MALTA DEBATES TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 408 L-Erbgħa, 25 ta' Ottubru, 2000 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 408

L-Erbgħa, 25 ta' Ottubru, 2000

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fid-6.10 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

L-Erbgħa, 25 ta' Ottubru, 2000

WERREJ MINUTI 263

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI 263

TQEGĦID TA' KARTI 266

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR L-AWTORITA` GĦAS-SAĦĦA U S-SIGURTA`

FUQ IL-POST TAX-XOGĦOL(KUMITAT)

OCCUPATIONAL HEALTH AND SAFETY AUTHORITY BILL (COMMITTEE STAGE) 266

AĠĠORNAMENT 290

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 296

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 407 li saret fil-25 ta' Ottubru, 2000 ġew konfermati.

MISTOQSIJIET - TWEĠIBIET ORALI

PERSUNI B'DIŻABILITA'

L-ONOR.

JOE MIZZI (f'isem l-Onor.

Marie Louise Coleiro) staqsa lill- Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid liema huma l-azjendi li qed jikkonformaw mal-liġi li tesiġi li 2% tal-workforce ikunu persuni b'diżabilita'?

ONOR.

LAWRENCE GONZI (Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali): Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra lista ta' l-azjendi li jimpjegaw iżjed minn 25 persuna u qed jikkonformaw mal-liġi li tesiġi li 2% tal-workforce ikunu persuni b'diżabilita'.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Leo Brincat, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

LEO BRINCAT: Meta l-Viċi Prim Ministru jgħid "azjendi", ikun qed jirriferi għal azjendi pubbliċi jew anke għal azjendi privati?

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Il-lista tinkludi kemm azjendi pubbliċi kif ukoll privati.

Fost dawn hemm id-dipartimenti tal-kultura, ta' l-economic affairs, ta' l-industrija, tal-lands, il-Malta Dairy Products, il- Maltacom u l-Maltapost.

MR SPEAKER: L-Onor.

Brincat.

ONOR LEO BRINCAT: X'qed isir min-naħa ta' l-awtoritajiet biex jiżguraw li għallinqas l-azjendi pubbliċi jagħtu eżempju lil ħaddieħor u jekk jista' jkun kollha jkunu qed jikkonformaw?

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Id-dipartiment tax-xogħol jagħmel verifiki biex jara li dawk l-azjendi li għandhom iżjed minn 20 impjegat, jimxu mal-liġi ta' l-1969 li tistabilixxi li 2% tal-workforce jridu jkunu persuni b'diżabilita'.

Pero' ħalli nispjega daqsxejn.

Minn mindu għaddiet din il-liġi ta' l-1969, id-diffikulta' dejjem kienet li din ma tispeċifikax il-grad jew it-tip ta' diżabilita', u allura persuna li tkun iċċertifikata li għandha daharha juġagħha jew li tbati minn kondizzjoni tal-qalb, hi teknikament kkonsidrata bħala parti minn dik it- 2%.

Oriġinarjament l-intenzjoni tal-leġislatur kienet illi 2% tkun ring- fenced għal ċertu tip ta' persuni b'diżabilita', pero' sal-lum dan qatt ma sar.

Il-lista ta' l-azjendi li qed jissodisfaw il-liġi ta' l-1969 hija korretta pero' mhux fit-termini ta' persuni b'diżabilita' kif deskritti fl- Att dwar is-Sigurta' Soċjali, fejn għandek definizzjoni ħafna aktar ristretta.

Meta konna qegħdin niddiskutu l-abbozz ta' liġi dwar l- opportunitajiet indaqs għal persuni b'diżabilita', kien hemm mument fejn ħsibna biex din il-liġi tħassar il-liġi ta' l-1969 u l-approach ikun kompletament differenti.

Wara diskussjonijiet twal, li tkomplew anke fi żmien l-amministrazzjoni Laburista ta' bejn l-1996 u l-1998, ittieħdet id- deċiżjoni li għalissa li l-liġi ta' l-1969 tibqa' on the statute books, tibqa' tiġi implimentata, tgħaddi l-liġi dwar il-persuni b'diżabilita' u 'l quddiem jew nintegrawhom flimkien jew naġġornaw il-liġi ta' l-1969.

Din hija deċiżjoni li għad irridu naslu għaliha pero' m'hemmx għalfejn ngħaġġlu għax ma rridux nispiċċaw biex mingħalina nkunu qed nagħmlu xi ħaġa tajba u fil-fatt inkunu qed nagħmlu xi ħaġa negattiva.

Din il-liġi għandna nittrattawha bil-prudenza għax għandha t-tajjeb tagħha u għandha wkoll id- difetti.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi, mistoqsija supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, hemm xi mezz kif wieħed jikkonferma li dawn l-azjendi verament għandhom 2% tal-workforce b'diżabilita'?

Per eżempju, meta kont responsabbli jien mill-Maltacom, minbarra li kien hemm inqas minn 2% b'diżabilita', kien hemm persuna partikolari bi problemi tal-qalb li tkeċċiet mill-post u ntbagħtet lura minn fejn ġiet peress li kienet seconded.

Tajjeb li nivverifikawhom dawn l-affarijiet.

Lill-Viċi Prim Ministru, jekk irid, nista' nagħtih l-informazzjoni kollha tal-każ.

(Interruzzjonijiet) Jien qed nitolbu biex jivverifika għax mhux sew li dawn il-persuni daqqa jkunu kkonsidrati li għandhom diżabilita' u daqqa ma jkunux.

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Naturalment naqbel li għandhom isiru l-verifiki biex tkun taf jekk dik l-azjenda partikolari tkunx verament qed tissodisfa l-liġi.

Fil-fatt isiru verifiki biċ-ċertifikati mediċi imma, kif diġa' spjegajt, il-liġi ta' l-1969 hija miftuħa ħafna fid-definizzjoni ta' diżabilita', għal kuntrarju tal-liġi dwar is-sigurta' soċjali li hija ħafna iżjed ristretta u tistabilixxi min għandu dritt għall-pensjoni ta' diżabilita'.

Dan huwa punt dibattibbli ħafna u l-opinjonijiet huma differenti.

F'pajjiżna 10% tal-popolazzjoni għandha xi forma ta' diżabilita' - bejn diżabilita' serja u diżabilita' inqas serja - u dan huwa bejn wieħed u ieħor il-perċentwali Ewropew.

Meta dan jitqabbel mal- perċentwali Amerikan, li huwa ta' 20% jew 21%, issib li hemm differenza kbira għax fil-kategorija ta' persuni b'diżabilita' l-Amerikani jinkludu wkoll dawk in-nies li jbatu b'kondizzjoni tal-qalb, nies li jbatu bl-asthma u nies li għandhom problema tad-droga, allura f'dak il-każ m'intix qed tqabbel like with like.

Ma nafx id-dettalji tal-każ partikolari li semma l-Onor.

Membru u għalhekk nitolbu jgħaddili l-informazzjoni, anke konfidenzjalment - jista' jkun li l-persuna involuta tkun ingħatat struzzjonijiet biex tmur lura fuq il-post tax-xogħol għar-raġuni li m'għandha x'taqsam xejn mad-diżabilita' tagħha - biex inkun nista' nivverifika.

Jiena naqbel li m'għandniex noqogħdu fuq statement ta' employer, ikun min ikun, li jgħid li għandu it- 2% tal-workforce li huma persuni b'diżabilita' mingħajr ma nivverifikaw.

Jekk lili ssirli mistoqsija speċifika nkun nista' anke nġib il-proċedura speċifika.

MR SPEAKER: Aktar rimarki?

L-Onor.

Silvio Parnis.

ONOR SILVIO PARNIS: Jikkonferma l-Viċi Prim Ministru li Dar il-Wens, f'Raħal Ġdid, talbu biex jingħataw aktar kumpens għax minħabba problemi finanzjarji ma jistgħux ilaħħqu u mhux l-ewwel darba li kellhom jitolbu l- għajnuna jew tal-pubbliku jew tal-kunsilli biex jirranġaw il-post?

Fiex waslu d-diskussjonijiet biex karozzi tal-linja jibda jkollhom aċċess għal persuni b'diżabilita' peress li dawn ilhom għaddejjin żmien twil?

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jiena m'għandix informazzjoni li Dar il-Wens talbet għal iżjed għajnuna milli qiegħda diġa' tingħata - fil-fatt l- għajnuna tlaħħaq l-eluf ta' liri kull sena - minħabba xi forma ta' diffikulta' finanzjarja.

Mill-informazzjoni li għandi Dar il-Wens qed tinvesti fi proġett ieħor li jtejjeb u jespandi s-servizz.

Fil-fatt irnexxielha tilħaq l-għan li kienet stabiliet fil-bidunett u għamlet pass pożittiv immens fejn persuni b'diżabilita' - normalment dawn kienu jiffaċċjaw il-periklu li jiġu istituzzjonalizzati - issa għandhom iċ-ċans jgħixu għal numru ta' snin f'komunita'.

Mhux talli hekk, talli bit-taħriġ u l-investiment li għamel l-istaff ta' din id-dar stess, tnejn jew tlieta minn dawn ir-residenti rnexxielhom imorru f'appartament biex jgħixu ħajja indipendenti, naturalment bl-appoġġ u bis-servizzi tal-komunita'.

Jiena ninkoraġixxi lil min qed jieħu dawn l-inizjattivi biex ikompli miexi f'din it-triq.

Lili jirriżultali li fl-aħħar ta' kull sena finanzjarja Dar il-Wens tkun kopriet l-ispejjeż rikorrenti kollha u finalment anke jibqgħalha finanzi b'tali mod u manjiera li jirnexxielha ġġemma ammont ta' flus li jippermettulha tidħol f'investiment ġdid.

MR SPEAKER: L-Onor.

Parnis.

ONOR SILVIO PARNIS: Mr Speaker, xtaqt li l-Viċi Prim Ministru jweġibni għal mistoqsija li kont għamiltlu ftit ilu, cioe' jekk Dar il-Wens hijiex se tingħata aktar għajnuna.

MR SPEAKER: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR LAWRENCE GONZI: Naturalment kull NGO, inkluż Dar il-Wens, tagħmel talbiet għal aktar finanzjament minn dak li tkun ingħatat kull sena - dan l- aħħar tajt id-dettalji kollha tal-finanzjamenti li tajnihom - u nista' ngħid li din is-sena talbu miljuni ta' liri.

Naturalment il-gvern ma jistax iqassam dawn il-flus kollha għalkemm qiegħed jipprova jtejjeb u jżid l-għajnuna finanzjarja li jagħti.

Kull organizzazzjoni titlob għal iżjed finanzi pero' dan ma jfissirx li Dar il-Wens tinsab f'xi diffikulta' finanzjarja.

Mhux talli Dar il-Wens m'għandhiex diffikultajiet finanzjarji, talli mill-flus li aħna għaddejnilha u mill-flus li hi stess tiġġenera, irnexxielha ġġemma somma flus li bis-saħħa tagħha se tkun tista' tidħol f'investiment kapitali ġdid.

Jien ninkoraġġihom biex jibqgħu sejrin f'din it-triq għax qed jagħmlu biċċa xogħol tajba ħafna.

Dwar il-karozzi tal-linja, aħna nsegwu l-iżviluppi li jsiru b'mod internazzjonali.

Wieħed irid jifhem li din hija sfida teknoloġika li pajjiżi differenti ilhom jiffaċċjaw u m'hijiex faċli li wieħed isolviha.

Matul dawn l-aħħar snin saru żviluppi teknoloġiċi anke fil-mod ta' kif qed jinbnew il-karozzi tal-linja biex ikunu aċċessibbli għal persuni b'diżabilita', speċjalment għal min juża s-siġġu tar-roti.

Wasal iż-żmien li l-flotta tal-karozzi tal-linja nġibuha skond kif tixraq lil pajjiżna.

Naturalment biex intejbu dan is-servizz irridu nidħlu fi spiża u investiment kbir u allura rridu nieħdu l-aħjar deċiżjonijiet possibbli.

Irrid nenfasizza li l-ġid li joħroġ mill-fatt li aħna nużaw politika ta' aċċessibilita' jitgawda minn settur ħafna ikbar ta' nies, bħal nies anzjani li jkunu jridu jużaw it-trasport pubbliku, omm b'tarbija, omm li tkun qed iġġorr pushchair, mara mgħobbija bix-xirja jew ħaddiem li jkun mgħobbi b'xi ħaġa.

Il-punt tiegħi hu li meta pajjiżna jinvesti f'iktar aċċessibilita' ikun qiegħed jinvesti mhux biex sempliċement min qed juża s-siġġu tar-roti jagħmel użu minn dak is-servizz imma biex jagħmel l-aċċess aktar faċli għal settur ħafna ikbar ta' nies.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Ngħaddu għal Tqegħid ta' Karti.

Il-Ministru Josef Bonnici.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR JOSEF BONNICI (Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:

Tagħrif dwar safar li sar miċ-chief executive tal-korporazzjoni għas- servizzi ta' l-ilma, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

20485; u

f'isem il-Ministru ta' l-Intern inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Enforcement orders maħruġa mill-awtorita' ta' l-ippjanar fuq abbuzi ta' reklamazzjoni ta' art xagħri, bi tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet Ministerjali?

Mozzjonijiet?

Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR L-AWTORITA` GĦAS-SAĦĦA U S-SIGURTA` FUQ IL-POST TAX- XOGĦOL

OCCUPATIONAL HEALTH AND SAFETY AUTHORITY BILL

L-ordni għall-Kumitat ġie moqri.

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Michael Bonnici, President tal-Kumitati, jippresjedi.

(Ikompli mill-25 ta' Ottubru, 2000)

Klawsola 9 - Funzjonijiet ta' l-Awtorita`.

Clause 9 - Functions of the Authority.

THE CHAIRMAN: Konna wasalna f'klawsola 9.

Aktar rimarki?

Il-Kap ta' l- Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT (Kap ta' l-Oppożizzjoni): Qed nassumi li dan il-punt li se nsemmi għadu ma tqajjimx.

Jekk tqajjem, jekk jogħġbok indikali.

Qed nirriferi għal paragrafu (e) ta' subklawsola 9 (2) fejn qed jingħad:

".... tħejji regolamenti jew kodiċi ta' prattika meħtieġa biex jinġieb 'il quddiem u jiġi mantenut u protett livell għoli ta' saħħa u sigurta` fuq il-post tax-xogħol:

Iżda l-awtorita` tista', għal dan il-għan, tinnomina kumitati u sottokumitati ....".

Hawnhekk qed nagħmluha tassattiva li ċ-chairperson ta' dan il-kumitat ikun l-uffiċjal eżekuttiv ewlieni.

Jien ma nistax nifhem x'inhi r-raġuni għaliex evidentement jekk se jkun hu ċ-chairperson, se jkun hu li se jikkanalizza x-xogħol li għaddej.

U dan huwa persuna waħda u evidentement għandu limitazzjoni fuq kemm jista' jieħu tasks ta' dan it-tip.

Jiġifieri permezz ta' dan il-mekkaniżmu aħna qisna qegħdin nagħmlu limitazzjoni fuq in-numru ta' kumitati li jikkonsidraw xogħol li għandu x'jaqsam ma' kodiċi ta' prattika.

Jien ma nistax nifhem ir-raġuni għaliex qed naħdmu bil-mod li tassattivament inpoġġu l-eżekuttiv ewlieni biex imexxi bħala chairperson u se tillimita numru ta' kumitati u sottokumitati.

Hemm xi raġuni għal dan?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Sur President, ir-raġuni ewlenija - u dan qed ngħidu frott id-diskussjonijiet li kelli anke ma' min ħadem mal-kummissjoni matul dawn l-aħħar sitt snin - hija li l-ewwelnett inti jrid ikollok bilfors lil xi ħadd li għandu kuntatt kontinwu on a day-to-day basis mar- realta' fil-qasam tas-saħħa u s-sigurta` fuq il-post tax-xogħol.

Sal-lum għandna l-persuna nnominata mid-direttur tax-xogħol li huwa responsabbli mill-unit tas-saħħa u s-sigurta` fuq il-post tax-xogħol - dan se jkun membru fuq il-kummissjoni għall-promozzjoni tas-saħħa u s-sigurta` fuq il-post tax-xogħol - u nafu li t-tfassil tar-regolamenti ġodda u ta' kodiċi ta' prattika jsiru mill-istess kummissjoni u jiġu approvati mill- awtorita`.

Jiġifieri bil-kumitati u s-sottokumitati b'kollox, finalment hija l-awtorita` li tapprova r-regolamenti.

Mela din il-klawsola qed titfa' r-responsabbilta` fuq l-awtorita`.

Iżda f'każ li l-awtorita` tiddeċiedi għal xi sett ta' regolamenti partikolari, tkun trid tinnomina kumitat ta' esperti li jkun magħmul b'nies li m'humiex membri ta' l- awtorita`imma li jkollhom link bejnhom u bejn l-awtorita`.

U huwa ovvju li dan il-link irid ikun iċ-chief executive, l-iktar persuna li għandha għarfien u informazzjoni ta' x'qed jiġri fil-qasam tas-saħħa u s-sigurta`.

Forsi l-argument ikun jekk hemmx bżonn li dan ikun chairperson, pero` jien naħseb li m'hemmx xi prinċipju kardinali li jgħid li dan bilfors trid tagħmlu chairperson.

Jien naħseb li l-prinċipju kardinali jrid ikun li hemm bżonn li jkun membru fuq dak il-kumitat imma mhux neċessarjament irid ikun chairperson.

Il-vantaġġ li tagħmlu chairperson ta' kumitat jew ta' sottokumitat huwa li din il-persuna jkollha l-viżjoni tal-qasam kollu taħt idejha u allura hemm ċans li jkollok informazzjoni aktar up-to-date, l- affarijiet isiru aktar malajr, u aktar għandek ċans li l-parti eżekuttiva li qiegħda hemm tgħin lil dak il-kumitat jiffunzjona.

Jien naħseb li pjuttost hija raġuni ta' prattiċita` iktar minn xi prinċipju kardinali li bilfors il-kumitat għandu jkun chaired miċ-CEO.

THE CHAIRMAN: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Iva, il-punt li qed inqajjem jien huwa preċiżament fuq kwestjoni ta' prattiċita`.

Jekk qegħdin ngħidu li biex ix-xogħol jimxi 'l quddiem l-awtorita` tista' twaqqaf kumitati u sottokumitati biex jagħmlu l-kodiċi, rather milli tkun l-awtorita` nnifisha li tagħmel kull kodiċi u telenka kull kodiċi, eċċ., imbagħad fl-istess ħin qegħdin ngħidu li kull kumitat u kull sottokumitat irid ikollu l-istess chairperson, namely ċ- chief executive, li hu persuna li jista' jkollha limitazzjoni fuq kemm tista' tassumi dan it-tip ta' xogħol, allura awtomatikament qegħdin indaħħlu mill-ġdid mekkaniżmu li se jillimita kemm jista' jkun hemm kumitati u sottokumitati.

Li jkun membru tagħhom ex officio tinftiehem għaliex m'hemmx għalfejn jattendi u jkun qed imexxi hu, imma li ngħidu li nagħmlu chairperson lilu f'kull każ ma tagħmilx sens fl-opinjoni tiegħi.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Naħseb li l-punt huwa validu.

Il-verita` hija li ladarba l-awtorita` finalment se tkun hi bir-responsabbilta` finali li tħejji, tapprova regolamenti u kodiċi ta' prattika, eċċ., u tista' tqabbad kumitati tekniċi, jien naħseb li nistgħu nilqgħu s-suġġeriment tal-Kap ta' l-Oppożizzjoni li allura jrendi aktar faċli u iktar flessibbli l-proċedura u neliminaw kompletament il-frażi li ċ-chairperson tagħhom ikun l-uffiċjal eżekuttiv ewlieni.

Kont qed nikkonsidra li nniżżel hemmhekk li ċ-CEO ikun membru ex officio pero` anke dik naħsbu li m'hemmx għalfejn nagħmluha hawnhekk, aħjar inħallu f'idejn l-awtorita`.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR.

ALFRED SANT: Se nqajjem punt ieħor.

Paragrafu (i) ta' subklawsola 9 (2) jgħid li:

".... iżomm reġistri ta' impjant, stallazzjonijiet, apparat, makkinarju, oġġetti sustanzi jew kimiċi mportati u maħsuba għall-użu waqt ix-xogħol, kif jidhrilha li jkun meħtieġ;".

Xi tfisser din?

Qegħdin ngħidu li f'kull post tax-xogħol l-awtorita` se żżomm record ta' l-impjanti?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-ewwelnett hemmhekk irridu nagħmlu emenda biex nikkoreġu l-kelma "iżomm" li trid tiġi "iżżomm".

Issa rigward it-tifsira ta' dan il-paragrafu rrid ngħid li ċerta kimika, sustanzi u tip ta' makkinarju li jkun qed jiġi importat u wżat fuq il-post tax-xogħol bilfors ikollok tirreġistrah u żżomm nota għand min qiegħed.

Nerġa' ngħid li tista' tkun makna jew xi ħaġa oħra li għal raġunijiet ta' saħħa u sigurta` fuq il-post tax-xogħol u anke traceability u accountability ikun importanti li l-awtorita` jkollha reġistrata li ġie importat dak l-equipment u għand min qiegħed u fejn qiegħed jintuża.

Għalhekk hemm "kif jidhrilha li jkun meħtieġ".

ONOR.

ALFRED SANT: Ħalli nifhmu x'qed ngħidu hawnhekk.

L-awtorita` se tkun qed iżżomm reġistri fir-rigward ta' postijiet tax-xogħol, pubbliċi jew privati, imma hemm xi terminu ta' żmien, jew inkella din bla terminu ta' żmien?

Il-kriterju taż-żmien jaqa' taħt "kif jidhrilha li jkun meħtieġ"?

U l-kelma "importati" qed tirriferi għal impjanti, stallazzjonijiet, apparat, eċċ., jew sempliċement għal oġġetti, sustanzi jew kimiċi importati?

Jekk qed tirriferi għal kollox, allura għaliex dawk importati biss?

Mela ma jistax ikun hawn kimika maħduma f'Malta li trid tiġi wkoll reġistrata?

Din id-diċitura qiegħda tħalli kollox miftuħ u m'iniex qed nifhem eżattament għalxiex qed timmira.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Pirm Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Se jkolli nieħu parir mingħand it-tekniċi, pero` definitely hawnhekk qegħdin nitkellmu mhux biss fuq kimika imma anke fuq impjant, stallazzjonijiet, apparat, makkinarju, oġġetti, eċċ. Ngħid għalija l-kelma "importati" tapplika għal-lista sħiħa, almenu l-wording hekk qiegħed.

(Interruzzjonijiet)

Id-diffikulta` li qed iqajjem il-Kap ta' l-Oppożizzjoni hija fis-sens li jista' jkun hemm kimika perikoluża li tkun maħduma Malta u mhux biss dik importata.

(Interruzzjonijiet) It-tekniċi qed jgħiduli li fil-fatt diġa` jeżistu dawn it-tip ta' reġistri.

Jiġifieri diġa` hija s-sistema tad- dipartiment u tal-units responsabbli mis-saħħa u s-sigurta` fuq il-post tax- xogħol li jżommu dawn ir-reġistri ta' dawn l-impjanti, kimiċi, eċċ.

It-tekniċi qegħdin jgħiduli wkoll li din m'għandhiex tkun limitata għal dak li huwa importat imma se tkun tapplika wkoll għal dak li huwa manifatturat f'Malta, u allura qed tiġi ppreparata emenda biex inneħħu l- kelma "mportati" u hekk inkunu koprejna kollox.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Meta qed tgħid "iżżomm reġistri ta' impjant, stallazzjonijiet" eċċ., qed tirriferi għal dawk li jkunu qegħdin fil-fatt użati fil-fabbriki u f'postijiet tax-xogħol, jew inkella li jkunu importati u qegħdin għand l-aġent u m'humiex imqassmin?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Le, kif qed nifhem il-klawsola jien, din tirriferi anke għal meta jkunu għand l-aġent.

Fil-fatt qiegħda tgħid "importati u maħsuba għall-użu waqt ix-xogħol".

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Imma jistgħu jkunu stored.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Forsi fit-test Ingliż qegħdin aktar eżatt għaliex qed ngħidu "and intended for use at work", jiġifieri anke meta jkunu stored.

Ħalli nassumu li jkollok makna li fiha nnifsha tkun perikoluża pero` tkun qiegħda għand l-aġent u għadha m'hijiex delivered, jew inkella qiegħda għall-bejgħ u għadha ma nxtratx.

Il-fatt li l-awtorita` jkun dehrilha li dik il-makna taqa' f'kategorija li għandha tiġi reġistrata, allura tiġi reġistrata, anke jekk m'hijiex qiegħda fuq il-post tax-xogħol u m'hijiex qed tintuża.

Tiġi reġistrata li qiegħda għand it-tali individwu u li dik il-makna tagħmel it-tali affarijiet.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Fl-idea tiegħi, jekk irriduha tkopri oġġetti li jkunu stored irridu nibdlu l-wording.

Apparti minn hekk, se jinżamm inventarju ta' kull apparat, impjant u stallazzjoni li hemm f'kull fabbrika?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-ewwelnett għall-iskop tagħna huwa irrilevanti jekk l-apparat jew il-kimika humiex qegħdin għand l-aġent jew humiex jintużaw fuq il-post tax-xogħol.

Dak li huwa rilevanti f'din il-klawsola huma l-kliem "kif jidhrilha li jkun meħtieġ".

Jiġifieri hawnhekk l- awtorita` m'hijiex beħsiebha tagħmel inventarju tal-makkinarju kollu li jkun daħal Malta.

Hija l-awtorita` li tiddeċiedi liema tip ta' makkinarju jew oġġetti jew kimika jkun jidhrilha li jkun neċessarju li f'pajjiżna jkunu rreġistrati.

U naturalment il-kriterju ta' l-awtorita` huwa dak tas- saħħa u s-sigurta`, jiġifieri qiegħda tirriferi għal dawk l-affarijiet fejn ikun hemm periklu għas-saħħa u s-sigurta` tal-ħaddiema li jkunu qed joperaw u allura mhux se jkun kollox.

Dan m'huwiex inventarju ta' kulma jeżisti fil-pajjiż imma ta' dawk l-affarijiet li l-awtorita` fid-deċiżjoni tagħha jkun jidhrilha xieraq li żżomm reġistru tagħhom.

Nerġa' nirrepeti li din m'hijiex xi ħaġa ġdida imma fil-fatt hekk qed isir u ilu jsir għal numru ta' snin.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Imma jista' l-ministru jilluminana jekk aħniex qed nitkellmu fuq kull ħaġa li għandha x'taqsam mas-saħħa u s-sigurta` fuq il- post tax-xogħol?

Għaliex strettament anke sellum għandu x'jaqsam mas- sigurta` fuq il-post tax-xogħol għax jekk dan ma jkunx ta' ċerta kwalita`, jitla' fuqu ħaddiem u jasal sa nofsu għaliex jinqasam bih!

Naf li qed nirredikolaha l-ħaġa imma qed ngħid hekk biex nifhmu x'aħna ngħidu.

Fejn se taqta' linja liema huma dawk l-affarijiet li l-awtorita` għandha żżomm rekord tagħhom u liema huma dawk li ma żżommx rekord tagħhom.

Per eżempju, dawk il-fabbriki li kienu jagħmlu l-ġlud kellhom bħal washing machine kbira li kienu jaħslu l-ġlud fiha.

Issa din fiha nnifisha m'hijiex perikoluża, sakemm dak li jkun ma jiftaħhiex u jittawwal fiha, għaliex imbagħad tiġi overcome by the fumes.

Anke sempliċement lupa hija perikoluża, anzi hija l-aktar ħaġa perikoluża li hawn - ma naħsibx li hawn mastrudaxxa wieħed li jista' jgħid li xi darba ma ħaditlux idu - imma ma naħsibx li se nżommu rekord ta' kull lupa li hawn!

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Il-kunċett hu li nħallu fid-diskrezzjoni ta' l- awtorita` u għalhekk hawn il-kliem "kif jidhrilha li jkun meħtieġ".

Aħna nistgħu nagħmlu parametri u ngħidu meta "din" il-makna ma jkunx fiha "hekk" jew ikun fiha "hekk", jew "din" il-kimika jew l-"oħra", imma jekk nagħmlu hekk ma nispiċċaw qatt.

L-awtorita` għandha r-responsabbilta` li tpoġġi fuqha l-liġi stess, trid tieħu deċiżjonijiet li huma sensibbli, "kif jidhrilha li jkun meħtieġ", u trid tkun accountable biex tgħid għaliex huwa meħtieġ li jkun imniżżel fuq ir-reġistru.

Hawnhekk li qed nitkellmu fuqu huwa ż-żamma ta' reġistru, u r-raġuni hija biex jekk jinqala' inċident ikun jista' jkun stabilit min huwa responsabbli.

Din hija parti mill-audit trail li tgħin lill-awtorita` tikkontrolla u preferibbilment anke tagħmel programm ta' prevenzjoni u allura jekk hi tkun taf fejn u għand min qiegħda ċerta kimika perikoluża, tieħu azzjoni neċessarja.

Hawn kulma qed ngħidu hu li l-awtorita` għandha funzjoni li żżomm dan ir-reġistru u qegħdin nagħtuha biċċa informazzjoni oħra li tista' tkun utli ħafna għaliha, sija fil-ħidma dwar prevenzjoni kif ukoll fil- ħidma dwar accountability, f'każ li jinqala' xi ħaġa.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Huwa proprju minħabba l-kwestjoni ta' l- accountability li qed inqajjem dan il-punt.

F'każ li bniedem iweġġa' kawża li makna ma jkollhiex ilqugħ u f'każ li l-awtorita` meta tmur tfittex issib li għal dik il-makna ma kienx hemm għalfejn tagħmel inventarju, għaliex m'hijiex kimika tossika, hi x'responsabbilta` se ġġorr?

Mela hawn xi ħadd li jista' jiddefinixxi biex tista' tkorri?

Kieku din il-klawsola kellha tapplika għad-djar, l-awtorita` tkun trid iżżomm record ta' kull ħadida tal- mgħoddija, washing machine u fan li hawn għaliex dawn kollha jistgħu jkunu perikolużi!

Jien m'iniex qed ngħid dan biex nirredikola l-affarijiet imma biex ma nagħmlux affarijiet fil-liġi li tant huma wesgħin li jkunu impossibbli li jitwettqu.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Jien hawnhekk fejn ma naqbilx ma' l-Onor.

Vella għax hawn qegħdin inħalluha fid-diskrezzjoni ta' l-awtorita`.

Issa tista' tgħidli li din id-diskrezzjoni m'għandniex inħalluha awtorita`, pero` jien inħoss li għandi nobbligaha tagħmel xi ħaġa li sal-lum kien qed jagħmilha d-dipartiment.

Permezz ta' din il-klawsola l-awtorita` se jkollha l- obbligu li żżomm reġistru dwar dawk l-items partikolari li hi jkun jidhrilha meħtieġ li jkollha record dwarhom.

Issa hawnhekk jien għandi naħseb li qegħdin nittrattaw ma' nies li għandhom ftit sens komun.

Jiġifieri jekk lili l-awtorita` tgħidli li se nibdew nirreġistraw il-ħdejjed tal-mgħoddija - biex nesaġera anke jien - ngħidilha: Mela morna!

ONOR.

GEORGE VELLA: Jien ngħidlek li f'Malta aktar imutu b'xokk elettriku milli b'kimika tossika.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Fil-liġi hawn miktub "kif jidhrilha li jkun meħtieġ", u jien u kulmin għandu ftit sens f'rasu se jistaqsi lill- awtorita` għalfejn ikun dehrilha li għandha tirreġistra ċertu oġġett.

Jien naħseb li qegħdin naqblu fuq l-iskop.

L-unika differenza li hemm bejnietna hija jekk inħalluhiex wiesgħa fid-diskrezzjoni ta' l-awtorita` jew jekk nagħmlux xi forma ta' parametru.

Il-pożizzjoni tiegħi hija li la qegħdin nitfgħu obbligu fuq l-awtorita`, m'għandniex lilha inxekkluha b'mod jew ieħor.

Jien nista' nemenda l-klawsola u nġibha tgħid li l-awtorita` għandha żżomm reġistru dwar il-kimika tossika, imma jekk ikun hemm makna partikolari li għandha perikli partikolari li l-awtorita` jidhrilha li għandha tirreġistraha, għaliex minn hawn għandna nagħmlu limitu u ngħidu "le"?

Għaliex m'għandniex minn hawnhekk nagħtu fiduċja lin-nies ta' l- awtorita` li bis-sens komun jiddeċiedu x'inhuma dawk l-affarijiet li jistgħu jkunu ta' periklu u allura jinżamm reġistru tagħhom?

Jien naħseb li hiha ħaġa pożittiva li ngħidu lill-awtorita` biex terfa' r-responsabbilta` tad-deċiżjonijiet u ta' dak li tikkonsidra meħtieġ li jkun hemm reġistru dwaru u li aħna nobbligawha tagħmel dan.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Karl Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Id-diffikulta` li qed nara jien fuq din is- subklawsola hija li din hija pjuttost vaga.

Jien naħseb li nistgħu nagħmlu ċerti parametri u fl-istess ħin inħallu loophole għall-awtorita` biex aktar ma jgħaddi ż-żmien, aktar tkun tista' tfassal parametri ġodda.

Jekk ma jsirx hekk, l-awtorita` se jkollha bżonn ta' patafjun ta' personnel biex tkun tista' tissorvelja kull industrija partikolari, one by one.

Jekk min- naħa l-oħra nippruvaw noħolqu xi forma ta' kategoriji u naqsmuhom, per eżempju, f'industrija tal-bini, industrija tal-kimika, industrija tal- makkinarju eċċ, b'kull kategorija jkollha l-parametri għaliha, naħseb li jkollna guidelines aktar stabiliti fuq xiex l-awtorita` tista' taħdem.

Fl- istess ħin nistgħu nħallu tieqa miftuħa lill-awtorita` li tistabilixxi hi liema huma l-kategoriji.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Rita Law.

ONOR.

RITA LAW: Mr Chairman, waqt li kont qiegħda naqra din il- klawsola bdejt nosserva li għalkemm hawnhekk qegħdin ngħaddu ħafna obbligi fuq l-awtorita`, m'aħna qegħdin nimponu xejn f'dak li jirrigwarda prevenzjoni.

Jien naħseb li l-awtorita` l-ewwel u qabel kollox għandha tavża lil kull post tax-xogħol bit-tibdil li se jkun hemm bżonn isir malli tgħaddi din il-liġi.

Barra minn hekk, inħoss li l-awtorita` għandha tkompli għaddejja l-ħin kollu bit-tagħlim dwar kif il-ħaddiema għandhom inaqqsu r-riskju li jweġġgħu fuq il-post tax-xogħol.

Jidhirli wkoll li hawnhekk għandha funzjoni wkoll il-planning authority li għandha tara li meta tkun se tinbena xi fabbrika jew post ieħor fejn se jkun hemm massa kbira ta' nies f'daqqa, ikun hemm aktar minn post wieħed minn fejn dawn ikunu jistgħu joħorġu f'każ ta' inċident.

Inħoss ukoll li għandu jkun hemm inspectors li x-xogħol tagħhom ikun li jaraw jekk tkunx qed tiġi osservata l-liġi biex mhux l-ewwel nistennew li jiġri inċident imbagħad l-awtorita` tieħu azzjoni wara.

Jien naħseb li l- awtorita`, apparti mill-funzjoni li teduka lill-ħaddiema biex jagħrfu jevitaw il-periklu - u jien naqbel ħafna ma' l-Onor.

George Vella, fejn qal li jekk taqbad issemmi x'jista' jkun dak l-oġġett jew oġġetti li tista' tweġġa' bihom ma tispiċċa qatt - għandu jkollha wkoll il-funzjoni li tara li jkun hemm osservanza tal-liġi biex kemm jista' jkun jonqsu l-inċidenti fuq il-postijiet tax-xogħol.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Sur President, naqbel ma' l-Onor.

Law li l-aspett tal-prevenzjoni huwa importanti u naħseb li din il-klawsola toħroġ dan b'mod qawwi u ċar.

Fil-fatt l-obbligi kollha li hawn f'din il-klawsola huma kollha mmirati biex proprju jkun hemm prevenzjoni.

Din il-klawsola tifta' l-obbligu fuq l-awtorita` li tosserva l-leġislazzjoni, tħejji r- regoli jew kodiċi ta' prattika, iġġib 'il quddiem u tkattar l-informazzjoni dwar is-saħħa u s-sigurta` fuq il-post tax-xogħol u ġġib 'il quddiem it- tagħlim u t-taħriġ dwar is-saħħa u s-sigurta` fuq il-post tax-xogħol.

Jiġifieri kważi aktar hawn prevenzjoni milli ħaġa oħra.

Issa jien għadni ftit preokkupat u qed nipprova nsib soluzzjoni għall- punt li qed jitqajjem mill-Onor.

Vella, pero` sinċerament għadni ma nistax nifformula f'moħħi xi soluzzjoni li tista' ġġib viċin il-likk, kif jixtiequ l-ħbieb tiegħi tan-naħa ta' l-oppożizzjoni.

Minn banda nibża' li jekk nagħmel parametri nkun qed inxekkel lill-awtorita`, u mill-banda l- oħra s-suġġeriment ta' l-Onor.

Chircop li nagħmlu parametri imma xorta nħallu spazju fejn l-awtorita` tkun tista' tagħmel deċiżjonijiet differenti mill-parametri li nkunu qed nagħmlu hawn ...

(Interruzzjonijiet) Forsi nista' nikkonsulta ftit ma' l-esperti.

(Interruzzjonijiet)

Fil-fatt qed jissuġġeru li nistgħu nbiddlu din il-parti u nagħmluha tgħid hekk:

"... iżżomm reġistri ta' impjant, stallazzjonijet, apparat, makkinarju, oġġetti, sustanza jew kimiċi maħsuba għall-użu waqt ix- xogħol li fl-opinjoni ta' l-awtorita` joħolqu theddida serja għas- saħħa u s-sigurta` fuq il-post tax-xogħol."

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Veru li jkun aħjar jekk jiddaħħal il-kunċett ta' theddida serja imma xorta se tibqa' wiesgħa, fis-sens li se tinkludi impjanti u stallazzjonijiet, pero` jekk imbagħad xi ħadd imur jilmenta li jkun laqqat infezzjoni mill-air-conditioning jgħidulu li din ma taqax taħt dawk il-parametri.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Mr Chairman, naħseb li din in-naħa taqbel ma' l- emenda kif ġiet proposta u forsi nista' ngħaddi għal punt ieħor li għandi diffikulta` dwaru u li jikkonċerna paragrafu (d) li jgħid hekk:

".... tissorvelja l-osservanza ta' leġislazzjoni rilevanti dwar is- saħħa u s-sigurta` fuq il-post tax-xogħol u tieħu azzjoni eżekuttiva;".

Hawnhekk issa deħlin fuq ir-rwol ta' l-enforcement ta' l-awtorita', pero` nixtieq li l-Onor.

Gonzi jispjega ftit kif l-awtorita` fil-fatt se tieħu dik l-azzjoni u x'normi se tuża biex dik l-azzjoni eżekuttiva tiġi eżegwita.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-ewwelnett irridu niftakru li l-awtorita` se tieħu f'idejha l-funzjoni kollha li sal-lum qed issir mid-dipartiment, jiġifieri l-parti eżekuttiva li għandna llum fi ħdan id-dipartiment tar- relazzonijiet industrijali bl-ispetturi kollha u bil-poteri kollha li għandhom li joħorġu mill-Att ta' l-1994.

Dak id-dipartiment issa se jispiċċa u se jiġi assorbit kompletament mill-awtorita` u għalhekk diġa` għandna benchmark.

Pero` qegħdin ngħidu li dan m'huwiex biżżejjed u rridu ntejbuh u nkabbruh.

Aktar 'il quddiem fil-liġi hemm klawsoli li jidħlu aktar fid-dettal ta' din il-parti eżekuttiva u jitkellmu dwar il-poteri li għandhom l-ispetturi, safejn jistgħu jaslu, x'pieni hemm u kif isir l- enforcement.

Li hu importanti f'dan l-istadju tad-diskussjoni - ma ninsewx li din hija klawsola li titkellem dwar il-funzjonijiet ta' l-awtorita` - huwa li qegħdin ngħidu li mill-mument li d-dipartiment u l-kummissjoni għall- promozzjoni tas-saħħa u s-sigurta` fuq il-post tax-xogħol jispiċċaw u jiġu amalgamati taħt l-awtorita`, l-istess awtorita` se jkollha r- responsabilita` nazzjonali li tara li jkun hemm osservanza tal- leġislazzjoni rilevanti dwar is-saħħa u s-sigurta` fuq il-post tax-xogħol u li tieħu azzjoni eżekuttiva.

Dan jagħtiha l-poter li tieħu passi legali tinforza l-liġi, pero` dwar dan il-punt hemm klawsoli importanti iktar 'il quddiem fil-liġi.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Jaħsibx allura l-Viċi Prim Ministru li forsi fl- aħħar ta' din is-subklawsola nistgħu nżidu l-kliem "u tieħu azzjoni eżekuttiva kif hemm f'artikli sussegwenti."?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Forsi t-training tiegħi ta' avukat iġegħelni noqgħod lura milli nagħmel xi ħaġa daqshekk ristretta li ma jmurx ikun hemm xi ħaġa li ma tkunx daqshekk spelt out jew ma tkunx koperta b'regolament u jkun hemm ħafna komplikazzjonijiet.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Ħalli mmur għal paragrafu (h).

Dalgħodu ġbidna l- attenzjoni għall-fatt li f'dan il-paragrafu hemm riferenza għall-fatt li l- awtorita` tista' titlob data u informazzjoni minn kull dipartiment tal- gvern, aġenzija jew korporazzjoni dwar kull ħaġa li għandha x'taqsam mas- saħħa u s-sigurta` fuq il-post tax-xogħol u li din id-data jew informazzjoni għandha tingħata minnufih, pero` ma tagħmilx riferenza għall- ażjendi privati.

Il-Viċi Prim Ministru qalilna li kellu jressaq xi emenda għal dan.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Chairman, fi klawsola preċedenti konna ressaqna emenda fejn għamilniha ċara li din il-liġi tapplika kemm għas- settur pubbliku kif ukoll għas-settur privat u allura jekk naqtgħu kompletament minn hawnhekk ir-riferenza għad-dipartimenti tal-gvern, aġenziji jew korporazzjonijiet, din tiġi tapplika kemm għall-privat kif ukoll għall-pubbliku.

Jiġifieri dan il-paragrafu jiġi jgħid hekk:

"Iżda l-awtorita` tista' titlob data u informazzjoni dwar kull ħaġa li għandha x'taqsam mas-saħħa u s-sigurta` fuq il-post tax-xogħol u din id-data jew informazzjoni għandha tingħata minnufih iżda wkoll kull data jew informazzjoni bħal din titqies li tkun ingħatat jew ġiet riċevuta taħt l-obbligu tal-kunfidenzjalita`."

Hekk tkun ċara anke għaliex diġa` għamilna emenda li tgħid li l-liġi tapplika għaż-żewġ setturi.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Jien se mmur għal paragrafu (j) fejn qed jingħad hekk li l-awtorita` se jkollha l-obbligu li:

"..... tagħmel kull investigazzjoni fuq kull ħaġa li għandha x'taqsam mas-saħħa u s-sigurta` fuq il-post tax-xogħol, inkluża, iżda mhux limitata għal, l-investigazzjoni ta' xi inċident, korriment, mard jew mewt li jiġru bħala riżultat jew minħabba xi ħaġa konnessa max-xogħol kif ukoll investigazzjoni biex jiġi stabbilit il-livell ta' saħħa u ta' sigurta` fuq il-post tax-xogħol."

Allura issa qed ngħidu li l-awtorita` se tibda tinvestiga l-postijiet tax- xogħol kollha u tagħtihom ċertifikat li dawn huma safe, jew inkella tara fejn tista' ssib postijiet fejn m'hemmx dawl jew ventilazzjoni biżżejjed, fejn it-temperatura m'hijiex dik li suppost tkun, fejn l-imwejjed huma għoljin jew inkella s-siġġijiet huma baxxi?

Jien nistenna li la l- ħaddiema jkunu jafu li hemm din l-awtorita` allura se jitolbu - u jien ngħid bi dritt - li l-post tax-xogħol tagħhom ikun certified li huwa mingħajr ebda theddida għas-saħħa u s-sigurta` tagħhom.

Imbagħad l-istess paragrafu jkompli jgħid:

".... inkluża, iżda mhux limitata għal, l-investigazzjoni ta' xi inċident, korriment, mard jew mewt li jiġru bħala riżultat jew minħabba xi ħaġa konnessa max-xogħol".

Issa jien anke hawnhekk ngħid li l-awtorita` irid ikollha biżibilju ta' mpjegati biex imorru fuq il-postijiet tax-xogħol u jagħmlu l-analisi u l- inkjesti - fil-fatt din inkjesta tkun - biex jaraw x'ġab jew qed iġib, per eżempju, korriment ripetut f'ċerti postijiet.

Imbagħad inkomplu ngħidu:

" ... kif ukoll investigazzjoni biex jiġi stabbilit il-livell ta' saħħa u ta' sigurta` fuq il-post tax-xogħol"

Jiġifieri issa għandna l-enforcement flimkien ma' l-investigazzjoni u ċ- ċertifikazzjoni ta' l-istat ta' l-ambjent fl-uffiċini u fil-fabbriki biex tassigura li m'humiex ta' theddida għas-saħħa tal-ħaddiema.

Issa jien naħseb li meta qed nagħmlu translation bil-Malti ta' "occupational health and safety" m'aħniex qed insibu l-kliem tajjeb għaliex aħna li rridu nagħmlu huwa li naraw li l-ambjent tax-xogħol ma jkunx ta' theddida għas-saħħa - m'iniex se nidħol f'din il-kwestjoni għaliex imbagħad inkunu nistgħu niftħu l-liġi mill-ġdid u la ma kontx mill-bidu m'iniex se nidħol fiha issa - għaliex ġo fabbrika m'għandek ebda livell ta' saħħa u sigurta` imma għandek ambjent li jista' jimpinġi fuq is-saħħa tal-ħaddiema.

Kieku kelli nkun f'fabbrika u nisma' li saret din il-liġi, mill-għada nitlob biex xi ħadd jiċċertifikali li qed naħdem f'ambjent li mhux qed jagħmilli ħsara għal saħħti.

U dan jien nippretendi li jsir mill-awtorita` għaliex hawnhekk m'aħniex ngħidu li se tagħmel investigazzjonijiet f'dawk il-fabbriki li jkollha rapporti minnhom jew f'dawk il-fabbriki li jsiru l- korrimenti fihom jew f'dik il-fabbrika li minnha jirriżulta l-mard, imma qed tgħid li tagħmel kull investigazzjoni fuq kull ħaġa li għandha x'taqsam mas-saħħa u s-sigurta` fuq il-postijiet tax-xogħol kollha; mid-drydocks, għall-uffiċċji tal-gvern, għall-iskrivani tal-parlament, għal dak li jaħdem fil-fabbrika ta' l-injam.

Forsi jkun hawn min jgħidli li dawn suppost li qed isiru diġa` imma meta nagħmlu l-liġijiet - din għedtha f'okkażjonijiet oħra - suppost inkunu qed nagħmluhom biex nirranġaw dak li hemm.

Issa jekk se nerġgħu nagħmlu awtoritajiet biex dawn jerġgħu jsiru dipartimenti tal-gvern li ma jiffunzjonawx ....

Jien, mill-esperjenza tiegħi ta' snin twal bħala tabib ta' l-industrija nista' ngħid li trid tibki biex jiġi inspector mil-labour office biex jagħmillek ċertifikat jew jagħti opinjoni dwar xi ħaġa.

Ġieli fabbrika damet magħluqa għal sigħat twal fuq xi ħaġa li l-ħaddiema jkunu rrapportaw u ma jiġi ħadd, mhux għaliex ikun hemm nuqqas ta' ħeġġa min-naħa ta' l-impjegat imma għaliex ma hemmx personnel biżżejjed biex jieħdu deċiżjonijiet finali u jagħtu ċertifikati.

Jien ngħid li dan li hawn fil-liġi huwa kollu tajjeb imma qed inkunu wesgħin wisq; filli enforcement mill-inqas għaliex nafu taħt liema kondizzjonijiet jaħdmu ċerti ħaddiema tagħna - jien nara ħaddiema mdendlin fuq biċċa fallakka mingħajr ebda ċinturin jew safety helmet u ħadd ma jwaqqafhom jew jgħidilhom biex jinżlu minn hemm - u filli se nippretendu li jkun hawn din is-sigurta` kollha.

Jien naħseb li aħjar l-affarijiet nagħmluhom pass pass, bil-mod il-mod, u nkunu ċerti li dak li qed nagħmlu se jitwettaq milli nagħmlu awtorita` biex bħal speċi l-gvern ifarfar.

Niftakru x'għamilna b'awtoritajiet oħra, fosthom l-awtorita` ta' l- ippjanar li tajniha bl-intenzjonijiet tajbin kollha l-fakultajiet kollha biex imbagħad ħarbet minn idejn kulħadd u issa se nerġgħu niġu lura nikkontrollawha.

Għalhekk jien nemmen li l-gvern xorta jrid jibqa' responsabbli minn awtoritajiet bħal dawn u dan jagħmlu billi l-poteri li jagħtihom ikunu contained b'tali mod li nafu li se jitwettqu għaliex b'hekk biss nistgħu nżommuhom responsabbli.

Ma nistax nagħti lill-awtorita` l- parametri li tista' tagħmel kollox fid-dinja meta naf li strettament m'hijiex se tagħmel kollox imma jekk se niġi attakkat se nwaħħal fiha!

Jien nixtieq li dawn il-fakultajiet estiżi u esaġerati jiġu spjegati mill- ministru.

THE DEPUTY CHAIRMAN (Onor. Carmelo Mifsud Bonnici): Aktar rimarki?

L- Onor. Coleiro.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Sur President, jien ukoll xtaqt nagħmel enfasi fuq dan li qed jgħid l-Onor.

George Vella u xtaqt nistaqsi jekk attwalment sarx xi feasibility study dwar kif mat-twaqqif ta' din l- awtorita` se nipproċedu, jiġifieri jekk hux se jkun hemm programm jew inkella jekk humiex se jinbdew ċerti industriji qabel oħrajn għaliex joffru iktar high-risk minn industriji oħra.

Nixtieq inkun naf jekk dan il- feasibility study sarx, fis-sens ta' kif ċerti funzjonijiet ta' l-awtorita` se jiġu mwettqa.

Hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq oċean ta' ħidma li trid twettaq din l-awtorita` u allura bilfors li rridu nitilqu minn punt ta' xi ħaġa ċara f'moħħna, għaliex inkella jiġri bħalma qal dalgħodu l-Viċi Prim Ministru stess, li ntellgħu ċerta aspettattiva fin-nies imma fil-fatt imbagħad meta niġu għall-prattiċita` nsibu li we fall short mit-targets tagħna.

Sur President, hawnhekk irrid nerġa' nqalqal il-punt ta' l-uffiċjal għas- saħħa u s-sigurta` fuq il-post tax-xogħol li se jiġi elett mill-ħaddiema.

Dalgħodu jien għamilt enfasi fuq il-fatt li lil dan l-uffiċjal għandna nagħtuh aktar setgħat bil-liġi ħalli l-employer iħares lejh mhux biss bħala l-persuna li qed tirrappreżenta l-ħaddiema fuq il-post tax-xogħol imma bħala l-link uffiċjali ma' l-awtorita`.

Jien naħseb li f'dan is-sens dan l-uffiċjal jista' jkun importanti ħafna biex jiġi mħaffef ċertu xogħol prelimenari li jrid isir.

M'iniex qed ngħid l-uffiċjal għas-saħħa u s- sigurta` maħtur mill-ħaddiema se jkun il-persuna adatta li fuqha se nitfgħu r-responsabbilta` biex tagħmel ċertu xogħol speċjalizzat imma almenu wieħed jista' jħares lejha ....

Aħna nafu li anke jekk l-awtorita' f'daqqa waħda timpjega biżibilju ta' spetturi xorta m'hijiex se tlaħħaq mal-ħidma primarja li trid issir at this point in time meta nafu, kif qal tajjeb l-Onor.

Vella, li għad għandna postijiet tax-xogħol li kważi kważi lanqas il-bażiku għad m'għandhom.

Allura naħseb li hawnhekk tidħol ukoll l-importanza ta' din il-persuna li se tkun qiegħda fuq ix-shop floor, il-persuna li jien nibqa' nara li għandha jkollha funzjoni aktar b'saħħitha bil-liġi ħalli l-employer jagħtiha l-importanza kollha meħtieġa u tkun il-link uffiċjali li tkun tista' tgħin dan il-proċess preliminari ta' evalwazzjoni tal-postijiet tax- xogħol tagħna skond programm li jkun maħsub u realistiku.

Hemmhekk inkunu qed inserrħu rasna li m'aħniex qed nagħtu l-impressjoni li qed nagħmlu xi ġgant u fil-fatt ikollna midget in terms ta' l-outcome of results.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Sur President, jien naħseb li biex paragrafu (j) jiġi jinftiehem aħjar għandu jiġi jaqra hekk:

"L-awtorita` tagħmel kull investigazzjoni li għandha x'taqsam ma' saħħa u sigurta` fuq il-postijiet tax-xogħol ....",

imbagħad naqbdu l-aħħar tliet linji u ngħidu li:

".... għandha wkoll id-dmir li tiżgura li tiġi enforzata xi dispożizzjoni ta' dan l-Att".

Imbagħad rigward it-tieni paragrafu li jgħid:

"Iżda l-awtorita` tista' tinnomina persuna mill-uffiċjali tagħha jew mod ieħor biex jgħinuha fl-investigazzjonijiet, u fit-twettiq ta' biċċa xogħol bħal din; din il-persuna tingħatalha s-setgħa li tingħata lil xi uffiċjal skond dan l-Att...",

xtaqt nistaqsi min se jkun responsabbli biex jagħżel l-uffiċjal u liema kriterji se nużaw biex nagħżlu lil ċertu uffiċjal u mhux uffiċjal ieħor.

Jien naħseb li jekk m'aħniex se niddefinixxu se nkunu qed nagħtu lok għal abbuż li, per eżempju, biex tinvestiga azjenda partikolari tqabbad lil Mr "X" u biex tinvestiga azjenda oħra tqabbad lil Mr "Y".

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Michael Bonnici.

ONOR.

MICHAEL BONNICI: Sur President, għal dak li jirrigwarda dak li qalet l-Onor.

Coleiro, nixtieq ngħid li kull employer għandu l-obbligu li jħares il-minimum health and safety requirements li ġew ippubblikati f'April li għadda.

Anke għal dak li qal l-Onor.

Vella, nixtieq ngħid li r-regoli huma diġa` ppubblikati u hemm regoli li jgħidu eżatt x'għandu jiġi osservat mill- ispettur li jmur jinvestiga xi post tax-xogħol.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Sur President, filwaqt li għadni qed nistenna lill- Viċi Prim Ministru jirrispondi x'jiġri jekk kulħadd jippretendi ċertifikat ta' ambjent aħjar fuq il-post tax-xogħol, xtaqt norbot ma' dak li qed jingħad dwar in-nomina ta' "persuna mill-uffiċjali tagħha jew mod ieħor".

Jien nissuġġerixxi li biex ma nħalluhiex fl-ajru u ngħidu "mod ieħor" indaħħlu xi definizzjoni fejn ngħidu li dawn għandhom ikunu dawk in-nies li qegħdin fir-reġistru li huma kompetenti - hemm min jifhem fid-dwal, hemm min jifhem fil-fumes u hemm min jifhem f'affarijiet oħra - u li hemm riferenza għalihom f'paragrafu (l).

Jekk inħalluha kif inhi "mod ieħor" dak li jkun jista' jqabbad lil Peppi u jgħidlu biex imur jinvestiga it-tali każ.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Fuq dan il-punt naħseb li jaqbel li nikkonsulta ftit ma' l-esperti imma qabel se mmur lura għall-punti li tqajmu dwar il- kwestjoni li l-awtorita` tista' tagħmel investigazzjoni.

L-ewwelnett biex l-affarijiet ikunu ċari rrid ngħid li dan id-dmir illum diġa` jeżisti fuq id-direttur tax-xogħol u huwa spelt out bl-istess wording fil-liġi ta' l- 1994.

(Interruzzjonijiet) Imma wieħed mill-punti li qajjimna fl-istadju tat-tieni qari kien proprju dak li fadlilna baħar x'ngħumu fejn tidħol is- saħħa u s-sigurta` fuq il-post tax-xogħol u biex naslu rridu nagħmlu bidla fil-kultura.

(Interruzzjonijiet) Jien ma ngħidx li ma bdejnix għaliex inkella nkunu qegħdin niżvalutaw xogħol li sar fi snin l-imgħoddija li għandu valur.

Dan l-aħħar irrispondejt mistoqsija parlamentari dwar kemm saru spezzjonijiet u x'miżuri ttieħdu mid-dipartiment u jien stess skantajt li f'sena waħda saru madwar 790 spezzjoni.

Jien ma jkollix id-dettalji ta' dawn l-ispezzjonijiet kollha imma naf b'xi dettalji ta' każ waħdiet li aktar iġegħluni ngħid li huwa importanti li din il-klawsola tkun miktuba b'din il-mod.

Ġieli jkun hemm rapport konfidenzjali jew anonimu li jkun daħal fid-dipartiment li jkun jindika li f'post tax-xogħol partikolari jkun hemm livell ta' ħoss qawwi wisq li qed jikkrea problema fis-smigħ ta' l- individwi.

Issa aħna bħala leġislaturi rridu nagħtu l-poter lill-awtorita` biex tkun tista' ssir investigazzjoni, u din l-investigazzjoni ma ssirx meta jkun ovvju li qed ikun hemm il-ħsara imma ssir meta jkun hemm suspett jew indikazzjoni li jista' jkun li l-ħaddiema huma esposti għal dik il- ħsara.

Jien ma naqbilx li jmur xi ħadd jitlob xi ċertifikat lill-awtorita` li jgħid li dak it-tali post tax-xogħol huwa ħieles minn kull periklu u jilħaq xi livelli ta' saħħa u sigurta` biċ-ċertifikat.

Aħna hawnhekk m'aħniex qed ngħidu li l-awtorita` għandha tiċċertifika li xi post huwa ħieles minn kull periklu.

Il-funzjoni ta' l-awtorita` m'hijiex li tiċċertifika imma li tara li r-regolamenti li għandna f'pajjiżna jiġu segwiti u min ma jsegwix dawk ir-regolamenti allura jerfa' r-responsabbilta` u jħallas dak li għandu jħallas talli ma segwihomx, ġraw jew ma ġrawx inċidenti.

Jiġifieri hawnhekk m'aħniex qed nitkellmu fuq liġi li s-snien tagħha, jigdmu biss meta jkun jweġġa' xi ħadd.

(Interruzzjonijiet) Le, anzi qed ngħid bil- kontra.

Jien qed ngħid li din il-liġi qed tagħti lill-awtorita` s-snien biex tigdem qabel ma jinqala' l-inċident.

Issa hawnhekk qegħdin nitkellmu dwar paragrafu (j) ta' din il-klawsola u l-Onor.

Chircop issuġġerixxa li nagħmlu biss "sigurta` u saħħa fuq il-post tax-xogħol" u nelimaw il-bqija tal-paragrafu.

Jien nista' nagħmel hekk, pero` b'hekk inkunu neħħejna l-parametri kollha u jien naħseb li m'hemm xejn li wieħed għandu jiddejjaq minnu f'dan il-paragrafu.

Kulma qed nagħmlu huwa li qed nitfgħu r-responsabbilita` fuq l-awtorita` u qed nagħtuha l-poter li tagħmel l-investigazzjonijiet.

Wara kollox aħna rridu awtorita` li tkun effettiva fl-aspett ta' prevenzjoni u naħseb li l- awtorita` jkollha dan l-aspett anke fir-rigward ta' prevenzjoni huwa kruċjali.

Ovvjament ir-responsabbilta` ta' l-awtorita` tkun ta' investigazzjoni dettaljata u tkun ħafna ikbar meta jkun qed jirriżulta xi inċident jew inkella xi mard b'riżultat ta' kundizzjonijiet ta' xogħol jew ta' nuqqas ta' tħaris ta' regolamenti stabbiliti.

Dan il-paragrafu jgħid proprju dan u ma naħsibx li għandna nneħħuhom.

Jiġifieri jien naħseb li huwa importanti li ngħidu "mhux limitata għal, l- investigazzjoni ta' xi mard, inċident, korriment, mard jew mewt li jiġru bħala riżultat jew minħabba xi ħaġa konnessa max-xogħol" għaliex inkella wisq nibża' li tiġi nterpretata li l-ewwel irid isir l-inċident imbagħad tinvestiga l-awtorita`.

Jien ngħid li l-mira tagħna hija l-prevenzjoni u allura jien naħseb li l-intenzjoni tagħna bħala leġislaturi trid tkun li nagħtu lill-awtorita` l-fakulta` li tinvestiga u tieħu l-passi minn qabel ma jsiru l-inċidenti proprju biex jiġu evitati.

Dak li qed ngħidu u naħseb li fuq dan qed naqblu.

(Interruzzjonijiet) M'intix qed taqbel, Onor. Vella?

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Sur President, jien naħseb li l-istess Viċi Prim Ministru qiegħed jikkontradixxi lilu innifsu.

Jien fil-bidu staqsejt jekk din l-awtorita` hijiex se tagħmel a clean bill of health lil kull uffiċċju u lil kull fabbrika, kif nippretendi li għandu dritt jitlob kull ħaddiem hekk kif tiġi fis-seħħ din il-liġi.

Issa jekk kemm-il darba l-Onor.

Gonzi huwa kuntent li jkollu 790 spezzjoni fuq il-postijiet tax-xogħol fis-sena minn ma nafx kemm-il spettur, allura huwa mod ieħor.

Issa jien hawnhekk m'iniex qed nitkellem fuq fabbriki bħall-ST Microelectronics, għaliex dawk huma stess għandhom l-interess li jaraw li l-affarijiet ikunu tajbin u naf li huma għajjurin għal ċertu livell ta' saħħa u sigurta`, imma qed nirriferi għal fabbriki li jħaddmu ħames jew sitt mastrudaxxi, għal min jaħdem fil-barrieri, għal min jaħdem fil-kalkara tal-ġir, għal min jaħdem fuq xi crane f'xi yard fejn ikun hemm heavy equipment u postijiet oħra bħal dawn.

Ma ninsewx li fl-1998 aħna konna ntroduċejna l-environmental audit scheme li kienet skema volontarja li ndustrijalisti ddeċidew li jimplimentaw huma stess għaliex kienu konxju mis-saħħa tal-ħaddiema tagħhom u għaliex kienu jafu li jekk ikollhom ambjent sigur se jkollhom produttivita` aħjar, apparti mill-fatt li l-prodott ikun jista' jġorr ukoll iċ-ċertifikat li ħareġ minn fabbrika li hija parti mill-EMAS.

Jien jiddispjaċini ngħid li jekk il-Viċi Prim Ministru huwa kuntent b'average ta' żewġ inspections kuljum f'pajjiż bħal dan ...

(Interruzzjonijiet) Għalhekk jien għedt li ma rridux li din l-awtorita` tkun bħal dipartiment tal-gvern ieħor għaliex dipartiment ieħor ma ddeliverjax u nafx x'qed ngħid.

Meta kien isir xi complaint f'xi fabbrika li kont naħdem fiha jien u jiġi xi inspector, dan kien idur dawra mal-fabbrika, jitla' l-uffiċċju u joħroġ minn hemmhekk b'xi pakkett f'idejh u jitlaq 'il barra.

U dan qed ngħidu b'responsabbilta` għaliex naf x'qed ngħid.

Jien qed ngħid li m'għandniex nagħmlu awtorita` biex imbagħad nirriduċuha għal dipartiment tal-gvern imma għandna nagħmlu awtorita` li tibda tiċċertifika l-postijiet bħala li għandhom ambjent tiegħu tajjeb għax-xogħol.

M'iniex qed ngħid li tagħti ċertifikat li m'humiex se jimirdu jew ikorru nies fih għaliex dan ħadd ma jista' jgħidu, imma tagħmel l-inspections biex tara l-kondizzjonijiet li jaħdmu fihom il-ħaddiema.

Jien nista' ngħid li kellna każi fejn f'ċerta fabbrika tat-tessuti l- ħaddiema kollha bdew jispiċċaw bi qtugħ ta' nifs u bis-sogħla għaliex il- fannijiet kienu kollha mimlija fluff u huma u jduru ma kienu qed jarmu l- ebda arja.

Dawn il-ħaddiema rrapportaw, imma x'ġara?

Ġie l-inspector u għamel dak li għedt jien, imbagħad il-manager innota min kien irrapporta u tefgħu 'l barra.

Dan jiġri iktar f'fabbriki żgħir milli f'fabbriki kbar għaliex jekk inti għandek mastrudaxxa jew mekkanik jew għandu żewġt itfal miegħu li għadhom kemm bdew jaħdmu u dawn joqogħdu jgergru li m'għandhomx "hekk" u "hekk" dan se jaqbad u jqalfathom 'il barra.

Kulħadd jaf li jkun hawn każi ta' korriment ma jiġux irrapportati għaliex l-imgħallem jgħid lill-ħaddiem li jkun korra li jkun tort tiegħu u li jekk jirrapporta jitfgħu 'il barra.

Mela ejjew inkunu saqajna ma' l-art.

(Interruzzjonijiet) Dażgur li huwa ħażin u għalhekk qed ngħid li din l- awtorita` għandha jkollha sistema kif tissorvelja u tagħmel spezzjonijiet il-ħin kollu ħalli tassigura li l-postijiet tax-xogħol huma safe!

Irid isir bħalma per eżempju jsir fit-tarzna fejn qabel ma l-ħaddiema jibdew jaħdmu fuq tanker jaraw jekk huwiex gas-free mhux l-ewwel jisplodi mbagħad tara jekk hemmx gass.

(Interruzzjonijiet) Le, mhux hekk qed jgħid dan il- paragrafu.

(Interruzzjonijiet) Anzi int qed tgħid li m'għandux jagħmel hekk u għalhekk għedt li qed tikkontradixxi lilek innifsek!

(Interruzzjonijiet)

Kemm tara ħwienet ta' sprayers li jaħdmu bil-bieb magħluq biex ma toħroġx ir-riħa barra u min jibqa' ġewwa jibla' kemm jiflaħ?

Allura lil dawn l- inspector ma jarahomx?

Irid imur jirrapporta l-ħaddiem li jkun marad bil- pulmum biex imur jagħmillu inspection?

Li għandu jsir huwa li qabel ma jingħata permess imur l-inspector fuq il-post u jara jekk huwiex safe għas- saħħa tal-ħaddiem.

Jien qed ngħid li lill-awtorita` għandna ngħabbuha b'din ir-respnsabbilta` u mhux inħalluha libera li tagħmel l- investigazzjoni meta trid hi; l-investigazzjoni trid tagħmilha biex tiċċertifika li post tax-xogħol huwa safe għas-saħħa tal-ħaddiem.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Sur President, l-ewwelnett hawnhekk qegħdin nitkellmu dwar prinċipju fundamentali li għamilnih iktar kmieni f'dan id- dibattitu u nerġa' nagħmlu issa.

Il-prinċipju fundamentali huwa li r- responsabbilta` għal dak li għandu x'jaqsam mas-sigurta` u s-saħħa fuq il- post tax-xogħol huwa in parti fuq min iħaddem u in parti fuq il-ħaddiem, u r-responsabbilta` hija għall-post tax-xogħol u anke għall-mod kif jistgħu jiġu nfluwenzati terzi persuni.

Il-prinċipju fundamentali huwa li taħt ebda ċirkostanza m'għandha l-awtorita` tieħu fuq spallejha responsabbiltajiet li huma ta' l-employer jew tal-ħaddiem.

M'hijiex il- funzjoni ta' l-awtorita` u m'għandhiex tkun il-funzjoni ta' l-awtorita` li tagħti xi ċertifikat lil xi employer dwar il-post tax-xogħol tiegħu.

Il- liġi tpoġġi obbligi fuq spallejn l-employer u fuq spallejn il-ħaddiem u hemm sets ta' regolamenti li jistabbilixxu x'inhuma dawn l-obbligi u kulħadd huwa tenut li jsegwihom.

Issa dan id-dibattitu qam dwar paragrafu (j) ta' din il-klawsola li qed tagħti l-fakulta` lill-awtorita` li tagħmel kull investigazzjoni li jidhrilha xierqa dejjem naturalment marbuta mal-kwestjoni tas-saħħa u s- sigurta` fuq il-post tax-xogħol.

Issa jien naħseb li fuq dan m'għandniex għalfejn nargumentaw għaliex qed naqblu.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Aħna qegħdin naqblu mija fil-mija dwar dan u konvint li ż-żewġ naħat għandna l-ikbar interess li naraw li l-postijiet tax-xogħol tal-ħaddiema tagħna jkollhom il-massimu ta' sigurta` u jkunu joffru l-aħjar ambjent għas-saħħa.

Jien li għadni qed nistaqsi huwa f'liema stadju se tidħol l-awtorita` biex tassigura lill-ħaddiem li l-post li qed jaħdem fih huwa safe għal saħħtu?

Meta jibdew is-sintomi jew bil-quddiem?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Bil-quddiem.

ONOR.

GEORGE VELLA: Imma inti għedtli li le!

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Le, anzi l-iskop tagħna huwa l-prevenzjoni.

ONOR.

GEORGE VELLA: Imma f'liema stadju se niċċertifikaw li l-post huwa safe għas-saħħa u s-sigurta`?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Imma din m'hijiex kwestjoni li tiċċertifika.

ONOR.

GEORGE VELLA: Allura l-ħaddiem kif se jkun protett?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mela ħalli nipprova nkun ċar sal-massimu possibbli għaliex naħseb li m'aħniex niftehmu.

L-awtorita` għandha l-fakulta` li tagħmel investigazzjoni fuq post tax-xogħol jekk għal kwalunkwe raġuni jkollha informazzjoni jew suspett li f'dak il-post tax-xogħol ...

(Interruzzjonijiet) Imma aħna qed naraw x'jgħid il-paragrafu u mhux x'naħseb jien jew x'taħseb int!

Il-klawsola qiegħda tgħid li l-awtorita` għandha dritt tagħmel investigazzjoni fuq kull ħaġa li għandha x'taqsam mas-saħħa u s-sigurta` fuq il-post tax-xogħol u mhux wara jew qabel ma jinqala' inċident, jew wara jew qabel ma tirċievi l-informazzjoni, imma meta hi jidhrilha li għandha tagħmel hekk.

Issa paragrafu (j) ma jeqafx hemm imma jmur pass aktar 'il quddiem u bl- aktar mod kategoriku jgħid: "Iżda mhux limitata għal, l-investigazzjoni ta' xi inċident, korriment, mard jew mewt li jiġru bħala riżultat jew minħabba xi ħaġa konnessa max-xogħol, kif ukoll investigazzjonijiet biex jiġi stabbilit il-livell ta' saħħa u ta' sigurta` fuq il-postijiet tax-xogħol li jkun hemm f'xi post tax-xogħol, u dmir ta' l-awtorita` biex tiżgura li tiġi inforzata xi disposizzjoni ta' dan l-Att ma għandux ikun raġuni biex iwaqqaf lill-awtorita` milli tagħmel dawn l-investigazzjonijiet:"."

Jiġifieri ma jistax xi ħadd jgħid lill-awtorita` biex ma tidħolx f'xi post tax-xogħol għaliex hu jkun qed isegwi l-liġi.

L-awtorita` għandha d-dmir li tara li l-affarijiet qed isiru sew u li fil-fatt is-saħħa u s-sigurta` tal-ħaddiema qed jiġu protetti fit-termini tal-liġijiet li għandna fil- pajjiż.

Issa jien għadni ma nistax nifhem fejn hi d-diffikulta` għaliex il- liġi qed tgħid ċar li l-awtorita` għandha taħdem u tinvestiga kemm trid ħalli kemm jista' jkun jiġu evitati inċidenti.

Issa ħalli nitkellem dwar il-punt l-ieħor li qam aktar kmieni f'dan l- iskambju ta' opinjonijiet.

Il-proviso ta' paragrafu (j) jgħid:

"Iżda l-awtorita` tista' tinnomina persuna mill-uffiċjali tagħha jew mod ieħor biex jgħinuha fl-investigazzjonijiet ...",

u l-Onor.

George Vella issuġġerixxa li norbtu dan ma' paragrafu (l), fejn qed ngħidu li l-awtorita` trid iżżomm reġistri ta' persuni li huma kompetenti biex jagħtu pariri fuq ħwejjeġ li għandhom x'jaqsmu mas-saħħa u s-sigurta` fuq il-post tax-xogħol.

Jien tkellimt ftit dwar dan ma' l- esperti u r-rakkmandazzjoni hija li ma nagħmlux dan u se nispjega għalfejn.

Huwa tajjeb li jkun hemm reġistru ta' esperti f'oqsma differenti u l- awtorita` se jkollha bżonn li tagħmel użu minn dawn l-esperti skond il- bżonnijiet li jistgħu jinqalgħu, pero` jkun hemm sitwazzjonijiet fejn l- awtorita` jkollha bżonn, per eżempju, parir ta' tabib.

Dan ma tistax tgħidlu espert għaliex l-awtorita`...

(Interruzzjonijiet) Jista' jkun li jkollha bżonn tabib biex jiċċekkja l-widnejn jew l-għajnejn!

(Interruzzjonijiet) Le, m'hijiex kwestjoni ta' abbuż.

Ejjew nifhmu għal darb'oħra x'qed ngħidu.

Paragrafu (j) qed jgħid li l-awtorita` tista' tinnomina persuna mill- uffiċjali tagħha jew mod ieħor biex jgħinuha fl-investigazzjonijiet, mhux biex jagħmlu l-investigazzjoni.

Issa din il-persuna tista' tkun tabib, tista' tkun xi ħadd li jifhem fis-software tal-computers jew aġent jew importatur ta' ċerti affarijiet.

Jiġifieri l-oppożizzjoni qed tgħidli li għandi nikteb dan il-paragrafu biex l-awtorita` ma tkunx tista' tagħmel dan?

(Interruzzjonijiet) Fil-każ għiduli x'qed tissuġġerixxu ħalli nimxu.

Jien kulma rrid huwa li jekk l-awtorita` ikollha bżonn ta' parir ta' xi ħadd espert jew ta' xi ħadd li m'huwiex espert tkun tista' tieħu dik l- għajnuna.

It's as simple as that.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

GEORGE VELLA: Sur President, jien tiskantani l-kapaċita` li għandu l-kollega tiegħi li l-affarijiet jaqlibhom rashom 'l isfel u jipprova jirredikolahom!

Issa ħalli nitkellmu ċar, billi taqbad general practitioner li ma jkun jifhem xejn imma hu membru tal-partit ...

Jiena nifhem kieku tgħidli li fuq ir-reġistru jitniżżlu l-konsulenti li hemm ġewwa San Luqa, apparti oħrajn, imma mhux inħalluha "jew mod ieħor" x'inhu!

Dan il-"mod ieħor" min hu!

Aħna fil-kwestjoni ta' l-aviation medicine, il-konsulenti kollha ta' l-isptar huma parti mill-bord potenzjali ta' eżami ta' l-individwu li qed japplika.

Għaliex l-awtorita` jista' jkun li jkollha bżonn ta' rapport fuq l-intern, fuq il-qalb, fuq l-għajnejn jew fuq il-widnejn, imma mhux ngħidu "mod ieħor"!

Min huma n-nies kompetenti "mod ieħor"?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Imma, Onor. Vella, agħmilli proposta konkreta.

Allura inti qed tgħidli li fir-reġistru aħna rridu nniżżlu t-tobba kolha, il-periti kollha, il-general practioners kollha!

ONOR.

GEORGE VELLA: Jien m'iniex qed ngħidlek hekk.

Lanqas il-planning authority m'għandha hekk għaliex ukoll ristretti.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Allura jekk l-awtorita` tiġi f'sitwazzjoni fejn ikollha bżonn parir ta' inġinier li jifhem fl-airconditioning, għaliex dan ma jkunx imniżżel fir-reġistru ma jistax jagħti parir?

ONOR.

GEORGE VELLA: Mela ma jistax!

Imma allura trid iżżomm ir-reġistru up-to-date kemm jista' jkun u tniżżel fih nies li huma kkwalifikati f'ċerti dixxiplini.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Imma allura dan ifisser li aħna fir-reġistru rridu nniżżlu l-inġiniera kollha ta' l-air-conditioning!

ONOR.

GEORGE VELLA: Le, ikollok erbgħa magħżulin għall-kompetenza u l- integrita` tagħhom u tkun funzjoni ta' l-awtorita` li tiddeċiedi f'ċerti kapaċitajiet min ikunu l-esperti u mhux ikun Ċikku l-poplu kollu.

Nafu li dawn huma affarijiet li jistgħu jinvolvu mijiet u eluf kbar ta' liri.

Jekk se jkollok rapporti li bihom se jkollok compensation jew għeluq ta' fabbrika jew tibdil ta' makkinarju li jinvolvi mijiet u eluf kbar ta' liri, apparti mill-fatt li jista' jkollok ukoll waqfien mix-xogħol għal ċertu żmien, nafu x'jiġri, l-ewwel nagħlqu għajn waħda imbagħad nagħlqu l-oħra.

Dan rajnih isir fl-awtorita` ta' l-ippjanar; rapport ikun negattiv totalment imbagħad iqabbdu "espert" li jkollu interess - u llum nafu kemm kellu interess pero` m'iniex se nsemmi l-każ - li jagħmel rapport fejn jaqleb kollox rasu 'l isfel u jgħid li kollox sew u mbagħad ngħidu li "dak" u mhux l-"ieħor".

Kif jista' jkun!

Jekk aħna se nerġgħu nidħlu għall-istess ħaġa se noħolqu mostru ieħor bil- ftuħ ta' l-abbużi kollha li jista' jkun hemm imbagħad min ikollu raġun nagħtuhulu u jekk ma jkollniex aptit ma nagħtuhulux u nibdew b'dawn il- ħafna fares.

Jien assolutament ma naqbel xejn ma' dan.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Sur President, id-diffikulta` li nqalgħet hija minħabba li din il-klawsola hija mħawda u ma tinftiehemx, jgħid x'jgħid il- Viċi Prim Ministru.

(Interruzzjonijiet) Issa ma noqogħdux nidħku u ngħidu għax avukati u mhux avukati.

Aħna tobba u nipprovaw nissimplifikaw kemm jista' jkun l-affarijiet ħalli nkunu effiċjenti, Onor. Gonzi.

Milli nista' nifhem jien hemm żewġ affarijiet importanti f'dan il- paragrafu.

L-ewwelnett qiegħed jagħmel riferenza għall-poter ta' investigazzjoni li għandu jkollha l-awtorità u t-tieni nett il-poter li din l-awtorità għandu jkollha biex tinforza.

Issa dħalna iktar fid-dettall dwar meta għandu jkollha l-poter li tinvestiga, jekk hux qabel jinqala' l- inċident bħala mod ta' prevenzjoni, jekk hux wara, jew jekk hux kontinwament.

Naturalment iż-żewġ naħat qegħdin ngħidu li kontinwament, kemm bħala prevenzjoni u kemm wara, wisq iktar wara.

Però sfortunatament dan il-paragrafu ma jinftehimx, partikolarment bil-proviso li:

" ... l-awtorita' tista' tinnomina persuna mill-uffiċjali tagħha jew mod ieħor."

Din il-frażi ''jew mod ieħor'' tant hija vaga li tista' tagħti lok għal rampant abuse, kif qal l-Onor.

Vella.

Iktar u iktar meta mbagħad għandna paragrafu (l) li qed jgħid li l- awtorità għandha żżomm:

"reġistri ta' persuni li huma kompetenti biex jagħtu pariri fuq ħwejjeġ li għandhom x'jaqsmu mas-saħħa u mas-sigurtà fuq il-post tax- xogħol."

Għandna għalfejn nikkomplikaw l-affarijiet b'dan il-mod u manjiera meta fil- liġi stess hemm klawsola (l) li hija tajba.

Ejja nissimplifikaw paragrafu (j) ħalli b'hekk inkunu nistgħu nħaddmu l-liġi aħjar bla ma noħolqu aħna stess lok għal abbuż, xejn iżjed u xejn inqas.

Tkun qed tagħti lok għal abbuż kbir meta tagħmel lil Ċikku l-poplu bħala espert, u fl-aħħar mill- aħħar dan m'hu se jirrifletti tajjeb la fuq din il-liġi, la fuq min iħaddem, la fuq l-istess ħaddiema tax-xogħol u wisq u wisq inqas fuq min qiegħed jippilota din il-liġi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Coleiro.

ONOR.

MARIE LOUISE COLEIRO: Jien ukoll ridt niġbed l-attenzjoni għall- periklu li għandu dan il-paragrafu partikolari dwar l-idea ta' farming-out, biex jinstabu nies kompetenti jew speċjalizzati f'dan il-qasam.

Il-punt tal-periklu huwa ċar u mhux se nerġa' nirripeti dak li qalu l-Onor.

Vella u l-Onor.

Chircop.

Fil-fatt nixtieq nagħmel enfasi fuq punt li għamel l- Onor. George Vella dwar l-integrità.

Naqbel li jrid ikun hemm integrità, però magħha jien xtaqt inżid l-ispeċjalizzazzjoni wkoll.

L-awtorità ma tridx tfittex biss is-servizz ta' tabib u tara li dan ikun persuna ta' integrità - dak importantissimu wkoll - imma importanti wkoll li dak it- tabib ikun imħarreġ f'dan il-qasam.

Min ikun general practitioner ma jfissirx li bilfors jifhem fl-occupational hazards.

(Interruzzjonijiet) Jista' jkun professur li ma jkunx jifhem f'dan il-qasam, kif qed jgħid l- Onor. Jean Pierre Farrugia.

Mr Speaker, jien nista' nsemmi ħafna każi ta' occupational hazards u riċentement sirt naf b'każ ta' tfajla li taħdem ġo fabbrika fejn jintuża ċertu drapp li minħabba r-residue tiegħu, din imtliet b'allerġija kbira.

U Alla jbierek it-tabib tal-fabbrika qed jgħid li qed tgħid il-ħmerijiet u allura din spiċċat barra mix-xogħol.

Bħal dan il-każ hemm elf każ ieħor.

Hawn tfajliet li jkollhom ċerti diffikultajiet menstruwali li jispiċċaw bi problemi kbar għax ma jemmnuhomx.

Barra minn Malta każi bħal dawn huma part and parcel f'dan il-kunċett tas-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax- xogħol.

Mr Speaker, hawnhekk qed nikkonċedu lill-awtorità li tagħmel farming-out għal servizz ta' tabib li mhux biss għandu jkollu integrità imma għandu jkun imħarreġ f'dan il-qasam.

Jiena nisħaq ħafna fuq dan għaliex xbajna ndaħħku lin-nies bina li kull darba jkollna nies tajbin u għax jinbidel il- gvern dawn jispiċċaw mill-kariga tagħhom.

Filli jkunu esperti u f'daqqa waħda jispiċċaw f'rokna u Alla jbierek jispiċċalhom l-expertise tagħhom mil- lum għal għada!

Dawn l-affarijiet nafu li jiġru; mhux aħna biss nafu li jiġru imma jaf il-poplu kollu.

Jiġifieri l-kwestjoni ta' l-integrità trid tkun il-ħin kollu quddiem għajnejna, imma magħha jrid ikun hemm l- ispeċjalizzazzjoni.

Ma nistgħux nibqgħu pajjiż ta' jack of all trades.

Ma jfissirx li kull tabib li jiggradwa MD jifhem fl-occupational hazards!

Irid ikun tabib li jispeċjalizza f'dak il-qasam ħalli naqtgħu darba għal dejjem ċerti tbatijiet reali li ħafna ħaddiema jsofru fuq il-post tax- xogħol.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Michael Bonniċi.

ONOR.

MICHAEL BONNICI: Sur President, naħseb li qegħdin ngħidu l-istess ħaġa però qegħdin daqsxejn konfużi.

Jekk wieħed jara subartiklu (2) ta' artiklu 4 ta' l-Att VII ta' 1994 isib li waħda mill-funzjonijiet tal- kummissjoni - dawn issa qed jiġu ttrasferiti lill-awtorità - tgħid hekk:

"Il-kummissjoni għandha tifformola u tippubblika kodiċi ta' prattika li jimmira biex fil-postijiet tax-xogħol, meqjusa skond kategoriji, ikun hemm livell għoli ta' ħarsien tas-saħħa u tas-sigurtà."

Funzjoni oħra tal-kummissjoni li nsibu f'subartiklu (5) ta' l-istess artiklu tgħid hekk:

"Il-kummissjoni għandha tippromwovi r-riċerka xjentifika li twassal għal mezzi aħjar ta' prevenzjoni ta' mard, korriment jew mewt marbuta max-xogħol."

Issa paragrafu (k) ta' klawsola 4 ta' dan l-abbozz li għandna quddiemna tgħid li l-awtorità għandha:

"iġġib 'il quddiem u twettaq riċerka xjentifika immirata lejn metodi aħjar biex jiġu evitati mard, korrimenti jew mewt fuq il-post tax- xogħol."

Issa l-awtorità mhijiex komposta biss minn nies kollha esperti u allura trid tirrikorri għal ħaddieħor.

Il-minimum health and safety requirements jien naqsamhom fi tnejn.

Hemm fejn jidħol l-ispettorat biss, jiġifieri l- ispettur tal-health and safety, imma fejn tidħol materja oħra bħal stabilità ta' bini ma jistax imur jiċċekkjaha xi ħadd mill-bord ta' l- awtorità.

F'dak il-każ irid jidħol il-perit.

Jekk ikun każ fejn tidħol kimika għandek bżonn analista jew spiżjar.

Jista' jkollok bżonn, kif għedt inti, electrical engineer jew mechanical engineer.

Allura dawn il-membri bilfors trid taqsamhom.

Għalhekk paragrafu (j) qed jgħid:

'' ... biex jiġi stabbilit il-livell ta' saħħa u ta' sigurtà fuq il- postijiet tax-xogħol, u d-dmir ta' l-awtorità biex tiżgura li tiġi inforzata xi dispożizzjoni ta' dan l-Att ma għandux ikun raġuni biex iwaqqaf l-awtorità milli tagħmel dawn l-investigazzjonijiet ... ''

Jiġifieri qegħdin ngħidu l-istess ħaġa.

Min ikun interessat li jagħti pariri f'ċerti oqsma f'każ ta' perizja, irid iniżżel ismu f'reġistri li żżomm apposta l-awtorità.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il- Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ħalli nipprova nressaq emenda biex naslu għal xi forma ta' kompromess għax l-intenzjoni hija tajba miż-żewġ naħat u jiena nixtieq nipprova nsib soluzzjoni li tindirizza l-punti taż-żewġ naħat, mingħajr ma ndgħajjef jew nillimita l-options li l-awtorità jista' jkollha.

Hemm żewġ issues kardinali f'din il-klawsola.

L-ewwelnett nixtieq li lill- awtorità nagħtuha l-flessibilità u mhux nillimitawha.

Fil-maġġor parti tal- każi l-awtorità se jkollha bżonn esperti u konsulenti esperti f'oqsma partikolari.

Però nara sitwazzjonijiet fejn l-awtorità ma jkollhiex bżonn espert imma jkollha bżonn GP, per eżempju, biex jittestja s-smigħ ta' grupp ta' ħaddiema.

(Interuzzjonijiet) Kollox sew, ejja ngħidu perit, li forsi huwa eżempju iktar prattiku.

Dan il-perit m'hemmx għalfejn ikun espert fl-istructural engineering, m'hemmx għalfejn ikun espert fil-konkos imma sempliċi perit.

(Interruzzjonijiet) Ippermettuli ftit, ifhmuni daqsxejn ħalli tifhmu fejn qiegħda d-diffikultà għax inkella jista' jkun li b'intenzjoni tajba noħolqu problema għall-awtorità.

Din l-awtorità jista' jkollha bżonn parir sempliċi ta' perit bħall-oħrajn.

Għandha għalfejn tħallas biex iġġib perit espert jekk għal dik l-issue partikolari jkun biżżejjed parir ta' perit?

Għandna nisforzaw lill-awtorità ġġib bilfors dejjem esperti fejn m'hemmx bżonn esperti?

Dan li qed ngħid.

Fejn hu possibbli lill-awtorità ma npoġġulhiex xkiel fl-operazzjoni tagħha.

Fil-biċċa l-kbira tal-każi jien naħseb li l-awtorità jkollha bżonn l-esperti, però se jkun hemm każi - u ħafna drabi jkunu urġenti - fejn ma jkollhiex bżonn l-expertise imma jkollha bżonn xi ħadd li jifhem fis-suġġett partikolari.

Allura xtaqt inħalli dik il-flessibilità mingħajr ma nidħlu fil-periklu li semma l-Onor.

Vella.

It-tieni nett, kif qed jgħiduli l-esperti li għaddew minn dawn l- esperjenzi, meta tkun qed issir investigazzjoni, kien hemm sitwazzjonijiet fejn l-inspector kien jieħu miegħu lil xi ħadd biex jara t-teknika, seta' kien engineer, seta' kien perit, seta' kien tabib, seta' kien konsulent, hu x'inhu.

Allura kien hemm min oġġezzjona li skond il-liġi l-inspector biss għandu l-poter li jista' jidħol però l-konsulent le.

Allura aħna rridu nkopru l-fakultà li l-ispettur, li jkun qed jagħmel l-investigazzjoni f'isem l-awtorità, ikun jista' jdaħħal miegħu lil min għandu bżonn biex jagħtih il-parir fuq il-post tax-xogħol.

Jiġifieri rridu noqogħdu attenti li nolqtu dawn iż-żewġ għanijiet.

(Interruzzjonijiet)

Issa l-proviso li għandna llum jgħid:

"Iżda l-awtorità tista' tinnomina persuna mill-uffiċjali tagħha jew mod ieħor biex jgħinuha fl-investigazzjonijiet, u fit-twettiq ta' biċċa xogħol bħal din, din il-persuna tingħatalha s-setgħa li tingħata lil xi uffiċjal skond dan l-Att, kif stabbilita fl-ittra tal-ħatra ta' dik il-persuna."

Jiġifieri hemmhekk l-intenzjoni hija li meta tintgħażel dik il-persuna, din ikollha l-poteri daqs l-uffiċjal l-ieħor.

Issa jien se nipproponi din l- alternattiva bħala first draft: Se naqta' barra dak li hemm miktub u l- proviso jiġi jinqara hekk:

"Iżda l-awtorità tista' tinnomina persuni kompetenti biex jgħinuha fl- investigazzjonijiet u biex jakkumpanjaw lill-uffiċjali ta' l-awtorità waqt xi investigazzjoni."

Hekk qed nipprova nolqot żewġ għasafar, l-ewwelnett għax permezz tal-kliem "persuni kompetenti" qed indaħħal il-kriterju tal-kompetenza li sal-lum m'huwiex qiegħed hemm, però qed inkopri t-tieni punt li xtaqt inkopri meta qed ngħid li huma jistgħu jakkumpanjaw lill-uffiċjali ta' l-awtorita' - ma jistgħux imorru għal rashom - waqt investigazzjoni li tkun qed issir mill- awtorità.

Mhijiex perfetta imma naħseb li tersaq viċin il-pożizzjoni taż-żewġ naħat biex inkunu nistgħu nagħmlu progress fuq din il-klawsola.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Vella.

ONOR GEORGE VELLA: Hekk qed toqrob ftit għaliex qed issemmi persuna kompetenti.

Jien ngħid li jekk qed tuża l-istess kelma għallinqas se niġu marbutin ma' dak li hemm f'paragrafu (l) li jitkellem fuq "reġistri ta' persuni li huma kompetenti" u mbagħad fil-proviso ikompli jgħid:

"Iżda l-awtorità tista' tistabbilixxi l-kwalifiki minimi meħtieġa qabel ma l-isem ta' persuna jiġi mniżżel fir-reġistru."

Ngħid għalija kieku nista' naqbad dawn u npoġġihom qabel il-kwestjoni li l- awtorità tista' tinnomina persuni kompetenti li huma uffiċjali jew mod ieħor, apparti li ma naqbilx miegħek li l-espert irid ikun xi ħadd b'xi kwalifika.

Meta darba jien kont involut fi kwestjoni u l-qorti nnominat espert, għal dak il-każ partikolari kellha bżonn xi ħadd li jifhem fit-tiswija tal- punctures.

Jiġifieri dan kien innominat mill-qorti għaliex kellu esperjenza kbira f'dak il-qasam u kellu integrità, u kulħadd qabel li hu raġel serju u ta' l-affari tiegħu biex jagħti opinjoni.

Dan hu l- importanti, u din hi r-raġuni għaliex qed ngħid li ma norbtuhiex mal- kwalifiki minimi li trid tistabilixxi l-awtorità biex isem xi ħadd jitniżżel fir-reġistru, ħalli anke l-lista tan-nies li jkunu mniżżlin fir- reġistru, minnha nnifisha tagħti ċertu sens ta' sigurtà.

Allura wieħed ikollu rasu mistrieħa li dak it-tali speċjalista, it-tali espert, tabib, jew xi ħadd ieħor f'dik il-lista huwa bniedem serju, bniedem integru u mhux jiġi nnominat wara li jiġri inċident.

Għax imbagħad wieħed jista' jgħid: Dan x'daħal fl-istorja, għaliex ġie dan u mhux dak li hemm fil-lista preparata u maqbula bil-quddiem?

Per eżempju, jekk insemmu s-saħħa jien naqbel miegħek li mhux se nsemmu l- ispecialities u s-subspecialities kollha li hemm illum, speċjalment fil- kamp mediku.

F'dak il-każ ngħidu li għandu jkun konsulent impjegat mal- gvern ħalli ma ndaħħlux l-interessi barranin, jew l-interess ta' xi ħadd li jaf ikollu xi konnessjoni ma' min qed jinvestiga dan il-każ.

Allura ngħidu li l-konsulenti li qegħdin fl-impjieg tal-gvern awtomatikament jistgħu jiġu mgħajta biex jagħtu l-pariri waqt l-investigazzjoni.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Jien naħseb li l-emenda li ressaq il-Viċi Prim Ministru nistgħu nkomplu ntejbuha xi ftit billi ngħidu li l-awtorità tista' tinnomina nies kompetenti li preferibbilment ikunu mil-lista tar-reġistri li hemm riferenza għalihom iktar 'l isfel fil-paragrafu (l).

Jiena nista' nifhem l-umur ta' l-Onor.

Gonzi li din il-lista ma tistax tkun exhaustive għax umanament impossibbli.

Ħalli mbagħad immorru għal persuna oħra, jekk ma nsibux nies li huma kompetenti minn dik il-lista, għax ikollna bżonn xi subspeciality, kif ta l-eżempju l-Onor.

Vella.

(Interruzzjonijiet)

First and foremost, bħala sens ta' prijorità, l-awtorità għandha tagħżel persuna mir-reġistru, iżda jekk ma ssibx minn dik il-lista tingħata l- fakultà li tqabbad persuna oħra.

Naturalment il-persuna li tiġi magħżula tingħata l-fakultà li jkollha l-istess setgħat li din il-liġi qed tagħti lill-uffiċjali ta' l-istess awtorità.

Jiġifieri hemmhekk nista' nifhem id- diffikultajiet li ġieli jinqalgħu meta jmur inspector u l-individwu ma jħallix lill-konsulent jidħol.

Kif inhi l-liġi bħalissa għandu d-dritt jagħmel hekk.

Imma din il-liġi qed tagħti s-setgħa li dak l-espert li jkun ġie magħżul, preferibbilment minn dak ir-reġistru, ikollu l-istess setgħat li għandu l-inspector.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Jean Pierre Farrugia.

ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA: Frankament ma nafx kemm torbot il-kelma "preferibbilment", imma apparti minn dan, hawnhekk qed nitkellmu fuq mard ukoll u mhux biss fuq inċidenti.

Jiena nifhem li jista' jkollok raġunijiet li tkun trid tfittex kawża oġġettiva, allura hemmhekk iktar ma bniedem ikun kwalifikat u espert iktar aħjar.

Imma jista' jkollok problemi soġġettivi, jiġifieri problemi marbutin ma' l-istorja medika tal-ħaddiem.

Għaldaqstant hemmhekk jista' jkollok bżonn bniedem inqas espert li jkun jaf l-istorja medika ta' dak il-ħaddiem partikolari.

Per eżempju, f'każ li jkun hemm exposure għal ċertu carcinogens, jekk it-tabib personali ta' l-individwu jkun jaf l-istorja kollha, f'dak il-każ l-espert m'għandux għalfejn ikun kwalifikat iktar għax il-każ huwa soġġettiv iktar milli oġġettiv.

Ghalhekk l-argument tal-Viċi Prim Ministru huwa validu għaliex ma tridx torbot u tirrestrinġi żżejjed minħabba li hemm każijiet fejn jaqbillek ikollok iktar oġettività u iktar expertise, imma hemm każi fejn irid ikollok every day experience ta' dak il-każ jew dik il-persuna.

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Vella.

L-ONOR.

GEORGE VELLA: M'għandi l-ebda ħsieb li noqgħod niftaħ dibattitu fuq livell mediku, però naħseb li ma jagħmilx sens dak li qed jgħid il- kollega għaliex jekk se tagħmel investigazzjoni żgur li m'intix se tpoġġi bħala persuna biex jiddeċiedi lil xi ħadd li hu interessat, bħat-tabib tal- pazjent.

It-tabib tal-pazjent jiġi mgħajjat biex jagħti l-informazzjoni li għandu jew inkella biex jixhed quddiem il-bord ta' l-investigazzjoni li jkun magħmul minn konsulent jew inkella nies speċjalizzati li jkunu kwalifikati.

Naqbel miegħek li t-tabib ta' l-individwu jista' jiġi mgħajjat biex jagħti l-informazzjoni, imma mhux ikun hu li jiddeċiedi bħala membru tal-bord ta' l-investigazzjoni.

Altru li m'għandux ikun hekk!

THE DEPUTY CHAIRMAN: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA: Paragrafu (l) ta' subklawsola (2) ta' klawsola 9 jgħid li l-awtorità għandha:

".... iżżomm reġistri ta' persuni li huma kompetenti biex jagħtu pariri fuq ħwejjeġ li għandhom x'jaqsmu mas-saħħa u mas-sigurtà fuq il- post tax-xogħol.

Iżda l-awtorità tista' tistabbilixxi l-kwalifiki minimi meħtieġa qabel ma l-isem ta' persuna jiġi mniżżel fir-reġistru."

Imma inti m'għandekx teskludi min jista' jagħti parir.

Inti semmejt każ vera klassiku ta' bniedem li jagħmel l-iktar ħaġa ordinarja u komuni imma li ħafna minna hawn ġew ma nafux dwarha.

Allura ma tista' teskludi lil ħadd.

U dan hu l-punt għax is-suġġett li qed nittrattaw tant huwa wide - u din li għandna quddiemna hija an enabling law u nafu li se jkun hemm regolamenti iktar speċifiċi fuq oqsma differenti - li huwa importanti li ma tagħlaqx bibien.

Għax jista' jkollok bżonn ħafna nies minn oqsma differenti u fl-opinjoni tiegħi, jista' jkun hemm każi fejn tabb tal-familja jista' jagħti informazzjoni iktar minn kwalunkwe espert mediku ieħor.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Biex nagħmlu progress se nieħu s-suġġeriment ta' l- Onor. Chircop u nbiddel daqsxejn dak li qrajt l-ewwel u l-emenda issa tiġi taqra hekk:

"Iżda l-awtorità tista' tinnomina persuni kompetenti li, safejn ikun possibbli, jintgħażlu mir-reġistru msemmi fil-paragrafu (l) ta' dan is- subartikolu biex jgħinuha fl-investigazzjoni u biex jakkumpanjaw lill- uffiċjali tagħha waqt xi investigazzjoni."

Nistgħu nimxu?

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Chircop.

ONOR KARL CHIRCOP: Issa rfinajna l-proviso ta' paragrafu (l) imma xorta għad għandi d-dubji fuq paragrafu (j) għax naħseb li għadu ma jinftehimx.

Aħjar inħalluh sempliċi u nagħmlu wording ġdid, jekk inhu possibbli.

Kif għedt diġà, jien nippreferi li kieku jiġi jaqra fis-sens li l- awtorità "tagħmel kull investigazzjoni fuq kull ħaġa li għandha x'taqsam mas-saħħa u mas-sigurtà fuq il-post tax-xogħol."

Hawnhekk m'aħniex nispeċifikaw, Onor. Gonzi jekk aħniex nitkellmu minn aspett preventiv jew minn aspett reattiv.

Inti ġibtli d-diffikultà li jekk nagħmluha hekk inkunu qed innaqqsulha l-importanza tal-prevenzjoni.

Jekk aħna sempliċement ngħidu li l-awtorità għandha d-dritt li tagħmel kwalunkwe investigazzjoni meħtieġa fuq kull ħaġa li għandha x'taqsam mas-saħħa u s- sigurtà fuq il-post tax-xogħol, dik tkun a blanket statement imma tkun tista' tapplikaha anke mill-aspett preventiv.

Jiġifieri nistgħu ngħidu li l-awtorità għandu jkollha l-jedd li tagħmel investigazzjoni fuq kull ħaġa li għandha x'taqsam mas-saħħa u mas-sigurtà fuq il-post tax-xogħol, kemm mill-aspett preventiv kif ukoll mill-aspett reattiv.

ONOR LAWRENCE GONZI: Sur President, jien ma naqbilx li hija vaga.

Fl- opinjoni tiegħi huwa ċara daqs il-kristall li l-mod kif inhi miktuba tkopri l-investigazzjonijiet, ikunu x'ikunu r-raġunijiet.

Anzi tagħmilha ċara bl- iktar mod qawwi għax tgħid:

"Iżda mhux limitata għall-investigazzjoni ta' xi inċident, korriment, mard jew mewt li jiġru bħala riżultat jew minħabba xi ħaġa konnessa max-xogħol."

Jien m'għandix problemi li ntejjeb fejn nista', imma din hija ċara u ma narax raġuni għala għandna nbiddlu dak li huwa ċar.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Issa għandi mistoqsija fuq subklawsola (3) li tgħid hekk:

"L-awtorità għandha tieħu taħt idejha, tikkonsolida u kif ikun meħtieġ, tkattar l-ispettorat u l-funzjonijiet ta' l-infurzar u s- servizzi dwar is-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax-xogħol li jkunu operati mill-gvern minnufih qabel id-data li fiha jiġi fis-seħħ artikolu 8".

Artikolu 8 huwa dik il-klawsola li qed tistabilixxi kif għandu jiġi fformat u kompost il-bord ta' l-awtorità.

X'sar s'issa biex ikun esegwit dak kollu li hawn miktub f'din is-subklawsola?

Hawnhekk qed jgħidlek, per eżempju, li l-ispettorat se jitkattar.

Fil-fatt għandna tant spetturi u aħna qegħdin ngħidu li rridu nżiduhom!

Ittieħdu passi biex fil-fatt inkunu kapaċi inkabbru n-numru ta' dawn l-inspectors malajr kemm jista' jkun?

Din hija d-domanda tiegħi.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Sur President, naturalment din hija il-klawsola transitorja, to bridge the gap, bejn il-mument fejn prattikament id- dipartiment jieqaf u jgħaddi r-responsabbiltà kollha f'idejn l-awtorità.

Ir-risposta preċiża għal dak li qed jgħid l-Onor Chircop hija li iva, ittieħdu passi.

Infatti hemm grupp ta' nies illi ntbagħtu diġà għal kors ta' diploma l-università.

Immedjatament malli titwaqqaf l-awtorità hemm il- ħsieb li jkun hemm proċess ukoll ta' recruitment.

Irrid nirripeti xi ħaġa li għedt diġà.

Meta ġibna l-espert mill-ILO qalilna li l-benchmark hija li trid one inspector per seven thousand workers.

Naturalment dawn huma spetturi uffiċjali ta' l-awtorità, jiġifieri ma jinkludix l-esperti u konsulenti li inti tkun trid tingaġġa għall-każi partikolari, imma dawn huma inspectors full-time, trained għal dan l-iskop.

Fil-fatt fil-pjani tagħna, anke f'dak li għandu x'jaqsam ma' finanzjament għall-awtorità għas-sena d-dieħla, il- kalkolu tagħna huwa li nkopru spiża rikorrenti li tara ż-żieda fin-numru ta' l-ispettorat li jitla' f'dan il-livell.

Dan huwa benchmark u mhux vanġelu.

Jiġifieri aħna rridu naraw kif nimxu fuq l-esperjenza, però dik hi l-indikazzjoni.

U l-estimi tagħna għall-finanzjarjament li se jkollha bżonn l-awtorita' s-sena d-dieħla huwa kkalkolat fuq dan il-benchmark.

THE DEPUTY CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Ministru, bir-rispett kollu, jien lanqas immur għall- ammont ta' spetturi.

Kemm hemm bħalissa bejn wieħed u ieħor?

(Interruzzjonijiet) Jekk hemm tnax, mela ejja nassumu li jekk se nirdoppjawhom ikollna d-doppju li għandna bħala effiċjenza.

Mela rridu 200 għax jekk kemm-il darba nirdoppjaw l-effiċjenza li għandna, flok 12 nagħmluhom 24, jiena ngħid li żgur inkunu għadna 'l bogħod!

Irridu li jkun hemm mal-200 għaliex, bir-rispett kollu, bħalissa m'għandniex spettorat effettiv fuq il-postijiet tax-xogħol sal-ġurnata mqaddsa tal-lum.

U naf x'qed ngħid!

(Interruzzjonijiet) Din mhix kwestjoni ta' numri, imma ta' kapaċità u ta' commitment.

Who's going to police the policemen?

Min se jkun issa spettur fuq l-ispetturi?

Għax nerġa' ngħid li meta tgħid li dawn is-17 jew it-12-il spettur għamlu 777 spezzjoni f'sena, jien ngħidlek li dawk misshom għamluhom f'ġimgħa.

Għax inti ma tmurx toqgħod taqbad tifli kulma hemm ġo fabbrika jew ħanut tax-xogħol jew post tax-xogħol.

L-ewwelnett taf li hemm l-effett tad-deterrent jekk se tmur hemmhekk, kif qegħdin jagħmlu l-gwardjani tal-kunsilli lokali.

Issa, jekk jien illum immur ġo ħanut tax-xogħol żgħir, ġo barriera, fuq post tal-bini u nara l- oxxenitajiet li għaddejjin kontinwament, ngħid: Dawn l-inspectors fejn huma!

L-effett tagħhom fejn hu qiegħed?

Jekk se nirdoppjaw dan l-effett u dan ir-riżultat m'aħna se naslu mkien jekk se nibqgħu bl-istess kwalitajiet ta' inspectors.

Għalhekk hawn qed nagħmel enfasi li mhux in-numru huwa importanti, imma x'se jiġri u kif se nkunu ċerti li din l-awtorità mhux se ssirdipartiment tal-gvern ieħor.

Nerġa' nirrepeti li aħna nibżgħu li jerġa' jkollok l-istess laxkezza u l- istess laissez-faire li għandek illum.

Mur ġo barriera fiż-Żurrieq u għidli humiex qegħdin jiksru miljuni ta' regolamenti tas-sigurtà u s-saħħa fuq il-post tax-xogħol!

Mur għand mechanic u għidli jekk hux qed jikser eluf ta' regolamenti rigward saħħtu u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol.

Allura l-inspectors fejn huma llum?

X'inhu l-effett tagħhom dawn?

Jien qed nappella għax irrid li jkollna l-affarijiet sew u kif għandhom ikunu.

Inutili ngħidu li se nagħmlu għoxrin.

Jekk se jkollna l-istess stoffa u l- istess materjal ta' l-inspectors li għandna llum, bir-riżultati li għandhom we are not going to get anywhere.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Nixtieq li l-Viċi Prim Ministru jelabora ftit fuq subklawsola (5) li taqra hekk:

''L-awtorità tista' wkoll tintrabat li twettaq xi attività oħra li jidrilha li tkun neċessarja jew spedjenti għall-funzjonijiet u l-għanijiet tagħha skond dan l-Att."

Jista' forsi jilluminana ftit għalxiex qed jalludi hawnhekk?

X'attivitajiet huma dawn?

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nista' nagħtik lista ta' eżempji.

Esperjenza pożittiva ħafna li kellna matul din is-sena kienet li l-kummissjoni għall- promozzjoni tas-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol ingħaqdet mal- unions u anke mal-korpi kostitwiti u flimkien għamlu publicity campaign b'dawk it-tabelli l-kbar, bit-tavluni ......

Dik kienet attivita' ta' promozzjoni f'dan is-sens.

Subklawsola (6) tgħid:

"L-awtorita' tista', bl-approvazzjoni tal-ministru, taġixxi bħala aġent jew b'mod ieħor għan-nom ta' persuni oħra dwar kull ħaġa li għanndha x'taqsam mas-saħħa u mas-sigurtà fuq il-post tax-xogħol."

Per eżempju, hemm inizjattivi ppjanati u li qegħdin jittieħdu ma' organizzazzjonijiet internazzjonali, fosthom il-British safety council.

Ġiet hawn Malta din is-sena u organizzajna konferenza.

Jekk m'iniex sejjer żball, it-tarzna qabbdet lill-istess kunsill biex jagħmlu survey report ta' ċert aspetti li għandhom x'jaqsmu mat-tarzna.

Jiġifieri qegħdin naraw li jista' jkun hemm sitwazzjonijiet fejn l-awtorità stess tiffunzjona ta' aġent ta' dawn il-korpi.

Naturalment dan tista' tagħmlu biss bl- approvazzjoni tal-ministru.

Imma dan hu l-iskop.

Jista' jkollok organizzazzzjoni internazzjonali tas-saħħa u sigurta' fuq il-post tax- xogħol li bażikament ikun tajjeb li hawn Malta jkollok l-awtorita' li tirrappreżentaha.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA: Mr Chairman, intqal li f'pajjiżna hawn kważi 142,000 gainfully occupied.

Però iktar min-numru ta' mpjegati, tajjeb li wieħed jara wkoll in-numru ta' postijiet tax-xogħol.

Jekk għandek 500 impjegat f'post tax-xogħol wieħed, ix-xogħol jista' jsir minn complement inqas ta' spetturi milli jekk dawn ikunu ħafna self-employed mifruxin f'postijiet differenti.

Jiġifieri naħseb li din wieħed irid jikkonsidraha.

Qabel ma wieħed jaqbad u jfajjar in-numri, apparti li jrid jara kemm hemm nies impjegati, irid jara wkoll in-numru ta' postijiet ta' xogħol differenti.

U ovvjament wieħed irid jara kemm hemm fil-high-risk categories, per eżempju, fil-construction iktar milli jkun hemm fil-lower- risk categories.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Chircop.

ONOR.

KARL CHIRCOP: Se nkompli xi ħaġa ma' dak li qal l-Onor.

Jean Pierre Farrugia, li ta l-eżempju ta' kumpannija li għandha 500 ruħ.

Aħna nafu li 98% tal-kumpanniji Maltin huma kkonsidrati bħala small businesses, b'żewġ terzi minnhom jimpjegaw inqas minn ħames persuni.

U ħafna minnhom huma family businesses li lanqas huma unionised, aħseb u ara kemm se jkollhom mentalità ta' saħħa u sigurtà fuq il-post tax-xogħol.

Dak li rridu nenfasizzaw aħna wkoll.

Allura xorta rridu ċertu ammont ta' spetturi iktar milli fil-fatt diġà hemm.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

L-Onor.

Carmelo Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jien xtaqt nagħmel mistoqsija oħra fuq subklawsola (4), fejn għandek riferenza għal "organizzazzjoni oħra".

Hawnhekk ir- riferenza qed issir għall-unions u għaqdiet ta' min iħaddem?

Jekk inhu hekk, filwaqt li tibqa' "organizzazzjoni oħra", jaħseb li hemm bżonn tiġi spelt out biex wieħed jagħmel enfasi li l-awtorità għandha tistabilixxi koperazzjoni man-nies li huma direttament interessati biex jirrappreżentaw il-ħaddiema, kif ukoll lill-employers?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Qegħdin rappreżentati fuq l-awtorità.

(Interruzzjonijiet) ONOR.

CARMELO ABELA: Jekk niftakar tajjeb se jkun hemm żewġ membri nominati mill-ministru biex jirrappreżentaw l-interessi tal-ħaddiema u żewġ membri li jirrappreżentaw l-interessi ta' min iħaddem fuq l-awtorità.

Imma unions hemm iktar minn tnejn.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: "Organizzazzjoni oħra" tfisser organizzazzjonijiet oħra u allura tinkludi unions.

We don't need to spell it out, inkella nkunu qed niżvalutaw il-fatti li huma parti mill-awtorità stess.

Issa, Sur President, se nressaq l-emendi li diġa' qbilna fuqhom u nitlob lill-Onor.

Membri jsegwuni ħalli nkunu ċerti li koprejna l-punti kollha.

Għalhekk nipproponi:

"K" F'subklawsola (2) (i) ta' klawsola 9, il-kelma "mportati" għandha titħassar.

"K" In subclause (2) (i) of clause 9, the word "imported" shall be deleted.

"L" F'subklawsola (2) (e) ta' klawsola 9, il-kliem "li ċ-chairperson tagħhom ikun l-uffiċjal eżekuttiv ewlieni" għandhom jitħassru.

"L" In subclause (2) (e) of clause 9, the words "which shall be chaired by the chief executive" shall be deleted.

"M" F'subklawsola (2) (h) ta' klawsola 9, fit-tieni proviso, il-kliem "minn kull dipartiment tal-gvern, aġenzija jew korporazzjoni" għandhom jitħassru.

"M" In subclause (2) (h) of clause 9, in the second proviso, the words "from any government department, agency or corporation" shall be deleted.

U r-raba' emenda li tgħid hekk:

"N" F'subklawsola (2) (j) ta' klawsola 9, ħassar il-paragrafu li jibda bil-kliem "Iżda l-awtorita' tista' tinnomina" u ssostitwiha b'dan li ġej:

"Iżda l-awtorita' tista' tinnomina persuni kompetenti li safejn ikun possibbli intgħażlu minn reġistru msemmi fis-sub-paragrafu (l) ta' dan is- subartikolu biex jgħinuha fl-investigazzjonijiet u biex jakkumpanjaw lill- uffiċjali tagħha waqt xi investigazzjoni.".

"N" In subclause (2) (j) of clause 9 substitute the proviso with the following:

"Provided that the authority may appoint competent persons as far as possible from the register mentioned in sub-paragraph (l) of this subsection to assist it in any investigations and to accompany its officials during an investigation.".

"O"(a) F'subklawsola (2) (i) ta' klawsola 9, minnufih wara l-kliem "ix- xogħol" għandhom jidħlu l-kliem "li fl-opinjoni ta' l-awtorita' joħolqu theddida serja għas-saħħa u s-sigurta' fuq il-post tax- xogħol"; u

(b) F'subklawsola (2) (i) il-kliem "jidhrilha li jkun meħtieġ" għandhom jitħassru.

"O"(a) In subclause (2) (i), immediately after the words "at work", there shall be included the words "which in the opinion of the authority provide a serious occupational health and safety risk"; and

(b) In subclause (2) (i) the words "as it may deem appropriate" shall be deleted.

THE CHAIRMAN: Aktar rimarki?

(Onor. Membri: No) Mela se ngħaddi biex inpoġġi l-mistoqsija fuq l-emendi mressqa u moqrija mill-Viċi Prim Ministru u nibda bl-emenda "J".

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "J" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija l-emenda "K".

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "K" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija l-emenda "L".

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "L" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija l-emenda "M".

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "M" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija l-emenda "N".

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "N" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija l-emenda "O".

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "O" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hija klawsola 9, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 9, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 10 - Tmexxija ta' l-affarijiet ta' l-Awtorita`.

Clause 10 - Conduct of the affairs of the Authority.

THE CHAIRMAN: Il-Viċi Prim Ministru.

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Sur President, din il-klawsola titkellem dwar it- tmexxija ta' l-affarijiet ta' l-awtorita` u titkellem ukoll dwar il-parti eżekuttiva.

Wieħed mill-ewwel jinnota li hawnhekk qegħdin nitkellmu fuq l- uffiċjal eżekuttiv ta' din l-awtorita` u qegħdin nispjegaw il-funzjoni ta' l-uffiċjal eżekuttiv u r-responsabbilta` tiegħu.

Fost affarijiet oħra hu jrid ikun li finalment jara li jitwettqu d-deċiżjonijiet li jkunu qegħdin jittieħdu mil-livell ta' l-awtorita`, li jara u jieħu ħsieb il-parti amministrattiva u l-organizzazzjoni ta' l-awtorita` u li jkollu kontroll amministrattiv ta' l-uffiċjali.

Nista' nressaq l-emenda li għandi għal din il-klawsola imbagħad inkomplu niddiskutuha f'seduta oħra.

Fil-fatt l-emenda li se nipproponi tgħid hekk:

"P"Fil-proviso għal subklawsola (2) ta' klawsola 10:

(a) minflok il-kliem "il-bord" u "għandu jaħtar" għandhom jidħlu l- kliem "l-awtorita'" u "għandha taħtar"; u

(b) il-kliem", u din il-ħatra temporanja għandha tiġi notifikata fil- Gazzetta" għandhom jitħassru.

"P"In the proviso to subclause (2) of clause 10:-

(a) for the word "board" there shall be substituted the word "authority"; and

(b) the words", and such temporary appointment shall be notified in the Gazzette" shall be deleted.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Għalissa nieqfu hawn għax sar il-ħin.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni ġiet interrotta u baqgħet aġġornata.

Il-Kamra rriżumiet u l-President tal-Kumitati rrapporta progress u talab il- permess sabiex il-Kumitat jerġa' jiltaqa'.

MR SPEAKER: Nitlob lill-Viċi Prim Ministru sabiex jekk jogħġbu jressaq l- Aġġornament tal-Kamra.

AĠĠORNAMENT

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Mr Speaker, nipproponi l-Aġġornament tal-Kamra għal nhar il-Ġimgħa, 27 ta' Ottubru, 2000 fid-9:00 a.m. b'din l-aġenda:

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Interpretazzjoni - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Awtorita' għas-Saħħa u s-Sigurta' fuq il-Post tax- Xogħol – Kumitat (Kont.);

Abbozz ta' Liġi dwar il-Komunikazzjonijiet u Transazzjonijiet Elettroniċi - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Proċeduri Legali - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Ordinanza tad-Dwana - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Protezzjoni u l-Privatezza tad-Data - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar ir-Ratifika ta' Trattati (Sant' Anġlu) - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Ippjanar ta' l-Iżvilupp - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kostituzzjoni ta' Malta (Emenda Nru 2) - Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Kompetizzjoni - Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Protezzjoni ta' l-Erarju - Tieni Qari (Kont.); u

Riżoluzzjoni mressqa mill-Prim Ministru dwar il-qagħda fil-pajjiż - Kontinwazzjoni.

Abbozz ta' Liġi dwar il-Konservazzjoni u l-Amministrazzjoni tas-Sajd – Kumitat Permanenti.

Abbozz ta' Liġi dwar is-Sigurezza Ġenerali u Kwalita' tal-Prodotti – Kumitat Permanenti.

Jiġifieri s-seduta tal-ġimgħa filgħodu nkunu qegħdin nittrattaw l-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Interpretazzjoni.

MR SPEAKER: Grazzi.

Rimarki?

L-Onor.

George Vella.

ONOR.

GEORGE VELLA: Mr Speaker, se nieħu ftit minuti mill-ħin ta' sħabi u ta' dan nirringrazzjahom għax ma nistax inħalli ċerti kummenti jgħaddu bla ma noġġezzjona bil-qawwa kollha għall-kummenti li għamel il-Viċi Prim Ministru dalgħodu rigward sejħiet għal quorum minn din in-naħa.

Noġġezzjona bil-qawwa kollha kemm għall-kontenut u kemm għat-ton li bih tkellem l-Onor.

Gonzi.

Jien ma rridx ninsa li dan hu l-bniedem li f'għajnejh din in-naħa hi mimlija "fliexken vojta", pero' jiżbalja jekk jaħseb li hawnhekk se jitkellem b'xi ton ta' surmast u jhedded bit-ton li tkellem bih dalgħodu, qisu hawnhekk hawn nies li huma inqas minn dawk tan- naħa l-oħra!

Dalgħodu l-Viċi Prim Ministru għamel plejtu sħiħ minħabba li l- oppożizzjoni regolarment qed tgħajjat quorum, kif fuq kollox jippermettu l- istanding orders.

Niskanta u niskandalizza ruħi meta nara li min kien jagħmel dawn l-istess affarijiet, għalih kien tajjeb meta kien fuq din in- naħa dak iż-żmien imma llum għax qiegħed fuq in-naħa l-oħra u qiegħed at the receiving end sar ħażin.

L-Onor.

Gonzi kellu bżonn jifhem li din l-awra ta' tjubija u ta' pontifikalita' li kulma jgħid hu qisu nieżel mis-sema ma tapplikax hawn ġew!

Jekk aħna demokratiċi rridu nemmnu li hawn ġew kulħadd għandu drittijiet indaqs.

Ir-regolamenti li nimxu bihom japplikaw għaż- żewġ naħat tal-Kamra.

Dawn se nibqgħu nużawhom meta jkollna bżonn u skond il-bżonn li jkollna, minkejja t-theddid ta' l-Onor.

Gonzi li jieħu xi miżuri.

Jekk irid jieħu l-miżuri li qal li se jieħu, jiena ngħidlu minn issa biex jeħodhom u ma jħabbilx rasu, għax lesti li skond kif idoqq hu niżfnu aħna, Imma dak mhux ton li tkellem bih dalgħodu, qisu qed jipprova jagħlqilna ħalqna!

Hawnhekk diġa' qed juża s-sistema ta' l-erbgħin minuta - u din aċċettajniha għax qiegħda fl-istanding orders - imma li mbagħad tipprova ddaħħak in-nies u tgħid li ma nistgħux ngħajtu quorum, u iktar u iktar jipprova jagħti l-impressjoni li kien hawn ħdax minn din in-naħa li fl-ebda ħin ma kienu preżenti fis-sala, huwa wisq.

Kieku kompla jgħid li kien hemm ukoll tnax min-naħa tagħhom li fl-ebda ħin ma kienu fis-sala għallinqas kien ikun onest.

L-Onor.

Gonzi jaf li qed ikisser is-sistema parlamentari bl-ammont enormi ta' seduti li qed jagħmel, fejn irrenda l- kulħadd full-timer hawnhekk għaliex irid ikun hawn il-ħin kollu.

Dan qed jagħmlu għax tan-naħa l-oħra għandhom il-fissazzjoni li jridu jgħaddu dawn il-liġijiet kollha ta' l-Unjoni Ewropea - biex ilaħħqu mat-timeframe ivvintat minnhom - għax qegħdin jhewdnu li sa ċertu żmien iridu jgħadduhom kollha.

Dan il-parlament ġabu makna u tana żewġ options: jew ma nagħtux kas x'inhu għaddej, infarfru mir-responsabilita' bħala oppożizzjoni u nħallu dawn il-liġijiet kollha għaddejjin, għax il-gvern hekk irid ħalli jogħġob lil Brussels, inkella jekk nagħmlu d-doveri tagħna, kif qed tipprova tagħmel mill-aħjar li tista' l-oppożizzjoni, irridu naraw dawn il- liġijiet u ngħarbluhom għax dawn se jkunu liġijiet li jorbtu fuq il-poplu tagħna.

Meta dan il-parlament ma jkunx qed jiffunzjona u meta l-gvern iżomm il- parlament għaddej filgħodu u filgħaxija għal ġimgħa sħiħa u n-nies tiegħu ma jkunux hawn, hu d-dover tagħna li ngħajtu quorum.

U se nibqgħu ngħajtuh ħalli n-nies tagħhom ikunu hawn ukoll, ħalli jkunu jafu x'inhu għaddej f'dan il-parlament, mhux nitkellmu l-biċċa l-kbira minn din in-naħa u min-naħa l-oħra ma jitkellmux.

Nerġa' ntenni li aħna mexjin mar- regolamenti u jekk l-Onor.

Gonzi jrid iwettaq it-theddid tiegħu jista' jwettqu, imbagħad naraw!

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Iktar rimarki?

L-Onor.

Charles Buhagiar.

ONOR.

CHARLES BUHAGIAR: Mr Speaker, qabel ma nibda l-intervent tiegħi illejla xtaqt niġbed l-attenzjoni tiegħek għat-tip ta' tweġibiet li qegħdin ningħataw għal mistoqsijiet parlamentari.

Illum kelli interpellanza - numru 20483 - fejn tlabt lill-ministru ta' l-intern biex ipoġġi fuq il- Mejda tal-Kamra kopja tas-survey dwar public awareness li kkummissjonat l- awtorita' ta' l-ippjanar.

Din kienet follow-up għal mistoqsija oħra li kont għamilt qabel.

Fir-risposta tiegħu, il-ministru fi ftit kliem qalli li r-rapport qiegħed għall-bejgħ!

Jien naf li dan l-istudju qiegħed għall- bejgħ imma nħoss li mhux sewwa li f'dan il-parlament niġu ttrattati b'dan il-mod.

Nippretendi li bħala membru parlamentari għandu jkolli aċċess għal dan id-dokument pubbliku - ikkummissjonat minn awtorita' parastatali u ffinanzjat minn fondi pubbliċi - u ħadd m'għandu jażżarda jgħidli biex immur nixtrih.

Mr. Speaker, inħoss li għandek tħares lejn dawn l-affarijiet u tieħu l-azzjoni li jidhirlek xierqa f'dan ir-rigward.

Nixtieq ukoll nirriferi għal domanda parlamentari 20489 li ngħatajt risposta għaliha llejla mill-istess ministru ta' l-intern, fejn min ta din l-informazzjoni lill-ministru tahielu żbaljata.

Din id-domanda tirrigwarda environment impact assessment li kien sar fuq proġett partikolari ġewwa l- Magħtab.

Fir-risposta l-ministru qal li l-konsulenti li ġew imqabbda biex jagħmlu dan l-istudju ma kenux approvati mill-awtorita' ta' l-ippjanar u mid-dipartiment għall-protezzjoni ta' l-ambjent.

Issa l-konsulenti li għamlu dan l-istudju partikulari kienu l-Malta university services u jien ċert li l-MUS huma approvati u naħseb li min ta l-informazzjoni lill- ministru - ma naħsibx li hu jaf il-każ - tahielu żbaljata.

Mr. Speaker, nixtieq niġbidlek l-attenzjoni wkoll għal dan biex tieħu azzjoni f'dan il- każ partikolari għax din it-tip ta' informazzjoni li ningħataw fit- tweġibiet hi mill-iktar misleading.

Nittama li ma jkollniex każi oħra bħal dawn.

Xtaqt issa nitkellem dwar dak li qal l-Onor.

Edwin Vassallo iktar kmieni din il-ġimgħa, meta rrisponda xi partijiet minn diskors li kont għamilt jien f'din il-Kamra fuq il-proġett tal-pjazza tal-Mosta u fuq is-sistema tat-traffiku.

Jien kont tkellimt dwar proġett li hu maħsub li jiġi implimentat mill-kunsill lokali tal-Mosta, issa li proprju waslu l- elezzjonijiet tal-kunsilli.

Fid-diskors tiegħu l-Onor.

Membru fakkarni - ħaseb li kont insejt - li hu kien jifforma parti minn dak il-kunsill lokali infami li kien daħħal din is-sistema tat-traffiku li biha qered in- negozju kollu ġewwa l-pjazza tal-Mosta.

It-tieni nett fakkarni li dawn ix- xogħlijiet li fl-1994/1995 kienu saru mill-kunsill lokali flimkien mal- gvern ċentrali, kellhom ikunu ta' natura temporanja.

Għaddew sitt snin - anzi seba' snin - u t-temporanju naħseb li sar permanenti għax hemm kien u hemm għadu!

Imma fuq din il-kwestjoni xtaqt nirrispondi żewġ punti oħrajn li qajjem is-segretarju parlamentari.

L-ewwelnett irrid infakkar li t-tibdil fit-traffic flow ġewwa l-Mosta - qabel kont tidħol minn Eucharistic Congress Road u kont tiġi quddiem il- pjazza tal-Mosta, imbagħad kont tibqa' tiela' lejn San Pawl il-Baħar - kien sar mill-kunsill Nazzjonalista tal-Mosta flimkien mal-gvern ċentrali Nazzjonalista, tibdil li qajjem furur kbir ġewwa, l-iktar mis-settur kummerċjali.

Peress li t-traffiku nqata' miċ-ċentru tal-Mosta, is-sidien tal-ħwienet korrettement ħassew li dan kien se jaffettwa b'mod ħażin in- negozju tagħhom, kif fil-fatt ġara.

L-Onor.

Vassallo jafu dan għax għandu konnessjonijiet ma' ħanut partikolari li hemm fil-pjazza tal-Mosta u allura ma nistax nifhem kif qed jargumenta mod ieħor.

Apparti minn hekk, issa qed jgħid li dik kienet miżura temporanja, meta nafu li meta tagħmel miżura temporanja għal seba' snin sħaħ, fejn jidħlu l- ħwienet, lil tal-ħanut tkun qtiltlu n-negozju.

Anki kieku stess terġa' ġġib is-sistema tat-traffiku għal dak li kienet qabel, in-negozju żgur li mhux se jerġa' lura għal dak li kien.

Għaldaqstant inħeġġeġ biex tinstab soluzzjoni għal din il-problema.

Fil-fatt il-gvern Laburista kien sab soluzzjoni għall-problema tat-traffiku permezz ta' sistema ta' traffic lights.

L-Onor.

Vassallo huwa kontra din is-sistema għax qal li b'din is- sistema l-karozzi jitfgħu ħafna exhaust li jniġġes l-arja.

Dan l-argument ma nistax nifhmu għax kieku ħadd ma juża t-traffic lights fl-ibliet ta' Roma, Milan, Pariġi u Londra biex jikkontrolla t-traffiku!

Għalhekk din l- idea li ma jridx juża t-traffic lights għax dawn iniġġsu l-arja ma nafx minn fejn ġabha u kif ivvintaha.

Biex tinstab soluzzjoni permanenti għall-problema tat-traffiku ġewwa l- pjazza tal-Mosta trid tinfetaħ Triq il-Ħtajriet, pero' din it-triq hi diffiċli li tinfetaħ minħabba li l-awtorita' ta' l-ippjanar trid toħroġ permess partikolari.

Il-gvern Laburista ma setax jistenna dan it-tul ta' żmien kollu biex l-awtorita' ta' l-ippjanar tiddeċiedi u tagħmel scheme għal din it-triq biex tissolva problema li kienet inħolqot mill-gvern Nazzjonalista ta' qabel.

Għalhekk konna ħadna l-miżuri ħalli kemm jista' jkun malajr din il-problema tissolva.

Nittama li tinstab soluzzjoni li tkun tagħmel sens għax żgur li ma jagħmilx sens li Eucharistic Congress Road tintuża biex toħroġ mill-Mosta.

Dan hu kontra kull prinċipju ta' town planning.

Il-pjazza tal-Mosta hi ddisinjata fuq stil Barokk, jiġifieri int u dieħel il-Mosta minn Eucharistic Congress Road u hekk kif toħroġ minnha u tasal fil-pjazza, tara fetħa kbira quddiemek.

Dan hu aspett u prinċipju ta' town planning Barokk, iżda f'Malta Alla jbierek qbadna u qlibna kollox kontra kull prinċipju ta' town planning u għamilna dak li dehrilna li kellna nagħmlu, mingħalina li aħna bravi ħafna!

Nerġa' nappella biex mill-iktar fis it-traffiku ta' ġewwa l-Mosta jerġa' jiġi rranaġat bħalma kien qabel, jiġifieri li jibda dieħel minn Eucharistic Congress Road.

Issa xtaqt nieħu ftit ħin biex nitkellem dwar proġett ieħor li kien maħsub minn gvern Laburista u li effettivament illum qed jiġi implimentat b'mod differenti u fuq skali differenti minn dak li kien maħsub qabel.

Qed nirriferi fuq il-proġett li kellu jsir f'Għar Lapsi, in-naħa ta' Siġġiewi.

Il-bajja ġewwa Għar Lapsi hi mfittxija ħafna kemm min-nies li joqogħdu fin- naħat tas-Siġġiewi kif ukoll mill-Maltin kollha, pero' hi bajja li ma kienet toffri l-ebda faċilitajiet lill-pubbliku.

Meta konna fil-gvern ħassejna li bħalma għamilna f'bajjiet oħrajn, fejn ridna niżviluppawhom u nipprovdu faċilitajiet lill-pubbliku, biex b'hekk dawn il-bajjiet isiru iktar attraenti, xtaqna ukoll nagħmlu dan it-tip ta' żvilupp u embellishment ġewwa l-bajja ta' Għar Lapsi.

Il-proġett kien jikkonsisti f'area ta' parkeġġ ta' ċertu daqs, konna ħsibna biex intejbu l-faċilitajiet pubbliċi u biex intejbu l-aċċess għall-baħar.

L-ex-deputat Laburista Bertu Pace, li hu mis-Siġġiewi, kien insista ħafna biex dan il-proġett jiġi ddisinjat u jimxi 'l quddiem.

Fil-fatt kienet intefgħet applikazzjoni u l- awtorita' ta' l-ippjanar approvatha b'mod li parti mix-xogħol ta' embellishment kellu jsir minn ċertu Manwel Baldacchino, li kien se jagħmel ukoll id-dawl għall-area tal-parkeġġ.

F'Settembru ta' l-1998 inbidel il-gvern u l-proġett għal ċertu żmien kien waqaf, iżda dan l-aħħar għax fis-Siġġiewi wkoll se jkollna l-elezzjoni għall-kunsill lokali, in-Nazzjonalisti tathom ferneżija kif se jkomplu b'dan il-proġett ta' Għar Lapsi.

Imma meta wieħed jara x-xogħlijiet li qed isiru issa għal dak li kien hemm qabel, malajr jinduna li l-iskala u d- daqs tal-proġett iċċekknu ħafna.

Meta ġie ndagat għaliex il-proġett iċċekken - ngħidu aħna l-area tal-parkeġġ minn madwar mitt karozza niżlet għal area ta' parkeġġ ta' erbgħin karozza - ir-risposta kienet li parti mill-art li fuqha kien se jsir il-proġett qabel kienet tappartjeni lill- privat.

Imma aħna nafu li meta jsiru xogħlijiet u proġetti fuq areas li huma tal-privat pero' li huma maħsuba għal skop pubbliku, issir l- espropjazzjoni.

F'dan il-każ jidher ċar li minħabba ta' min hi l-art, il- gvern Nazzjonalista ma riedx jesproprijaha biex permezz ta' hekk igawdi xi wieħed mill-bażużli tal-Partit Nazzjonalista.

B'hekk il-proġett spiċċa biex iċċekken b'tali mod li llum lanqas biss għadu jagħmel sens.

Dan qed ngħidu għax ġewwa s-Siġġiewi għaddejja xniegħa li l-proġett li qed isir bħalissa mill-kunsill u mill-gvern ċentrali huwa l-istess proġett li kien ippjanat qabel minn gvern Laburista.

Jien niċħad bil-qawwa kollha li dan huwa l-istess proġett.

Il-proġett li kien ippjanat minn gvern Labutrista kien proġett maħsub b'ħafna iktar preċiżjoni, kellu l-permessi ta' l-awtorita' ta' l-ippjanar, kien fuq skala ħafna ikbar u kien se jipprovdi ħafna iktar faċilitajiet milli qed jipprovdi dan il-proġett.

Jien niddubita kemm ix-xogħlijiet li qed isiru bħalissa huma koperti bil- permessi meħtieġa u nittama li l-awtorita' ta' l-ippjanar tindaga fuq dan il-każ.

Jiddispjaċini li l-affarijiet saru b'dan il-mod meta kollox kien maħsub kif għandu jsir u l-permessi kienu ħarġu, biex imbagħad f'daqqa waħda bdilna l-iskala tax-xogħol u d-daqs tal-proġett ħalli nakkomodaw xi partitarju.

Dan ma jagħmilx sens għax fl-aħħar mill-aħħar l-interess pubbliku żgur li għandu jiġi qabel l-interess ta' kwalunkwe individwu.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Iktar rimarki?

L-Onor.

Charles Mangion.

ONOR.

CHARLES MANGION: Mr Speaker, ftit ilu ilu ġbidt l-attenzjoni għall-fatt li l-kunsilli u l-kunsilliera għandhom responsabilita' lejn il- poplu li jeleġġihom u li fl-għoti tat-tenders iridu jiġġustifikaw b'mod serju u xieraq kif tintgħażel offerta minn oħra.

Sostnejt li mhux neċessarjament li l-irħas offerta tkun l-aħjar għażla u ċertament il- kunsill għandu jkollu l-faċilita' u d-dritt li jagħżel tender li mhux neċessarjament tkun l-irħas offerta.

Għedt ukoll li fiċ-ċirkostanzi u fl- eżerċizzju ta' dan id-dritt huwa importanti li l-kunsill jiġġustifika l- għażla tiegħu, kemm jekk jagħżel l-irħas offerta kif ukoll jekk jagħżel l- offerta li ma tkunx l-irħas.

Il-kunsill irid jissostanzja l-għażla tiegħu billi jkollu konsultazzjoni teknika u informazzjoni oġġettiva, assessment oġġettiv u xjentifiku li bih jasal għal l-għażla li jrid jagħmel.

Dan irid isir bl-iktar mod trasparenti għax ix-xogħol tal-kunsilli hu accountable.

Dan l-obbligu joħroġ mill-fatt li l-membri tal-kunsill huma uffiċċjali pubbliċi, u din jeħtieġ li jifhmuha.

Huma rappreżentanti tal-poplu, minkejja l-awtonomija li għandhom, pero' jaħdmu f'sistema amministrattiva li trid tkun trasparenti.

Il-kunsilli ilhom seba' snin - bdew mill-1993 - u rridu ninsistu li dan il-kunċett ta' trasparenza u accountability għandu jidħol f'livell lokali, meta min-naħa tal-gvern ċentrali qed isir minn kollox biex nintroduċu dawn il-prinċipji.

Sur President, għax tkellimt b'dan il-mod kien hemm kunsillier min- Naxxar - skond kif irrapportawli, għax jien ma smajtux fuq ir-radju - li għamel plejtu sħiħ dwar dawn il-kummenti, peress li waqt id-diskors tiegħi aċċennajt għal xi tenders li ngħataw mill-kunsill tan-Naxxar.

Meta jien ħadt dak l-aġġornament ridt ngħaddi dawn iż-żewġ messaġġi u xejn aktar, iżda minn dak iż-żmien 'il hawn nista' ngħid li ġbart xi informazzjoni li tajjeb li wieħed jelenkaha iktar fid-dettall għax il-kunsill tan-Naxxar għandu ħafna x'jispjega.

L-ewwel waħda hi l-għażla li saret riċentement dwar it-tindif fejn, wara li l-kunsill tan-Naxxar kien ilu jaħdem bil- koperattiva ndafa pubblika għal snin sħaħ, saret tender skond il-proċedura stabilita u ntgħażlet l-ogħla offerta tan-northern cleaning co-op.

Din l- offerta kienet ogħla b'Lm2,000 - allura jispiċċaw Lm6,000 ogħla fuq tliet snin - u wieħed jista' jinnota li fil-breakdown tas-servizzi addizzjonali, għall-ġbir ta household jew commercial refuse fil-Ħdud u l-festi, l-offerta tal-koperattiva ndafa pubblika kienet Lm7.86 orħos kull nhar ta' Ħadd u kull festa pubblika; u daqstant ieħor il-bulky refuse kienet 50c irħas mill- offerta magħżula, għalkemm nifhem li seta' kien hemm aspetti oħra fejn il- koperattiva magħżula setgħet kienet iktar favorevoli.

Imma jekk wieħed iħares lejn il-bulky refuse, li ħafna drabi jaffettwa lill-households u lill-individwi, ċertament mhux biss il-punt li dawn huma fondi pubbliċi imma anke l-fatt li l-households se jkunu affettwati, dawn l-affarijiet jirrikjedu spjegazzjoni ċara abbażi tal-prinċipji li semmejt fil-bidu.

Dan qed jingħad minħabba li l-minuti tal-kunsill juru li meta kienu qegħdin jitkellmu biex jagħżlu koperattiva minn oħra, intqal hekk:

"Il-Viċi Sindku tan-Naxxar informa lill-kunsill li kien kiseb tagħrif mis-Sindku ta' San Pawl il-Baħar fejn informah li l-problema kienet tinsab fil-kuntrattur imqabbad mill-kummerċjanti, filwaqt li man- northern cleaning co-operative ma kienx hemm problemi."

Mela s-Sindku ta' San Pawl il-Baħar qal lill-Viċi Sindku tan-Naxxar li n- northern cleaning kienet iktar effiċjenti mill-koperativa ndafa pubblika.

Meta wieħed jikkonsidra li s-sena ta' qabel l-kunsill ta' San Pawl il- Baħar kien wieħed mill-kunsilli li ta offerta lin-northern cleaning b'Lm20,000 iktar, kif jista' s-Sindku ta' San Pawl il-Baħar ma jirrakkomandax l-istess koperattiva!

Mela issa wasalna biex l-għażliet isiru abbażi tar-rakkomandazzjoni ta' dak u ta' l-ieħor!

Fejn hi l- evalwazzjoni teknika!

Kieku hawnhekk kellek xi rapporti li l-koperattiva ta' qabel kienet għamlet xogħol ħażin, li n-nies kienet qed tgerger kontra tagħha jew li l- kunsill kellu ħafna complaints kontra tagħha, kieku nifhimha din l-għażla.

Imma effettivament mill-fatti tax-xogħol li l-koperattiva kienet għamlet fis-snin ta' qabel, jirriżulta li l-kunsill tan-Naxxar qatt ma kien għamel complaint.

Dan jirriżulta wkoll minn ittra li l-avukati tal- koperattiva kienu bagħtu lill-ministru tal-ġustizzja u gvern lokali fil-5 ta' Ottubru, fejn jingħad li l-koperattiva qatt ma ġie ssolevat lilha, fix- xogħol tas-snin ta' qabel, li effettivament għamlet xogħol ħażin.

Dawn il- fatti li kkwotajt huma fatti mill-minuti tal-kunsill u minn dak li ġara.

Għalhekk ċertament jirriżulta li l-għażla ma kenitx ibbażata fuq kriterji oġġettivi, fuq assessment xjentifiku u fuq esperjenza reali, imma sempliċement għax xi ħadd ta l-opinjoni tiegħu u dan ix-xi ħadd kien l- istess bniedem li kien involut f'għażla ta' tender li kienet iktar għolja s- sena ta' qabel.

Barra minn hekk - u nsemmih għax kien il-Viċi Sindku Angelito Sciberras li qaluli li għamel plejtu sħiħ fuq ir-radju - l-istess kunsill tan-Naxxar fis-16 ta' Ottubru ta' din is-sena, inħareġ kontra tiegħu mandat ta' inibizzjoni biex ma jagħtix tender dwar ir-resurfacing, u fost affarijiet oħra - u ma rridx nidħol fil-mertu - apparentement l-istess kunsill qal li l-kumpannija ġiet skartata għax kellu rapporti li din kellha ħafna nkwiet mal-kunsilli.

Mhux qed niddefendi la lil wieħed u lanqas lill-ieħor - nerġa' ngħid li mhux neċessarjament li l-irħas offerta tkun l-aħjar offerta - pero' nibqa' nsostni li din it-tip ta' evalwazzjoni mhix evalwazzjoni oġġettiva li fuqha għandhom isiru l-għażliet.

Għalhekk l-opinjoni tan-nies qed tkun li l-kunsilli qegħdin jaħlu u jużaw ħażin il-fondi pubbliċi meta dawn huma tant limitati.

Wieħed ma jistax ma jsemmix it-tender li semmejt diġa', li r-reġjun tal- Mellieħa, l-Imdina, l-Imġarr, ir-Rabat u San Pawl il-Baħar kienu għażlu dwar it-tindif is-sena li għaddiet u li reġgħet ġiet imġedda din is-sena.

Hawnhekk id-differenza bejn il-koperattiva ndafa pubblika u t-tender magħżula kienet ta' madwar Lm20,000 iktar fis-sena.

Għalhekk fuq perijodu ta' tliet snin dan se jkun ifisser li dawn il-kunsilli se jkunu ħarġu Lm60,000 iktar.

Hawnhekk bilfors li tidħol il-mistoqsija għax dawn huma tnejn mill-offerti li saru, pero' mhux qed neskludi li jista' jkun hemm ukoll każi oħra f'kunsilli oħrajn.

Jien identifikajt dawk li nġiebu għall- attenzjoni tiegħi, u anke sabiex insostni l-argument tiegħi li fil- kunsilli lokali għandu jkun hemm value for money u li l-kunsilliera huma responsabbli li jiġġustifikaw in-nefqa għax il-flus allokati lilhom huma flus it-taxpayer.

Għalhekk il-kunsilli huma responsabbli li jagħtu rendikont ta' kif qed jintefqu l-flus u kif dawn qed jagħtu l-aħjar riżultat.

Ningħaqad mal-messaġġ ta' sieħbi, fejn qegħdin naraw li għax issa qegħdin joqorbu l-elezzjonijiet, ċerti kunsilli li ħallew ċerti proġetti fuq l-ixkaffa issa qed jippruvaw jattwawhom u ħafna drabi jmorru oltre l- flus li għandhom allokati.

Il-kunsilli jridu jiftakru li skond il-liġi ma jistgħux jonfqu iktar mill-fondi li għandhom allokati u ma jistgħux jorbtu u jsammru lill-kunsilli li jkunu eletti wara, b'mod li dawn ma jkunux jistgħu jaqdu l-programm tagħhom li fuqu jkun għażilhom il-poplu f'għażla demokratika.

Dan qed jingħad għax dawk il-kunsilli that overshoot their budget - minħabba li jibdew xogħol fl-aħħar mumenti, ħafna drabi bil- għaġġla u mhux ippjanat sew, li allura jirriżulta f'xogħol ta' kafkaf - għadhom jinżammu responsabbli.

Dawn għandhom l-obbligu li josservaw ir- regolamenti u jħarsu l-liġijiet u jagħtu rendikont lill-poplu.

Dan huwa l-messaġġ tiegħi, messaġġ pożittiv fis-sens li dan il-pajjiż irid jara li kemm fuq livell ċentrali kif ukoll fuq livell lokali, flus il- poplu jridu jintnefqu bil-galbu u bit-trasparenza, u dak li jintnefaq irid ikollu l-valur għall-flus ġustifikat li jirrifletti billi l-livell tal- ħajja taċ-ċittadin jogħla u jkun aħjar.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hija aġġornata għal nhar il-Ġimgħa, 27 ta' Ottubru 2000, fid- 9.00 a.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Viċi Prim Ministru.

Fid-9.30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

KONSUMATUR - ĦADDIEMA ĠODDA

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew impjegati ħaddiema ġodda mad- Dipartiment tal-Konsumatur mill-5 ta' Jannar 2000 sa l-10 ta' Settembru 2000?

Jekk fl-affermattiv, jista' jgħid meta ħarġu l-applikazzjonijiet għal dawn l-impjiegi?

Jekk jirriżulta li ġew impjegati ħaddiema mingħajr sejħa għall-applikazzjonijiet, jista' jgħid kemm dawk impjegati kien ilhom li applikaw għall-imsemmi impjieg?

U jekk jirriżulta li lanqas biss kienu applikaw, jista' jgħid xi kriterji ntużaw biex dawn ingħataw l-impjieg in kwestjoni?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena nfurmat li matul il-perijodu ndikat ġew impjegati tliet ħaddiema ġodda mad-dipartiment għall-affarijiet tal- konsumatur.

Tnejn minn dawn l-impjegati ġew ingaġġati wara li kien hemm sejħa għall-applikazzjonijiet, filwaqt li l-ieħor mar jaħdem fid- dipartiment minn dipartiment ieħor.

KUMMERĊ - ĦADDIEMA ĠODDA

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew impjegati ħaddiema ġodda mad- dipartiment tal-kummerċ mill-5 ta' Jannar 2000 sa l-10 ta' Settembru 2000?

Jekk fl-affermattiv, jista' jgħid meta ħarġet sejħa għall- applikazzjonijiet għal dawn l-impjiegi?

Jekk jirriżulta li ġew impjegati ħaddiema mingħajr ma ħarġet sejħa għall-applikazzjonijiet, jista' jgħid kemm dawk impjegati kien ilhom li applikaw?

U jekk jirriżulta li lanqas biss kienu applikaw, jista' jgħid xi kriterji ntużaw biex dawn ingħataw l- impjieg in kwestjoni?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ninsab infurmat li matul il-perijodu ndikat mill- Onor. Interpellant, ma ġewx impjegati ħaddiema ġodda mad-dipartiment tal- kummerċ.

STATISTIKA - ĦADDIEMA ĠODDA

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm ġew impjegati ħaddiema ġodda mad- dipartiment ta' l-istatistika mill-5 ta' Jannar 2000 sa l-10 ta' Settembru 2000?

Jekk jirriżulta li ġew impjegati ħaddiema mingħajr ma ħarġet sejħa għall-applikazzjonijiet, jista' jgħid kemm dawk impjegati kien ilhom li applikaw għall-imsemmi mpjieg?

U jekk jirriżulta li lanqas biss kienu applikaw, jista' jgħid xi kriterji ntużaw biex ingħataw l-impjieg in kwestjoni?

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-informazzjoni mitluba qed tinġabar u tweġiba tingħata f'seduta oħra.

MALTACOM - TRANSFERS

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm trasferimenti ngħataw mill-5 ta' Jannar 2000 sa l-10 ta' Settembru, 2000 lill-ħaddiema tal-Maltacom?

Jista' l-Ministru jagħti r-raġuni għaliex saru dawn it-trasferimenti?

Jista' jgħid jekk hux il-ħsieb li jsiru aktar trasferimenti fil-futur qarib?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ninsab infurmat li matul il-perijodu li għalih qed issir riferenza, kien hemm ċaqlieq ta' 148 ħaddiem minn sezzjoni għal oħra tal-Maltacom.

Wieħed jifhem li f'azjenda ta' dan it-tip iċ-ċaqliqiet huma meħtieġa sabiex ix-xogħol jibqa' għaddej b'mod effiċjenti.

Dawn it- trasferimenti kollha saru minħabba l-esiġenzi tal-kumpanija u għal dan il- għan mhux eskluż li jsiru fil-futur.

AIR MALTA - TRANSFERS

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm trasferimenti ngħataw mill-5 ta' Jannar 2000 sa l-10 ta' Settembru, 2000 lill-ħaddiema ta' l-Air Malta?

Jista' jagħti r-raġuni għaliex saru dawn it-trasferimenti?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ninsab infurmat li matul il-perijodu ndikat saru sitt trasferimenti ta' staff bejn dipartiment u ieħor ta' l-Air Malta.

Dawn it-trasferimenti, li huma parti integrali mill-amministrazzjoni ta' l- azjenda, saru kif naturalment ser jibqgħu jsiru biex jinqdew aħjar l- esiġenzi tal-kumpanija.

MDC - TRANSFERS

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jgħid kemm trasferimenti ngħataw mill-5 ta' Jannar 2000 sa l-10 ta' Settembru, 2000 lill-ħaddiema tal-MDC?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li matul il- perijodu ndikat minnu ma sarx trasferiment ta' ħaddiema fil-korporazzjoni għall-iżvilupp ta' Malta.

Fil-futur mhux eskluż li jsiru trasferimenti jekk dan ikun fl-interess tal-korporazzjoni.

SPTAR SAN LUQA - FOOD POISONING

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' persuni li ddaħħlu l-Isptar San Luqa kawża ta' food poisoning, bejn Jannar u Settembru ta' din is-sena?

X'passi ttieħdu mid-dipartiment tas-saħħa dwar dawn il-każi?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninsab informat li minn tagħrif miġbur permezz tas- sistema tal-hospital activity analysis jirriżulta li minn Jannar sa Awissu 2000 ġew ammessi ħames każi ta' food poisoning.

Dawn kienu imqassmin hekk: żewġ każi ġew klassifikati bħala food poisoning mhux speċifikat (ICD-10 Code: T62.5) u tliet każi ta' Salmonella food poisoning (ICD-10 Code: A02).

DJAR - LIFTS

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim-Ministru jikkunsidra li jivvota l-flus fl-estimi tal-budget tas-sena 2001 sabiex isiru lifts fil-qasam tad- djar Ta' Mlit il-Mosta, peress li l-eta' tal-familji residenti qed dejjem tikber u dan il-fatt qed joħloq aktar il-bżonn ta' dan is-servizz?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: L-iskema dwar stallazzjoni ta' lifts kopriet il- lokalitajiet tal-Kottonera, Kalkara, Valletta u Furjana u dawk il-blokki proprjeta' tal-gvern fil-lokalitajiet kollha f'Malta u Għawdex, li fihom jgħixu persuni bi problemi ta' mobilita'.

Hemm ħsieb li din l-iskema tiġi estiża għal lokalitajiet oħra f'Malta u Għawdex.

L-allokazzjoni ta' fondi għal dan l-iskop tiddependi mir-riżorsi disponibbli, fid-dawl ta' prioritajiet oħra.

SPTAR SAN LUQA - NIES BI PROBLEMI TA' 'XORB

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' l- Ministru jgħid kemm kien in-numru ta' persuni li ddaħħlu fl-Isptar San Luqa kawża ta' xorb eċċessiv, bejn Jannar u Settembru ta' din is-sena?

X'eta' kellhom?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninsab informat li minn tagħrif miġbur permezz tas- sistema tal-hospital activity analysis jirriżulta li minn Jannar sa Awissu, 2000 ġew ammessi 37 każ minħabba xorb eċċessiv fl-Isptar San Luqa.

Il- każi jitqassmu fi tliet kategoriji.

*Kategorija A: sindromu ta' dipendenza fuq l-alcohol (ICD-10 code F10.2)

*Kategorija B: intossikazzjoni kkawżata mill-alkoħol iżda l-persuna ma kenitx dipendenti fuq l-alkoħol (ICD-10 code F10.0)

*Kategorija C: mard tal-fwied attribwit għall-alkoħol (ICD-10 code K70)

Kategorija A

| Eta' | Numru | | 10-19 | 1 | | 20-29 | 2 | | 30-39 | 5 | | 40-49 | 5 | | 50-59 | 4 | | Total | 17 |

Kategorija B

| Eta' | Numru | | 10-19 | 6 | | 20-29 | 1 | | 40-49 | 1 | | 50-59 | 1 | | 60-69 | 2 | | 80-89 | 1 | |Mhux | 1 | |speċifikat | | | Total | 13 |

Kategorija C

| Eta'| Numru | | 40-49| 3 | | 50-59| 3 | | 70-79| 1 | | Total| 7 |

BENEFIĊĊJI SOĊJALI

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Minsitru jgħid kemm kien in- numru ta' persuni li tneħħewlhom xi forma ta' benefiċċji soċjali, bejn Jannar u Settembru ta' din is-sena?

X'tip ta' benefiċċji kienu?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari nru.

DJAR - LIFTS

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim-Ministru jikkunsidra li jivvota l-flus fl-estimi tal-budget tas-sena 2001 sabiex isiru lifts fil-qasam tad- djar Ta' Panellu l-Mellieħa, peress li l-eta' tal-familji residenti qed dejjem tikber, liema fatt qed joħloq aktar il-bżonn ta' dan is-servizz?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta li tajt għal mistoqsija parlamentari nru.

20215 f'din l-istess seduta.

ENEMALTA - RABAT - GĦAJN QAJJED

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jara li l-Korporazzjoni Enemalta ddaħħal fl-estimi tagħha għall-budget għas-sena 2001, sistema ta' dawl aktar adegwat għal qasam tad-djar ta' Għajn Qajjed, Rabat u Vjal il-Ħaddiem sabiex dawn l- inħawi jkunu mdawwla aħjar?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ninsab informat li t-talba biex jiżdied id-dawl fit- toroq imsemmija qed jiġu kkonsidrati flimkien ma' talbiet oħra.

PULIZIJA - ĦAMRUN - GĦASSA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jikkonferma li bħalissa hemm spettur wieħed stazzjonat fl-għassa tal-Ħamrun u li dan mhux biżżejjed għal kobor tal-post, meta f'postijiet bħal Tas-Sliema u l-Belt Valletta hemm tliet spetturi?

Għaliex ma jiġix assenjat spettur ieħor il-Ħamrun?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat illi l-Ħamrun fil-preżent hemm spettur wieħed, pero` qiegħed isir eżerċizzju sabiex il-fizzjali fid-distretti jiġu re-assenjati.

SKEJJEL - SKOLA MIKELANG SAPIANO

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid għaliex fl-Iskola Mikelang Sapiano m'hemmx għalliem tal-matematika fil-kors tal-computer aided engineering?

Meta hemm ħsieb li dan l-għalliem jinstab?

Minbarra l-kors imsemmi, fl-liema kors ieħor hemm nuqqas ta' għalliema f'din l-iskola?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li fl-Istitut Tekniku Mikielanġ Sapiano m'hemm ebda għalliem tal-matematika nieqes fil-kors tal-computer aided engineering.

Madanakollu għad hemm xi nuqqas ta' għalliema fi ħdan dan l-istitut kif se nsemmi:

|Suġġett | Numru | | |ta' | | |lezzjonijiet | |pneumatics & | 6 | |hydrolics | | |microelectronics | 4 | |implimenting | 2 | |engineering | | |design | | |safety | 5 |

SKEJJEL - TEACHING LOAD

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'policy teżisti dwar teaching loads ta' l- għalliema fl-iskejjel ta' l-Istat?

Hemm xi numru ta' lezzjonijiet massimi għal suġġetti differenti fil-ġimgħa fl-iskejjel sekondarji?

Kemm huwa t- teaching load fil-ġimgħa għall-għalliema tal-lingwi u dawk tax-xjenza?

ONOR.

LOUIS GALEA: Is-suġġett li qed jirriferi għalih l-Onor.

Interpellant hu regolat bil-ftehim kollettiv relattiv.

MARSA - KUMPLESS SPORTIV

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid kif jitmexxa l-kumpless sportiv tal-Marsa?

X'sistema tintuża għall-użu tal-faċilitajiet tal-football, rugby, volleyball, etc.?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li teżisti sistema ta' booking bi ħlas għal faċilitajiet tal-kumpless sportiv tal-Marsa.

Dawn il-bookings isiru għand l-uffiċjali tad-dipartiment taż-żgħażagħ u sport li jinsabu fil-kumpless sportiv tal-Marsa.

MARSA - KUMPLESS SPORTIV

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' l-Ministru jgħid x'sistema teżisti biex it-track ta' l-atletika fil- Marsa tintuża kemm minn għaqdiet u kemm minn individwi?

Hemm xi sistema ta' booking?

Jaf il-Ministru li kemm-il darba jkun hemm konfużjoni sħiħa għaliex jidher li m'hemm l-ebda organizzazzjoni dwar kif jintuża?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li hemm sistema ta' booking għal użu ta' l- athletics track tal-Marsa, partikolarment għal skejjel li jużaw it-track filgħodu.

Dawn il-bookings isiru għand l-uffiċjali tad-dipartiment taż- żgħażagħ u sport li jinsabu fil-kumpless sportiv tal-Marsa.

Meta ma jkunx hemm bookings għall-attivitajiet partikolari, it-track tkun miftuħa għall-użu tal-pubbliku.

DETOX CENTRE

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' l-Viċi Prim Ministru jgħid, matul din is- sena s'issa, kemm-il persuna wżat is-servizzi taċ-ċentru Detox?

Kemm minnhom kienu rġiel u kemm nisa?

Kemm kienu ta' nazzjonalita' barranija?

Kemm-il persuna attendiet għall-ewwel darba?

Liema kienet l-iżgħar u l- akbar eta' tal-persuni li attendew id-Detox din is-sena?

Il-figuri totali ta' din is-sena kif jikkomparaw ma' l-istess żmien tas-sena li għaddiet?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Fl-ewwel disa' xhur tas-sena 2000 - 1 ta' Jannar sa l-aħħar ta' Settembru - 819-il persuna wżaT iċ-ċentru tad-Detox.

Minn dawn, 701 kienu rġiel filwaqt li 118 kienu nisa.

Kien hemm 717 li kienu ta' nazzjonalita' Maltija, filwaqt li 102 kienu ta' nazzjonalita' barranija.

140 persuna għamlu użu għall-ewwel darba minn dan is-servizz.

L-iżgħar persuna li attendiet kellha 16-il sena, waqt li l-akbar persuna li għamlet użu minn dan is-servizz kellha 59 sena.

Fl-istess perijodu tas-sena l-oħra - Jannar u Settembru 1999 - in-numru ta' persuni li għamlu użu miċ-ċentru tad-Detox kien ta' 741.

Dan ifisser li meta mqabbel ma' l-istess perijodu ta' din is-sena, fis-sena 2000, kien hemm żieda ta' 78 persuna li għamlu użu miċ-ċentru tad-Detox.

AMBJENT - PUBLIC AWARENESS

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: B'riferenza għar-risposta ta' mistoqsija parlamentari nru.

20053, jista' l- Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tar-rapport imsemmi?

ONOR.

TONIO BORG: M`għandi xejn x`inżid mat-tweġiba għal mistoqsija parlamentari nru.

PA - COAST ROAD - BINI STORIKU

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra kopja tal-permess u l-pjanti approvati mill-awtorita' ta' l-ippjanar (PA1157/98) imsemmija fir-risposta għal mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

TONIO BORG: L-aċċess għal din l-informazzjoni hu stabilit bil- metodu esklussiv indikat fl-Att I ta` l-1992.

WSC - CHIEF EXECUTIVE

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' l-Ministru jirrispondi mistoqsija parlamentari nru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: L-informazzjoni mitluba tpoġġiet fuq il-Mejda tal- Kamra iktar kmieni f'din is-seduta.

WSC - KONTIJIET

L-ONOR.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Peress li l-informazzjoni mitluba għadha qed tinġabar it-tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

PA - ENFORCEMENT ORDER

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Intern: Jista' l-Ministru jgħid kemm-il enforcement order ħarġet mill-awtorita' ta' l-ippjanar sal-lum li tirrigwarda reklamazzjoni abużiva ta' art xagħri għal raba'?

F'liema lokalitajiet inħarġu l-enforcement orders?

Kemm minn dawn l-enforcement orders ġew esegwiti?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab infurmat li l-awtorita` ta` l-ippjanar ħarġet 19-enforcement order fuq abbużi ta` reklamazzjoni ta` art xagħri.

Qed inpoġġi fuq il-Mejda tal-Kamra tabella li turi t-tagħrif mitlub mill- Onor. Interpellant.

Il-każi ndikati għadhom pendenti.

PA - MAGĦTAB ENVINONEMENTAL IMPACT ASSESSMENT

L-ONOR.

20105, jista' l- Ministru jivverifika l-applikazzjoni ma' l-awtorita' ta' l-ippjanar, PA 605/95?

ONOR.

TONIO BORG: Ninsab informat li r-rapport dwar applikazzjoni PA 605/95 ikun konkluż din il-ġimgħa u wara jiġi riferut għal deċiżjoni.

Ta` min isemmi li t-terms of reference għal environmental planning statement kienu ngħataw lill-applikant f`Jannar ta` l-1997.

Dan l-EPS kien sottomess f`Awissu ta` l-1999, minkejja li l-konsulenti ma kenux approvati mill-awtorita` u mid-dipartiment għall-protezzjoni ta` l-ambjent (EPD).