherna koroh għaliex ridna nimlew il- ħofor li kienu nħolqu mill-amministrazzjoni preċedenti Nazzjonalista, pero' llum il-poplu qed jinduna li żbalja.

Meta nbidel il-gvern dan qal li l- każ jaqa' taħt is-Security Service Act u lili bdew jakkużawni li għaddejt xi informazzjoni li kien hemm f'dan il-file u bdew jistaqsuni jekk nafhiex is-Security Service Act.

Jien naf x'tgħid is-Security Service Act u tant kont naf li dan il-każ jaqa' taħt din il-liġi li ma stajtx nitkellem u meta mort quddiem l-ombudsman ma stajtx ngħidlu ċerti affarijiet għaliex kont marbut bis-Security Service Act.

Fil-fatt indikajtlu biss biex ifittex l-affarijiet għaliex jien ma stajt ngħidlu xejn!

Tant hu veru illi kulma għamlu dawn meta nbidel il-gvern qalulu li se jgħiduhomlu ċerti affarijiet pero' l-file ma urewhulux!

U hawnhekk l-ombudsman irrealizza li kien hemm kuntrumbajsa politika għaliex fi żmienna qal li din ma kenitx taqa' taħt is-Security Service Act u meta nbidel il-gvern qal mod ieħor.

Fil-fatt fil-konklużjoni tar-rapport tiegħu l-ombudsman qal hekk:

"In a final comment I want to register my criticism of the change in attitude taken by the authorities concerned on the provision of information required for conducting the investigation.

It is regrettable that the change in administration influenced the technical decision on whether the information required by the ombudsman could be supplied or not and the ombudsman was compelled to have recourse to the court which was later rendered futile.".

Dan juri b'mod ċar ...

(Interruzzjonijiet) Lili ma jgħattuli xejn!

Jiena għidt il-verita' u m'għandi xejn x'naħbi u tlabt li nara l-file b'obbligu lejn pajjiżi.

Wara li sar ir-rapport, l-ombudsman staqsieni jekk kellix xi kummenti x'nagħmel u jien ktibtlu ittra li se npoġġiha wkoll fuq il-Mejda tal- Kamra, fejn għedtlu hekk:

"Thank you for your letter of the 5th May 1999 and the copy of the preliminary report on the complaint launched by Mr. R. Cachia Caruana on the removal of his personal escort.

I stand by my decision, based on the reasons already stated and in part reproduced in your report.

I had also indicated to you that I did not agree with the commissioner's assessment and yet my conclusion was also based on considerations which I am not legally in a position to divulge.

As explained to you, five policemen were required for other important and urgent duties and these could in part be obtained by removing complainant's escort which were no longer required.".

Din l-ittra turi biċ-ċar dak li għedt jien, cioe' li jien nemmen li fuq in- naħa l-oħra hemm min huwa rikattat u mċappas mat-traffikar tad-drogi u meta nara ċerti affarijiet isiru aktar nipperswadi ruħi li min-naħa tal-Partit Nazzjonalista hemm min jagħmel ċerti manuvri.

Kif sostnejt il-ġimgħa l- oħra, jien kont nistenna illi jitpoġġa l-file ta' Richard Cachia Caruana fuq il-Mejda tal-Kamra ħalli l-poplu jkun jaf il-verita' u jara li dak li hemm miktub fil-ktieb huwa kollu veru.

Jien nikkonferma li dak li hemm miktub fil-ktieb dwar dak li hemm fil- file huwa veru.

Għalkemm konna nafu xi affarijiet ma kienx biżżejjed biex naqbdu xi tarf bħalma ġara fil-każ tal-file tal-bus ticketing fejn kien hemm informazzjoni nieqsa u kienet ġiet irranġata fi żmien il-Gvern Nazzjonalista qabel ma wieħed seta' jifli l-affarijiet.

(Interruzzjonijiet) Jien qed ngħid li sar tbagħbis fil- file tal-bus ticketing mill-pulizija.

(Interruzzjonijiet) Ipprovajt insibu imma ma stajtx pero' kieku kellna iktar żmien konna naslu x'imkien.

(Interruzzjonijiet) Minkejja li m'hemmx il-provi nafu li sar t-tbagħbis f'dak il-file.

(Interruzzjonijiet)

THE DEPUTY SPEAKER (Onor. Michael Bonnici): Jekk jogħġobkom, ma rridx interruzzjonijiet.

ONOR.

JOE MIZZI: Irrid insemmi wkoll il-file tal-"Pupa", dak il-bniedem li għaliex beda jsawwat lill-Partit Laburista l-Onor.

Fenech Adami kien ħareġ jgħid li kien ikkonverta; u l-"Pupa" min-naħa tiegħu lil Fenech Adami sejjaħlu bħala missieru u l-ieħor qallu li kien qisu ibnu, u għamlu bħal ta' Żeppi l-Ħafi!

Naħseb li l-"Pupa" kellu kwalitajiet daqsxejn tajba għaliex lil dan għamlu qaddis, biex tara f'liema estremita' jasal il- Partit Nazzjonalista!

Issa kulħadd jiftakar li darba minnhom il-"Pupa" kien x'aktarx qed jitlob fuq il-bejt, iżda spiċċa li kien hemm xi ħadd li nduna bih u waqt li l-"Pupa" kien nieżel ma' pajp waqa' għal isfel u miet!

Imma l-Onor.

Fenech Adami kien allega mal-kummissarju tal-pulizija li xi ħadd kien informah li l-medical staff ma kienx tħalla jidħol ħdejh u ried jimplika indirettament li kien sar xi frame-up.

Meta ġejt informat jien mill-ewwel għedtlu li għandha ssir inkjesta - għaliex aħna ma kellna xejn x'naħbu - u rriżulta li l-frame-up ...

(Interruzzjonijiet) Għandek il-mezzi biex tkun taf.

(Interruzzjonijiet) Nitolbok tiċċekkja ħalli tkun taf li kienet saret inkjesta maġisterjali.

(Interruzzjonijiet) Daqshekk intiż li lanqas taf biha jew forsi ma jaqbillekx tkun taf!

(Interruzzjonijiet)

THE DEPUTY SPEAKER: Onor. Mizzi, indirizza lis-Sedja.

ONOR.

JOE MIZZI: L-affarijiet għamilnihom kif suppost u rriżulta li l- frame-up li pprova jinstiga fuqna kien ġej min-naħa l-oħra.

Dik hija l- verita'.

Issa jien nitolbok biex iġġib kopja tal-file u tgħaddih lill- istampa, ħalli l-poplu jkun jaf li qed ngħid il-verita' u li m'iniex qed nigdeb.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

TONIO BORG: Għaliex ma tajtulhomx int fis-sentejn li l-file għamel f'idejk?

ONOR.

JOE MIZZI: Kif nagħtihulhom jien?

ONOR.

TONIO BORG: Mhux inti qed issemmi l-file!

ONOR.

JOE MIZZI: Jien qed ngħid biex forsi l-affarijiet jibdew isiru kif suppost u mhux għax tkun Nazzjonalist tal-qalba jipprovaw jgħattulek u lil ħaddieħor jipprovaw issallbuh!

Aħna ma nimxux b'dan il-mod.

(Interruzzjonijiet) Sur President, dan m'huwiex biżżejjed u se nitkellem issa dwar it-tapping tal-telephones għaliex meta kont marbut bis-Security Service Act ma stajtx nitkellem, imma llum ħadd m'hu se jżommni.

(Interruzzjonijiet) Bħala l-persuna li kont responsabbli mill-pulizija qed niddikjara li fi żmien il-gvern Laburista, skond il-liġi, sar tapping fuq talba tal-kummissarju tal-pulizija fuq każi li kellhom x'jaqsmu mad- drogi u mhux fuq affarijiet ta' politika.

Jien ma rridx nidħak bin-nies u għalhekk qed ngħid il-verita', pero' se ngħid ukoll x'sibt fuq it-tapping tat-telephones meta lħaqt ministru.

L-ewwelnett sibt it-telephones ta' Kastilja mqabbdin ma' diversi postijiet, affarijiet li ma jitwemmnux, pero' m'iniex se noqogħod insemmi x'postijiet kienu.

It-tieni nett sibt sistema tat-telephone mbagħbsa biex setgħu jinterċettaw it-telefonati u għandi l-provi ta' dan u sibt sistema tal-computer li permezz tagħha setgħu jidħlu f'sistema ta' ħaddieħor u jiġbdu l-informazzjoni.

(Interruzzjonijiet) Issa ngħidlek x'sibt iktar!

Irrid ngħid li l-Inġ.

Gatt tat-Telemalta ...

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

GEORGE VELLA: Qatt ma parla f'sentejn daqskemm parlajtu intom hawn!

ONOR.

JOE MIZZI: Dan kien aġent u għadu aġent tas-secret service tagħkom u kien ingħata ordni mid-depot biex jagħmel tapping tat-telephone (Interruzzjonijiet) Qabel ma tlajna aħna t-tapping ma kienx isir skond il-liġi u għalkemm seta' kien hemm raġuni valida minħabba każi ta' droga, min kien jagħmel dak ix-xogħol ma kienx protett bil-liġi.

Meta sirt ministru sibt li l-Inġ.

Gatt kien ingħata ordni mid-depot biex jitteppja t-telephone ...

THE DEPUTY SPEAKER: Jekk jogħġbok, Onor. Mizzi, nixtieq niġbidlek l- attenzjoni dwar ċerti ismijiet li qed issemmi.

ONOR.

JOE MIZZI: Jien qed insemmi lill-Inġ.

Gatt minħabba l-kariga li jokkupa.

THE DEPUTY SPEAKER: Imma m'għandekx għalfejn issemmi nies li m'humiex hawn.

Ċertament id-diskors tiegħek tista' tpoġġih mod ieħor.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

JOE MIZZI: Jien għandi l-korrispondenza x'nuri.

THE DEPUTY SPEAKER: Imma m'għandekx issemmi nies li m'humiex hawn.

(Interruzzjonijiet) Naħseb li għandek esperjenza biżżejjed biex tirriferi għal dan l-individwu mod ieħor.

ONOR.

JOE MIZZI: Jekk hemm involut l-Inġ.

Gatt bilfors lilu rrid insemmi!

THE DEPUTY SPEAKER: Imma tista' tirriferi għalih bħala dik il-persuna inkarigata minn dik is-sezzjoni.

ONOR.

JOE MIZZI: L-Inġ.

Gatt huwa secret agent tal-Partit Nazzjonalista, huwa kunsillier u midħla sew tal-partit.

(Interruzzjonijiet) Meta dan kien detailed fl-exchange taż-Żejtun kienu jiġru affarijiet li ma jitwemmnux.

Kif diġa' għedt, jien għandi l-provi li qabel kien isir tapping tat-telefonati.

Fi żmienna dawn l-affarijiet saru ukoll imma saru skond il-liġi u mhux għal skop politiku partiġjan.

It-talba kienet issir mid-depot, kif titlob il-liġi, u kien jiffirma min suppost kellu jiffirma.

(Interruzzjonijiet) Dawn l-affarijiet ma stajtx ngħidhom barra għaliex marbut bis-Security Service Act.

Jien ma nidħakx bin-nies.

(Interruzzjonijiet) Imma hekk kien isir qabel.

ONOR.

TONIO BORG: La qabel u lanqas issa!

ONOR.

JOE MIZZI: It-tapping tat-telefonati kien isir qabel kontra l-liġi u dawn l-affarijiet saru f'każi ta' drogi u issa qed isiru wkoll, pero' jidher li la qed isiru bil-permess tal-Ministru ta' l-Intern u lanqas bil- permess tal-Prim Ministru imma bil-permess ta' xi ħaddieħor!

Sur President, ta' min ifakkar li din il-kwestjoni tat-tapping tat-telefonati ilha għaddejja u fil-fatt fl-1988 kelli informazzjoni, peress li kont insemmi ħafna każi, u bil-provi, b'mod speċjali ...

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Ministru, on a point of order.

ONOR.

TONIO BORG: Qed jgħid li dawn l-affarijiet la qed isiru bl- ordni tiegħi u lanqas tal-Prim Ministru, għaliex aħna l-uniċi tnejn min- nies li nistgħu nordnaw it-tapping.

Jekk għandu xi informazzjoni nitolbu jgħaddihieli ħalli nkun nista' ninvestigaha.

Jekk jidhirlu li t-telefon tiegħu qed jiġi tapped - m'iniex qed ngħid għalih biss imma għal kulmin jidhirlu li għandu ...

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

JOE MIZZI: Taħseb li jien se nasal biex nafda lilek jew lill-Prim Ministru!

Kieku kont Żeppi l-Ħafi forsi!

(Interruzzjonijiet) Taħseb li wara li għattejtu tant affarijiet li kontu tafu bihom, jista' qatt jgħaddili minn rasi li se tieħdu passi kontra xi bażużlu minn tagħkom?

Peress li jien kont insemmi ħafna każi fuq il-Telemalta u kont noħroġ id- dokumenti, ġejt informat li qed jagħmluli tapping tat-telefon.

Jien rajt kif naħdimha ħalli nipprova naqbad l-affarijiet u pprovajt nagħmel moviment imma kif indunaw li se nasal, infixlu u biex taparsi hemm xi ħaġa qalgħuli l-fuses tat-telefon.

Wara li jien tkellimt hawnhekk sar rapport lil dan is-segret agent, li huwa l-Inġ.

Gatt, fejn qalulu hekk: "Eng.

Gatt through Eng Montanaro.

Irresponsible practice at Żejtun Test Room.

On Monday 12th September 1988, the secretary to the HTC handed me two telephone numbers which were out of order ..."

Issa jien irrapportajt li t-telefon tiegħi kien out of order apposta ħalli meta jmorru biex isewwu jiddikjaraw li sabu dak li jsir fit-tapping.

Imma kif indunaw li għamilt hekk, irrapportaw li kien hemm ħsara u tawhom tliet numri!

"On investigating the fault, TO1 E Farrugia, officer in charge Żejtun testroom, found that these two lines were "pegged" at the frame, i.e. the lines disconnected from the exchange.

The following morning Farrugia informed me of his findings and that there was no authorisation from this line to be disconnected.

Moreover another line with the telephone number .belonging to the Hon.

Joe Mizzi was reported faulty on the same day...."

- b'kumbinazzjoni kien it-l2th September! -

On testing the line it was found that there were no fuses installed on this MDF pair.

Knowing the grievance of the situation, I informed S/Eng.

P. Montanaro and C. Eng.

S/ Gatt at the earliest."

U dan ir-rapport se npoġġih fuq il-Mejda tal-Kamra wkoll.

Imma dan m'huwiex biżżejjed għax imbagħad bdew jibżgħu għaliex indunaw li stajt insib rimedju meta jitteppjawni.

Għadda ftit żmien u bdew jhedduni u jheddu lill-familja tiegħi.

Issa rrid ngħid li kull darba li kont inpoġġi t-telefon fuq il-computer, ma kien iċempel ħadd u allura mill-ftit li nifhem ipprovajt insib rimedju għax indunajt li dan kollu kien ġej mit-Telemalta.

Fil-fatt malli kont inneħħih kienu jerġgħu jibdew iċemplu u allura ħsibt biex naħdem biċċa xogħol.

Darba minnhom, mingħajr ma ħadd kien jaf, fit-tard poġġejt it- telefon fuq il-computer u fit-8.00 a.m. ċempluli mit-Telemalta li llokkjaw it-telefon minn fejn jikkontrollaw.

Tafu min ikkaverja r-rapport fejn qal li kien qed jagħmel test?

L-Inġ.

Gatt tas-secret service!

Dan ma kienx biżżejjed.

Fil-fatt peress li kienu jafu li jien kont qed insir naf l- affarijiet - u għalhekk kont qed nilmenta - is-Sur Tony Debono, li dak iż- żmien kien il-general manager tat-Telemalta, ħareġ ċirkolari ta' intimidazzjoni lill-ħaddiema fl-1990 li kienet tgħid li min jinqabad jgħaddi xi informazzjoni jista' anke jitkeċċa.

THE DEPUTY SPEAKER: Ippermettili ninterrompik, Onorevoli, għaliex reġa' skadielek il-ħin u għandek bżonn leave of House.

Hawn il-permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

THE DEPUTY SPEAKER: Onor. Mizzi, niġbidlek l-attenzjoni li minn diskussjoni fuq il-mediċini perikolużi għaddejna għat-tapping tat- telephones!

(Interruzzjonijiet) Nitolbok tirrelata d-diskors tiegħek mas- Second Reading tal-liġi li għandna quddiemna.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

JOE MIZZI: Jien għedt li kien isir tapping tat-telephones minħabba konnessjonijiet mad-droga u għedt ukoll x'tgħid il-liġi.

THE DEPUTY SPEAKER: Imma issa anke fuq affarijiet personali dħalt.

ONOR.

JOE MIZZI: Jien qed ngħid li bl-iskuża li jista' jsir it- tapping, biex taparsi jinqabdu t-traffikanti tad-droga, issa qed isir tapping biex jiġbru informazzjoni fuq id-deputati.

(Interruzzjonijiet) Sur President, jien naf li qed tipprova tiddefendi lin-naħa tal-gvern!

THE DEPUTY SPEAKER: Jien m'hu qed niddefendi lil ħadd u ma tistax tagħmel allegazzjoni bħal din, għaliex meta nkun fis-Sedja l-pożizzjoni tkun ħafna differenti minn meta nkun fuq il-bankijiet tan-naħa tal-gvern.

ONOR.

JOE MIZZI: Għalhekk dejjem tajt rulings parzjali!

THE DEPUTY SPEAKER: Dak huwa ġudizzju tiegħek.

Nitolbok biex turi rispett lejn is-Sedja, ikun hawn min ikun hawn.

ONOR.

JOE MIZZI: Ħalli nindirizza lis-Sedja, allavolja mid-dehra lil min qed jokkupaha bħalissa ma togħġbux wisq il-kwestjoni tat-tapping tat- telephones!

THE DEPUTY SPEAKER: Jien qed niġbidlek l-attenzjoni biex torbot id- diskors tiegħek ma' l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna.

ONOR.

JOE MIZZI: Jien qed ngħid kif minn tapping tat-telephones in konnessjoni mad-droga, qalbu l-affarijiet u qed jabbużaw biex isiru affarijiet oħra.

(Interruzzjonijiet) Jidher biċ-ċar li hemm intriċċi min- naħa tal-Partit Nazzjonalista.

Jien ma nistax nifhem kif f'dan il-pajjiż ma jistax isir dak li jsir f'pajjiżi oħra demokratiċi u ċivilizzati, fejn normalment fuq il-mezzi tax-xandir jiġi kritikat il-gvern u fil-gazzetti u f'affarijiet bħal dawn isiru karikaturi kontra l-gvern, pero' f'pajjiżna jsir bil-kontra u l-karikatura ssir kontra l-oppożizzjoni u direttament kontra l-leader tagħna.

Dawn huma affarijiet li ma jitwemmnux għaliex jidher ċar li l-maġġoranza tal-gazzetti tant huma mqabbda mill-Partit Nazzjonalista li meta l-gvern jagħmel xi foul, jew iġibu ftit jew inkella jipprovaw jgħattulu.

Dawn l-affarijiet żgur li ma jgħinux biex insolvu l- problema tad-drogi.

Sur President, irrid ngħid ukoll li meta jien kont insemmi ċerti każi in konnessjoni mad-droga, dak iż-żmien il-ministru responsabbli mill-intern ried jipprovdili pulizija miegħi b'mod kontinwu biex jipproteġini u din qiegħda fir-records tal-parlament.

Niftakar li kien talab lis-Sedja biex nagħżel il-persuna li ridt jien pero' meta jien għażilt il-persuna kien qalli li kont se naqla' problema għaliex il-pulizija l-oħra kienu se jibdew jgħidu għaliex ma kontx għażilt lilhom.

Pero' l-persuna li ndikali kienet imniżżla fil-ktieb tat-"Tazz" li kien ġie maqtul mill-"Pips", u li kellu konnessjoni miegħu minħabba traffikar tad-droga.

Dawn huma affarijiet li ma jitwemmnux!

(Interruzzjonijiet) Din hija l-verita' u jekk trid tista' tmur tfittex fil-ktieb tat-"Tazz" - li jinsab fil-file - li kien ġie maqtul mill-"Pips" u ssib l-isem ta' dan il-pulizija.

(Interruzzjonijiet) Għalhekk nasal biex nemmen li fuq in-naħa tal-gvern hemm min huwa rikattat jew imċappas mad-droga.

(Interruzzjonijiet)

THE DEPUTY SPEAKER: Il-Ministru, on a point of order.

ONOR.

TONIO BORG: L-Onor.

Mizzi qed jgħid li minn din in-naħa hemm min hu mċappas mad-droga.

ONOR.

JOE MIZZI: Nemmen u nibqa' nemmen.

ONOR.

TONIO BORG: Għalhekk għandu jgħidilna għal min qed jgħid.

(Interruzzjonijiet) (Agħjat)

ONOR.

JOE MIZZI: Nemmen u nibqa' nemmen.

ONOR.

TONIO BORG: Jekk mhux se jgħid min hu ...

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

JOE MIZZI: Nemmen li fuq in-naħa tal-gvern hemm min huwa rikattat jew imċappas mat-traffikar tad-droga.

(Interruzzjonijiet) (Agħjat)

THE DEPUTY SPEAKER: Nitlob lill-Onor.

Membri kollha ta' din il-Kamra kollha biex iqisu dak li jkunu qegħdin jgħidu u jeżerċitaw prudenza assoluta.

ONOR.

JOE MIZZI: Nagħlaq dan id-diskors tiegħi billi ngħid li mhux jien biss naħsibha b'dan il-mod imma naħseb li l-poplu Malti u Għawdxi li qed jismagħni huwa konvint minn dan kollu.

Nitlob il-permess tal-Kamra biex inpoġġi d-dokumenti li semmejt fuq il- Mejda tal-Kamra.

THE DEPUTY SPEAKER: Hawn permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

JOE MIZZI: Inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra:

Rapport dwar ilment mis-Sur Richard Cachia Caruana dwar it-tneħħija tal-protezzjoni tal-pulizija;

Kopja ta' ċirkolari Nru 5/90 tal-korporazzjoni Telemalta dwar irbit bis-sigriet u reati minn impjegati;

Kopja ta' ittra mibgħuta mill-Inġ C P Farrugia lill-Inġ Gatt fl-14 ta' Settembru 1988 dwar prattika irresponsabbli fit-test room tal- korporazzjoni Telemalta fiż-Żejtun;

Kopja ta' ittra mibgħuta mill-Inġ Gatt lill-kummissarju tal-pulizija fil-5 ta' Frar 1993 dwar telefonati anonimi;

Kopja ta' ittra mibgħuta minni lill-ombudsman fil-31 ta' Mejju 1999 dwar l-ilment imressaq mis-Sur Richard Cachia Caruana dwar it-tneħħija tal-protezzjoni tal-pulizija;

Rapport datat 3 ta' Jannar 1998 mill-kummissarju tal-pulizija lili bħala ministru bla portafoll fl-uffiċċju tal-prim ministru dwar fixed point duties;

Kopja ta' memorandum datat 16 ta' April 1998 mid-deputat kummissarju tal-pulizija lili bħala ministru bla portafoll fl-uffiċċju tal-prim ministru dwar fixed point duties;

Kopja ta' ittra mibgħuta mis-Sur Patrick Calleja lill-Prim Ministru dwar il-każ ta' l-attentat ta' qtil fuq is-Sur Richard Cachia Caruana;

Kopja ta' ittra mibgħuta mill-avukat ġenerali lill-kummissarju tal- pulizija fit-23 ta' April 1998 dwar il-protezzjoni tal-pulizija mas- Sur Joseph Fenech; u

Kopja ta' memorandum datat 27 ta' April 1998 mid-deputat kummissarju tal-pulizija lil bħala ministru bla portafoll fl-uffiċċju tal-prim ministru dwar protezzjoni tal-pulizija mas-Sur Joseph Fenech.

Grazzi.

THE DEPUTY SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Anglu Farrugia.

ONOR.

ANGLU FARRUGIA: Sur President, il-ġlieda kontra d-droga hija iktar kwestjoni ta' twemmin u se nibda billi nsemmi żewġ affarijiet.

Meta l- ministru ppreżenta dan l-abbozz ta' liġi għoġbu jirriferi għall-artiklu li jien kont ktibt f'"The Times", dwar il-każ ta' dawk iż-żewġ Ġermaniżi li kienu importaw il-methadone u ftit eroina.

Issa meta ktibt dak l- artiklu jien kont għedt - u teknikament kont qiegħed niddefendi lill- ministru - li meta jinqalgħu każi bħal dawn m'għandux jidħol il-ministru, allavolja jista' jkollu intenzjonijiet tajba, biex iżomm il-proċeduri u jiddeporta lil min ikun involut.

(Interruzzjonijiet) Fil-każ tad- Dimitrijeffs ma tantx kellu għażla.

Jien għedt li trid issir xi ħaġa biex f'każi partikolari l-liġi tagħti spazju lill-ġudikant biex fiċ- ċirkostanzi jkun jista' japplika dik il-piena xierqa li mhux neċessarjament tkun piena karċerarja.

Naf li l-ministru ma kienx qed jikkritikani fuq dan il-punt għax fil-fatt meta konna fil-gvern konna ressaqna emendi għal-liġi u waħda mill-miżuri li l-gvern Laburista ħass li kellu jieħu fiċ-ċirkostanzi ta' dak iż-żmien kienet li kulmin ikun ġej minn barra għandu jkun jaf li f'Malta ma jistax idaħħal droga, lanqas għall-użu personali tiegħu.

(Interruzzjonijiet) Allura jien kont korrett f'dak li kont qed ngħid - u hekk għadni nemmen sal- lum - pero' m'iniex naqbel perfettament mal-liġi kif inhi ppreżentata issa.

Sfortunatament illum qiegħed f'pożizzjoni li ma nafx fejn ninsab fil-konfront tan-naħa l-oħra, peress li sħabna ta' faċċata mhux dejjem jaqblu magħna meta niġu biex niddeċiedu dwar dak li huwa tajjeb għal pajjiżna.

Per eżempju, mingħajr ma noqgħod nidħol fid-dettall tal-każ ta' Azzabi, żgur li m'hemm xejn ħażin li nkunu solidali bħala parlament u naħdmu flimkien f'din il-kwestjoni tal-ġlieda kontra d-droga.

Jien naħseb li b'daqsxejn ta' attenzjoni aktar, forsi n-naħa tal-gvern tasal biex taċċetta ċerti emendi li jsiru min-naħa ta' l-oppożizzjoni, biex flimkien niġġieldu l-problema tad-droga, mingħajr ma ndgħajfu dak kollu li għandu jibqa' b'saħħtu.

Ma naħsibx li għandna nagħmluha daqshekk faċli għall- ġudikant li tkun fid-diskrezzjoni tiegħu li jara jekk dik l-importazzjoni tkunx għall-użu esklussiv tal-persuna.

Irridu naraw li din id-diskrezzjoni tkun kemm jista' jkun riġida u niddelineaw b'mod ċar il-marġini ta' fejn jista' jilgħab il-ġudikant.

Jien ma rrid innaqqas l-ebda ġieh lill-ġudikant imma qed nitkellem kemm għall-istess difiża li jista' jkollu l-ħati, kemm għall-istess prosekuzzjoni u kif ukoll għall-ġudikant, għaliex nemmen li ċerti klawsoli fl-abbozz ta' liġi jirrikjedu iktar brushing.

Allura qed ngħid li dak li ktibt jien fl-artiklu jirrifletti proprju dak li aħna nemmnu fih bħala grupp parlamentari, cioe' li hemm lok fejn wieħed jista' jirranġa l-liġi imma mhux kif qed jippreżentaha l-ministru.

Il-Ministru jaf x'jiġri meta tħalli diskrezzjoni sħiħa f'idejn il-kummissarju, jew f'idejn il- ġudikant jew f'idejn l-attorney general.

Ngħid għalija ma nafx kemm hija ġusta li taħt il-liġi tad-droga l-attorney general għandu jkollu diskrezzjoni kompleta meta jiġi biex jiddeċiedi jekk persuna akkużata taħt il-liġi tad-droga għandhiex tintbagħat quddiem il-qorti tal-maġistrati jew inkella quddiem ġurija.

Issa kulħadd jaf li l-konċett huwa tajjeb imma dan m'huwiex biżżejjed għaliex din id-diskrezzjoni tista' tiġi abbużata.

Kien hemm każi fejn is-soċjeta' staqsiet għaliex persuna li tkun inqabdet b'kilo droga ntbagħtet quddiem il-qorti tal-maġistrati, fejn il-piena hija fil- kompetenza tal-maġistrat, u persuna oħra li tkun inqabdet b'ammont ħafna inqas - m'iniex qed niġġustifika d-droga għaliex id-drogi huma dejjem affarijiet koroh - intbagħtet quddiem ġuri, fejn il-kompetenza titla' anke sa għomor il-ħabs, jiddependi miċ-ċirkostanzi tal-każ, mill-eta' tal- persuna u minn ħafna fatturi oħra.

Xi spjegazzjoni tista' tingħata dwar il- mod kif tintuża din id-diskrezzjoni?

Sur President, filwaqt li m'hemmx dubju li rridu naraw kull emenda li tista' żżomm il-liġi kompletament sħiħa kontra l-ġlieda tat-traffikar tad- droga, irridu nżommu f'moħħna wkoll li ma nħallu l-ebda inġustizzja ssir fuq xi ħadd minħabba d-diskrezzjoni.

Jien nemmen li kemm jista' jkun id- diskrezzjoni trid tkun kontrollata bl-iktar mod ċar u bl-iktar mod trasparenti ħalli ma jsirx abbuż minnha.

Aħna nafu li kulmin ikollu xi tip ta' diskrezzjoni f'idejh jista' jabbuża minnha u hawnhekk m'iniex qed nitkellem fuq każi tad-droga.

Per eżempju, il-kummissarju tal-pulizija għandu diskrezzjoni wiesgħa fuq liċenzji u fuq ħafna affarijiet oħra u nafu kemm tista' tiġi abbużata din id-diskrezzjoni.

Aħna ma naqblux ma' dan l- abbozz ta' liġi li għandna quddiemna mhux għaliex ma rridux nirranġaw il- liġi tad-droga, imma jien persważ li flimkien nistgħu nirranġaw dan l- abbozz b'mod li jkun aċċettabbli għal dan il-parlament u għas-soċjeta' biex f'dawk il-każi partikolari li verament ikunu jimmeritaw li ma tingħatax piena karċerarja - u għalhekk qed ngħid li nżomm ferm ma' dak li kont ktibt jien fuq il-każ tad-Dimitrijeffs - nispeċifikaw il-kwantita' u mhux inħalluha at the complete discretion of the courts.

(Interruzzjonijiet) Imma abbużi ta' xiex se nħalluha at the discretion of the courts?

Fl-opinjoni tiegħi, qed inħalluha miftuħa u mingħajr ma noqgħod nidħol fuq dak kollu li jista' jiġi propost, jien nemmen li n-naħa l-oħra għandha tħares lejn dawn l-avenues.

(Interruzzjonijiet) Jien nawgura li tibqa' f'din il-pożizzjoni għaliex aħna qegħdin hawn biex flimkien nipproteġu s-soċjeta', speċjalment fejn tidħol id-droga.

Sur President, illum f'pajjiżna għandna nies li qed ibatu minħabba l-vizzju tad-droga, għandna nies li mhux biss tkissru huma finanzjarjament imma tkissru anke familjari tagħhom, nies li huma innoċenti, u llum għandna nies li ftaqru minħabba dan il-vizzju.

Jien naf b'każi fejn it-tbatija tant hija kbira li familji sħaħ qed jiġu f'estremita' illi kważi bil-kemm ikollhom x'jieklu.

Il-mozzjoni li tressqet il-ġimgħa l-oħra mill-oppożizzjoni fuq Azzabi kien tentattiv ġenwin għaliex b'inkjesta parlamentari ma jkunx hemm il- biża' illi xi membru minn hawn ġew jiġi mhedded, bħalma ġralu l-Onor.

Mizzi.

U ma noqogħdux nistgħaġbu fuq it-tapping tat-telephones.

Hawn xi ħadd illi għandu xi dubju illi t-tapping tat-telephones isir anke meta dan ma jkunx awtorizzat mill-ministru?

Ħadd m'hu qed jakkuża lill-Ministru Tonio Borg illi hu ordna illi jsir it-tapping tat-telephone ta' l-Onor.

Mizzi jew ta' xi ħaddieħor!

Niftakar li kien hemm żmien meta jien kont fil- pulizija u ma kontx qed nidħol għax-xogħol u sirt naf li kienu qegħdin jitteppjawli t-telephone u dan wara li ċemplitli persuna illi dehrilha li kellha tgħidli biex ma nagħmilx użu mit-telephone personali tiegħi.

M'iniex qed ngħid li l-Ministru Tonio Borg kien jaf, allavolja hu kien il- ministru responsabbli mill-pulizija!

Ovvjament jien dejjem nuża moħħi u inutli li wieħed joqgħod jispjegali ċerti affarijiet, għaliex dak li jkun tiġi minnu, pero' l-verita' hi li affarijiet bħal dawn isiru u ma neskludix li saru anke taħt kwalunkwe gvern, u jekk sar hekk sar ħażin għaliex il- ħażin qatt m'huwa ġustifikat.

Jien nisħaq li fejn tidħol id-droga għandna nagħmlu kull sforz sabiex naslu biex naqblu fuq dak li nilleġislaw.

Jien naħseb li l-pożizzjoni tiegħi fuq il-każ tad-Dimitrijeffs spjegajtha tajjeb u b'mod korrett u naħseb li l-ministru jifhem għaliex ktibt fuq dan il-każ, pero' jekk ma jifhimx affari tiegħu għaliex wara kollox bħal dan il-każ jista' jkollok każi ġenwini ta' Maltin illi jkollhom problema tad-droga.

L-iktar ħaġa importanti hija li ssir ġlieda kontra dawk illi jridu jagħmlu introjtu mit-traffikar tad-droga, ikunu min ikunu, u aħna bħala pajjiż żgħir irridu noqogħdu attenti meta nemendaw il-liġi fejn tidħol l-importazzjoni għaliex pajjiżna għandu problemi kbar f'dik li hija security.

Per eżempju, dan l-aħħar tkellimt fuq il-kwestjoni tal-VVIP lounge fl-ajruport, ċioe' dik il-kamra minn fejn jgħaddu l-Prim Ministru, il- ministri u s-segretarji parlamentari u mhux dik il-lounge li tgħaddi minnha xi delegazzjoni parlamentari u li minnha llum jista' jgħaddi kulmin ikun lest li jħallas il-card - din tiswa xi Lm50 - u jkun ittrattat bħal kwalunkwe membru parlamentari billi jġibulek il-gazzetti, il-kafe', eċċ. Il-verita' hi illi qed ikun hemm diversi okkażjonijiet - u qed ngħid dawn l-affarijiet biex jiġu investigati - fejn tad-dwana ma jitilgħux meta jkun għaddej xi ħadd mill-VVIP.

(Interruzzjonijiet) Jien m'hu qed nagħmel l- ebda insinwazzjoni li dawn l-affarijiet qed isiru b'intenzjoni u jista' jagħti l-każ li n-nies li poġġejtu hemm m'humiex imħarrġa biżżejjed jew forsi għadhom ma drawx ix-xogħol biżżejjed, pero' din hija xi ħaġa perikoluża u trid tiġi rrimedjata.

Issa l-ministru jaf li meta tgħaddi mill-VVIP ...

(Interruzzjonijiet) Qed ngħid dawn l-affarijiet biex tiċċekkja min kien xogħol fil-VVIP f'dawn l-aħħar tliet ġimgħat u tara jekk għajtux lil tad-dwana.

Jista' jkun li dawn in-nies għadhom ġodda, għax kollha Nazzjonalisti poġġejtuhom, u jekk kien hemm xi żewġ Laburisti neħħejtuhom wkoll!

Dan huwa ħażin għaliex huwa importanti li jkollok taħlita ta' nies ħalli x-xogħol isir aħjar - il-ministru jaf li meta jien kont fil-korp tal-pulizija ma kontx indaħħal il-politika, u kulmin idaħħal il-politika fix-xogħol huwa irresponsabbli għaliex kull membru tal-korp irid ikun leali lejn ir-Repubblika, bl-aktar mod sever, pero' xorta kien ikun hemm min jipprova jiġbidli l-attenzjoni dwar it-twemmin politiku ta' xi membru tal-korp u jien kont ngħidlu li dawk l-affarijet ma kellhomx x'jaqsmu max-xogħol tagħna - u jien nemmen li aħjar ikun hemm dan it-taħlit għaliex kulħadd ikun jaf fejn qiegħed u kulħadd ikun għassa ta' xulxin u x-xogħol isir sewwa, imma meta tpoġġi numru ta' nies bl-istess fehma politika jista' jkollok il-problemi!

Kulħadd jaf kemm hija importanti s-security fl-airport u anke fis- seaport, speċjalment meta qed nitkellmu fuq l-importazzjoni.

Jien qed ngħid li s-security fl-airport hija mhedda u dan jistgħu jixhduh il- cameras li hemm imwaħħla f'kull rokna ta' l-airport u hawnhekk nixtieq nistaqsi: Veru li kull meta jkun hemm l-arrivals minn Għawdex l-iktar li jkun hemm żewġ uffiċjali tas-security u ġieli anke tkun persuna waħda biex tiċċekkja l-passiġġieri, meta bażikament ix-shift m'għandux ikun ta' inqas minn ħamsa biex xi ħadd jiċċekkja l-bagalji, ħaddieħor jgħaddihom u ħaddieħor jiċċekkja fuq il-persuna?

Issa tista' tgħidli jekk b'dan il-mod jistax ikollok sigurta' kompleta?

M'iniex qed ngħid li min ikun ġej minn Għawdex se jdaħħal id-droga miegħu, imma ladarba jidħol u jgħaddi jista' jkun hemm il-possibbilta' illi jkollok persuna oħra illi tbiddel il- bagalja waqt li jkun in transit.

Fil-fatt riċentement għamilt mistoqsijiet lill-ministru kemm ilha tiġi adottata din is-sistema ta' nuqqas ta' personnel għal dak li għandu x'jaqsam ma' security u nistenna li l- ministru jirrispondini għaliex ma nistgħux naffordjaw li nagħmlu dawn l- iżbalji bażiċi, speċjalment fl-airport, fejn is-sigurta' trid tkun kemm jista' jkun mija fil-mija.

Ma rridux ninsew li pajjiżna bħala gżira għandu diversi fatturi jaħdmu kontra tiegħu u allura rridu nindirizzaw ukoll is-sigurta' fis-seaport.

Mr Speaker, issa rrid ngħid xi ħaġa fuq ċerti allegazzjonijiet li jsiru meta ma jkunx hemm il-provi.

Riċentement il-Prim Ministru fi press conference għoġbu jsemmi lili u lill-Onor.

Herrera minħabba l-każ ta' Ian Farrugia - pero' l-ikbar enfasi saret fuqi, peress li jien spiċċajt iddefendejt lil Ian Farrugia waqt il-ġuri, u minn hawnhekk naċċertah lill- Prim Ministru li se nieħu l-passi li għandi nieħu - u f'din il-press conference qal li jiena kelli aċċess għal kopja tal-file fuq il-każ ta' l- attentat ta' qtil ta' Richard Cachia Caruana, illi llum tant issemma hawn ġew.

Issa jien minn hawnhekk niddikjara illi dan il-file qatt ma rajtu b'għajnejja, illi la l-Onor.

Mizzi u l-ebda membru minn din il-Kamra ma għaddieli kopja ta' dan il-file u li kull informazzjoni li waslitli żgur ma waslitx mill-preżenza ta' dan il-file quddiemi.

Filwaqt illi nirriserva d- dritt illi nieħu l-passi meħtieġa kontra l-Prim Ministru, għall-fatt illi dan għoġbu jagħmel libell fl-assenza tiegħi meta jien kont imsiefer għal xahar fuq holiday irrid ngħid ukoll li dawn l-affarijiet juru nuqqas ta' serjeta'.

Id-dekor jitlob li ma tistax tgħid xi ħaġa bħala stat ta' fatt jekk ma jkollokx il-prova illi tkun sostanzjata, għaliex altrimenti jekk ma jkollokx provi trid titlob li ssir investigazzjoni.

Per eżempju, illum il-Ministru Gatt waqt li kien qiegħed jagħmel il-winding-up fuq l-abbozz ta' liġi dwar ir-reviżjoni tal-liġijiet statutarji qal illi investiga l- allegazzjoni tiegħi u qalli biex jekk inkun naf xi ħaġa oħra ngħidlu u fil- fatt jien se ngħidlu xi ħaġa oħra għaliex is-serjeta' hekk titlob.

Sakemm il-Prim Ministru jibqa' jżomm din il-pożizzjoni li jibqa' jgħid li jiena kelli aċċess għal dak il-file, ovvjament bħalma hu għamel kawża ta' libell fil-konfront tiegħi, jien se nieħu l-passi skond il-liġi għaliex jien nemmen li dan il-parlament irid ikun dehen ta' dak kollu li nagħmlu u ma nistgħux nitfgħu allegazzjonijiet illi ma jkunux veritjeri jew illi jkunu bbażati fuq passjoni jew emozzjoni.

Dik hija l-agħar ħaġa illi tista' tagħmel meta ma tpoġġix l-argumenti tiegħek b'mod konvinċenti u b'mod ċar.

Jiena nifhem il-pożizzjoni tal-Prim Ministru - u forsi ma nlumux li kien u għadu xi daqsxejn under fire u fl-opinjoni tiegħi għad fadallu daqsxejn biex iqum minnha! - imma dik hija problema tiegħu u m'għandux għalfejn jiżvoga ma' ħaddieħor billi jispara dak li jiġi f'moħħu biex ipoġġi l- pożizzjoni tiegħu daqsxejn differenti (Interruzzjonijiet).

Dawn huma l- eżempji illi kultant ikollok tisma' min-naħa l-oħra, Mr Speaker, għaliex in- Nazzjonalisti baqgħu l-istess.

Ċerti affarijiet huma magħrufin pero' aħna jkollna nibqgħu niddjalogaw magħhom għaliex illum huma qegħdin fil-gvern u għalkemm nifhmu li kellhom jitressqu l-emendi meħtieġa, bħal dik li għandha x'taqsam ma' l-ordni ta' sospensjoni, pero' żgur li m'aħniex qed naqblu mal-mod kif qed jiġi ppreżentat dan il-Bill.

Jien nifhem illi meta jkollok licensee illi għandu tkun instabet id-droga, il-qorti tista' ex officio toħroġ l-ordni tas- sospensjoni mingħajr ma toqgħod tistenna jew li l-kummissarju jieħu passi jew inkella jekk il-passi li jieħu l-kummissarju ma jkunux ġusti jista' jiġi challenged hu stess.

Pero' nistieden lill-ministru u lill-gvern biex fl-istadju ta' Kumitat naraw l-avenues kollha fl-interess ta' Malta u fl- interess ukoll ta' l-istess spirtu, billi ma nħallux diskrezzjoni wiesgħa kemm lill-ġudikant u kif ukoll lil xi awtorita', speċjalment f'każi illi jkollhom x'jaqsmu ma' importazzjoni ta' droga.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Nitlob lill-Ministru ta' l-Intern biex iressaq l-Aġġornament tal-Kamra.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni ġiet interrotta u baqgħet aġġornata.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

TONIO BORG: Mr Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal għada, it-Tlieta, 19 ta' Ottubru fid-9.00 a.m. b'din l-aġenda:

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Mediċini Perikolużi - it- Tieni Qari (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Proprjeta' tal-Għadu - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar id-Dazji ta' Importazzjoni - it- Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar Opportunitajiet Indaqs għal Persuni b'Diżabilita' - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Arbitraġġ – it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar Responsabbilta' Ċivili u Kumpens għal Tinġis miż-Żejt - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att ta' l-1993 dwar Sanzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurezza tan-Nazzjonijiet Uniti – it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar iċ-Ċittadinanza Maltija - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni ta' l-Erarju - it- Tieni Qari (Kont.); u

Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni Ċivili - it-Tielet Qari.

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar it-Trasferiment ta' Artijiet tal- Gvern – Kumitat Permanenti

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar ir-Reviżjoni tal-Liġijiet Statutarji - Kumitat Permanenti

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

L-Onor.

Michael Bonnici.

ONOR.

MICHAEL BONNICI: Mr Speaker, il-ġimgħa l-oħra ħadt pjaċir nisma' liż-żewġ naħat tal-Kamra jikkummentaw favur it-tneħħija tal-poverta', fis- sens li llum m'għadekx tara tallaba fit-triq.

Naħseb li hi xi ħaġa ta' sodisfazzjon, anke għall-poplu Malti, li wieħed jara liż-żewġ naħat tal- Kamra jifhmu bi sħiħ il-bżonn li nkomplu nikkumbattu kull xorta ta' faqar, jiġi minn fejn jiġi.

Kien hemm min anke esprima l-ħsieb li għandna nkomplu ngħinu lil dawk il-pajjiżi li jinsabu verament maħkumin minnn din il-qerda.

Nafu li l- Maltin huma rinomati għall-ġenerożita' tagħhom u fil-fatt nafu b'ħafna minn ħutna li jitturufnaw ruħhom u jmorru f'pajjiżi ħafna 'l bogħod, bħall- Afrika, l-Indja u postijiet oħra fl-Amerika Latina biex jagħtu servizz lil dawk li verament għandhom bżonn.

Nafu wkoll li dan it-tip ta' faqar jeżisti wkoll f'ċerti pajjiżi ta' l-Ewropa, bħalma hija l-Albanija, fejn għandna ħafna Maltin li qed jikkontribwixxu wkoll bi sħiħ f'bini ta' skejjel, bini ta' orfanatrofji u bini ta' ħwejjeġ oħra, ħwejjeġ li ċertament jissollevaw il-faqar u jgħinu lil min huwa inqas ixxurtjat minna.

Barra minn hekk, joħorġu flejjes kbar minn pajjiżna biex jgħinu proprju lil dawn il-pajjiżi.

Pero' bil-kelma faqar ma nifhmux biss in-nuqqas ta' flus imma jeżisti ċertu faqar ieħor għal dawk in-nies li sfortunatament jiġu mwarrba mill-istess soċjeta' u jkunu dipendenti fuq il-karita' jew fuq is-social services u hemm oħrajn li jkollhom bżonn is-support ta' ħaddieħor u għalhekk iħossuhom fqar fl-ispirtu wkoll.

Kultant tiskanta x'differenza tgħaddi bejn dak li bniedem ikun qed iħoss minn ġewwa għal dak li jkun qed juri minn barra u tajjeb li wieħed jagħmel analisi soċjoloġika meta jitkellem fuq il-faqar.

Proprju l-Kunsill ta' l-Ewropea għadu kemm nieda kampanja ta' kważi disa' xhur sħaħ biex il-pajjiżi żviluppati jaraw kif jistgħu jikkumbattu l- faqar f'pajjiżhom u jieħdu ħsieb dawk li huma socially excluded, jiġifieri dawk li m'humiex jirċievu assistenza soċjali mill-gvernijiet.

Fortunatament f'Malta kull gvern li kellna dejjem ħares u kkontribwixxa bi sħiħ għal dawk in-nies li huma inqas fortunati minn ħaddieħor u fil-fatt pajjiżna għandu firxa wiesgħa ta' servizzi soċjali li jgħinu lil dawk in- nies li huma neqsin mill-mezzi.

U hawnhekk nista' nsemmi lil dawk il- familji li għadhom irabbu t-tfal li bil-paga, biċ-children allowance u bil- benefiċċji soċjali b'kollox bilkemm ilaħħqu mal-ħajja, jew inkella jlaħħqu mal-ħajja bil-qies.

Persuni oħrajn li qegħdin jgħixu f'ċertu faqar, li forsi jkunu ġabuh huma stess għaliex ikunu marru beyond their means, huma dawk li jinsabu mimlija dejn.

Dan huwa tip ta' faqar ieħor u għalkemm forsi dawn setgħu ġabuh b'idejhom stess, irridu nammettu wkoll li xi kultant il-ħajja tidħaklek għal ċertu żmien imma wara tista' tagħtik bil-ħarta.

Dawn ukoll irridu naraw kif se ngħinhom.

Għandna wkoll familji ta' ġenitur wieħed li jistgħu jiġu kkonsidrati bħala soċjalment fqar minkejja l-għajnuna soċjali li jirċievu mill-Istat.

Dawn il-familji b'ordni tal-qorti suppost jingħataw manteniment mir-raġel imma l-flus jew jibqgħu ma jaslux jew inkella jaslu wara ħafna nkejja u qtigħ il-qalb.

Dak ukoll hemm faqar soċjali.

Tip ieħor ta' faqar soċjali jiġi kkawżat minn diffikultajiet finanzjarji minħabba li dak li jkun jissellef il-flus mill-idejn, b'imgħax qawwi ta' 20% u anke 30% - it-Taljani jsejħulha usura - u naturalment min jissellef b'dan il-mod qatt ma jkun jista' jirkupra s-somma kapitali li jkun issellef.

Nafu b'każi bħal dawn ta' disperazzjoni li tiġik ħniena minnhom.

Nistgħu nsemmu wkoll persuni li jinsabu maħkuma mil-vizzju tad-droga u jridu jaraw minn fejn isibu l-flus biex jixtruha.

Dawn għandhom is-servizzi kollha meħtieġa - u fosthom insemmi d-detox centre u s-sedqa - biex ifiqu mid-droga pero' m'għandhomx il-bona volonta' li jersqu lejn il-kura għal din il-marda - għax dan il-vizzju jiena nqisu bħala marda - minkejja li jinsabu ddisprati u jridu jaraw minn fejn se jġibu l-flus, minn fejn se jisirqu u minn fejn se jiddubbaw minn hawn u minn hemm sabiex ikunu jistgħu jkopru l-ispejjeż li jkollhom.

Ma rridx ninsa nsemmi wkoll lil dawk il- persuni li huma marbutin ma' xi vizzju immorali li ma jistgħux jeħilsu minnu minħabba l-egoiżmu ta' dawk li jħaddmuhom.

Hawn nisa li huma mdaħħlin f'dan iċ-ċirku tal-prostituzzjoni u ma jistgħux jaħarbu minnu u nappella lil min qed jisfrutta lil dawn l-imsejkna biex ma jkomplix b'din il-ħsara. .

Hawnhekk ukoll hawn ċertu faqar morali.

Mr Speaker, nistgħu nsemmu wkoll lil dawk in-nisa tad-dar li r-raġel ma jagħtihomx biżżejjed flus għall-manteniment tal-familja.

Jiena naf anke familji fejn il-mara titlob ċertu ammont ta' flus lir-raġel biex tkun tista' tgħaddi bihom matul il-ġurnata.

F'dawn il-każi r-raġel tant huwa egoist li lill-mara jagħtiha l-flus ġurnata b'ġurnata.

Barra minn dawn nistgħu nsemmu wkoll tfal li jinsabu mċaħħdin mill-imħabba tal-ġenituri jew ta' ġenitur wieħed.

Dan ukoll huwa tip ta' faqar soċjali u morali.

Hemm ukoll nisa u rġiel imsawta u dawn jinsabu f'ħajja ddisprata għax ma jsibu l- konsolazzjoni ta' ħadd u ta' xejn fl-ebda żmien.

Din ukoll hija problema kbira u dawn it-tip ta' nies għandhom faqar soċjali wkoll minħabba li ma jsibux dak is-support li tant jixtiequ.

Hemm ukoll dawk li qegħdin f'sitwazzjoni ta' diskriminazzjoni kontinwa minħabba twemmin reliġjuż, twemmin politiku u minħabba ideoloġiji differenti minn dawk pprattikati fil-pajjiż konċernat.

Dawn jinsabu f'ċertu faqar għax ma jistgħux isibu il-konsolazzjoni jew lil xi ħadd li jifhem xi jkunu għaddejjin minnu.

Hemm ukoll dawk li huma mħallsin bi ftit waqt li min iħaddimhom qed jistagħna minn fuq daharhom.

Hawnhekk jiena nagħmel appell lil dawk li jħaddmu tfal taħt l-eta' u nies barranin u jħallsuhom bil-loqom biex ma jibqgħux jagħmlu hekk.

M'huwiex sew li dak li jkun isir sinjur billi jisfrutta lil ħaddieħor.

Mr Speaker, ta' min insemmi wkoll lil dawk iż-żgħażagħ li jkunu qabdu t- triq żbaljata tad-delinkwenza, x'aktarx għax ikunu għaddew minn trobbija ħażina jew għax ikunu qabdu kumpannija ħażina.

Kultant uħud minnhom ma jkunux jistgħu jikupraw minn dik il-kumpannija jew minn dik it-trobbija li tkun ingħatatilhom meta kienu għadhom żgħar.

Dawn ukoll huma fqar fl- ispirtu.

Hemm oħrajn li s-soċjeta' abbandunathom għal ħajjithom minħabba xi blugħa taż-żgħożija.

Nafu persuni li rriabilitaw ruħhom minn dak li setgħu wettqu meta kienu għadhom żgħar u jixtiequ jerġgħu jidħlu fis-soċjeta' imma s-soċjeta' għadha tagħtihom bis-sieq, għadha twarrabhom u ma jistgħux jsibu x-xogħol li huma jixtiequ.

Wieħed jista' jsemmi wkoll lin-nisa li jinsabu maħkumin mil-boss tagħhom.

Hawnhekk qed nirriferi għas-sexual abuse li jsir fuq il-post tax-xogħol meta ċerti nisa jsibuha diffiċli jgħidu le minħabba li jibżgħu li jitkeċċew.

Dan ukoll huwa tip ta' faqar morali u hemm bżonn li wieħed jara kif isib is-soluzzjoni għalih.

Mr Speaker, hemm ukoll persuni li jkunu tilfu l-partner tagħhom f'eta' żgħira.

Dawn isofru partikolarment meta jsibu ruħhom waħedhom u ma jsibux ma min jiftħu qalbhom.

Fl-aħħarnett ta' min isemmi wkoll lil dawk li huma maħkumin mil- vizzji tal-logħob ta' l-ażżard u tal-logħob tal-flus.

Dawn ukoll huma fqar u l-gvern u s-soċjeta' ma jistgħu jagħmlu xejn għal dawn in-nies.

Iridu jkunu huma li jfiequ minn dan il-faqar li jinsabu fih.

Mr Speaker, mata nara dan kollu nagħmel appell li mhux biss nikkumbattu l- faqar propju imma rridu nikkumbattu wkoll il-faqar soċjali u l-faqar morali li qed jaħkem mhux biss lil Malta imma lil pajjiżi oħra anke aktar żviluppati minna.

Nittama li kemm il-gvern kif ukoll is-soċjeta' jħarsu lejn dawn il-problemi li għadni kemm semmejt.

Jiena nemmen li bi ftit perseveranza u bi ftit support soċjali - u l-Maltin huma magħrufin għal dan is-support soċjali - nistgħu ntaffu ftit minn dan il-faqar.

Huwa veru li dan it-tip ta' faqar se jibqa' dejjem magħna pero' għandna nagħmlu l-ħila kollha tagħna possibbli.

Nappella wkoll lill-għaqdiet filantropiċi u lill- għaqdiet l-oħra li jistgħu jgħinu biex huma jkunu jistgħu jagħtu l-għajnuna kollha possibbli biex neħilsu lil dawn it-tip ta' nies minn dan il-faqar u minn din id-dieqa soċjali li jinsabu fiha.

Grazzi.

Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki.

L-Onor.

Dolores Cristina.

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Mr Speaker, illum xtaqt naġġorna lil din il-Kamra dwar konferenza internazzjonali li attendejt dan l-aħħar ġewwa Helsinki, flimkien ma' l-Onor.

John Vella u ma' l-Onor.

Chris Cardona.

Din kienet il- 21 laqgħa tal-COSAC li, kif kelli opportunita' ngħid darb'oħra f'din il- Kamra, tinkorpora fiha delegazzjonijiet mill-kumitati ta' l-affarijiet barranin ġejjin mil-parlamenti nazzjonali tal-pajjiżi li diġa' huma membri ta' l-Unjoni Ewropea kif ukoll mill-pajjiżi applikanti għal sħubija fl- Unjoni.

Barra minn dawn ikun hemm ukoll rappreżentanza mill-Parlament Ewropew innifsu.

F'dan l-aġġornament jiena nixtieq nagħti ftit dettalji fuq il-background ta' din il-konferenza, li nżammet bejn l-10 u t-12 ta' dan ix- xahar f'Helsinki, il-belt kapitali tal-pajjiż li bħalissa għandu l- presidenza ta' l-Unjoni.

Mr Speaker, fuq l-agenda kien hemm primarjament analisi tal-presidenza Finlandiża; il-prijoritajiet ta' l-Unjoni f'dik li hija liberta', sigurta' u ġustizzja; kien hemm ukoll it-tkabbir ta' l-Unjoni bl-implikazzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji, inkluż il-ħolqien tax-xogħol; kellna r- relazzjonijiet bejn l-Unjoni u r-Russja; u fl-aħħarnett kien hemm in-house debate dwar tibdil fir-regolamenti tal-proċeduri tal-COSAC stess.

Il- konferenza nfetħet miċ-chairman tal-grand committee tal-Parlament Finlandiż, Esko Aho, li fakkar li wara ftehim dwar aktar trasparenza li kien sar ġewwa Berlin f'Mejju li għadda, il-membri tal-pubbliku u ta' l- istampa kienu ġew mistiedna biex jattendu għal din il-konferenza imma minħabba raġunijiet prattiċi kienu qegħdin isegwu kollox minn fuq monitors ġewwa kamra oħra.

Għal darb'oħra l-pajjiżi li qegħdin fil-queue kellhom il- fakulta' li jitkellmu dwar l-items kollha li kien hemm fuq l-agenda.

Kull kelliem kellu biss erba' minuti biex jagħmel il-kontribut tiegħu u dawn l- erba' minuti niżlu għal tlieta meta kien hemm lista twila ta' kelliema li xtaqu jipparteċipaw.

Preżenti għall-ewwel parti ta' din id-diskussjoni kien hemm il-Prim Ministru tal-Fillandja, Paavo Lipponen, flimkien mal-ministru ta' l-intern Kari Häkämies u l-ministru tal-ġustizzja Johannes Koskinen.

Fl-indirizz ta' introduzzjoni li għamel Lipponen ta ħarsa lejn il-ħidma tal-presidenza Fillandiża.

Din il-presidenza seħħet matul żmien kruċjali u mimli sfidi għall-Unjoni.

Fil-fatt kien żmien li ra tmexxija minn kummissjoni ġdida, ra l-euro tistabilizza ruħha u kien żmien li ra tama ġdida għal aktar żvilupp ekonomiku fil-futur qarib.

Lipponen qalilna li tidher biċ-ċar il- ħtieġa urġenti ta' politika ekonomika komuni u l-formolazzjoni ta' strateġija għall-impjiegi u għal ħolqien ta' xogħol.

Qal ukoll li l- Finlandja qegħda tħejji rapport dwar is-salvagwardjar ta' żvilupp ekonomiku stabli u dwar ix-xogħol.

Qalilna li l-Ewropa għadha ma utilizzatx biżżejjed il-benefiċċji tat-teknoloġija, hija nieqsa mil-kompetittivita' u għadha ma sfruttatx is-swieq tad-dinja.

Huwa kompla li minħabba f'hekk jeħtieġ li ssir riċerka qawwija biex ikun imħejji pjan strateġiku.

Fil- fatt fl-ewwel xhur tas-sena d-dieħla l-Portugal se jieħu l-presidenza f'idejh u se jorganiżża summit dwar ix-xogħol u dwar l-għaqda soċjali.

Dawn huma prijoritajiet li qegħdin fuq l-agenda ta' l-Unjoni u li spiss nisimgħu dwarhom.

Mr Speaker, meta wasal biex jitkellem dwar it-tkabbir ta' l-Unjoni Lipponen saħaq li l-momentum ta' tkabbir m'għandux jonqos.

Hawnhekk fakkarna li hu kien qiegħed jitkellem propju ftit tal-jiem qabel il- pubblikazzjoni tar-rapporti dwar il-pajjiżi applikanti u fakkarna wkoll li l-eżerċizzju tat-tkabbir ifisser sfidi kbar mhux biss għall-pajjiżi applikanti imma wkoll għall-Unjoni stess.

Din għadha trid tgħaddi minn proċess qawwi ta' riforma biex tkun tista' taħdem b'mod effettiv u b'effiċenzja, b'numru akbar ta' membri.

Fuq dan is-suġġett huwa poġġa mistoqsija lil kulħadd u qalilna li għalkemm intiża ħafna, din il- mistoqsija għandha ssib tweġiba realistika.

Il-mistoqsija kienet dwar x'tip ta' Ewropa magħquda rridu noħolqu u x'qegħdin nistennew minn din l-Unjoni.

Staqsa wkoll dwar x'lesti li nagħtu lill-Unjoni u dwar xi tfisser għalina Ewropa magħquda.

Meta fetaħ id-dibattitu dwar il-liberta', is-sigurta' u l-ġustizzja fl- Ewropa, Lipponen tkellem dwar it-tħejjija ta' charter ta' l-Unjoni għad- drittijiet fundamentali tal-bniedem.

Hawnhekk wieħed irid jgħid li d- dibattitu dwar dan kien sar jiem qabel ġewwa Tampere fil-Fillandja stess - u dan qrajnih fil-gazzetti u smajnih fuq l-media fil-ġranet li għaddew - fejn mexxejja tal-pajjiżi membri kellhom iħarsu lejn politika ta' aktar koperazzoni fil-ġlieda kontra l-kriminalita' organizzata, kontra t- traffikar tad-droga, kontra t-traffikar tal-bnedmin, kontra l-ħasil tal- flus u dwar pjagi soċjali li lkoll inbatu minnhom.

Kellha titħejja wkoll politika komuni li tħares lejn id-drittijiet fundamentali ta' l-immigranti, li ma tinjorax id-drittjiet taċ-ċittadini tal-pajjiżi Ewropej u li ma tagħmilx restrizzjonijiet żejda li jagħlqu l-bibien tad-dħul għal dawk li verament jeħtieġu għajnuna minħabba ċirkostanzi mwiegħra f'pajjiżhom.

Kienu bosta dawk li qalu li l-gvernijiet tal-pajjiżi Ewropej qegħdin jiġġieldu kontra l-kriminalita' organizzata b'metodi antiki u anakronistiċi u b'metodi li ovvjament jagħtu riżultati skarsi waqt li dawk li qegħdin jiksru l-liġi għandhom dik li tissejjaħ a state of the art strategy u kienu bosta l-proposti li saru u fosthom issemmew il-eurobail u l-europol.

Dawn forsi m'humiex proposti daqshekk ġodda, smajna bihom qabel, pero' saret il- proposta li titwaqqaf akkademja Ewropea għall-pulizija u li l-liġijiet ikunu miktuba b'lingwaġġ li jinftiehem mill-poplu u mhux mill-avukati biss.

Din m'hijiex xi ħaġa ħafifa għaliex sfortunatament il-liġi donnha iktar tinkiteb biex tiftiehem mill-avukati milli mill-poplu.

Bosta kelliema saħqu wkoll fuq il-ħtieġa li tinħoloq bażi ta' standards internazzjonali fil- qrati Ewropew li twassal għal konfidenza u għal fiduċja fis-sistemi legali tal-pajjiżi differenti fejn ċittadin minn pajjiż wieħed isib trattament ugwali f'qorti ta' pajjiżi ieħor.

Hawnhekk wieħed irid jammetti li kien hemm parteċipanti minn delegazzjonijiet differenti li wrew riżervi kbar dwar il-ħtieġa ta' tfassil ta' charter ta' l-Unjoni għad-dritijiet fundamentali tal-bniedem.

Dawn qalu li ma hemmx bżonn charter għax diġa' għandna charters oħra simili fuq l-istess linji.

Saret ukoll enfasi qawwija fuq il-bżonn ta' approach uman kbir lejn nies li jkunu kostretti jqaċċtu l-għeruq tagħhom minn pajjiżhom u jibdew ħajja ġdida f'pajjiż ieħor.

It-trawma għal dawn in-nies hija kbira u l-għajnuna forsi mhux dejjem tkun biżżejjed.

Barra minn hekk, l-umanita' wkoll tkun kultant nieqsa.

Fil-kwestjoni ta' l-imigrazzjoni ntqal ukoll li wieħed irid iqis li għandna d-dħul ta' kulturi u ta' twemmin differenti fil-pajjiżi Ewropej.

Ovvjament dawn joħolqu problemi fejn jidħlu d-drittijiet tal- membri kollha tal-familja - partikolarment tat-tfal li ovvjament dejjem jibqgħu l-aktar elementi vulnerabbli tal-familja - u problemi dwar liġijiet fejn jidħol iż-żwieġ, kustodja u aspetti oħra tal-ħajja tal-familja.

Fil-kontribut tiegħu il-kollega l-Onor.

John Vella qal li għandu jsir sforz qawwi biex nindirizzaw il-problema ta' l-imigrazzjoni mill-għeruq tagħha u biex inħarsu lejn x'qed iwassal għal ħtieġa ta' tant moviment minn pajjiżi oħra għall-Ewropa.

Qajjem ukoll il-punt dwar x'jista' jsir biex jittaffew il-problemi li jeżistu fil-pajjiżi mnejn ġejjin l-immigranti.

Fil- fatt dan il-kontribut ta' l-Onor.

Vella sab eku f'interventi ta' bosta kelliema oħra.

Fil-konklużjoni ta' dan id-dibattitu l-parteċipanti kienu mħeġġa ħafna biex bħala parlamentari jibdew naħdmu biex kemm jista' jkun malajr il-parlamenti ta' pajjiżhom jirratifikaw konvenzjonijiet li diġa' jeżistu.

Mr Speaker, it-tieni parti tal-konferenza kienet dwar it-tkabbir ta' l- Unjoni u l-implikazzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji.

L-introduzzjoni saret mill-ministru tal-finanzi Suvi-Anne Siimes, waqt li l-konklużjoni saret mil- membru tal-kummissjoni Erki Liikanen.

Hawnhekk ma setgħetx tonqos ir- riferenza għar-rapporti dwar il-pajjiżi applikanti li kellhom joħorġu jumejn wara u li fil-fatt ħarġu.

Il-Ministru Siimes tkellmet dwar ir- ristrutturazzjoni meħtieġa f'dawn il-pajjiżi u dwar il-ħtieġa li l-Unjoni tinvesti somom kbar - u hawn issemmew biljuni ta' euros - biex il-pajjiżi kollha applikanti jkunu jistgħu jippreparaw irwieħhom f'dak li huwa taħriġ, riċerka u riformi, biex jitnaqqsu kemm jista' jkun l-effetti negattivi u biex il-pajjiżi jkunu jistgħu jersqu lejn l-istandards eżistenti fil- pajjiżi membri.

Hawnhekk intqal li l-attitudni m'għandhiex tkun il-pajjiżi applikanti x'se jieħdu mingħand l-Unjoni għax, minkejja l-għajnuna immedjata li dawn għandhom bżonn, dawn il-pajjiżi se jkunu kontributorji f'ħafna aspetti differenti.

Fil-fatt din kienet il-linja primarja tal- kontribut li għamilt jien dwar is-suġġett.

Jiena għedt li ladarba l-Unjoni qed tipprepara biex testendi lejn il-lvant u lejn il-Mediterran, hi għandha tkun f'pożizzjoni li tuża l-proċess tat-tkabbir biex tieħu saħħa akbar kemm ekonomikament kif ukoll politikament mill-inklużjoni dejjem aktar wiesgħa ta' membri.

Mr Speaker, din id-diskussjoni ffukat ukoll fuq il-qgħad u fuq il-ħolqien tax-xogħol.

L-Irlanda tgħid li f'dawn l-aħħar snin irnexxielha toħloq numru kbir ta' opportunitajiet ġodda ta' xogħol, tant li r-rata tal-qgħad li fil-bidu tas-snin 90 kienet qiegħda tersaq lejn id-19% u 20% issa niżlet għal inqas minn 6%.

Kif diġa' semmejt aktar kmieni f'dan id-diskors, il- ħolqien tax-xogħol se jkun il-focus tal-presidenza Portugiża fil-bidu tas- sena l-ġdida.

Wara dan l-item iddiskutejna wkoll l-item dwar ir-relazzjonijiet bejn l- Unjoni u r-Russja.

Il-Fillandja għandha fruntiera ta' 1,300 kilometru mar- Russja u f'dawn l-aħħar xhur ħadmet ħafna biex ittejjeb ir-relazzjonijiet ta' l-Unjoni mar-Russja.

Il-ministru ta' l-affarijiet barranin Tarja Halonen ippreżentat introductory paper dwar is-suġġett u tkellmet fit-tul dwar il-laqgħat intensivi li kellha ma' membri tal-Gvern Russu.

Hawnhekk il- pajjiżi applikanti tal-lvant kollha wrew tħassib dwar l-instabilita' ekonomika u dwar is-sistema politika tar-Russja u wieħed irid jgħid li kienu jinħassu wkoll biċ-ċar ir-riżervi li kellhom dwar dan il-pajjiż.

Probabbilment dawn ir-riżervi ġejjin minn passat li għadu jweġġa' ħafna pero' sadanittant l-iżvilupp ekonomiku, soċjali u l-politiku tar-Russja jibqa' prijorita' oħra fuq l-agenda ta' l-Unjoni.

Fl-aħħar parti tal-konferenza tkellimna dwar it-tibdiliet fir-rules of procedure tal-COSAC.

Hawnhekk kien hawn nuqqas ta' qbil dwar id-dritt tal- vot tad-delegazzjoni tal-parlament ta' l-Unjoni fuq issues li jirrigwardjaw ir-rwol tal-parlamenti nazzjonali imma nstab kompromess biex it-tibdiliet ikunu aċċettati in toto, bir-riżerva li tista' titressaq emenda fuq l- artiklu konċernat.

Nagħlaq billi ngħid li t-22 laqgħa tal-COSAC hija ffissata għat-28 u 29 ta' Mejju tas-sena d-dieħla ġewwa Lisbona.

Grazzi, Mr. Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada t- Tlieta, 19 ta' Ottubru, fid-9.00 a.m. bl-agenda kif komunikata mil-Ministru ta' l-Intern.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra ġġiet aġġornata mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI IMWIEĠBA BIL-MIKTUB

MINISTERU TAT-TURIŻMU - SICK LEAVE

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jgħid kemm ilaħħaq l-ammont ta' sigħat sick leave li ħadu l-ħaddiema mill-5 ta' Settembru, 1998 'il hawn, fil-Ministeru, fid- dipartimenti u f'kull entita' li b'xi mod taqa' taħt id-dekasteru tiegħu separatament?

ONOR.

MICHAEL REFALO: L-Onor Membru żgur japprezza li biex jinkiseb it- tagħrif mitlub f'din il-Mistoqsija kif ukoll f'Mistoqsijiet Numri 9101, 9102, 9103, 9104 u 9106 jintilef ħafna ħin prezzjuż li jista' jiġi utilizzat b'mod ferm aktar produttiv mill-impjegati tal-gvern.

Jekk l-Onor Membru jinfurmani bl-utilita' tat-tagħrif mitlub minnu jien nagħmel mezz biex niġbor l-informazzjoni u nagħti tweġiba f'xi seduta oħra.

MINISTERU TAT-TURIŻMU - SPIŻA TA' L-OVERTIME

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienet tlaħħaq l-ispiża ta' l-overtime għal ħaddiema mill-5 ta' Settembru, 1998 'il hawn fil-ministeru, fid- dipartimenti u f'kull entita' li b'xi mod taqa' taħt id-dekasteru tiegħu separatament?

ONOR.

MICHAEL REFALO: L-Onor Membru żgur japprezza li biex jinkiseb it- tagħrif mitlub f'din il-Mistoqsija kif ukoll f'Mistoqsijiet Numri 9101, 9102, 9103, 9104 u 9105 jintilef ħafna ħin prezzjuż li jista' jiġi utilizzat b'mod ferm aktar produttiv mill-impjegati tal-gvern.

MINISTERU TAT-TURIŻMU - SPIŻA TA' TELEFONATI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienet tlaħħaq l-ispiża ta' telefonati mill-5 ta' Settembru, 1998 'il hawn fuq linja tat-telephone linja b'linja fil- Ministeru, fid-dipartimenti u f'kull entita' li b'xi mod taqa' taħt id- dekasteru tiegħu?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Nirreferi lill-Onor Membru għat-tweġiba li tajtu fis-Seduta 157 għall-Mistoqsija tiegħu 9098.

PULIZIJA - PERSUNI MRESSQA L-QORTI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienu jammontaw il-persuni li tressqu l-qorti mill-pulizija akkużati b'serq aggravat bi vjolenza matul is-snin 1993, 1994, 1995, 1996, 1997 u 1998 sena b'sena?

Jista' l-Ministru jgħid kemm minnhom inqatgħetilhom il-kawża u kemm minnhom instabu ħatja u x'ġew ikkundannati?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li t-tagħrif hekk kif mitlub mill- Onorevoli Interpellant ma jinżammx taħt forma ta' statistika.

PULIZIJA - PERSUNI MRESSQA L-QORTI

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm kienu jammontaw il-persuni li tressqu l-qorti mill-pulizija akkużati b'serq matul is-snin 1993, 1994, 1995, 1996, 1997 u 1998 sena b'sena?

ONOR.

GVERN LIBJAN - PROTOKOLL FINANZJARJU

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 8260 li oriġinarjament saret lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi u cioe': b'riferenza għall-protokoll ta' koperazzjoni fl-oqsma tal-biedja u sajd bejn il-Gvern Malti u l-Gvern Libjan iffirmat is-sena l-oħra, jista' l- Ministru jgħid xi proposti saru mill-Gvern Malta lill-Gvern Libjan sabiex apparti mix-xogħlijiet ta' manutenzjoni u bini ta' trawlers tas-sajd, jinfetħu fabbriki f'Malta li jipproduċu aċċessorji eċċ meħtieġa għal dawn l- industriji hekk kbar f'Malta u l-Libja?

Meta saru dawn il-proposti u f'liema stadju waslu?

ONOR.

JOE BORG: Jirriżulta li `l-Protokoll ta` Koperazzjoni fl-oqsma tal- biedja u sajd bejn il-Gvern Malti u l-Gvern Libjan li l-Onorevoli Interpellant qed jirreferi għalih, ġie iffirmat f`Ġunju 1997 u mhux is-sena l-oħra.

Dan il-protokoll m`għandux x`jaqsam ma` xogħolijiet ta` manutenzjoni u bini ta` trawlers tas-sajd.

Fir-rigward ta` dawn ix- xogħolijiet qed nassumi li l-Onorevoli Interpellant qed jirreferi għall- Kuntratt li ġie iffirmat mal-Malta Drydocks f`Lulju 1998.

Jekk dan huwa korrett, jiena infurmat li `l Malta Drydocks qed taħdem biex tara li `l provedimenti ta` dan il-kuntratt jitwettqu.

BASAL - PREZZ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 8470?

ONOR.

NINU ZAMMIT: L-informazzjoni dettaljata għada qed tiġabar u r- risposta tingħata f'xi seduta oħra.

PATATA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 8469?

ONOR.

NINU ZAMMIT: L-ispejjeż involuti dwar sahra li nħadmet waqt il- għażla tal-patata għas-safar fil-1996, 1997, 1998 u 1999 kienu:

1996 madwar Lm4,304 1997 madwar Lm8,074 1998 madwar Lm5,580 1999 madwar Lm7,852

UE - SĦUBIJA TA' MALTA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Peress li l-Ministru f'diversi diskorsi tiegħu qal li sħubija sħiħa ta' Malta fl-Unjoni Ewropea se ġġib lill-bdiewa u raħħal prezzijiet aħjar u garantit, jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra bil-kalkoli tiegħu prodott prodott, kemm se jmorru aħjar?

Jista' l-Ministru jpoġġi kopji ta' dawn ir-rapporti fuq il-Mejda tal- Kamra?

ONOR.

NINU ZAMMIT: L-Onor.

Interpellant imissu jaf li l-politika agrikola komuni (CAP) tal-Unjoni Ewropea hija suġġetta għal riformi kontinwi fl-ambitu ta' l-Agenda 2000.

Prezzijiet garantiti qed jinbidlu u sistemi ġodda ta' għajnuna qed jiġu ntrodotti.

Dan għandu jkun ta' ġid għall-bidwi u r-raħħal Malti jekk dan jgħaraf jisfrutthom.

MINISTERU/SEGRETARJAT PRIVAT - DIRECT ORDERS

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' direct orders li ħarġu għal xogħlijiet li saru fl-uffiċini tal-ministeru u tas-segretarjat privat u kemm hija ċ-ċifra totali?

ONOR.

NINU ZAMMIT: L-area kollu tal-Ministeru li ġie refurbished hija ta' madwar 467 metri kwadri.

L-ispiża totali, inkluż il-materjal kollu wżat mill-ħaddiema tad-Dipartiment, kif ukoll l-għamara, tammonta għall- Lm43,420.

Ovjament ma nħarġux 'quotations' biex jinxtara materjal bħall- handles, plakki tal-elettriku, conduit bends,'Tee's & easy bends, glue, sockets & hooks, wooden plugs, wall lights, pots, railings tal-purtieri, thinner, screws, wire, saddles, boxes and elbows (conduit), bushes and switch screws, żebgħa, silicone, red oxide, u affariet oħra relatati max- xogħol intensiv li kien meħtieġ sabiex l-uffiċini kollha tal-Ministeru jinagħtaw dehra nadifa u xierqa.

TA' QALI - PACKING STATION - TARMAK

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid għaliex it-tarmac li sar fil-packing station f'Ta' Qali diġa' qed jinqala'?

X'passi ttieħdu, meta saru rapporti u meta se jiġi rranġat ix-xogħol u minn min?

Kemm sewa dan it-tarmak, meta tħallas u jekk kienx b'direct order?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Jidher li l-Onor.

Interpellant kien misinfurmat għaliex ma jirriżultax li sar xogħol ħażin fil-kisi bit-tarmak fiċ-Ċentru tal-Għażla, f'Ta'Qali.

Infatti skond rapport, li kopja tiegħu qiegħed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra, il-Perit inkarigat minn dan il-proġett ikkonferma li dan ix-xogħol huwa fi stat sodisfaċenti.

L-ispiża ta' dan ix-xogħol ammontat għal madwar Lm18,000 u tħallset xi xaharejn ilu.

Nirreferi l-Onor.

Interpellant għar-risposta li tajt għall- Mistoqsija Parlamentari numru 5920 dwar il-mod kif kien mogħti ix-xogħol.

VJOLENZA DOMESTIKA - RAPPORTI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm daħlu rapporti ta' vjolenza domestika fid-dipartiment tiegħek?

Kemm kienu fuq nisa u kemm fuq irġiel?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-informazzjoni qiegħda tinġabar u r-risposta tingħata f'xi Seduta oħra.

ABBUŻI FUQ IT-TFAL - RAPPORTI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm daħlu rapporti ta' abbuż fuq it-tfal din is-sena?

X'tip ta' abbużi kienu?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

PULIZIJA - PERSUNI MRESSQA L-QORTI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm tressqu persuni l-qorti mill-pulizija fuq: (a) vjolenza domestika; u (b) abbuż fuq it-tfal u x'kien it-tip ta' abbuż f'kull każ?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li t-tagħrif hekk kif mitlub mill- Onor. Interpellant ma jinżammx taħt forma ta' statistika.

PA - PERMESSI GĦAL CHANGE OF USE

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-Planning Authority hijiex se tibqa' tagħti permess għal change of use ġo bini eżistenti ġewwa Ta' Xbiex?

Jekk iva, kemm hemm applikazzjonijiet ta' dan it-tip pendenti?

Kemm ingħataw permessi sena b'sena fil-ħames snin li għaddew?

ONOR.

TONIO BORG: Dwar l-ewwel parti tal-Mistoqsija ninforma lill- Onorevoli Interpellant li l-Bord tal-Kummissjoni għal Kontroll ta' l- Iżvilupp jeżamina kull applikazzjoni u jiddeċiedi kull każ skond il-meriti tiegħu.

Hemm sitt applikazzjonijiet ta' dan it-tip pendenti.

Il-permessi li għaddew f'dawn l-aħħar ħames snin kienu hekk :

1993 1 1994 1 1995 1 1996 2 1997 6 1998 5 1999 4

Ma' dawn wieħed għandu jżied tlett (3) permessi li ngħataw mill-Bord ta' l- Appell [wieħed (1) fl-1998 u tnejn (2) fl-1999].

PULIZIJA - BARRANIN MTELLA' L-QORTI

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid jekk din is-sena l-pulizija tellgħetx nisa ta' nazzjonalita' barranija l-qorti fuq reati konnessi ma' prostituzzjoni u/jew għemil żieni?

Jekk iva, min liema pajjiżi kienu u x'weħlu f'kull każ?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li din is-sena, sa l-aħħar ta' Settembru, ma kienx hemm nisa ta' nazzjonalita` barranija li ttellgħu l- Qorti fuq reati konnessi ma`prostituzzjoni.

FABBRIKI - MATERJAL IMPORTAT

L-ONOR.

ADRIAN VASSALLO staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid jekk materjal importat Malta minn fabbriki biex imbagħad jinħadem għall-esportazzjoni, għandux taxxa fuqu?

Jekk iva, kemm?

Ġaladarba Malta tidħol membru sħiħ tal-komunita', kemm se tkun it-taxxa fuq dan il-materjal kemm-il darba dan ikun jew min pajjiż tal- Unjoni, kif ukoll jekk minn pajjiż ieħor?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Peress li l-mistoqsija tirrigwarda taxxa fuq l- importazzjoni, nissuġġerixxi lill-Onorevoli Interpellant jindirizzha lill- Ministru kkonċernat.

SKEJJEL - NAXXAR - GIOVANNI CURMI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien hemm studenti li applikaw biex jidħlu fil- Higher Secondary Giovanni Curmi tan-Naxxar biex isegwu kors li jippermettilhom jerġgħu joqogħdu għall-eżamijiet Matsec f'livell ordinarju?

Kemm minnhom ma ġewx aċċettati?

Hemm xi ħsieb li jiġi provdut servizz edukattiv second chance għall-istudenti sekondarji li jispiċċaw l-aħħar sena skolastika tagħhom bla kwalifiki u bla sengħa?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li n-numru ta' studenti li applikaw biex jidħlu Ġiovanni Curmi Higher Secondary School tan-Naxxar, biex isegwu kors li jippermettilhom jerġgħu joqogħdu għall-eżamijiet li jwasslu għas-Sec f'livell Ordinarju, hu 407.

397 student oħra applikaw biex jistudjaw suġġett avvanzat flimkien ma' xi suġġetti f'livell ordinarju.

L-istudenti kollha li applikaw u kienu kwalifikati biex jidħlu, ġew aċċettati.

Id-Dipartiment ta' l-istudji Ogħla u Edukazzjoni għall-Adulti joffri wkoll korsijiet ta' rivisjoni li jwasslu għall-SEC f'16-il suġġett.

Dawn il- korsijiet qed jiġu offruti filgħaxija.

Id-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni bdiet tikkonsidra x'miżuri aħjar jistgħu jitwettqu biex jingħataw ċans ieħor dawk l-istudenti sekondarji li wara l- Form V ikunu jixtiequ jerġgħu jippruvaw l-eżamijiet ordinarji tal-MATSEC.

UNIVERSITA' - KORSIJIET - TFAL B'DIŻABILITA'

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid liema korsijiet u ta' liema livell qed jiġu organizzati fl-Universita' ta' Malta għall-persuni li jridu jaħdmu ma' tfal b'diżabilita' fil-qasam edukattiv?

Kemm hemm studenti f'dawn il-korsijiet bħalissa?

Hemm xi korsijiet ippjanati li jibdew tul din is-sena akkademika?

Meta?

F'liema livell se jkun il-kors?

Għal kemm studenti?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-Fakulta` ta' l-Edukazzjoni qed tħejji skemi ta' taħriġ sabiex aktar persuni li jridu jaħdmu ma' tfal u żgħażagħ bi bżonnijiet speċjali, ikunu jistgħu jiġu ppreparati f'dan il-qasam b'mod aktar effettiv u addattat.

Informat ukoll li bħalissa għaddej Kors ta' Post-Graduate Diploma in Education for the Hearing-Impaired, li għalih qed jattendu seba' studenti.

Kors ieħor se jibda fi Frar tas-sena 2000, wara li r-regolamenti tiegħu ikunu promulgati mis-Senat u se jkun immirat għal madwar 250 persuna li bħalissa qed jagħmlu xogħol ta' Kindergarten Assistants, Temporary Kindergarten Assistants u Classroom Support Trainees.

Dan il-Kors ser ikun offrut darbtejn u se jħarreġ lil dawn il-persuni bħala Learning Support Facilitators.

Ġejt informat ukloll li l-Kors tas-Certificate in Facilitating Inclusive Education li kellu jibda dan ix-xahar kellu jkun pospost minħabba raġunijiet amministrattivi, iżda mistenni li jiftaħ fil-futur qrib.

UNIVERSITA' - STUDENTI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista'l-Ministru jgħid kemm hu n-numru ta' studenti, ġuvintur u tfajliet, li din is-sena bdew kors universitarju fulltime filgħodu, kors b'kors?

Kemm hu n-numru ta' studenti din is-sena li bdew kors part-time filgħaxija u f'liema suġġetti?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-informazzjoni mitluba ser titpoġġa fuq il-Mejda tal- Kamra.

UNIVERSITA' - KORS FIL-EUROPEAN STUDIES

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'inhuma r-raġunijiet li għalihom l-EDRC ta'l- Universita' għamel numerus clausus ta' 30 student biex isegwu l-kors European Studies fi żmien meta jintqal li aktar studenti żgħażagħ għandhom ikunu esposti għal studji Ewropej?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-EDRC mhux qed jopera xi forma ta' numerus clausus u l-istudenti ġew infurmati fis-6 ta' Ottubru li r- reġistrazzjoni tagħhom kienet kompluta.

SAĦĦA - SPTAR SAN LUQA -SERVIZZI AWDJOLOĠIĊI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista'l- Ministru jgħid min huma l-persuni li huma fil-kumitat imwaqqaf biex jeżamina s-servizzi awdjoloġiċi li jingħataw mill-Isptar San Luqa?

X'kien ix-xogħol li għamel s'issa dan il-kumitat u x'passi ttieħdu biex jiġu mplimentati r-rakkmandazzjonijiet li għamel dan il-kumitat dwar is-servizzi awdjoloġiċi?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Il-membri tal-kumitat dwar is-servizzi awdjoloġiċi huma: Sur Joseph Camilleri Chairman KNPD Dr. Anthony Fenech Dipartiment tas-Saħħa Ms. Carmen Cascun Dipartiment tal-Edukazzjoni Mr. Chris Ripard Rappreżentant tal-ġenituri ta' tfal neqsin mis-smiegħ.

Il-kumitat iddiskuta s-sitwazzjoni preżenti u għamel sensiela ta' rakkomandazzjonijiet li issa qed jiġu implimentati.

Fost dawn kien hemm

Il-moulds bdew jiġu ordnati minn aġent lokali u l-pazjenti qed jingħataw il-moulds fi żmien 3 sa 4 ġimgħat.

Dawn il-moulds huma manifatturati l- Ingilterra skond il-ħtieġa individwali ta' kull pazjent.

Tjiebet sostanzjalment il-ko-operazzjoni bejn is-servizz awdjoloġiku tad- Dipartiment tas-Saħħa u l-iskola speċjali tal-Qrendi.

Dan qed iwassal għal attenzjoni aktar individwali lit-tfal.

Qed jiġu ppreperati attivitajiet għad-Deaf Week li ssir kull sena f'Novembru.

Id-Dipartiment tas-Saħħa ser iġib grupp ta' Speech Therapists u Awdjoloġisti minn Manchester.

Dawn ser joffru servizz ta' follow-up għal tfal li sarulhom cochlear implants.

Fl-istess waqt dawn se jagħmlu laqgħat u jgħaddu informazzjoni kemm lill-għalliema kif ukoll lill-ġenituri ta' tfal neqsin mis-smiegħ.

SKEJJEL - EDUKAZZJONI POST-SEKONDARJA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista'l-Minstru jgħid x'inhuwa l-għadd ta' studenti li din is-sena bdew l- edukazzjoni post-sekondarja tagħhom?

F'liema istituzzjoni?

Kemm tfajliet u kemm ġuvintur?

Kemm hemm minnhom bi bżonnijiet speċjali?

X'inhi r-rata ta' dawk l-istudenti li qed ikomplu bl-edukazzjoni post-sekondarja tagħhom meta mqabbla mat-total ta' dawk li għalqu s-16-il sena f'pajjiżna?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar, tweġiba tingħata f'xi Seduta oħra.

ANZJANI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid kemm jikkontribwixxu l-anzjani mid-dħul tagħhom, li huma residenti f'dar ta' l- anzjani tal-gvern?

Jista' jgħid ukoll x'se jkun dan il-kontribut għad-dar ta' l-anzjani ta' Bormla?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Anzjan residenti f'xi dar ta' l-anzjani tal-Gvern jikkontribwixxi 60% tad-dħul tiegħu.

Għad-Dar ta' l-Anzjani ta' Bormla il- kontribuzzjoni ser tkun l-istess.

WIED IL-GĦAJN - TRIQ IL-QALIET - QTUGĦ FIS-SERVIZZ TA' L-ELETTRIKU

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il darba nqata' d-dawl fi Triq il-Qaliet, Wied il-Għajn, f'din l-aħħar sena?

Jista' l-Ministru jagħti l-ġranet ta' kull meta nqata' d-dawl kemm dam maqtugħ?

Hemm alternattiva li d-dawl ma jibqax jinqata' daqstant ta' spiss?

Hemm xi raġuni komuni għaliex id-dawl qed jinqata' daqstant ta' spiss u jekk hemm, x'inhi r-raġuni?

F'dan il-każ, x'inhi s-soluzzjoni?

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-informazzjoni mitluba qed tinġabar u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

SKOLA GUŻEPPI DESPOTT - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se jsir ix-xogħol ta' twaqqigħ u bini mill- ġdid fl-iskola Gużeppi Despott jew kif inhi wkoll magħrufa bħala Skola Verdala?

Xi pjani hemm biex l-istudenti jkomplu jitgħallmu x'imkien ieħor?

Kemm hemm studenti u għalliema nvoluti?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li s'issa sar biss Development Brief għad- Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni dwar kif il-post tal-Liċeo tas-Subien fil- Verdala, Kottonera jista' jiġi żviluppat, iżda s'issa ma saru ebda pjani ulterjuri.

In-numru ta' studenti fil-Junior Lyceum tal-Verdala huwa 651.

In-numru ta' għalliema huwa 61, inkuż il-Kap u l-Assistenti Kapijiet.

SKEJJEL - TAL-ĦANDAQ

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid meta se jsir it-twaqqigħ u bini mill-ġdid ta' l- iskola Tal-Ħandaq?

X'arranġamenti qed isiru biex meta jkun qed isir ix-xogħol, l-istudenti jkomplu l-istudji tagħhom?

Kemm hemm studenti u għalliema nvoluti?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li fil-preżent konsulenti tad-Diviżjoni ta'l- Edukazzjoni qegħdin jevalwaw il-pjanti mħejjija mill-perit inkarigat mill- proġett.

Għaldaqstant għadu prematur biex wieħed jgħid meta ser isir it- twaqqiegħ u l-bini mill-ġdid tal-Liċeo tas-Subien Mikiel Anton Vassalli f'Ħal Qormi.

Il-pjanti mħejjija jaħsbu biex filwaqt li jkunu għaddejjin ix- xogħlijiet, l-operat ta' l-iskola jkun disturbat mill-anqas.

In-numru ta' studenti fil-Liċeo Vassalli, tal-Ħandaq huwa 867.

In-numru ta' għalliema huwa 83, inklużi l-Kap u tlett Assistenti Kapijiet.

GĦAQDIET SPORTIVI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid liema huma dawk l-għaqdiet sportivi li għandhom titlu legali fuq il-proprjeta' li jokkupaw preżentement ġewwa Manoel Island u l-Pont ta' Tigne'?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-informazzjoni mitluba tingħata waqt id- diskussjoni fil-Parlament fuq il-proġett ta' Manoel Island u Tigne'.

ASSOĊJAZZJONI SPORTIVA TIGNE' - STATUT

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-aħħar statut ta' l-Assoċjazzjoni Sportiva Tigne'?

ONOR.

TONIO BORG: Kopja ta` l-istatut li kienet ġiet ippreżentata ma` l- applikazzjoni sabiex tiġi reġistrata l-assoċjazzjoni li rrefera għaliha l- Onor. Interpellant tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra .

UFFIĊĊJU GĦAL KOMPETIZZJONI ĠUSTA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid jekk l-Uffiċċju għal Kompetizzjoni Ġusta huwiex qed jagħmel l-istudju dwar il-cargo handling/port charges bil-personnel tiegħu jew qabbadx xi ekonomisti jew konsulenti biex jagħmlu dan?

Meta ġie kkummissjonat l-istudju?

Meta kellu jitlesta?

Hemm ħsieb li l-istudju jiġi ppubblikat?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena nfurmat li l-uffiċċju tal-Kompetizzjoni Ġusta mhux qed jagħmel studju dwar il-proċess tal-ħatt tal-merkanzija fil- portijiet iżda qed jinvestiga lment sabiex jiġi stabbilit jekk hemmx ksur tal-provvedimenti ta' l-Att dwar il-Kompetizzjoni.

Wara li tiġi konkluża l- investigazzjoni, l-Uffiċċju jagħmel rapport dwar il-konklużjonijiet li jkun wasal għalihom u skond kif hemm provdut fl-imsemmi Att jgħaddi tali rapport lill-kummissjoni għall-Kummerċ Ġust għad-deċiżjoni tagħha.

VRT - GARAXXIJIET

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jelenka l-affarijiet li l-garaxxijiet liċenzjati għall-VRT suppost jaraw fil-karozzi li jitilgħu għat-test?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nirreferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta li jiena tajt għall-Mistoqsija Parlamentari Nru. W78.

VRT - TESTIJIET FUQ KAROZZI TAL-GVERN

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm saru testijiet tal-VRT fuq karozzi tal-Gvern?

Kemm minnhom għaddew u kemm weħlu minn dan it- test?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nirreferi lill-Onorevoli Interpellant għal risposta mogħtija għad-domanda Nru 10020.

SPTAR ĠENERALI - KOK

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l-Ministru tgħid kemm kien hemm applikanti għal post ta' kok fl-Isptar Ġenerali ta' Għawdex, liema sejħiet għal mili ta' dan il-post kienu saru mill-amministrazzjoni preċedenti?

Min huma l-applikanti u meta se jsiru l-intervisti meħtieġa?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Nixtieq ngħarraf lill-Onor Interpellant li kien hemm sitt applikazzjonijiet għall-mili ta' post ta' kok fl-Isptar Ġenerali ta' Għawdex wara sejħa għall-applikazzjonijiet li kienet ħarġet fit-18 ta' Frar 1999.

M'hix prudenza li f'dan l-istadju niżvela l-ismijiet ta' l-applikanti.

Jekk ma jinqalgħux diffikultajiet, l-intervisti mistennija jsiru fil-futur mhux 'il bogħod.

BORMLA - TRIQ SANTA LIENA - WIRE TAD-DAWL

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara li ssir tiswija urġenti fuq wire tad-dawl high tension li jinsab imdendel mal-faċċata tad-dar bin-numru 9, Triq Santa Liena, Bormla?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena nfurmat li l-manutenzjoni meħtieġa fuq il- wire tad-dawl li hemm mal-faċċata tad-dar imsemmija saret.

WSC - AZZJONI INDUSTRIJALI

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid x'wassal għal azzjoni industrijali li hemm fil- Water Services Corporation?

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-azzjoni industrijali li hemm bħalissa fil- Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma u li kienet ordnata mill-UĦM teffettwa l-iskrivani li jaħdmu bħala Account Keepers fil-Head Office tal- Korporazzjoni f'Ħal-Luqa.

Hemm talba pendenti dwar dawn l-iskrivani li dwarha qed isiru negozjati mal- GWU

Il-kwistjoni hi dwar jekk ix-xogħol ta' Account Keeper għandux isir mill- grad ta' officer jew clerk.

Hu mistenni li n-negozjati għandhom jintemmu fil-jiem li ġejjin u jiġi ffirmat ftehim mal-GWU

FGURA - VJAL KOTTONER - LAMPI

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara li jsiru lampi tad-dawl adegwati fi Pjazza Ċentrali fi Vjal Kottoner, fil-Fgura? 12/10/1999

ONOR.

JOSEF BONNICI: It-talba ta' l-Onorevoli Interpellant qed tiġi kkunsidrata flimkien ma' talbiet oħra.

FGURA - LAMPI

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara li jsiru lampi tad-dawl adegwati fi Triq Bastion u Triq Kottoner fil-Fgura?

X'inhi r-raġuni li din l-area ilha għal snin twal tilmenta minn nuqqas ta' dawl?

ONOR.

JOSEF BONNICI: It-talba qed tiġi kkunsidrata flimkien ma' talbiet oħra.

PA - BINI MINGĦAJR PERMESS

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 10061?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li biex jinġabar it-tagħrif mitlub mill-Onor.

Interpellant għal Mistoqsija Parlamentari Nru. 10061 irid isir eżami manwali tal-files u r-records li jinħtieġ ħafna żmien u ħafna riżorsi.

Ma jidhirlix li l-użu ta' dan iż-żmien u riżorsi biex isir dan l- eżami hu ġustifikat.

VALLETTA - MLP - KAŻIN - AIRCONDITIONER

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid jekk il-VRP approvax l-istallazzjoni ta' airconditioner fuq barra fil-gallerija tal-każin tal-Malta Labour Party fi Triq ir-Repubblika, il-Belt?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Il-Proġett għar-Riabilitazzjoni tal-Belt Valletta qatt ma approva li jistgħu jitwaħħlu air-conditioners jew ħwejjeġ oħrajn sporġuti 'l barra.

Kwalunkwe ħaġa sporġuta 'l barra fil-Belt Valletta għandha bżonn permess.

Wieħed irid jiċċara wkoll li l-VRP ma japprova l-ebda permess iżda biss jagħti l-parir tiegħu lill-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

VALLETTA - KAŻIN TA' L-MLP - AIRCONDITIONER

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid jekk hemmx applikazzjoni u jekk fl-affermattiv ġietx approvata, għall-istallazzjoni ta' airconditioner fuq barra mill- każin tal-Malta Labour Party fi Triq ir-Repubblika, il-Belt?

ONOR.

TONIO BORG: B'riferenza għal-Mistoqsija Parlamentari Nru. 10405 dwar jekk hemmx applikazzjoni għall-installazzjoni ta' airconditioner fuq barra mill-każin tal-Malta Labour Party fi Triq ir-Repubblika, il-Belt, jirriżulta li nħareġ Stop and Enforcement Notice skond l-Att I ta' l-1992 dwar l-Iżvilupp, avviż numru ECF 874/99, fis-7 ta' Ottubru 1999 għall- installazzjoni ta' kompressur a/c fuq il-faċċata tal-Każin tal-MLP f'numru 41, Triq ir-Repubblika, il-Belt Valletta.

Sal-lum ma saret l-ebda applikazzjoni jew appell sabiex tissanzjona din l-Enforcement Notice.

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tat-Turiżmu: Peress li l-każin tal-Malta Labour Party fi Triq ir-Repubblika, il-Belt, jirriklama permezz ta' menu s-servizz ta' restaurant, jista' l-Ministru jgħid hemmx permess u sarux l-ispezzjonijiet neċessarji f'dan ir-rigward?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Jien infurmat li bosta każini, mhux fil-Belt biss, joperaw ristorant.

S'issa l-liċenzji ta' dawn toħroġ mill-Pulizija u għalhekk il-mistoqsija għandha ssir lill-Ministru konċernat.

Madankollu qed isiru taħdidiet mal-Pulizija biex din ir-responsabbilta', u oħrajn konnessi mal-catering, igħaddu f'idejn l-Awtorita' tat-Turiżmu f'qasir żmien.

VALLETTA - KAŻIN TA' L-MLP

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Peress li l-każin tal-Malta Labour Party fi Triq ir-Repubblika, il-Belt jirriklama permezz ta' menu s-servizz ta' restaurant, jirriżultalux li dan il-post hu reġistrat għall-VAT?

ONOR.

JOHN DALLI: Ir-risposta hi fl-affermattiv.

TOROQ - REGIONAL RD/SLIEMA RD - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien stmat li jiġi jiswa ix- xogħol fuq Triq Reġjonali u Sliema Road?

Kemm irriżulta li ġie jiswa?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien infurmat li l-informazzjoni mitluba għada qed tinġabar u risposta tingħata f'seduta oħra.

MEDIA - REKLAMI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l- Ministru jgħid kemm ġew jiswew ir-riklami fil-Media fl-okkażjoni ta' għeluq sena tal-Gvern Nazzjonalista fil-poter?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninsab infurmat li l-prezzijiet tar-riklami jvarjaw minn ġurnal għal ieħor.

Il-prezz ta' kull riklam huwa ta' bejn Lm80 u Lm90 għal ġurnali ta' kuljum u bejn Lm110 u Lm135 għal ġurnali ta' nhar ta' Ħadd.

Peress li l-kontijiet tar-riklami għadhom ma waslux kollha, l-ispiża għadha mhix magħrufa.

CIR - DIKJARAZZJONI TA' L-INCOME TAX/SELF ASSESSMENT

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Wara li ċ- CIR irċieva d-dikjarazzjoni sempliċi ta' l-Income Tax u s-self assessment kemm kien hemm persuni li ddikjaraw li qegħdin jaqilgħu 'il fuq minn Lm10,000?

Kemm minnhom jaqilgħu bejn Lm7,000 u l-Lm10,000?

Kemm kien hemm kumpanniji li bagħtu r-returns tagħhom fil-ħin?

X'persentaġġ jirrappreżenta dan tat-total?

ONOR.

JOHN DALLI: Id-dipartiment għadu mhux f`pożizzjoni li jagħti d- dettalji msemmija fl-ewwel parti tal-interpellanza.

Sat-30 ta` Settembru daħlu 7,897 prospett tal-kumpaniji li jirrappreżenta madwar 42 fil-mija tal-kumpaniji reġistrati mad-dipartiment.

Tajjeb li jingħad li mill-prospetti li ma daħlux hemm eluf minnhom li huma ta` kumpaniji li qegħdin fi stadju jew ġew diġa` likwidati; mhux qed jiffunzjonaw; ġew abbandunati; huma nvoluti fil-qasam marittimu (Shipping Companies); u diversi każijiet oħra, li ftit li xejn jirrendu taxxa.

BUĠIBBA ACTION COMMITTEE

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid jekk inbidlitx il-policy tal-Buġibba Action Committee dwar il-kiosks fuq il-promenade f'Buġibba peress li jidher li xi wħud qegħdin jerġgħu jtellgħu l-kiosks tagħhom fil-pożizzjoni li kienet qabel ma sar il-proġett ta' Buġibba?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Jien infurmat li waħda mill-kiosks ġiet imressqa minn postha mis-sidien u l-Kunsill Lokali ta' San Pawl il-Baħar immedjatament ħa passi mal-Pulizija dwar dan il-każ.

WSC - UNACCOUNTED FOR WATER

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi l-figura ta' unaccounted for water għal din is-sena?

Kemm minn din il-figura hi dovuta għal leakages?

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-informazzjoni mitluba qed tinġabar u tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

WSC - BDIL TA' MAINS

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid x'inhu t-tul ta' mains ta' ilma li ġew mibdula u kemm saru ġodda mill-Korporazzjoni għas-Servizzi ta' l-Ilma bejn Settembru 1998 u Settembru 1999?

ONOR.

DIPARTIMENT TA' L-ARTIJIET - BUĠIBBA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid jekk id-Dipartiment ta' l-Artijiet biddilx il- policy tiegħu dwar il-kiosks ta' Buġibba peress li qiegħed jidher li xi sidien qegħdin ipoġġu l-kiosks tagħhom fil-pożizzjoni li kellhom qabel ma sar il-proġett ta' Buġibba?

ONOR.

TONIO BORG: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-policy tad- Dipartiment ta' l-Artijiet dwar il-kiosks ma inbidlitx.

Pero` ninsab infurmat li operatur ta' kiosk f'Buġibba ċaqlaq il-kiosk tiegħu mingħajr permess u d-Dipartiment qed jieħu l-miżuri kollha meħtieġa biex din titneħħa.

TA' QALI - PARK NAZZJONALI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li saret il-bidla fil-formulazzjoni tal-kumitat tal-Park Nazzjonali f'Ta' Qali, fis-sens li tneħħew ir- rappreżentanti tad-diversi dipartimenti?

X'inhuma t-terms of reference ta' dan il-kumitat kif ġie iffurmat issa?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ridt li nifforma l-kumitat bil-mod kif weġibt f'Mistoqsijiet Parlamentari preċedenti fuq bażi temporanja, bil- ħsieb iżda li jiddaħlu mill-ġdid rappreżentanti tad-dipartimenti fi stadju ulterjuri.

PA - FOND 43/8, TRIQ ID-DEJQA, VALLETTA

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Minħabba s-sitwazzjoni ta' perikolu wara l-kumplikazzjonijiet fid- demolition ta' bini fi Triq Santa Lucia, kantuniera ma' Triq id-Dejqa, il- Belt, jista' l-Ministru jara li jsir sforz sabiex il-fond 43/8 Triq id- Dejqa, il-Belt, jerġa jinħareġ b'tender għall-bejgħ mill-aktar fis sabiex isiru t-tiswijiet meħtieġa mis-sid il-ġdid mill-aktar fis, bi prevenzjoni ta' danni għall-inkwilin fl-appartamenti fl-istess block?

(Ref.

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li fit-30 ta' Lulju, 1999, ħarġet tender għal bejgħ tal-post li rrefera għalih l-Onor.

Interpellant.

It- tender li għalqet fid-19 ta' Awissu, 1999, qed tiġi aġġudikata mill-Kumitat tal-Kuntratti.

QRATI - IMĦALLFIN

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra bid-dmirijiet ta' l-imħallfin u meta dawn ġew fis-seħħ?

ONOR.

AUSTIN GATT: Poġġejt fuq il-mejda tal-Kamra skeda tad-dmirijiet tal-Imħalfin, kif korrentement imqassmin, li ġiet approvata mill-E.T. il- President skond il-legislazzjoni relattiva.

QRATI - MAĠISTRATI

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra bid-dmirijiet tal- maġistrati u meta dawn ġew fis-seħħ?

ONOR.

AUSTIN GATT: Poġġejt fuq il-mejda tal-Kamra skeda tad-dmirijiet tal-Magistrati, kif korrentement imqassmin, li ġiet approvata mill-E.T. il- President skond il-legislazzjoni relattiva.

QRATI TAL-ĠUSTIZZJA

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jieħu in konsiderazzjoni s-suġġeriment li l-bini tal-Qrati tal-Ġustizzja jiġi dikjarat kollu kemm huwa bħala żona fejn m'għandux isir tipjip?

ONOR.

AUSTIN GATT: Is-suggeriment tal-Onor.

Interpellant ġie notat u jittiehed in konsiderazzjoni.

PULIZIJA - SPETTURI - RIŻENJI

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra kemm spetturi fil-korp tal-pulizija rriżenjaw mill-korp fis-snin 1995, 1996, 1997 u 1998?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li bejn l-1995 u l-1998 irreżinjaw mill-Korp tal-Pulizija 11-il spettur u żewġ spetturi kadetti.

PULIZIJA - SPETTURI

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra kemm kien hemm spetturi fil-Korp tal-Pulizija fl-1 ta' Jannar, 1999?

Kemm ġew maħtura ġodda din is-sena u kemm hemm kadetti li qed jistudjaw preżentement biex jilħqu spetturi?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li fl-1 ta' Jannar, 1999 kien hemm 66 spettur fil-Korp tal-Pulizija, filwaqt li f'Lulju ta' din is-sena ġew maħtura 24 spettur.

Fil-preżent m'hemmx uffiċjali kadetti.

QRATI - FAĊILITAJIET SANITARJI

L-ONOR.

CARMELO MIFSUD BONNICI staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jieħu ħsieb jagħti d-direzzjonijiet neċessarji sabiex l-faċilitajiet sanitarji ġewwa l-Qrati tagħna jinbidlu kompletament billi jagħtu l-apparenza ta' abbandun?

ONOR.

AUSTIN GATT: Jien informat li t-tliet public conveniences li hemm fil-bini tal-Qrati, kienu nbidlu ftit tas-snin ilu u ma jidhirx li huma fi stat ta` abbandun kif qed jiġi allegat.

Informat ukoll illi t-tindif ta` dawn il-public conveniences isir minn darbtejn sa tliet darbiet kuljum pero' jirrizulta wkoll illi l-pubbliku li juza' dan il-lok qiegħed ta` spiss iwaddab kull xorta ta` karti u loqom tas- sigaretti li qed jikkawza sadd fid-drain, partikolarment fil-urinals.

Nixtieq inzid ukoll illi xhur ilu tlabt id-direzzjoni tal-Qorti biex tigi infassla cleaning plan professjonali u ċert li l-kumment tal-Onor.

Interpellant jittieħed in konsiderazzjoni meta dan isir.

TAS - SPONSORSHIPS

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid xi tkun is-sitwazzjoni ta' dawk iż-żgħażagħ li jkunu qed isegwu kors fit-TAS u ma jsibux sponsor?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li l-korsijiet tat-TAS jikkonsistu f'żewġ partijiet, il-parti teoretika li ssir fl-iskola, u l-parti prattika li ssir ma' l-isponsor.

Jekk student ma jkollux sponsor, dan ma jistax jagħmel il- parti prattika u l-anqas ma jista' jingħata l-Journeyman's Certificate, fejn l-istudent irid juri li għamel il-kors kollu, teorija u prattika.

Għalhekk l-Employment Training Corporation (ETC), l-Iskola u l-istudent jagħmlu minn kollox sakemm jinstab sponsor.

IMPJIEGI - REĠISTRAZZJONI GĦAX-XOGĦOL

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Ministru jagħti lista ta' persuni b'diżabilita' li qed jirreġistraw għax-xogħol?

Jista' l-Ministru jgħid ukoll kemm ilhom jirreġistraw u minn liema lokal ġejjin?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: In-numru ta' persuni b'diżabilita' li kienu qegħdin jirreġistraw għax-xogħol fl-aħħar ta' Settembru 1999 huwa ta' 287 (Malta) u 26 (Għawdex).

Iż-żmien ta' kemm ilhom jirreġistraw jidher hawn taħt.

GĦAWDEX MALTA 0-1years 5 113 1-2years 5 53 2-3 years 8 30 3-4 years 2 26 4-5 years 1 13 over5 years 5 52 ------------------------------ 26 287

Dawn ġejjin minn dawn il-lokalitajiet

Balzan 8 Birkirkara 20 Cospicua 27 Ħamrun 18 Luqa 7 Marsa 9 Mosta 8 Msida 16 Nadur 6 Naxxar 5 Paola 16 Qormi 21 Rabat, Malta 10 San Gwann 14 Sliema 10 St Paul's Bay 7 Valletta 7 Victoria, Gozo 14 Xewkija 6 Żabbar 33 Żebbuġ, Malta 16 Żejtun 24 Żurrieq 11 TOTAL 313

ARTIJIET - ENTRATURI TAL-BINI TA' L-ISKOLA G. DESPORTT VERDALA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru responsabbli mill-artijiet jivverifika u jgħid jekk hemmx xi entraturi, minn barra l-bini ta' l-iskola G. Despott Verdala, li jagħtu għal ground ta' l-istess skola?

Jekk fl-affermattiv, jista' jgħid jekk dawn humiex okkupati?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jagħmel din il-mistoqsija lill-Ministru konċernat.

VERDALA - HUTS

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid liema huts, fl-area magħrufa bħala Verdala, fejn illum hemm allokati d-Dipartiment tax-Xogħlijiet distrett tal-Kottonera, huma okkupati?

Min qed jokkupahom?

Jista' l-Ministru jara li l-area tingħata tindifa?

ONOR.

Interpellant jagħmel din il-mistoqsija lill-Ministri konċernati.

BIRGU - GROUND TAL-FORTINI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara x'inhi l-possibbilta' li jiġi rranġat id-dawl li hemm fil-ground tal-Fortini, Birgu?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena nformat li l-manutenzjoni tad-dawl fil-ground sportiv tal-Fortini il-Birgu ma taqax taħt ir-responsabbilta' tal- Korporazzjoni Enemalta.

PA - VAKANZI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jikkonferma jekk fl-Awtorita' ta' l-Ippjanar saritx sejħa biex timtela' vakanza fi grad sebgħa (7) biex tieħu ħsieb uffiċċju bi tnejn min- nies?

Jekk iva, kemm applikaw?

Veru li l-intervisti se jibdew nhar it-Tnejn, 11 ta' Ottubru, 1999?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li l-Awtorita` ta' l-Ippjanar ħarġet sejħa għall-applikazzjonijiet għal-vakanza ta' HR Office Administrator li hija pożizzjoni Grad 7, liema grad ġie allokat wara li saret evalwazzjoni u analiżi bir-reqqa tar-responsabbilitajiet li jaqgħu taħt din il-kariga.

Ir-responsabbilitajiet jinkludu l-amministrazzjoni ta' l-Uffiċċju tal- HR, kif ukoll oħrajn mifruxa ma' l-organizzazzjoni kollha.

Dawn ir- responsabbilitajiet huma assoċjati ma' pożizzjoni fi Grad 7.

Ninsab informat li t-tweġiba għall-aħħar parti tal-mistoqsija hija fin- negattiv.

SPTAR KAREN GRECH - TWELID TA' TRABI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 10175 li oriġinarjament saret lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali u cioe, jista' jgħid kemm twieldu tfal fl-Isptar Karen Grech taħt "unknown father" għas-snin 1997, 1998 u 1999?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li t-tagħrif speċifiku mitlub mill-Onor.

Interpellant mhuwiex dikjarat lill-awtoritajiet ta' l-isptar Karin Grech.

Jien informat li dan it-tagħrif jinsab fid- Dipartiment tar-Reġistru Pubbliku.

PULIZIJA - KAŻI TA' SUWIĊIDJU

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 10237?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li t-tagħrif mitlub għall-mistoqsija parlamentari numru 10237 hu kif jidher fit-tabella li tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

ĊENTRI TAS-SAĦĦA - APPUNTAMENTI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 10173?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Dwar l-applikanti fl-Out-Patients ta' l-Isptar San Luqa nirriferi l-Onor Interpellant għar-risposta tal-mistoqsija parlamentari numru 10185 fejn jirriżulta li ma hemm ebda dewmien biex pazjent jingħata appuntament bħala każ ġdid ġewwa l-Out-Patients Department dejjem jekk ma jagħżilx xi konsulent partikolari u allura ġieli jkollu jistenna iżjed.

L-appuntamenti għad-diversi kliniċi fiċ-Ċentri tas-Saħħa kollha huma fi żmien raġonevoli u m'hemmx dewmien żejjed, ħlief il-klinika tal-viżti tal- għajnejn fejn id-dewmien hu kaġunat minn nuqqas ta' staff.

Jista' jkun hemm dewmien żejjed ukoll fis-servizz tat-tabib tal-familja (GP) fejn ukoll hemm nuqqas ta' tobba.

Id-dipartiment qed jagħmel ħiltu kollha sabiex jinstab l-istaff li hemm bżonn.

Fis-servizz tas-Saħħa qed tiġi ntrodotta sistema ta' komputerizzazzjoni tal-appuntamenti (PAS) sabiex ikun hemm aktar effiċjenza.

Din diġa' qed titħaddem fil-Mosta u Floriana u f'diversi kliniċi fid-Dipartiment ta' l- Out-Patients ta' l-Isptar San Luqa.

SAĦĦA - IMPJEGATI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 10169?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Id-Diviżjoni tas-Saħħa beħsiebha timpjega ħaddiema biex timla' l-vakanzi li hemm skond il-Human Resources Plan approvata għas- snin 1998 - 2000 li hi bbażata fuq l-iżviluppi li jsiru fid-Diviżjoni tas- Saħħa u skond il-fondi li jiġu allokati għal dan il-għan fl-Estimi Ġenerali ta' kull sena.

Dawn huma kif jidher hawn taħt:

Grad Numru Tobba Director/Chairman 5 Consultant 48 Senior Registrar 83 Principal Medical Officer 7 Senior Medical Officer 4 Registrar/Senior House Officer/Medical Officer 45

Dentisti Consultant 1 Senior Registrar 1 Dental Surgeon 4 Spiżjara Principal Pharmacist 2 Senior Pharmacist 7 Pharmacist 26 Scienific Officers 19 Inġiniera 2 Health Promotion Officers 3 Tekniċi Senior Technical Officer 10 Technical Officer 2 Assistant Technical Officer 11 Security Services Chief Security Officer 1 Security Guards 16 Midwives Deputy Midwifery Officer 4 Midwives 11 Infermiera Manager Nursing Services 1 Departmental Nurse Manager 7 Deputy Nursing Officer 15 Staff Nurse 188 Enrolled Nurse 52 Paramediċi Dental Hygienist 24 Dental Technologist 10 E.C.G. Technician 10 Assistant Principal Health Inspector 2 Health Inspector 19 Principal Medical Laboratory Technologist 6 Assistant Principal Medical Laboratory Technologist 16 Medical Laboratory Technologist 43 Assistant Principal Occupational Therapist 1 Occupational Therapist 4 Senior Pharmacy Technician 4 Pharmacy Technician 5 Physiotherapist 8 Radiologist 3 Principal Radiographer 1 Assistant Principal Radiographer 1 Radiographer 10 Speech Therapist 21

Minbarra dan jista' jkun hemm il-ħtieġa li jimtlew xi postijiet fi gradi oħra skond l-esiġenzi tas-servizz.

CASUALTY DEPARTMENT - OVERDOSE

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 10174, jista' issa l- Ministru jirrispondi l-mistoqsija?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: In-numru totali ta` persuni li ddaħħlu b'overdose fid-Dipartiment ta`l-Emerġenza ta` l-Isptar San Luqa bejn l-1 ta` Jannar, 1999 u l-10 ta` Ottubru, 1999 kien ta` 256.

Dawn kienu mqassmin f'125 nisa u 131 irġiel.

Minn dawn kien hemm 16-il persuna li ħtieġilhom kura fit- Taqsima tal-Kura Intensiva minħabba l-kondizzjoni kritika tagħhom.

SPTAR MONTE CARMELI - XOGĦOL

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni għaliex ix- xogħol fuq l-upgrading tal-junction fejn l-Isptar Monte Carmeli flimkien ma' diversi toroq f'Ħ'Attard waqa' tant lura u donnu ġie sospiż?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li x-xogħol imsemmi mill-Onor Interpellant huwa kopert minn kuntratti mogħtija lill-kumpanniji RiteMix Ltd u Roads Group Ltd rispettivament.

Xogħol ta' twittija tat-toroq residenzjali diġa nbeda u bħalissa qed isiru l-preparamenti biex jibdew jitqiegħdu l-mains ta' l-ilma.

Kien hemm diffikultajiet fil-proġett oriġinali tal-junction peress li kif kien il-proġett originali kienet ser titkisser ġibja f'Wied Inċita u l- pjanti tat-triq ġew modifikati biex dan jiġi evitat.

Ix-xogħol fil-main road issa jista' jiġi mplimentat u għalhekk qed isiru l-arranġamenti biex dan jinbeda wkoll.

Minbarra hekk kien hemm ukoll diffikultajiet fl-għoti ta' servizzi ta' l- ilma.

SPTAR SAN LUQA - MARD

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid jekk fl-Isptar San Luqa hux qegħdin jinżammu statistiċi dwar mard speċifiku?

Liema huma dawk l-illness li qiegħed jinżamm record tagħhom u jistax il- Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra t-tagħrif dettaljat dwar dawn l- istatistiċi?

Il-food poisoning qiegħed ikun monitored u x'riżultati kien hemm dwar dan partikolarment?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninsab informat li permezz tas-sistema tal-Hospital Activity Analysis jinżammu records komputerizzati fuq l-mard kollu li jiġi dijanjostikat fil-pazjenti ammessi fl-iSptar San Luqa u rappurtat lid- Dipartiment tal-Health Information.

L-istatistika dettaljata mhiex fid- dominju pubbliku imma tagħrif anonimiżżat jinħareġ mid-database u jingħata skond in-natura tat-talba.

Fil-fatt diversi interpellanzi parlamentari, fosthom in-numru 9643, ġew imwieġba permezz ta` din is-sistema.

Dwar it-tlielet parti tal-mistoqsija kull notifikazzjoni taavvelenament fl-ikel tiġi nvestigata.

Jidher li fil-maġġoranza tal-każijiet l-inċidenti tal-avvelenament fl-ikel kien dovut għall-cross contamination.

Huwa evidenti li dan huwa dovut għall nuqqas ta`edukazzjoni fl-immaniġġjar tal- ikel.

ŻABBAR - TINDIF

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għall-Ambjent: Jista'l- Ministru jara li jiġi mnaddaf il-ġnien li hemm fil-ġemb ta' Garden Road, Zabbar, peress li mimlija ħmieġ u qed tkun ta'perikolu għal pedestrians minħabba l-ġrieden li hemm?

X'inhu jsir biex ma jsirux abbużi fil-post?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Peress li l-funzjoni li qed tirriferi għaliha l-Onor.

Interpellant hi waħda minn dawk mgħoddija lill-kunsilli lokali, nissuġġerilha li tindirizza l-mistoqsija tagħha lill-kunsill kokali konċernat.

SAĦĦA - SKIMMED MILK B'XEJN

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid kemm ilu jingħata l-iskimmed milk lill-pazjenti ntitolati li jieħduh b'xejn mill-isptar?

Jista' l-Ministru jgħid jekk dan is-servizz b'xejn huwiex se jieqaf, u jekk iva, għaliex?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninsab informat li fil-files tad-diviżjoni tas- saħħa m'hemmx data preċiża ta`meta beda jingħata l-iskimmed milk lill- pazjenti.

Jirriżulta wkoll li dan beda jingħata mingħajr ma kien ġie approvat mid-Drugs and Therapeutics Committee.

Min stħarriġ li sar jirriżulta li l-iskimmed milk m'għandu l-ebda effett terapewtiku dirett fuq ix-xaħam fid-demm iżda jifforma biss parti min dieta ta`xaħam baxx użata f`tali kondizzjoni.

Nies li għandhom bżonn dieta speċjali huma ntitolati għal benefiċju skond Sezzjoni Nru 23 tal-Att tas-SigurtaSoċjali.

Għaldaqstant inħass li l-għoti tal-iskimmed milk fuq riċetta ma huwiex aktar indikat.

KUNSILLI LOKALI - ĊIRKOLARI

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra iċ-ċirkolarijiet kollha mibgħuta lill-kunsilli lokali mid-Dipartiment tal-Kunsilli Lokali, jew dipartimenti governattivi jew enti pubbliċi oħra matul l-1999?

ONOR.

AUSTIN GATT: Ċirkolarijiet kollha li ntbaghtu lill-kunsilli lokali mid-Dipartiment tal-Kunsilli Lokali matul l-1999 tpoġġew fuq il-Mejda tal- Kamra aktar kmieni f'din is-seduta.

SPTAR SAN LUQA - SCELEROSIS

L-ONOR.

ANGELO FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid jekk hux veru li t-tabib, li ismu qed jintbagħat separatament, li kien jieħu ħsieb dawk it-tfal li jbatu bl-iscelerosis u spine problem spiċċax mill-Isptar San Luqa?

Jekk hu hekk, min se jagħmel xogħolu?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: It-tabib konċernat għamel talba għal sena unpaid leave b`effett mill-1 ta` Novembru, 1999 li għada qed tiġi kkonsiderata.

PULIZIJA - TOWING TA' KAROZZI

L-ONOR.

MICHAEL ASCIAK staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jara li l-karozzi HAH-989 Transit u TAC-295 Cortina jiġu ttowjati minn Triq Vlontin, Birkirkara peress li huma bla liċenzja u ilhom li ġew irrapportati xahrejn?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li l-vetturi li rrifera għalihom l- Onor. Interpellant tneħħew.

SERVIZZ PUBBLIKU - ĦADDIEMA AWŻILJARJI

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista'l-Viċi Prim Ministru jagħti informazzjoni dwar il-pożizzjoni ta' dawk il-ħaddiema awżiljarji li għadhom jaħdmu bħala casuals fis-Servizz Pubbliku?

Mir-risposta għall-mistoqsija parlamentari numru 7780 mogħtija fis-17 ta' Ġunju 1999, xi żvilupp kien hemm sal-ġurnata tal-lum?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Peress li l-każ ta' dawn il-ħaddiema qed jiġi ttrattat mill-Management and Personnel Office ta' l-Uffiċċju tal-Prim Ministru, nitlob lill-Onor.

Membru jagħmel il-mistoqsija tiegħu lill-Prim Ministru.

KURIDURI TAL-PALAZZ - MANUTENZJONI TAL-KURRAZZI

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 6942?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li nbdew xogħlijiet bażiċi ta' kura u konservazzjoni fuq il-korazzi fil-kurituri tal-Palazz.

Madanakollu programm komplet ta' restawr ma jistax jiġi attwat peress li l-workshop li qed jintuża preżentament fl-Armerija mhux addatat għal numru ta' raġunijiet.

Għaldaqstant, sakemm jinstab spazju u ambjent aktar addatat għal dan it-tip ta' xogħol, preżentament jistgħu jsiru biss xogħlijiet ta' natura aktar ħafifa.

Se nitlob liċ-Ċentru Malti għar-Restawr biex jikkonsidra s-sitwazzjoni.

MINISTERU TAL-FINANZI - ALLOWANCES

L-ONOR.

ALFRED SANT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jagħti lista tal-ħlasijiet speċjali u/jew allowances oħra mogħtija wara s-6 ta' Settembru, 1998 lill-uffiċjali fil-ministeru/dekasteru tiegħu għal servizzi mogħtija qabel dik id-data u dan b'deċiżjoni speċifika tal- gvern preżenti, skond kull każ?

Jista' l-Ministru f'kull każ jagħti r- raġunijiet għall-ħlasijiet li jsiru/jew saru?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant illi tweġiba għal din il-mistoqsija tingħata f`xi seduta oħra.

SERVIZZI SOĊJALI - ALLOWANCES

L-ONOR.

ALFRED SANT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jagħti lista tal- ħlasijiet speċjali u/jew allowances oħra mogħtija wara s-6 ta' Settembru 1998 lill-uffiċjali fil-ministeru/dekasteru tiegħu għal servizzi mogħtija qabel dik id-data, u dan b'deċiżjoni speċifika tal-gvern preżenti, skond kull każ?

Jista' jgħid f'kull każ ir-raġunijiet għall-ħlasijiet li jsiru/jew saru?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-informazzjoni qiegħda tinġabar u risposta tingħata f'xi seduta oħra.

MINISTERU AGRIKOLTURA U SAJD - ĦLASIJIET SPEĊJALI

L-ONOR.

ALFRED SANT staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jagħti lista tal-ħlasijiet speċjali u/jew allowances oħra mogħtija wara s-6 ta' Settembru, 1998 lil uffiċjali fil- ministeru/dekasteru tiegħu għal servizzi mogħtija qabel dik id-data, u dan b'deċiżjoni speċifika tal-gvern preżenti, skond kull każ?

Jista' jekk jogħġbu f'kull każ jagħti r-raġunijiet għall-ħlasijiet li jsiru u/jew saru?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Ninsab informat li wara s-6 ta' Settembru, 1998 fid- dekasteru tiegħi ngħata ħlas/allowance wieħed kif ġej:

Grad: Clerk I Ammont: Lm30 fix-xahar Raġuni: IT Facilitator

MINISTERU GĦAT-TRASPORT U KOMMUNIKAZZJONI - ĦLASIJIET SPEĊJALI

L-ONOR.

ALFRED SANT staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' l-Ministru jagħti lista tal-ħlasijiet speċjali u/jew allowances oħra mogħtija wara s-6 ta' Settembru, 1998 lil uffiċjali fil-Ministeru/dekasteru tiegħu għal servizzi mogħtija qabel dik id-data u dan b'deċiżjoni speċifika tal-gvern preżenti, skond kull każ?

Jista' jekk jogħġbu f'kull każ, jagħti r-raġunijiet għall-ħlasijiet li jsiru/jew saru?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li ma ġew mogħtija l-ebda ħlasijiet jew allowances lill-ebda uffiċjal fil-ministeru/dekasteru li tagħhom jien responsabbli, għal xi xogħol li sar qabel is-6 ta' Settembru, 1998.

MINISTERU TA' L-AFFARIJIET BARRANIN - ĦLASIJIET SPEĊJALI

L-ONOR.

ALFRED SANT staqsa lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jagħti lista tal-ħlasijiet speċjali u/jew allowances oħra moghtija wara s-6 ta' Settembru, 1998 lil uffiċjali fil- ministeru/dekasteru tiegħu għal servizzi mogħtija qabel dik id-data, u dan b'deċiżjoni speċifika tal-gvern preżenti, skond kull każ?

Jista' jekk jogħġbu f'kull każ, jagħti r-raġunijiet għall-ħlasijiet li jsir/jew saru?

ONOR.

JOE BORG: Ma jirriżultax li saru ħlasijiet tan-natura li qed isemmi l-Onor.

Interpellant.

MINISTERU GĦAL GĦAWDEX - ĦLASIJIET SPEĊJALI

L-ONOR.

ALFRED SANT staqsa lill-Ministru għal Għawdex: Tista' l- Ministru tagħti lista tal-ħlasijiet speċjali u/jew allowances oħra mogħtija wara s-6 ta' Settembru, 1998 lil uffiċjali fil-ministeru/dekasteru tagħha għal servizzi mogħtija qabel dik id-data, u dan b'deċiżjoni speċifika tal- gvern preżenti, skond kull każ?

Tista' jekk jogħġobha f'kull każ tagħti r- raġunijiet għall-ħlasijiet li jsiru/jew saru?

ONOR.

GIOVANNA DEBONO: Risposta tingħata f'xi seduta oħra.

ETC - KUNTRATT GRANT THORNTON

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: B'riferenza għall-mistoqsija parlamentari numru 9193 dwar il-kuntratt ta' Grant Thornton biex jiżviluppaw programm ta' re-training u assessment tal-membri ta' l- ispettorat fl-ETC, jista' l-Ministru jgħid x'tip ta' programm intern se jiġi organizzat għall-ispettorat fl-ETC?

Min se jorganizzah?

Fiex se jkun jikkonsisti, eċċ?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li ma ġie ffirmat ebda kuntratt ma' Grant Thornton.

Il-programm ta' taħriġ għadu qed jiġi mfassal.

UE - IMPORTAZZJONI/ESPORTAZZJONI

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid liema huma dawk ir-regolamenti li jikkontrollaw l-importazzjoni u l-esportazzjoni u li m'humiex konformi ma' l-acquis communautaire ta' l-EU u li ġew diskussi fl-iscreening session li nżammet fis-27 ta' Settembru 1999, fi Brussels?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ir-regolamenti li jikkontrollaw l-importazzjoni u l- esportazzjoni huma dak ta' l-1948 dwar il-Kontroll ta' l-Esportazzjoni u ta' l-1969 dwar il-Kontroll ta' l-Importazzjoni.

Waqt is-sessjonijiet ta' screening li nżammu fi Brussels fid-data msemmija, saret riferenza għal dawn ir-regolamenti li jridu jiġu riveduti biex ikunu jikkonformaw ma' l-acquis communautaire.

UE - ARMI TAN-NAR

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għall- Affarijiet Barranin: Jista' l-Ministru jgħid x'ġie diskuss eżatt fl- iscreening session tas-27 ta' Settembru, 1999 fi Brussels rigward l-armi tan-nar, eċċ?

ONOR.

JOE BORG: Waqt is-sessjoni ta` screening tas-27 ta` Settembru fil- kuntest tal-kapitlu tal-Free Movement of Goods, ir-rappreżentanti tal- kummissjoni spjegaw il-kontenut tad-direttiva 477 tal-1991 dwar il-kontroll fuq l-akkwist u l-pusses ta` armi tan-nar.

Min-naħa tagħha, id-delegazzjoni Maltija tkellmet dwar ir-regolamenti applikati f`Malta f`dan ir-rigward, speċjalment f`dak li għandu x`jaqsam ma` reġistrazzjoni u trasferiment ta` armi.

PULIZIJA - TROBBIJA TA' ANNIMALI F'APPARTAMENTI

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid x'qiegħed isir biex residenti f'appartamenti ma jrabbux ċertu tip t'annimali bħal per eżempju klieb kbar jew għadd ta' annimali li joħolqu inkonvenjent serju u kultant ta' periklu wkoll għar- residenti l-oħra?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li kull meta l-Pulizija jkollha lmenti dwar dak li rreferit għalihom l-Onor.

Interpellanti, dawn jiġu nvestigati u jekk ikun il-każ tittieħed azzjoni skond il-liġi.

ECO MANAGEMENT AUDIT SCHEME

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il industrija Maltija qed tipparteċipa fl- Eco Management Audit Scheme?

Liema huma dawn l-industriji?

X'għajnuna qed tagħti l-Unjoni Ewropea?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Għadu mhux possibbli għall-industrija Maltija biex tipparteċipa fl-EMAS, minħabba l-fatt li din hija miftuħa għall-pajjiżi li huma diġa' membri ta' l-Unjoni Ewropea.

Malta diġa' bbenefikat minn assistenza li ngħatat mill-Unjoni Ewropea biex tkun tista' tintroduċi din l-iskema f'pajjiżna fejn b'kollox ipparteċipaw ħamsin industrija.

L-Awtorita' ta' Malta għall-Għemil ta' Standards fasslet regolamenti fuq l-istess prinċipji li hi mfassla fuqhom l-iskema ta' l-EMAS.

Huwa mistenni li jekk ikun hemm compliance ma' dawn ir-regolamenti, dan se jmexxi lill-Malta lejn ċertifikazzjoni nazzjonali ta' compliance ma' l- iskema nazzjonali ta' l-Eco Management.

Dawn ir-regolamenti jgħidu wkoll illi ċ-ċertifikazzjoni nazzjonali tkun tista' tiġi rikonoxxuta bħala ċertifikazzjoni ekwivalenti ta' l-EMAS hekk kif Malta issir membru ta' l-Unjoni Ewropea.

SAĦĦA - PILLOLI - ONE ALPHA

L-ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO staqsiet lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l-Ministru jgħid għaliex il-pilloli One Alpha mhux qed jingħataw mill-isptar?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Il-pilloli One Alpha qed jingħataw mill-Isptar.