MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Uffiċjali u Rivedut) IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 220 It-Tnejn, 24 ta' Jannar, 1994 Stampat fl-Uffiċċju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati Malta Prezz Lm1 IS-SEBA' PARLAMENT Seduta Nru. 220

It-Tnejn, 24 ta' Jannar, 1994

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.14 p.m.

Talba

Seduta Nru. 220

It-Tnejn, 24 ta' Jannar, 1994

WERREJ

MINUTI 956

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI 956

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA 961

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR SELF LOKALI

LOCAL LOANS BILL

It-Tielet Qari 962

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ORDINANZA

DWAR IL-MEDIĊINI PERIKOLUŻI

DANGEROUS DRUGS ORDINANCE (AMENDMENT) BILL

Kumitat 962

AĠĠORNAMENT 984

MISTOQSIJIET IMWIEĠBA BIL-MIKTUB 989

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru 219, li saret fid-19 ta' Jannar, 1994 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET GĦAL

TWEĠIBIET ORALI

KIRKOP/ŻURRIEQ - TISWIJA TA' TOROQ

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid meta se jitlesta x-xogħol fuq ir-roundabout li hemm ħdejn l-SGS Thomson bejn Ħal Kirkop u ż-Żurrieq?

Jaf il-Ministru li dan ix- xogħol biex tiċċekken roundabout ilu sejjer xahrejn, liema xogħol żgur li ma kellux jieħu fuq xahrejn?

ONOR.

MICHAEL FALZON (Ministru għall-Ambjent): Jien informat li x-xogħol fuq ir-roundabout ta` ħdejn l-SGS Thomson, Kirkop tlesta.

Wara li sar ix-xogħol mill-Korporazzjoni għas-Servizzi ta` l-Ilma, id- Dipartiment tad-Distretti tat-Taqsima tax-Xogħlijiet fit-30 ta` Novembru 1993 beda x-xogħol relatat li kien jinkludi wkoll il-bini ta` ħajt tas- sejjiegħ.

MR SPEAKER (Onor. Lawrence Gonzi): Mistoqsija supplimentari, l-Onor.

Calleja.

ONOR.

RENO CALLEJA: Veru li dan ix-xogħol tlesta, imma jaf il-Ministru li peress li din ir-roundabout qiegħda faċċata ta' main road li tiġi miż- Żurrieq u l-karozzi jiġu jsuqu ħafna minn hemm mhux darba jew tnejn li jibqgħu deħlin ġo fiha?

Jista' l-Ministru jara li jkun hemm xi żebgħa ta' kulur florexxenti - f'dawn l-aħħar ħmistax dan il-kulur kien moda - biex il- karozzi jindunaw b'din ir-roundabout?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Probabbilment jistgħu jsiru xi reflectors u se ninvestiga dwar dan.

QRATI - ĠURIJIET

L-ONOR.

LOUIS CUSCHIERI (f'isem l-Onor.

Mario Galea) staqsa lill- Ministru tal-Ġustizzja: Jista' l-Ministru ġentilment jagħti n-numru ta' ġurijiet li saru bejn l-1987 u s-sena l-oħra?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS (Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi) (f'isem il-Ministru tal-Ġustizzja): Saru 129 guri bejn l-1987 u l-1993 li kienu mqassma hekk:

1987 19 1988 13 1989 14 1990 27 1991 25 1992 17 1993 14

SPTAR SAN LUQA - DUĦĦAN MIĊ-ĊMIENI

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Schembri Adami) staqsa lill- Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jaf il-Ministru li miċ-ċmieni ta' l-isptar San Luqa qed joħorġu dħaħen u nugrufun kontinwament li qed initten id-djar tar-residenti fi Gwardamangia?

X'passi se jieħu l- Ministeru biex inaqqas dan l-inkonvenjent?

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali): Il- management ta' skart, għandu jiġi kkonsidrat bi strateġija fit-tul bħala parti mill-pjan nazzjonali dwar rimi ta' skart minn stabbilimenti.

L-incinerator ta' l-Isptar San Luqa huwa antik u ma kienx disinjat għall- esiġenzi tal-lum.

Qegħdin f'kuntatt ma' ditti barranin biex fil-kwadru tal- pjan ta' l-immodernizzar ta' l-Isptar San Luqa tiġi stallata sistema aktar moderna u li tirrispetta l-esiġenzi ambjentali b'mod aktar effettiv.

MR SPEAKER: L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: La qed nitkellmu fuq il-kwestjoni ta' l-iskart irrid infakkar li r-residenti ta' Ħaż-Żabbar qed jagħmlu ħafna complaints rigward l-impjant ta' Sant Antnin minħabba r-riħa li qed tiġi kkawżata mill- iskart solidu.

Hemm xi ħsieb li jittieħdu xi miżuri biex tiġi mnaqqsa dik ir-riħa?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL FALZON: Kif diġa' weġibt f'mistoqsijiet parlamentari u kif deher ukoll fil-gazzetti, bħalissa qed jiġu kkonsidrati attivament il- metodi li wieħed jista' juża biex jevita li r-riħa bir-riħ tasal saċ-ċentru ta' Wied il-GĦajn.

Hemm diversi soluzzjonijiet li qed jiġu kkonsidrati u nisperaw li ma ndumux ma nikkonkludu liema soluzzjoni hi l-aħjar biex nevitaw il-problema li hemm.

MR SPEAKER: L-Onor.

Calleja.

ONOR.

RENO CALLEJA: Fuq dak li qal il-Ministru Galea nixtieq nistaqsi jekk hemmx xi idea dwar meta se tinbidel is-sistema għaliex sadanittant in- nies qed ibatu minħabba dawn l-intejjen u dħaħen.

MR SPEAKER: Il-Ministru ta' l-Intern.

ONOR.

LOUIS GALEA: Kif intqal diġa' pubblikament, Mr Speaker, hemm pjan ta' tiġdid u ta' modernizzar tal-faċilitajiet ta' l-Isptar San Luqa.

Is- sistema li għandha x'taqsam ma' l-incineration ta' l-affarijiet li attwalment jiġu inċinerati - għax mhux l-iskart kollu fl-isptar jiġi inċinerat - qiegħda tiġi ppjanata prattikament mill-ġdid għaliex l- incinerator li hemm illum huwa antik u ma kienx maħsub għal ċerti ħwejjeġ li qed naħarqu llum u li qabel ma kenux jintużaw.

Ħafna affarijiet li llum huma disposable ma kenux ikunu disposable meta sar l-incinerator.

Issa qed tiġi ppjanata sistema ġdida ta' incineration u suppost li qegħdin fil-fażi avvanzata ta' disinn biex ikunu jistgħu joħorġu tenders għal kuntratti u l- affarijiet l-oħrajn meħtieġa biex ikun jista' jiġi stallat incinerator ġdid.

GWARDAMANGIA - TISWIJA TA' TOROQ

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jasfalta l-ħofor li hemm fi Triq l-Ursulini fi Gwardamangia?

ONOR.

MICHAEL FALZON : Jien informat li x-xogħol imsemmi issa sar.

GWARDAMANGIA - RIMI TA' SKART

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jaf il-Ministru li f'Danny Cremona Street, Gwardamangia (Ħamrun), ħdejn l- istabbiliment antik ta' Satariano, hemm kwantita' kbira ta' njam u mbarazz miġbur barra t-triq?

Jista' l-Ministru jordna li dan jitneħħa?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li l-post indikat mill-Onor.

Interpellant huwa tal-privat.

Se ngħaddi dan l-ilment lid-Dipartiment tas-Saħħa biex jekk ikun il-każ jittieħdu passi kontra s-sid ta' l-art.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi.

ONOR.

JOE MIZZI: Fi Triq il-Kapuċċini u Triq San Leonardu, il-Kalkara, in-nies iħallu l-iskart barra biex jiġbruh ta' l-iscammel imma dan jgħaddi darba iva u darba le.

Meta l-ġimgħa l-oħra kellimt lil min hu responsabbli, qalli li suppost jiġu kuljum u qalli li kien se jara li fil- fatt jibdew jiġu jiġbru l-iskart kuljum.

Jista' l-Ministru jieħu passi biex din isseħħ?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

MICHAEL FALZON: Ma nistax ngħidlek offhand imma nista' nassigurak li hemm postijiet fejn l-iscammel ma jgħaddix kuljum.

Fejn noqgħod jien, per eżempju, jiġi biss tliet darbiet fil-ġimgħa u n-nies xorta jinqdew.

Hemm postijiet fejn in-nies draw li jmur kuljum, pero' f'dan il-każ partikolari ma nistax ngħidlek x'inhi l-pożizzjoni, imma wieħed jista' jinvestiga ftit x'inhi l-pożizzjoni.

SAFAR TAL-PRIM MINISTRU

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Prim Ministru: Kemm-il darba siefer il-Prim Ministru in konnessjoni ma' l-applikazzjoni ta' Malta għas-Suq Komuni?

Kemm kienet in-nefqa ta' dan is-safar u f'kull każ id- delagazzjoni tiegħu lil min kienet tinkludi?

Jista' l-Ministru jagħti dan it-tagħrif bejn is-snin 1987 sal-lum?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI (Prim Ministru): Ma jidhirlix li huwa possibbli li tikklassifika viżiti barra minn Malta kif suġġerit mill-Onor.

Membru.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Billi għal diversi drabi staqsejt lill- Prim Ministru mistoqsijiet dwar is-safar u r-risposta, anke fil-konfront ta' delegazzjonijiet oħrajn, dejjem ikunu simili ma jidhirlux li għandu jikkonsidra li jagħti l-informazzjoni ġaladarba hija parti mill-programm elettorali tiegħu li jdaħħal lil Malta, bil kondizzjonijiet xierqa, fis- Suq Komuni?

Dawn il-mistoqsijiet qed nagħmilhom kemm lilu kif ukoll lill- Viċi Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jiddispjani li l-Onor.

Membru jaħseb li għandi xi preġudizzju għaliex dan m'huwa veru xejn.

L-Onor.

Membru staqsa kemm-il darba siefer il-Prim Ministru in konnessjoni ma' l-applikazzjoni ta' Malta fis-Suq Komuni, u llum dan m'għadux jissejjaħ is-Suq Komuni.

Tista' tgħid li kull darba li sifirt ġiet diskussa din il-materja; anke meta mort l- Amerika u tkellimt mal-President ta' l-Istati Uniti tkellimna fuq l-Unjoni Ewropea, għalkemm ma nistax ngħid li dak inhar sifirt in konnessjoni ma' l- applikazzjoni ta' Malta għad-dħul fl-Unjoni Ewropea.

Dan huwa proċess li huwa għaddej il-ħin kollu u għalhekk qed ngħid li ma nistax nikklassifika s-safar tiegħi b'dan il-mod.

Jista' jkun li xi darba mort speċifikament għalhekk biss imma ma naħsibx li ż-żjarat tiegħi nista' nikklassifikahom, per eżempju waħda għandha x'taqsam mal-Komunita' Ewropea u l-oħra le.

Meta nsiefru barra, partikolarment jien u l-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin, żgur li nitkellmu fuq dak kollu li huwa ta' interess għal pajjiżna, inkluża b'mod partikolari bħalissa, is-sħubija ta' Malta fl-Unjoni Ewropea.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Allura kemm tiġi tiswa lil pajjiżna l- kampanja tiegħek biex tkun tista' tippromwovi l-applikazzjoni ta' Malta?

Kemm qed tiswa lil pajjiżna din il-pressjoni kollha biex finalment dejjem qed ningħataw il-cold shoulder?

X'tip ta' kontroll għandu jkollu l- Parlament fuq l-operat tal-Gvern stante li dejjem qed ningħataw din ir- risposta?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jien naħseb li l-ebda Membru m'għandu jistenna li jkun hawn tip ta' kontroll kif qed isemmi l-Onor.

Schembri Adami.

Is- safar tal-Ministri huwa safar neċessarju, għall-bżonnijiet ta' l- amministrazzjoni u biex nilħqu l-għanijiet tal-Gvern tal-ġurnata u ma naħsibx li wieħed għandu jgħid kemm se jiswa lil Malta d-dħul fl-Unjoni Ewropea minħabba li xi Ministru siefer u tkellem fuq l-Unjoni Ewropea.

Ma naħsibx li xi ħadd jistenna li din hija xi ħaġa kwantifikabbli kif qed jaħseb l-Onor.

Membru.

ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI: Li nixtiequ nkunu nafu huwa x'tip ta' trattament normalment qed jingħata l-entourage tiegħu tal-Prim Ministru meta jkunu msefrin u x'infiq qed isir.

Dawn l-affarijiet għandna dritt inkunu nafuhom.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jien ma nafx x'għandu f'moħħu bil-kelma "entourage".

Kull min għandu kariġa uffiċjali, meta jsiefer naturalment jieħu miegħu n-nies li jkollu bżonn.

Bħala regola, jien bħala Prim Ministru jkolli lis-segretarju tiegħi u naturalment dan jiddependi fejn inkun sejjer u x'laqgħat ikolli.

Kultant ikolli iktar minn persuna waħda, forsi jkolli żewġ persuni miegħi.

Ma nistax nifhem eżattament għalxiex hija ntiża d-domanda ta' l-Onor.

Membru.

Hu staqsa kif jiġi milqugħ l- entourage.

Jekk jien immur fuq żjara uffiċjali, niġi milqugħ kif jiġu milqugħa Ministri meta jkunu waqt żjarat uffiċjali u jekk inkun sejjer għal xi konferenza, inkun milqugħ kif isir f'ċirkostanzi bħal dawk.

Jiena niġi milqugħ skond il-kariga li nokkupa u sodisfatt li hekk qed jiġri.

Mill- bqija ma nistax nifhem xi trid tfisser eżatt.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Ma xtaqtx nidħol f'din id-diskussjoni, pero' se nipprova nkun iktar eżatt.

L-aħħar darba li kien imsiefer il-Prim Ministru - mingħalija kien fi Brussels - kien ġie lura b'arjuplan privat.

Jien kont staqsejtek dwar kemm qam dan il-vjaġġ u jekk m'iniex sejjer żball kont għidtli li ġie jiswa xi Lm400 għalkemm kien għad ma kellkomx il-figura finali.

Il-Prim Ministru llum huwa dispost li jagħtina l-figura finali ta' kemm kien ġie jiswa dan il-vjaġġ?

Għax is-somma ta' Lm400 ma narahiex reali għal vjaġġ b'arjuplan privat minn Brussels.

Lanqas minn Ruma ma jiġi jiswa daqshekk, aħseb u ara minn Brussels.

ONOR.

EDDIE FENEECH ADAMI: Jekk l-Onor.

Vella jrid jagħmilli domanda bil- miktub f'dan ir-rigward inkun nista' nirrispondih, imma ma nistax nagħtih risposta offhand.

Irrid ngħid li hemm ċirkostanzi fejn ikun utli jew, biex ngħid hekk, wieħed ikun "kostrett" li juża arjuplan privat, fis-sens li l-esiġenzi u l-impenji jkun tali li jaqbel hekk.

Pero' nassigura lil kulħadd li kull darba li jintuża arjuplan privat isir eżerċizzju biex naraw x'se tkun in-nefqa u nieħdu l-aħjar deċiżjonijiet fiċ-ċirkostanzi.

SAFAR MID-DEPUTAT PRIM MINISTRU

L-ONOR.

SANDRO SCHEMRI ADAMI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Kemm-il darba siefer id-Deputat Prim Ministru in konnessjoni ma' l-istess applikazzjoni ta' Malta għas-Suq Komuni?

Kemm kienet in-nefqa ta' dan is-safar u f'kull każ, id-delegazzjoni tiegħu lil min kienet tinkludi?

Jista' dan it-tagħrif ikun bejn is-snin 1987 sal-lum?

ONOR.

GUIDO DE MARCO (Viċi Prim Ministru u Ministru ta' l-Affarijiet Barranin): Jien qgħadt attent x'se ngħid fuq din pero' li nista' ngħid huwa dan.

Minn meta lħaqt Ministru ta' l-Affarijiet Barranin f'Mejju 1990 - u mhux mill-1987; billi m'hemmx Viċi Prim Ministru ieħor, nimmaġina li kien qed jgħid għalija - u l-ħruġ ta' l-avis mill-Kummissjoni, 30 ta' Ġunju 1993, saru l-viżiti msemmija fil-lista li qed inpoġġi fuq il-Mejda tal- Kamra wara li pprovajt nagħmel eżerċizzju bħal dak li xtaq il-kollega tiegħi.

Kif hemm osservat f'din il-lista għandhom jonqsu 50% tal-biljetti ta' l-ajru fejn il-vjaġġ ikun sar f'setturi milħuqa minn Air Malta.

Jista' jkun li f'din il-lista se ssibu xi dettalji li setgħu ma daħlux filwaqt li forsi jkun hemm xi affarijiet oħrajn li tħallew barra meta suppost li qed jidhru f'din il-lista.

Voldieri din trid tittieħed f'kontest aktar wiesa' u fil-kontest tal-kollaborazzjoni li hawn fil-Kamra.

MR SPEAKER: L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Mr Chairman, il-kollega tiegħi qed iħoss li għandu d- dritt li jitlob l-informazzjoni pero' jien lill-Viċi Prim Ministru nixtieq nistaqsih mhux kemm nefaq - u naħseb li huwa ġust li nitolbu din l- informazzjoni - imma wasalx iż-żmien li kull meta jmorru dawn id- delegazjonijiet barra minn Malta f'isem il-poplu Malti u f'isem il- Parlament, jiġu hawnhekk u jingħata rendikont verbali jew bil-miktub ta' x'ikun l-eżitu ta' mawriet bħal dawn.

Dan hu li rridu aktar milli nkunu nafu kemm qamu fi flus dawn il-mawriet.

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GUIDO DE MARCO: Sur President, jien ipprovajt nirrispondi mill- aħjar li nista' l-mistoqsija li għamel il-ħabib tiegħi l-Onor.

Sandro Schembri Adami u naħseb li fil-ħajja għandna naraw kif nikkoperaw ma' xulxin.

Rigward dikjarazzjoni fil-Kamra trid toqgħod attent, u nispjega f'liema kontest.

L-ewwelnett hemm mawriet ta' ċertu relevanza li jiġġustifikaw li wieħed jagħmel dikjarazzjoni fil-Kamra u hemm mawriet oħrajn li huma ta' amministrazzjoni ordinarja u forsi ma jkunx ġust li wieħed jieħu l-ħin tal-Kamra biex jagħmel dikjarazzjoni fuqhom għaliex għalkemm id-diskussjonijiet li jkunu saru jkunu jittrattaw affarijiet importanti, dawn l-affarijiet ħafna drabi jkunu għadhom qed jinħmew u għalhekk m'għandekx tiġi fil-Kamra biex toqgħod tgħid li ltqajt mat-tali u t-tali u tkellimtu fuq hekk.

Jien nemmen li dikjarazzjoni fil-Kamra trid issir bi skop preċiż, jiġifieri biex tgħid li wasalt għal konklużjoni jew minkejja li ilna niddiskutu fit-tul ma ntlaħqux konklużjonijiet.

Voldieri ma tagħmilx dikjarazzjoni fil-Kamra kull meta tagħmel mawra x'imkien.

Naturalment tista' żżomm lill-istampa informata u l-istampa li għandna taf tistaqsi wkoll.

Imma jien nemmen li dikjarazzjoni fil-Parlament għandha jkollha proprju l-portata ta' dikjarazzjoni fil-Parlament.

MR SPEAKER: L-Onor.

Calleja, fil-qosor, jekk jogħġbok.

ONOR.

RENO CALLEJA: Jiġifieri għandi nifhem li kull safra li għamel il- Viċi Prim Ministru hija fuq affarijiet li għadhom qed jinħmew?

Jien naħseb li l-Viċi Prim Ministru jikkonferma li qatt m'għamel stqarrija kemm ilu ....

ONOR.

GUIDO DE MARCO: L-ewwelnett irrid ngħid li aħna għamilna stqarrijiet.

Barra minn hekk aħna noqogħdu nagħmlu stqarrija wara kull seduta fil-Parlament?

Aħna ma nagħmlux stqarrijiet bħal dawn pero' kull seduta tagħmel pass 'il quddiem.

U l-istess ħaġa jista' jingħad għal dak li jirrigwarda l-viżiti tagħna barra minn Malta.

Naħseb li l-Onor.

Reno Calleja siefer ħafna għaliex kien isiefer spiss meta hu kien fuq din in- naħa tal-Kamra; kien isiefer kemm bħala rappreżentant tal-Gvern fi Strasbourg kif ukoll bħala Ministru għat-Turiżmu.

Jien ma niftakarx li kien jagħmel xi dikjarazzjonijiet bħal dawn u nifhem għaliex kull darba li kien isiefer l-Onor.

Calleja ma kien jagħmel ebda dikjarazzjoni.

Jien li anke dak iż-żmien kont naf lill-Onor.

Calleja niftakru jaħdem għaliex konna nkunu Strasbourg flimkien u naf li anke meta kien Ministru tat- Turiżmu ma kienx jiġi jagħmel dikjarazzjoni kull darba li jsiefer, anke jekk kien isiefer ta' xejn.

Imma billi l-Onor.

Calleja għandu esperjenza ta' gvern jaf li jekk inti se tagħmel dikjarazzjoni fil-Kamra trid tagħmilha dwar ċerti aspetti li huma konklużivi, ċerti aspetti fejn ikunu ttieħdu pożizzjonijiet.

Jien naħseb li dak li jitlob l-għaqal, altrimenti nkunu qegħdin naħlu l-ħin tal-Kamra.

Il-poplu Malti qed jiġi nformat il- ħin kollu b'dak li qed isir u naħseb li jekk hemm poplu informat dwar kull pass li nagħmlu huwa l-poplu Malti, pero' hemm differenza bejn li tgħaddi informazzjoni lill-poplu Malti f'sens iktar wiesgħa tal-kelma "informazzjoni", u bejn li tagħmel dikjarazzjoni fil-Kamra, bħal meta kellna dikjarazzjoni dwar il-ħruġ ta' l-avis li kienet segwita minn dibattitu fil-Kamra.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet issa għadda.

Tqegħid ta' karti.

Il-Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI FUQ IL-MEJDA

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja ta' Stqarrija maħruġa mid-Dipartiment ta' l-Informazzjoni dwar il-kwestjoni legali bejn il-kumpannija Ingliża C H Bailey Plc u l- Gvern Ingliż, kopja tal-ftehim milħuq bejn C H Bailey u l-Gvern Malti fl-10 ta' Ottubru 1993 u dokumenti relevanti, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari numru 14975;

Kopja ta' Avviż Legali Nru 15 ta' l-1993 dwar drittijiet li għandhom jitħallsu għal work permits, kif ukoll Press Release Numru 99 maħruġa fit-28 ta' Jannar 1993 dwar l-istess suġġett, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari numru 15132; u

Lista tal-korsijiet organizzati matul l-1993 mill-iStaff Development Organisation (SDO), bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari numru 15308.

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GUIDO DE MARCO: Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Lista ta' proġetti finanzjati taħt il-Financial Protocol ma' l- European Union, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari numru 15223.

Sur President, hawnhekk hawn lista tal-proġetti li saru u qed isiru.

Il- protocols iffirmati minna juru x-xogħol kbir li sar u l-kontribut kbir li għandna diġa' mill-Unjoni Ewropea aħseb u ara iktar 'il quddiem.

MR SPEAKER: Il-Ministru ta' l-Edukazzjoni.

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI (Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani): Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru. 4 ta' l-1994 - Regolamenti ta' l-1993 tal-Kors għall- Grad ta' Bachelor of Engineering (Honours) - B.Eng.

(Hons.); u

Avviż Legali Nru. 5 ta' l-1994 - Statut li jemenda l-Istatut 3 ta' l- Universita' ta' Malta.

MR SPEAKER: Il-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali.

ONOR.

LOUIS GALEA : Inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Kopja ta' Ċirkolari ta' l-OPM Nru. 50/92 dwar Postijiet ta' Supervisor fid-Dipartiment tas-Saħħa, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 15067.

MR SPEAKER: Il-Ministru tal-Finanzi.

ONOR.

JOHN DALLI (Ministru tal-Finanzi): Inqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra:

Emendi għall-Bye-Laws tal-Borża ta' Malta maħruġa mill-Kunsill ta' l- iStock Exchange ta' Malta skond artikolu 8 (2) ta' l-Att dwar il-Borża ta' Malta.

MR SPEAKER: L-Onor.

Du Puis.

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: F'isem il-Ministru għas-Sigurta' Soċjali nqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Avviż Legali Nru. 6 ta' l-1994 - Ordni ta' l-1994 dwar l-Awtorita' tad- Djar (Trasferiment ta' Proprjeta') (Nru. 2).

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR SELF LOKALI

LOCAL LOANS BILL

ONOR.

JOHN DALLI: Sur President, nipproponi t-Tielet Qari ta' l-Abbozz ta' Liġi msejjaħ "Att biex jawtorizza li s-somma ta' mhux iżjed minn tletin miljun lira Maltija tinġabar b'self f'Malta sabiex tagħmel tajjeb għad- deficit fil-Fond Konsolidat minħabba l-ispiża matul is-sena 1993".

MR SPEAKER: Min jissekonda?

ONOR.

JOSEF BONNICI (Segretarju Parlamentari): Nissekonda.

MR SPEAKER: Il-mistoqsija hija li l-Abbozz ta' Liġi dwar Self Lokali jkun moqri t-Tielet Darba.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

(Onor. Membri: No) Carried.

Il-mozzjoni għaddiet u l-Abbozz ta' Liġi ġie moqri t-Tielet Darba u għadda.

ABBOZZ TA' LIĠI LI JEMENDA L-ORDINANZA DWAR IL-MEDIĊINI PERIKOLUŻI

DANGEROUS DRUGS ORDINANCE (AMENDMENT) BILL

L-ordni għall-Kumitat ġie moqri.

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Chares Mangion, President tal-Kumitati, jippresjedi.

Ikompli mid-19 ta' Jannar, 1994.

Klawsola 11 - Emenda ta' l-artikolu 22 tal-liġi prinċipali.

(Kont.)

Clause 11 - Amendment of section 22 of the principal law.

(Cont.)

THE CHAIRMAN: Hemm rimarki?

Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Chairman, fl-aħħar seduta konna bdejna niddiskutu klawsola 11 u kont diġa' ppreżentajt emenda għaliha.

Dak inhar kienu saru ċerti suġġerimenti u kummenti u jien impenjajt ruħi biex nieħu ċerti passi.

GĦaldaqstant nixtieq li l-emenda li diġa' ppreżentajt għal klawsola 11 nirtiraha u minflokha nippreżenta emenda oħra li tinkorpora ħwejjeġ li diġa' konna bdejna nitkellmu dwarhom f'din il-Kamra.

THE CHAIRMAN: Hawn permess biex tiġi rtirata l-emenda mressqa fis-seduta l-oħra?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u l-emenda "D" ġiet irtirata.

ONOR.

LOUIS GALEA: Nipproponi din l-emenda:

"E" Klawsola 11 għandha tiġi emendata kif ġej:

(a) minnufih wara l-paragrafu (a) ta' klawsola 11 għandhom jidħlu l- paragrafi li ġejjin:

"(b) fil-paragrafu (d) tas-subartikolu (1) tiegħu, minflok il-kliem "ta' xi liġi korrispondenti li tkun isseħħ f'dak il-post," għandhom jidħlu l-kliem "ta' xi liġi korrespondenti li tkun isseħħ f'dak il- post, jew jassoċja ruħu ma' xi persuna jew persuni oħra f'Malta sabiex jagħmel tali reat.";

(ċ) fis-subartikolu (1A) tiegħu, minflok il-kliem "fil-paragrafu (f)" għandhom jidħlu l-kliem "fil-paragrafi (d) u (f)";";

(b) il-paragrafi (b), (ċ), (d), (e), (f) u (g) tal-klawsola 11 kif jidhru fl-Abbozz għandhom jiġu rinumerati (d), (e), (f), (g), (ħ) u (i) rispettivament;

(ċ) fis-subartikolu (1B) ta' l-artikolu 22, kif jidher fil-paragrafu (d), kif rinumerat, tal-klawsola 11, minflok il-kliem "tinkludi l- importazzjoni," għandhom jidħlu l-kliem "tinkludi l-koltivazzjoni, l- importazzjoni,", u minflok il-kliem "u li wieħed joffri li jagħmel xi wieħed minn dawn l-atti."" għandhom jidħlu l-kliem "li wieħed joffri li jagħmel xi wieħed minn dawn l-atti, u l-għoti ta' informazzjoni intiża biex twassal għax-xiri ta' tali mediċina bi ksur ta' din l- Ordinanza."";

(d) minflok is-subartikolu (1Ċ) ta' l-artikolu 22, kif jidher fil- paragrafu (e), kif rinumerat, tal-klawsola 11, għandu jidħol dan li ġej:

"(1Ċ) (a) Persuna tkun ukoll ħatja ta' reat kontra din l-Ordinanza jekk tuża, tittrasferixxi l-pussess ta', tibgħat jew tikkonsenja lil xi persuna jew post, takkwista, tirċievi, iżżomm, tittrasporta, tittrasmetti, toltera, tiddisponi minn jew b'xi mod ieħor tinnegozja, bi kwalunkwe mod jew bi kwalunkwe mezz, xi flus, proprjeta' (kemm jekk mobbli jew immobbli) jew xi rikavat minn dawk il-flus jew minn dik il- proprjeta' bil-ħsieb li taħbi jew tikkonverti dawk il-flus jew dik il- proprjeta' jew dak ir-rikavat u tkun taf jew ikollha suspett li dawk il-flus jew proprjeta' kollha jew parti minnhom, jew dak ir-rikavat kollu jew parti minnu, ikunu ġew miksuba jew riċevuti, direttament jew indirettament, bħala riżultat ta' -

(i) l-għemil ta' reat imsemmi fis-subartikolu (1) jew fil-paragrafu (a) tas-subartikolu (1D); jew

(ii) xi att ta' kommissjoni jew ommissjoni f'xi post barra minn dawn il-Gżejjer li jekk isir f'dawn il-Gżejjer ikun jikkostitwixxi reat taħt is-subartikolu (1) jew il-paragrafu (a) tas-subartikolu (1D).

(b) Fi proċedimenti għal reat taħt il-paragrafu (a) ta' dan is- subartikolu, meta l-prosekuzzjoni ġġib prova li l-imputat jew akkużat ma jkun ta ebda spjegazzjoni raġonevoli li turi li dawk il-flus, proprjeta' jew rikavat ma kenux flus, proprjeta' jew rikavat kif deskritti fl-imsemmi paragrafu, l-oneru li jipprova l-provenjenza leċita ta' dawk il-flus, proprjeta' jew rikavat tkun tinkombi fuq il- persuna imputata jew akkużata.";

(e) fit-tieni proviso tal-paragrafu (b) tas-subartikolu (2) ta' l- artikolu 22, kif jidher fil-paragrafu (f), kif rinumerat, tal-klawsola 11, minflok il-kliem "fejn jiltaqgħu iż-żgħażagħ," għandhom jidħlu l- kliem "fejn normalment jiltaqgħu iż-żgħażagħ,"; u

(f) fis-subartikolu (13) ta' l-artikolu 22, kif jidher fil-paragrafu (i), kif rinumerat, tal-klawsola 11, minflok il-kliem "jew tkun sodisfatta li l-kura ma tkunx aktar meħtieġa." għandhom jidħlu l-kliem "jekk tkun sodisfatta li l-kura ma tkunx aktar xierqa.".

"E" Clause 11 shall be amended as follows:

(a) immediately after paragraph (a) of clause 11, there shall be added the following new paragraphs:

"(b) in paragraph (d) of subsection (1) thereof, for the words "of any corresponding law in force in that place," there shall be substituted the words "of any corresponding law in force in that place, or who with another one or more persons conspires in Malta for the purpose of committing such an offence,";

(c) in subsection (1A) thereof, for the words "in paragraph (f)" there shall be substituted the words "in paragraphs (d) and (f)";";

(b) paragraphs (b), (c), (d), (e), (f) and (g) of clause 11 as appearing in the Bill shall be renumbered (d), (e), (f), (g), (h) and (i) respectively;

(c) in subsection (1B) of section 22, as appearing in paragraph (d), as renumbered, of clause 11, for the words "includes importation," there shall be substituted the words "includes cultivation, importation,", and for the words "and the offer to do any of these acts."" there shall be substituted the words "the offer to do any of these acts, and the giving of information intended to lead to the purchase of such a drug contrary to the provisions of this Ordinance."";

(d) for subsection (1C) of section 22, as appearing in paragraph (e), as renumbered, of clause 11, there shall be substituted the following:

"(1C) (a) A person shall also be guilty of an offence against this Ordinance who uses, transfers the possession of, sends or delivers to any person or place, acquires, receives, keeps, transports, transmits, alters, disposes of or otherwise deals with, in any manner or by any means, any money, property (whether movable or immovable) or any proceeds of any such money or property with intent to conceal or convert that money or property or those proceeds and knowing or suspecting that all or a part of that money or property, or of those proceeds, was obtained or received, directly or indirectly, as a result of -

(i) the commission of any of the offences mentioned in subsection (1) or paragraph (a) of subsection (1D); or

(ii) any act of commission or omission in any place outside these Islands which if committed in these Islands would constitute an offence under subsection (1) or paragraph (a) of subsection (1D).

(b) In proceedings for an offence under paragraph (a) of this subsection, where the prosecution produces evidence that no reasonable explanation was given by the person charged or accused showing that such money, property or proceeds was not money, property or proceeds described in the said paragraph, the burden of showing the lawful origin of such money, property or proceeds shall lie with the person charged or accused.";

(e) in the second proviso to paragraph (b) of subsection (2) of section 22, as appearing in paragraph (f), as renumbered, of clause 11, for the words "where young people meet," there shall be substituted the words "where young people habitually meet,"; and

(f) in subsection (13) of section 22, as appearing in paragraph (i), as renumbered, of clause 11, for the words "if it is satisfied that the treatment is no longer necessary, "there shall be substituted the words "if it is satisfied that the treatment is no longer appropriate.".

THE CHAIRMAN: Hemm rimarki?

L-Onor.

Edwin Grech.

ONOR.

EDWIN GRECH: Nixtieq niċċara xi punti fuq l-emenda li għadu kif qara l-Ministru għax forsi m'iniex qed nifhimhom sew u l-Ministru forsi jista' jagħtini spjegazzjoni aħjar.

Punt minnhom hu dwar il-kliem "fejn normalment jiltaqgħu ż-żgħażagħ".

Bil-Malti din nifhimha sew, imma bl- Ingliż qiegħda "where young people habitually meet" u din il-frażi mhix togħġobni għax ma nafx tfissirx eżatt bħal "fejn iż-żgħażagħ normalment jiltaqgħu".

Ma nafx nistgħux nagħmluha "where young people usually meet" għax fl-opinjoni tiegħi "usually" hija iktar ekwivalenti għall-kelma "normalment".

Ħaġa oħra li nixtieq spjegazzjoni dwarha tittratta l-emenda li qed tiġi proposta għal subartiklu 22 (13) fejn minflok il-kliem "jew tkun sodisfatta li l-kura ma tkunx aktar meħtieġa" qed ngħidu li għandhom jidħlu l-kliem "jekk tkun sodisfatta li l-kura ma tkunx aktar xierqa".

Jien nifhem li "ma tkunx aktar meħtieġa" tfisser li l-persuna tkun spiċċat il-programm ta' riabilitazzjoni u li l-programm irnexxa, jiġifieri dik il-persuna jkun irnexxielha taqta' l-vizzju tad-droga u tirriabilita lilha nnifisha.

Nixtieq li l-Ministru jispjega aktar il-kliem "ma tkunx iktar xierqa" għax jien qed nifhimha mod ieħor.

Punt ieħor li nixtieq li l-Ministru jispjega huwa dwar dak li għandu x'jaqsam ma' l-intenzjoni.

Jekk niftakar sew, il-Ministru qal li jekk ir- reat isir bl-intenzjoni biss ma jkunx hemm piena għalih għaliex m'huwiex reat.

Imma li nixtieq inkun naf mingħand il-Ministru hu jekk meta jkun hemm l-intenzjoni li reat jiġi esegwit, u dak ir-reat ma jseħħx minħabba xi ħaġa oħra, jaqax taħt xi reat ieħor.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Fuq l-aħħar punt ta' l-Onor.

Grech, nista' ngħid li l- pożizzjoni legali hija li fil-Liġi Kriminali, l-intenzjoni waħedha qatt m'hija punibbli, għax l-intenzjoni trid tkun akkumpanjata mill-att u jekk ikollok l-att waħdu, mingħajr intenzjoni, xorta waħda mhux bilfors jammonta għal reat.

Per eżempju, jekk xi ħadd li huwa ċertifikat bħala mentalment marid joqtol lil xi ħadd, mhux neċessarjament jista' jinstab ħati ta' omiċidju.

Jiġifieri biex l-intenzjoni tkun tista' twassal għal reat, trid tkun akkumpanjata għallinqas mill-bidu ta' l-esekuzzjoni tar-reat.

Fi kliem ieħor, wieħed irid ikollu l-intenzjoni li jittraffika d-droga u jkun hemm ċirkostanzi biżżejjed biex wieħed jikkonkludi illi kien hemm il-bidu ta' l- esekuzzjoni imma mbagħad intervjenew ħwejjeġ li ma jiddependux mill- individwu u t-twettiq tar-reat ġie sospiż.

Fil-Kodiċi Kriminali ta' pajjiżna u tal-pajjiżi kollha ċivilizzati, l-intenzjoni li wieħed jikkommetti reat, anke jekk ikun l-iktar reat faħxi li tista' timmaġina, sakemm hi intenzjoni weħidha, jiġifieri sakemm wieħed qiegħed jhewden jew qiegħed jaħseb li jagħmlu - jekk jirnexxilek tipprova li dak l-individwu kien qed jaħseb hekk - żgur li m'hijiex punibbli bħala reat kriminali.

Dan huwa wieħed mill-prinċipjji fundamentali tal-liġijiet tagħna u tal-pajjiżi kollha ċivilizzati.

Għar-rigward ta' differenza bejn it-test Malti u t-test Ingliż, irrid ngħid li l-frażi "fejn normalment jiltaqgħu ż-żgħażagħ" colloquially kulħadd jifhimha u għandna frażi legali li tirrispekkja din it-tifsira.

Fit-test Ingliż il-kliem użat huwa "where young people habitually meet" u għall-ewwel forsi tibda tistaqsi għaliex qed nużaw il-kelma "habitually" minflok "usually" jew inkella "normally".

Din hija deċiżjoni ta' min jiddraftja l-liġijiet.

Probabbilment fil-lingwaġġ tagħna ssib min juża l- kelma "habitually" u ssib min juża kelma oħra.

Pero' żgur li l-kelma użata fit-test Ingliż tirrispekkja t-tifsira ta' dak li hemm fit-test Malti.

Fejn ma tkunx involuta kwestjoni ta' sustanza, intendi li noqgħod fuq id- drafter tal-liġi għax dan ma jkunx uża l-kelma "habitually" għaliex ma jafx li hemm kelma oħra li tfisser bħalha imma għaliex ikun jaf li dik il-kelma hija wżata f'testijiet oħra tal-liġi u x'aktarx anke f'xi sentenza ta' qrati lokali jew barranin, u allura jkun iktar moħħu mistrieħ illi dik il- kelma se tingħata l-interpretazzjoni li suppost tingħata.

(Interruzzjonijiet) Qed tinġibidli wkoll l-attenzjoni li l-ewwelnett huwa t-test Malti li jorbot, jiġifieri meta se niġu għall-interpretazzjoni huwa t-test Malti li jorbot.

Barra minn hekk, kif ħsibt jiena, il-parir legali huwa li stilistikament id-drafter jaħseb li "habitually" hija aħjar milli "where one normally meets".

Jiġifieri m'hemmx raġunijiet għaliex wieħed jgħid li għandna nbiddluha.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Edwin Grech.

ONOR.

EDWIN GRECH: Mr Chairman, hawnhekk qed ngħidu żgħażagħ biss.

Meta ngħidu postijiet fejn normalment jew "habitually" jiltaqgħu ż-żgħażagħ jien qed nifherm li qed nirreferu għal Paceville jew xi postijiet simili.

Allura għaliex qed neskludu t-tfal?

Ġieli kien hemm problemi li għandhom x'jaqsmu mad-drogi, per eżempju, fi skejjel fejn kien hemm tfal żgħar.

Ma nafx nistgħux ngħidulhom żgħażagħ għaliex jistgħu jkunu tfal.

ONOR.

LOUIS GALEA: Nixtieq infakkar li biex nipprovaw noħolqu deterrent ikbar fejn jidħlu t-tfal, f'parti oħra tal-liġi qed nikkolpixxu l-inħawi ta' l-iskejjel.

F'din il-parti nixtiequ nikkonċentraw l-iżjed fejn jidħlu ż-żgħażagħ.

Issa jekk tgħidli li f'Paceville ġieli jkun hemm tfal, dan jiddependi x'tifhem bi tfal u x'tifhem b'żgħażagħ.

Aħna ridna nevitaw li nagħmlu definizzjoni statutorja ta' x'qed nifhmu b'żagħżugħ u dan għamilnieh għaliex naħseb li aħjar inħallu f'idejn il-qorti biex f'kull każ partikolari tiġġudika hi skond is-sitwazzjoni milli nispeċifikaw li b'żagħżugħ qed nifhmu persuna li għandha t-tali eta'.

Dan il-punt dħalna fih anke ma' l-avukati ta' l-Uffiċċju ta' l-Avukat Ġenerali u bejnietna ddiskutejna jekk għandniex niddefinixxu l-istatus taż-żgħażagħ mill-punto di vista ta' eta'.

Il-qbil ġenerali kien li f'ħaġa bħal din jista' jkun li aktar 'il quddiem jiddispjaċina jekk nagħtu definizzjoni.

Fil- lingwaġġ normali nafu x'nifhmu b'"żgħażagħ"pero' huma l-qrati li finalment iridu jiġġudikaw jekk individwu fl-eta' partikolari li jkollu għandux ikun meqjus bħala żagħżugħ jew le.

Wara kollox jekk inħarsu lejn it-tfal tagħna stess naraw li ġieli tintroduċi lit-tifla tiegħek u meta jistaqsuk kemm għanha eta' u tgħidilhom li għandha għaxar snin, per eżempju, jiskantaw u jgħidulek li tidher li għandha 15-il sena.

Normalment ngħidu li tifla ta' għaxar snin hija tifla, pero' jiddependi miċ-ċirkostanzi ta' kull każ jekk għandekx tqis lill-individwu bħala żagħżugħ jew le.

Jekk għall-argument tifla ta' 12-il sena fiċ-ċirkostanzi soċjali tagħha u fil- lifestyle tagħha diġa' mmaturat għall-istatus ta' żagħżugħa, allura f'dak il-każ m'għandekx tqisha bħala tifla imma għandek tqisha bħala żagħżugħa u l-istess japplika għall-ġuvintur.

Dwar dan diġa' ddiskutejna sew pero' meta nibda nissikka u nkun irrid li l-affarijiet isiru preċiżi biex kemm jista' jkun nagħlaq il-loopholes kollha, ir-reazzjonijiet tiegħi jkunu ta' żewġ tipi.

Waħda mir-reazzjonijiet tkun li wara li tiddiskuti tara li jkun hemm lok li tirristrinġi aktar, kif ġara dwar l-emenda ta' klawsola 11 li għadni kif ressaqt illum wara d-diskussjoni li kellna fl-aħħar seduta u allura tara li jkun hemm lok li tirristrinġi iktar.

Irrid ngħid li ma lqajniex xi suġġerimenti li saru, speċjalment mill-Onor.

Joe Brincat u mill- kollega tiegħi l-Onor.

Tonio Borg dwar id-diskrezzjoni ta' l-Avukat Ġenerali, imma fuq din nitkellem iktar tard.

Pero' almenu jkollok il- konfort ta' min jaqbel miegħek li jkun hemm lok li tirristrinġi aktar.

Imbagħad hemm t-tieni reazzjoni fejn jgħidulek li ċerti ħwejjeġ m'għandekx tiddefinihom tant bl-irquqija għax inkella tkun qed tidħol fil- periklu li teskludi ċerti ċirkostanzi li inti ma tridx teskludihom minn qabel.

F'dan il-każ il-parir ikun li tħalli d-deċiżjoni għall-eżami tal- qrati mill-punto di vista tal-provi li jkollhom quddiemhom u għall- konsiderazzjoni ta' min ikun qiegħed jagħmel il-prosekuzzjoni biex jagħmel il-każ fit-termini iktar ġenerali tal-liġi.

Jiġifieri f'dan il-każ ma jfissirx li rridu neskludu lit-tfal imma meta qegħdin nitkellmu fuq l- istatus taż-żgħażagħ ma rridux niddefinuh.

Hawn min għandu 35 sena u huwa meqjus bħala żagħżugħ; allura mbagħad min ikollu 36 sena m'huwiex żagħżugħ?

Dan ma tistax tgħidu u trid tħalli f'idejn il-qrati biex jiddeċiedu fid- dawl taċ-ċirkostanzi ta' dak il-mument.

Per eżempju, fil-movimenti politiċi taż-żgħażagħ nafu li l-eta' taż-żgħażagħ jistabbiluha bejn il-15 u l-35 sena.

(Interruzzjonijiet) Skond l-eta' ta' l-uffiċjali li jmexxu l- moviment!

Normalment kienet tkun sa 30 sena, imbagħad fil-movimenti politiċi Ewropej - kif qed jgħid l-Onor.

Membru - l-uffiċjali beda jkollhom ċerta eta' u allura anke fuq livell Ewropew kienu għollew l-eta' ta' dawk li jikkwalifikaw bħala żgħażagħ.

Mhux qed nagħti dawn l-etajiet biex noħloq parametri għad-definizzjoni tal-lum imma sempliċement biex nindika illi qatt m'hu faċli li tiddefinixxi bl-eta' l-kwestjoni taż- żgħażagħ.

Imbagħad tqanqal punt ieħor dwar il-kwestjoni ta' meta l-qorti tista' tirtira l-ordni fuq talba ta' l-Avukat Ġenerali jekk tkun sodisfatta li l- kura ma tkunx aktar meħtieġa u "ma tkunx aktar xierqa".

Din il-frażi ma rridux naqrawha weħidha imma rridu naqrawha fil-kontest tas-sub-paragrafi l- oħrajn ta' qabel.

Il-kura tista' tkun għadha meħtieġa pero' l-individwu bl- ebda mod ma jkun irid jikkopera biex din tingħatalu.

Sub-paragrafu (8) jitkellem dwar il-kura u t-trattament ta' vittmi tad-droga jew anke ta' persuni oħrajn li jinstabu ħatja ta' reati taħt din l-Ordinanza.

Jekk huma jkollhomx il-ħtieġa ta' din il-kura jew ta' dan it-trattament, kollox jiddependi mill-individwu ...

GĦall-ewwel darba f'pajjiżna se nagħtu dritt lill-qorti li tordna li xi ħadd jieħu il-kura u t-trattament li jkun meħtieġ meta fiċ-ċirkostanzi kollha ta' xi każ partikolari min ikun qed jiġġudika jkun jidhirlu illi jista' jkun aħjar li fl-ewwel stadju tordna l- kura u t-trattament ta' l-akkużat flok il-piena karċerarja.

Imma jekk fil- liġi nieqfu hawn u ma tagħtix il-possibilita' illi jekk l-individwu ma jikkoperax ...

Jista' jibda billi jirrifjuta l-kura u t-trattament imma mbagħad gradwalment jibda jikkopera.

Dan qed nagħmluh għax aħna konxji li jista' jagħti l-każ li bniedem li jkun f'dan l-istat ma jkollux il-pussess sħiħ tal-fakultajiet tiegħu.

Għalhekk b'mod eċċezzjonali qegħdin nagħtu dan il-poter lill-qorti - din ħaġa li normalment ma ssirx - illi ma titlobx il-kunsens ta' l-individwu biex dan jintbagħat għall-kura.

Pero' jekk il- kunsens jibqa' jiġi rifjutat, huma x'inhuma r-raġunijiet, anke jekk l- individwu verament ikollu bżonn il-kura, allura ma tibqax tissostitwixxi iktar il-perjodu ta' piena karċerarja b'perjodu ta' kura.

Hawnhekk ta' min jgħid li fil-kwadru tas-sistema tas-servizzi korrettivi għandu jkun maħsub li jekk wieħed ikun qiegħed jiskonta piena karċerarja, xorta jkollu l- faċilitajiet tal-kura meħtieġa, pero' din ma tkunx tinkwadra fl-istess reġim ta' trattament li konna qegħdin nitkellmu dwaru.

Irrid ngħid ukoll illi jista' jkun li hawnhekk qegħdin nagħtu ftit iktar leeway lill-qorti.

Altru titkellem fuq il-kura meħtieġa u altru titkellem fuq il-kura xierqa.

Bil-kelma "xierqa" m'aħniex qegħdin nagħlqu l-bibien kollha.

Jista' jkun illi dak li jkun meħtieġ ikun differenti minn dak li l- qorti jidhrilha li jkun xieraq; f'dan il-każ hemm element ta' oġġettivita' dwar il-ħtieġa tal-kura għax tista' tistaqsi lit-tobba u lill-psikjatri biex jgħidulek huma x'inhu meħtieġ, pero' jekk nużaw il-kelma "xierqa", inkunu qed nagħtu iktar diskrezzjoni lill-qorti.

Mr Chairman, naħseb li huwa tajjeb li wieħed jidħol f'ċertu dettall tal-klawsola li għandna quddiemna u jkun tajjeb li neħduha biċċa biċċa.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Evarist Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jiena naħseb - u minn kif tkellem il-Ministru jidher li hu wkoll jaħseb f'din id-direzzjoni u nittama li lkoll naqblu - li dawn in-negozjanti tad-drogi huma bħall-klieb il-baħar li għandhom bżonn tal-ħut x'jieklu u baħar fejn jgħumu.

Jekk naraw x'mezzi ttieħdu anke f'pajjiżi oħra li f'dan il-qasam huma daqsxejn pijunieri għax ġarrbu dawn l- affarijiet qabilna, naraw li x-xogħol tal-leġislatur fl-aħħar snin ma kienx biss - għalkemm dan huwa importanti - li jattrezza lill-pulizija, lill- armata u lin-nies tad-dwana bir-riżorsi umani u bir-riżorsi tekniċi biex jinqabdu dawn in-nies, iżda wkoll li jattrezza lill-pajjiż bir-riżorsi legali.

Naħseb li waħda mill-affarijiet li bdejna nagħmlu aħna u nistgħu nkomplu nagħmlu f'dan il-qasam hija li kemm jista' jkun lil dawn il-klieb il-baħar nixxottawlhom il-baħar li jgħumu fih.

Bħalma, per eżempju, fil- qasam ta' money laundering u fil-qasam ta' kif jipprovaw jaħbu dawn il-flus fil-banek, qed indaħħlu r-responsabilita' ta' l-impjegati tal-banek li meta jindunaw li tkun qed issir xi ħaġa ta' dan it-tip jiżvelaw is-suspetti li jkollhom, hekk ukoll għandna naħsbu dwar areas oħra fejn għandna nagħmlu dan.

Għallinqas irridu nibdew nirriflettu fuq hekk.

F'dawn l-emendi qegħdin ngħidu li wieħed li jkollu proprjeta' jew ġid li ġej min-negozju tad-drogi jkun ħati ta' dan u eventwalment aktar 'il quddiem qed ngħidu li l-awtoritajiet jistgħu jikkonfiskaw dawn il-proprjetajiet.

Issa jien naf b'każijiet li ġraw f'San Ġiljan u f'Bormla - u qed niftakar f'ċirkostanzi konkreti u nista' nsemmi l-ismijiet u l-indirizzi - fejn dak li kien qed jinnegozja d-droga kien jgħix f'appartament tal-Gvern biex jekk jinqabad ma jkollhomx x'jeħdulu.

Dan ikun qed isir sinjur min-negozju tad-drogi, ma jixtrix villa fejn joqgħod imma apposta jibqa' joqgħod f'appartament tal- Gvern u juża dak il-post biex minnu jinnegozja d-droga.

Allura f'dan il- każ mhux se jkun hemm proprjeta' x'jissekwestrawlu ħlief ġid ieħor li jkun għamel minn dak in-negozju.

Naf b'każ fejn wieħed kienu ħadulu xi ħaġa għax sabulu somma ta' Lm30,000 fi flus kontanti.

U Alla jbierek kien jgħix f'appartament tal-Gvern!

Għalhekk jien nistaqsi jekk għandniex nikkonsidraw, bħalma qed jagħmlu f'ċerti stati fl-Amerika, li fejn il- proprjeta' ma tkunx ta' dak li jwettaq ir-reat imma jkun qed jużaha biex jinnegozja d-drogi minnha, jintilef id-dritt li jgħix f'dik il-proprjeta'.

Jien ngħid li lil dawn in-nies għandna nagħmlulhom gwerra b'kull mod possibbli.

Jien nixtieq li nirriflettu dwar jekk għandniex nagħmlu xi ħaġa f'dan ir-rigward.

Ħaġa oħra - ikkorreġuni jekk m'iniex preċiż fuq dan il-punt - li qed jagħmlu t-traffikanti tad-droga f'pajjiżi oħra fejn issikkaw il-liġijiet ...

Jekk wieħed jaqra l-papers li kienu ppreżentaw xi uffiċjali ta' Scotland Yard li kienu f'Malta f'Mejju 1991, isib li hemm ħafna x'nitgħallmu mid-diskorsi li kienu għamlu dwar it-traffikar tad-droga, il- money laundering, l-intelligence unit u affarijiet oħra bħal dawn.

X'se jiġri dwar dik il-persuna li apposta - u ovvjament bis-sens - ma tħalli xejn f'isimha imma titfa' l-ġid kollu li jkollha, bħal proprjeta', karozzi, yacht u shares fuq xi kumpannija li hi tkun tidher li m'għandha x'taqsam xejn magħha?

Jiġifieri jekk wieħed imur jinvestiga l-Uffiċċju tal- Partnerships ma jsib xejn x'juri li t-tali persuna għandha dik il- kumpannija u li qed tużaha biex tagħmel laundering tal-flus li ġġib min- negozju tad-drogi.

X'qed nagħmlu għal dik l-eventwalita'?

Jien naħseb li din hija importanti għaliex kif kien qal wieħed mill-uffiċjali - hawnhekk għandi d-diskors ta' wieħed minnhom, Inspector Charles Hill - mill- esperjenza fl-Ingilterra kienu sabu li dawn in-negozjanti tad-drogi jibdew jagħtu ħafna rigali lill-membri tal-familja tagħhom, bħal djar, shares f'kumpanniji, xi karozza lussuża, jixtru xi antikitajiet, ġojjelli, eċċ. Għalhekk nerġa' niġi għall-mistoqsija tiegħi dwar x'qegħdin nipprovdu għal dik l-eventwalita' fejn ma tkun saret l-ebda transazzjoni ta' flus, iżda fil-ġenerożita' kbira tagħhom dawn in-nies ikunu taw diversi rigali lil ħaddieħor!

Nixtieq nagħmel l-aħħar punt tiegħi u għalkemm naħseb li huwa daqsxejn kontroversjali xorta se nagħmlu u nispera li ċ-Chairman ma jeħux għalih.

F'każ ta' banek li jkollhom kuntatt mat-traffikanti tad-drogi - din saret barra minn Malta u jekk qed nifhem tajjeb, ċerti emendi li qed nagħmlu huma indirizzati f'din id-direzzjoni - u per eżempju, impjegat ta' bank jgħatti lil min jittraffika d-droga billi jiftaħlu kont u jħallih juża l-bank daqslikieku qed issir transazzjoni normali ...

F'liġijiet ta' pajjiżi oħra hemm anke tipping off clause, jiġifieri hemm pieni maħsuba għal min jiżvela li, per eżempju, il-pulizija qiegħda tinvestiga l-kont ta' xi persuna.

Forsi nistgħu nirriflettu dwar is-sehem tan-nutara meta ssir xi transazzjoni ta' artijiet u bini.

Jien informat li r-rwol tan-nutar huwa differenti minn dak ta' avukat għax in-nutar huwa wkoll uffiċjal pubbliku li l-firma tiegħu tagħmel xi ħaġa valida jew le.

Pero' x'jiġri fil-każ li nutar ikun jaf li qiegħed ibierek transazzjoni biex proprju titwettaq din l- illegalita' li l-liġi qed taħseb dwarha?

Dan għandu jieħu sehem f'ħaġa bħal dik jew għandu jkollu r-responsabilita' li jgħarraf li se jsir deal bħal dak?

Nafu li f'oqsma oħra, ngħidu aħna fis-settur bankarju, diġa' qed jittieħdu miżuri biex ikun hemm din ir-responsabilita' fuq min jieħu sehem f'dawn l-affarijiet jew ikun jaf li se jsiru.

Issa naf li hawnhekk nidħlu fil-kwestjoni ta' professjonalita', eċċ. Pero' naħseb li rridu nirriflettu bis-serjeta' dwar din għax nafu li diġa' ġraw każijiet - m'iniex se noqgħod insemmi ismijiet għax kont semmejthom waqt it-Tieni Qari - fejn meta l-Pulizija kienet waslet biex tipproċedi kontra xi ħadd u allura teħodlu l-proprjeta' li kellu, lejlet li kien se jiġri dan, din il- persuna marret tiġri għand nutar biex tittrasferixxi dik il-proprjeta' biex il-Pulizija ma tkunx tista' tikkonfiskahielha.

Nixtieq li nirriflettu bis- serjeta' dwar dawn it-tliet punti li semmejt.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Dwar l-ewwel punt li semma l-Onor.

Bartolo, jiġifieri x'jiġri f'każ li persuna tkun qed tabita f'post mingħajr titolu reali fuq il-proprjeta', u allura ma tkunx proprjetarja hi, ma tkunx l- użufruttwarja u ma jkollhiex dritt reali ta' ċens, ma nafx jekk ir- risposta tiegħi hux se tkopri l-eventwalitajiet kollha li jistgħu jiġru.

Pero' fil-liġi hemm li jekk issir koltivazzjoni - jiġifieri l-provvediment huwa limitat għall-koltivazzjoni - ta' pjanti illegali fi kwalunkwe parti ta' fond, anke fil-ġnien, allura s-sekwestru tal-proprjeta' ma japplikax biss għal drittijiet reali imma għal kull dritt fuq il-proprjeta'.

Fil- fatt is-sitwazzjoni kif inhi llum hija li f'każ li xi ħadd jinqabad jikkoltiva xi ħaġa fil-proprjeta' - imbagħad ngħid x'jiġri f'każ ta' traffikar tad-droga - il-qorti, mhux "tista'" imma "għandha" ...

Qed nirreferi għal subartiklu 22(3) li jgħid hekk:

"Where an offence against this Ordinance in respect of which a person has been found guilty consists in or refers to the cultivation of a plant in a field, garden or similar tenement, the court shall, ..."

- u mhux "may" - "... in addition to any other punishment order the forfeiture in favour of the Government of the entire immovable property ...".

Imbagħad għal każijiet fejn l-individwu ma jkunx l-owner tal-proprjeta' hemm proviso li jgħid hekk:

"... and the offender holds it on any other title ..."

- jiġifieri naħseb li jinkludi anke titoli li m'humiex titoli ta' proprjeta', bħalma huma titoli ta' ċens jew kiri -

"... the court shall order the forfeiture of such title in favour of the Government.".

Jien ninterpreta dan il-proviso fis-sens li anke titolu ta' kirja jintilef.

Issa jekk fil-fatt tiġix interpretata hekk mill-Qrati, ma nafx.

Probabbilment dejjem ikun hemm xi toqba li wieħed jista' jsodd.

Pero' għar-rigward ta' traffikar tad-droga, huwa veru li l-forfeiture tapplika biss għal real rights u hija ċara daqs il-kristall.

Fil-fatt il- liġi tiddistingwi bejn real rights u titolu li mhuwiex a real right u tgħid:

"where the offender is not the absolute owner but holds any other real title of the immovable property, or has a title, other than a real title ...".

Mela qed tipprevedi proprju s-sitwazzjoni li kkontempla l-Onor.

Membru.

F'dak il-każ ma jsirx forfeiture tal-proprjeta', imma jeħel multa li tkun daqskemm iqum il-post.

Hawnhekk il-liġi qed tgħid li, per eżempju, f'każ ta' xi ħadd - u ssemmi l-każ li ppreveda l-Onor.

Membru - li għandu kontroll tal-proprjeta' jew aċċess għall-proprjeta' - jiġifieri xi ħadd li proprju minħabba l-biżgħa li jista' jitlef dik il-proprjeta', la jixtriha, la jkollu titolu ta' kera u lanqas ikollu titolu ta' ċens, imma jkollu aċċess jew kontroll tal-proprjeta' għaliex għad għandu ċ-ċavetta tagħha - u qiegħed jittraffika d-droga minn hemmhekk, il-proprjeta' ma tistax tiġi sekwestrata għaliex m'hijiex tiegħu imma tiġi imposta multa "as the Court shall determine after taking into account the value of the immovable property and the value of the real title", dejjem jekk għandu.

Jiġifieri f'dak il-każ il-qorti timponilu multa li tkun ekwivalenti għall-valur tal- proprjeta', anke jekk dik il-proprjeta' ma tkunx tiegħu.

Jiġifieri sa ċertu punt jaqlagħha wkoll.

Pero' minkejja din il-liġi sabiħa li qed nagħmlu jew liġi isbaħ li forsi nistgħu nagħmlu, ma nafx - u hawn hi l- problema - kemm dawn il-pieni qed jiġu applikati.

Sabiex tiġi applikata l- liġi jrid ikun hemm - u qed nara ċertu loophole, imma sa ċertu punt trid tħalli ftit tad-diskrezzjoni anke għall-qorti - li għalkemm il-qorti għandha d-dover li f'każ, per eżempju, ta' koltivazzjoni ta' pjanta tad- droga, bilfors trid tordna s-sekwestru ta' proprjeta', dik il-proprjeta' trid tiġi deskritta fl-att ta' l-akkuża.

Jekk xi ħaġa ma tiġix deskritta fl-att ta' l-akkuża ma jistax ikun hemm sekwestru tagħha u fil-fatt il-liġi kif inhi llum tgħid li the Court shall:

"...order the forfeiture in favour of the Government of the entire immovable property in which the offence took place as described in the bill of indictment or in the charge.".

Jiġifieri jekk wieħed jiġi akkużat biss li f'Malta kkoltiva pjanta li ma tistax tikkoltiva, b'daqshekk ma tistax tiġi sekwestrata l-proprjeta' tiegħu, għaliex għalkemm huwa dover tal-qorti li tagħmel dan, jekk dik il- proprjeta' ma tiġix deskritta fiċ-charge ma tkunx tista' tiġi sekwestrata.

Jien kont għamilt mistoqsija parlamentari lill-Ministru fejn staqsejtu kemm- il proprjeta' ġiet konfiskata taħt kwalunkwe wieħed - hemm diversi - mill- provvedimenti tal-liġi u safejn naf jien in-numru ma tantx impressjonani.

Naturalment dan mhux dejjem ikun tort tal-prosekutur imma forsi wieħed jista' jindaga iktar għaliex jiġri hekk.

Fuq il-kwestjoni tan-nutar, kif qal l-Onor.

Bartolo, wieħed dejjem irid joqgħod ftit attent.

Safejn naf jien m'hemm l-ebda mezz legali li jipprovdi biex jekk xi ħadd jgħid lin-nutar li jkun irid ibigħ xi proprjeta', dan ikun jista' jirrifjuta li jikkopera, naturalment sakemm ma jkunx ovvju jew ikun hemm xi ħaġa li tagħti x'tifhem li qed issir xi forma ta' negozju jew kuntratt li ma jkunx legali.

Imma jien ma nistax ngħid lin-nutar li nkun irrid inbigħ xi proprjeta' u dan jgħidli li ma jridx iħallini nagħmel hekk.

Il-fatt li huwa uffiċjal pubbliku ma jagħtihx biss drittijiet imma jagħtih ukoll doveri.

Pero' kieku xi ħadd kellu jipprova li n-nutar kien jaf li dak li kien għamel kien illegali m'għandix dubju li jkun ħati taħt il-Kodiċi Kriminali ta' kompliċita' fir- reat li jkun ġie kommess.

B'din il-liġi qed nagħlqu ftit il-gap għaliex filwaqt li llum il-projbizzjoni ta' trasferiment ta' proprjeta' tapplika biss mill-mument li ssir l-akkuża, jidhirli li bl-emendi l-ġodda li qed nagħmlu dak il-perjodu qed jiġi mressaq ftit 'il quddiem - bil- limitazzjonijiet li hemm fl-Abbozz - proprju biex wieħed jevita li lejlet li akkużat jitressaq quddiem il-qorti jkun jista' jittrasferixxi l- proprjeta' kollha tiegħu.

Pero' jien naħseb illi kieku kellu jiġi pprovat li n-nutar kien kompliċi, dan jista' jiġi akkużat b'kompliċita' tar-reat.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Mr Chairman, nixtieq li mmur ftit lura u nitkellem fuq meta tkun qed tokkupa dar li ma tkunx tiegħek, m'intix tużaha biex tikkoltiva ...

S'intendi l-kokaina u l-eroina jħallu aktar qliegħ mill-ħaxixa allura jaqbillek li tiddiversifika f'dak il-qasam.

Id- deterrent tal-multa - nerġa' ngħid li qed nitkellem fuq dak li rriżulta mill-esperjenza fl-Amerika - sabu li ma jaħdimx u m'hux biżżejjed għaliex min minn jeddu jew għax ikun imqabbad minn xi ħaddieħor juża post - fl- Amerika sabu li ħafna drabi, apposta jew għal raġunijiet soċjali, jużaw council houses, djar tal-Gvern jew djar fi blokk ta' appartamenti pubbliċi għal dawn l-iskopijiet -....

ONOR.

TONIO BORG: Darba nstab li kien hemm wieħed li kkoltiva pjanta tad- droga f'roundabout.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Mur arak tissekwestra roundabout!

Kont qed ngħid li sabu li aktar ta' deterrent mill-multa huwa l-fatt li ma jkollhomx saqaf fuq rashom jekk jinstabu ħatja ta' dawn ir-reati għax nafu li l-multa tiġi parti mill-costs ta' min jinnegozja fid-drogi u li din jassorbiha mingħajr ebda problemi.

Jekk tkun tgħix f'post li jiswa Lm20,000 u teħel dik is-somma bħala multa, ikun biżżejjed li tmexxi borża "daqshekk" bid- drogi, biex iġġib dawk il-flus.

Sabu li l-akbar deterrent soċjali - f'pajjiżna għadna m'aħniex daqshekk feroċi kontra n-negozju tad-droga - kien li jitilfu l-post fejn joqogħdu, anke jekk ikun appartament pubbliku u anke jekk mhux huma jkunu "l-barunijiet il-kbar" iżda jkunu biss parti mill-outlet ta' kif isir il-bejgħ u kif timxi d-droga.

Sabu li l-aktar deterrent soċjali - is-soltu l-liġijiet jipproteġu lil kull persuna biex għallinqas ikollha saqaf fuq rasha - li jibżgħu minnu t-traffikanti tad- droga hu li ma jsibux saqaf taħt xiex jgħixu aktar milli biex iħallsu l- multa li jistgħu jeħlu.

Nixtieq inkun naf x'jiġri fil-konfront ta' persuna li f'isimha ma jkollhiex il-ġid akkwistat min-negozju tad-droga.

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Chairman, fil-fatt jien naħseb li bl-Abbozz ta' Liġi li għandna quddiemna u kif oriġinarjament pubblikat qed naħsbu proprju għal din l-eventwalita' li qed isemmi l-Onor.

Membru, jiġifieri l-każ ta' dak it-traffikant tad-droga li għal dan l-iskop juża proprjeta' li ma tkunx tiegħu pero' jkollu titolu għaliha.

Il-liġi taħseb biex meta l-post ikun proprjeta' tat-traffikant ikun hemm il-possibilita' tal-konfiska, imma ma jidhirx li hawn xi ħaġa li taħseb biex ikun hemm il-konfiska meta wieħed ikollu biss titolu ta' kera.

Qed jiġi prospettat li t-theddida li wieħed jista' jitlef anke t-titolu tal-kera hija deterrent qawwi biex wieħed jittraffika d-droga minn dawn il-postijiet.

Jien nistieden lill-Onor.

Membri biex jaraw paragrafi (e) u (f) ta' klawsola 11.

F'dawn iż-żewġ paragrafi qed nemendaw artiklu 22 u b'paragrafi (e) u (f) qed nemendaw subartikli (3) u (7) ta' artiklu 22 tal- liġi prinċipali.

X'tgħid l-emenda?

Paragrafu (e) jgħid li:

".... minflok il-kliem "u tkun għand min jagħmel ir-reat b'xi titolu ieħor" għandhom jidħlu l-kliem "u tkun għand min jagħmel ir-reat b'xi titlolu ieħor, kemm jekk reali jew xort'oħra.";

u l-istess f'paragrafu (f) fejn minflok "il-konfiska ta' xi titolu ta' proprjeta' immobbli" qed ngħidu li għandhom jidħlu l-kliem "il-konfiska ta' proprjeta' immobbli jew ta' xi titolu ta' dik il-proprjeta'".

Jiġifieri fil-proposta tagħna diġa' ħsibna biex inkopru din l-eventwalita', u waqt it- Tieni Qari kien hawn dibattitu miż-żewġ naħat tal-Kamra fejn qamet il- mistoqsija jekk hux se niġu fl-istat li lil wieħed li jinqabad jittraffika d-droga mid-dar fejn joqgħod b'titolu ta' kera, neħdulu t-titolu li jkollu fuq dik il-proprjeta'.

Aħna qed ngħidu li f'każ bħal dan it-titolu tal- kera jista' jiġi sekwestrat a favur tal-Gvern u l-individwu jispiċċa mingħajr titolu u jista' jitkeċċa.

Kien hawn min qal li din il-miżura tista' tkun ħarxa wisq, imma proprju anke għar-raġunijiet li semma l-Onor.

Bartolo, li min ikun qed jittraffika d-droga, qed jittraffika f'negozju li jrendi u ladarba diġa' jeżistu provvedimenti ta' konfiska ta' proprjeta', wieħed faċilment jista' jinħeba wara l-assenza ta' titolu formali ta' proprjeta' u jkompli għaddej bin-negozju, rajna li wieħed m'għandux jibqa' jistrieħ fuq il-konfiska ta' ħwejjeġ li jidhru imma jmur anke fuq ħwejjeġ li m'humiex proprjeta' tat-traffikant imma ta' terzi persuni u għalhekk qed ngħidu li jista' jiġi konfiskat it-titolu anke jekk ma jkunx titolu reali.

Aħna konxji ta' kemm din il-piena hija gravi, u napprezza l-kummenti li saru mill-Onor.

Mermbri li fl-applikazzjoni ta' din il-parti tal-liġi wieħed irid joqgħod attent immens, għax proprju biex tagħmel din il-ġlieda kontra t-traffikar tad-droga tista' ddaħħal f'ħafna nkwiet familja li tkun toqgħod f'post b'titolu ta' kera.

Pero' jidhrilna li għandna nieħdu kull pass li nistgħu nieħdu biex niċċirkondaw lil min jittraffika d-droga, akkost li nġibu lill-familja tal-persuna involuta mingħajr ebda kopertura ta' titolu anke ta' kera.

F'dan il-każ lil min jgħix f'appartament tal- Gvern ma tasal imkien billi taħtaflu l-appartament, u għalhekk qed ngħidu li jista' jiġi sekwestrat anke titolu li m'huwiex reali, dak li ngħidulu titolu personali.

Jiġifieri ma tissekwestrax il-proprjeta' nnifisha imma tikkonfiska t-titolu tagħha.

Allura għar-rigward ta' l-ewwel punt li qanqal l-Onor.

Membru, nista' ngħid li aħna qegħdin ngħidu li min jinstab ħati li qed jittrafika d-droga minn proprjeta' li għaliha għandu biss titolu ta' kera, waħda mill-pieni tista' tkun li jitlef id-dritt li juża dik il-proprjeta'.

Subartiklu 22 (3) kif se jiġi emendat jgħid hekk:

"Meta reat kontra din l-Ordinanza li dwaru persuna tkun instabet ħatja jkun, jew ikollu x'jaqsam ma' koltivazzjoni ta' pjanta f'għalqa, ġnien jew xi post ieħor bħal dan, il-Qorti għandha b'żieda ma' kull piena oħra tordna l-konfiska favur il-Gvern tal-proprjeta' kollha immobbli li fiha jkun sar ir-reat kif deskritt fl-att ta' l-akkuża:

Iżda meta ebda waħda mill-persuni misjuba ħatja kif intqal qabel ma tkun il-proprjetarju assolut, jew komproprjetarju, jew proprjetarju suġġett għall-użufrutt ta' proprjeta' immobbli u tkun għand min jagħmel ir-reat b'xi titolu ieħor, kemm jekk reali jew xort'oħra, il- Qorti għandha tordna l-konfiska ta' dak it-titolu favur il-Gvern.".

B'hekk anke t-tip ta' titolu li semma l-Onor.

Membru jkun qed jiġi kolpit.

Permezz ta' l-emenda li qed nipproponu fl-Abbozz għal subartiklu 22 (7) qed ngħidu li tista' tiġi ordnata l-konfiska ta' proprjeta' immobbli jew ta' xi titolu ta' dik il-proprjeta'.

B'hekk naħseb li għalaqna ċ-ċirku kollu kemm hu għax qed ngħidu li ordni ta' sekwestru tista' tolqot mhux biss il-proprjeta' li tkun f'isem dak li jkun, imma tista' tolqot ukoll it- titolu, jiġifieri anke jekk dik il-persuna jkollha biss titolu ta' kera fuq dik il-proprjeta'.

X'jiġri meta xi ħadd li jittrasferixxi kollox minn fuq ismu għal fuq isem xi kumpannija?

Mr Chairman, hawnhekk irridu naraw ftit il-kliem li qed nużaw, għax il-liġi - kif qed nipproponu li tiġi emendata - taħseb biex tkopri kwalunkwe proprjeta' mobbli jew immobbli jekk ikun hemm iċ-ċans li wieħed jipprova li m'hijiex ġejja minn sorsi leċiti.

Jekk persuna ma jkollha xejn f'isimha imma tiġi identifikata proprjeta', ngħidu aħna kont fil-bank - għall-argument ngħidu li jiġi identifikat bearer account, għax għalkemm naf kemm hu diffiċli, jista' jkollok ċirkostanzi li jwassluk biex torbot dan il-kont ma' ċerti attivitajiet - li tappartjeni għaliha u din il- persuna ma jirnexxilhiex tipprova li din ġejja minn sorsi leċiti, allura dik il-proprjeta' hija milquta, irrelevanti jekk hix f'isem kumpannija, f'isem dik il-persuna li hija t-traffikant jew inkella f'isem terza persuna li hija għal kollox innoċenti.

F'dan il-kontest naħseb li huwa importanti li naqraw l-Abbozz ta' Liġi.

Nerġa' ngħid li qed nemendaw artiklu 22 tal- liġi, u l-ewwel paragrafu ta' dan l-artiklu jitkellem dwar x'inhuma l- ħwejjeġ li jikkostitwixu r-reat.

Dan jgħid hekk:

"Kull min -

(a) jikser jew jonqos li jħares id-dispożizzjonijiet ta' din l- Ordinanza jew ir-regolamenti magħmulin taħtha; jew

(b) jikser jew jonqos li jesegwixxi l-kondizzjonijiet ta' liċenzja jew permess maħruġin ta' awtorizzazzjoni mogħtija taħt jew skond din l- Ordinanza; jew

(c) sabiex jottjeni, għalih jew għal ħaddieħor, il-ħruġ, il- konċessjoni jew it-tiġdid ta' liċenzja, permess, jew awtorizzazzjoni kif jingħad hawn fuq, jagħmel dikjarazzjoni jew rapport li jkunu foloz f'xi partikolarita', jew xjentement jagħti, jipproduċi jew jagħmel użu minn dikjarazzjoni jew rapport jew dokument li jkun fihom partikolarita' falza; jew

(d) f'Malta jgħin, iħajjar, jagħti parir jew ifittex biex jiġi magħmul f'post barra minn Malta reat li għalih hemm piena skond id- dispożizzjonijiet ta' liġi korrispondenti li tkun isseħħ f'dak il- post, jew jagħmel xi ħaġa biex iħejji jew jiffaċilita' xi att li, li kieku jsir f'Malta jkun reat kontra din l-Ordinanza; jew

(e) tkun ċittadin ta' Malta jew resident permanenti f'Malta, li f'xi post barra minn dawn il-Gżejjer jagħmel xi ħaġa li jekk issir f'dawn il-Gżejjer tikkostitwixxi reat ta' bejgħ jew traffikar ta' mediċina kontra din l-Ordinanza jew reat taħt il-paragrafu (1) ta' dan is- subartikolu; jew

(f) jew jassoċja ruħu ma' xi persuna jew persuni oħra f'dawn il- Gżejjer jew barra minn dawn il-Gżejjer sabiex ibigħ jew jittraffika mediċina f'dawn il-Gżejjer kontra d-dispożizzjonijiet ta' din l- Ordinanza, jew li jippromwovi, jikkostitwixxi, jorganizza jew jiffinanzja l-assoċjazzjoni, ikun ħati ta' reat kontra din l- Ordinanza.".

Mela hawnhekk għandna din is-sensiela ta' reati li issa qegħdin inżiduhom ukoll għaliex f'paragrafu (b) tal-klawsola li għandna quddiemna qegħdin ngħidu li l-kelma "jittraffika" tinkludi dawn il-ħwejjeġ kollha li qegħdin jiġu elenkati.

Qegħdin ngħidu li l-assoċjazzjoni ta' persuni msemmija teżisti malli jiġu kombinati jew miftiehma l-mezzi, ikunu liema jkunu, li bihom dawn il-persuni għandhom jimxu u issa qegħdin nibdlu subartiklu (1B) proprju biex nagħtu tifsira mill-aktar wiesgħa - u komplejna nwessgħu l- emenda fuq suġġeriment ta' l-Oppożizzjoni biex indaħħlu anke l-għoti ta' informazzjoni li jista' jammonta għal traffikar - ħalli nkunu wasalna għal definizzjoni mill-aktar wiesgħa tal-kelma "traffikar".

Mela s'hawn qegħdin ngħidu liema huma r-reati taħt din l-Ordinanza.

Naturalment mhux ir-reati kollha huma ta' l-istess ordni.

L-ewwel grupp ta' reati huma reati minħabba li huma konnessi ma' liċenzji, per eżempju fil-każ li wieħed ibigħ mediċini bla liċenzja.

Nafu li l-ispiżjar irid ikollu liċenzja biex ibigħ il-mediċini, pero' altru tbigħ mediċini bla liċenzja u altru tittraffika d- droga.

Aktar tard fil-kors ta' dan l-artiklu u fl-emenda li qegħdin inressqu, il-liġi tiddistingwi fil-piena bejn reati li jsiru bi ksur ta' ċerti dispożizzjonijiet tal-liġi u reati li huma reati ta' traffikar ta' droga b'mod l-aktar sħiħ.

Subartiklu 22 (1) kien żdied miegħu subartiklu (1A) li jispeċifika anke meta teżisti l-assoċjazzjoni tal-persuni, u issa dan is-subartiklu qegħdin nibdluh biex ikollna definizzjoni wiesgħa ta' x'inhu traffikar.

Nerġa' ngħid, bl-emenda li qed inressqu issa qegħdin ninkludu anke l-għoti ta' informazzjoni bħala traffikar.

Tajjeb li ngħid ukoll li fl-emenda li qed li ressaqt illum qegħdin nispeċifikaw xi ħaġa oħra b'riżultat tad-diskussjoni li kellna d-darba l- oħra.

Paragrafu (d) ta' subartiklu 22 (1) kien jgħid li :

"f'Malta jgħin, iħajjar, jagħti parir jew ifittex biex jiġi magħmul f'post barra minn Malta reat li għalih hemm piena skond id- dispożizzjonijiet ta' liġi korrisopondenti li tkun isseħħ f'dak il- post, jew jagħmel xi ħaġa biex iħejji jew jiffaċilita xi att li, li kieku jsir f'Malta jkun reat kontra din l-Ordinanza;",

u issa qed nipproponu li nemendawh billi nibdlu l-aħħar parti b'mod li tiġi taqra hekk:

" ... kontra d-dispożizzjonijiet ta' xi liġi korrispondenti li tkun isseħħ f'dak il-post, jew jassoċja ruħu ma' xi persuna jew persuni oħra f'Malta sabiex jagħmel tali reat ...".

Jiġifieri l-assoċjazzjoni f'din il-parti tal-liġi issa qegħdin inkopruha wkoll, xi ħaġa li bil-liġi kif kienet s'issa ma kenitx koperta.

Minn hemm imbagħad ngħaddu għall-artiklu li jitkellem dwar il-kwestjoni ta' property laundering - biex insejħulha hekk - aktar milli money laundering li se nitkellem fuqu minn hawn u ftit ieħor.

Issa qegħdin ngħidu li persuna mhux biss tkun ħatja jekk tittraffika d-droga imma tista' tkun ukoll ħatja kontra din l-Ordinanza jekk tagħmel laundering ta' proprjeta' mobbli jew immobbli li tkun ġejja minn negozju ta' dan it-tip.

Is- subartiklu ġdid (1C) jgħid: "Persuna tkun ukoll ħatja ta' reat kontra din l-Ordinanza jekk tuża, tittrasferixxi l-pussess ta', tibgħat jew tikkonsenja lil xi persuna jew post, takkwista, tirċievi, iżżomm, tittrasporta, tittrasmetti, taltera, tiddisponi minn jew b'xi mod ieħor tinnegozja, bi kwalunkwe mod jew bi kwalunkwe mezz, f'xi flus, proprjeta' (kemm jekk mobbli jew immobbli) jew xi rikavat minn dawk il-flus jew minn dik il-proprjeta' bil-ħsieb li taħbi jew tikkonverti dawk il-flus jew dik il-proprjeta' jew dak ir-rikavat u tkun taf jew ikollha suspett li dawk il-flus jew proprjeta' kollha jew parti minnhom, jew dak ir-rikavat kollu jew parti minnu, ikunu ġew miksuba jew riċevuti, direttament jew indirettament, bħala riżultat ta' -

(a) l-għemil ta' reat imsemmi fis-subartikolu (1) jew fil-paragrafu (a) tas-subartikolu (1D); jew

(b) xi att ta' komissjoni jew ommissjoni f'xi post barra minn dawn il- Gżejjer li jekk isir f'dawm il-Gżejjer ikun jikkostitwixxi reat taħt is-subartikolu (1) jew il-paragrafu (a) tas-subartikolu (1D).".

F'paragrafu (a) ta' subartiklu ġdid 22 (1D) qed jinħoloq ukoll reat għal dak li għandu x'jaqsam ma' l-użu tal-materja prima biex wieħed jipproduċi d- drogi, reat ieħor li jista' jġib miegħu dawn il-konsegwenzi li qegħdin insemmu.

Mela s'issa għandna artiklu li jgħid liema huma r-reati li by and large huma marbutin ma' ksur ta' din l-Ordinanza u nsibu reati konnessi mal- liċenzja biex wieħed ibigħ il-mediċini, reati marbutin mat-traffikar tad- droga, reati ta' assoċjazzjoni, eċċ., u qed jinħoloq ir-reat l-ieħor tar- riċiklaġġ tal-proprjeta' mobbli jew immobbli li wieħed ikun jaf jew jissuspetta li ġejja mill-kontravenzjoni tad-dispożizzjonijiet ta' din l- Ordinanza.

Jekk wieħed jistaqsi x'inhi l-pożizzjoni ta' min jaħbi l-proprjeta' tiegħu f'isem kumpannija jew f'isem terzi, it-tweġiba hija li kull min ikun jaf jew jissuspetta li dik il-proprjeta' ġejja minn rikavat b'riżultat tat- traffikar tad-droga jkun ħati hu nnifsu ta' reat taħt din l-Ordinanza.

Aktar tard nitkellmu wkoll dwar il-possibilita' li l-Pulizija, permezz ta' l-Avukat Ġenerali, tista' titlob is-sekwestru ta' proprjeta' mobbli jew immobbli mhux biss meta jkollha l-provi imma anke meta jkollha suspett f'dan il-kontest.

Ir-raġuni għal dan hija biex naħsbu għal dak li ġara f'pajjiżna fejn xi ħadd ikun għaddej proċeduri jew ikun inqabad, u bejn l- investigazzjoni u d-deċiżjoni tal-qorti - għaliex s'issa l-qorti biss setgħet tordna s-sekwestru - jittrasferixxi kull proprjeta' li jkollu f'ismu bil-konsegwenza li meta finalment il-qorti tħossha ġustifikata li tordna s-sekwestru u tmur biex tesegwixxi s-sekwestru, ma ssib xejn.

Biex proprju nkopru din is-sitwazzjoni, fuq talba tal-Pulizija, bl-approvazzjoni ta' l-Avukat Ġenerali, se jkun possibbli li tiġi sekwestrata proprjeta' mobbli jew immobbli anke fuq suspett.

Naturalment jekk dak is-suspett jiġi pprovat infondat jew jgħaddi ċertu żmien minn fuq dik l-ordni tas- sekwestru, allura l-valur tas-sekwestru jispiċċa u jekk le dak l-ordni ta' sekwestru jista' jiġi mġedded sakemm il-qrati jkunu jistgħu definittivament jagħmlu d-deċiżjoni tagħhom u jkollhom il-possibilita' - jekk jidhrilhom xieraq - li jagħmlu l-ordni ta' sekwestru b'mod definittiv biex imbagħad dik il-proprjeta' mobbli jew immobbli tiġi sekwestrata favur l-Istat.

Barra milli qegħdin noħolqu r-reat tar-riċiklaġġ tal-proprjeta' mobbli jew immobbli qegħdin nagħmlu provvediment ieħor; qegħdin ngħidu li fejn fil- liġijiet kriminali normalment il-piż tal-prova jinkombi fuq il- prosekuzzjoni, f'dan il-każ biċċa minn dan il-piż qed jintefa' fuq l- individwu li jkollu dik il-proprjeta' mobbi jew immobbli li ma jkunx hemm spjega raġjonevoli għal-leġittimita' tagħha.

Allura - din hija emenda li m'hijiex fl-Abbozz oriġinali imma qegħda tidħol issa - qegħdin ngħidu li meta jkun hemm proċeduri dwar ir-reat tar-riċiklaġġ ta' proprjeta' mobbli jew immobbli u l-prosekuzzjoni ġġib prova li dawk il-flus, proprjeta' jew rikavat ma kenux flus, proprjeta' jew rikavat li wieħed jista' jispjega l- oriġini tagħhom, il-piż li wieħed jipprova l-provenjenza leċita ta' dik il- proprjeta' jaqa' fuq il-persuna imputata jew akkużata.

Mela l- prosekuzzjoni għandha l-piż li tagħmel il-prova li m'hemmx spjega li twassal għal-leġittimita' tal-provenjenza ta' dik il-proprjeta' u jekk din tasal fl-istadju li tgħid li ma tistax tispjega minn fejn ġew dawk l- affarijiet, ngħidu aħna kif xi ħadd li ilu jirreġistra għax-xogħol tliet snin qiegħed jiġri b'karozza li tiswa Lm10,000, il-piż li jipprova kif ġab dik il-proprjeta' minn mezzi leċiti jaqa' fuq l-individwu.

Jekk dan ma jġibx provi sodisfaċenti, ikun ħati tar-reat tar-riċiklaġġ ta' proprjeta' mobbli jew immobbli li jkunu ġejjin minn ksur ta' provvedimenti taħt din l- Ordinanza.

Jien naħseb li bil-provvedimenti li qed nagħmlu l-Istat u l-Pulizija mhux se jkunu inerme daqskemm wieħed jaħseb.

Dan ifisser li m'huwiex faċli li xi ħadd jittraffika d-droga u jgawdi r-rikavat ta' dan it- traffikar billi jpoġġi l-proprjeta' taħt xi forma jew oħra f'isem ħaddieħor.

Illum naħseb li wasalna sal-limiti massimi li nistgħu naslu bir- raġuni.

'Il quddiem l-esperjenza għad trid turina jekk l-avversarji tagħna f'din il-ġlieda jirnexxilhomx iwessgħu l-limiti ta' dan l-operat.

Jekk jiġri hekk, irridu nirriflettu u nerġgħu niġu hawnhekk ħalli naraw kif inkunu nistgħu nilqgħu għal dik l-eventwalita'.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Il-Pulizija tista' titlob spjegazzjoni għall- ġid li wieħed ikun diġa' akkwista qabel tkun għaddiet il-liġi?

Jiġifieri dawn il-provvedimenti bilfors se jkunu japplikaw mill-1994 'il quddiem?

ONOR.

LOUIS GALEA: Assolutament le.

Kwalunkwe persuna li llum għandha ġid li ma tistax tispjegah għall-finijiet ta' din l-Ordinanza tista' taqa' taħt l-investigazzjoni bil-konsegwenzi kollha ta' din il-liġi.

Aħna m'aħniex qed ngħidu li jekk karozza ġiet akkwistata qabel illum ...

Dan m'huwiex il-każ.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Jiġifieri m'hemmx amnestiji.

(Interruzzjonijiet)

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Chairman, nitlob sospensjoni tal-Kumitat ħalli nkunu nistgħu nirriflettu aktar.

THE CHAIRMAN: Il-Kumitat hu sospiż għal ftit minuti.

Il-Kumitat ġie sospiż fit-7.50 p.m. u rriżuma fit-8.05 p.m.

THE CHAIRMAN: Rimarki?

Il-Ministru Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA: Nirringrazzja liż-żewġ naħat tal-Kamra għal dan il- ħin li tawni għax stajna niċċaraw xi punti.

Irid jingħad li f'dawn il- liġijiet ta' natura penali u kriminali, ir-retroattivita' tista' tivvjola ċerti prinċipji fundamentali sanċiti mill-Kostituzzjoni u mill-Konvenzjoni Ewropea.

Fil-każ li għandna quddiemna issa, ir-reat il-ġdid ta' riċiklaġġ ta' proprjeta' huwa reat li jista' jseħħ wara li l-liġi tidħol fis-seħħ.

Għalhekk hemm l-applikazzjoni normali ta' liġi ta' natura kriminali li tkun daħlet fis-seħħ u l-provvedimenti ta' l-artiklu in kwestjoni japplikaw skond il-prinċipji tal-liġijiet kriminali.

It-tielet punt li tqanqal kien rigward il-banek u saru żewġ mistoqsijiet partikolari.

Waħda minnhom kienet dwar x'inhi l-pożizzjoni ta' impjegat ta' bank li jikkopera ma' min jittraffika d-drogi.

Issemmiet ukoll il- pożizzjoni tan-nutar - li għandu ċertu rwol pubbliku - f'dawn is- sitwazzjonijiet.

Waħda minn dawn il-mistoqsijiet weġibha sieħbi l-Onor.

Tonio Borg.

Jekk in-nutar jissuspetta li l-atti li qiegħed jagħmel huma konnessi ma' riċiklaġġ ta' proprjeta' li tkun riżultat ta' reati taħt din l-Ordinanza, huwa stess isir ħati ta' kompliċita'.

Rigward il-kwestjoni ta' l-impjegati tal-banek diġa' ġew pubblikati Prevention of Money Laundering Bill u Prevention of Money Laundering Regulations għall- konsiderazzjoni ġenerali fil-pajjiż fejn huwa spjegat li l-banek se jidħlu għal ċerti responsabilitajiet dwar ir-riċiklaġġ ta' flus fis-sistema finanzjarja.

Il-parti li tispjega dan - u tajjeb li naqraha - hija din:

"These offences can be committed irrespective of whether a third party has actually used the financial system for the purposes of money laundering.

It should be noted, therefore, that a financial institution can commit an offence at two levels.

First it can fail to maintain the required procedures;"

- u dawn l-Abbozz ta' Liġi jiddeskrivihom fid-dettall -

" Second, if it actually knows that money laundering is being carried out, it can also be guilty as an accessory to the principal offence under the Bill.".

Mela jekk impjegat ta' bank jaf li qed jikkopera ma' xi ħadd f'money laundering, bħala uffiċjal tal-bank jista' jsir kompliċi f'dak il-fatt u f'dik l-attivita' kriminali.

Ir-regolamenti li jitkellmu dwar il- prevention of money laundering tajjeb li wieħed jistudjahom u aktar 'il quddiem f'din il-Kamra jkollna ċans nirriflettu fuqhom pero' tajjeb ukoll li jinqraw fl-istess kwadru tad-diskors li qed nagħmlu llum dwar il- kwestjoni tad-drogi.

Biex inkun preċiż, dan ifisser li uffiċjal ta' bank se jkun obbligat, b'liġi li għad trid tgħaddi u li diġa' hija pubblikata, li jimxi skond ċerti regoli biex nipprevjenu l-ħasil ta' flus li ġejjin minn attivita' kriminali.

U jekk huwa jonqos li josserva dawn ir-regoli jew jekk jieħu sehem fir-reat, isir kompliċi tar-reat ta' money laundering li se jkun kundannabbli bil-liġi li għad trid tgħaddi.

Mela f'din il-parti ta' l-Abbozz ta' Liġi qed jinħoloq dan ir-reat ta' riċiklaġġ ta' proprjeta' u qed jingħad ukoll li l-piż tal-prova m'għadux kollu kemm hu fuq il-prosekuzzjoni imma qed jinqasam bejn il-prosekuzzjoni u l-persuna imputata jew akkużata.

Imbagħad il-bqija tal-klawsola tkompli tgħid li persuna tkun ukoll ħatja ta' reat kontra din l-Ordinanza jekk tbigħ jew xort'oħra tittraffika fil-materja prima li minnha ssir id-droga.

Hemm xi sustanzi li huma msemmijin fit-Tielet Skeda ta' din l-Ordinanza li meħudin waħedhom m'hux neċessarjament jammontaw għal drogi kif normalment nifhmu bil-kelma "droga" imma meta jiġu manifatturati jistgħu jwasslu biex wieħed ikollu l-mediċina li qegħdin nitkellmu fuqha.

Għalhekk qegħdin ngħidu li jekk wieħed ikun jaf jew ikollu suspett li dik il-materja prima tista' tintuża għal dan l-iskop, dak ukoll ikun ħati ta' reat kontra din l- Ordinanza.

Il-klawsola tittratta dwar ċerti dettalji oħrajn u fost ħwejjeġ oħra jidħol l-argument li qam l-aħħar darba dwar id-diskrezzjoni ta' l-Avukat Ġenerali.

F'dan il-każ, Mr Chairman, sar l-argument li l-Avukat Ġenerali m'għandux ikollu d-diskrezzjoni li jibgħat lil xi ħadd quddiem Qorti Kriminali u lil xi ħadd ieħor għall-istess reat quddiem il-Qorti tal- Maġistrati, deċiżjoni li minnha nnifisha ġġib differenza fil-piena.

Kien hawn min qal li din id-diskrezzjoni prattikament m'għandhiex tkun u kien hawn min qal li għallinqas din id-diskrezzjoni għandha tkun ċirkoskritta billi jiġu stabbiliti fil-liġi stess ċerti kriterji, u ngħataw eżempji, ngħidu aħna l-kriterju ta' l-eta', ta' l-anteċedenti u tal-kwanita' ta' droga li wieħed ikun qabad.

Jiena kont impenjajt ruħi li din ir- riflessjoni nagħtuha konsiderazzjoni u wara diskussjonijiet li saru, il- parir li ngħata kien li jkun żball jekk din id-diskrezzjoni titneħħa minn kif inhi spjegata fil-liġi llum.

L-ewwelnett ir-raġuni hija li jekk l- Avukat Ġenerali jiddeċiedi li ċ-ċirkostanzi tal-każ jimmeritaw li l-każ jintbagħat quddiem il-Qorti Kriminali, fejn allura l-proċess huwa twil għax jinvolvi kumpilazzjoni ta' provi, diversi rinviji u jista' jinvolvi anke ġuri, f'dan il-każ fil-kors ta' din il-proċedura kollha l-Avukat Ġenerali dejjem jista', ladarba jkun assigura u kkjarifika l-provi, ibiddel dik l- ordni li jkun ta u jgħid li wara li huwa ra aktar fil-fond x'inhuma l- provi, jitlob li minflok li l-każ ikompli quddiem il-Qorti Kriminali jmur quddiem il-maġistrat.

Pero' jekk ikun ta l-ordni li l-każ imur quddiem il- maġistrat ma jistax imbagħad jordna li l-każ imur quddiem il-Qorti Kriminali.

Xi jfisser dan, Mr Chairman?

Ifisser li huwa għaqli li fil- każijiet tat-tip li għandna quddiemna nħallu l-ġudizzju jsir fuq il-mertu ta' kull każ anke jekk wieħed jista' jesponi ruħu - u meta ngħid "wieħed" hawnhekk inkun qed nirreferi għall-Uffiċċju ta' l-Avukat Ġenerali tar- Repubblika - għal nuqqas ta' komprensjoni dwar l-użu ta' dik id- diskrezzjoni għaliex - u l-Uffiċċju ta' l-Avukat Ġenerali tar-Repubblika diġa' għandu esperjenza li timmilita favur li wieħed iżomm din l- istrateġija - ikun hemm każijiet fejn ikun għaqli li wieħed iħalli din it- tip ta' diskrezzjoni li m'hijiex diksriminazzjoni.

Quddiem il-Qorti Kostituzzjonali diġa' tqanqal l-argument li din tista' tammonta għal xi forma ta' diskriminazzjoni, pero' f'kawża li ġiet trattata quddiem l-istess Qorti Kostituzzjonali - il-kawża kienet ir-Repubblika ta' Malta vs Emanuel Grech, David Grech u Philip Grech - dan ġie eskluż.

Il-konklużjoni tal- qorti kienet li l-qorti ma ssibx li l-artikli 22, 31 u 32 ta' l-Ordinanza dwar il-Mediċini Perikolużi jmorru kontra subartikli 39 (1) u (8) tal- Kostituzzjoni ta' Malta u artiklu 6 tal-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem.

Mela l-argument dwar jekk din id-diskrezzjoni tistax tivvjola dawn id-drittijiet fundamentali diġa' ġie tested quddiem il-Qorti Kostituzzjonali f'sentenza mogħtija fis-27 ta' Settembru, 1990, u naħseb li din id-diskrezzjoni hija meħtieġa biex wieħed ikun jista' jiċċirkoskrivi aħjar iċ-ċirkostanzi li qed nitkellmu dwarhom.

Nerġa' ngħid li jekk fil- ġudizzju tiegħu l-Avukat Ġenerali jiddeċiedi li każ jibagħtu quddiem il- Qorti tal-Maġistrati ma jkunx qed jagħmel dan b'dannu għall-individwu.

Jekk jibgħat quddiem il-Qorti Kriminali deċiżjoni li tista' timporta wkoll piena aktar milli kieku tiġi deċiża mill-Qorti tal-Maġistrati, il-proċess mhuwiex irriversibbli.

Id-diskrezzjoni li jkun uża l-Avukat Ġenerali tista' fil-kors tal-proċedimenti turi li ċ-ċirkostanzi tal-każ huma tali li jikkonfermaw li l-każ għandu jidher quddiem il-Qorti Kriminali.

L- iżvolġiment tal-provi jistgħu jkunu tali li l-Avukat Ġenerali jista' - wara li jkun assigura l-provi u wara li jkun żamm il-kontroll tal-provi f'idejh - jgħid li ladarba l-entita' tal-każ hija tat-tali grad, qed jirrevedi d- deċiżjoni u jitlob li l-każ imur quddiem il-Qorti tal-Maġistrati.

Hawnhekk tajjeb li nenfasizza, Mr Chairman, li l-uffiċċju ta' l-Avukat Ġenerali huwa uffiċċju maħluq bil-Kostituzzjoni, uffiċċju li għandu l- indipendenza tiegħu u huwa tassattiv - għax huwa espress fil-Kostituzzjoni tagħna - li fl-eżerċizzju tad-diskrezzjoni tiegħu, l-Avukat Ġenerali tar- Repubblika m'hu soġġett għall-ebda direzzjoni jew kontroll ta' l-ebda persuna jew awtorita' oħra.

Jiġifieri l-Kostituzzjoni toħloq is- salvagwardji kontra l-indħil, jekk ikun hemm, jew l-attentat tiegħu, daparti ta' l-Eżekuttiv u l-pariri li għandi jien huma li d-drittijiet taċ- ċittadini huma salvagwardati kollha kemm huma.

Barra minn hekk illum huwa sanċit b'dik is-sentenza tal-qorti li m'hemmx vjolazzjoni ta' dawk id- drittijiet u l-pariri li għandi jien huma li jkun żball jhek ma tibqax aktar possibbli li jkun hawn din id-diskrezzjoni.

Naturalment kien hemm min staqsa għaliex ma nispjegawx il-kriterji li fuqhom għandha tintuża din id-diskrezzjoni.

Meta wieħed jibda jispeċifika l-kriterji, fl-opinjoni tiegħi, jibda joħloq kamp ta' diskussjoni fil-qorti u ħafna analiżi dettaljat li jista' jkun validu u interessanti imma li jista' jwassal għal diskussjoni dwar dak li m'huwiex speċifikat u allura wieħed għandu jħalli s- sitwazzjoni kif qed tiġi proposta fl-Abbozz ta' Liġi.

F'din il-klawsola qegħdin inżidu l-pieni għal min jinqabad jittraffika d- droga fil-viċinanza ta' skola, club jew ċentru taż-żgħażagħ jew f'xi post ieħor simili fejn normalment jiltaqgħu ż-żgħażagħ.

Imbagħad f'din il- klawsola hawn diversi subklawsoli oħra li jitkellmu dwar il-piena u kif diġa' għidna fit-Tieni Qari, din qiegħda tiżdied sostanzjalment.

Qegħdin ukoll inaqqsu l-possibilita' ta' sentenzi sospiżi u li l-piena tkun inqas mill-minimu.

Dawn il-possibilitajiet qegħdin jitneħħew u qegħda tidħol il- flessibilita' li l-Qorti tista' tordna l-kura u għajnuna għar- riabilitazzjoni mid-dipendenza fuq id-droga u qegħdin nipprovdu wkoll sabiex wieħed ma jittrattax lil min ikun f'dawn il-kondizzjonijiet mill- punto di vista biss ta' ksur ta' din l-Ordinanza.

Il-qrati qed jingħataw strument f'idejhom biex, taħt is-salvagwardji meħtieġa, billi jqiegħdu lill- individwu taħt is-sorveljanza ta' l-Avukat Ġenerali li se jkollu d-dritt li jagħmel ir-rikorsi u li jitlob ir-revoka ta' ċerti ordnijiet ta' kura jew ta' riabilitazzjoni jekk l-individwu jibqa' ma jikkoperax, il-qrati jkollhom il-possibilita' li jekk ikunu sensibbli u kreattivi biżżejjed mhux biss jgħinu lis-soċjeta' tiġġieled bil-qawwa kollha kontra t-traffikar tad- droga imma wkoll li jgħinu fil-ħolqien ta' strutturi ta' kura, ta' trattament u ta' riabilitazzjoni sew barra l-ħabs kif ukoll fis-sistema tas- servizzi korrettivi kif nittamaw li jkollna fil-ġejjieni mhux 'il bogħod.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Jiena smajt b'attenzjoni l-ispjegazzjoni tal-Ministru fuq din id-diskrezzjoni u hija waħda mir-raġunijiet għaliex għandha tinżamm.

Jiena nemmen li hemm raġunijiet oħrajn li jindikaw għaliex m'għandhiex tinżamm u hawnhekk forsi nista' nżid raġuni oħra għaliex għandha tinżamm din id-diskrezzjoni.

Jien naħseb li raġuni ewlenija hija d-diffikulta' prattika ċioe' li jekk ngħidu li issa se jkun hemm kategorija waħda ta' offiżi li jġibu parametru wieħed ta' kastigi għar-reat tat-traffikar, ikollna ngħidu li allura għat-traffikar tista' teħel priġunerija għal mhux inqas minn sitt xhur u mhux aktar minn 20 sena għaliex imbagħad trid tagħmel kategorija waħda.

Qed nieħu l-minimum assolut għat-traffikar tad-drogi, li huwa sitt xhur, u l-massimu assolut għat-traffikar tad-drogi, li huwa 20 sena.

Dan ikun ifisser li allura kull każ ta' traffikar tad-drogi, skond il-liġijiet tagħna, bilfors ikollhom jiġu deċiżi mill-Qorti Kriminali.

Naturalment issa nġib argument kontra dan.

Wieħed jista' jgħid li nonostante dan, il-Qorti tal- Maġistrati xorta waħda jkollha dritt li tiddeċiedi każijiet li jistgħu jġibu magħhom piena ta' 20 sena ħabs.

Issa wieħed irid jara jekk din hijiex ġusta jew le.

Is-sitwazzjoni li għall-istess reat, l-Avukat Ġenerali tar-Repubblika jista' jpoġġik f'kategorija "A" b'massimu ta' erba' snin u f'kategorija "B" b'massimu ta' 20 sena ħabs hija anomala.

Huwa veru - kif għidt jien fit-Tieni Qari fl-istadju ta' Kumitat - li fil- każ Pulizija vs Grech l-individwu konċernat tilef is-sentenza fuq punt tekniku.

Il-Kostituzzjoni tiggarantixxi d-dritt tas-smiegħ xieraq mill- mument li tinbeda l-kawża.

Qabel ma tibda l-kawża l-Avukat Ġenerali jrid jiddeċiedi jekk wieħed jibdiex fuq dan il-binarju jew inkella l-binarju l- ieħor u allura d-dritt fundamentali tal-bniedem għal smiegħ xieraq jibda mill-mument li tibda l-kawża mhux qabel ma tibda l-kawża.

Allaħares ngħidu li l-liġijiet kostituzzjonalment validi huma kollha ġusti.

Jien nista' nikkritika l-liġijiet tal-kera bħala inġusti allavolja dawn jistgħu jkunu kostituzzjonalment validi.

Dan ifisser li m'għandniex nużaw l- argument li għax liġi tkun kostituzzjonalment valida allura tkun ġusta u m'għandhiex tinbidel.

Aħna hawnhekk niġu biex nemendaw il-liġijiet għax ma nkunux naqblu magħhom mhux għax ikunu nulli.

Għalhekk nikkreaw liġijiet oħrajn biex nipprevedu għal sitwazzjonijiet ġodda.

Naturalment mhux se nagħmel casus belli fuq dan il-każ.

Jekk b'din id-diskrezzjoni - kif qal il-Ministru - nkunu qed ngħinu lil xi ħadd fil-ġlieda kontra d-droga allura naqbel li tibqa', pero' nibqa' ngħid li din hija sitwazzjoni anomala.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Edwin Grech.

ONOR.

EDWIN GRECH: Fl-istadju tat-Tieni Qari il-Ministru kien aċċetta li l-kwestjoni tal-postijiet niftħuha aktar.

Per eżempju, issemmew l- iskejjel u postijiet fejn jiltaqgħu iż-żgħażagħ.

Aħna konna semmejna wkoll sptarijiet, il-ħabs u postijiet bħal dawn.

Bħalissa ħaġa li qed tiġini f'moħħi tirrigwarda l-fatt li jidħlu d-drogi f'ward 10 fl-isptar mentali.

Forsi l-Ministru din ma jaċċettahiex imma jien smajt - huwa diffiċli biex tipprovaha - li anke fl-Isptar San Luqa ġew traffikati d- drogi, jiġifieri hemm dan ir-riskju.

Jien kont ta' l-idea li dawn il- postijiet niftħuhom anke għall-isptarijiet u l-ħabs.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Mr Chairman, fl-istess kontest jien jirriżultali li xi drogati li jidħlu għar-riabilitazzjoni u jagħmlu l-isforz tagħhom, meta joħorġu qegħdin isibu t-traffickers pronti biex iwaqqgħuhom proprju f'mument li fih ikunu vulnerabbli ħafna.

Jien jidhirli li dawk it- traffickers li jipprovaw iwaqqgħu lil wieħed li jsofri mill-vizzju u jkun f'dik il-pożizzjoni għandhom jieħdu piena iżjed qawwija minn dik normali u nħoss li dawn għandhom jaqgħu taħt l-istess kategorija msemmija fil- paragrafu li semma l-Onor.

Grech u jieħdu piena iżjed ħarxa biex b'hekk tkun ta' deterrent għad-drug traffickers u ma pprovawx jieħdu l-okkażjoni li jerġgħu jwaqqgħu lil dawn in-nies li jkunu f'pożizzjoni vulnerabbli.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Tonio Borg.

ONOR.

TONIO BORG: Mr Chairman, naħseb li l-kumment li għamel l-Onor.

Buhagiar huwa validu ħafna.

Naturalment meta wieħed jagħmel liġijiet ta' din in-natura jrid ikun eżatt fid-definizzjoni għax inkella jista' jagħti lok għal abbuż.

It-traffikar se jibqa' reat imma aħna qed niddiskutu jekk għandux ikun f'forma ggravata.

Jien naqbel iktar mas-suġġeriment li għamel l-Onor.

Buhagiar milli ma' dak ta' l-Onor.

Grech.

L-iskop ta' l-emenda meta ssemmi l-kelma "postijiet" huwa li tkopri postijiet fejn jiltaqgħu ż- żgħażagħ.

Fil-fatt fl-Abbozz jissemmew "skola, club jew ċentru taż- żgħażagħ, jew xi post ieħor simili fejn jiltaqgħu ż-żgħażagħ".

L-iskop ta' l-Abbozz huwa li jipproteġi l-kategorija ta' postijiet fejn jiltaqgħu t- tfal u ż-żgħażagħ.

GĦalhekk qed ngħidu li jekk isir reat f'xi wieħed minn dawn il-postijiet, il-pieni għal dak ir-reat jiżdiedu bi grad.

Jekk, per eżempju, se ninkludu wkoll l-isptar, li m'hux neċessarjament il-post fejn jiltaqgħu ż-żgħażagħ, allura għaliex m'għandniex ninkludu anke knisja peress li hemm jiltaqgħu ħafna nies għalkemm mhux bilfors ikunu żgħażagħ?

Jekk dik il-lista se tibda testendiha żżejjed, allura naħseb li l-proposta ta' l-Onor.

Buhagiar tagħmel iktar sens, peress li hemmhekk issa se niġu għall-aggravju mhux dwar il-post imma dwar il-persuna li fil-konfront tagħha sar ir-reat, li tista' tkun minorenni jew inkella mara tqila ...

Li wieħed jitttraffika d-droga jew inkella jagħti d-droga lil xi ħadd li għadu kif ħareġ mill-problema, forsi hija serja daqs, jekk mhux iktar, reat fil- konfront ta' minorenni jew ta' mara tqila.

Mhux qed nitkellem favur traffikar ta' drogi fl-isptar imma qed ngħid biss jekk dan għandux ikun aggravju.

Dan huwa l-punt.

Il-postijiet imsemmijin huma kollha postijiet relatati maż-żgħażagħ, filwaqt li sptar m'huwiex post neċessarjament relatat maż-żgħażagħ.

Pero' ta' min jikkonsidra l-proposta l-oħra ta' l- Onor. Buhagiar.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Joe Cassar.

ONOR.

JOE CASSAR: Nixtieq insemmi aggravju ieħor soċjali, li m'iniex ċert jekk jaqax taħt din il-liġi jew inkella taħt liġi oħra.

Qed nirreferi għal każ ta' wieħed li jippersegwita nies li jkunu nqatgħu mid-droga għall- flus li jkunu għadhom iridu jagħtuh tad-droga li jkun diġa' tahom.

Din il- problema hija serjissima u tisma' ħafna biha, għax ikun hemm gruppi ta' nies li jibqgħu jiġru wara persuni oħra biex jiġbru l-flus tad-droga li jkunu xtraw mingħandhom qabel.

Nixtieq naf jekk din il-problema għandniex nieħdu ħsiebha billi nagħmlu pieni aktar ħorox għal dan l-aggravju għax nibża' li din il-kwestjoni tista' tibda b'persekuzzjoni u fl-aħħar tispiċċa f'delitt iktar serju.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Evarist Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Nixtieq nagħmel kumment żgħir fuq dak li kien qed jgħid l-Onor.

Grech dwar l-isptar.

Jien naħseb li hija aktar gravi li jkun hemm min jabbuża mill-pożizzjoni tiegħu fl-isptar, ngħidu aħna f'ward 10 ta' l-Isptar Monte Carmeli.

Hawnhekk jgħodd ukoll l-argument ta' l-Onor.

Buhagiar għax hemmhekk hemm nies li ntbagħtu mhux f'kondizzjoni ideali għall-kura u jsibu min iżommhom hemmhekk bħala captive market biex jagħtuhom l-affarijiet li mhux suppost jagħtuhom.

Jiġifieri jekk se noqogħdu nsemmu dawn l-eżempji, se nispiċċaw biex nagħmlu pieni speċjali għal kull kategorija.

(Interruzzjonijiet)

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Louis Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Lili jirriżultali li meta drogati jkunu l-isptar għall-kura ta' riabilitazzjoni, isibu anke tentazzjonijiet minn drug traffickers li jidħlu l-isptar biex jipprovaw ibigħulhom id-droga, u f'moħħi għandi ħafna eżempji.

Jiġifieri dak li għidt jien japplika b'iżjed saħħa għal dawk it-traffickers li jipprovaw jidħlu l-isptar biex jerġgħu jwaqqgħu lil dawk id-drogati li jkunu qed jipprovaw jirriabilitaw ruħhom.

Din il-problema rridu naħsbu fuqha wkoll.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Louis Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Chairman, jiena smajt id-diskussjoni u l-ewwelnett irridu nifhmu x'qegħdin nagħmlu.

Nerġa' nenfasizza dak li qal l-Onor.

Tonio Borg li din il-parti ta' l-Abbozz ta' Liġi qegħda ssir biex nippartikolarizzaw kategorija speċifika, it-tfal u ż-żgħażagħ.

Jekk wieħed jibda jżid il-lista jibda jsib raġuni għaliex għandu jiżdied l-aggravju fil- każ ta' kull kategorija u allura ma naħsibx li għandna noqogħdu nsemmu l- isptar, il-ħabs, eċċ., imma nistgħu nemendaw il-proviso b'mod li jiġi jaqra hekk:

"... jew ir-reat ikun jikkonsisti fil-bejgħ, fil-provvista, fl- amministrazzjoni jew f'li wieħed joffri li jagħmel xi wieħed minn dawn l-atti, lil minuri, lil mara tqila jew persuna li tkun qiegħda għaddejja minn programm ta' riabilitazzjoni, il-piena tiżdied bi grad.".

Minflok ngħidu sempliċement "riabilitazzjoni", nistgħu nwessgħu ftit iktar u ngħidu "persuna li tkun qed issegwi programm ta' kura, trattament jew riabilitazzjoni" għax b'hekk naħseb li nkopru wkoll lil min ikun vittma tad- droga u jkun qiegħed il-ħabs.

Nistgħu nkomplu bid-diskussjoni sakemm l- emenda tiġi drafted.

THE CHAIRMAN: Hemm iktar rimarki?

L-Onor.

Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Din ir-rimarka xtaqt nagħmilha d-darba l-oħra, anke wara li l-Ministru reġa' semma l-problema tad-diskrezzjoni imma din id- darba f'kontest daqsxejn differenti.

Id-dubju li kelli kien jekk kellix insemmiha waqt li qegħdin niddiskutu din il-liġi jew inkella meta nkunu qegħdin niddiskutu xi liġi oħra li tirrigwarda wkoll dan il-qasam.

Waħda mid-diskrezzjonijiet perikolużi - għallinqas in-nies jarawha bħala xi ħaġa suspettuża u hawn min jakkuża li l-miżien tal-ġustizzja f'pajjiżna mhux dejjem huwa l-istess miżien għal kulħadd - hi fejn tidħol id-deċiżjoni tal-maġistrat jew l-imħallef li jordna li l-ismijiet ta' l-akkużati ma jixxandrux u din ta' min jirrifletti ftit fuqha.

Per eżempju, jiena naqbel li f'każ fejn l-akkużat huwa vittma jew addict wieħed jikkonsidra li ma jsemmix l-isem, imma din id-diskrezzjoni m'għandhiex tkun f'każijiet fejn l-akkużat ma jkunx sempliċement addict, imma jkun pusher, jekk mhux agħar minn hekk, u kien hawn każijiet bħal dawn fejn ma ssemmewx l-ismijiet. lssa jien m'għandix dubju li f'pajjiż bħal tagħna x-xandir ta' l-ismijiet iservi ta' deterrent, imma sfortunatament min għandu l-kuntatti - u hawn mhux qed ngħid bilfors għall-maġistrati u l-imħallfin għax ħafna drabi l- kuntatti jipprovaw jeżerċitawhom anke ma' l-edituri tal-ġurnali, jiġifieri m'iniex qed nippriedka lil ħaddieħor għax din hija xi ħaġa li ġieli ġrat lili personalment - ....

Naħseb li l-kwestjoni tad-diskrezzjoni dwar meta jixxandru u ma jixxandrux l-ismijiet għandna naħsbu ftit fuqha, għax hemm każijiet fejn xi ħadd ikun naqas darba, jixxandar ismu u mill-ewwel jingħata ċertifikat li se jibda d-dinja bil-problemi - u b'dan il-mod inkunu qed inkabbrulu l-problema li jkollu - u mbagħad hemm oħrajn li jitressqu l-qorti fuq akkużi li jkollhom x'jaqsmu mat-traffikar tad-droga, għalkemm huma ma jkunux jeħduha, u l-qorti tordna li isimhom ma jixxandarx.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru.

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Chairman, naħseb li m'hemm xejn ħażin li wieħed jaħseb fuq dan il-punt imma naraha diffiċli biex wieħed tassattivament jipprovdi għalih.

Kif se taqbad tifformulaha?

Tgħid li f'dawk il-każijiet fejn il-qorti tqis li l-persuna hija vittma tad-droga l-isem jista' ma jixxandarx, filwaqt li f'dawk il-każijiet fejn il-persuna hija meqjusa li hija t-traffikant, il-qorti ma tistax tipprojbixxi l-pubblikazzjoni ta' l- isem?

Jiena naħseb li m'hux faċli li tifformula emenda biex tkun tista' tapplika din id-diskrezzjoni b'dan il-mod.

Qed ngħidu li se niddistingwu bejn il-vittma tad-droga u t-traffikant pero' nafu li għandna - u l-liġi dan tipprevedih - diversi każijiet ta' persuni li jkunu kemm il-vittma kif ukoll it-traffikant.

Jekk wieħed jara mill-esperjenza kemm kien hemm każijiet fejn il-qorti pprojbiet il-pubblikazzjoni ta' l-isem, naraw li huma ftit u naturalment il-Kamra tista' tgħidli li dan kien fejn l-iktar li jiswa li l-isem ma jiġix pubblikat.

Jista' jagħti l-każ li dan huwa veru, pero' ma naħsibx li din nirranġawha b'emenda ta' dan it-tip.

Naħseb li din il-materja aktar tista' tiġi salvagwardata b'sensibilizzazzjoni daparti tal-pubbliku.

GĦalkemm forsi jidher li l-qrati għandhom ċertu latitudni u diskrezzjoni dwar il-pubblikazzjoni ta' dak li jiġri ġewwa l-qorti, ir- regola hi favur il-pubbliċita' u t-trasparenza f'dak li jiġri hemmhekk, għalkemm imbagħad il-qorti għandha ċerta diskrezzjoni fil-mod kif tirregola din it-trasparenza.

Nerġa' ngħid li wieħed jista' jibqa' jirrifletti dwar dan u għada forsi jkollna ċans niddiskutu aktar fuq dan il- punt.

Imbagħad jekk wieħed jiddeċiedi favur, nistgħu nagħmlu artiklu ad hoc fil-liġi, pero' s'issa m'iniex konvint li din id-diskrezzjoni għandha tiġi limitata b'dan il-mod, u anke kieku nillimitawha m'hux daqshekk faċli biex insibu l-aħjar mod kif nifformulawha.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Edwin Grech.

ONOR.

EDWIN GRECH: Il-proviso għal subartiklu 22 (2) kif qed jiġi propost jgħid li kemm-il darba l-persuna li tkun akkużata ma tkunx għalqet l-eta' ta' 16-il sena u kemm-il darba ma tkunx akkużata flimkien ma' persuna oħra, kull referenza għall-qorti għandha tiftiehem bħala referenza għall-Qorti tal-Minorenni.

Jekk persuna taħt dik l-eta' fir-reat tkun assoċjata ma' xi ħadd li jkollu aktar minn 16-il sena, hi mhux xorta tibqa' minorenna?

Allura din għandha tmur fil-Qorti tal-Maġistrati u l-gravita' tar-reat tikber?

ONOR.

LOUIS GALEA: Jekk hemm żewġ persuni akkużati b'reat, wieħed ta' 15-il sena u l-ieħor ta' 18-il sena, dawn se tifridhom u lil wieħed tibagħtu naħa u lill-ieħor tibagħtu n-naħa oħra?

F'każ fejn it-tnejn ikunu għadhom taħt l-eta' ta' 16-il sena hija l-Qorti tal-Minorenni li tiġġudika dak il-każ, pero' jekk persuna taħt is-16-il sena kienet involuta ma' persuna li hija 'l fuq minn dik l-eta', allura l-każ huwa ftit differenti.

Naturalment il-Qorti tal-Maġistrati dejjem iżżomm in konsiderazzjoni l-fatt li dik il-parti għad m'għandhiex 16-il sena.

Peress li hemm xi klawsoli oħra li ma naħsibx li huma daqshekk dettaljati, jekk il-Kamra taqbel nistgħu ngħaddu għalihom u aktar tard inkomplu d-diskussjoni fuq klawsola 11.

THE CHAIRMAN: Hawn il-permess?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata u l-klawsola ġiet posposta.

Klawsola 12 - Emenda ta' l-artikolu 22A tal-liġi prinċipali.

Clause 12 - Amendment of section 22A of the principal law.

THE CHAIRMAN: Il-Ministru Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA: Klawsola 12 tispjega lilha nnifisha.

Qabel il-liġi kienet tgħid li meta jkun hemm il-konfiska tal-proprjeta', il-familja għandha titħallielha biżżejjed proprjeta' u flus f'ammont ta' Lm6,000 fis- sena.

Aħna dehrilna li f'dan il-każ wieħed m'għandux jispeċifika ammont imma għandu jgħid li l-familja għandu jitħallielha daqskemm hu meħtieġ għal għejxien diċenti, imbagħad wieħed iħalli dan fil-ġudizzju ta' min ikun qed jeżamina l-każ partikolari.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Bartolo.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Mr Chairman, ma nafx jekk dan huwiex punt trivjali, pero' xtaqt inkun naf x'jiġri jekk il-ġid kollu ta' dik il- familja jkun ġej minn xi ħadd li l-ġid kollu tiegħu jkun ġej mit-traffikar tad-droga.

ONOR.

LOUIS GALEA: Jekk ninterpreta l-liġi tajjeb, minn dak l-ammont li l-qorti tissekwestra, ġej minn fejn ġej .... il-liġi tgħid li:

" ... l-Qorti għandha f'dak l-ordni tistabbilixxi xi flejjes jistgħu jitħallsu lil, jew jiġu riċevuti mill-akkużat filwaqt li jkun qed iseħħ dak l-ordni fejn jiġu speċifikati l-għejjun, il-mod u l- modalitajiet oħra ta' ħlas, inklużi salarju, paga, pensjoni u benefiċċji soċjali li jitħallsu lill-akkużat sabiex huwa u l-familja tiegħu jitħallilhom għajxien diċenti.".

Jiġifieri għall-qorti li tiddeċiedi dak l-ammont.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Jien naħseb li l-frażi "għajxien diċenti" tant hija wiesgħa u tant tagħti lok għal abbuż li ta' min jaħseb ftit fuqha u nirristrinġuha daqsxejn għaliex din tista' tiġi interpretata mill-qorti - u aħna nafu kif inhi l-prosekuzzjoni hawn Malta - li tħalli lil dak li jkun kważi jgawdi mill-frott kollu li jkun akkwista.

Jiġifieri jien ma naħsibx li għandna nħalluha għall-qorti biex tinterpreta hi xi tfisser "għajxien diċenti" għaliex l-interpretazzjoni tagħha tant tista' tkun wiesgħa li ma jkun hemm restrizzjoni fuq xejn.

Jien naħseb li fil-kontest ta' liġi bħal din għandna nkunu ferm iżjed sodi u ma naċċettawx sentenzi li jistgħu jiġi miżinterpretati ħafna.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA: Jien ma naqbilx ma' l-Onor.

Membru li l-prosekuzzjoni turi ruħha b'xi mod lenjenti fit-talbiet li tagħmel imma, għall-kuntrarju, il-fama li għandha l-prosekuzzjoni by and large hija li timmira għall- massimu tal-piena jew ta' dak li tipprovdi l-liġi u fil-fatt f'dawn il- każijiet il-prosekuzzjoni ma jkollha l-ebda say dwar x'jikkostitwixxi għajxien diċenti.

Anzi, bil-kontra, il-liġi tgħid li l-prosekuzzjoni titlob li l-qorti tordna s-sekwestru tal-proprjeta' u mbagħad hija l-qorti nnifisha li meta tordna s-sekwestru tistabbilixxi x'għandu jingħata biex il- familja tgħix b'mod diċenti.

Jien nifhem l-argument ta' l-Onor.

Membru li l-qorti tista' tgħid li biex din il-familja jkollha għajxien diċenti għandu jkollha ¥20,000, u jekk ngħidu hekk allura nkunu qegħdin inżidulha l-ammont li l-familja jifdlilha.

Jien nifhem li hemm dan il-periklu.

Meta tagħti din it-tip ta' diskrezzjoni lill-qrati, qed tassumi li hemm dan il-periklu, qed tidħol għal dan il-periklu, pero' jiena nemmen li l-qrati tagħna huma qrati sensibbli għal din il-problema in partikolari u ma nemminx li se jabbużaw minn din id-diskrezzjoni li għandhom.

Huma għandhom diskrezzjonijiet ħafna iktar wesgħin minn din li qed nagħtuhom issa, jiġifieri billi ngħidu li fil-ġudizzju tagħhom, skond il-mertu ta' kull każ, jistabbilixxu x'inhu meħtieġ għal għajxien diċenti tal-familja, ma naħsibx li nkunu qegħdin inżidu żżejjed mad-diskrezzjoni li diġa' għandhom.

Teżisti l-possibilita' li din tiġi abbużata, pero' naħseb li s-sens ta' maturita' ta' problematika fil-pajjiż jitlob li l-qrati jiġu afdati u jiena nafdahom b'din id-diskrezzjoni.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Qegħdin nitkellmu f'kontest li għandna liġi li se tkun iżjed qawwija kontra min jittraffika d-droga u fl-istess ħin qed naraw paradossija minħabba li kif kienet il-liġi qabel kienet tissemma l-figura ta' Lm6,000 u issa qed inħallu fid-diskrezzjoni tal-qorti biex tiddeċiedi hi xi jfisser għajxien diċenti.

Jiena ċert li l-qorti tiddeċiedi li għajxien diċenti jitlob iżjed minn Lm6,000.

Jiġifieri ċertament li mhux se tiddeċiedi li jitħalla lill-familja inqas minn Lm6,000 imma se jingħata lok li "għajxien diċenti" jfisser iżjed minn Lm6,000.

Allura f'kontest li qed nagħmlu liġi iżjed ħarxa ma' dawn in-nies, se nkunu qegħdin nagħtu lok li nnaqqsulhom il-pieni u l-piż ta' l-iżbalji li jkunu għamlu.

ONOR.

LOUIS GALEA: L-Onor.

Membru qed jassumi li l-qorti tħalli iżjed minn Lm6,000, bilfors pero' jista' jagħti l-każ li jkun inqas għaliex m'aħniex qegħdin nistabbilixxu x'jista' jkun l-ammont pero' bil-mod kif jinbidlu ċ-ċirkostanzi - u ċ-ċirkostanzi ta' kull każ ikunu differenti - ...

Din ma kenitx xi emenda li ħa inizjattiva dwarha l-Gvern, imma hija emenda li toħorġ mill-esperjenza li jkunu għaddew minnha l-Uffiċċju ta' l- Avukat Ġenerali li ladarba jkun sottommess lilhom il-prinċipju li jkun irid idaħħal il-Gvern, jaqbdu l-liġi, jaraw x'hemm bżonn jaġġornaw u jagħmlu proposti li anke jieħdu inizjattivi għalihom huma stess.

Jiġifieri jiena ma tagħtinix fastidju li nħalliha Lm6,000 - tista' tibqa' Lm6,000 jew nistgħu nispeċifikaw l-ammont - pero' noqgħod fuq min qed jagħtini l-parir li din hija materja li m'għandix inkun tassattiv fuqha.

Issa jekk javvera ruħu dak li qed jgħid l-Onor.

Membru, wieħed ikun irid jieħu konjizzjoni ta' dan, pero' min ikun se jiġġudika se jkun jaf ukoll li hawnhekk kien hawn espressjoni dwar il-ħtieġa ta' kawtela.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Din tista' tinftiehem li veru għoliet il-ħajja għax Lm6,000 fis-sena m'humiex biżżejjed u jrid jiżdied l-ammkont.

Imma l- punt m'huwiex dan.

Il-punt huwa li filwaqt li naqbel li t-tfal u l-mara m'għandhomx iħallsu għal dak li jkun għamel ir-raġel, fl-istess ħin jinkwetani l-fatt li dak li jkun jista' jserraħ rasu.

Per eżempju, jekk raġel ta' madwar 42 sena jinqabad u l-Pulizija tieħu passi kontrih billi tagħmel is-seizure tal-ġid u tal-proprjeta' tiegħu, il-qorti tikkalkola li jekk dan jgħix madwar 30 sena oħra, il-familja tiġi allokata Lm0.33 miljun biex għal dawk it-30 sena, dan jgħix b'Lm10,000 fis-sena u b'hekk ikollha rasha mistrieħa.

Barra minn hekk hemm ukoll il-kwestjoni tad- definizzjoni ta' familja.

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Chairman, jien qiegħed niġi nformat li meta wieħed iħalliha f'dan it-tip ta' livell, il-qrati jtendu li jagħtu dak il-livell għax ma jqisux iċ-ċirkostanzi tal-każ u jaqbdu u jagħtu l-massimu ta' Lm6,000.

L-iskop ta' l-emenda m'huwiex biex il-qorti tagħti aktar imma biex il-qrati jingħataw il-possibilita' li jistabbilixxu ammonti iżgħar mill-ammonti li hemm, pero' li jkunu biżżejjed biex dak li jkun jgħix ħajja diċenti.

Rigward din il-ħaġa jew trid tistabbilixxi l-ammont meħtieġ u tkun inflessibbli jew inkella trid tħalli ċerta leeway lill-qrati.

Issa jien favur li nħalli leeway lill-qrati għaliex nemmen li f'din il-materja, kemm bil-pożizzjoni li jkollha l-prosekuzzjoni kif ukoll bis-sensibilita' li hawn fil-pajjiż, il-qrati japplikawha b'mod għaqli ħafna u naħseb li niżbaljaw jekk nipprovaw nispeċifikaw.

Donnu kif inhi tat lok biex dan l- ammont, forsi ftit konsiderevoli għal ċerti każijiet, jiġi mogħti f'kull każ għal l-għajxien diċenti ta' dak li jkun anke meta ma jkunx meħtieġ, mentri jekk wieħed iħalli l-każ jiġi meqjus u ġudikat skond iċ-ċirkostanzi partikolari ...

Jien naħseb li din tkun it-triq l-iktar għaqlija.

ONOR.

EVARIST BARTOLO: Tinkwetani proprju l-kwestjoni taċ-ċirkostanzi partikolari, fis-sens li meta għandek nies li minħabba l-attivita' illegali li jkunu għamlu jkunu draw il-lifestyle ta' high living, il-Qorti tista' tħoss li dik il-familja m'għandhiex tipprivahom, per eżempju, mill-villa jew mill-karozza, għax lil-każ partikolari ta' dik il-familja dak huwa għajxien diċenti, filwaqt li għal xi ħaddieħor l-għajxien diċenti forsi huwa li jgħix fi flat.

Ovvjament aħna qed nitkellmu fuq nies tad-demm u l- laħam, u kulħadd għandu l-kriterji soġġettivi tiegħu dwar xi jqis bħala għajxien diċenti.

Imma fejn proprju minn high lifestyle li jkun rikavat minn attivita' illegali bħal din, l-għajxien diċenti għal ċertu familja huwa li ma jinżlux minn dak il-livell li jkun ipprovdielha min ġab il-flus minn dawn l-attivitajiet.

Għaliha din hija l-problema.

THE CHAIRMAN: Sar il-ħin.

Fid-9.00 p.m. il-Kamra rriżumiet u l-Viċi President irrapporta progress u talab il-permess sabiex il-Kumitat jerġa' jiltaqa'.

MR SPEAKER: Aġġornament.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

GUIDO DE MARCO (Viċi Prim Ministru u Ministru ta' l-Affarijiet Barranin): Nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal għada, it-Tlieta, 25 ta' Jannar, fis-6.00 p.m. b'din l-agenda:

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Mediċini Perikolużi - Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Kriminali - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza dwar il-Qirda tal-Kummerċ fil- Prostituzzjoni - Kumitat;

Abbozz ta' Liġi għall-Promozzjoni tas-Saħħa u s-Sigurta' fuq ix-Xogħol - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar id-Dazji ta' Importazzjoni (Emenda Nru 2) - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Edukazzjoni - Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar Kummissjoni għall-Amministrazzjoni tal-Ġustizzja - it-Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar iż-Żwieġ - it-Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Ċivili (Emenda Nru 3) - it-Tieni Qari u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar it-Taxxa tar-Reġistrazzjoni ta' Vetturi bil-Mutur - it-Tieni Qari.

MR SPEAKER: Hemm rimarki, jekk jogħġobkom?

L-Onor.

Louis Buhagiar.

ONOR.

LOUIS BUHAGIAR: Mr Speaker, nixtieq nagħmel referenza għal studju li ġie ppubblikat dan l-aħħar li nifhem li s-Segretarju Parlamentari tkellem u anke għamel konferenza stampa fuqu.

Dan l-istudju ssemma:

"Evaluation of existing services for the elderly and their implications in planning of future services in the light of economic realities and demographic trends".

Jien qrajt dan ir-rapport u sibtu interessanti ħafna u nifraħ lil dawk il- ħafna kontributuri li ħadmu flimkien fuq dan l-istudju.

L-Oppożizzjoni ilha tisħaq li hemm bżonn ta' studji bħal dawn biex niżnu s-servizzi li nkunu qegħdin nipprovdu lill-komunita', f'dan il-każ f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-anzjani.

Fl-istess ħin nieħu gost li dan l-istudju jikkonferma l-kritika kollha li ilha tagħmel l-Oppożizzjoni għal dawn l- aħħar snin.

Nibda biex nirrimarka fuq il-fatt li ilna ħafna nisħqu fuq il- problema ta' nuqqas ta' postijiet fejn jiġu istituzzjonati l-anzjani.

Dan ir-rapport juri kemm qed tinħoloq problema fl-isptarijiet tal-Gvern minħabba dawn l-anzjani.

Per eżempju, dan ir-rapport jgħid li fil-31 ta' Marzu, 1992 meta ġew magħduda l-pazjenti fl-isptar San Luqa sabu li minn total ta' 960 persuna, 47% kienu social cases, każijiet ta' anzjani li ma setgħux jintbagħtu d-dar minħabba li ma kellhom lil ħadd min jieħu ħsiebhom.

Barra minn hekk fl-Isptar Boffa kien hemm 68 sodda mill-130 sodda li hemm - jiġifieri 52% tas-sodod kollha - li kienu okkupati minn anzjani u nies oħra li ma setgħux jintbagħtu d-dar għax ma kellhomx min jieħu ħsiebhom.

Fl-isptar Monte Carmeli li fih 663 sodda, 71% tal- pazjenti kienu wkoll social cases u 59 minn dawn ma kellhomx bżonn ta' kura mentali iżda iżjed kellhom bżonn ta' kura ġerjatrika.

Jiġifieri post dawn il-pazjenti ma kienx fl-istpar Monte Carmeli, il-manikomju, imma kien f'xi sptar ta' l-anzjani.

Fl-istess ħin fl-isptar ta' Għawdex, minn total ta' 250 sodda kien hemm 80 sodda, kważi terz, li kienu okkupati minn nies li ma setgħux jgħixu weħidhom u ma kellhomx fejn imorru.

Dan jirriżulta minn studju kommissjonat mill-Gvern - l-Oppożizzjoni ma kellha x'taqsam xejn miegħu - li jindika f'liema stat wasalna minħabba l-problema ta' l- anzjani f'pajjiżna.

Il-konklużjonijiet tagħna huma li fl-isptarijiet hemm ħafna sodod li huma intenzjonati għal kura intensiva imma minħabba din il- problema dawn is-sodod qed jiġu wżati ħażin.

L-aktar fatt inkwetanti huwa li, kif għidt, fl-Istpar Monte Carmeli hemm 59 każ ta' nies li la għandhom bżonn ta' kura mentali u lanqas għandhom bżonn li jkunu l- manikomju imma suppost li qegħdin f'xi sptar ta' l-anzjani.

Din il-ħaġa lili tinkwetani ħafna.

Konklużjoni oħra hi li waqt li qed nippjanaw biex nibnu sptarijiet ġodda, fl-istess ħin għandna dan in-numru konsiderevoli ta' sodod li qed jiġu wżati ħażin minħabba li qed ikunu okkupati minn nies li m'hemmx istituzzjoni oħra fejn teħodhom.

GĦalija din hija problema serja.

Fl-istess rapport hemm ukoll studju jew kritika dwar l-Isptar Zammit Clapp.

L-ewwel konklużjoni li jasal għaliha dan ir-rapport hija li wara l- ftaħir li sar u wara li ntnefqu dawk il-flejjes kollha biex jitranġa, jinbidel u jiġi estiż l-Isptar tal-Blue Sisters ħalli jiġi konvertit fi sptar li kellu jakkommoda 75 sodda, sa diversi snin wara 50 biss minn dawn is-sodod setgħu jiġu utilizzati.

Dan l-istess rapport jgħid li f'dan l-isptar kien hemm floor sħiħ li ma kienx qed jintuża għal in- patients imma kien qed jintuża għal skopijiet oħra fosthom biex jinżammu t- tfal tan-nurses li jaħdmu hemmhekk.

Aħna min-naħa ta' l-Oppożizzjoni nipprovaw niġbdu l-attenzjoni tal-Gvern għal nuqqasijiet bħal dawn, ħafna drabi billi nistaqsu għall-informazzjoni permezz ta' mistoqsijiet parlamentari.

Per eżempju, f'Novembru għamilt mistoqsija parlamentari numru 14,024 lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali fejn tlabtu jagħtina l-pjanti ta' l-Isptar Zammit Clapp u jgħid għaliex qed jintuża.

Imma l-Ministru weġibni li "risposta tingħata f'xi seduta oħra" u s'issa għadna ma rċevejna l-ebda risposta.

Imbagħad ikun hemm nies li huma kommissjonati mill-Gvern stess, jikkritikaw lill-Gvern preċiżament fuq l-istess affarijiet li nkunu qed niġbu l-attenzjoni għalihom aħna, u filwaqt li lilna l-Gvern ma jagħtiniex risposta, lil dawn ta' ġewwa jagħtihom l-informazzjoni biex ikun jista' joħroġ rapport bħal dan.

It-tieni punt li joħroġ minn dan l-istudju hu li bejn it-13 ta' Ottubru 1991 u l-31 ta' Diċembru 1992, l-occupancy rate ta' l-Isptar Zammit Clapp kienet biss ta' 81%, u dan għandu juri lis-Segretarju Parlamentari li dan l- isptar m'huwiex qed jiġi utilizzat tajjeb.

Fir-rapport jingħad ukoll li jarawha bi kbira kif il-Gvern jista' jiġġustifika żieda ta' Lm243,000 fl- ispiża rikorrenti ta' dan l-isptar meta fl-istess ħin jiżdiedu biss 10 sodod.

Dan ir-rapport ikompli jikkonferma l-kritika ta' l-Oppożizzjoni li Zammit Clapp huwa sptar għal tal-klikka, għal ta' ġewwa u għall-ħbieb.

Per eżempju, minn dan l-istudju joħorġu figuri li juru li l-parti l-kbira tal- pazjenti ġejjin minn dik l-area, bħal San Ġiljan u Tas-Sliema.

Biżżejjed li wieħed iħares lejn paġna 26 ta' dan l-istudju fejn isib li 11.2% ta' l- anzjani huma minn San Ġiljan, 4.3% minn Tas-Sliema u 7.5% minn Ta' Xbiex, u dawn huma l-areas prinċipali li minnhom jidħlu l-iżjed numru ta' pazjenti fl-Isptar Zammit Clapp.

L-istudju jkompli jgħid li hemm postijiet f'Malta u GĦawdex li minnhom għadu lanqas biss daħal pazjent wieħed f'dan l-isptar.

Jista' jkun hemm ħafna raġunijiet għal dawn il-fatti u l-figuri li semmejt jien, pero' jien ċert li hemm preġudizzju kbir favur ċerti nies li jgħixu f'ċerti postijiet u kontra ċerti nies li jgħixu f'postijiet oħra.

Din m'hiex biss kwestjoni ta' preġudizzju, imma jiġri wkoll li jkun hemm nies li jippromwovu li ċerti nies li jiġu minn ċerti lokalitajiet jidħlu f'dak l- isptar.

Hemm ċerti nies li ma jaċċettawx lil kulħadd u dan jgħidu l-istess rapport.

Pero' jiddispjaċini ngħid li min ħejja dan ir-rapport ma kellux kuraġġ biżżejjed - kif kont nistenna li jkollu - biex jgħid li dawn l- affarijiet qed isiru minħabba preferenzi istituzzjonali u mhux għal xi raġunijiet oħrajn.

Forsi hemm min qed jistaqsi kif qed nasal għal din il-konklużjoni.

Qed nasal għal din il-konklużjoni għal żewġ raġunijiet.

L-ewwelnett anke l- wards stess fl-Isptar Zammit Clapp issemmew għall-ibliet ta' dawk l-inħawi u eżempju minnhom huwa St Julians Ward.

X'eżempju trid iktar minn hekk?

Mir-rapport stess jirriżulta wkoll li meta staqsew ċerti mistoqsijiet lill- awtoritajiet ta' Zammit Clapp bl-għan li jipprovaw jispjegaw għaliex il- parti l-kbira tal-pazjenti jkunu minn dawk l-inħawi, baqgħu ma ħadux risposti u fil-fatt f'dan ir-rapport insibu kumment kważi f'forma ta' complaint.

It-tmexxija awtonoma hija ħaġa sabiħa, pero' din trid tħalliha tirrispondi għal studju bħal dan.

M'għandna qatt inħallu awtorita' awtonoma li tmexxi sptar ma tirrispondix għal mistoqsijiet intelliġenti u jekk il-Ministru jew is-Segretarju Parlamentari fil-ġimgħat li ġejjin ma jgħidulniex x'kienu l-mistoqsijiet li saru u għaliex ma ġewx imwieġba, jien ninsisti li dawn il-mistoqsijiet nagħmluhom repetutament min-naħa ta' l- Oppożizzjoni biex forsi fl-aħħar ikollna risposta għalihom.

Fl-istess nifs, dan ir-rapport jgħid li waqt li f'Zammit Clapp jiġu nies minn dawk il-lokalitajiet, f'San Vincenz de Paule l-pattern tad-dħul tal- pazjenti huwa totalment differenti.

Il-maġġor parti tan-nies hawnhekk, 7.6%, jiġu minn Vittoriosa, 5.5% jiġu minn Bormla, 5.5% mill-Marsa, 5.3% minn Birżebbugia u 5% mill-Kalkara.

Jiġifieri meta jien f'Zammit Clapp u f'San Vincenz qsamt il-kura ta' l-anzjani fi tnejn kelli raġun u dan ir- rapport qed jagħtini raġun bil-figuri maħruġin min-naħa tal-Gvern stess.

Jien xtaqt inkompli għaliex għandi ħafna iżjed xi ngħid u 'l quddiem nispera li nkompli nitkellem fuq l-abbuż ta' l-għoti tas-servizzi fil- community homes u fil-home care u fil-liċenzji għall-anzjani imma nixtieq inħalli l-ħin mistħoqq lil sieħbi l-Onor.

Debono Grech.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Aktar rimarki?

L-Onor.

Joe Debono Grech.

ONOR.

JOE DEBONO GRECH: Mr Speaker, illum nixtieq nindirizza żewġ ilmenti, u l-ewwel wieħed jittratta l-kwestjoni tal-bdiewa.

Il-patata tax- xitwa li suppost qed tinqala' issa - u ħafna minnha nqalgħet - bil-maltemp u l-kesħa li għamel imtliet bil-ġlata u l-maġġoranza tal-bdiewa tilfu kważi l-uċuh kollha u anke dawk li laħqu qalgħuha qed tmurilhom bil-ġlata.

Dan wara li, kif għidt qabel, kienu għamlu ħafna spejjeż ta' ilma, demel u affarijiet oħrajn u issa l-uċuħ tar-raba' kważi tilfuhom kollha.

Jien qed nitlob lill-Gvern illum biex il-Ministru jindaga l-ħsara li sofrew lil dawn il-bdiewa u jissussidjahom bis-sens għaliex, kif jaf, il-pestiċidi għolew it-tripplu u l-bdiewa m'humiex qed isibu tarf jixtru l-mediċini għaliex dawn qed jogħlew minn ġimgħa għal ġimgħa.

Il-complaints li għandi huma li l-uċuh tar-raba' tal-patata tax-xitwa - u dawn jien rajthom b'għajnejhja stess - li l-bidwi suppost li se jdaħħal flusu lura minnhom; minħabba li l-ewwel damet ma għamlet ix-xita, meta mbagħad għamlet, għamlet ħafna f'daqqa, għamel ħafna riħ u mbagħad għamlet ħafna nida, ħadu daqqa b'mod li jekk il-Gvern mhux se jissussidja u jgħin lill-bdiewa dawn se jsofru catastrophe għaliex anke ħafna mill-patata li nqalgħet laħqet mardet u issa qed tmur bil-ġlata.

Barra minn hekk dawn iridu jikkompetu ma' ħafna patata li ġiet minn barra.

Lill-bdiewa l-Gvern mhux qed igħidilhom li qed jiftaħ l-importazzjoni u 'l quddiem - jgħid x'jgħid il- Ministru - din se tkun waħda mill-problemi li se jiffaċċjaw bid-dħul fis- Suq Komuni.

Il-bidwi ma jistax ilaħħaq ma' dan it-tip ta' kompetizzjoni.

Għaliex?

Għax ġew l-elementi li l-bidwi ma kellux kontroll fuqhom, u l- flus li l-ħaseb li se jaqla' minn fuq l-uċuh tiegħu spiċċaw fix-xejn.

Barra minn hekk il-bidwi jrid ukoll jikkompeti mal-patata li ġiet minn barra li l-Gvern lanqas suppost li ħallieha tidħol.

Jiena nagħmel appell lill-Ministru sabiex jindaga sewwa kemm ma' l-unions tal-bdiewa u kemm mal- bdiewa individwali u jara xi ħsara saritilhom.

Ħaġa oħra li nixtieq nitkellem dwarha tirrigwarda t-toroq li hemm fid- distrett tiegħi.

Rajna li biex il-Partit Nazzjonalista ġabar il-voti tar- residenti ta' Fleur-de-Lys ...

Jien kont għamilt domanda parlamentari fuq Triq l-Indjana fejn kont staqsejt għaliex din għadha ma ssewwietx u l- Ministru lili kien weġibni li din kienet għadha ma ssewwietx għaliex kien hemm xi ħadd li bena fuq art privata u l-Gvern kien għadu qed jara jekk jistax jagħtiha t-tarmac jew le u kien qalli wkoll li minn fuq il-bankina jistgħu jgħaddu n-nies.

B'sorpirża kbira u b'kumbinazzjoni laqqgħu l- kumitat biex ikunu jistgħu jivvotaw fl-elezzjoni tal-kunsilli lokali - għaliex Fleur-de-Lys ma riedx jivvota għall-kunsilli minħabba li għamluh parti minn Birkirkara - u f'jumejn din it-triq ġiet resurfaced u tawha t- tarmac, u dan kollu bix-xita nieżla!

U jiena lill-Ministru nistaqsih: Għaliex tiġi hawnhekk u tigdeb miegħi?

Hu jmissu qal li biex iġibu l-voti din it-triq ġiet resurface.

Pero' fi Fleur-de-Lys mhux Triq l-Indjana biss kien hemm imħarbta għaliex jekk wieħed jgħaddi minn Psaila Street jaħseb li għaddej fil-maltemp.

Hemm ukoll diżastru fi Triq Borg, fi Fleur- de-Lys Junction, f'Elia Street u anke wara l-iskola ta' Santa Monica, u lill-Gvern ngħidlu li hemmhekk imisshom sewwewh ukoll.

Jekk wieħed jgħaddi minn Ta' Paris u l-area Tal-Qattus f'Birkirkara, jistħajlu qiegħed fuq il-qamar għaliex hemm kull ħofra fiha m'ogħla hawn.

Imma biex ikkuntentajna żewġ persuni ħalli jkunu jistgħu jipperswadu lin-nies ta' Fleur-de-Lys jivvotaw għall-kunsilli lokali irranġaw triq waħda u qisu ma ġara xejn.

U l-kumitat ta' Fleur-de-lys qal li issa kuntent għaliex tliet snin oħra se jagħmlulhom kunsill għalihom.

U jiena ngħidilhom li l-Partit Nazzjonalista daħak bihom; u mhux il-Gvern wegħedhom imma l-Partit Nazzjonalista.

Meta ħarġet il-Liġi tal-Kunsilli Lokali jiena għamilt domanda parlamentari lill-Prim Ministru fejn staqsejtu: Kif postijiet bi 300 ruħ u 800 ruħ se tagħtuhom kunsill u Fleur-de-Lys li huwa raħal għalih ma tajtuhx kunsill?

U dak iż-żmien il-Prim Minsitru qalli li dik hija parti minn Birkirkara u biċċa minn Santa Venera u m'għandhom l-ebda ħsieb li jagħmlu kunsill.

Jiġifieri l-kwestjoni dwar Fleur-de-Lys kien il- Partit Laburista li qajjimha u l-Prim Ministru dak iż-żmien kien weġibna li m'għandu l-ebda ħsieb li lill-Fleur-de-Lys jagħmillu kunsill.

Kieku ried il-Gvern kellu ċans jirranġa għaliex dan il-każ qajjimtu sena ilu u issa f'daqqa waħda l-Partit Nazzjonalista qal lill-kumitat ta' Fleur-de-Lys li fi żmien tliet snin dan ir-raħal se jkollu l-kunsill tiegħu.

U biex ġbarna l-voti sewwejna triq waħda, meta jekk iddur it-Tmien Distrett kollu ssib diżastru sħiħ fit-toroq.

Minn dawn il-postijiet jgħaddu ħafna karozzi u jekk wieħed imur in-naħa ta' Fleur-de-Lys Junction jista' jara x'kull ħofra hemm - u dan huwa wieħed mill-ftit ilmenti li saru - imma biex nefqu dawk il-flus ma jiddispjaċihomx.

Meta jien għamilt mistoqsija parlamentari fuq din il-parti qaluli li ma tistax titranġa imma biex iġibu l-voti għall-kunsill f'daqqa waħda qalulhom li se jirranġawha.

L- għada li ltaqa' dan il-kumitat bdew jirranġaw din it-triq imma ladarba bdew jien kont nippretendi li mhux din it-triq biss jirranġaw imma jirranġaw ukoll it-toroq l-oħra ta' Fleur-de-Lys, Birkirkara u Santa Venera u jagħtuhom it-tarmac.

Dawn huma ftit mill-ilmenti tar-residenti ta' dawk l- inħawi.

Jien nixtieq inressaq ilment ieħor li fih ma tidħolx politika.

Jien nixtieq li l-Gvern jikkonsidra lin-nies li jbatu mill-marda tad-diabete għax ħafna minnhom qed jixtru l-pilloli u l-affarijiet li għandhom x'jaqsmu ma' din il-marda bi flus kbar.

Ħafna minnhom m'humiex megħjuna mill-Gvern u t-tobba jgħallmuni li għal din il-marda m'hemmx fejqan, jiġifieri l- kura tiżdied tista' mhux titnaqqas.

Illum raġel tal-familja li jkun jaħdem u jkollu tfal morda bid-diabete ma jeħux għajnuna mingħand il-Gvern.

Din hija marda akuta li l-kura tagħha hija waħda sinjura.

Inutli li dawn in- nies imorru għand it-tobba - bir-rispett kollu - u jgħidulhom x'kura għandhom jieħdu meta din il-kura tqum il-liri u ċerti affarijiet mill- isptar ma jagħtuhomlhomx.

Jekk isibu li l-means test ta' dak li jkun huwa tajjeb ...

(Interruzzjonijiet) Ippermettili mbagħad weġibni għada.

Qed jagħtu s-siringi ...

Imma kif tgħidli le!

L-ilmenti li għandi jien m'humiex l-istess li għandek inti għax forsi ta' Ħaż-Żebbuġ għajnejhom blu u li naf jien għajnejhom ċelesti!

Jien qed ngħid li mill-isptar ma jagħtux il-mediċini u l-isticks li jintużaw mid-diabetiċi u dak li jkun irid jixtrihom hu.

Jien naf familja fejn hemm tlett itfal morda, u din ma tingħata ebda għajnuna mill-Gvern u l-mediċini trid tixtrihom hi.

Il- Ministru jaf iktar minni li biex tixtri dawn il-mediċini trid ħafna flus.

Jekk ma jaqbilx miegħi, lil din il-familja għandu jgħidilha li l-Onor.

Debono Grech qed jigdeb għax mhux veru li dawn il-mediċini jqumu ħafna flus.

Jekk irid nista' nġiblu l-prezzijiet.

Jekk jien inġib xi mediċini mill-isptar u t-tabib tiegħi jgħidli biex ma neħodhomx għax m'humiex tajbin u jordnali mediċini oħra, jien dak li jordnali hu nieħu u mhux dawk li nkun ġibt mill-isptar għax għas-saħħa mhux se noqgħod inqis li nkun ġibthom b'xejn.

Imbagħad hemm ċerti mediċini li jgħidulek li tista' teħodhom mill- isptar imma meta tmur l-isptar jgħidulek li m'għandhomx minnhom.

Issa din mhix kwestjoni politika, qed nitkellmu fuq dak li għandhom bżonn in-nies.

Jien lest li nġib dawn il-mediċini hawn u ngħidlu kemm jixtruhom.

Hemm mediċini li jekk il-ġimgħa l-oħra kienu Lm4, din il-ġimgħa saru Lm6.

Il- Ministru jaf daqsi kemm iqumu flus dawn il-mediċini u jaf ukoll li min ikollu l-marda tad-diabete jrid joqgħod fuq ċerta dieta.

Imbagħad jiġi jgħidli għax wieħed jaħdem hawn u l-ieħor jaħdem hemm ...

Dan huwa suġġett ta' interess nazzjonali u bilfors irridu naraw kif se nagħmlu biex il- pajjiż jgħin lin-nies li għandhom din il-marda.

Jintnefqu daqstant flus biex ngħinu lid-drogati!

Hija ħaġa tajba li tgħin lid-drogati u naqbel magħha, imma ma jistax ikun li l-Gvern joħroġ il-miljuni għax it-tifel tiegħi jagħmel kapriċċ u jmur jiblagħhom filwaqt li lil dawk in-nies li mardu bid-diabete - naturalment m'għandhom l-ebda tort - ma jgħinhomx.

Imbagħad niġu niftaħru hawn ġew li qed nonfqu Lm5 miljun għad-drogati!

Min jibla' d-drogi jbati l-konsegwenzi ta' dak li jkun għażel li jagħmel.

Fl- opinjoni tiegħi l-ewwel għandna ngħinu lil dawk l-iżvinturati li l-marda tagħhom tintiret.

M'iniex ngħid li lil ħaddieħor m'għandniex ngħinuh, imma mhux sew li l-Gvern jonfoq daqstant flus għar-rehabilitation ta' wieħed li kien jiblagħhom meta forsi missieru huwa miljunarju.

M'għandniex noħorġu l-flus għad-drogati biss għax jekk wieħed li jkun drogat ikollu missieru jiflaħ iħallas għall-kura tiegħu, għandu jgħinu hu.

Min-naħa l- oħra lil wieħed li marad bid-diabete u mhux tort tiegħu m'għandniex ngħinuh?

Nafu li l-mediċini għal din il-marda jiswew ħafna flus u għalhekk iktar għandna ngħinu lil min ibati biha.

X'tort għandu tifel ta' ħames snin jew sitta li marad bid-diabete, marda li tibqa' għal għomru?

Lil dan missieru jrid iħallaslu l-iskola u l-ħajja bħal kull tifel ieħor, barra li jixtrilu affarijiet tad-dieta.

Allura mbagħad lil dan għandna ngħidulu li l-mediċini jrid jixtrihom ukoll?

Jien nappella lill-Gvern u lill-Ministru biex jara li ċerti affarijiet bħalma huma sticks, jiġu provduti b'xejn mill- Gvern għax għalkemm dawn huma għoljin, huma essenzjali għal min hu marid.

Grazzi, Mr Speaker.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal għada, it-Tlieta, 25 ta' Jannar, fis-6.00 p.m. bl-agenda kif kommunikata mill-Viċi Prim Ministru.

Fid-9.30 p.m il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET IMWIEĠBA BIL-MIKTUB

ĦADDIEMA AWŻILJARJI

L-ONOR.

SANDRO SCHEMBRI ADAMI staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jgħid x'inhi r-raġuni għaliex dawk l-awżiljarji li kienu attached ma' l-AFM u li għandhom skills differenti ingħataw grad wieħed biss u ċioe' dak ta' Grade A?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Meta l-Gvern offra impieg permanenti lill- ħaddiema li kienu jiffurmaw parti mill-Iskema tal-Ħaddiema Awżiljari (AWTS), fosthom dawk li kienu 'attached' mal-Forzi Armati, ma saret ebda distinzjoni bejn dawn il-ħaddiema li kollha rċevew ħatra fil-livell ta' Grupp 'A'.

Anki dawk l-impjegati li kienu ġew ingaġġati bħala 'supervisors' fl- iskema tal-Awziljari u li ngħataw id-dritt li jżommu l-istess salarju bażiku li kellhom fuq bażi personali, irċevew ukoll l-istess ħatra fil- livell ta' Grupp 'A'.

Wieħed għandu jiftakar li issa li dawn il-ħaddiema qegħdin fi Grupp 'A' huma jistgħu japplikaw għal xogħol fi gradi ogħla fejn is-sejħa għall- applikazzjonijiet tkun miftuħa għal impjegati fi Grupp 'A' skond il-vakanzi li jinħolqu minn żmien għal żmien.

MELITA CABLE TELEVISION - OPTIC CABLE NETWORK

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Prim Ministru: Wara l-ftehim li kien intlaħaq mal-Malta Cable Television u l-arranġamenti li kienu saru bejniethom u bejn it-Telemalta dwar l-użu ta' l-Optic Cable Network għat- trasmizzjoni tagħhom għaliex issa:

(a) Il-Melita Cable Television qed titħalla tuża l-brackets ta' Enemalta għal cables tagħha u li huma ferm eħxen u ta' piż aktar mill-istess cable ta' Enemalta?

(b) F'National Road, il-Blata l-Bajda, il-Melita Cable Television qed titħalla twaħħal il-cables tagħha bejn arblu u ieħor meta l-istess Enemalta użat underground cable f'din il-parti tat-triq?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Jien informat li ma hemmx ftehim bejn Melita Cable Television Limited u l-Korporazzjoni Telemalta dwar l-użu tal-'optic fibre cables' tal-Korporazzjoni għat-trasmissjoni tal-cable TV.

Dwar l-użu tal-brackets tal-Korporazzjoni Enemalta, hemm ftehim li jistipula u jirregola l-mod kif Melita Cable Television Limited tagħmel użu minn dawn il-brackets ta' l-Enemalta.

Rigward it-tieni parti tal-mistoqsija ninsab informat li l-Melita Cable Television Limited neħħiet il-cables u għaddiethom minn rotta alternattiva taħt l-art.

DIPARTIMENT TA' L-ILMA - AĠĠUSTAMENT FIL-PAGA TA' L-APPRENDISTI

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Nirreferi għall-mistoqsija parlamentari numru 12995 u r- risposta mogħtija.

Jista' l-Ministru jgħid x'irriżulta mill- investigazzjoni li għamel?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: L-arretrati dovuti lill-apprendisti tad- Dipartiment tax-Xogħlijiet, li temmew il-kors b'suċċess f'Marzu 1993, ingħataw mal-paga tal-21 ta' Jannar 1994.

Din l-informazzjoni ngħatat mit- Taqsima tal-Personnel tad-Dipartiment tax-Xogħlijiet.

ILMA - NEFQA GĦAL PRODUZZJONI

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l- Ministru jirrispondi l-mistoqsija parlamentari numru 13773?

ONOR.

MICHAEL FALZON: L-informazzjoni mitluba dwar il-produzzjoni ta` l- ilma hija hekk:

|Yea|Actual|Actual |WSC |Cost of | |r |R.O. |product|power |energy | | |Produc|ion |consump|to | | |tion |from |tion |produce | | |(m3) |borehol|for |R.O. + | | |in |es and |water |Bore | | |millio|pumping|produce|hole | | |ns/yea|station|d as % |water: | | |rs |m3 (X |of |Lm | | | |million|power | | | | |s) |from | | | | | |Enemalt| | | | | |a sent | | | | | |out at | | | | | |Busbar | | | | | | | | |198| 8.97 |20.58 |N/A |2,015,84| |6 | | | |1 | |198|10.86 |20.84 | 9.3% |2,134,86| |7 | | | |5 | |198|13.19 |20.18 |11.4% |2,780,54| |8 | | | |7 | |198|15.39 |19.87 |11.6% |3,095,29| |9 | | | |8 | |199|17.62 |21.27 |11.6% |3,321,50| |0 | | | |2 | |199|21.49 |22.59 |12.4% |4,334,51| |1 | | | |6 | |199|24.50 |22.70 |14.3% |4,949,90| |2 | | | |7 | |199|18.91 | N/A |N/A |N/A | |3* | | | | |

Note - Fuel oil consumption and water production by distillation not included.

(*) Up to September 1993

TAQSIMA TAX-XOGĦLIJIET - WD-3011/93

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Billi minn April tas-sena l-oħra l-applikant bir-referenza WD-3011/93 għadu ma ġiex mogħti l-awtorita' li jiftaħ il-bieb tiegħu flok it-tieqa eżistenti, jista' l-Ministru jinforma lill-Kamra għaliex qed jirriżulta dan id-dewmien meta suppost illum żviluppaw metodi moderni biex iħaffu x-xogħol?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li n-numru kkwotat huwa ħażin u għalhekk nitlob lill-Onor.

Interpellant jiċċekkja u jindikali numru tajjeb.

Jista` wkoll jgħid lili privatament l-isem ta` l-applikant u l-indirizz fejn irid isir ix-xogħol.

KARNIVAL - ORKESTRA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għaż-Żgħażagħ u Kultura: Jista' l-Ministru jgħid min huwa jew hija l-kumpannija li ħadet it-tender għall-Orkestra biex bandisti Maltin jkunu jistgħu jdoqqu fil- Karnival ta' Malta?

X'kienu r-raġunijiet fl-imgħoddi li din l-opportunita' għall-bandisti Maltin kienet sospiża?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Ninsab informat li t-tender għall-Orkestra biex bandisti Maltin idoqqu fil-Karnival ta` Malta ntrebħet mis-sur Anthony Attard li offra l-aħjar prezz u servizz.

Rigward it-tieni parti tal-mistoqsija, rrid ngħid li dejjem kien hemm orkestra mpenjata f`diversi attivitajiet matul il-Karnival.

Għal xi snin minħabba diversi raġunijiet, partikolarment dawk tekniċi, ma kienx ikun hemm orkestra waqt il-kompetizzjonijiet taż-zfin għax parteċipanti nfushom ippreferew li jimxu fuq `recordings` tal-mużika magħżula minnhom.

F`dawn iċ-ċirkostanzi l-Kumitat kien ħass li għaldaqstant ma kienx hemm bżonn ukoll ta` orkestra `live` fl-`enclosure`.

Dwar din id-deċiżjoni kien hemm rappreżentazzjonijiet mill-Għaqda Mużiċisti u Entertainers u wara li saru diskussjonijiet bejn l-Għaqda u l- Kumitat Festi Nazzjonali ntlaħaq ftehim li minn din is-sena jkun hemm orkestra `live` għalkemm il-kompetizzjonijiet xorta waħda jkomplu jsiru fuq mużika r-rekordjata.

L-għażla ta` l-orkestra saret wara sejħa pubblika għal offerti.

FTEHIM MA' C.H. BAILEY

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra l-ftehim milħuq fil-kwestjoni C.H.Bailey, l-Gvern Ingliż u l-Gvern Malti?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Kif intqal fil-Press Release maħruġa mid- Dipartiment ta' l-Informazzjoni fl-14 ta' Jannar 1994 u li qed inpoġġi kopja tagħha fuq il-Mejda tal-Kamra, il-Gvern m'għamilx pubbliku l-Ftehim ta' l-20 ta' Ottubru 1993, peress li kien qed jistenna r-rapport finali tal- likwidazzjoni biex jagħti kwadru sħiħ tas-sitwazzjoni.

Madankollu, fiċ-ċirkostanzi kopja tal-Ftehim imsemmi tpoġġiet fuq il- Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

ŻEJT - ESPLORAZZJONI

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jaġġorna l-Kamra dwar is-sitwazzjoni ta' l-Oil Exploration fl- ibħra Maltin, bħal per eżempju kemm għad hawn kumpanniji jesploraw s'issa etc.etc.?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Bħalissa hawn erba' (4) kumpanniji li għandhom kuntratt mal-Gvern biex jesploraw għaż-żejt fl-ibħra Maltin: Amoco u Agip fi Blokok 3 u 4 ta' Area 4 u Shell u Nimir fi Blokka 7 ta' Area 4.

Wara t-tħaffir tal-bir Tama 1 u r-riżultat negattiv tiegħu, Amoco u Agip mistennija jitilqu l-Blokok ix-xahar id-dieħel.

Sadanittant il-kumpaniji l-oħra għaddejjin bl-istħarriġ tagħhom kif mitlub minnhom kuntrattwalment.

MITJAR TA' ĦAL LUQA - QTUGĦ TA' DAWL

L-ONOR.

SALVU SANT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: X'kienet il-kawża tal-qtugħ ta' l-elettriku fil-Mitjar ta' Ħal Luqa bejn is-Sibt 8 u l-Ħadd 9 ta' Jannar, 1994 li kienet responsabbilta' diretta ta' Enemalta?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien infomat li nhar is-Sibt 8 ta` Jannar fil- għodu ġrat ħsara fil-linja esposta ta` vultaġġ għoli - li hija wkoll relattivament twila - li tissuplixxi t-terminal il-ġdid ta` l-ajruport ta` Ħal Luqa.

Il-provvista ta` l-elettriku ġiet sospiża bejn wieħed u ieħor mid-9.00 a.m. sa l-10.00 a.m. Din il-ħsara ma kellha l-ebda effett fuq is- sistema tad-distribuzzjoni ta` l-elettriku ġewwa l-mitjar innifsu.

Minn investigazzjonijiet li saru wara li dehru xi rapporti fil-gazzetti lokali jirriżulta li l-ħsara li affetwat il-mitjar u li x`aktarx qed jalludi għaliha l-Onor.

Membru ma kenitx responsabbilta tal-Korporazzjoni Enemalta għaliex ġrat fl-istallazzjoni tal-mitjar stess, li fil-fatt ġiet ittrattata minn ħaddiema ta` l-Ajruport.

TA' ĠIORNI - SERVIZZ TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid meta se jsiru t-tiswijiet meħtieġa biex ma jkomplix ħiereġ id-drenaġġ minn Block D fil-Qasam tad-Djar f'Ta' Ġiorni?

Meta se jsiru t-tiswijiet meħtieġa lill-ħitan u lis-sistema tad-dawl fi Block A fil-Qasam tad-Djar f'Ta' Ġiorni wara li sar ħruq fih?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Għaddejt dan il-każ lid-Dipartiment tal-Bini u Tiswija ta` Djar għall-azzjoni meħtieġa.

VALLETTA - SKOLA TAL-MUŻIKA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Għaliex l-iskola tal-Mużika fil-Belt Valletta ma taċċettax li jattendu fiha studenti bi bżonnijiet speċjali?

X'għandhom jagħmlu dawk il-ġenturi li jixtiequ jibagħtu lil uliedhom bi bżonnijiet speċjali f'din l-iskola?

Matul is-sena skolastika 1992 - 1993 kemm-il darba b'kull skola speċjali għaliha marru għalliema tal-mużika jagħmlu attivitajiet?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Kif inhu strutturat ix-xogħol fl-iskola tal- Mużika Johann Strauss, huwa diffiċli li jiġu aċċettati studenti b'ċerti diffikultajiet.

Infakkar li meta nintegraw fl-iskejjel komuni studenti b'diffikulta', nibagħtu assistenza speċjali.

Billi l-iskola tal-Mużika hija waħda ta' fil-għaxija, huwa diffiċli li tipprovdi għal dan.

Fl-iskejjel speċjali (San Miguel, Guardian Angel, Mater Dei, ESN Msida, ESN Sannat, Wardija u Qrendi) fis-sena 1992-93 kellhom lezzjonijiet tal- mużika, iżda mhux b'regolarita', kif inhuma issa minn Settembru 1993 'l quddiem.

Nifhem il-valur edukattiv u f'xi każijiet terapewtiku tal-mużika, iżda mhux faċli tipprovdi s-servizz kif tixtieq bir-riżorsi li għandna.

GĦAJN TUFFIEĦA - KAMP TAŻ-ŻGĦAŻAGĦ/TFAL

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Saru rapporti li l-bini tal-kamp taż-żgħażagħ u t-tfal f'Għajn Tuffieħa jinsab fi stat ħażin.

Meta se jsiru x-xogħlijiet meħtieġa?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Nagħti tweġiba f'xi seduta oħra.

GĦERIEN - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: L- għerien li fuqhom sar xogħol mis-sid ta' 8, Triq in-Nagħġa, Mellieħa ta' min huma proprjeta'?

Ix-xogħol li sar fuqhom sar bil-permessi meħtieġa?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jekk l-Onor.

Interpellant qed jirreferi għall- għerien li qegħdin taħt il-plots 8 u 9 il-Kortin Mellieħa, għandi ngħid li jien informat li hemm kawża li għadha pendenti fil-Qorti dwar min hu l- proprjetarju.

Il-proprjetarju tal-plots 8 u 9 għamel aċċess għal dawn l-għerien billi għamel ħofra u niżel b`garigor tal-ħadid.

Jidher li dan ix-xogħol ma jinħtieġx permess ta` l-iżvilupp.

SAN GWANN - TISWIJA TA' TRIQ AGOSTINO MATRENZA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Meta se tiġi asfaltata, mixgħula bid-dawl u jsir il-ġbir ta' l-iskart b'mod regolari fi Triq Agostino Matrenza f'San Gwann?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Triq Agostino Matrenza, San Ġwann hija diġa' asfaltata.

Tlabt lid-dipartimenti konċernati biex issir il-manutenzjoni meħtieġa u biex jassiguraw li l-iskart domestiku jinġabar regolarment minnha.

It-talba biex tiġi mixgħula din it-triq qed tiġi kkonsidrata flimkien ma` talbiet oħra.

UNIVERSITA' - PRECINCTS OFFICER

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Kemm ilu li nħatar Precincts Officer fl-Universita', x'kienu x-xogħlijiet sena b'sena u kull item bin-nefqa fuqha li saru min- nies li jaqgħu taħtu?

X'xogħlijiet qed jippjana li jagħmel matul 1994 u f'kull każ kemm se jonfoq fuq kull item?

Min inħatar Assistant Precincts Officer?

Kemm u min applika għal din il- ħatra?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Il-Precincts Officer fl-Universita' ta' Malta nħatar fis-17 ta' Diċembru 1992.

Il-Precincts Office jagħmel parti mill-Buildings Office ta' l-Universita' u għalhekk il-Precincts Officer jaqa' taħt dan l-uffiċċju li hu inkarigat jagħmel il-manutenzjoni u l-andament propizju ta' l-assi fiżiċi ta' l- Universita'.

Ir-responsabbilta' tal-Precincts Office f'dan il-qasam tinkludi:

(1) Sigurta'

(2) Apprezzament ta' l-ispazji miftuħa fl-Universita'

(3) Kura tal-ġonna

(4) Attivitajiet extra-kurrikulari

(5) It-trawwim ta' kooperattivi ġodda

L-infieq li sar jammonta għal Lm138,275 li jinkludu nfieq kapitali u nfieq kurrenti (li jinkludu fost l-oħrajn pagi u servizzi).

Ix-xogħlijiet proġettati għas-sena li ġejja jinkludu fost l-oħrajn:

(1) Dawl

(2) Tlestija tal-fence

(3) Tlestija tas-senjalazzjoni kollha fl-Universita'

(4) Aċċessibbilta' għal kulħadd (fosthom nies b'diżabilita')

(5) Kura tal-ġonna

(6) Attivitajiet extra-kurrikulari/kulturali

(7) Żamma tajba tal-kampus

(8) Tkomplija fit-triq li qbadna għat-tisħieħ tal-prinċipji koperattivi

(9 Tkomplija tal-pjan f'dak li jirrigwarda s-sigurta'.

In-nefqa hi ikkalkulata li tammonta għal madwar Lm150,000 li jinkludu nfieq kapitali u nfieq kurrenti (li jinkludu fost l-oħrajn pagi u servizzi).

Għadhom ma sarux l-interviews għall-Assistant Precincts Officer.

Għaldaqstant mhux għaqli li wieħed jiżvela l-ismijiet ta' l-applikanti.

L-għadd ta' applikanti hu ta' 14.

BINĠEMMA - SEJBA TA' TJUR

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'kienu l-iżviluppi dwar il-każ reċenti tas-sejba tat-tjur f'Binġemma limiti ta' l-Imġarr?

X'ġara mit-tjur ibbalzmati u dawk ħajjin li nstabu fis-sejba?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li l-agħsafar ħajjin ġew mogħtija lis-Segretarjat għall-Ambjent, waqt li dawk ibbalzmati qegħdin jinżammu għand il-Pulizija.

Ser jittieħdu passi kriminali quddiem il-Qorti hekk kif jiġi ffinalizzat l-istħarriġ tal-Pulizija.

PATATA - PREZZ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien il-prezz kull xkora għall- patata taż-żriegħ ALFA u ARRAN BANNER li ġiet importata għal dan l- istaġun?

Kemm kien il-prezz għall-bidwi għal kull xkora?

Kemm kienet il-kwantita' miktuba mill-bdiewa għal dawn iż-żewġ tipi ta' patata?

Kemm fil-fatt ġiet importata patata minn kull tip?

Jikkonferma l-Ministru li d-domanda kollha tal-bdiewa se tiġi milqugħa?

ONOR.

LAWRENCE GATT: Din is-sena l-patata taz-zriegh Alpha nxtrat bil- prezz ta' DFL 26 kull xkora u dik Arran Banner bil-prezz ta' Stg 9.25 kull xkora.

Il-prezz ghall-bidwi huwa ta' Lm7.50 kull xkora ghaz-zewg varjetajiet.

Il-bdiewa kitbu 970 tunnellata Alpha u 865 Arran Banner.

Filwaqt li fil-kaz ta' l-Alpha gew importati madwar 1050 tunellata u tqassmet minnufih fil-kaz tal-Arran Banner sal-21 ta' dan ix-xahar waslu 580 tunellata u l-kumplament mistennija li tasal Malta u titqassam din il- gimgha.

Bhalma gie mhabbar, parti minn din il-konsenja tikkonsisti f'varjeta' Arran Consul ghaliex ma kienx baqa' Arran Banner ta' kwalita' tajba u b'hekk id-domanda kollha tal-bdiewa sejra tigi milqugha.

AJRUPORT - TMEXXIJA TAL-CANTEEN

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Kommunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid min ħa t-tmexxija tal-canteen tat-Terminal ta' l-Ajruport magħruf bħala l-istaff canteen?

Dan ingħata bl-offerta?

Jekk le, għaliex?

Jekk iva, kemm marret l-offerta?

Jista' l- Ministru jikkonferma li dan qed jitmexxa mill-istess negozjant li ngħata l- Popeye Village mingħajr ma ħarġet offerta xi sentejn ilu?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-istaff canteen fl-Ajruport Internazzjonali ta' Malta huwa mmexxi minn Emta Limited li kienet waħda miż-żewġ kumpanniji li tefgħu offerta meta ħargu s-sejħiet pubbliċi relatati fl-1991.

Ovvjament l-offerta ta' l-Emta Limited kienet l-iktar waħda vantaġġjuża.

AJRUPORT - PREZZIJIET TA' IKEL U XORB MILL-CANTEEN

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Kommunikazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid hemmx xi kontroll fuq il- prezzijiet ta' l-ikel u xorb li jinbiegħu mill-canteen ta' l-ajruport magħruf bħala l-istaff canteen?

Dan huwa sussidjat mill-MIA?

Jekk iva, għaliex il-ħaddiema jħallsu 80c għal hamburger?

Għaliex il-birra tinbiegħ 25c?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-ajruport Internazzjonali ta' Malta jżomm kontroll assolut fuq il-prezzijiet ta' kull oġġett u servizz li jinbiegħ fl-air terminal, inklużi l-prezzijiet ta' l-ikel u xorb li jisservew fl-istaff canteen.

Dan isir billi l-MIA tapprova u (jew ma tapprovax) prezzijiet proposti mill-kumpanniji li jmexxu dawn l- istabbilimenti.

Fil-każ ta' l-istaff canteen, l-MIA ma tissussidjax b'mod dirett l-ikel u x-xorb li jinbiegħu hemm iżda waslet għal arranġamenti sabiex jitnaqqsu certu spejjeż dovuti lilha mill-operaturi tal-canteen.

B'hekk il- prezzijiet jistgħu jkunu mrażżna b'kemm hu fattibli.

Nixtieq ukoll ninforma lill-Onor.

Interpellant li "hamburger" jinbiegħ 50c (u mhux 80c) filwaqt li birra tinbiegħ 22c (u mhux 25c).

LIĊEO G. DESPOTT - GROUND TAL-FOOTBALL

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: B'referenza għat-tweġiba għall-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 14920, jista' l-Ministru jirrispondi għat-tieni parti tad- domanda jiġifieri x'użu se jkollhom dawn il-"floodlights" (fil-ground tal- football fl-iskola G. Despott, Verdala) għat-tfal ta' l-istess skola?

It-tfal se jagħmlu użu mill-football ground wara nżul ix-xemx?

Il-ground tal-football se jiġi użat minn persuni oħra li m'għandhomx x'jaqsmu ma' l-istess skola?

Jekk fl-affermattiv, għaliex allura l-ispiża ta' Lm8444 ittieħdet mill- Vot Kapitali ta' l-iskejjel sekondarji meta kien hemm proġetti oħra relevanti għall-iskejjel sekondarji?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Nixtieq ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-istudenti tal-Liceo Ġużeppi Despott issa jistgħu jagħmlu użu mill- faċilitajiet sportivi li hemm fl-iskola anke wara nżul ix-xemx jekk ikun hemm bżonn.

Il-faċilitajiet ta' l-iskejjel jintużaw ukoll minn gruppi u għaqdiet tal- komunita', taħt il-kondizzjonijiet tas-soltu.

Naħseb li l-Onor.

Interpellant, li jirrappreżenta bħali t-tieni distrett, jaf li l-attrezzaturi sportivi f'din in-naħa jeħtieġ li jiżdiedu.

ĊENTRU TAS-SAĦĦA - TOBBA

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jinvestiga għaliex qiegħed ikun hemm dewmien sinifikanti (bejn 5-6 sigħat) biex tobba taċ-Ċentri tas-Saħħa jagħmlu "home visits" ta' urġenza f'diversi lokalitajiet?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ninsab informat li l-'policy' tad-Dipartiment hija li viżti li jidħlu fiċ-Ċentru tas-Saħħa jitniżżlu minn 'Health Assistant/Telephone Operator'.

It-tobba mbagħad jieħdu dawn il-viżti u jagħmluhom.

Fil-każ ta' viżti urġenti, il-'Health Assistant/Telephone Operator' jgħaddihom lit-tabib li jiddeċiedi l-urġenza tal-każ.

F'każ li l- viżta tiġi kkonsidrata urġenti, din issir minnufih.

Mill-informazzjoni li għandu d-Dipartiment jidher li l-ħin meħud biex isiru l-viżti miċ-Ċentri tas-Saħħa huwa mqassam hekk:

Inqas minn siegħa 52% 1 - 3 sigħat 36% 4 - 5 sigħat 11% Aktar minn 6 sigħat 1%

Jekk l-Onor.

Interpellant għandu xi każi speċifiċi li fuqhom ibbaża l- Mistoqsija tiegħu, nitolbu jgħaddihomli, biex id-Dipartiment konċernat ikun jista' jagħmel l-investigazzjonijiet tiegħu.

DIPARTIMENT TAS-SAĦĦA - "SUPERVISORS"

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid minn kien iċ-Chairman u Membri tal-Bord ta' l-Għażla fl-"interviews" li saru għal postijiet ta' "supervisors" fid- Dipartiment tas-Saħħa?

Minn informazzjoni li għandi jidher li s-Sur Michael Galea kien membru tal-Bord, jista' l-Ministru jgħid x'inhuma il-kwalifiki ta' din il-persuna u l-kriterji li jkun membru tal-Bord ta' l-Għażla ta' din il-kwalita'?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-Bord dwar l-għażla, għall-mili ta' postijiet fil- grad ta' 'Supervisor' fid-Dipartiment tas-Saħħa, kien kompost kif jidher hawn taħt:

a) Is-Sur Michael Galea (W.T.O.) - 'Chairperson'

b) Is-Sur Paul Saliba (A.A.) - Membru

c) Is-Sinjorina Anna Vella (E.O.) - Membru

Ninsab informat li l-grad ta' 'Supervisor' huwa fi Grad D fis-Servizz Pubbliku.

Iċ-'Chairman' jokkupa grad ta' 'Works Technical Officer (W.T.O.)' li huwa żewġ gradi għola mill-post ta' 'Supervisor (Group D)'.

Għalhekk din il-ħatra hija skond ir-regolamenti tal-Kummissjoni dwar is- Servizz Pubbliku u l-'Estacode' para.

1.1.5.5. u kienet approvata mill- istess Kummissjoni.

DIPARTIMENT TAS-SAĦĦA - "SUPERVISORS"

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid min kien eliġibbli li japplika għall- postijiet ta' "Supervisors" fid-Dipartiment tas-Saħħa, li l-interviews għalihom saru f'Awissu 1993 u li r-riżultat tiegħi ġie ppubblikat fl-5 ta' Jannar, 1994?

ONOR.

LOUIS GALEA: Kopja taċ-Ċirkulari relattiva jiġifieri O.P.M. Nru. 50/92 tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

DIPARTIMENT TAS-SAĦĦA - "SUPERVISORS"

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' "supervisors" li ġew "appointed" mill-interviews li saru għal dawn il-postijiet fid- Dipartiment tas-Saħħa f'Awissu, 1993 u li r-riżultat tagħhom ġie ppubblikat fil-5 ta' Jannar, 1994?

Jista' l-Ministru jgħid liema huma l-lokalitajiet (fejn joqogħdu) ta' l- applikanti li ġew magħżula?

ONOR.

LOUIS GALEA: In-numru ta' 'Supervisors' li ġew maħtura fid- Dipartiment tas-Saħħa, wara li saru l-'interviews' f'Awissu 1993 u li r- riżultat tagħhom ġie ppubblikat fil-5 ta' Jannar 1994, huwa ħamsin (50).

Tagħrif ieħor mitlub qed jiġi verifikat.

DIPARTIMENT TAS-SAĦĦA - "SUPERVISORS"

L-ONOR.

EDWIN GRECH staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid xi kriterji ntużaw għall-"interviews" li saru fl-għażla ta' applikanti għall-postijiet ta' "supervisors" mad- Dipartiment tas-Saħħa?

Dawn l-"interviews" saru f'Awissu, 1993.

Jista' l-Ministru jispjega għaliex l-ebda impjegat minn dawk li applikaw u li kellhom servizz twil ma' l-istess dipartiment ma ġiex magħżul meta dawn kienu iżjed minn eliġibbli?

ONOR.

LOUIS GALEA: Il-kriterji li ntużaw għall-'interviews', li saru f'Awissu 1993 fl-għażla ta' applikanti għall-postijiet ta' 'Supervisor' mad- Dipartiment tas-Saħħa, kienu dawk indikati u approvati mill-Kummissjoni dwar is-Servizz Pubbliku.

Dwar it-tieni parti tal-Mistoqsija, nixtieq niġbed l-attenzjoni tal-Onor.

Interpellant li l-Bord tal-Għażla nħatar mill-Kummissjoni dwar is-Servizz Pubbliku u għaldaqstant, skond ir-regolamenti, dan il-Bord kellu jirraporta lill-istess Kummissjoni.

KUMPANNIJI - WORK PERMIT

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Prim Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 14907 li jien għamilt lil Ministru tal-Finanzi u talabni nirreferiha lill-Prim Ministru?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Kopja ta' l-Avviż Legali Numru 15 ta' l-1993 fejn hemm stabbilit id-drittijiet li għandhom jitħallsu dwar 'work permits', kif ukoll ta' 'Press Release' numru 99 li ħarġet fit-28 ta' Jannar 1993 dwar l-istess materja tpoġġew fuq il-Mejda tal-Kamra, aktar kmieni f'din is-Seduta.

Jitħallas id-dritt għal permess wieħed kollettiv fejn ikun evidenti li t- talba saret għal grupp ta' persuni (bħal per eżempju trio jew kwartett fil- kamp tal-mużika jew grupp ta' żeffiena).

Dwar il-każijiet l-oħra jrid jitħallas id-dritt għal kull persuna.

CINEMAS - PREZZIJIET FUQ L-IKEL U XORB

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l- Ministru jgħid x'kontroll hemm fuq il-prezzijiet ta' drinks u snacks miċ- ċinemas, peress li għandi rapporti li f'ċerti cinemas il-prezzijiet mitluba huma esagerati?

ONOR.

JOHN DALLI: Drinks u snacks mibjugħa fiċ-cinemas ma jaqgħux taħt price orders speċifiċi minħabba li fil-prezz ta' dawn l-affarijiet jeżisti element ta' servizz.

B'konformita mal-politika mħaddna preżentement dwar lokalitajiet ta' ikel u xorb, lista ta' prezzijiet hija esibita f'post prominenti.

AWTORITA' TAD-DJAR - XIRI TA' APPARTAMENTI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Sigurta' Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid x'qed jikkawża d-dewmien tal-proċess ta' l- applikazzjoni Nru. 623/92?

Kemm fil-fatt għandha applikazzjonijiet pendenti l-Awtorita' tad-Djar ta' ċittadini li jridu jixtru l-appartamenti tagħhom?

Kemm minn dawn l-applikazzjonijiet mistennija jiġu proċessati u approvati matul din is-sena 1994?

ONOR.

GEORGE HYZLER: Id-dewmien tal-process ta' l-applikazzjoni Nru 623/92 hu dovut ghall-fatt li l-applikant ghadu ma ssottomettiex id- dokumenti mitluba lilu fit-8 t'Ottubru 1993.

Bhalissa hemm 108 applikazzjoni li qed jigu pprocessati li minnhom 43 gew mitluba biex jappuntaw nutar biex isir il-kuntratt.

Hu ttamat li l- applikazzjonijiet pendenti jkunu finalizzati f'qasir zmien.

AWTORITA' TAD-DJAR - BEJGĦ TA' APPARTAMENTI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Sigurta' Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid kemm biegħet appartamenti l-Awtorita' tad-Djar sena b'sena matul dawn l-aħħar għaxar snin?

Għaliex qed issir diskriminazzjoni ma' xi wħud minn dawn l-applikanti?

Kif jispjega l-fatt il-Ministru li applikanti li jkunu applikaw qabel oħrajn jingħataw privileġġ fil-proċess ta' l-applikazzjoni tagħhom?

ONOR.

GEORGE HYZLER: In-numru ta' appartamenti li nbieghu lill- inkwilini taht diversi skemi ta' l-Awtorita' tad-Djar f'dawn l-ahhar ghaxar snin hu kif gej:

1983 - 52 1984 - 92 1985 - 26 1986 - 42 1987 - 14 1988 - 7 1989 - 160 1990 - 72 1991 - 23 1992 - 120 1993 - 192

Hafna drabi ikun jiddependi mill-koperazzjoni ta' l-applikanti stess kemm tithaffef applikazzjoni billi jiehdu d-dokumenti mitluba fil-hin.

Tezisti wkoll il-problema fejn l-art mhijiex tal-Gvern, ghaliex hemmhekk ma jkunx jista' jsir trasferiment.

Ghalhekk m'hemm l-ebda diskriminazzjoni fil- konfront ta' xi applikanti.

ŻEJTUN - TISWIJA TA' TOROQ

L-ONOR.

JOSEPH PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Nagħmel referenza għall-Interpellanza numru 14932.

Billi minn dak iż-żmien 'l hawn is-sitwazzjoni inbidlet xi ftit u hemm ħafna xogħol pendenti fl-irħula l-oħra fejn, per eżempju fiż-Żejtun Triq Bħajra u madwar, Triq Kastellan u madwar, Triq l-Armier u madwar Triq ġdida wara Triq San Klement, u f'Marsaxlokk l-inħawi ta' Triq Port Ruman, ilhom snin kbar imħarbta, jista' jsir ix-xogħol meħtieġ din is-sena?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Bħalma għidt fir-risposta tiegħi għal mistoqsija parlamentari numru 14932 (Seduta 214) ix-xogħol f`Wied il-Għajn għadu sejjer.

Naħseb ukoll li l-Onor.

Membru japprezza li f`distretti oħra jrid isir ukoll xogħol fihom.

Madankollu tlabt lid-dipartiment biex jara x`jista` jagħmel biex jiġu asfaltati l-partijiet żviluppati tat-toroq imsemmija.

ŻEJTUN - TISWIJA FI TRIQ ID-DAĦLA TA' SAN TUMAS

L-ONOR.

JOSEPH PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Billi fi Triq id-Daħal ta' San Tumas, Żejtun quddiem il-Housing Estate ta' Ħal Tmiem ikun hemm għadajjar kbar ta' ilma kif tagħmel ftit xita, problema li qatt ma nstab soluzzjoni għaliha, jista' l-Ministru jgħid hekk kif wasal biex jitlesta x-xogħol infrastrutturali tad-Dar ta' l-Anzjani u jingħata t- tarmac, huwiex possibbli jsir kanal bl-ispralli biex dan l-ilma jiżbokka fi triq fejn ikun hemm il-qlib naturali, u dawn l-inħawi jinħelsu darba għal dejjem minn problema li tul xitwa sħiħa qiegħda tkun ta' inkonvenjent kbir?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li fi Triq id-Daħla ta` San Tumas Żejtun bħalissa għaddej xogħol konness mad-dar ta` l-anzjani fosthom trinek tad-drenaġġ u tal-cable.

Barra minn hekk qed isir twessigħ ta` parti minn ċint li hu perikoluż.

Meta dawn ix-xogħlijiet jitlestew id-Dipartiment tat-Toroq ikun f`pożizzjoni li jiksi bit-tarmac l-aħħar parti ta` din it-triq, u b`hekk għandu wkoll jiġi eliminat il-problema ta` l-ilma tax-xita imsemmija mill- Onor. Interpellant.

ŻEJTUN - PRIVATE ROAD FI TRIQ IL-PRESIDENT A. BUTTIGIEG

L-ONOR.

JOSEPH PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Billi Triq il-President A. Buttigieg, Żejtun hi triq wiesgħa u sabiħa u billi ta' spiss qed ikun hemm inċidenti koroh minħabba l-ispeed qawwi ta' ħafna sewwieqa, u billi wħud minn dawn l-inċidenti għal ftit ma waslux għal diżgrazzji fatali, tista' tingħata konsiderazzjoni serja biex issir private road kif titlob triq ewlenija u passaġġa bħal din, biex ir-residenti jkunu jistgħu joħorġu minn djarhom mingħajr il-biża' li għandhom illum?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Il-ftuħ ta` triq il-President A Buttiġieġ Żejtun kienet waħda mill-ħafna xogħlijiet li saru f`dan ir-raħal minn wara Mejju 1987 kif jaf l-Onor.

Interpellant li kien insista ħafna biex isir dan ix- xogħol.

Issa li sar dan ix-xogħol, l-Onor.

Interpellant qed jilmenta mill- effett tiegħu.

Jiddispjaċini li fiċ-ċirkostanzi, s-suġġeriment ta` l-Onor.

Interpellant mhux possibli li jintlaqa`.

PULIZIJA - RAIDS FUQ CONTAINERS TA' FROTT

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Billi hu magħruf li qed jiġi frott Malta minn pajjiżi ta' l- Amerika Latina, li hija notorja għat-traffikar tad-drogi, jista' l-Ministru jgħid kemm-il raid għamlet il-pulizija Maltin fuq containers tal-frott f'dawn l-aħħar seba' snin?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ġejt informat li l-Pulizija, flimkien ma' Membri ta' l-Iskwadra tad-Dwana Kontra d-Drogi, mill-1991 'l hawn għamlu diversi spezzjonijiet f'kaxxi tal-frott li kien ġie importat minn xi pajjiżi tal- Amerika Latina, waqt il-ħatt mill-vapur speċjalment f'konsenji ta' banana.

Ma tinżammx statistika preċiża ta' kemm-il spezzjoni għamlet il-Pulizija peress li ħafna minn dawn l-ispezzjonijiet isiru għal għarrieda.

TAXXA FUQ L-INCOME - EŻENZJONI FUQ DANGER MONEY

L-ONOR.

RENO CALLEJA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jikkonsidra l-Ministru li jibda jeżenta lill-ħaddiema milli jħallsu taxxa fuq il-flus li jaqilgħu bħala danger money?

ONOR.

JOHN DALLI: M'hemm l-ebda ħsieb li xi "allowances" inkluż id- danger money, jiġu eżentati ħlas ta taxxa.

Kif jaf l-Onor Interpellant is- sena li għaddiet tħabbret miżura li biha ħaddiema ser igawdu minn tnaqqis sostanzjali ta' taxxa li tista' tlaħħaq sa Lm255 fis-sena fuq dħul minn sahra.

Din il-miżura hija b'effett mill-1 ta Jannar 1993.

WIED IL-GĦAJN - DAWL FI TRIQ PHILIPPE DE VENDOME

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid huwiex possibbli li jsir xi street lighting fi Triq Philippe de Vendome f'Wied il-Għajn minħabba li hi mudlama ferm?

ONOR.

MICHAEL FALZON: It-talba biex isir dawl fi Triq Philippe de Vendome f`Wied il-Għajn qed tiġi kkonsidrata flimkien ma` talbiet oħra.

WIED IL-GĦAJN - TISWIJA TA' TRIQ PHILIPPE DE VENDOME

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Minħabba li rċevejt ilmenti minn xi residenti li joqogħdu fi Triq Philippe de Vendome, Wied il-Għajn dwar l-istat ħażin ta' din it-triq, jista' l- Ministru jgħid huwiex possibbli li din it-triq tiġi rranġata xi ftit flimkien ma' toroq oħra li qed jiġu rranġati f'Wied il-Għajn bħalissa?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li Triq Philippe de Vendome, Wied il- Għajn għadha f`fażi ta` żvilupp u mhux għaqli li tiġi asfaltata għalissa.

WIED IL-GĦAJN - WIRES TA' L-ELETTRIKU

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Kommunikazzjoni: Billi fit-toroq fl-inħawi tal-Bellavista, Marsascala, li qed jiġu rranġati bħalissa hemm arbli kbar li qed iservu biss biex magħhom jitwaħħlu wires ta' Telemalta, huwa possibbli li dawn jitpoġġew fi trinek li jien informat li saru apposta taħt l-art?

F'każ li m'hemmx dawn it-trinek, huwa possibbli li dawn jiġu mgħoddija b'mod pulit mal-faċċati kif ġew mgħoddija l-wires ta' Enemalta?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Bħalissa qiegħed isir xogħol estensiv mid-Dipartiment tat-toroq flimkien mal-Korporazzjoni Telemalta sabiex ikunu jistgħu jitneħħew wires tat-telefon minn ma l-arbli ta'l-Enemalta u jitpoġġew taħt l-art kif ippjanat.

QRATI - FOTOGRAFI,RITRATTI TA' PERSUNI AKKUŻATI

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Tista' l-Pulizija tassigura li meta jkun se jitressaq xi ħadd il-Qorti u aktarx ikun hemm fotografi u membri ta' l-Istampa, dawn jiġu protetti biex ikunu jistgħu jaqdu d-doveri tagħhom fil-liberta', perss li ta' spiss jiġri li fotografi ma jitħallewx jiġbdu ritratti ta' persuni li jkunu se jiġu akkużati kemm mill-akkużati stess jew, aktar minn hekk, mill- qraba u l-ħbieb tagħhom?

Naħseb li l-Ministru jaqbel li l-membri ta' l-Istampa fil-Qorti qed jaqdu doveri importanti, dik li jwasslu l-informazzjoni liċ-ċittadin u għalhekk għandhom jingħataw kull protezzjoni.

ONOR.

LOUIS GALEA: Ma nistax ma naqbilx ma' l-importanza tal-mezzi tal- kommunikazzjoni fil-Qrati tagħna.

Mingħajrhom il-proċess tal-ġustizzja ma jistax ikun trasparenti u b'hekk jiġu mhedda s-sisien ta' l-imparzjalita' u l-indipendenza li fuqhom hi mibnija s-sistema tagħna tal-ġustizzja.

Għaldaqstant, il-Pulizija tipprovdi kemm jista' jkun sigurta' kemm għal persuna jew persuni li jitressqu l-Qorti, kif ukoll għal persuni li jkunu hemm kemm minħabba x-xogħol tagħhom, kif ukoll għal xi raġuni oħra, inkluż il-ġurnalisti u l-fotografi tal-Media.

PULIZIJA - LIĊENZJA TAS-SEWQAN

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħidli għaliex id-driving licence ta' Grech John minn Ħaż Żebbuġ għadha ma' ħarġitx wara li dan għadda mit- test eżattament fit-22 ta' Jannar, 1993?

X'inhi r-raġuni li dan id-driving test tal-Group I wara li tħallset il- fee mitluba ddum daqshekk biex tintbagħat jew tinġabar?

ONOR.

LOUIS GALEA: Id-Direttorat tal-Liċenzji u Testijiet jaqa' taħt il-Ministeru għat-Trasport u Kommunikazzjoni.

ENEMALTA - TRANSFORMER TAL-ĠGANTIJA

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jagħti struzzjonijiet biex Enemalta Corporation ma tħallix it- transformer fil-Ġgantija s/s fix-Xagħra, Għawdex fejn hu fil-preżent imma li jitpoġġa fuq il-parti ta' wara ta' l-istess garage biex l-istess transformer ma jkompliex ikun ta' inkonvenjent kbir lill-abitanti ta' dawk l-inħawi?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li l-Korporazzjoni Enemalta ħadet il- passi meħtieġa biex l-apparat li kien qed jikkaġuna l-ħoss jinbidel ma wieħed li kien ilu jintuża f`lokalitajiet simili għal ħafna żmien.

Għalhekk ma jidhirx li hemm bżonn li s-substation li tħaddmet riċenti tiġi spostata.

BAJJA TA' SAN TUMAS - SLIPWAY

L-ONOR.

JOSEPH PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Nagħmel referenza għall-mistoqsija parlamentari numru 1933 u t-tweġiba għaliha. jista' l-Ministru jindika xi progress sar minn dak iż-żmien?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li l-Ministeru għall-Ikel, Agrikoltura u Sajd se jiffinanzja dan ix-xogħol mill-fondi tiegħu.

Dan ser isir mid-Diviżjoni tax-Xogħlijiet aktar tard din is-sena.

ZEJTUN - DAWL FI TRIQ XROB L-GĦAĠIN

L-ONOR.

JOSEPH PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Tista' l-Korporazzjoni Enemalta tieħu ħsieb id-dawl maqtugħ f'"St Joseph" Triq Xrob l-Għaġin, Zejtun?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Tweġiba tingħata f`seduta oħra.

DJAR TAL-GVERN - UŻU KUMMERĊJALI

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għas-Sigurta' Soċjali: Jista' l-Ministru jiddikjara jekk sid ta' post mibni fuq il-Home Ownership Scheme jistax juża' parti minnu għall-skopijiet kummerċjali u jiftaħ addirittura ħanut fih?

ONOR.

GEORGE HYZLER: L-Awtorita' tad-Djar taghti permess biex sid ta' post mibni fuq plot tal-Home Ownership Scheme juza' parti minnu ghall-iskop kummercjali u jiftah hanut.

Dan jista' jsir skond l-kondizzjonijiet ippubblikati mill-Awtorita' tad-Djar.

GĦAWDEX - BINI FI TRIQ L-ARĊISQOF GIUSEPPE DIACONO

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jivverifika jekk il-bini li qiegħed jinbena wara l-fond ta' Coronato u Rose Muscat ta' "Ave Maria", Triq l-Arċ.

Ġużeppi Diacono, Xagħra, Għawdex huwiex tiela' bil-permessi kollha skond il-liġi?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li s-sit imsemmi mill-Onor.

Membru hu kopert bil-permess ta` l-iżvilupp u x-xogħol qed isir skond il-pjanti approvati.

TAŻ-ŻWEJT - SPIŻERIJA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Kien hemm ħwienet allokati f'Taż-Żwejt li se jintużaw bħala spiżerija?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Is-sejħa għall-offerti għall-ħwienet Taż-Żwejt li saret dan l-aħħar kienet sejħa għal xiri tal-fondi in kwestjoni u ma saret ebda restrizzjoni dwar l-użu li għandu jsir minn dawn il-ħwienet.

TAŻ-ŻWEJT - LIFTS F'APPARTAMENTI

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Huwa veru li l-lifts li ġew stallati fi Blocks B, C, u D Taż-Żwejt għadhom ma jistgħux jaħdmu għax Enemalta allegatament m'għandhiex arloġġi tat-three phase?

ONOR.

PROĠETTI TAĦT IL-FINANCIAL PROTOCOLL MA' L-EU

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Jista' l-Viċi Prim Ministru jagħti lista tal- proġetti iffinanzjati taħt financial protokol ma' l-E.U.?

Fiex waslu u kemm kien hemm disbursements s'issa?

ONOR.

GUIDO DE MARCO: Lista tal-Progetti ffinanzjati taht `Financial Protocol` ma l-Unjoni Ewropea li turi wkoll f`liema stadju waslu tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmieni f'din is-Seduta.

TAŻ-ŻWEJT - KENNIESA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Kemm hemm kenniesa allokati għal Taż-Żwejt?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Tweġiba tingħata f`seduta oħra.

RUSSI - ŻJARAT F'MALTA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Jista' l-Viċi Prim Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari numru 15026?

ONOR.

GUIDO DE MARCO: L-Ambaxxata ta` Malta f`Moska tohrog biss zewg tipi ta` viza: `transit` jew `entry`.

M`hemm l-ebda distinzjoni bejn `tourist` jew `business` viza.

U ghalhekk ma tezistix l-informazzjoni rikjesta.

AJRUPORT - ĦADDIEMA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Kommunikazzjoni: Huwa minnu li l-ħaddiema tal-Malta International Airport se jkollhom iħallsu għall-użu tal-parking lot?

Jekk iva, kemm se jkollhom iħallsu?

Ir-rappreżentanti tal-kumpanniji privati li jkollhom bżonn imorru regolarment id-dwana ta' l-Airport se jibda jkollhom iħallsu għall-parking ukoll jew se jsirilhom xi pass speċjali?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: L-Ajruport Internazzjonali ta' Malta fil- futur qarib se jintroduċi tmexxija ġdida fil-"carpark" prinċipali tiegħu u dan bil-għan li l-ajruport ikompli jiżviluppa kummerċjalment fl-interess tal-passiġġieri u nies oħra li jużawh.

Parti minn dan l-iżvilupp jinvolvi l- introduzzjoni ta' ħlas li jkun relatat mat-tul ta' żmien li vettura titħalla fil-"carpark".

Fl-istess ħin l-ajruport Internazzjonli ta' Malta se joffri skema ta' aċċess għall-impjegati ta' xi aġenziji u ditti li joperaw u jagħtu servizz mill-ajruport.

Ovvjament l-impjegati tal-Ajruport Internazzjonali ta' Malta mhumiex ser iħallsu direttament għall-parking.

REĠISTRAZZJONI GĦAX-XOGĦOL - PERSUNI LI JIEĦDU ĦSIEB L-ANZJANI

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Persuna xebba li għamlet fuq erbgħa snin tieħu ħsieb missierha li kien marid u allura ma setgħetx taħdem, dan iż-żmien jista' jgħoddilha bħala żmien li kienet qisha tirreġistra issa ladarba missierha ġie nieqes u tixtieq issib impieg?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Il-priorita' tar-reġistrazzjoni tiġi determinata mid-data effettiva ta' meta persuna tibda tirreġistra.

MARSAXLOKK - SERVIZZ TA' ILMA F'KAVALERIZZA

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Minħabba li fil-Kavalerizza Housing Estate f'Marsaxlokk għad hemm madwar sebat idjar ġodda bla ilma għax għadu ma ġiex mgħoddi l-main ta' l-ilma, x'possibbilta' hemm li dan isir?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li l-istallazzjoni ta` main ġdid li jwassal għas-sebgħat idjar ġodda fil-Kavalerizza Housing Estate Marsaxlokk hu nkluż fil-programm tax-xogħlijiet tal-Korporazzjoni għas-Servizzi ta` l- Ilma.

ATTARD - ISMIJIET TA' TOROQ

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jara li Triq Mosta u Triq Pitkali, ġewwa Ħ'Attard, jiġu msemmija Triq Papa Ġwanni Pawlu II biex ifakkru meta l-Papa kien residenti proprju f'din it-triq (In-Nunzjatura) fiż-żjara tiegħu fostna?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ser ngħaddi s-suġġeriment tal-Onor.

Membru lill- Kumitat ta' l-Ismijiet tat-Toroq għall-pariri tiegħu fuq is-suġġett.

SANTA VENERA - TISWIJA TA' TRIQ CARINI

L-ONOR.

LOUIS CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Issa li x-xogħol fuq il-bini tal-Bank of Valletta f'Carini Street, Santa Venera tlesta, jista' l-Ministru jgħid meta din it-triq se tingħata t- tarmac peress li hija mimlija ħofor u tinsab fi stat diżastruż?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Din it-triq kienet diġa' asfaltata għalhekk hija r- responsabbilta tal-Bank of Valletta li jerġa` jġib it-triq fl-istat li kienet.

Madankollu t-triq se tingħata l-manutenzjoni meħtieġa.

QORMI - TISWIJA TA' TRIQ L-ISQOF SCICLUNA

L-ONOR.

LINO SPITERI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Billi quddiem il-lok Nru. 73, Triq l-Isqof Scicluna, Ħal Qormi l-art taħt il- bankina ilha mħarbta xhur (kien tħaffer gandott, imtela', iżda din il-parti niżlet), jista' l-Ministru jieħu passi malajr biex isiru t-tiswijiet meħtieġa billi r-residenti qed ikollhom inkonvenjent kbir miċ-ċaflis li hemm?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Tlabt lid-Dipartiment tad-Distretti tat-Taqsima tax-Xogħlijiet jara x`jista` jagħmel dwar l-ilment ta` l-Onor.

Interpellant.

SWALI TAT-TIĠIJIET - VAT

L-ONOR.

LINO SPITERI staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Għalkemm id-diskussjoni fuq il-VAT u fuq kollox id-dettalji tagħha għad iridu jistennew, billi l-għarajjes iridu jqisu sewwa l-ispejjeż tagħhom u waħda minn dawn hi l-kiri tas-sala, li jrid isir bil-quddiem sewwa, jista' l- Ministru jagħti dan it-tagħrif:-

Jista'jgħid jekk hux se jibqa' l-ħsieb li l-VAT tkunx imposta fuq il-kiri ta' swali, vilel, ġonna, eċċ liċenzjati għar-riċevimenti tat-tiġijiet;

Jistax jispeċifika jekk il-catering f'dawn ir-riċevimenti hux se jkun eżentat jew zero-rated; u

l-istess dwar daqq, servizz ta' video recording, karozzi mikrija, eċċ?

ONOR.

JOHN DALLI: Kif jaf l-Onor.

Interpellant, bħalissa għaddej proċess ta' konsultazzjoni li kif dikjarat fil-white paper jagħlaq fl-aħħar ta' Frar.

Ftit wara din id-data, tkun tista' tingħata l-informazzjoni kollha.

S'issa l-pożizzjoni hi kif murija fid-draft tal-liġi pubblikata mal-white paper.

PULIZIJA - MEMBRU LI RĊIEVA FLUS MINGĦAND MORGUELLO

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jgħid jekk saritx investigazzjoni dwar allegazzjoni li saret f'artiklu li deher f'"Kulħadd" tas-16 ta' Jannar, 1994 fejn intqal li pulizija irċieva xi flus (bribe) mingħand ċertu Sqalli jismu Morguello in konnessjoni ma' għoti ta' permessi għall-fabbrika?

Jekk saret investigazzjoni, x'inhuma r-riżultati?

ONOR.

LOUIS GALEA: Iva ninsab informat li l-Pulizija tat każ ta' l- artikolu msemmi fil-Mistoqsija u qed tagħmel l-investigazzjoni meħtieġa biex tara x'veraċita' jista' jkun hemm fl-allegazzjonijiet li saru f'dak l- artikolu.

L-ewwelnett ma jirriżultax, dak li qed jiġi ċitat fil-Mistoqsija, li f'dan l-artikolu "ntqal li pulizija rċieva xi flus ('bribe') mingħand ċertu Sqalli jismu Morguello in konnessjoni ma' għoti ta' permessi għall- fabbrika".

Barra minn hekk waqt l-investigazzjonijiet li saru s'issa mill-Pulizija bl-ebda mod ma rriżulta li xi uffiċjali pubbliċi talbu xi flus lil Emanuele Morguello.

Morguello lill-Pulizija qalilha li persuni aktar jixbħu lill-vagabondi milli lil xi ħaġa oħra.

Avviċinawh u tawh x'jifhem li jistgħu jgħinuh fl- akkwist tal-permessi meħtieġa kontra kumpens.

Il-Pulizija insistiet li Morguello jgħinha tibni foto-identikit tal-wiċċ ta' dawn iż-żewġ persuni.

Morguello qal li m'għandu l-ebda idea min huma dawn iż-żewġ persuni.

Hu sostna wkoll li ma kienx ħadhom bis-serjeta' u ma tahom l-ebda importanza.

Meta Morguello ġie mistoqsi jispjega allegazzjonijiet fl-artikolu li jirreferu għal uffiċċjali pubbliċi, sostna li ħafna minn dak li deher fl- artikolu hu montatura ġurnalistika u mimli eseġerazzjoni.

Morguello iddikjara li huwa qatt ma ġie avviċinat minn xi persuna magħrufa ta' xi awtorita' kompetenti kif implikat fl-artikolu.

BIRKIRKARA - ZEBRA CROSSING FI TRIQ NAXXAR

L-ONOR.

RICHARD MUSCAT staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jara li jsiru zebra crossing fi Triq Naxxar, Birkirkara (ħdejn il-Mitħna) peress li din hija area li fiha ħafna pedestrians jaqsmu t-triq traffikuża tista' tgħid kontinwament?

ONOR.

LOUIS GALEA: Ġejt informat li l-Bord għall-Kontroll tat-Traffiku jaqbel li tista' ssir 'Pedestrian Crossing', iżda trid tkun attrezzata bit- 'Traffic Lights', sabiex jonqsu l-perikli li toħloq 'crossing' normali.

Id-Direttur tax-Xogħlijiet qiegħed jiġi informat sabiex jieħu ħsieb it- twettieq tax-xogħol meħtieġ.

DJOĊESI T'GĦAWDEX

L-ONOR.

ANTON REFALO staqsa lill-Prim Ministru: Kemm qed imissha fis-sena d-Djoċesi ta' Għawdex mill-ammont mogħti lill-knisja b'rikompens għall-beni mmobbli li hija għaddiet lill-Gvern?

Dawk is-saċerdoti li kellhom xi raba' tal-Knisja bħala benefizzju mingħand min suppost jibdew jitħallsu ta' kull sena bħala ntrojtu tal- benefizzju tagħhom, mingħand il-Gvern jew mill-Kurja rispettiva tagħhom?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Nitlob lill-Onor.

Interpellant li jpoġġi l- mistoqsija tiegħu lill-Ministru tal-Finanzi.

SANTA VENERA - BINI F'OLD RAILWAY JUNCTION

15256.L-ONOR. CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: X'azzjoni ttieħdet kontra s-sid tal-bini li nbena abbużivament 'il barra mill-linja tat-triq, f'Old Railway Junction kantuniera ma' Braille Street, f'Santa Venera?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li diġa' ttieħdu passi mill- Awtorita` fuq is-sit imsemmi u fil-fatt inħarġet Stop Notice fis-7 ta` Ottubru 1993.

Nifhem li l-irregolarita` mhux neċessarjament dak li qed jallega l-Onor.

Interpellant.

SIGGIEWI - FENCING FIL-GROUND TAL-FOOTBALL

L-ONOR.CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għaż-Żgħażagħ u Kultura: Jista' l-Ministru jara li jsir fencing madwar is-sit li qiegħed jintuża bħala ground tal-football fin-nofs tal-Housing Estate tas-Siġġiewi (wara Triq il-Għid) peress li dan il-logħob qiegħed jikkawża inkonvenjent u ħsara lir-residenti ta' madwar dan il-ground?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Risposta tingħata f`seduta oħra.

SIGGIEWI - MAIN TAD-DRENAĠĠ FI TRIQ MONS.M.AZZOPARDI

L-ONOR.CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Meta se jitlesta l-main tad-drenaġġ fil-parti t'isfel ta' Triq Mons. M.Azzopardi fis-Siggiewi?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li dan ix-xogħol hu pprogrammat li jitlesta għal April ta` din is-sena.

RABAT - ĦRUĠ TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: X'azzjoni qiegħda tittieħed sabiex titwaqqaf dik in-nixxiegħa ta' drenaġġ li ġej minn taħt Għeriexem, ir-Rabat u jispiċċa fil-Wied tal-Ħemsija u jibqa' sejjer għal Ħaż Żebbuġ peress li hemm il periklu reali li dan id- drenaġġ jikkontamina l-ilma tal-boreholes li hemm fil-viċin?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li bħalissa qed isir xogħol ta` manutenzjoni tas-sistema tad-drenaġġ taħt l-Għeriexem Rabat.

Inżid ngħid li huwa maħsub li dan il-`main` jinbidel fil-futur.

PULIZIJA - VETTURA MISRUQA

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u Żvilupp Soċjali: Jista' l-Ministru jara għaliex il-vettura S 3324 li ġiet misruqa f'Novembru, 1992 u misjuba mill-pulizija, għadha f'idejn il- pulizija, u dan b'detriment għall-istess persuna li sofriet is-serqa?

ONOR.

LOUIS GALEA: Din il-vettura tinsab esebita f'każ pendenti quddiem il-Qorti.

Għalkemm saret talba lill-Qorti minn sidha, sal-lum għada ma ngħatatx lura għaliex l-esperti appuntati mill-Qorti għadhom ma lestewx ix-xogħol tagħhom.

LUQA - GANDOTT FL-INĦAWI TA' ĦAL FARRUĠ

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jordna illi l-kuntrattur li għadda s-servizz ta' drenaġġ f'xi nħawi ta' Ħal Farruġ, Luqa jneħħi t-terrapien li ħalla u jagħlaq il- gandott bit-tarmac?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li l-kuntrattur diġa' ġie ordnat biex ineħħi l-materjal imsemmi.

Sadanittant l-aħħar pagament lil dan il-kuntrattur inżamm sakemm isir ix- xogħol mitlub.

GARAXXIJIET - SERVIZZ TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' l-Ministru jispjega kif garages li m'għandhomx drenaġġ xorta qed jiġu mġiegħla jħallsu Lm5 għas-servizz ta' drenaġġ?

ONOR.

JOHN DALLI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-ġbir tal- ħlasijiet ta' liċenzji huma responsabbilta tal-Pulizija.

Għalhekk nitlob lill Onor, Membru biex jagħmel din il-mistoqsija lill-Ministru responsabbli.

GARAXXIJIET - SERVIZZ TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jispjega kif garages li m'għandhomx drenaġġ xorta qed jiġu mġiegħla jħallsu Lm5 għas-servizz ta' drenaġġ?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Kull min għandu `trading licence` għandu japplika għal permess mid-Dipartiment tad-Drenaġġ għal rimi ta` skart likwidu fis- sistema tad-drenaġġ.

Fil-każ li qed isemmi l-Onor.

Membru dawk il-garages u fondi ndustrijali oħra li m`għandhomx drenaġġ għandhom japplikaw biex id-Direttur tad- Dipartiment tad-Drenaġġ ikun jista` jiddeċiedi jekk `il quddiem dawn ikollhomx bżonn li jerġgħu japplikaw u biex ikun sodisfatt li ma tkunx qed issir xi ħsara xi mkien ieħor minn skart likwidu ġġenerat fil-fond bla drenaġġ.

CAMARCO - ĦLAS LILL-KUMPANNIJI MALTIN

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Peress illi kumpanniji Maltin għandhom pendenzi ta' ħlasijiet li jammontaw għal miljuni ta' dollari mar-Russja, jista' l-Ministru jgħid meta se jitħallsu dawn il-kumpanniji mingħand il-Camarco?

ONOR.

GEORGE BONELLO DU PUIS: Ninsab informat li l-kumpannija Camarco hi waħda privata.

CAMARCO - ĦLAS LILL-KUMPANNIJI MALTIN

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru ta' l-Affarijiet Barranin: Peress illi kumpanniji Maltin għandhom pendenzi ta' ħlasijiet li jammontaw għal miljuni ta' dollari mar-Russja, jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid meta se jitħallsu dawn il-kumpanniji mingħand il-Camarco?

ONOR.

GUIDO DE MARCO: Ma nahsibx li l-aspett kummercjali ta` l- interpellanza ghandha tigi risposta.

F`aspett iktar personali jidher li l- protokoll qieghed jiffunzjona posittivament, in partikolari wara li jiena mort Moska, u ltqajt ma l-awtoritajiet koncernati fit-2 ta` Dicembru, 1993.

SIĠĠIEWI - ĦRUĠ TA' DRENAĠĠ

15267.L-ONOR. CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Jista' l-Ministru jgħid x'hemm ippjanat li se jsir u meta, sabiex tiġi solvuta l-problema ta' l-overflow tad-drenaġġ li jkun ġej minn naħa ta' l- appartamenti ġodda tal-Gvern u li jispiċċa fl-egħlieqi li hemm taħt il- ground tal-football fis-Siġġiewi?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li x-xogħol ta` tkomplija ta` mina tad-drenaġġ li tieħu d-drenaġġ minn Tal-Ħesri, Siġġiewi diġa' qiegħed isir bħalissa.

ŻABBAR - ĦRUĠ TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.

ALFRED PORTELLI staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: X'inhi l-kawża tal-ħruġ tad-drenaġġ li nitten l-area tal-blokk bini u ta' Triq il-Ward, fil-Qasam tad-Djar il-Kbir f'Ħaż Żabbar?

Għaliex tħalla għal xhur sħaħ ħiereġ?

Instab xi rimedju dwar dan biex ir-residenti ma jibqgħux jgħixu fl- intiena u l-periklu tal-mard?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Jien informat li s-sistema ġiet imnaddfa permezz ta` bowser b`ilma bi pressa.

Irriżulta li kien hemm akkumulu ta` mbarazz u ħmieġ mitfugħa b`irrisponsabbilta' minn żmien għall-ieħor mill-inkwilini.

Skond il- "policy" approvata t-tneħħija ta` "blockages" ordinarji hija r- responsabbilta' ta` l-inkwilin u hu biss meta jidher li dawn qed jirrepetu ruħhom spiss li jinterveni d-Dipartiment tal-Bini u Tiswija ta` Djar biex jara jekk il-kawża ta` dan is-sadd hux xi ħaġa aktar gravi.

L-inkwilini għandhom ikunu responsabbli u jaraw li minn żmien għal ieħor iżommu postijiet komuni tal-blokk nodfa u dan japplika ukoll għas-sistema tad-drenaġġ.

B`mod partikolari għandhom joqgħodu attenti li ma jitfgħux oġġetti solidi (bħal boroż tal-plastik) għax dawn bilfors jikkawżaw sadd.

EDUKAZZJONI GHAL ADULTI

L-ONOR.

GIOVANNA DEBONO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Fit-2 ta' Marzu tas-sena l-oħra kien beda kors fil-għodu għall-adulti li kellu jwassal biex il-parteċipanti jkunu jistgħu jagħmlu wkoll l-eżamijiet ta' livell "Ordinarju", f'suġġetti bħal: Malti, Ingliż, Matematika, Taljan jew Franċiż, u Studju Soċjali.

Peress li l-kors kellu suċċess kbir ħafna ħasbu li kien se jkompli f'Ottubru, 1993; iżda baqa' ma bediex.

Wara, f'ġurnali lokali, qrajna li l-kors se jitkompla f'Jannar ta' din is-sena.

Jista' l-Ministru jikkonferma jekk dan il-kors reġax beda f'Jannar, 1994?

Jista' l-Ministru jgħid jekk fetaħx kors ieħor ġdid għal dawk l-individwi li s-sena l-oħra ma kenux laħqu applikaw?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Nagħti tweġiba f'xi seduta oħra.

ZEJTUN - DAWL FIT-TOROQ

L-ONOR.

JOSEPH PSAILA SAVONA staqsa lill-Ministru għall-Ambjent: Tista' Enemalta tieħu ħsieb xi ħsarat fl-istreet lighting ta' ħdejn 45, Triq Sant'Anġlu u 66 Triq Sant'Anġlu, fiż-Żejtun?

ONOR.

MICHAEL FALZON: Tweġiba tingħata f`seduta oħra.

SERVIZZ CIVILI - TAHRIG TA' IMPJEGATI

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Ministru jgħid jekk huwiex minnu li ċerti preżentaturi ta' programmi ta' diskussjoni fuq PBS (TV) qed jitħallsu aktar milli uffiċjalment dikjarat ħalli jevadu t- taxxa?

Jekk iva, jista' l-Ministru jgħid ma min minnhom sar dan l- arranġament?

Jista' l-Ministru jgħid x'passi ħa d-dipartiment ikkonċernat dwar il-problema pendenti/u antika ta' ħruġ ta' drenaġġ fil-btieħi t'uħud mill-blocks ta' Ballut Str, San Gwann Housing Estate?c Jista' l-Prim Ministru jgħid x'courses ta' tagħlim isiru speċifikament għal Civil Servants:

a) wara l-ħin tax-xogħol; u

b) waqt il-ħin tax-xogħol, separatament?

Kemm minn dawn huma direttament konnessi max-xogħol li jagħmlu s-Civil Servants u kemm magħmulin biex jagħtu kultura aktar wiesgħa lis-Civil Servants fil-qadi ta' dmirijiethom?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Lista tal-Courses organizzati matul l-1993 mill-iStaff Development Organisation (SDO).

Din il-lista tkopri l-courses kollha, kemm dawk li jsiru matul il-ħin tax-xogħol kif ukoll dawk li jsiru wara tpoġġiet fuq il-Mejda tal-Kamra aktar kmini f'din is-Seduta.

Il-courses ta' wara l-ħin tax-xogħol huma dawn:

a) Franċiż għal dawk li jibdewh b) Franċiż f'livell intermedju ċ) Franċiż amministrattiv d) Ġermaniż f'livell intermedju

Minbarra t-taħriġ centrali li tieħu ħsieb l-SDO, hemm ukoll dipartimenti f'Ministeri oħra li jagħtu taħriġ speċjalizzat huma wkoll.

SKEJJEL - LINGWA GHARBIJA

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani: Jista' l-Ministru jgħid x'inhu jagħmel il-Gvern biex jippromwovi t-tagħlim tal-lingwa Għarbija:

a) fl-iskejjel kollha tal-Gvern u privati; u

b) fis-settur tas-Servizz Ċivili?

ONOR.

UGO MIFSUD BONNICI: Fis-sena skolastika li għaddiet, id- Dipartiment ta' l-Edukazzjoni, bis-saħħa taċ-Ċentru ta' l-Ilsien Għarbi, żied l-isforzi tiegħu biex iħeġġeġ it-tagħlim ta' l-Għarbi fl-iskejjel.

Din is-sena dawn l-isforzi għadhom għaddejjin.

Dan l-aħħar iċ-Ċentru ta' l- Ilsien Għarbi ġie fornut b'dan it-tagħmir: televiżjoni, video recorder, photocopier, overhead projector, typewriter elettronika Għarbi/Ingliż, slide projector, u kompjuter bl-Għarbi/Ingliż b'laser printer.

Saret laqgħa għas-surmastrijiet li fiha kienet diskussa l-qagħda tat-tagħlim ta' l- Għarbi u x'jista' jsir biex ikunu mħajra aktar studenti jagħżlu dan l- ilsien u jitjieb it-tagħlim tiegħu.

1) Il-personnel taċ-Ċentru żaru l-iskejjel ta' l-Istat u spjegaw l- importanza tat-tagħlim ta' l-Għarbi lill-ġenituri li wliedhom kienu waslu biex jagħmlu l-għażla tas-suġġetti tagħhom għat-tielet klassi.

2) Matul dawn iż-żjajjar fl-iskejjel ta' l-istat tqassmu 10,000 fuljett li jispjegaw l-importanza tat-tagħlim ta' l-Għarbi.

3) B'riżultat ta' dan kien hemm żjieda ta' studenti li għażlu l-Għarbi għal din is-sena skolastika.

(12-il studenta ġdida).

4) Tliet għalliema ġodda li bdew jgħallmu l-Għarbi qed jattendu "in service course".

5) Se tinħareġ rivista għall-iskejjel dwar l-ilsien Għarbi.

6) Qed tiġi diskussa l-possibbilta' ta' programm dwar il-kultura u l- ilsien Għarbi fuq it-televiżjoni, kif ukoll lezzjonijiet ta' fil-għaxija fiċ-Ċentru għal dawk li jinteressahom l-Għarbi.

MINISTERU TA' L-AFFARIJIET BARRANIN - IMPJEGATI LI JAFU BL-GĦARBI

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru ta' l- Affarijiet Barranin: Kemm hemm nies jaħdmu fil-Ministeru għall- Affarijiet Barranin li jafu l-lingwa Għarbija?

ONOR.

GUIDO DE MARCO: Jiena nformat li fil-Ministeru ta` l-Affarijiet Barranin hemm 9 ufficjali li jafu l-lingwa Gharbija.

SERVIZZ ĊIVILI - ALLOWANCE LILL MIN JITGĦALLEM L-GĦARBI

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' l-Ministru jgħid x'sar mill-allowance li kienet tingħata lis-civil servants bejn l- 1978 sa' l-1983 biex ikun ta' inċentiv għal min jitgħallem il-lingwa Għarbija?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Wara ċ-Ċirolari tal-OPM 37/75, dawk l- impjegati tal-Gvern li kienu attendew b'suċċess il-kors tal-Għarbi ngħataw increment jew increment u nofs jew żewġ increments - skond il-grad - fl- iskala tas-salarju tagħhom.

SKEJJEL - LINGWA GĦARBIJA

L-ONOR.

JOE CILIA staqsa lill-Prim Ministru: X'inhu jagħmel il- Gvern biex jippromwovi t-tagħlim tal-lingwa Għarbija (a) fl-iskejjel kollha tal-Gvern u privati? (b) fis-settur tas-Servizz Ċivili?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Nirreferi lill-Onor.

Membru għat-tweġiba li taħ il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u Riżorsi Umani għal Mistoqsija Numru 15309.

TARXIEN - KLABB TAL-BOĊĊI

L-ONOR.

CARM LINO SPITERI staqsa lill-Ministru għaż-Żgħażagħ u Kultura: Jista' l-Ministru jwieġeb il-mistoqsija parlamentari tiegħi numru 15131 li jien indirizzajt lill-Ministru għall-Ambjent u li fit- tweġiba ġejt mitlub ngħaddiha lilek?

ONOR.

MICHAEL FRENDO: Risposta tingħata f`seduta oħra.