MALTA DIBATTITI TAL-KAMRA TAD-DEPUTATI (Rapport Ufficjali u Rivedut) ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 793 It-Tnejn, 30 ta' Settembru, 2002 Stampat fl-Ufficcju ta' l-Iskrivan Kamra tad-Deputati MALTA Prezz Lm1 ID-DISA' PARLAMENT Seduta Nru. 793

It-Tnejn, 30 ta' Settembru, 2002

Il-Kamra tad-Deputati ltaqgħet fil-Kamra tal-Parlament, il-Palazz, il-Belt Valletta, fis-6.01 p.m.

Talba

SEDUTA NRU.

It-Tnejn, 30 ta' Settembru, 2002

WERREJ

MINUTI 533

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI 533

TQEGĦID TA' KARTI 539

KSUR TA' PRIVILEĠĠ 540

STQARRIJA MINISTERJALI 541

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR L-ISPORTS (KUMITAT)

SPORTS BILL (COMMITTEE STAGE) 549

AĠĠORNAMENT 566

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB 571

MINUTI

Il-Minuti tas-Seduta Nru. 792 li saret fil-25 ta` Settembru, 2002 ġew konfermati

MISTOQSIJIET – TWEĠIBIET ORALI

RABAT - TRIQ IN-NIGRET - FAWRAN TA' DRENAĠĠ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u l- Infrastruttura: Jista' il-Ministru jgħid x'ikkawża l-fawran tad-drenaġġ fl- inħawi ta' Triq in-Nigret u partijiet minn Vjal il-Ħaddiem, ir-Rabat?

Meta se jiġi rranġat u rrimedjat dan l-inkonvenjent li qed jikkawża rwejjaħ insapportabbli kważi matul il-jiem tal-ġimgħa kollha?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH (Ministru għar-Riżorsi u l-Infrastruttura): Ninsab informat li d-dipartiment tad-drenaġġ ma jirriżultalux li riċentement kien hemm xi fawran tad-drenaġġ fl-inħawi ta' Triq in-Nigret u Vjal il-Ħaddiem fir-Rabat.

Minn spezzjonijiet li saru ma rriżulta ebda inkonvenjent, kif allegat fil- mistoqsija.

MR SPEAKER (Onor. Anton Tabone): L-Onor.

Farrugia, domanda supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Sur President, jien inzertajt noqgħod f'dawk l- inħawi u naf x'jien ngħid.

Nista' ngħidlu wkoll li l-fawran tad-drenaġġ qed ikun regolari u qed jaffettwa l-ispieri ta' l-ilma ġieri li hemm fid- djar residenzjali tal-lokal.

Forsi f'dan il-kuntest, il-Ministru jista' jilluminana ftit xi programm twettaq bil-għan li tiġi rrimedjata din il- problema, li ngħiduha kif inhi ilha problema għall-komunita` Rabtija għal dawn l-aħħar snin?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Sur President, meta ndagajt dwar dak li staqsa l-Onor.

Farrugia ma rriżultalix li hemm xi problemi f'xi post partikolari fir-Rabat.

Naturalment blockages jista' jkollok dejjem, bħalma jista' jkun hemm f'kull parti tal-pajjiż għax f'dawk l-inħawi viċin il- farms jaf ikollok problema jekk fis-sistema tad-drenaġġ jintefa` materjal li suppost ikun trattat separatament.

Mhux qed ngħid li kulħadd jagħmel hekk.

Li nista' nagħmel hu li nistieden bl-aktar mod apert lill-Onor. interpellant li jindikali il-lokalita` preċiża - għaliex nemmen li meta jkun hemm diffikultajiet bħal dawn, l-intervent min-naħa tagħna għandu jkun wieħed immedjat - l-isem tat-triq u jekk hemm bżonn quddiem liema bieb u f'liema parti.

Jiena nista` nassigurah li l-ilment jiġi spezzjonat biex naraw li ma jkunx hemm problemi.

Naturalment ikollna problemi li mhux neċessarjament huma fis-sistema nnifisha.

Per eżempju, jista' jkollok konnesjoni ħażina ta' dar jew ta' blokk appartamenti.

Jista' jkollok problemi marbuta ma' l-abbuż tas-sistema bl-użu ħażin li jsir minn xi farms.

Ġieli jkollok problema marbuta ma' użu industrijali.

Pero' fuq ir-Rabat, għallinqas f'dawk iż-żewġ toroq, ma jirriżultalix li hemm diffikultajiet.

Jekk l-Onor.

Interpellant ikollu xi każi partikolari, ma niddejjeq xejn li jinforma lili jew jekk irid nindikalu anke uffiċjali li jkunu disposti fi kwalunkwe ħin tal-ġurnata ħalli mill-ewwel ninvestigaw.

MR SPEAKER: L-Onor.

Joe Mizzi, domanda supplimentari.

ONOR.

JOE MIZZI: Nixtieq nistaqsi fuq kwestjoni simili imma mhux fl- istess lokalita', Sur President.

Qed nirriferi għal Sqaq San Lawrenz f'Ħaż Żabbar, li jagħmel mal-kunsill lokali tax-Xgħajra.

Kienet saret mistoqsija dwar żbroff ta` drenaġġ – anke l-kunsill kien intervjena dwar dan - u fit-tweġiba li ngħatat kien intqal li l-problema kienet ġiet solvuta.

Veru li l-iżbroff waqaf, pero' għad hemm is-sadd u jidher li jekk ma jitteħdux passi immedjati u jsir ċertu xogħol, il-problema ma tkunx solvuta għal kollox.

Allura peress li l-kunsill għadu kemm informa lid-dipartament b'din il- problema, ma jidhirlux il-Ministru li għandhom jittieħdu passi biex din tiġi solvuta jekk ma jridx li minn hawn u ftit żmien ieħor jerġa' jkollna l- istess problema?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Naturalment napprezza li l-Onor.

Interpellant qed jikkonferma li l-fawran u d-diffikulta` immedjata li kien hemm ġiet riżolta.

Jekk hemm xogħlijiet oħra li jridu jsiru biex il- problema ma terġax tirrikorri, naturalment naqbel li hekk għandu jsir.

Jekk forsi l-Onor.

Interpellant jagħtini kopja ta' l-ittra li l-kunsill bagħat lid-dipartiment, sakemm mhux diġa` bagħtuha lili wkoll, jien inkun nista' nsegwiha wkoll.

KPH – BEEF INTERVENTION SCHEME

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' il-Ministru jgħid x'ikkawża n-nuqqas ta' qbil mal-koperativa tal-produtturi tal-ħalib dwar l-aħħar proposti ġodda tal-ministeru dwar il- beef intervention scheme?

Għal liema raġuni r-raħħala nhar it-Tnejn, 3 ta' Settembru 2002 ma niżżlux bhejjem għall-qatla?

ONOR.

NINU ZAMMIT (Ministru għall-Agrikoltura u Sajd): Ninforma lill- Onor. Interpellant li bl-introduzzjoni ta' ħlas dirett lill-produtturi, il- kumpens għall-beef intervention scheme se jingħata direttament lill- produtturi u dawn iridu jnaqqsu l-prezz biex il-biċċiera jkunu jistgħu jbigħu l-karkassa kollha.

Sal-lum għadhom għaddejjin in-negozjati bejn il-partijiet ikkonċernati.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia, domanda supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Meta l-Ministru qed jgħid li għadhom għaddejjin in- negozjati bejn il-partijiet konċernati, dan ifisser li llum reġa' ma kienx hemm hemm bhejjem għall-qatla fil-biċċerija?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Jien qed ngħid li sal-lum għadhom għaddejjin in- negozjati – per eżempju, illum wara nofsinhar kelli laqgħa oħra ma' uffiċjali legali sabiex il-kuntratt isir kif suppost u bil-formalitajiet kollha, skond il-parametri legali - u għada għandi niltaqa` mal-biċċiera u jekk Alla jrid niltaqa` wkoll mad-diriġenti tal-KPH.

Infatti għal dawn l- aħħar ħmistax jew tliet ġimgħat kont f'kuntatt kontinwu sew fl-uffiċċju kif ukoll f'postijiet oħra, mas-settur tal-biċċiera u mar-raħħala li ovvjament huma rappreżentati mill-KPH, li għandhom accountant jew awditur li qed imexxihom.

Nisperaw li fil-jiem li ġejjin insibu soluzzjoni għal din il-problema li ilha magħna s-snin.

MDP - FABBRIKA TAL-ĦALIB

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' il-Ministru jgħid x'kienu r-raġunijiet li ma nbnietx il- fabbrika l-ġdida tal-ħalib?

Fejn huwa s-sit li qed jipproponi l-gvern għall-iżvilupp ta' din il-fabbrika?

Jista' jpoġġi l-pjanta fuq il-Mejda tal-Kamra?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Jien informat li l-MDP iddeċidiet li għalissa ma tibnix fabbrika ġdida u minflok iġġedded il-fabbrika li għandha fil-Ħamrun.

Fil-fatt, il-kumpannija qed tinvesti biex il-fabbrika tilħaq standards internazzjonali sas-sena 2003.

Dan qed isir ukoll bl-għajnuna tat-taqsima ta' l-ikel u attività veterinarja fi ħdan il-ministeru għall-agrikoltura u sajd, kif ukoll bl-għajnuna ta' konsulenti barranin.

Sur President, nixtieq ngħid li l-problema ta` bini ta' fabbrika ġdida tal- ħalib ilha magħna żmien twil.

Niftaktar li meta dħalt fil-ministeru, jiġifieri xi erba' snin ilu, il-problema li ġew biha r-raħħala kienet tikkomuna l-bini ta` fabbrika ġdida.

Aħna għamilna kumitat magħmul in parti mir-raħħala u in parti mid-diriġenti tal-ministeru li għandhom x'jaqsmu mal-qasam tas-servizzi veterinarji, u dawn flimkien kienu għamlu re-evaluation tas-siti kollha li kienu ġew identifikati.

Wara li kienet ġiet magħżula s-site biex tinbena dairy ġdida li allura kienet anke ġiet approvata mill-kabinett, iż-żmenijiet biddlu l-opinjoni tar-raħħala.

Meta ngħid ir-raħħala nkun qed infisser il-KPH u l-MDP, peress li d-dairy hija 70% tal-KPH u 30% ta' l-MDP.

F'dawn l-aħħar xhur, l-MDP qabbdet konsulenti barranin biex jaraw il- fabbrika li għandhom fil-preżent u donnu li l-opinjoni prevalenti hi li l- fabbrika tista' tibqa' fejn hi basta tiġi upgraded.

Huma ntrabtu wkoll li sa l-aħħar tas-sena d-dieħla, l-operat tal-fabbrika eżistenti jrid jiġi rinnovat b'mod li jkun konformi ma' l-istandards internazzjonali ta' l- operat ta' dairy moderna.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia, domanda supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Sur President, jista` il-Ministru jgħidilna x'kienet ir-raġuni li ma tpoġġietx kopja tal-pjanta ta' dan is-sit fuq il- Mejda tal-Kamra?

Jista` jgħid ukoll jekk min-naħa tiegħu l-gvern hux qed iwiegħed biss li jgħaddi s-sit lill-produtturi, jew inkella hux qed jassigura wkoll li se jsir il-bini u l-ħlas tal-bqija ta' l-spejjeż ta' l-infrastruttura għal dan il-proġett, u jekk dawn hux se jitħallsu jekk mhux mill-Lm100 miljun, mill- għexieren ta' miljuni li se testendielna l-Unjoni Ewropea għall-iżvilupp ta` inizjattivi u proġetti ta' din ix-xorta?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Wara l-approvazzjoni tas-sit il-ġdid mill-kabinett, l- MDP anke ngħatat l-instructions neċessarji iżda bdew jinqalgħu ħafna ntoppi u l-kumpannija baqgħet ma ssottomettietx applikazzjoni quddiem il-planning authority għall-bini ta' dairy ġdida.

Allura ladarba r-raħħala ddeċidew li ma jibqgħux bil-ħsieb li jibnu dairy ġdida imma jirranġaw dik eżistenti, ma ħassewx il-ħtieġa li joqogħdu jagħmlu pubbliċita' tas-sit identifikat.

Dan kulħadd jaf x' hemm fid-dairy l-qadima u l-pariri tal-konsulenti huma li din tiġi upgraded u mmodernizzata sabiex tiġi up to standard mad-dairies moderni.

Sur President, dwar id-dairy ġdida, kieku kellha tinbena hemm il-kuntratt ta` meta ġiet ifformata l-MDP li jgħid li l-gvern huwa obbligat li jipprovdi area ġdida.

Pero' fil-kuntratt hemm ukoll li jekk dan ma jseħħx, il-gvern jista' jibni d-dairy hu u mbagħad jekk, per eżempju, il-bini tad- dairy bħala shell jiġi jiswa Lm1 miljun jew Lm2 miljun, il-gvern jikriha lill-MDP bit-8%.

Jiġifieri jekk id-dairy il-ġdida tiġi tiswa Lm1 miljun, il-kera tiġi madwar Lm80,000.

Ovvjament wieħed jaf - u jien għedtulhom dan il-kliem - li l-MDP tista` tieħu loan mill-bank b'inqas minn 8%, iżda issa la ddeċidew li jirranġaw id-dairy il-qadima dan waqa` kollu.

Jekk inħarsu lejn kif konna mexjin erba' snin ilu, naraw li dakinhar il- ħsieb kien li l-gvern japprova s-site b'area superfiċjali biżżejjed biex tinbena dairy ġdida u bl-amenities kollha li jmorru ma' dairy ta' din il- kwalita`.

Iżda issa wara l-pariri tal-konsulenti, l-MDP iddeċidiet li tirranġa d-dairy il-qadima u għalhekk l-MDP trid tara li għandha l-finanzi biex isir l-upgrading neċessarju.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Sur President, jiġifieri l-Ministru qed jgħid li l- gvern m'għadux bil-ħsieb li jestendi l-opportunita' ta' dan is-sit kemm-il darba jkun hemm deċiżjoni differenti min-naħa tal-KPH?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

NINU ZAMMIT: Jiena mhux qed ngħid li m'aħniex lesti li nestendu din l-opportunita`, anzi jiena issa stess inħeġġeġ biex tinbena dairy ġdida.

Inti taf, bħalma naf jiena u bħalma jaf il-kollega tagħna, il- Ministru Ċensu Galea, li r-raħħala ilhom snin twal jitolbu li tinbena dairy ġdida.

Inti taf, għax anke fi żmienek kienu qed ifittxu site ġdida.

(Interruzzjonijiet) Fi żmienek ma kienx hemm il-kwestjoni ta' l-EU imma wkoll kienu talbu site fejn jibnu d-dairy.

Intom kontu qegħdin tfittxu sites fejn din tista` tinbena u kien hemm diversi postijiet identifikati.

Iżda minn dawn is-sites, għal xi raġuni l-ebda waħda ma kienet tikwalifika kif xtaq kulħadd.

Lili kienu ġew talbuni biex tinbena din dairy ġdida u jiena għamilt kumitat apposta, kompost minn diriġenti tal-ministeru u minn diriġenti tar-raħħala stess, u flimkien marru jaraw u ntgħażel sit li qabel ma kienx issemma'.

Wara li għażilna dan is-site u l-għażla ġiet approvata mill-kabinett, l- MDP iddeċidiet li ma tkomplix bil-ħsieb tagħha.

Ovvjament jekk ir-raħħala jċemplu issa u jgħidu li se jerġgħu jmorru għall-idea li jibnu dairy, jiena all out li tinbena dairy fuq din is-site li qiegħda f'area fejn għandek is- servizzi essenzjali kollha jaħdmu kif jixraq.

Kif jaf kulħadd biex tibni dairy bħal din irid ikollok drainage system li taħdem tajjeb, provvista ta' l-ilma adegwata u supply ta' l-elettriku għaddej b'vultaġġ qawwi fejn tkun tista' tagħmel distribution centre ħalli ma toqgħodx taqla' friegħi oħra.

Din is-site qiegħda f'area elevata, jiġiifieri f'area fejn għandek iżjed arja nadifa.

Meta int għandek postijiet li qegħdin fl-għoli aktar ikollok arja nadifa minn postijiet oħra.

Per eżempju, jekk int filgħodu tkun nieżel min-naħa tar-Rabat u tħares lejn in-naħa tal-Marsa, donnok tibda tara arja fgata.

Jiġifieri hawn areas li għandhom arja nadifa aktar minn areas oħra, u din is-site li kienet ġiet identifikata biex tinbena din id-dairy fuqha tinsab f'post elevat fejn hemm iżjed arja nadifa, u dan barra li għandek il-provvista tas-servizzi essenzjali lesti u l-aċċessibilita' minn toroq fil-qalba tal-pajjiżi li diġa' huma fformati.

UE – TNEĦĦIJA TAL-LEVIES

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jgħid x'inhija r-raġuni li l-gvern ma laqax it-talba ta' l-FOI, u cioe' li l-protezzjoni tal-biedja titneħħa wara s-sħubija u mhux qabel, kif fuq kollox l-Unjoni qed tagħmel ma' pajjiżna?

Jista' jinformani x'sens jagħmel li Malta tneħħi l-protezzjoni tal-biedja qabel tidħol membru, waqt li l-Unjoni tneħħi l-protezzjoni tal-biedja tagħha ma' Malta wara li pajjiżna jsir membru sħiħ?

ONOR.

JOSEF BONNICI (Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi): It-tneħħija tal- levies fuq il-prodotti ta' l-ikel u dawk agrikoli kien is-suġġett ta' stqarrija għall-istampa maħruġa mill-ministeru għas-servizzi ekonomiċi fit- 13 ta' Settembru ta' din is-sena.

Kif ġie spjegat f'dik l-istqarrija, bħala medja huwa biss daqs 30% tal- valur tal-levy li se jitneħħa qabel is-sħubija ta' Malta fl-Unjoni.

Anke wara dan it-tnaqqis fil-levy, fil-każ tal-maġġoranza l-kbira tal-prodotti, il-protezzjoni lokali tkun għadha ferm ogħla minn dik applikata bħalissa mill-Unjoni Ewropea, apparti li hemm prodotti li fuqhom Malta għadha qed timponi levies li mhux suġġetti għall-protezzjoni min-naħa ta' l-Unjoni.

Finalment din il-materja bilfors trid tiġi nkwadrata fl-istampa kumplessiva tat-tariffi applikati, anke fuq prodotti mhux agrikoli.

Wieħed irid jiftakar li se jkun biss mill-1 ta' Jannar 2003 li Malta se tkun neħħiet il- levies minn fuq bosta prodotti industrijali, filwaqt li ilhom snin twal li dawn l-istess prodotti jistgħu jiġu esportati minn Malta lejn l-Unjoni mingħajr il-ħlas ta' ebda tariffa.

MR SPEAKER: L-Onor.

Farrugia, domanda supplimentari.

ONOR.

NOEL FARRUGIA: Sur President, allura kif l-Unjoni Ewropea ma neħħietx il-protezzjoni tagħha fuq il-prodotti esportati minn Malta lejn l- Unjoni u aħna qed inneħħu l-protezzjoni fuq il-prodotti agrikoli ta' l- Unjoni esportati lejn pajjiżna?

Dan anke fil-kuntest ta' dak li għadu kemm ġie ppubblikat, jiġifieri li bir-riforma ta' l-hekk imsejħa politika agrarja ta' l-Unjoni, l-Ewropej se jkunu qed isostnu forom ta' levies ekwivalenti għal dawk li kienu ġew stabiliti fl-1997, fuq l-importazzjoni minn barra l-Unjoni għall-istess l-Unjoni sas-sena 2013.

Dan ukoll kif ġie kkonfermat mill-OSCE fil-laqgħa dwar l-ikel, agrikoltura u sajd li saret f'Copenhagen.

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

JOSEF BONNICI: Sur President, nerġa' ngħid li mhux se jitneħħew il- levies kollha sas-sħubija iżda se jitneħħew parti żgħira minnhom.

Il-parti li tibqa' se tkun ferm akbar mill-parti li l-Ewropa tintaxxa fuq prodotti tagħna għax aħna m'aħniex membri.

Jiġifieri wieħed irid ipoġġi kollox f'dan il-kwadru.

Bħalissa għaddejjin in-negozjati fuq ċerti talbiet li għamilna biex ikun hemm aċċess aħjar kemm għal ċerti prodotti agrikoli kif ukoll għal ċerti prodotti ta' natura agro-industrijali.

Jiġifieri s-sitwazzjoni hija waħda fejn kulma qegħdin inneħħu hija farka żgħira, li bażikament m'għandu jkolla l-ebda effett fuq il-protezzjoni effettiva, fis-sens li l-levies attwali kultant jirdoppjaw il-prezz tal-prodott importat u anke aktar.

Allura meta wieħed jaħseb biex ineħħi 30% minn dawn il-levies fuq medda ta' sena jew iżjed, ikun qiegħed jibda l-proċess ta' l-eżerċizzju f'diversi oqsma.

Pero' effettivament il-protezzjoni se tibqa' hemm u t-taxxa fuq prodotti importati se tibqa` għolja biżżejjed biex din ma tagħmel l-ebda differenza fuq il-prezzijiet tal-prodotti importati.

Se nibdew il-proċess biex nagħtu messaġġ u nuru t-tip ta' proċess li qed nimxu lejh u bil-mod il-mod irridu nsibu mezz kif ukoll inkunu nistgħu nitrattaw il-prodotti importati fuq l-istess level playingfield tal- prodotti tagħna.

RABAT – TRIQ GĦERIEXEM - FAWRAN TA` DRENAĠĠ

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u l- Infrastruttura: Jista' il-Ministru jgħid x'ikkawża l-fawran tad-drenaġġ fi Triq Għeriexem, ir-Rabat, matul il-ġimgħat kollha tas-sajf?

Kemm-il rapport sar mir-residenti ta' l-inħawi lid-dipartiment konċernat?

X'ikkawża l-iżbroff tad-drenaġġ fil-garaxx tal-fond numru 2?

Għaliex il- ħsara damet daqstant sabiex tiġi rranġata?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li minn survey li sar bis- CCTV irriżulta illi hemm ħsara fis-sistema tad-drenaġġ li issa ġiet rranġata.

MR SPEAKER: L-Onor.

Dolores Cristina, domanda supplimentari.

ONOR.

DOLORES CRISTINA: Sur President, issa ilu numru ta' ġimgħat li daħal il-proġett skart ġewwa s-Swieqi.

Naf li qed isir monitoring qawwi għax mhux l-ewwel darba li ċempluli biex jgħiduli li ħriġt il-garbage bag żbaljata jew biex jaraw jekk għandix xi problemi oħra.

Pero', nistaqsi jien, x'inhuma l-problemi reali li ġew identifikati f'dan il-proġett?

Kemm se jdum ma jiġi estiż tul il-lokalita` kollha u x'soluzzjonijiet qed jara l- Ministru biex il-problema tad-domestic waste kemm jista' jkun insolvuha jew almenu nċekknuha?

MR SPEAKER: Il-Ministru.

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Sur President, il-proġett skart jirrikjedi li jkollok separazzjoni ta' l-iskart u li jkollok sistema li l-iskart jinqasam f'komponenti differenti, b'mod partikolari f'dak li jista' jiġi wżat għall- produzzjoni tal-compost - bħalma huwa l-parti l-kbira ta' l-iskart marbut ma' l-ikel, skart mill-ħxejjex tal-ġnien u skart simili minn skart ieħor li jkun riċiklabbli bħalma huwa l-ħġieġ u l-karta – waqt li skart li la ma jaqax fil-kategorija li tista' tagħmel il-kompost u lanqas ma jaqa' fil- kategorija li tista' tirriċiklah irid jinġabar separatament għax ikun skart li ma jista' jsir l-ebda użu ieħor minnu.

Naturalment biex tagħmlu dan, apparti li trid tispjega fid-djar x'inhu l- proċess u kif it-tipi differenti ta' skart għandu jinqasam f'boroż separati, trid tassigura li anke l-ġbir ta' l-iskart ikun separat.

Dan għaliex jekk ma tagħmilx hekk, u din hija d-diffikulta prinċipali, ifisser li dak li jkun ġie separat fid-djar jispiċċa jerġa' jingħaqad f'sistema waħda minn min jiġbru, jew jekk mhux minn min jiġbru minn ta` l-iscammel li jmur biex ibattal fil-post finali.

Għalhekk meta din ġiet introdotta f'numru ta' toroq fis-Swieqi - u diġa' tkellimna mal-kunsill ta' Santa Luċija biex dan il-proċess jibda hemmhekk ukoll - ridna li nagħmlu l-ħoloq kollha tal-katina tal-proġett skart, jiġifieri l-ħolqa li n-nies jisseparaw u li jisseparaw bis-serjeta' billi jifhmu l-komponenti differenti ta' skart.

U jifhmu dan mhux biss billi jkollhom spjega permezz ta' leaflet imma jkollhom anke spjega personali minn fil-volontarjat u nies fid- dipartiment u oħrajn li konna ngaġġajna matul is-sajf fuq perjodu temporarju li marru u tkellmu mal-familji u spjegawlhom kif is-sistema għandha taħdem.

Ħolqa oħra biex il-proġett skart jitmexxa sewwa hi li fil-familji kollha li żorna tqassmu wkoll boroż b'kuluri u ta` tipi differenti biex inti, anke psikoloġikament, tkun taf liema skart għandu jmur f'liema borża.

Dan apparti l-fatt li l-boroż li qed jintużaw biex fihom jintefa' l-iskart biex jsir il-kompost qed ikunu boroż li huma stess huma bio-degradabbli.

Dan ifisser li dik il-borża tista' tintrema b'kollox għax anke hi ssir kompost u għalhekk għaddej il-proċess biex ikollna iżjed minn dawn il-boroż ħalli nkunu nistgħu nqassmu iżjed.

Ħolqa oħra kruċjali hi li s-separazzjoni tkun anke fil-ġbir.

Fil-fatt fis- Swieqi l-ġbir fit-toroq fejn is-sistema kienet introdotta, qed ikun skond il-ġranet indikati lill-familji u dan isir b'mod separat.

Imbagħad l- iskart li huwa l-kompost imur direttament fl-impjant ta' Sant Antnin biex isir il-kompost minnu.

Il-borża li fiha jkun hemm skart ta' prodotti li jistgħu jiġu riċiklati jinżammu u jkunu storjati biex minnu jsiru prodotti riċiklati u l-iskart l-ieħor huwa l-skart naturalment li jintefa ma l-skart kollu tal-pajjiż.

Sur President, dan hu li qed isir fil-proġett skart u nista' ngħid li qed ikun hemm koperazzjoni kbira.

Aħna naturalment qegħdin nagħmlu il- monitoring u l-iskart ikun analizzat u eżaminat.

Se jerġa` jkun hemm spjeġa lill-diversi familji fejn ikun hemm bżonn u l-persentaġġ ta` compliance hija waħda għolja ħafna.

Naturalment dan il-persentaġġ huwa għoli għaliex preċiżament qed isir dan il-proċess daqshekk personalizzat u daqshekk fit- tul anke mal-familji individwalment, apparti li anke qed niktbulhom b'mod personali biex nispjegaw dak kollu.

Naturalment meta nitkellmu dwar separazzjoni ta' skart, s'issa f'numru ta' toroq fis-Swieqi u se nkomplu f'numru ta' areas f'Santa Luċija fejn għandek problemi ta' tipi differenti għax għandek ħafna blokki ta' appartamenti, il-probabbilta` hi li ħafna mis-separazjoni jkollha ssir fuq bażi ta' blokki ta' appartamenti flok ta' djar, units residenzjali waħda waħda.

Qegħdin nipprovaw li noħolqu sistemi komunitarji li jiġbru blokki flimkien.

Nista' ngħid li s'issa l-koperazzjoni qed tirnexxi, pero' l-proġett skart naturalment jinvolvi proċessi oħrajn ukoll.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-ħin tal-mistoqsijiet għadda.

Tqegħid ta` Karti?

Il-Viċi Prim Ministru.

TQEGĦID TA' KARTI

ONOR.

LAWRENCE GONZI (Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Tagħrif dwar in-nefqa fuq proġetti fil-Furjana bejn l-1998 u l-2002, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 35647.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Louis Galea.

ONOR.

LOUIS GALEA (Ministru ta' l-Edukazzjoni): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Tagħrif dwar l-ispiża fuq kotba ġodda fl-iskejjel ta' l-istat għas- sena skolastika 2002/2003, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 35531.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Ċensu Galea.

ONOR.

ĊENSU GALEA (Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni): Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Avviż Legali Nru 275 ta' l-2002 - Avviż ta' bidu fis-seħħ tar- Regolamenti Ekonomiċi ta' l-Ajruport ta' l-2001;

Avviż Legali Nru 276 ta' l-2002 – Avviż ta' bidu fis-seħħ tar- Regolamenti ta' l-2002 ta' l-Avjazzjoni Ċivili dwar l-Investigazzjoni ta' Diżgrazzji u Inċidenti ta' l-Ajru;

Avviż Legali Nru 278 ta' l-2002 – Regolamenti ta' l-2002 li Jissostitwixxu l-Ewwel Skeda li tinsab ma' l-Att dwar il-Bastimenti Merkantili;

Avviż Legali Nru 279 ta' l-2002 – Merchant Shipping (Fees) (Amendment) Regulations, 2002; u

Avviż Legali Nru 280 ta' l-2002 – Ordni ta' l-2002 dwar it-Twaqqif ta' Direttorati fl-Awtorita' dwar it-Trasport ta' Malta.

MR SPEAKER: Grazzi.

Il-Ministru Louis Deguara.

ONOR.

LOUIS DEGUARA (Ministru tas-Saħħa): Mr Speaker, f'isem il-Ministru tal-Finanzi, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Avviż Legali Nru 277 ta' l-2002 – Avviż ta' bidu fis-seħħ ta' ċerti artikli ta' l-Att ta' l-2002 li Jirregola Fondi Speċjali (Att Nru XVII ta' l-2002);

f'isem il-Ministru ta' l-Intern u l-Ambjent inqieghed fuq il-Mejda tal- Kamra:-

Kopja ta' environmental impact assessment b'riferenza għall-iżvilupp f'Bengħajsa intitolat "Report on a video survey of the benthic assemblages and bottom types of a site off Benghajsa, southeast Malta, prepared for Mediterranean Tuna Ltd." maħruġ f'Ottubru 2001, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 35600; u

f'isem il-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali nqiegħed fuq il-Mejda tal- Kamra:-

Lista li turi l-Imħallfin u Maġistrati li qed iservu fil-Qrati f'Malta u Għawdex, bi tweġiba għall-mistoqsija parlamentari numru 35565.

MR SPEAKER: Grazzi.

Stqarrijiet ministerjali?

Mozzjonijiet?

Il-Prim Ministru.

KSUR TA' PRIVILEĠĠ

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI (Prim Ministru): Mr Speaker, nixtieq inressaq każ ta` ksur ta` privileġġ kontra l-Onor.

Chris Cardona.

Nhar it-Tnejn, 23 ta` Settembru, 2002 fl-aġġornament tas-seduta numru 788, l-Onor.

Cardona poġġa fuq il-Mejda tal-Kamra erba` dokumenti.

Dakinhar jiena ħriġt mill- Parlament, għax kelli appuntamenti oħra, għall-ħabta tat-8.45 p.m. L-għada fil-għodu, it-Tlieta, jiena sifirt u ġejt lura nhar l-Erbgħa għall-ħabta tal-10.15 p.m. Għalhekk din hija l-ewwel okkażjoni li nqajjem dan il-ksur ta` privileġġ.

MR SPEAKER: L-Onor.

Mizzi, on a point of order.

ONOR.

JOE MIZZI: Mr Speaker, l-ewwel okkażjoni li jitqajjem ksur ta` privileġġ hija meta jiltaqa` l-Parlament u m'hijiex kwestjoni jekk il- membru jkunx jista` jew le.

Allura jiena nista` nagħmel sitt xhur ma niġix għal-laqgħat tal-Parlament u mbagħad meta niġi nqajjem ksur ta` privileġġ u ngħid li din kienet l-ewwel okkażjoni li stajt inqajjem dan il-ksur ta` privileġġ.

(Interruzzjonijiet) Jiena qed inqajjem point of order u qed nistaqsi lill-iSpeaker jekk dan il-ksur ta` privileġġ jistax jitqajjem.

L- istanding orders jgħidu li l-ewwel okkażjoni biex jitqajjem ksur ta` privileġġ hija meta jiltaqa` l-Parlament u mhux meta l-individwu jkun jista` jattendi għall-Parlament.

(Interruzzjonijiet) Per eżempju, jekk jiġi xi ħadd fis-seduta issa ....

MR SPEAKER: Onor. Mizzi, is-Sedja trid tisma` x'għandu xi jgħid il-Prim Ministru u mbagħad tagħti r-ruling wara.

Kompli Onor. Prim Ministru.

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Mr Speaker, biex nikkumenta fuq dan il-point order li qam kemm-il darba f'dan il-Parlament nista` ngħid li hemm rulings kemm trid li ma jaqblux ma` dak li qed jallega l-Onor.

Mizzi.

Niġi issa għal dak li rrid ngħid jien.

Mr Speaker, il-ksur ta` privileġġ li qed inqajjem jikkonsisti f'dan: L- Onor. Chris Cardona poġġa erba` ittri fuq il-Mejda tal-Kamra.

L-ewwel ittra allegatament miktuba minn ċertu Carmel Attard, "Iż-Żambi", li jinsab il- ħabs fuq kundanna ta` attentat ta` qtil hija miktuba direttament lill-Onor.

Chris Cardona.

Barra minn din l-ittra l-Onor.

Cardona poġġa wkoll tliet ittri oħra li waħda minnhom hija datata l-1 ta` Settembu ta` din is-sena, oħra l-4 ta` Lulju ta` din is-sena u l-ittra l-oħra ma jidhirlix li sibt id-data tagħha, liema ittri huma, kollha kemm huma mimlijin insulti u theddid u allegazzjonijiet gravi u serji kontra tiegħi.

Mr Speaker, l-Onor.

Chirs Cardona fid-diskors li għamel kien preċiż dwar il- kontenut ta` dawn l-ittri u ddeskrivihom bħala ittri li fihom hemm akkużi serji ħafna fil-kuntest mhux biss ta` l-attentat ta` qtil li kien hemm fl- Imdina, imma anke fuq każijiet oħrajn.

Huwa kompla jgħid li l- korrispondenza fiha akkużi serji li għandhom rilevanza nazzjonali.

Dan x'qal fl-ewwel intervent tiegħu.

Imbagħad kien hemm aġġornament li fih tkellem il-Viċi Prim Ministru u reġa` rrisponda fl-aġġornament tas-seduta ta` wara l-istess Chris Cardona u żied jgħid dan:-

"Sur President, il-verita` hija waħda.

Il-verita` hija li f'dak li poġġejt jien fuq il-Mejda tal-Kamra hemm allegazzjonijiet li huma serji u minn hawhekk jien nitlob li jingħataw l-attenzjoni li għandhom jingħataw.".

Imbagħad kompla jgħid li –

"Hemm allegazzjonijiet serji u gravi u m'għandniex nispekulaw fuq il- mod ta` kif ġie ppreżentat id-dokument imma fuq is-sustanza tiegħu.

Jekk huwa gvern serju jara s-sustanza ta` dawk l-ittri, Sur President.".

M'hemmx dubju, dawk l-ittri li poġġa fuq il-Mejda tal-Kamra l-Onor.

Cardona huma ittri, kif diġa` għedt, insulenti fil-konfront tiegħi.

Jiena ngħid ukoll li dawn l-ittri fihom theddid u m'hemmx dubju li l-Onor.

Cardona għamel dawk l-allegazzjonijiet tiegħu meta ddiskrevihom kif għadni kif semmejt u għalhekk jiena nissottometti li l-Onor.

Chris Cardona kiser ir- regolamenti tal-Kamra, mar kontra dak li jiddisponi l-kapitlu 113 tal- liġijiet ta` Malta billi rrenda ruħu ħati ta` dak li hemm miktub f'paragrafi (b), (e) u (j) f'subklawsola (4) ta` klawsola 11.

Paragrafu (b) jitkellem fuq insult lill-membri ta` din il-Kamra.

Paragrafu (e) jitkellem dwar min jibgħat ittra ta` theddid lill-membru tal-Kamra dwar id- dmirijiet tiegħu fil-Kamra.

Imbagħad paragrafu (j) jitkellem fuq il- pubblikazzjoni ta` kull libell li jagħti malafama lill-iSpeaker jew lil xi membru ta` din il-Kamra.

Jiena nattira l-attenzjoni tiegħek, Sur President, li waħda mill-ittri hemm indikat fiha, minn min kitibha, li hu bagħta lill-istampa u safejn naf jien f'ebda parti ta` l-istampa ma dehret dik l-ittra.

L-aġir ta` l-Onor.

Chris Cardona jfisser li hu issa ta pubblikazzjoni ta` dawn l-ittri.

Nattira l- attenzjoni tiegħek ukoll għas-subartiklu (11) ta` l-istess artiklu 11 li jgħid li –

"Kull persuna li tkun kompliċi f'xi attijiet imsemmija fil-paragrafi (a) sa (k) tas-subartiklu (4) ta` dan l-artiklu titqies li tkun ħatja ta` l-istess attijiet u teħel il-pieni stabbiliti fl-imsemmi subartiklu.".

Sur President, jiena jidhirli li meta nitkellmu fuq privileġġi tal-Kamra, kif kemm-il darba għedna f'dan il-Parlament, ma nkunux qed nitkellmu fuq il- privileġġi għax aħna għandna xi privileġġi partikolari, imma nkunu qegħdin nitkellmu fuq id-drittijiet tagħna bħala deputati, u d-drittijiet ma jistgħux jiġu abbużati fil-konfront ta` ħadd.

Grazzi.

MR SPAEKER: Grazzi.

Is-Sedja tagħti l-veduti tagħha f'seduta oħra.

Ngħaddu issa għal stqarrijiet ministerjali.

Il-Ministru ta' l-Edukazzjoni.

STQARRIJA MINISTERJALI

ONOR.

LOUIS GALEA: Nhar il-Ħamis li għadda, 26 ta` Settembru, 2002 iċ- chairman u wieħed miż-żewġ membri tal-Bord ta` Inkjesta Fondazzjoni għall- Iskejjel ta` Għada, is-Sur Joseph C. Schembri u l-Perit Catherine Galea ripettivament, informawni b'ittra li kienu qed jirriżenjaw mill-istess bord b'effett immedjat wara l-kliem dispreġġjattiv li qal fuq il-bord il-kelliem ta` l-oppożizzjoni dwar l-edukazzjoni, l-Onor.

Evarist Bartolo, fil- parlament il-ġurnata ta` qabel.

Kopja ta` l-ittra ta' riżenja qed tiġi mehmuża ma' din l-istqarrija.

Il-Bord ta` Inkjesta kien ġie sostitwit ftit jiem ilu, fit-12 ta` Settembru, 2002, fuq talba ta` l-oppożizzjoni, u fuqu kien hemm ukoll nominat rappreżentant ta` l-istess oppożizzjoni, il-Perit Martin Debono.

Il- bord kellu jistħarreġ allegazzjoni ta` l-istess oppożizzjoni li l- Fondazzjoni (FTS) kisret regolamenti finanzjarji tal-gvern fl-għoti ta` kuntratti konnessi mal-ħidma tagħha fl-iskejjel.

Din l-alleġazzjoni ġiet miċħuda mill-bord tal-FTS.

Nhar l-Erbgħa, 25 ta` Settembru, 2002 filgħodu fil-Parlament, l-Onor.

Bartolo rrefera għal dan il-bord ta' inkjesta u qal Ii l-bord twaqqaf b'mod difettuż, li l-bord ma kienx qed jiltaqa' bis-serjeta', li taparsi qed jagħmel inkjesta, li din hi farsa u karnivalata, u dan għaliex skond l- Onor. Bartolo r-rappreżentant ta' l-Oppożizzjoni fuq il-bord, l-perit Martin Debono, ma kienx qed jitħalla jara d-dokumenti li jrid u jmur fuq il- postijiet tax-xogħol fejn irid biex jara x'qed isir fl-iskejjel.

F'risposta immedjata dakinhar stess jien iddeskrivejt l-kummenti ta' l- Onor. Bartolo bħala inġusti, infondati u barra minn lokhom.

Għidt ukoll li l-Onor.

Bartolo kien qed jikkundanna l-bord meta dan kien proprju fil-bidu tal-ħidma tiegħu.

Temmejt ngħid li lanqas li tista' tagħmel l-Oppożizzjoni hu li tħalli l-bord ħieles jaqdi d-dmirjiet tiegħu skond il-liġi u mhux tattakkah bl-aktar mod inġust u irresponsabbli.

L-għada ta' l-intervent ta' l-Onor.

Bartolo rċevejt l-imsemmija ittra ta' riżenji mill-bord.

Iċ-chairman tani wkoll rapport tiegħu tax-xogħol li l- bord kien laħaq wettaq.

Kopja tar-rapport hija mehmuża ma` din l- istqarrija.

Ir-rapport juri biċ-ċar kemm il-kummenti ta' l-Onor.

Bartolo huma għal kollox inġusti u 'l bogħod minn kull verita`.

Ir-rapport juri li:

1) Il-bord mill-ewwel qabad rittmu mgħaġġel ta' xogħol.

2) Il-bord kellu għad-dispożizzjoni sħiħa tiegħu d-dokumenti u l- informazzjoni kollha meħtieġa ta' FTS skond it-termini ta' referenza li ngħata u li ma ġie rifjutat l-ebda dokument minn lista twila ta' dokumenti li kienu laħqu ntalbu.

3) Il-bord ingħata l-faċilita` kollha li jżur kwalunkwe skola fejn l-FTS għamlet xogħol estensiv fix-xhur li għaddew biex itejjeb u jsebbaħ l- ambjent ta' l-iskejjel tal-gvern.

Infatti kienu diġa' ġew iffissati l-ġranet biex il-bord jibda żjarat fl-iskejjel u l-eżami tad-dokumenti meħtieġa.

4) L-allegazzjoni tal-Perit Debono, fl-ewwel jum tal-ħidma tal-bord, li l- files kienu qed jiġu mbagħbsa kien suspett għal kollox infondat għaliex kulma kien qed jiġri kien biss li l-impjegati proprju qed jiġbru l-informazzjoni mill-files li talab l-istess bord.

Dan jikkonfermah iċ-chairman fir-rapport tiegħu.

Mir-rapport taċ-chairman jirriżulta wkoll li r-rappreżentant ta' l- oppożizzjoni, il-Perit Martin Debono, ried li:-

1) Il-media tattendi l-laqgħat fuq stedina ta' xi wieħed mill-membri;

2) li hu waħdu, separatament mill-bord ikun jista' jara u jikkopja d- dokumenti ta' FTS kull meta u kull fejn jidhirlu; u

3) li hu waħdu, separatament mill-bord, imur jispezzjona kwalunkwe skola biex jara x-xogħol li suppost sar.

Il-bord ta' l-inkjesta ddiskuta dawn it-talbiet tas-Sur Debono u ddeċieda li l-istħarriġ għandu jsir f'kull stadju mill-membri tal-bord flimkien.

Iddeċieda wkoll li skond il-prattika normali ta' bordijiet mwaqqfa taħt il- liġi dwar l-inkjesti mhux kompitu tal-bord li jikkomunika mal-media.

Il- kompitu tiegħu huwa biss li jistħarreġ skond it-termini ta' referenza u jagħti r-rapport bil-konklużjonijiet u r-rakkmandazzjonjiet tiegħu dwar il- każ.

Meta l-oppożizzjoni ħarġet bl-allegazzjoni tagħha u talbet inkjesta, jien ġenwinament aċċettajt mill-ewwel u, filwaqt li għaddejtilha t-termini tar- referenza tal-bord, tlabtha tinnomina r-rappreżentant tagħha.

L- oppożizzjoni ħasset li kellha tinnomina kandidat tal-partit Laburista fil- persuna tal-Perit Martin Debono.

Il-kummenti ta' l-Onor.

Bartolo għamlu ħsara u b'konsegwenza jien sibtha aktar diffiċli nsib persuni idonei lesti li jaċċettaw u jservu f'bord ta' inkjesta fid-dawl ta' dak li ġarrbu s-Sur Joseph C. Schembri u l-Perit Catherine Galea, li ġew mgħajra li qed iwettqu farsa u karnivalata talli b'mod professjonali, disinteressat u imparzjali kienu bdew jaqdu dmirhom skond il-liġi.

Għaldaqstant issa se nħalli f'idejn l-istituzzjonijiet ta' verifika li għandu l-gvern u l-Parlament biex ikomplu jsegwu u jivverifikaw l- osservanza tar-regolamenti finanzjarji mill-FTS fil-ħidma tagħha, u b'hekk jiġi żgurat li l-FTS tkompli tagħti valur sħiħ għan-nefqa pubblika biex il- poplu fi żmien tmien snin ikollu l-iskejjel kollha li għandu bżonn u tal- kwalita` meħtieġa biex ulied il-poplu jkollhom l-aħjar ambjent skolastiku possibbli.

Qed nehmez ukoll stqarrija ta' Sur Alfred Ferrante, chief executive ta' l- FTS, li tiċħad għal kollox il-qlajja li l-Onor.

Bartolo fajjar bl-addoċċ dwaru personalment f'dan il-Parlament.

Dan kollu għandu juri min tassew naqas fis-serjeta`, u kemm il-kummenti tal- kelliem ta' l-Oppożizzjoni kienu inġusti, infondati u barra minn lokhom u jixhdu motivi ulterjuri.

Sur President, bil-permess tal-Kamra nixtieq inpoġġi fuq il-Mejda tal- Kamra, in konnessjoni ma' din l-istqarrija, l-ittra tar-riżenja li rriferejt għaliha, ir-rapport taċ-chairman, ittri tal-Fondazzjoni għall- Iskejjel ta' Għada u ittri oħrajn li huma relevanti għaċ-ċirkostanzi ta' dan il-bord ta' inkjesta.

MR SPEAKER: Hawn permess biex il-Ministru jpoġi dawn id-dokumenti fuq il- Mejda tal-Kamra?

(Onor. Membri: Iva)

Il-permess ingħata.

ONOR.

LOUIS GALEA: Mr Speaker, inqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra:-

Kopja ta' l-ittra tar-riżenja datata 26 ta' Settembru 2002, mibgħuta mis-Sur Joseph C Schembri u s-Sinjura Catherine Galea, Chairman u Membru rispettivi tal-Bord ta' Inkjesta Fondazzjoni għall-Iskejjel ta' Għada; rapport datat 26 ta' Settembru 2002 miċ-Chairman tal-Bord ta' Inkjesta Fondazzjoni għall-Iskejjel ta' Għada; u kopja ta' korrispondenza li għaddiet bejn il-Ministru ta' l-Edukazzjoni u ċ- Chairman tal-Fondazzjoni għall-Iskejjel ta' Għada, iċ-Chairman tal- Bord ta' Inkjesta, iċ-Chief Executive tal-Fondazzjoni u l-Onor Evarist Bartolo dwar l-istess Bord ta' Inkjesta.

MR SPEAKER: Hawn rimarki?

L-Onor.

Evarist Bartolo.

ONOR EVARIST BARTOLO: Sur President, jista` l-Ministru jinforma lill- Kamra x'passi ttieħdu minn meta twaqqaf il-bord ta' inkjesta biex jiġi żgurat li dokumenti importanti ħafna għall-inkjesta, li kienu fil-pussess ta' persuni li kienu qed jiġu investigati, ma jiġux minsusa?

Kif jaf il- Ministru, meta ssir inkjesta ta' dan it-tip l-ewwel pass li jittieħed huwa li dokumenti bħal dawn jiġu impounded.

F'dan il-każ x'sar?

Sur President, jistax il-Ministru jgħid ukoll minn fejn jirriżulta li d- dokumenti kollha li kien qed jitlob għalihom l-Perit Martin Debono kienu fil-fatt se jingħataw, meta fil-fatt jirriżulta li s-Sur Schembri għal ħafna mit-talbiet li kien qed jagħmel il-Perit Debono - inċidentalment mhux hu biss kien kandidat ta' partit, imma jekk jien niftakar sew anke l-Perit Galea kienet kandidata tal-partit Nazzjonalista....

(Interruzzjonijiet) Ma kenitx kandidata tal-partit Nazzjonalista?

Indipendenti ħafna u imparzjali!

ONOR.

MEMBRU: X'għandu x'jaqsam?

ONOR.

EVARIST BARTOLO: U Mela m'għandux x'jaqsam!

Se noqogħdu nilgħabuha tal-puri!

Daqskemm jagħmel sens li taħtar chairman ta' inkjesta meta ħafna mir-rapporti ta' l-awdituri jeħduhom il-kumpannija KPMG.

Naħseb b'kumbinazzjoni li ċ-chairman li nħatar huwa tal-KPMG u l-MISCO tieħu x- xogħol kollu kważi tar-rapporti u affarijiet oħra tal-gvern.

Minn fejn jirriżulta li kull ħaġa li kien jitlob il-Perit Debono kienet se tingħata meta għal kull talba li kien qed jagħmel il-Perit Debono ħafna drabi s-Sur Schembri kien qiegħed jgħid li dak li qiegħed jitlob m'huwiex fit-terms of reference?

X'sens kien jagħmel li dan il-bord ta` inkjesta kien qiegħed jiltaqa` f'bini tal-ministeru meta nafu li l-laqgħat fil-każ ta' l-inkjesta tal- Magħtab kienu qed isiru f'post newtrali għal min kien involut fl- investigazzjoni?

Fil-fatt kienu qed jiltaqgħu fil-bini tal-qorti.

Meta l-Perit Debono talab li tkun preżenti l-istampa, ċ-chairman ċaħadlu din it-talba u qallu li jrid li jiltaqgħu fil-magħluq.

X'sens kien jagħmel dan?

Nerġa' ngħid, fil-każ ta' l-investigazzjoni tal-Magħtab mhux biss l- inkjesta kienet qed issir fil-miftuħ, u min irid seta' jattendi għaliha, imma anke l-istampa kienet qed tattendi u tkun preżenti waqt li tingħata x- xiehda u regolarment kienet qed tirrapporta x'inhu għaddej f'din l- inkjesta.

Sur President, kif kulħadd jaf ħafna mix-xogħol li għandu x'jaqsam ma' kuntratti mhux biżżejjed li tara d-dokumenti u l-karti.

Wieħed irid imur jivverifika jekk fil-fatt ix-xogħol hux qed isir kif supost.

Jekk, per eżempju, suppost jingħataw tliet passati żebgħa jew li suppost li jingħata l-konkos kullimkien, u mhux biss il-parti li tiġi ttestjata, wieħed irid imu fuq il-post bjiex jivverifika dawn l-affarijiet.

Issa kif jista' jkun il-Perit Debono ikun jaf jekk ix-xogħol hux qed isir kif suppost meta ċaħdulu t-talba li jmur jiċċekkja on site?

Jirriżultalu l-Ministru li fil- fatt kien hemm anke dawn it-tip ta' ċaħdiet min-naħa tat-talbiet li kien qed jagħmel ir-rappreżentant ta' l-oppożizzjoni?

Sur President, jirriżultalu l-Ministru li kuntratturi li ngħataw xogħol, anke bil-fomm min-nies tal-Fondazzjoni għall-Iskejjel ta' Għada, kenux qed jiġu avviċinati waqt li kienet għaddejja l-inkjesta biex jipprovaw jaraw kif joħorġulhom il-letter of acceptance ħalli forsi jilħqu jgħattu t- tbażwir li kienu għamlu qabel?

Sur President, kien f'dan il-kuntest kollu li tkellimt hawn ġew li kienet għaddejja karnivalata.

Għax jew l-affarijiet isiru kif suppost jew inkella se nagħmluhom taparsi.

L-ewwel ħafna qdusija u nħabbru li se nagħmlu inkjesta, imbagħad, on the ground, meta l-inkjesta tibda ma jittieħdux il- miżuri serji li hemm bżonn jittieħdu biex din l-inkjesta ssir bis-serjeta`.

MR SPEAKER: Hawn aktar domandi?

Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR ALFRED SANT (Kap ta' l-Oppożizzjoni): Invista ta` l-iskandlu li kellu fuq l-AWTS, ma jidhirlux il-Ministru li kellu joqgħod attent kif jinnomina u kif jaħtar dan il-bord li ħatar?

Ma jidhirlux li l-mod kif ħatar dan il-bord u l-mod kif spustah jirriflettu aktar u aktar fuq dak li ġara fl-iskandlu ta' l-awżiljari, li tiegħu hu personalment responsabbli?

Jidhirlux l-Ministru li f'dak li għandu x'jaqsam ma' inkjesta bħal din, kellux il-bord jaċċetta minnufih li l-inkjesta tkun miftuħa?

U x'kienu r- raġunijiet li waqfu lill-membri tal-bord milli jaċċettaw li tkun miftuħha?

Jista' l-Ministru jilluminana fuq il-kriterji li bihom inomina l-membri li nnomina, u cioe' lill-Perit Catherine Galea li hi magħrufa li għandha kuntratti mal-gvern u s-Sur Schembri li hu magħruf li qed jaħdem f'kumpanija li għandha kuntratti tal-gvern?

Jaħsibx li ħaġa bħal din diġa' qed tivvizzja l-membri, li hu ħatar, fil-kariga tagħhom li jispezzjonaw x- xogħol tal-gvern b'mod trasparenti?

Sur Predsident, dwar il-files li l-Perit Martin Debono allega li setgħu jiġu mbagħbsa nistaqsi dan.

X'inhuma l-kriterji li fuqhom files li għandhom x'jaqsmu ma' l-inkjesta ġew b'xi mod jew ieħor separati mill-bqija tax- xogħol li kienet qed tagħmel il-fondazzjoni?

Huwiex minnu, effettivament, li dawn il-files kienu ġew murija anke lill-membri tad-dipartiment ta' l- edukazzjoni wara li qam l-iskandlu li qam u fil-mument li kienet qed tissejjaħ l-inkjesta?

Jirriżultalux il-Ministru jekk effettivament il- bord għadux kostitwit?

Il-fatt li rriżenjaw tnejn mill-membri jfisser li l- bord sfaxxa, għax il-bord għadu kostitwit.

Kostitwit mill-Perit Martin Debono.

F'dan il-kuntest jistax jgħidilna jekk jagħmilx sens li inkjesta li beda jmexxi hu 'l quddiem, fuq briga ta' l-oppożizzjoni, effettivament titwaqqaf b'dan il-mod?

Il-bord għadu kostitwit.

Il-fatt li rriżenjaw żewġ membri minnu ma jfissirx li l-bord spiċċa jew li l-inkjesta twaqqfet.

Fl-aħħarnett, bir-rispett kollu, iħossx l-Ministru li riżenja bħal din se tiġi interpretata, kif qed ninterpretaha jiena, bħala imbuttatura mill- amministrazzjoni stess biex ix-xogħol tal-bord jiġi vvizzjat, ma jsirx?

Imbilli kien hemm kritika ta' l-operat tal-bord li kont qed nagħmilha jien - l-Onor.

Bartolo għamilha b'mod pubbliku, jien kont qed nagħmilha mill- informazzjoni li kelli b'mod privat - iħossx li dan huwa, b'interpretazzjoni ċara, metodu ieħor kif xogħol li suppost kellu jsir ma jsirx?

MR SPEAKER: L-Onor.

Michael Bonnici

ONOR MICHAEL BONNICI: Jista` l-ministru jgħid kemm hemm verita` f'dak li kien qed jingħad minn sezzjoni ta' l-istampa u t-televiżjoni meta kien qed jingħad li ma ħarġux tenders jew quotations tax-xogħol li kien qed isir fl- iskejjel matul il-vaganzi tas-sajf?

Jista` jgħid ukoll jekk skond iċ- ċirkostanza ta' ċertu żmien limitat li fih kellu jitlesta x-xogħol ġewx osservati r-regolamenti finanzjarji kollha?

MR SPEAKER: L-Onor.

Mario Galea.

ONOR MARIO GALEA: Jista` l-Ministru jekk hijiex prattika li f'bordijiet ta' inkjesta membru wieħed tal-bord jagħżel li jmur jagħmel site visits waħdu u mhux fil-preżenza tal-bord kollu?

Jista` l-Ministru jgħid ukoll x'terms of reference kellu dan il-bord ta' inkjesta u jekk ingħatax żmien meta għandu jitlesta r-rapport?

Jidhirlux l-Ministru li l-komunikazzjoni ma' l-stampa kellha ssir wara li jitlesta x-xogħol tal-bord u jiġi sottomess ir-rapport finali, u mhux proprju meta l-bord ta' inkjesta kien għadu qed jiltaqa' l-ewwel darba biex jiddeċiedi kif se jaħdem?

MR SPEAKER: Il-Ministru ta' l-Edukazzjoni.

ONOR LOUIS GALEA: Sur President, m'hemmx dubju li l-affarijiet għandhom isiru tajjeb, kif suppost u bis-serjeta` biex nassiguraw l-kontabilita` ta' kull min jopera fondi pubbliċi u biex inkunu nistgħu nagħmlu verifika sħiħa tal-mod kif qed jintnefqu fondi pubbliċi, biex jiġu osservati r-regolamenti u l-liġijiet u naraw jekk hux qed ikun hemm value for money għall-flus li jkunu qed jintnefqu.

L-ewwelnett irrid ngħid li s-Sinjura Catherine Galea qatt ma kienet kandidat għall-Partit Nazzjonalista.

Irrid ngħid ukoll li l- kriterji li fuqhom intgħażlu n-nies, għandi nassumi jiena, kienet li qed jintgħażlu nies li huma integri, li huma onesti, li huma professjonali u effettivi fix-xogħol tagħhom u li fuq kollox huma wkoll nies, li darba jkunu ħadu l-ġurament tal-ħatra tagħhom taħt il-liġi ta' l-inkjesta, ikunu kapaċi jħarsu lejn ix-xogħol li jkunu se jagħmlu b'oġġettivita` u b'imparzjalita`.

Il-ġurament li ħadu l-membri tal-bord ta' inkjesta taħt l- liġi ta' l-inkjesti proprju jeseġi li min ikun fuq dan il-bord irrid ikun imparzjali.

MR SPEAKER: Ippermettili ftit, Onor. Ministru.

Point of order, il-Kap ta' l-Oppożizzjoni.

ONOR ALFRED SANT: F'dan il-kuntest, jista' jgħidilna x'inhi r-relevanza tal-punt li semma li l-Perit Martin Debono kien kandidat Laburista mingħajr ma semma li Catherine Galea u s-Sur Schembri jibbenefikaw minn kuntratti tal-gvern?

Jista' jgħidilna x'inhi r-rilevanza?

Għax din hija l- mistħija ta` kif jitkellem il-Ministru.

MR SPEAKER: Grazzi.

Ikompli l-Ministru.

ONOR LOUIS GALEA: Dan m'hu point of order xejn.

Dan huwa kumment u naħseb li m'hemmx għalfejn spjegi ta' dawn l-affarijiet għaliex l- affarijiet jitkellmu waħedhom, bil-latin ngħidu res ipse loquitor.

Issa l- allegazzjoni li għamlet l-Oppożizzjoni kienet allegazzjoni li fl-għoti ta' kuntratti għal xogħol fl-iskejjel li sar f'dawn l-aħħar xhur l-Fondazzjoni għall-Iskejjel ta' Għada ma segwitx ir-regolamenti finanzjarji tal-gvern.

Din kienet l-allegazzjoni.

Allura ladarba kellna din l-allegazzjoni t- termini ta' referenza dwar l-istħarriġ riedu jirriflettu għal din l- allegazzjoni.

It-termini ta' referenza ntbagħtu lill-oppożizzjoni meta jien aċċettajt li din l-inkjesta ssir.

Tlabt in-nominee ta' l-oppożizzjoni u għaddejtilhom ukoll it-termini tar-referenza li huma ċari daqs il-kristall, u kellu jiġi nvestigat kien dan il-punt jekk kienx hemm jew le ksur tar- regolamenti finanzjarji.

Issa ħalli nieħu l-mistoqsijiet, jekk jista` jkun, fl-ordni li saru u mbagħad jekk hemm xi mistoqsijiet li jkunu ġew ripetuti nirreferi għar- reazzjoni li nkun tajt.

Ġie mistoqsi x'passi ttieħdu biex jiġi żgurat li dokumenti ma jiġux minsusa.

Irrid ngħid li l-ewwelnett l-bord ta' l- inkjesta ssottometta lill-FTS lista konsiderevoli ta' informazzjoni li ried biex ikun jista' jibda l-istħarriġ tiegħu.

L-informazzjoni li għandi jien hija li din il-lista ġiet komposta fl-ewwel abbozz tagħha mill-Perit Debono nnifisu u tista' tgħid fl-intier tagħha ġiet mibgħuta mill-Perit Debono nnifsu, u nistgħu ngħidu li fl-intier tagħha ġiet mibgħuta lill-FTS biex tibda tiġbor din l-informazzjoni.

Fir-rapport tiegħu, iċ-chairman jindika d-dati ta' meta ltaqa' l-ewwel bord u ta' kif segwew l-affarijiet.

Fil-fatt, il-bord għamel din it-talba lill- FTS il-Ħamis, biex jekk jista' jkun din tiġbor l-informazzjoni kollha sat- Tlieta ta' wara.

Ġara li hekk kif il-bord ta' l-FTS talab biex jirriferi għall-files konċernati, ħalli ovvjament jibda jiġbor din l-informazzjoni, xi ħadd qalbu tajba ċempel lis-Sur Debono biex javżah li l-files kienu qegħdin jiċċaqilqu.

Iċ-chairman tal-bord ta' l-inkjesta mar personalment fl-uffiċċini ta' l-FTS, baqa' preżenti, fuq inizjattiva tiegħu, mingħajr ma ħadd ma ndaħħallu, inkariga uffiċjal minn tiegħu biex jibqa' preżenti fil- bini ta' l-FTS, ħa f'idejh iċ-ċwievet tal-filing cabinets fejn hemm il- files li għandhom x'jaqsmu ma' din il-materja, u kompla għaddej bl-eżami ħalli jassigura li l-bord ta' l-inkjesta jingħata t-tagħrif li talab, iżda fl-istess ħin, ix-xogħol ta' l-FTS ikun jista' jibqa' għaddej.

MR SPEAKER: L-Onor.

Bartolo on a point of order.

ONOR EVARIST BARTOLO: Mr Speaker, il-point of order hu li dak li qiegħed jgħid il-Ministru, kronoloġikament żgur li m'huwiex korrett għax il-Perit Debono kien qiegħed jipprova jikkuntattja lis-Sur Schembri imma dam sigħat biex jagħmel dan, għax is-Sur Schembri kien f'xi seminar.

ONOR.

LOUIS GALEA: Iktar ma nisma' minn dan it-tip ta' kummenti, iktar ikolli raġun naħseb x'inhuma l-motivi veri ta' l-oppożizzjoni.

Iva, ittieħdu l-passi li ċ-chairman tal-bord ħass li huma meħtieġa biex jilqa' għal dik l-allegazzjoni nfondata.

Minn fejn jirriżulta li d-dokumenti kienu se jingħataw?

Nixtieq li l-Kamra tapprezza l-fatt li proprju fit-tieni laqgħa tal-bord, meta s-Sur Debono mar bil-lista sħiħa biex jikseb l-informazzjoni li jrid hu, dik il-lista, prattikament fl-intier tagħha, ġiet milqugħa u mgħoddija ħalli tinkiseb l- informazzjoni.

Niente di meno, il-Perit Debono ried ukoll jinvestiga x'inhu x-xogħol li l-fondazzjoni għad trid tagħmel fil-ġejjieni, xi ħaġa li m'għandha x'taqsam xejn mat-terms of reference li kellu l-bord ta' l- inkjesta.

M'huwiex veru li għal kull talba għal informazzjoni mir-rappreżentant ta' l- oppożizzjoni, iċ-chairman kien qiegħed jirrifjuta li jgħaddi l- informazzjoni.

X'kienet il-pożizzjoni tas-Sur Debono, taċ-chairman u tal- membru l-ieħor tal-bord?

Is-Sur Martin Debono ried li jkollu l-fakulta` li jmexxi l-istħarriġ waħdu, b'inizjattiva tiegħu, mingħajr sorveljanza ta' ħadd, mentri ċ-chairman tal-bord ried li l-istħarriġ isir mill-membri tal- bord kollha flimkien, u li l-ebda membru, la hu bħala chairman u lanqas iż- żewġ membri l-oħra, ma jaġixxu separatament mill-bord.

Il-fatti juru li fil- ftit sigħat li dan l-bord ta' l-inkjesta dam jeżisti, qabel ma imminatu l- oppożizzjoni, kellu aċċess sħiħ għad-dokumentazzjoni kollha, għall- informazzjoni kollha u għall-postijiet kollha tax-xogħol.

Kif diġa' għidt fl-istqarrija, fil-fatt dan il-bord kien diġa' beda jlesti l-iskeda tal- laqgħat u ż-żjarat li kien hemm bżonn li jsiru.

Rigward il-fatt li dawn iltaqgħu fil-bini tal-ministeru, l-ewwelnett irrid ngħid li f'din il-ħaġa jien assolutament ma dħaltx.

Ovvjament, jien innominajt bħala segretarju lil wieħed mill-assistenti diretturi, lis-sur Alfred Mallia, iżda sta għal kull bord li jiddeċiedi fejn irid jiltaqa'.

Rigward il-kwestjoni tal-media, inġab l-eżempju ta' l-inkjesta li qiegħda ssir dwar il-fdalijiet umani fil-Magħtab.

Jien m'iniex se nidħol fil-mertu tad-deċiżjoni tal-bord dwar jekk għandux jammetti lill-media jew le għal- lagħqat tiegħu, pero' huwa loġiku li dak li kienet qiegħda tistħarreġ l- inkjesta tal-Magħtab, li appropożitu, fuq din l-inkjesta, tpoġġew nies li huma tal-fiduċja taż-żewġ naħat, pero' ma tpoġġewx kandidati....

F'dan ir- rigward irrid ngħid li altru li wieħed qiegħed jinvestiga jekk tħallewx fdalijiet umani f'xi miżbla, u altru li wieħed qiegħed jinvestiga kwestjonijiet fejn se jeżamina tenders, offerti, prezzijiet ta' kuntratturi u se jidħol f'oqsma li għandhom ħafna aspetti kummerċjali li mhux lakemm wieħed jaqbad u jiddeċiedi li jperriċhom fil-pubbliku.

Rigward minn fejn jirriżulta li s-Sur Debono seta' jivverfika on site, irrid ngħid li iva, kieku s-Sur Debono kellu l-paċenzja li jaħdem mal- kollegi tiegħu tal-bord ta' l-inkjesta, kien ikollu l-faċilita` kollha li jmur on site flimkien magħhom, bl-assistenza ta' kwalunkwe espert li setgħu jkollhom bżonn, biex ikun jista' jinvestiga.

Dwar il-kriterji għan-nomina tal-membri, nista' nassigura lill-Kamra li fil- klima politika ta' pajjiżna, m'huwiex faċli li jinstabu persuni li jaċċettaw l-inkarigu li jagħtu servizz pubbliku bħal dak li kienu mitluba li jagħmlu dawn il-membri, speċjalment fiċ-ċirkostanzi li ngħixu fihom aħna.

L-ewwel tentattiv tiegħi kien li nitlob lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali biex jindikali persuna tal-ġudikatura, pero' l-Onor.

Gatt kien tal-fehma li m'għandniex nieħdu nies tal-ġudikatura minn fuq xogħolhom għal skopijiet oħra bħal dawn.

Kelli ndur fuq diversi nies u avviċinajt iktar minn persuna waħda biex stajt nikkomponi l-bord in kwestjoni.

Nerġa' ngħid li l-għażla li għamilt taċ-chairman u tal-persuna ta' fiduċja tal-gvern hija mibnija biss fuq il-kwalitajiet ta' integrita`, onesta` u professjonalita`.

Mal-Perit Debono ma kelli l-ebda diffikulta`, għax ippretendejt li hu wkoll kien sej kun kapaċi juri integrita`, professjonalita` u onesta`, flimkien ma' sens ta' fairness u ta' imparzjalita`.

Rigward il-fatt ta' jekk il-bord huwiex kostitwit jew le, irrid ngħid li l- pożizzjoni legali hija li ladarba rriżenja ċ-chairman u wieħed mill-membri tal-bord, il-bord m'għadux kostitwit.

Irrid ngħid ukoll li l-oppożizzjoni hija żbaljata jekk qiegħda taħseb li....

(Interruzzjonijiet) Dażgur, anke f'dak kontu żbaljati.

Ma rridx nidħol fil-kontroversja tal-gideb tagħkom.

L-oppożizzjoni qiegħda terġa' tipprova tilgħab l-istrateġija ta' qabel l- 1996, li tħammeġ u tħammeġ, għax xi ħaġa se teħel żgur, u tipprova toħloq atmosfera, fuq membri tal-gvern u membri fil-qasam pubbliku, biex tisfiduċja l-kredibilita` tal-poplu Malti fil-konfront tal-gvern.

Pero' jekk l-oppożizzjoni rnexxielha tagħmel dan darba, m'huwiex se jirnexxielha tagħmel dan għat-tieni darba.

Sur President, irrid ngħid li f'din il-kwestjoni, mhux talli ma kien hemm l- ebda xewqa li nżommu lura milli l-affarijiet jiġu eżaminati, talli l- allegazzjoni għamlitha l-oppożizzjoni, it-talba għall-inkjesta għamlitha l- oppożizzjoni, jien aċċettajtha mill-ewwel, u wara li aħna nnominajna lill- bord, dan bilkemm kien iltaqa' darbtejn....

(Interruzzjonijiet) Jien m'hu qiegħed nagħmel l-ebda kritika dwar x'jixtieq u x'ma jixtieqx il-membru ta' l-oppożizzjoni li ġie nominat fuq dan il-bord ta' l-inkjesta.

Sakemm il- membru ta' l-oppożizzjoni deherlu li kellu jimxi dak il-mod, dik kienet affari tiegħu, taċ-chairman u tal-membri l-oħra tal-bord.

Li ma kienx mistenni huwa li l-oppożizzjoni tiġi f'dan il-parlament ....

(Interruzzjonijiet) L-Erbgħa tkellem il-membru ta' l-oppożizzjoni, u l- Ġimgħa, jumejn wara, kien hemm diġa' d-data ffissata meta l-bord ta' l- inkjesta kellu jmur biex jieħu l-informazzjoni li ngħatatlu, fuq talba tiegħu stess, ħalli jkun jista' jara jekk l-informazzjoni li talab ingħatatx, jekk hijiex għas-sodisfazzjon tiegħu, jekk riedx li jagħmel iktar indaġini u jitlob iktar informazzjoni.

Kienet iffissata wkoll id-data ta' meta kellhom isiru site visits fl-iskejjel fejn sar ix-xogħol, iżda l- Erbgħa, l-oppożizzjoni ġiet hawn tattakka lill-bord u tgħid li huwa bord farsa, li m'huwiex serju, li m'huwiex qiegħed jaqdi d-dmirijiet tiegħu.

Jekk l-oppożizzjoni taħseb li l-persuni li jitqabbdu, disinteressatament, biex jagħtu servizz lill-poplu f'din il-materja, se joqogħdu għal dawn l- attakki li diġa' ppreġudikaw a priori lill-bord, sejra żball.

Fil-fatt dawn deherilhom li ma setgħux joqogħdu għal din il-kritika, u fl-ittra tagħhom, is-Sur Schembri u l-Perit Galea qalu:

"Huwa b'dispjaċir li qed ikollna niktbu din l-ittra ta' riżenja ftit jiem biss wara l-ħatra tagħna fuq dan il-bord.

Fil-kuntest ta' l- allegazzjonijiet sfrenati u nfondati fir-rigward ta' l-istess bord u l- integrita` tagħna bħala membri tiegħu qabel biss ma l-istess bord kellu l-opportunita` li jibda jaħdem, inħossu li ġie maħluq ambjent kontroversjali in konessjoni ma' din l-inkjesta, li m'huwiex idoneu li aħna bħala membri tal-bord inkunu nistgħu naqdu d-doveri tagħna bil- mod seren skond kif titlob il-liġi u l-ġurament tal-ħatra tagħna. "

Ovvjament, l-oppożizzjoni, li l-ewwel interess tagħha, qabel kollox, huwa li tiskorja politikament u partiġġjanament, jidhrilha li għandha wkoll il- pretensjoni li tista' tattakka ċittadini li huma magħrufa għas-serjeta`, għall-onesta` u għall-integrita` tagħhom, hi x'inhi l-fehma politika tagħhom.

Irrid ngħid li din kienet l-ewwel darba li jien iltqajt mas-Sur Joseph Schembri, ma kont rajtu qatt f'għomri.

Jien naħseb li l-oppożizzjoni uriet nuqqas kbir ta' serjeta` meta wara li hi kienet qiegħda tipparteċipa f'dan il-bord ta' inkjesta, permezz tar-rappreżentant tagħha, minflok tħalli ....

MR SPEAKER: Il-Kap ta' l-Oppożizzjoni on a point of order.

ONOR ALFRED SANT: Jista' l-Ministru jilluminana dwar min irriżenja, jekk hux ir-rappreżentant ta' l-oppożizzjoni jew ir-rappreżentant tal-gvern?

ONOR LOUIS GALEA: Jidhirli li meta l-oppożizzjoni kienet qiegħda tipparteċipa f'dan il-bord ta' inkjesta, din kellha tkun ħafna iktar serja u prudenti u ma taqbadx u tattakka bl-addoċċ.

Kellha tistenna r-riżultati ta' l-istħarriġ....

(Interruzzjonijiet) B'danakollu, Onor. Sant, fdani fl- 1996, fdani fl-1998 u tellagħni minn żewġ distretti, avolja int ippruvajt teqridni.

Baqa' f'wiċċek, Onor. Sant!

Agħmel li trid, m'iniex interessat fil-fiduċja tiegħek.

(Interruzzjonijiet) Mhux inti tkejjilni, ikejjilni l- poplu Malti!

Nerġa' ngħid li kien hawn nuqqas kbir ta' prudenza, li m'huwiex sew.

(Interruzzjonijiet) Din hija t-tmexxija moderna li tiġi ppriedkata.

(Interruzzjonijiet)

Jien m'iniex se nirreaġixxi għar-rimarki dispreġjevoli li saru fil-konfront tiegħi, anke dakinhar li sar dan id-diskors.

Jien nibqa' nagħmel ħilti kollha biex inħares l-interessi tal-pajjiż u tal-kamp ta' l-edukazzjoni.

Nappella biex f'dan il-qasam, inqisu d-diskors tagħna u l-mod ta' kif niddjalogaw ma' xulxin, biex kemm jista' jkun nżommu l-kwestjonijiet fundamentali f'qafas ta' diskussjoni kemm jista' jkun oġġettiva, u ma naqgħux għal dawn l-affarijiet.

Rigward il-mistoqsija li għamel l-Onor.

Michael Bonnici rrid ngħid li fil- fatt, għall-kwantita` kbira ta' xogħolijiet li saru, ħarġu diversi tenders li ġew aġġudikati, eżaminati u mogħtija mid-Dipartiment tal-Kuntratti, filwaqt li ħarġu wkoll numru ta' tenders dipartimentali, kif jitolbu r- regolamenti finanzjarji.

Rigward il-mistoqsija ta' l-Onor.

Mario Galea nista' ngħid li le, meta jitwaqqaf bord ta' inkjesta li ma jkunx magħmul minn persuna waħda imma minn tlett persuni, huwa mistenni li jkun il-bord, bil-membri tiegħu flimkien, li jagħmel l-istħarriġ, l-eżami u l-kontro-eżami li hemm bżonn, li jevalwa l-fatti li jirriżultawlu, li jasal għall-konklużjonijiet tiegħu u li jagħmel ir-rakkmandazzjonijiet.

Jekk wara li jsir dan kollu, xi membru ma jaqbilx ma' xi konklużjoni, ikun jista' jagħmel rapport ta' minoranza.

Fir-rigward imbagħad ta' l-aħħar mistoqsija ta' l-Onor.

Mario Galea dwar il- kwestjoni tal-media, nerġa' ngħid li m'hijiex il-prattika normali li f'bordijiet ta' inkjesta nominati taħt il-liġi dwar l-inkjesta, dawn ikunu miftuħa għall-istampa.

Li jiġri hu li wara li jitlesta r-rapport, dan isir pubbliku, imbagħad sta għal min irrid jikkumenta fuqu, gvern, oppożizzjoni jew media, biex jagħmel dan.

Fl-aħħar nett irrid ngħid li jien ma niddejjaqx li l-oppożizzjoni tibqa' tiġbed l-attenzjoni tiegħi, tal-gvern u tal-fondazzjoni, biex l-affarijiet isiru kemm jista' jkun b'mod tajjeb.

Dan huwa settur li għandu importanza għall-futur ta' l-edukazzjoni.

Meta qegħdin naħdmu fuq programm biex fi tmien snin, nibnu l-iskejjel kollha li għandna bżonn u biex fl-istess perjodu ta' żmien, inġeddu l-ambjent ta' l-iskejjel kollha tal-gvern, kemm primarji kif ukoll sekondarji, filwaqt li nagħmlulhom refurbishment ħalli l- kwalita` ta' l-ambjent tagħhom titjieb, ma nistgħux nimminaw lil dan il- proġett, ma nistgħux nitfgħulu spokes in the wheels u nippruvaw nirrallentawh jew inwaqqfuh.

Iktar ma nirrallentawh, iktar idumu jbatu t- tfal tal-poplu Malti.

Jien ninsisti biex l-affarijiet isiru skond il-liġi, skond ir-regolamenti finanzjarji.

Jien m'hu se nagħti kenn lil ħadd li jipprova jgħawweġ l-affarijiet.

Sur President, irrid intemm din l-istqarrija b'din id-dikjarazzjoni.

Jeżisti bord, immexxi mill-Perit Conrad Thake, u jien għandi fiduċja fl- integrita` u fl-onesta` tal-membri tiegħu, għaliex huma nies ħerqana li jwettqu l-missjoni tagħhom favur l-iskejjel tal-poplu Malti, huma persuni anzjużi u dinamiċi, u għalhekk, filwaqt li l-ħin kollu ninsisti li jimxu skond ir-regoli ta' pajjiżna, inħeġġiġhom biex ma jaqtgħux qalbhom iżda jkomplu jaħdmu ħalli nibqgħu on course u nagħtu lill-poplu Malti dawk l- affarijiet li għandu bżonn fil-qasam ta' l-iskejjel pubbliċi.

Nirringrazzjak.

MR SPEAKER: Grazzi.

Ngħaddu issa għall-Ordnijiet tal-Ġurnata.

ORDNIJIET TAL-ĠURNATA

ABBOZZ TA' LIĠI DWAR L-ISPORTS

SPORTS BILL

L-Ordni għall-Kumitat ġie moqri.

FIL-KUMITAT

L-Onor.

Michael Bonnici, President tal-Kumitati, jippresjedi.

(Ikompli mit-18 ta' Settembru, 2002)

Klawsola 4 - Twaqqif u kompożizzjoni tal-Kunsill Malti għall-Isport (Kont.)

Clause 4 - Establishment and composition of the " Kunsill Malti għall- Isport" (Cont.)

THE CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari Mugliett.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT (Segretarju Parlamentari): Mr Chairman, se nipproponi numru ta' emendi li ħafna minnhom għandhom x'jaqsmu mal- vokabolarju, filwaqt li oħrajn jirriflettu d-diskussjoni li saret fl-aħħar seduta ta' dan il-Kumitat.

"B" Klawsola 4 għandha tiġi emendata kif ġej:

(a) fit-test Malti ta' subklawsola (1) tagħha għandha tidħol il- kelma "Għandu" fil-bidu;

b) minflok subklawsola (2) għandha tidħol din is-subklawsola ġdida li ġejja:-

"Il-ħwejjeġ u x-xogħol tal-Kunsill huma taħt it-tmexxija tal- Kunsill u jitmexxew minn Bord ta' Diretturi.";

c) minflok il-kliem "u jistgħu" li hemm f'paragrafu (a) ta' subklawsola (3) tagħha għandhom jidħlu l-kliem "għandhom";

d) f'paragrafu (c) ta' subklawsola (3) tagħha wara l-kliem "ieħor minn" fit-tieni linja għandha tidhol il-kelma "fost"; wara l- kliem "għall-Edukazzjoni u" fir-raba' linja għandha tidħol il- kelma "li"; u wara l-kliem "nominat mill-Ministru responsabbli għall-Edukazzjoni," fl-aħħar linja għandhom jidħlu l-kliem "u membru ieħor għandu jiġi nominat mill-Assoċjazzjonijiet Nazzjonali ta' Sport mhux Olimpiku";

e) minflok subklawsola (5) tagħha għandha tidħol din is-subklawsola ġdida li ġejja:

"F'każ li ċ-Chairperson ikun imsiefer jew għal xi raġuni oħra, għal xi żmien, ma jkunx f'pożizzjoni li jwettaq il-qadi tal- funzjonijiet tiegħu, id-Deputat Chairperson għandu jaġixxi ta' Chairperson u għandu jwettaq is-setgħat u l-funzjonijiet taċ- Chairperson.";

f) f'subklawsola (6) tagħha minflok il-kliem "tagħmel xi xogħol bħala" għandhom jidħlu l-kliem "li tokkupa l-kariga ta'" u titħassar il-kelma "tkun" fl-aħħar tas-subklawsola;

g) f'paragrafu (a) ta' subklawsola (6) tagħha għandha tidħol il- kelma "ikun" fil-bidu u minflok il-kliem "Kamra tar- Rappreżentanti" għandhom jidħlu l-kliem "Kamra tad-Deputati";

h) f'paragrafu (b) ta' subklawsola (6) tagħha għandha tidħol il- kelma "ikun" fil-bidu;

i) minflok paragrafu (c) ta' subklawsola (6) tagħha għandu jidħol dan li ġej: "tkun legalment inkapaċitata";

j) f'paragrafu (d) ta' subklawsola (6) tagħha minflok il-kliem "ikunu saru xi arranġamenti" għandhom jidħlu l-kliem "tkun għamlet kompożizzjoni jew ftehim";

k) f'paragrafu (e) ta' subklawsola (6) tagħha minflok il-kliem "att kriminali" fl-ewwel linja għandha tidħol il-kelma "reat";

l) f'paragrafu (f) ta' subklawsola (6) tagħha minflok il-kliem "tad- dmirijiet" fit-tieni linja għandhom jidħlu l-kliem "tal- funzjonijiet";

m) f'subklawsola (8) tagħha minflok il-kliem "jekk ma jinstabx kompetenti" fit-tieni linja għandhom jidħlu l-kliem "għal raġuni li jkun inkapaċi"; il-kliem "stat ta'" fit-tielet linja għandhom jitħassru; u wara l-kliem "raġunijiet oħra" fl-aħħar linja għandhom jidħlu l-kliem "li minħabba fihom il-membru ma jibqax idoneju li jokkupa dik il-kariga"; u

n) f'subklawsola (12) tagħha minflok il-kliem "xi direttivi" fl- ewwel linja għandhom jidħlu l-kliem "kull direttiva"; minflok il- kliem minn "ir-rwol eżekuttiv tal-Kunsill" fit-tieni linja sa "l- uffiċjali u ħaddiema" fit-tielet linja għandhom jidħlu l-kliem "it-tmexxija eżekuttiva u l-amministrazzjoni u l-organizzazzjoni tal-Kunsill, u l-kontroll amministrattiv ta' l-uffiċjali u impjegati tiegħu"; minflok il-kelma "mgħoddija" fil-ħames linja għandha tidħol il-kelma "delegati"; minflok il-kliem "jiżviluppa strateġiji" fid-disa' linja għandhom jidħlu l-kliem "jiżviluppa dawk l-istrategiji"; wara l-kelma "regolamenti" fid-disa' linja għandha tidħol il-kelma "meħtieġa"; u wara l-kliem "skond ma" fil-ħdax-il linja għandhom jidħlu l-kliem "jara li".

"B" Clause 4 shall be amended as follows:

a) In paragraph (a) of subclause (3) the words "shall be" in the fourth line shall be substituted by the words "will be"; and

(b) In paragraph (c) of subclause (3) after the words "nominated by the Minister responsible for Education" in the last line there shall be inserted the words "and another member shall be nominated by National Associations responsible for non-Olympic Sports".

Din hi l-unika emenda fit-test Ingliż, għax il-bqija tat-test Ingliż huwa tajjeb.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Carmelo Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Mr Chairman, nixtieq nagħmel żewġ domandi lill- Onor. Mugliett dwar l-emendi li għadhom kemm tressqu.

Għal subklawsola (12) ta' klawsola 4 qiegħed jingħad li minflok "mgħoddija" għandha tidħol il- kelma "delegati".

B'hekk qegħdin infissru l-kunsill se jiddelega, jiġifieri hu qiegħed jagħti l-poter lill-uffiċjal eżekuttiv.

Rigward it-tieni parti ta' subklawsola (12) ta' klawsola 4, fejn qiegħed jingħad li l-kap uffiċjal eżekuttiv se jkun responsabbli mill- implimentazzjoni u allura għandu imbagħad jiżviluppa strateġija politika u regolamenti għall-implimentazzjoni ta' l-għanijiet tal-kunsill, f'dan is- sens kont staqsejt jekk wara li jiżviluppa l-istrateġija politika, ir- regolamenti, eċċ., il-kap uffiċjal eżekuttiv għandux jitlob l-approvazzjoni tal-kunsill jew għallinqas jinforma lill-kunsill b'dak li jkun se jagħmel, għax bl-emenda li tressqet, fejn qiegħed jingħad li minflok "mgħoddija" għandha tidħol "delegati", naħseb li din ġiet solvuta.

Pero', rigward it- tieni parti, ma nafx jekk għandniex inżidu jew "li jinforma" jew "li jkun jenħtieġ l-approvazzjoni tal-kunsill".

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Il-kap uffiċjal eżekuttiv huwa membru fil-bord, allura huwa accountable il-ħin kollu.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jien nifhem li l-mod ta' kif għandhom jaħdmu, peress li l-kap uffiċjal eżekuttiv huwa, biex ngħid hekk, membru fil- kunsill mingħajr vot, ovvjament se jkun jista' jattendi, mingħajr ma jkollu d-dritt li jivvota, fil-Kunsill Malti għall-Isport.

Il-fatt li l-kunsill se jiddelega jfisser li se jagħti l-poteri lill-kap uffiċjal eżekuttiv biex jiżviluppa dik l-istrateġija, politika u regolamenti.

Issa jien qiegħed ngħid li huwa veru li dawn suppost li jaħdmu flimkien, pero' jekk inżommu saqajna daqsxejn iktar ma' l-art naraw li l-affarijiet jista' jkun li jimxu b'mod ieħor.

L-argument tiegħi huwa dan.

Għandna niżguraw li l-kap uffiċjal eżekuttiv, li se tkun delegata lilu l-politika, l-istrateġija, eċċ., u li hu se jiżviluppaha, għandu b'xi mod jew ieħor jitkellem mal-kunsill jew jagħti relazzjoni fl-ewwel laqgħa tal-kunsill li jkun imiss, u hemmhekk tingħata l-approvazzjoni jew le?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Jien nifhem il-concern ta' l-Onor.

Abela, pero' naħseb li rridu noqogħdu attenti li ma niddettawx kull pass.

Teżisti ċerta kultura tal-mod ta' kif jaħdmu dawn il-bordijiet.

X'imkien, bħalma jingħad fir-rigward ta' kwalunkwe bord li jitwaqqaf, insibu mniżżel li dan il-bord għandu jistabbilixxi l-proċeduri tiegħu, jiġifieri ejjew ma niddettawx kull pass għax wara kollox, din hija wkoll klawsola ġenerika.

Jien ngħid li tinqara tajjeb u naħseb li għandha tibqa' kif inhi.

M'hemm xejn ħażin f'li xi ħadd se jitlaq għal rasu, għax meta imbagħad irid isir business plan, jiġi sottomess, eċċ., naħseb li r-reporting-back huwa stabbilit f'dawk l- affarijiet.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jien bl-ebda mod ma rrid nirristrinġi jew nidher qisni qiegħed niggwida kollox, pero' wisq nibża' li jista' jkun hemm xi kunflitt bejn il-kunsill u bejn il-kap uffiċjal eżekuttiv, forsi għax f'ċerti affarijiet, il-kap uffiċjal eżekuttiv ikun ipproċeda waħdu.

Għalhekk naħseb li jkun tajjeb li l-affarijiet ikunu ċari għal kulħadd.

Nerġa' nirrepeti li nifhem li l-kap uffiċjal eżekuttiv se jkun membru ta' l- istess kunsill, se jkun jista' jattendi mingħajr ma jivvota.

Fl-opinjoni tiegħi, bl-emenda fejn għedna li l-kelma "mgħoddija" għandha tiġi sostitwita bil-kelma "delegati", solvejna nofs il-problema, pero' l- importanti hu li mhux biss ikun hemm affjatament iżda li l-kunsill jiġi nfurmat b'dak li jkun se jagħmel il-kap uffiċjal eżekuttiv.

Ejjew ma ngħidux li għandu jkun hemm l-approvazzjoni diretta tal-kunsill, pero' ta' l-inqas, il-kap uffiċjal eżekuttiv għandu jagħmel relazzjoni quddiem il- kunsill ħalli l-affarijiet jimxu bl-aħjar mod.

Jien qed ngħid li filwaqt li l-operat ta' ħadd ma jiġi ristrett, kulħadd ikun jaf x'inhu jsir.

Mistoqsija oħra li rrid nagħmel lill-Onor.

Mugliett titratta l-emenda għal paragrafu (ċ) ta' subklawsola (3) ta' klawsola 4, fejn qiegħed jingħad li wara l-kliem "nominat mill-Ministru responsabbli għall-Edukazzjoni," fl- aħħar linja għandhom jidħlu l-kliem "u membru ieħor għandu jiġi nominat mill-Assoċjazzjonijiet Nazzjonali ta' Sport mhux Olimpiku".

Il-mistoqsija tiegħi hi kif dan se jsir, pero eżempju se tintbagħat xi ittra lil dawn l- għaqdiet jew assoċjazzjonijiet biex huma jinnominaw persuna jew jivvotaw għal persuna?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Dażgur.

Huma bejniethom iridu jistabilixxu proċedura.

Dawn jintalbu biex jiltaqgħu u jagħżlu rappreżentant bejniethom.

ONOR.

CARMELO ABELA: L-aħħar mistoqsija hija marbuta b'mod ġenerali mat- twaqqif tal-Kunsill Malti għall-Isport, u hija mistoqsija ta' kurżita` iktar milli ta' xi ħaġa oħra.

Nixtieq inkun naf jekk is-segretarjat, il- ministeru jew id-dipartiment ħadux diġa' xi deċiżjoni dwar xi membri li jistgħu jiġu maħtura fuq il-Kunsill Malti għall-Isport.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Ovvjament, la qegħdin nantiċipaw il-fatt li t- tibdil jibda jseħħ kemm jista' jkun malajr, wieħed jibda jgħarbel ċerti ismijiet.

Naħseb li huwa fid-dover tagħna li nagħmlu hekk, pero' dan se jkun bord li wara kollox, anke l-ħatra tiegħu trid tiġi approvata mill- Kabinett.

Iżda minkejja li huwa inutli li tittieħed xi deċiżjoni, wieħed jista' jipprova jara min jista' jinħatar bħala kap uffiċjali eżekuttiv.

Ma ttieħdet l-ebda deċiżjoni.

Qiegħda biss tinġabar lista ħalli ma ninqabdux f'sitwazzjoni fejn fl-aħħar minuta jkollna nsibu lil xi ħadd malajr.

Kif għedt, anke l-appointment tal-bord tad-diretturi jrid jgħaddi mill- kabinett, u għalhekk m'hemm xejn stabbilit.

ONOR.

CARMELO ABELA: Mingħajr ma nidher kurjuż iżżejjed, nixtieq inkun naf jekk ħaddiema fid-dipartiment ta' l-isport humiex ukoll fost dawk li qegħdin ikunu kkunsidrati għal ċerti karigi fl-istruttura l-ġdida tal- kunsill.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Iktar 'il quddiem naslu għal direttorati, u se nippruvaw nagħmlu eżerċizzju tajjeb fejn naraw li dawk il-membri ta' l- istruttura eżistenti li jistgħu jaqdu funzjoni tajba fl-istruttura l-ġdida, ikollhom l-ispazju.

Fil-fatt diġa' bdejna niddiskutu ma' l-MEU, li qiegħed jagħmel skills audit tal-ħaddiema fit-taqsima ta' l-isport fi ħdan id- dipartiment taż-żgħażagħ u sport.

Dan qiegħed isir biex ikun jista' jsir matching tal-funzjonijiet ta' dan il-bord ma' l-iskills tal-ħaddiema li hemm.

THE CHAIRMAN: Hemm rimarki?

(Onor. Membri: No) Il-mistoqsija hi l- emenda kif imressqa u moqrija mis-Segretarju Parlamentari.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "B" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 4, kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 4, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex ssir parti mill-Abbozz ta' Liġi.

Klawsola 5 – Għanijiet tal-Kunsill.

Clause 5 - Objectives of the Council.

THE CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: F'din il-klawsola qed ngħidu x'inhuma l- għanijiet ta' dan il-kunsill.

Ovvjament l-għan ewlieni tagħna huwa li nkattru l-parteċipazzjoni ta' l-isport f'Malta.

F'paragrafu (b) ta' klawsola 5 qed ngħidu li għandu jkun hemm aċċess indaqs għall-isport.

Apparti minn hekk, ladarba l-isport huwa xi ħaġa dinamika għandna naraw li ma nibqgħux bilfors fl-istess livell.

Għaldaqstant paragrafu (ċ) qed jippromwovi kultura ta' eċċellenza fl-isport.

Ir- riżultati u l-ksir ta' records huma importanti għaliex ħafna drabi dawn ikunu l-bandiera li tħajjar liż-żgħażagħ jipparteċipaw aktar.

Ikun tajjeb li wieħed igħid ukoll li fil-kultura ta' ħafna pajjiżi saret materja ta' prestiġju nazzjonali li jkollok ċertu eċċellenza fl-isport.

F'kompetizzjonijiet nazzjonali kulħadd iħares lejn il-klassifika ta' midalji u fejn ikun pajjiżu u naħseb li hemm ċerta aspettattiva min-nies biex kemm jista' jkun pajjiż jipprova jtejjeb il-pożizzjoni tiegħu f'dik li hija eċċellenza sportiva.

Mr Chairman, wieħed mill-għanijiet tal-gvern huwa li kemm jista' jkun ikun hawn ir-riżorsi neċessarji.

Irridu niżguraw ukoll li ma jkollniex nuqqas ta' faċilitajiet u allura fejn nistgħu qed niżviluppaw faċilitajiet eżistenti jew nagħtu art biex tkun żviluppata.

Pero' r-riżorsi mhux bilfors ikunu faċilitajiet imma jistgħu jkunu coaches, jistgħu jkunu koordinaturi u jistgħu jkunu anke mezzi finanzjarji biex xi ħadd jipparteċipa.

Paragrafu (e) igħid:

"li jippromwovi kultura ta' parteċipazzjoni fl-isport fost il-poplu speċjalment fost iż-żgħażagħ, bħala parti mill-iżvilupp personali u soċjali fil-kuntest tal-politika tal-Gvern fl-edukazzjoni u s-saħħa;".

Imbagħad għandna paragrafu (f) li jgħid hekk:

"li jtejjeb il-ħiliet sportivi tal-Maltin in ġenerali, permezz ta' titjib fl-istandard ta' coaches sportivi, amministraturi u uffiċjali.".

Din hija importanti ħafna.

Għal ħafna żmien il-coaching kien jitħalla għal riħu u għaldaqstant naħseb li l-Kunsill Nazzjonali għall-Isport għandu jara li jkun hawn standard tajjeb ta' coaches.

Issa dan ifisser ħafna affarijiet.

Ifisser li jista' jkollok kemm titjib fil-livell, kemm ħarsien mill-abbuż u mentalità ġdida dwar l-etika sportiva.

Aħna nemmnu li hawnhekk il-gvern għandu jkollu rwol ewlieni.

Inħossu li aħna qed nimlew nuqqas li ilu jeżisti.

Fil-fatt il-Kunsill Malti għall- Isport diġa' beda jagħmel xi ħidma f'dan il-qasam.

U issa, anke permezz ta' l-istitut ta' l-isport li ġie approvat kemm mis-senat kif ukoll mill- kunsill ta' l-università, din il-ħidma għall-coaches sportivi għandha tibqa'.

Pero' rridu naħdmu wkoll anke fuq l-amministraturi uffiċjali u qed nipprovaw inħajru istituzzjonijiet oħrajn, bħall-MCAST, eċċ. biex jinbdew programmi ta' amministratturi u uffiċjali.

Paragrafu (g) jgħid hekk:

"li jiġġenera koperazzjoni fl-isport ma' korpi lokali u internazzjonali, entitajiet u persuni oħra biex jinkoraġġixxi u jippromwovi l-iżvilupp, inizjattivi u attivitajiet ta' programmi sportivi.".

Mr Chairman, jista' jkollok każin li jiddeċiedi li jagħmel league tat-table soccer fil-każin pero' dik ma tkunx il-kultura sportiva li għandna nħarsu lejha.

L-isport huwa mezz ta' attività bejn organizzazzjonijiet u jidhrilna li fil-korpi lokali bilfors irid ikollok il-koperazzjoni.

Il- kultura ta' koperazzjoni hija indispensabbli biex ikollok kultura sportiva b'saħħitha.

Paragrafu (h) jgħid:

"li jiżgura li kull attività sportiva tkun tirrispetta d-dinjità tal- bniedem, is-saħħa u s-sigurtà tal-parteċipanti fl-isport u r- regolamenti ta' fair play".

Dan qed jiġi rifless ukoll f'funzjonijiet oħrajn u għandna wkoll klawsoli li jitkellmu fuq użu ħażin ta' sustanzi li jgħinu l-prestazzjoni ta' atleti.

Dan huwa għan tal-kunsill u ħafna drabi huwa wieħed mill-għanijiet li l-gvernijiet diversi huma ġelużi għalih anzi ngħid li mn' Alla jkunu l- gvernijiet li jidħlu fl-issues ta' anti-doping u fair play għaliex kultant l-assoċjazzjonijiet ikunu jixtiequ jakkwistaw ċerti riżultati.

Għalhekk fejn jidħlu dawn l-issues il-gvern irid ikun regolatur.

Paragrafu (i) igħid li:

"li jinkoraġġixxi ̧ fid-dawl tat-tkattir tal-prinċipju tas- sussidjarjetà, korpi mhux governattivi u entitajiet privati jew persuni u kunsilli lokali biex jikkontribwixxu lejn il-promozzjoni ta' l-isport f'Malta.".

Hawnhekk qed nirrikonoxxu li l-kunsill għandu jinkoraġġixxi u jikkolabora ma' dawn l-entitajiet.

Per eżempju, jkun tajjeb li kieku l-kunsilli lokali jkunu nvoluti fl-isport.

Ta' min igħid li f'ċerti pajjiżi r- responsabbiltà sportiva ma tkunx vestita f'ministru imma fil-gvernijiet lokali.

Ovvjament pajjiżna huwa żgħir jiġifieri ma tistax tneħħi r-rwol tal-ministru pero' huwa żgur li l-kunsilli lokali jistgħu jagħmlu ħafna biex jiddisseminaw il-kultura sportiva f'livell ta' komunità.

B'hekk jibdew jipparteċipaw ħafna aktar nies u verament nilħqu dawk is-setturi tal- popolazzjoni li ma jkunux qed jipparteċipaw fl-isport.

Mr Chairman, din hija spjegazzjoni qasira ta' l-għanijiet li kellna f'moħħna.

Issa nistenna lill-kollega tiegħi jagħmel is-sottomissjonijiet tiegħu u mbagħad għandi xi ftit emendi żgħar.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Carmelo Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Mr Chairman, hawnhekk qed insemmu l-għanijiet bażiċi tal-Kunsilli Malti għall-Isport u allura jkun tajjeb li jien ukoll nagħmel xi kummenti ġenerali dwar dan.

Mr Chairman, fit-tieni qari l-oppożizzjoni vvotat kontra għar-raġuni li semmejt diġà pero' l-aktar ħaġa li ma qbilniex magħha kienet li d- dipartiment se jispiċċa mingħajr ma ġejna mogħtija raġuni valida biżżejjed biex isir dan.

Pero' ċertament hemm qbil unanimu li f'pajjiżna għandna mmexxu 'l quddiem il-parteċipazzjoni ta' l-isport.

Għalhekk l-ewwel għan tal-Kunsill Malti għall-Isport għandu jkun dak li jippromwovi l-iżvilupp ta' aktar parteċipazzjoni fl-isport f'Malta.

Pero' huwa mportanti li mhux biss ikun hemm aktar parteċipazzjoni imma li l- parteċipazzjoni tkun ta' ċertu livell.

Dan ma jgħoddx biss għal dawk l- atleti li jikkompetu b'mod nazzjonali jew anke internazzjonali imma jgħodd ukoll sabiex nippromwovu kultura mill-aktar wiesgħa fl-isport.

Per eżempju ̧ subklawsola (e) tgħid li wieħed mill-għanijiet tal-kunsilli huwa:

"li jippromwovi kultura ta' parteċipazzjoni fl-isport fost il-poplu speċjalment fost iż-żgħażagħ, bħala parti mill-iżvilupp personali u soċjali fil-kuntest tal-politika tal-Gvern fl-edukazzjoni u s-saħħa.".

Ta' min isemmi wkoll li minkejja li fl-univeristà hemm kumpless sħiħ għall- isport wieħed jista' jinnota l-parteċipazzjoni baxxa ta' studenti universitarji li jkunu qed jipprattikaw xi sport.

Għalhekk wieħed mill- għanijiet tal-kunsill għandu jiffoka proprju fuq l-università fejn għandek popolazzjoni ta' bejn wieħed u ieħor 8,000 student.

Huwa mportanti ħafna li l-attenzjoni tagħna ma tkunx iffokata fuq ċerti atleti li nsejħulhom "elite" li fl-aħħar mill-aħħar jipparteċipaw biex jirrappreżentaw lil pajjiżna f'kompetizzjonijiet internazzjonali barra minn Malta.

Għalhekk wieħed mill-għanijiet li naħseb li għandna nżidu ma' l-għanijiet li hawn diġà msemmija hawnhekk għandu jkun li ladarba l-Kumitat Olimpiku Malti huwa responsabbli mil-logħob tal-pajjiżi ż-żgħar, mill- parteċipazzjoni tagħna fil-logħob olimpiku, mill-Commonwealth games u minn diversi kompetizzjonijiet internazzjonali oħrajn bħal-logħob tal- Mediterran, il-Kunsill Malti għall-Isport għandu jikkopera ̧ jappoġġa u jgħin bil-mod li jista' lil dan il-kumitat.

Kif jaf kulħadd fil-preżent il-gvern, permezz tad-dipartiment, tal-ministeru jew tas-segretarjat, jgħaddi fondi lill-Kumitat Olimpiku Malti.

Barra minn hekk wara li jgħaddi dan l-abbozz ta' liġi mill-parlament, id-dipartiment se jispiċċa u l-funzjoni operattiva tal-gvern se taqa' f'idejn il-Kunsill Malti għall- Isport.

Punt li nixtieq insemmi huwa li f'pajjiżi barranin ġie ppruvat li f'postijiet fejn kien hemm programmi serji li nvolvew ħafna ċittadini fl- isport, iggwadanjat is-soċjetà.

Fil-fatt kien hemm inqas nies li waqgħu f'ċerti vizzji bħat-tipjip jew f'affarijiet li għandhom x'jaqsmu mal- kriminalità.

Għalhekk jekk nagħu aktar fondi u attenzjoni lill-isport is- soċjetà se tgawdi żgur.

Proposta oħra li nixtieq nagħmel lill-Onor.

Mugliett hija li fis- subklawsola (e) ̧ flimkien maż-żgħażagħ ̧ indaħħlu wkoll lit-tfal u l- adoloxxenti ħalli din il-kultura wiesgħa ta' parteċipazzjoni fl-isport tibda miċ-ċokon.

Wieħed mill-għanijiet li naħseb li huwa importanti li nżommu quddiem għajnejna huwa li naraw x'ħidma se jkun hemm mad-dipartiment responsabbli mill-edukazzjoni.

Naf li wieħed mill-membri tal-kunsill se jkun proprju appuntat mill-ministeru ta' l-edukazzjoni pero' naħseb li għandu jkun ukoll għan speċifiku li l-Kunsill Malti għall-Isport ̧ safejn hu possibbli, jagħti l-inputs tiegħu biex dak li għandna llum fl-iskejjel, jitjieb u jissaħħaħ.

Imbagħad għandna paragrafu (h) li jgħid:

"li jiżgura li kull attività sportiva tkun tirrispetta d-dinjità tal- bniedem, is-saħħa u s-sigurtà tal-parteċipanti fl-isport u r- regolamenti ta' fair play.".

Naturalment wieħed li jipprattika xi sport għandu jżomm dawn l-għanijiet nobbli f'moħħu u fl-opinjoni tiegħi ̧ il-fair play, flimkien mad-dinjità tal-bniedem ̧ huwa l-qofol ta' l-attività sportiva.

Mr Chairman ̧ meta qed insemmu s-saħħa u s-sigurtà tal-parteċipanti fl- isport ma nafx jekk inkunux qed ninkorporaw ukoll l-ispettaturi.

Jien naħseb li għandna ndaħħlu wkoll il-konċett li jkun hemm saħħa u sigurtà mhux biss għall-parteċipanti fl-isport imma wkoll għall-ispettaturi li jkunu qed jattendu għall-attività sportiva li tkun qed issir.

Jekk għandek logħba futbol huwa ovvju li jrid ikun hemm il-miżuri kollha neċessarji biex min ikun qed jilgħab ma jkunx f'riskju li jweġġa'.

Per eżempju ̧ ġieli naraw ir-reklami li jkunu qrib wisq il-pitch fejn ikun hemm it-turf u kemm-il darba jkun hemm players li jaħbtu magħhom waqt il-logħba.

Dak huwa argument ieħor pero` huwa mportanti wkoll li naraw li l- ispettaturi li qed jkunu qed jaraw il-logħba football ikollhom is-sigurtà wkoll.

Paragrafu (i) jgħid hekk:

"li jinkoraġġixxi, fid-dawl tat-tkattir tal-prinċipju tas- sussidjarjetà, korpi mhux governattivi u entitajiet privati jew persuni u kunsilli lokali biex jikkontribwixxu lejn il-promozzjoni ta' l-isport f'Malta.".

Din hija xi ħaġa tajba u naħseb li din hija l-ewwel liġi li qed tinkoraġġixxi li l-kunsilli lokali jagħtu attenzjoni lill-promozzjoni ta' l-isports.

Id-dubju tiegħi huwa dwar il-frażi "fid-dawl tat-tkattir tal- prinċipju tas-sussidjarjeta`".

Ma nafx kif hawnhekk qed niffokaw biss fuq prinċipju wieħed għax jekk noqogħdu sejrin hekk nistgħu nsemmu prinċipji oħrajn bħad-demokrazija.

Naf li jista' jkun hemm għaqdiet u assoċjazzjonijiet li l-mod kif ikunu kostitwiti ma jkunx demokratiku.

Mela allura għalfejn qegħdin insemmu prinċipju wieħed u ma nsemmux prinċipju ieħor?

Għalhekk filwaqt li naqbel ma' paragrafu (i) kif inhu naħseb li l-frażi "fid-dawl tat-tkattir tal-prinċipju tas-sussidjarjeta`" kont inħalliha barra.

Fid-dikjarazzjoni ta' prinċipji dan l-argument ħallejtu barra pero' hawnhekk fejn għandna l-għanijiet tal-kunsill naħseb li huwa żejjed għax jew insemmu l-prinċipji kollha jew inneħħu dak li għandna.

Naħseb li hawnhekk ikun tajjeb li nagħmlu parentesi żgħira fejn ngħidu li diġ hawn ħafna għaqdiet volontarji u persuni li b'mod volontarju qed jagħtu s-sehem tagħhom.

Lil dawn mhux biss għandna nroddulhom ħajr imma għandna nħeġġuhom minn din il-Kamra biex ikomplu jagħmlu l-almu tagħhom kollu jikkontribwixxu għall-promozzjoni ta' l-isport f'pajjiżna.

Għalissa se nieqaf hawnhekk għax naħseb li jkun tajjeb li jitkellem ftit l-Onor.

Mugliett.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Mr Chairman, f'paragrafu (a) hemm ċerti riferenzi speċifiċi għall-Maltin.

Kif diġà għidt aktar qabel, f'Malta jista' jkollna residenti f'Malta li ma jkollhomx iċ-ċittadinanza Maltija u allura naħseb li huwa desiderabbli li dawn ikunu jistgħu jipparteċipaw fl- isport għal diversi raġunijiet.

Dawn jistgħu jkunu nies li jkunu jistgħu jikkontribwixxu għat-titjib fil-livell għax jista' jkollhom ċerta expertise.

Fil-fatt aktar 'il quddiem se nipproponi emenda biex l-aħħar frażi ta' paragrafu (a) ta' klawsola 5 "l-isport mill-Maltin" tinbidel bil- frażi "l-atleti fl-isport".

Din il-parti għamilniha aktar wiesgħa.

Qed inbiddlu wkoll paragrafu (b) u allura dan issa ġej jaqra hekk:

"li jiżviluppa u jippromwovi aċċess indaqs u aktar parteċipazzjoni fl- isport.".

L-Onor.

Ablea rrifera għal paragrafu (e) u qal li għandna ninkorporaw ukoll lit-tfal u l-adoloxxenti.

Issa l-kelma "adoloxxenti" hija x'imkien bejn tfal u żgħażagħ u allura naħseb li nkunu qed nirrepetu.

Pero' jien lest li nagħmluha hekk:

"li jippromwovi kultura ta' parteċipazzjoni fl-isport fost il-poplu speċjalment fost it-tfal u ż-żgħażagħ ...".

L-Onor.

Abela qal ukoll li l-prinċipju tas-saħħa u sigurta` għandu jinkludi wkoll l-ispettaturi.

Jien ngħid li din toħroġ minn paragrafi (s) u (t).

Hawnhekk qed ngħidu x'qed nistabbilixxu b'dan it-tibdil imbagħad klawsola 6 hija kif nittraduċu dawn l-affarijiet f'funzjonijiet individwali.

Il- kollega tiegħi staqsa kif qed insemmu l-prinċipju tas-sussidjarjeta` u mhux qed insemmu prinċipji oħrajn.

Fil-fatt f'paragrafu (i) ta' klawsola 6 għamilna statement dwar il-prinċipju tas-sussidjarjeta`.

Huwa mportanti li nagħmluh dan għax hawnhekk qed nagħmlu dikjarazzjoni li l-isport m'għandux isir biss mill-gvern.

Jien darba kont għidt li dak li qed jagħmlu l- assoċjazzjonijiet u l-għaqdiet fl-isports li jagħti aċċess lil kulmin irid jipparteċipa m'għandux jiddupplikah il-gvern.

Dak huwa l-prinċipju tas- sussidjarjeta` fl-isport u hawnhekk qed nasserixxuh.

Il-prinċipju tad-demokrazija fl-għaqdiet huwa rilevanti ħafna pero' jekk l- Onor. Abela jħares lejn dik il-parti li titkellem fuq ir-reġistru tal- persuni suppost isib li dawn għandhom ikunu demokratiċi.

Din kienet xi ħaġa li tqajment fid-diskussjonijiet li kellna ma' l-għaqdiet.

Niftakar li l-MFA kienet qaltilna li hawn min igħidlek li għandu jkollok simple majority u hawn min igħidlek li għandu jkun hemm elezzjoni u jkun hemm qualified majority u għalihom demokrazija tfisser affarijiet differenti.

Id-demokrazija hija concern tagħna wkoll pero' f'paragrafu (i) ta' klawsola 5 ridna nasserixxu l-prinċipju tas-sussidjarjeta` fl-isport li huwa indispensabbli.

Naħseb li l-kollega tiegħi bħali jaf il-literature eżistenti li hawn pero' jeżisti l-mudell Ewropej ta' l-isport.

Issa dan m'għandux x'jaqsam ma' l-Unjoni Ewropea.

Il-mudell Ewroej ta' l-isports huwa eżattament is-sussidjarjeta` jiġifiei li inti jkollok livelli differenti ta' awtoritajiet, federazzjonijiet, assoċjazzjonijiet u clubs.

Il-parteċipazzjoni fil-leagues m'hijiex abbażi ta' kemm wieħed għandu flus imma abbażi ta' jekk huwiex kostitwit kif suppost u mbagħad abbażi ta' mertu, kif xi ħadd ikun promoss u kif xi ħadd ikun relegat.

Huwa totalment differenti mill-mudell Amerikan fejn ikollok ħames għaqdiet li għax forsi huma b'saħħithom jiddeċiedu li jagħmlu league bejniethom.

Dik hi d- differenza bejn il-mudell Ewropew u l-mudell Amerikan fl-isport.

U hawnhekk ridna nasserixxu dan il-prinċipju ta' sussidjarjieta`, li l-gvern m'għandux jaħgmel kollox.

Hemm ħafna korpi mhux governattivi li qed jaħdmu ħafna u għandna nikkollaboraw magħhom u anke mal-kunsilli lokali li naħsbu li huma ħolqa oħra f'dan il-prinċiju ta' sussidjarjeta.`

Pero` nipproponi li 5(g) ikun irranġat ftit u jiġi jaqra hekk:

"li jiġġenera koperazzjoni fl-isport ma' korpi lokali u internazzjonali, entitajiet u persuni oħra biex jinkoraġġixxi u jippromwovi l-iżvilupp ta' inizjattivi, attivitajiet u programmi ta' l- isport;".

Imbagħad f'paragrafu (h) minflok il-kelma "regolamenti" għandha tidħol il- kelma "regoli".

Imbagħad għandna emendi għal 5(a) u 5(b) tat-test Ingliż li huma traduzzjoni ta' dak li għamilt għat-test Malti.

Il-kollega staqsa wkoll għalfejn fl-għanijiet ma nagħmlux riferenza għall- kumitat olimpiku Malti, partikolarment l-issue tal-funding.

Dak kollu li qal dwar il-kumitat olimpiku Malti qiegħed fi klawosla 6.

Aħna tkellimna mal-kumitat olimpliku Malti u meta ssuġġerewlna ċertu tibdil, anke ta' grammatika, li għalihom kienu jagħmlu differenza kbira, qgħadna eżatt fuq is-sottomissjonijiet tagħhom.

Fost il-funzjonijiet tal-kunsill insibu li jrid jikkonsulta u jikkopera mal- kumitat olimpiku Malti dwar materji relatati mal-promozzjoni u l-iżvilupp ta' l-isport u l-parteċipazzjoni jew ir-rappreżentanza ta' Malta fil-logħob internazzjonali li għandna elenkat fi klawsola 6.

Però ħallejna lok għal ċertu żvilupp li jista' jkun hemm għax l-isport huwa xi ħaġa dinamika u għedna li jista' jkun hemm parteċipazzjoni f'kull logħob ieħor internazzjonali li minn żmien għal żmien li l-kunsill jidhirlu li jkun jaqa' taħt il-ġurisdizzjoni tal-kumitat olimpiku Malti.

Jiġifieri m'għamilniex xi ħaġa statika billi għedna li l-kumitat olimpiku Malti jipparteċipa f'dawn l-erba' jew ħames kompetizzjonijet internazzjnali biss.

Nafu li din tista' tevolvi.

Il-kwestjoni tal-funding kienet ta' concern għal ħafna assoċjazzjonijiet għax qalulna li imkien m'hu mniżżel li l-gvern għandu xi obbligu li jagħti funding lill-assoċjazzjonijiet.

Iżda dik daħħlet f'paragrafu (ġ) ta' subklawosla 6(1).

Naħseb li dan jindirrizza d-diffikultajiet tal-kollega tiegħi.

Mr Chairman, nipproponi issa din l-emenda:

"C" Klawsola 5 għandha tiġi emendata kif ġej:

a) f'subklawsola (a) minflok il-kliem "l-isport mill-Maltin" għandhom jidħlu l-kliem "l-atleti fl-isport";

b) minflok il-kliem li hemm f'subklawsola (b) għandhom jidħlu dawn il- kliem "li jiżviluppa u jippromwovi aċċess indaqs u aktar parteċipazzjoni fl-isport;";

c) f'subklawsola (e) qabel il-kliem "iż-żgħażagħ" għandhom jidħlu l-kliem "it-tfal u";

d) minflok il-kliem li hemm f'subklawsola (g) għandhom jidħlu dawn il- kliem "li jiġġenera koperazzjoni fl-isport ma' korpi lokali u internazzjonali, entitajiet u persuni oħra biex jinkoraġġixxi u jippromwovi l-iżvilupp ta' inizjattivi, attivitajiet u programmi ta' l- isport;"; u

e) f'paragrafu (h) minflok il-kelma "regolamenti" fit-tielet linja għandha tidħol il-kelma "regoli" u wara l-kliem "fair play" għandhom jidħlu l-kliem "u s-saħħa u s-sigurta' ta' l-ispettaturi".

"C" Clause 5 shall be amended as follows:-

a) in subclause (a) for the word "Maltese" there shall be substituted the word "athletes";

b) for subclause (b) there shall be substituted the following "to develop and implement programs that promote equality of access to and participation in sport;"; u

c) in subclause (e) for the words "the young" there shall be substituted the words "children and youths"; and

d) in subclause (h) after the words "fair play" there shall be inserted the words "and the health and safety of the spectators".

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Carmelo Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Nixtieq nagħmel xi rimarki fuq dak li għedt qabel u fuq ir-reazzjoni tas-segretarju parlamentari.

Il-kumment tiegħi dwar il- kumitat olimpiku Malti ma kienx marbut direttament mal-fondi.

L-ewwelnett nara xebħ kbir bejn l-għanijiet u funzjonijeit tal-kunsill.

L-Onor.

Mugliett qal li dak li għandu x'jaqsam mas-sigurtà ta' l-ispettatturi jinsab ukoll fil-funzjonijiet tal-kunsill u kkwota subklawosla minnhom li hija vera.

Però l-iżvilupp ta' l-isport, il-parteċipazzjoni fl-isport u l- aċċess indaqs ukoll insibuhom fost il-funzjonijiet tal-kunsill.

Jiġifieri ħafna drabi nsibu li l-istess konċetti huma ripetuti kemm fl- għanijiet kif ukoll fil-funzjonijiet.

Li qed ngħid huwa li ċerti għanijiet tal-kunsill, għalkemm jinsabu fil-funzjonijiet, jekk aħna naħsbu li huma tant importanti li huma worth mentioning fl-għanijiet, għandna nsemmuhom.

Naħseb li s-sigurta` fl-impjanti sportivi u f'postijiet oħrajn fejn jiġi pprattikat l-isport huwa għan importanti li wieħed għandu jżidu fl- għanijeit minkejja li, kif qal l-Onor.

Mugliett, jinsab imsemmi fil- funzjonijeit tal-kunsill.

Fil-fatt jingħad li għandhom isiru regolamenti biex jirregolaw il-livell tas-servizzi, il-livell tal-faċilitajiet, il- manutenzjoni u t-tmexxija ta' dawn l-affarijiet.

Naħseb li jekk nemmnu f'din il-ħaġa għandna nsemmuha fl-għanijiet.

Rigward paragrafu (i) ta' klawsola 5, fejn qegħdin insemmu l-prinċipju tas- sussidjarjeta`, jien naqbel ma' dak li qal l-Onor.

Mugliett, jiġifieri ċertament li ma kontx qed ngħid li l-gvern għandu jiċċentralizza kollox.

Xejn minn dan, anzi semmejt li hemm ħafna għaqdiet volontarji u persuni li b'mod volontarju qed jagħmlu ħafna xogħol tajjeb.

Hekk għandu jkun, dak huwa prinċipju tajjeb u hekk għandu jibqa'.

Imma apparti li nemmnu fil- prinċipju ta' sussidjarjeta`, jiġifieri f'dak li jagħmlu korpi mhux governattivi, entitajiet privati u persuni oħrajn li fl-aħħar mill-aħħar kollha qed jikkontribwixxu biex jippromwovu l-isport, daqstant ieħor hemm prinċipji oħrajn - l-Onor.

Mugliett semma l-European model of sport - bħad- demokrazija u s-solidarjeta`.

Dawn ukoll huma prinċipji tajbin u validi fil-qasam sportiv.

Jien qed ngħid li jew insemmu kollox jew ma nsemmu xejn.

Nerġa' ngħid li naqbel ma' dak li qal l-Onor.

Mugliett, jiġifieri li dak li qed jagħmel il- privat u l-volontarjat m'għandux jiġi dupplikat mill-gvern.

Ma ridtx ninftiehem li kont qed ngħid xi ħaġa differenti.

Sur President, jien inħoss li l-kumitat olimpiku Malti għandu importanza kbira fil-qasam ta' l-isport f'pajjiżna u se jibqa' jkollu dik l- importanza.

Jiġifieri l-kunsill Malti għall-isport bl-ebda mod m'hu se jieħu jew ineħħi l-importanza li għandu l-kumitat olimpiku Malti, speċjalment fejn jidħlu kompetizzjonijiet internazzjonali.

Għalhekk inħoss li fost l-għanijiet tal-kunsill għandu jidħol l-għan li jkun hemm kooperazzjoni, biex ikun hemm appoġġ u għajnuna, tkun kif tkun l-għajnuna.

Mhux bilfors finanzjarja, jiġifieri jien ma kontx qed nirriferi għall- aspett finanzjajru, imma li jkun hemm il-kooperazzjoni bejn il-kunsill Malti għall-isport u l-kumitat olimpiku Malti.

Tajjeb li jidħol bħala għan u mhux biss bħala parti mill-funzjonijiet tal-kunsill għax qegħdin nitkelllmu fuq xi ħaġa li hija ta' ċerta importanza.

Issa l-Onor.

Mugliett ressaq emenda għal paragrafu (a) li tgħid li minflok il-kliem "l-isport mill-Maltin" għandhom jidħlu l-kliem "l-atleti fl- isport".

Peress li fit-tifsiriet il-kelma Maltin neħħejnieha kompletamnet, allura hawnhekk qegħdin ninkludu lil dawk l-atleti fl-isport f'pajjiżna li minkejja li m'humiex Maltin qed jkkompetu hawn Malta skond ir-regolamenti ta' l-assoċjazzjonijiet tagħhom( Jekk il-clubs tal-futbol huma intitolati li jkollhom żewġ players jew tliet players minn pajjiżi barranin, qed naħsbu għalihom permezz ta' din l-emenda.

Jiġifieri dawn l-ewwel għaddew mill-għarbiel ta' l-assoċjazzjonijiet, ikkwalifikaw biex jilagħbu u jikkompetu f'pajjiżna u permezz ta' din l-emenda qed ngħidu li anke dawn l- atleti barranin jaqgħu taħt dan il-għan tal-Kunsill Malti.

Qed nifhem tajjeb(

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Naħseb l-għarbiel finali għandu jkun ta' l- assoċjazzjonijiet, m'għandux ikun ta' din il-liġi.

Għalhekk neħħejnieha d- definizzjoni ta' Maltin.

Għax hawn liġijiet fejn "Maltin" tfisser ċittadinanza, hawn Iiġijiet fejn "Maltin" tfisser li għandek dritt għal residenza u allura jista' jkollna konflitt anke ma' statuti.

Din hija konsegwenza.

Ladarba m'għandniex od-definizzjoni ta' "Maltin", allura m'għandniex nagħmluha fl-għanijiet għax imbagħad ma nkunux qegħdin niftiehmu x'irridu nfissru.

Barra minn hekk dehrilna li għandna nippromwovu l-parteċipazzjoni fl-isport ta' kulmin hu residenti Malta fejn iċ-ċirkostanzi jippermettu għax hemm parteċipazzjoni li tista' tkun f'league u parteċipazzjoni li tista' tkun f'attivita` ta' sport for all.

ONOR.

CARMELO ABELA: Xtaqtek tirrispondini wkoll dwar jekk għandniex indaħħlu bħala għan li jkun hemm kooperazzjoni u appoġġ bejn il-kunsill u l- Kumitat olimpiku Malti minkejja li, nerġa' ngħid, qiegħda fil-funzjonijiet.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Hawnhekk ma naqbilx.

X'inhi d-differenza bejn għan u funzjoni(

ONOR.

CARMELO ABELA: Naħseb aħjar niddefinixxu dik l-ewwel.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Għan huwa l-viżjoni li rridu naslu għaliha xi darba, filwaqt li l-funzjonijiet huma dawk il-miżuri li se timplimenta biex xi darba tasal għal dik il-viżjoni.

Paragrafu (i) ta' klawsola 5 jgħid: "li jinkorraġixxi, fid-dawl tat-tkattir ta' l-prinċipju tas-sussidjarjeta`, korpi mhux governattivi u entitajiet privati jew persuni u kunsilli lokali biex jikkontribwixxu lejn il-promozzjoni ta' l-isport f'Malta."

Din hija dikjarazzjoni wiesgħa li rridu nikkonsultaw u naħdmu flimkien ma' dawn il- korpi.

Imbagħad fi klawsola 6 jissemmew dawk il-korpi prinċipali li rridu nikkooperaw magħhom, fosthom il-Kumitat olimpiku Malti li huwa korp per eccellenza fl-isport Malti, u l-assoċjazzjonijeit u l-federazzjonijiet nazzjonali.

Jiġifieri qed nispeċifikaw.

L-għan huwa l-kollaborazzjoni b'mod wiesgħa, imbagħad il-funzjoni hija fejn qed ngħidu ma' min se nimplimentaw dan l-għan.

Naħseb li din il-liġi tagħti rikonoxximent lill-kumitat olimpiku Malti għax huwa msemmi kemm-il darba u l-istatut tiegħu se jkun anness ma' din il-liġi.

Jiġifieri r-rwol ċentrali tal-Kumitat olimpiku Malti fl-isport qed ikun affermat f'din il-liġi.

ONOR.

CARMELO ABELA: Bl-istess argument ta' l-Onor.

Mugliett ngħid li l- paragrafu (k) ta' subklawsola 6(1) jgħid: "li jikkonsulta u jikkopera mal- kunsilli lokali u persuni oħra dwar materji relatati ma' l-isport" li hija repetizzjoni tal-paragrafu (i) tal-klawsola 5.

Jien ma nsib l-ebda diffikulta` jekk indaħħlu l-kumitat olimpiku Malti fil-kontest ta' paragrafu (i).

Jiġifieri minflok nagħmlu paragrafu għalih, insemmuh hemmhekk.

Jien qed ngħid dan għax sinċerament nemmen - u minn dak li għedt inti qed taqbel ukoll - li ma nistgħux ninjoraw il-Kumitat olimpiku Malti u ngħidu li dan huwa parti mill-funzjonijet biss.

Dan huwa għan ukoll ta' l- istess kunsill Malti għall-isport.

Għax bl-istess raġunament li semmejna korpi mhux governattivi u entitajiet privati jew persuni u kunsilli lokali, inħoss li l-kumitat olimpiku Malti għandu rwol ewlieni u ċentrali fl- isport.

Għalhekk qed ngħid li għandna ndaħħlu l-koperazzjoni tal-kunsill mal- kumitat olimpiku Malti bħala parti mill-għanijiet tal-kunsill.

Issa jista' jidħol bħala paragrafu għalih, li nemmen li hekk għandu jkun, pero` nistgħu naslu nofs triq u ndaħħluh fil-pargrafu (i) ta' klawsola 5.

It- tnejn li aħna qed nistqarru u nirrikonoxxu r-rwol ewlieni u ċentrali li l- kumitat olimpiku Malti għandu fl-isport.

Naturalment, kif għedt inti wkoll, dak li hemm fil-funzjonijiet jinsab ukoll fl-għanijiet.

Pero` bejn l-għanijiet u l-funzjonijeit qed nara ċertu overlapping xi kultant u jekk insemmu ċerti affarijiet u ma nsemmux oħrajn naħseb ikun nuqqas min-naħa tagħna.

F'dak li għandu x'jaqsam mas-sigurta` ta' l-ispettatturi, minkejja li fil- funzjonijeit insibu li jista' jkun hemm regolamenti f'dan is-sens, naħseb li għandu jkun għan tal-kunsill Malti għall-isport li fil-post fejn jiġi prattikat xi sport partikolari, mhux biss għandha tiġi mħarsa s-saħħa u s- sigurta` ta' min jipparteċipa imma anke s-saħħa u s-sigurtà ta' dawk li jkunu qegħdin jaraw l-isport.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Din hija kwestjoni ta' x'qed nifhmu b'għan u b'funzjoni tal-kunsill.

Naħseb li qegħdin naqblu fuq il-ħtieġa ta' kollaborazzjoni mal-kumitat olimpiku Malti.

Aħna semmejna speċifikament lill-kunsilli lokali fil-paragrafu (i) ta' klawsola 5 għax bħalissa dawn ma tantx għandhom sehem fl-iżvilupp u fil-ħolqien ta' attivitajiet ta' l- isport.

Dehrilna li għandna nippreċiżaw li b'sussidjarjetà qed nifhmu li nixtiequ naslu anke sal-kunsilli lokali.

Nixtiequ li dawn ukoll jikkontribwixxu fil-prinċipju tas-sussidjarjeta`.

Mr Chairman, aħna nistgħu nkunu kuntenti li l-isport qed jimxi sew f'dan il- pajjiż meta l-gvern ikun attiv ħafna u jkollu l-budget tiegħu għall-isport meta l-kunsilli lokali jkunu attivi u jkollhom il-budget tagħhom għall- isport.

Aħna qegħdin nipprovaw inħeġġu din it-tip ta' kultura.

Jien ma nħossx il-ħtieġa li noqogħdu insemmu li wieħed mill-għanijiet tal-kunsill għandu jkun li jikkollabora mal-Kumitat Olimpiku.

Rigward il-kwestjoni tas-sigurta` ta' l-ispettaturi rrid ngħid li meta wieħed jagħmel regolamenti dwar il-faċilitajiet u attivitajiet ta' l- isport żgur li wieħed se jħares lejn is-saħħa u s-sigurta` ta' l- ispettaturi.

F'paragrafu (h) ta' klawsola 5 hemm elenkati l-ideali tagħna f'dan il-qasam, fosthom li l-isport ikun free mill-abbuż.

Issa jekk se nibdew indaħħlu l-issue tas-sigurtà ta' l-ispettatturi se nitilfu ftit il- focus ta' dan l-istatement għax irridu nagħmlu affermazzjoni li l-isport għandu jkun 'il bogħod minn abbuż ta' sustanzi u 'l bogħod minn abbuż mir- regolamenti eċċ.

ONOR.

CARMELO ABELA: Bla dubju ta' xejn naħseb li ma nkunu qegħdin nitilfu l-ebda focus partikolari jekk f'dak li għandu x'jaqsam ma' li wieħed jiżgura li dawk li qegħdin jattendu attivita` sportiva....

Ejjew nieħdu l-eżempju tal-football u nimmaġinaw logħba li ma jattendi ħadd għaliha.

Għalkemm xorta tibqa' logħba football, tkun differenti minn logħba li għaliha jattendu numru ta' spettatturi li allura jkunu qegħdin jipparteċipaw fiha b'mod indirett.

Minkejja li ma jkunux qegħdin jipparteċipaw fl-isport billi jipprattikawh, ikunu qegħdin jipparteċipaw billi jkunu spettatturi.

L-ideal hu li kulħadd jipprattika l-isport, imma ħafna drabi dan ma jkunx possibbli.

Wieħed mill-għanijiet tal-kunsill huwa li jiżgura li kull attivita` sportiva tkun tirrispetta d-dinjita` tal-bniedem, is-saħħa u s-sigurta` tal- parteċipanti fl-isport.

Issa b'dan ma naħsibx li nifhmu biss li ma jkunx hemm abbuż minn sustanzi pprojbiti jew illeċiti, iżda nifhmu wkoll li jittieħdu miżuri ta' safety biex persuna li tipparteċipa fl-isport tkun ħielsa mir-riskju li tweġġa'.

Jiddependi pero' x'nifhmu bil-kelma "parteċipant".

Parteċipant huwa biss dak li jipprattika l-isport jew huwa wkoll dak li jattendi għal attivita` sportiva bħala spettatur?

Jien naħseb li l-kunsill għandu jara li l-postijiet fejn jiġi pprattikat l- isport ikunu safe, ħielsa mill-perikli, għax fl-aħħar mill-aħħar, jekk jiġri inċident, dan se jirrifletti ħażin fuq il-logħba, li jkollha tieqaf.

Huwa għalhekk li qiegħed ngħid li m'hu se nnaqsu xejn mill-ħsieb proprju, għax fl-aħħar mill-aħħar, l-ispettattur ukoll qiegħed jipparteċipa b'mod indirett fl-attivita` sportiva, avolja ma jkunx qiegħed jipprattika l- isport.

Jekk l-għan ma jkunx li anke l-ispettaturi jiġu mħarsa, għax huma wkoll huma parteċipanti fl-isport, naħseb li jkun nuqqas min-naħa tagħna li ma nilleġislawx f'dan is-sens.

Rigward il-kumitat olimpiku Malti, forsi m'aħniex naraw l-affarijiet bl- istess lenti.

Semmejna lill-kunsilli lokali, li m'humiex NGOs iżda huma eletti mill-poplu, pero' la qegħdin insemmu anke korpi mhux governattivi, għaliex ma nsemmux ukoll lill-kumitat olimpiku Malti?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Minkejja li nħoss li l-klawsoli li jmiss, li jitrattaw ir-regolamentazzjoni tal-faċilitajiet sportivi, għandhom x'jaqsmu mal-concern tas-saħħa u s-sigurta` ta' l-ispettaturi, nistgħu naċċettaw is- suġġeriment ta' l-Onor.

Abela.

Fil-fatt, fl-emenda għal paragrafu (h) ta' klawsola 5, li pproponejt iktar kmieni, qiegħed jingħad li wara l-kliem "fair play" għandhom jidħlu l-kliem "u s-saħħa u s-sigurta' ta' l- ispettaturi".

B'hekk, il-preokkupazzjoni ta' l-Onor.

Abela qiegħda tiġi indirizzata.

Rigward il-kumitat olimpiku Malti, jien ma naqbilx ma' dak li qal l-Onor.

Kollega, għax fl-opinjoni tiegħi....

ONOR.

CARMELO ABELA: Nista' nagħmel suġġeriment prattiku, forsi naslu biex naqblu?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Klawsola 5 hija kollha kemm hi ġenerika.

Id- differenza bejn din il-klawsola u klawsola 6 hi li qegħdin immorru minn ideal ġeneriku għal kif se jiġu mplimentati l-funzjonijiet.

Ma naħsibx li l- għan tat-twaqqif tal-kunsill huwa biex jikkoopera ma' xi ħadd.

Il-kunsill Malti għall-isport twaqqaf biex jistabbilixxi l-kooperazzjoni ma' l- għaqdiet kollha mhux governattivi.

Ma naħsibx li....

ONOR.

CARMELO ABELA: U mal-kunsilli lokali.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Imma fil-każ tal-kunsilli lokali, spjegajt speċifikament li bħalissa hemm xi ħaġa li fil-kunsilli lokali ma teżistix u li rridu nimbuttawha.

Ma nistgħux nimbuttawha jekk nibqgħu....

Irridu nkunu speċifiċi biex nimbuttawha.

Dik hija d-differenza bejn kunsill lokali u kumitat olimpiku Malti.

Aħna m'aħniex qed ngħidu li kunsill lokali għandu xi rwol iktar mill-kumitat olimpiku Malti.

Mill-mod kif l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna qed jindirizza lill-kumitat olimpiku Malti, qed jidher ċar li dan l-abbozz ta' liġi qed iqis lil dan il-kumitat bħala l-iktar korp mhux governattiv li hu importanti.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jien nifhem għalfejn f'paragrafu (i) qed jissemmew il-kunsilli lokali, u tant qbilt li sar dan li iktar kmieni għedt li dan l- abbozz ta' liġi huwa l-ewwel wieħed li qed jinkoraġġixxi lill-kunsilli lokali jippromwovu l-isport.

Madanakollu nixtieq nissuġġerixxi wkoll biex f'dan l-istess paragrafu, wara l-kliem "korpi mhux governattivi" jiddaħħlu l-kliem "fosthom il-kumitat olimpiku Malti''.

Jien nemmen li dan jista' jsir, anke għax ma naħsibx li għada pitgħada se jinħolqu xi strutturi oħrajn li se jieħdu post il-kumitat olimpiku Malti.

Fil-fatt il-kumitat olimpiku Malti tant huwa meqjus importanti li l-istatut tiegħu huwa anness ma' dan l-abbozz ta' liġi.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Imma l-kumitat olimpiku Malti diġa` huwa msemmi fid-definizzjonijiet taħt klawsola 2 u allura ma narax il-ħtieġa li dan jerġa` jissemma hawnhekk, anke għax bl-istess argument, allura f'paragrafu (i) għandna nsemmu wkoll l-assoċjazzjonijiet nazzjonali u lista sħiħa ta' entitajiet oħra.

ONOR.

CARMELO ABELA: L-assoċjazzjonijet nazzjonali m'hemmx għalfejn jissemmew hawnhekk għax dawn qegħdin fi ħdan il-kumitat olimpiku Malti.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Le, mhux bilfors, għax jista' jkun hemm assoċjazzjonijiet nazzjonali li m'humiex qegħdin fi ħdan il-kumitat olimpiku Malti, bħalma huma per eżempju, l-assoċjazzjoni tal-motor sport u l-playing field association.

ONOR.

CARMELO ABELA: Imma aħna tant għarafna l-importanza tal-kumitat olimpiku Malti li .....

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Imma l-importanza tal-kumitat olimpiku Malti diġa` qed tingħata f'diversi klawsoli ta' dan l-abbozz ta' liġi, u jien ma narax għalfejn għandha terġa` tissemma hawnhekk.

ONOR.

CARMELO ABELA: Jien naqbel ma' dan li qed tgħid, imma għaliex m'għandniex indaħħlu bħala wieħed mill-għanijiet tal-kunsill Malti għall- isport l-għan li dan il-kunsill jaħdem u jikkollabora mal-kumitat olimpiku Malti wkoll?

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Niġbidlek l-attenzjoni li hawnhekk il-kunsill Malti għall-isport m'huwiex qed jitwaqqaf biex jikkollabora imma qed jitwaqqaf biex jippromwovi, jinkoraġġixxi u jkattar il-prinċipju ta' sussidjarjeta`.

Issa ma' min se jagħmel dan toħroġ mill-funzjonijiet ta' l- istess kunsill, li jissemmew fi klawsola 6.

ONOR.

CARMELO ABELA: Il-kunsill Malti għall-isport qed jitwaqqaf biex jieħu over il-kunsill Malti għall-isport kif inhu llum u biex jieħu post ukoll id-dipartiment ta' l-isport.

Barra minn hekk irrid ngħid li llum kemm il-kunsill Malti għall-isport kif ukoll id-dipartiment ta' l-isport qed jaħdmu mill-qrib mal-kumitat olimpiku Malti, u dawn jgħinu u jappoġġjaw il-ħidma li huwa responsabbli minnha l-kumitat olimpiku Malti.

Issa jien naf li l-importanza tal-kumitat olimpiku Malti hija rikonoxxuta wkoll fi klawsoli oħrajn ta' l-abbozz ta' liġi li għandna quddiemna, u fil-fatt kif għedna diġa` dan il-kumitat tant qed jiġi meqjus bħala wieħed importanti li sa għandu l-istatut tiegħu anness ma' dan l-abbozz ta' liġi.

Fil-fatt il- maġġoranza l-kbira ta' l-assoċjazzjonijiet nazzjonali huma fi ħdan il- kumitat olimpiku Malti wkoll u dan il-kumitat għandu s-saħħa li jirrappreżenta lill-isportivi Maltin u Għawdxin f'kompetizzjonijiet internazzjonali, kif hemm imsemmi fil-funzjonijiet tiegħu, u huwa għalhekk li jien qed nissuġġerixxi biex f'paragrafu (i) il-kumitat olimpiku Malti jissemma speċifikament.

Issa jekk ma naqblux ma' dan, paċenzja.

Jien ma nħossx li b'daqshekk inkunu qed nagħtu x'jifhem lil dak li jkun li l- kunsill Malti għall-isport qed jitwaqqaf biex jaħdem mal-kumitat olimpiku Malti biss u nemmen li jekk dan il-kunsill jissemma speċifikatament f'paragrafu (i), inkunu qed nagħmlu enfasi ikbar li l-kumitat olimpiku Malti għandu rwol ċentrali u ewlieni f'pajjiżna.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Mugliett.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Sur President, aħna bħala gvern ninsabu miftuħin għas-suġġerimenti fuq dan l-abbozz ta' liġi, u ta' min jgħid li nofs l- emendi li qed jiddaħħlu hawnhekk, qed jiddaħħlu biex jiġu attwati s- suġġerimenti li għaddew il-Membri tan-naħa l-oħra tal-Kamra.

Ta' min jgħid ukoll li bħala gvern, aħna attwajna l-ispirtu ta' kooperazzjoni fil- prattika, kemm permezz ta' fondi, kemm permezz ta' għoti ta' premises kif ukoll permezz tal-programmi kollha li għamilna mal-kumitat olimpiku Malti.

Issa l-concern li rridu nindirizzaw hawnhekk huwa li dan l-ispirtu ta' kooperazzjoni li diġa` jeżisti bejn il-kunsill Malti għall-isport u d- dipartiment ta' l-isport jiġi taken over mill-kunsill Malti għall-isport il- ġdid.

Fejn riedna nkunu speċifiċi, aħna konna speċifiċi.

M'iniex qed ngħid li s-suġġeriment li qed jgħaddi l-Onor.

Abela huwa ħażin, pero` aħna dehrilna li kien ikun ħafna iktar makkjavelljan u devious li kieku f'paragrafu (i) ta' klawsola 5 għamilna riferenza speċifika għall-kumitat olimpiku Malti u mbagħad m'għamilniex din ir-riferenza speċifika fi klawsola 6, li proprjament titkellem dwar il-funzjonijiet tal-kunsill Malti għall-isport.

Is-suġġerimenti li għamel il-kollega tiegħi l-Onor.

Abela dwar din il-klawsola kollha ħadnihom, u n-nuqqas ta' qbil li hawn dwar dan is-suġġeriment huwa fl-istil.

THE CHAIRMAN: L-Onor.

Abela.

ONOR.

CARMELO ABELA: Mr Speaker, għalkemm aħna nistgħu naraw ċerti affarijiet minn lenti differenti, nassigura lill-Onor.

Mugliett li jien qed nagħmel dawn is-suġġerimenti bi spirtu tajjeb u ġenwin.

F'dan l-istadju m'għandix iktar kummenti x'nagħmel.

THE CHAIRMAN: Is-Segretarju Parlamentari.

ONOR.

JESMOND MUGLIETT: Se nerġa` naqra l-emenda għal klawsola 5 minħabba li għamilna xi tibdil:

"C" Klawsola 5 għandha tiġi emendata kif ġej:

(a) f'subklawsola (a) minflok il-kliem "l-isport mill-Maltin" għandhom jidħlu l-kliem "l-atleti fl-isport";

(b) minflok il-kliem li hemm f'subklawsola (b) għandhom jidħlu dawn il-kliem "li jiżviluppa u jippromwovi aċċess indaqs u aktar parteċipazzjoni fl-isport;";

(c) f'subklawsola (e) qabel il-kliem "iż-żgħażagħ" għandhom jidħlu l- kliem "it-tfal u";

(d) minflok il-kliem li hemm f'subklawsola (g) għandhom jidħlu dawn il-kliem "li jiġġenera koperazzjoni fl-isport ma' korpi lokali u internazzjonali, entitajiet u persuni oħra biex jinkoraġġixxi u jippromwovi l-iżvilupp ta' inizjattivi, attivitajiet u programmi ta' l- isport;"; u (e) f'paragrafu (h) minflok il-kelma "regolamenti" fit-tielet linja għandha tidħol il-kelma "regoli" u wara l-kliem "fair play" għandhom jidħlu l-kliem "u s-saħħa u s-sigurta' ta' l-ispettaturi".

"C" Clause 5 shall be amended as follows:-

(a) in subclause (a) for the word "Maltese" there shall be substituted the word "athletes";

(b) for subclause (b) there shall be substituted the following "to develop and implement programs that promote equality of access to and participation in sport;"; u

(c) in subclause (e) for the words "the young" there shall be substituted the words "children and youths"; and

(d) in subclause (h) after the words "fair play" there shall be inserted the words "and the health and safety of the spectators".

THE CHAIRMAN: Iktar rimarki, jekk jogħġobkom?

(Onor. Membri: No) Il- mistoqsija hi l-emenda kif imressqa u moqrija mis-Segretarju Parlamentari.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

L-emenda "C" għaddiet nem. con.

THE CHAIRMAN: Il-mistoqsija hi klawsola 5 kif emendata.

Dawk favur?

(Onor. Membri: Aye) Dawk kontra?

Agreed.

Klawsola 5, kif emendata, għaddiet nem. con. u ġiet ordnata biex issir parti mill-abbozz ta' liġi.

Klawsola 6 - Funzjonijiet tal-Kunsill.

Clause 6 - Functions of the Council.

ONOR JESMOND MUGLIETT: Sur President, kif għedna diġa`, il-kunsill Malti għall-isport irid ikollu diversi funzjonijiet biex jilħaq l-għanijiet imsemmija fi klawsola 5.

Paragrafu (a) ta' subklawsola (1) ta' klawsola 6 jgħid li waħda mill-funzjonijiet tal-kunsill Malti għall-isport hija:

"li jagħmel rakkomandazzjonijiet lill-Ministru dwar politika nazzjonali ta' l-isport, kif ukoll lejn l-iżvilupp ta' l-isport;",

jiġifieri l-kunsill Malti għall-isport se jkun il-policy making arm tal- ministru.

Kif għedna meta konna qed niddiskutu dan l-abbozz ta' liġi fl-istadju tat- Tieni Qari, il-kunsill Malti għall-isport m'huwiex forum ta' l-għaqdiet imma huwa bord eżekuttiv li jagħti l-pariri, u allura bilfors irid ikollu l- funzjonijiet li qed jissemmew f'paragrafi (b) u (ċ), li jgħidu li l-kunsill Malti għall-isport għandu jkollu wkoll il-funzjonijiet:

"li jiżviluppa u jimplimenta programmi li jippromwovu aċċess indaqs għall-isport u parteċipazzjoni fih għall-Maltin kollha;", u "li jiżviluppa u jimplimenta politika u strateġiji għat-tkattir ta' l- għanijiet u l-funzjonijiet tiegħu, li jniedi, jinkoraġġixxi u jiffaċilita riċerka ...".

Fil-fatt din ta' l-aħħar hija importanti għax ħafna drabi ma tkunx tista' ssir politika jekk qabel ma tkunx saret riċerka.

L-isport huwa xi ħaġa soċjali u għalhekk il-politika trid tkun ibbażata fuq l-evidenza, anke biex imbagħad wieħed ikun jista' jkejjel jekk ikunx qed isir progress jew rigress.

Paragrafu (d) ta' subklawsola (1) ta' klawsola 6 tgħid li funzjoni oħra tal- kunsill Malti għall-isport hija dik:

"li jippromwovi u jiżgura l-edukazzjoni u t-tħejjija ta' coaches, amministraturi u uffiċjali bil-kompetenzi vokazzjonali u professjonali meħtieġa, u li jippromwovi, jorganizza jew jassisti b'kull mezz, skemi edukattivi għall-atleti;".

Hawnhekk qed ngħidu xi ħaġa iktar milli għidna fi klawsola 5 għax qed ngħidu li l-coaching jeħtieġ kompetenza vokazzjonali u professjonali, jiġifieri xi darba rridu naslu fl-istess sitwazzjoni ta' pajjiżi oħra fejn biex wieħed jilħaq coach ikun irid ikollu l-kompetenza vokazzjonali kif ukoll xi ċertifikati professjonali.

Paragrafu (e) ta' subklawsola (1) ta' l-istess klawsola tgħid hekk:

"li jippromwovi u jiżgura t-twaqqif, l-iżvilupp u l-manutenzjoni kif ukoll l-użu xieraq ta' faċilitajiet sportivi, servizzi u riżorsi għall- inkoraġġiment u l-promozzjoni ta' l-isport, u li jagħti pariri lill- Ministru dwar miżuri ta' sigurta`, inkluża s-superviżjoni u l-użu ta' tagħmir sportiv fejn ikun hemm faċilitajiet sportivi.".

Kif qed jgħid dan il-paragrafu, jista' jkollok tagħmir li ma jkunx addattat għall-prattika li wieħed ikun qiegħed jipprova jippromwovi.

Paragrafi (ġ) ta' subklawsola (1) jgħid li l-kunsill Malti għall-isport għandu wkoll il-funzjoni li jipprovdi għajnuna finanzjarja, u din hija importanti.

Niftakar li darba l-Onor.

Frendo qalli li baqa' sorpriż b'kemm mexa 'l quddiem il-qasam ta' l-isport għax fi żmienu, meta kien ta allokazzjoni lill-kumitat olimpiku Malti għall-ewwel darba, kien hemm artikolista magħruf f'gazzetta lokali bl-Ingliż li toħroġ kull nhar ta' Ħadd fejn kważi staqsa jekk għandniex nagħtu din it-tip ta' għajnuna lill- kumitat olimpiku Malti.

Illum il-kultura nbidlet tant li qed ngħidu li waħda mill-funzjonijiet tal-kunsill Malti għall-isport hija li tipprovdi għajnuna finanzjarja - naturalment din tingħata skond il-mezzi - lill- kumitat olimpiku Malti, lil assoċjazzjonijiet u federazzjonijiet nazzjonali, lil clubs sportivi u lill-kunsilli lokali.

Kif nafu, din l- għajnuna hija indispensabbli, anke għax per eżempju, kieku ma jkunx hemm din it-tip ta' għajnuna ma jkunx possibbli li nipparteċipaw f'kompetizzjonijiet internazzjonali.

THE CHAIRMAN: Grazzi.

Sar il-ħin.

Fid-9.00 p.m. id-diskussjoni fuq din il-klawsola ġiet interrotta u baqgħet aġġornata.

Il-Kamra rriżumiet u s-Segretarju Parlamentari l-Onor Jesmond Mugliett irrapporta progress u talab il-permess sabiex il-Kumitat jerġa' jiltaqa'.

KUMITATI PERMANENTI

ONOR.

ANTHONY ABELA (President tal-Kumitat Permanenti għall- Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi): Mr Speaker, nirrapporta li l-Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar ir-Referendi, Abbozz Nru 148, u l-Abbozz ta' Liġi dwar l-Impiegi u r-Relazzjonijiet Industrijali, Abbozz Nru 152 għaddew mill-Kumitat Permanenti għall-Konsiderazzjoni ta' Abbozzi ta' Liġi b'emendi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Nitlob lill-Viċi Prim Ministru sabiex, jekk jogħġbu, jressaq l-Aġġornament.

AĠĠORNAMENT

ONOR LAWRENCE GONZI: Nipproponi l-aġġornament tal-Kamra għal nhar it- Tlieta, 1 ta' Ottubru, 2002, fis-6:00 p.m. b'din l-aġenda:-

Ordnijiet tal-Ġurnata

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar ir-Referendi - Tielet Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Isports - Kumitat (Kont);

Abbozz ta' Liġi dwar il-Qorti Kriminali Internazzjonali – Tieni Qari;

Abbozz ta' Liġi dwar l-Impiegi u r-Relazzjonijiet Industrijali - Tielet Qari; u

Riżoluzzjoni tal-Prim Ministru dwar il-qagħda fil-pajjiż - Kontinwazzjoni. ------------------ Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar il-Konvenzjoni Ewropea - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Kodiċi Ċivili - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Immigrazzjoni - Kumitat Permanenti;

Abbozz ta' Liġi dwar il-Proċeduri fil-Qrati u fit-Tribunali - Kumitat Permanenti; u

Abbozz ta' Liġi li jemenda l-Att dwar l-Uffiċċju tal-Posta - Kumitat Permanenti;

MR SPEAKER: Aktar rimarki?

L-Onor.

Antoine Mifsud Bonnici

ONOR.

ANTOINE MIFSUD BONNICI (Segretarju Parlamentari): Sur President, għada se jkun iċċelebrat il-Jum Dinji ta' l-Anzjani kif kien deċiż mill- assemblea ġenerali tal-Ġnus Magħquda.

Naħseb li jkun tajjeb jekk f'dan il- ħin li għandi, nitkellem u nirrifletti ftit dwar il-post li l-anzjan tagħna qed igawdi fis-soċjeta` Maltija.

Is-sena 1999 kienet iddikjarata is-sena internazzjonali ta' l-anzjani u dak iż-żmien il-Papa preżenti kien indirizza ittra lill-anzjani u qalilhom li l-għomor hu barka t'Alla u ddeskriva lill-anzjani bħala għassiesa tal-memorja kolletiva, tal-prinċipji u tal-valuri tal-ħajja, bħala interpreti ta' l-ideali għolja u gwidi tal- ħajja u bħala l-aqwa esperti li kapaċi jagħtu pariri siewja u bħala enċiklopediji ħajjin.

Jiena nistaqsi, Sur President, is-soċjeta` tagħna kif qed tħares u tittratta lill-anzjan tagħna fiż-żmenijiet tal-lum?

Jiena nistqarr li l- soċjeta` Maltija titkejjel kemm hi soċjeta` ċivilizzata minn kemm turi rispett u mħabba lejn l-anzjani u kemm qiegħda tittratta dawn l-anzjani b'dinjita`.

Irridu nħarsu lejn l-anzjan bħala dak il-bniedem li f'żogħżitu ta l-aħjar li seta` għas-soċjeta` tagħna u għalhekk dan ma għandux għalfejn jiġi meqjus bħala piż li s-soċjeta` tagħna trid iġġorr jew bħala individwu li għandu jgħix l-aħħar snin ta' ħajtu jiddependi mill-ħniena tal-gvern jew ta' xi ħaddieħor.

L-anzjani għandhom id-dinjita` tagħhom li għandha tiġi mħarsa dejjem u kullimkien u dawn jixirqilhom post speċjali fis-soċjeta` għaliex aħna nagħrfu u nirrispettaw il-kontribut li dawn l-anzjani taw u għalhekk irridu niżgurawlhom l-ogħla livell ta' għajxien.

Irridu nqisu lill- anzjan bħala ħolqa mportanti fl-ekonomija nazzjonali.

L-anzjan għandu ħafna x'jista` jagħti għall-ħolqien u t-tkabbir tal-ġid komuni u dan jifforma parti ntegrali mis-soċjeta` tagħna għax hu wieħed mill-elementi li jiffurmaw ir-riżorsi umani u soċjali tagħna u għalhekk li safejn hu possibbli, l-anzjan għandu jibqa` jgħix fl-ambjent tiegħu, fiċ-ċentru ta' l- attivita` soċjali u fi djalogu kontinwu ma' ġenerazzjonijiet oħra.

Il-popolazzjoni f'pajjiżna, bħall-bqija ta' pajjiżi oħra tad-dinja , qiegħda kontinwament tixjieħ u se tkompli tixjieħ b'rata aktar mgħaġġla fis- snin li ġejjin.

Dan hu dovut għal żewġ fatturi, li huma l-fertilita` li qegħda dejjem tonqos, u l-fatt li l-bniedem qed jgħix aktar.

Waqt li n- numri globali ta` persuni li għalqu s-60 sena bħalissa jiffurmaw madwar 18% tal-popolazzjoni totali, fi żmien 25 sena oħra, dan il-persentaġġ mistenni jilħaq l-24%.

Sas-sena 2025, il-popolazzjoni anzjana tkun aktar milli rduppjat u fl-istess ħin il-popolazzjoni żgħażugħa tkun qed tonqos gradwalment b'riżultat li l-labour force tkun qed tonqos u tixjieħ fl- istess ħin.

Dan kollu jwassal għal ċerti mplikazzjonijiet ekonomiċi li huwa ovvju fejn se jkollna inqas ħaddiema li jridu jwieżnu aktar pensjonanti; filwaqt li llum għandna 4.2 ħaddiem għal kull pensjonant, fl-2030 se jkollna 2.5 ħaddiema għal kull pensjonant.

L-għajxien aktar fit-tul ta' l-anzjani jrid jiġi akkumpanjat minn kwalita` ta' ħajja aħjar għaliex inkella l-benefiċċji jkunu artifiċjali.

Irridu nagħmlu policies li bħala skop ikollhom dak li l-anzjan jibqa' attiv, iżomm ir-relazzjonijiet tiegħu mal-familja u mal-ħbieb filwaqt li jiġi nkoraġġut jipparteċipa attivament biex iħoss ruħu kompletament integrat fis-soċjeta`.

Wieħed jista` jevalwa l-post ta' l-anzjan fis-soċjeta` tagħna minn tliet aspetti differenti: L-anzjan fil-familja, l-anzjan fil-kommunita` u l- anzjan fl-istituzzjonijiet.

Nibdew mill-aspett ta' l-anzjan fil-familja.

Il-familja għandha tkun il- post ideali għall-anzjan.

Sfortunatament, ir-rwol tradizzjonali tal-familja Maltija fis-support u l-kura ta` kuljum ta' l-anzjani tagħha hu mhedded serjament minn diversi bżonnijiet ekonomiċi, soċjali u psikoloġiċi.

It- tnaqqis radikali ta' twelid f'pajjiżna u l-fatt li numru dejjem akbar ta' nisa qed joħorġu jaħdmu barra mid-dar huma żewġ fatturi li qed ibiddlu l- familja Maltija mhux biss fl-istruttura u fil-kobor iżda anke fil-funzjoni tagħha.

Iżda sfortunatament, wieħed irid isemmi wkoll li qegħdin inħabbtu wiċċna ma' ċertu bdil fil-valuri tradizzjonali li qabel kienu jżommu l- membri tal-familja Maltija magħquda flimkien irrispettivament mill-eta` tagħhom.

U jekk irridu li numru akbar ta' anzjani jibqgħu jgħixu f'darhom, hemm bżonn li jikber il-kontribut tal-qraba ta' l-anzjani li dawn wara kollox, għad għandhom l-akbar responsabbilta` f'dan ir-rigward.

Hemm bżonn li l-familja Maltija terġa' tibda tħaddan dawk il-valuri li kienu l-bażi tagħha fis-snin imgħoddija.

Il-mira ewlenija tal-gvern kienet, għadha u tibqa' li safejn u sakemm hu possibbli, l-anzjan jibqa' jgħix f'daru mal-familja tiegħu u ma' ħbiebu.

L-impenn min-naħa tal-gvern, biex jgħin lil dawk l-anzjani li m'għandhomx minn jieħu ħsiebhom u anke biex jgħin lil dawk il-familji li qed jieħdu ħsieb l-anzjani, żdied u jrid ikompli jiżdied.

Is-servizzi għall-anzjani fil-kommunita` jridu jkomplu jiġu estiżi u mtejba u jsiru aktar personalizzati.

Dawn is-servizzi jridu jipprovdu support lill-anzjani u fl-istess waqt iħaffu l-piż minn fuq il- familja tagħhom.

Pero` aħna nemmnu wkoll li s-soċjeta` kollha trid tagħti sehem akbar fil-ħarsien soċjali ta' dawk l-anzjani fil-bżonn, u hawn qed nirriferi għall-kunċett tal-welfare society.

Irridu nkomplu naħdmu fuq il- kunċett tas-solidarjeta`.

F'dawn l-erba` snin, il-gvern Nazzjonalista kompla saħħaħ is-servizzi kommunitarji biex jgħin kemm jista` jkun lill-anzjani biex ikomplu jgħixu fil-kommunita`.

Is-servizz tat-telecare, li hu provdut b'kollaborazzjoni mal-Maltacom, kompla jiġi mwassal lil aktar anzjani tant li n-numru ta' abbonati issa qabeż it-8,700.

Fiċ-ċentru tat-telecare jidħlu madwar 400 sejħa kuljum u biex dan is-servizz ikun aktar personalizzat, l-operators iċemplu lill-klijenti biex jawgurawlhom l-isbaħ xewqat fl-għeluq sninhom.

Servizz ieħor li provdejna hu l-handyman service, li issa qegħdin jagħmlu użu minnu, bi ħlas sussidjat, anke dawk l-anzjani li m'għandhomx il-karta r- roża filwaqt li dawk li għandhom il-karta r-roża qed jieħdu s-servizz b'xejn.

Ftit figuri juru li fl-1999 saru 988 biċċa xogħol, fl-2000 saru 1,465 u fl-2001 saru 1,381 biċċa xogħol minn dawn il-handyman.

Servizz ieħor huwa dak ta' l-inkontinenza.

Dan is-servizz jikkonsisti f'żewġ skemi.

L-iskema A tipprovdi servizz b'xejn għal persuni b'diżabilita` li għandhom il-karta ta' l-identita` speċjali u l-iskema B hi provduta lill-anzjani biex jixtru ħrieqi bi prezz sussidjat.

Fl-1999, taħt l-iskema A kien hemm 632 filwaqt li taħt l-iskema B kien hemm 1,340.

Fl- 2000, taħt l-iskema A kien 634 filwaqt li taħt l-iskema B kien hemm 1,288.

Fl-2001, taħt l-iskema A kien hemm 646 filwaqt li taħt l-iskema B kien hemm 1, 319.

Servizz ieħor hu l-meals on wheels, servizz imħaddem mill-Malta Cross Corps bl-għajnuna finanzjarja tad-dipartiment ta' l-anzjani u servizzi fil- kommunita`.

Dan is-servizz kompla jżid fil-popolarita` tiegħu tant li l- ammont ta' ikliet qabeż is-47,000 f'sena.

Matul dawn l-erba` snin, l-gvern dejjem għamel u għadu jagħmel minn kollox - u għadu - sabiex dan is-servizz jibqa` wieħed soċjali.

Is-servizz ta' kura u għajnuna fid-dar, il-home help care, huwa servizz personalizzat li jgħin persuni bi bżonn ta' support sabiex jibqgħu jgħixu f'darhom u fil-kommunita`.

Għandu jkun ta' għajnuna għal persuna anzjana biex itejjeb il-kwalita` tal-ħajja tagħha u għandu jikkumplimenta għajnuna oħra li l-persuna tkun qed tirċievi.

Matul dawn l- erba` snin, bdiet proċedura ġdida fejn iddaħħlet sistema ta` assessment professjonali li permezz tagħha - s-social workers ġew imħarrġa apposta għal dan ix-xogħol - is-servizz jitfassal u jingħata dejjem aktar skond il- bżonnijiet partikolari ta' l-anzjan.

Qed issir ukoll revizjoni tas-servizz kemm fuq livell amministrattiv kif ukoll fuq dak kwalitattiv.

Preżentament hemm 3,180 households li qed jibbenefikaw minn dan is-servizz.

Servizz ieħor fil-kommunita`, li qed jagħti frott tajjeb, huwa bla dubbju ta' xejn is-servizz li qed jingħata permess taċ-ċentri ta' matul il-jum, id-day centres.

Dawn iċ-ċentri qed joffru l-opportunita` lil tant anzjani u anke persuni bi bżonnijiet speċjali li jiltaqgħu flimkien u jgħaddu l-ħin tagħhom b'mod kostruttiv filwaqt li jgħinuhom ħalli jibqgħu jiżviluppaw il-potenzjal tagħhom.

Dawn l- aħħar erba` snin infetħu ħames ċentri oħra, fl-Imtarfa, Birkirkara, Bormla, Ħal Luqa u San Pawl il-Baħar li flimkien mas-sitta l-oħra li nfetħu qabel, jgħollu n-numru ta' day centres f'Malta għal 11.

Tajjeb li wieħed jenfasizza li fil-maġġoranza tal-każi, il-ftuħ ta' dawn iċ-ċentri saru possibbli bil-ko-operazzjoni tal-kunsilli lokali li f'ċerti każi huma stess xtraw il-post jew qegħdin iħallsu l-kera.

Huwa ta' sodisfazzjon kbir meta wieħed jikkonstata li hemm madwar elf persuna anzjana li jattendu regolarment dawn iċ-ċentri.

Bi pjaċir nista` ngħid li proprju din il- ġimgħa, sejrin niftħu day centre ieħor, din id-darba b'Birżebbuġa u anke dan bil-ko-operazzjoni tal-kunsilli lokali.

Dan se jkun it-12-il ċentru li ser ikollna f'Malta.

X'inhu l-post ta' l-anzjani tagħna fil-kommunita`?

Il-viżjoni tagħna ta' l- anzjan tal-lum fis-soċjeta` li qegħdin ngħixu fiha, li hija soċjeta` għal kull eta`, soċjeta` inklużiva u mhux esklużiva, hija ta' l-anzjan li jrid jibqa` attiv fiha.

Irridu li l-anzjan jieħu l-inizjattiva f'idejh, irriduh li jkun anzjan pro-attiv, jiġifieri li hu stess jfittex kif jista` jagħti kontibut siewi lis-soċjeta`.

Aħna lkoll għandna d-dover li nipprovdu kwalita` ta' ħajja aħjar lill-anzjani tagħna mhux mill-lat materjali biss iżda wkoll mill-aspett soċjali, kulturali, edukattiv u rikreattiv.

Huwa b'hekk li l-anzjani tagħna ma jgħoddux ruħhom emarġinati iżda jħossuhom kompletament integrati fis-soċjeta`.

Il-mira tagħna għandha tkun li jkollna anzjani b'saħħithom, attivi u li jkollhom interess fil-ħajja minkejja l-eta`.

Irridu nkomplu nirsistu biex niżviluppaw aktar u aktar l-istampa l-ġdida ta' l-anzjani Maltin.

Irridu noħolqu diversi okkazzjonijiet li jipprovdu lill-anzjani tagħna opportunitajiet biex huma stess jipparteċipaw b'mod attiv u b'hekk, tkun qed tissaħħaħ l-integrazzjoni tagħhom fis-soċjeta`.

Illum l-anzjan għandu quddiemu diversi attivitajiet li fihom jista` jikkontribwixxi bħal ma huma kunsilli lokali, għaqdiet ta' trade unions, għaqdiet reliġjużi, politiċi, kulturali, filantropiċi u sportivi.

Wieħed hawnhekk irid isemmi bħala xhieda tal-parteċipazzjoni attiva` ta' l-anzjani, in-numru kbir ta' anzjani li jattendu l-Universita` tat-tielet eta` u wkoll il-madwar elf ruħ li jmorru fid-day centres.

Din rajniha wkoll f'dawn il-ġranet fid-diversi attivitajiet li pprogrammajna fl-okkazzjoni tal-Jum Dinji ta' l-Anzjani.

Kien ta' sodisfazzjon kbir għalina, li naraw mijiet ta' anzjani jattendu d- day centres fejn per eżempju darba minnhom imlew id-day centre taż-Żejtun f'żewġ okkazzjonijiet differenti u proprju l-lejla kien hemm madwar 800 anzjan jattendu serata fl-auditorium f'Sant'Agata, r-Rabat.

Ma nistax ma nsemmix ukoll, is-serata li saret nhar is-Sibt li għadda, li fiha ġie proklamat l-anzjan tas-sena u għalhekk, jiena rrid nieħu din l- okkazzjoni biex nifraħ lir-rebbieħ, is-Sur Anthony Borg u nikkongratula n- nominati kollha li kellna għal dan il-premju.

Kienet serata sabiħa u dinjituża li tat pjaċir lin-numru sabiħ ta' persuni li attendew għaliha.

Naturalment, il-gvern irid jagħti każ ukoll ta' l-anzjani fl- istituzzjonijiet.

Għalkemm in-numru ta' anzjani li huma nstituzzjonalizzati huwa żgħir ħafna bħala perċentaġġ meta paragunat man-numru totali ta' l- anzjani, il-gvern xorta għandu d-dmir li jtejjeb il-livell ta' l-għixien u l-kwalita` tal-ħajja ta' dawk l-anzjani li jkun f'xi dar ta' l-anzjani jew f'SVPR.

Dawn l-aħħar snin, inbnew djar residenzjali ta' l-ogħla livell filwaqt li SVPR qatt ma ra daqstant titjieb u progress kemm mill-lat strutturali tal-wards kif ukoll fis-servizz kontinwu li jingħata lir- residenti.

Meta qiegħed nitkellem fuq servizz residenzjali għall-anzjani, ma nistax ma nsemmix u fl-istess ħin, nirringrazzja lill-Knisja, li f'pajjiżna kienet l-ewwel waħda li offriet servizzi residenzjali lil tant u tant anzjani u għada sal-lum tilqa` mijjiet ta' anzjani fid-diversi djar tagħha.

Fiż-żminijiet tal-lum għandna diversi djar ta' l-anzjani mmexxija mis- settur privat li fihom qed isibu kenn mijiet ta' anzjani.

Tajjeb li ladarba qiegħed insemmi d-djar ta l-anzjani privati, nixtieq infisser x'inhi l- pożizzjoni tal-gvern.

Il-gvern hu favur li s-settur privat jiġi mħajjar jinvesti f'dan il-qasam iżda l-gvern hu determinat li ma jippermetti lil ħadd li jnaqqas mid-dinjita` ta' l-anzjani jew li ma jipprovdix kwalita` ta' ħajja tajba u xierqa minħabba l-interessi kummerċjali tiegħu.

Irridu nwaqfu l-istrutturi meħtieġa biex jgħassu l-operat ta' kull dar ta' l- anzjani – tkun liema tkun, ta' l-istat, tal-knisja jew privata – biex inkunu ċerti li f'kull dar ta' l-anzjani tkun qed tingħata kura kwalitattiva li tħares fost affarijiet oħra, id-dinjita`, l-privatezza u d- dritt ta' l-għażla tal-persuna anzjana.

Sur President, naħseb li l-poplu Malti kollu hu konxju tax-xogħol kollu li rnexxilu jagħmel dan il-gvern f'dawn l-aħħar erba` snin biex ikattar, jkabbar u jtejjeb is-servizzi residenzjali għall-anzjani tagħna.

Ma nixtieqx inkun polemiku għax żgur m'għandhiex din l-intenzjoni llejla meta proprju qed nitkellem lejliet il-Jum Dinji ta' l-Anzjani iżda ma nistax ma nirrimarkax il-kritika qarrieqa li tinxtered mill-media ta' l-oppożizzjoni u speċjalment dwar il-SVPR.

L-iskantament u l-istmerrija tiegħi huma iżjed meta din il-kritika tkun magħmula minn xi deputat ta' l-oppożizzjoni li żgur missu joqgħod aktar attent fil-kritika tiegħu.

X'għamilna f'dawn l- erba` snin biex kabbarna u tejjibna s-servizzi residenzjali ta' l-istat?

Ħalli nibdew mid-djar residenzjali tal-gvern fejn ftaħna dar ta' l-anzjani f'Bormla li għandha l-kumditajiet kollha neċessarji u fejn is-servizz li qed jingħata lill-anzjani hu eċċellenti.

Dar li wara ftit xhur kabbarniha mingħajr ma tellifniela mill-aspett estetiku tagħha u issa qiegħda tilqa` 107 residenti.

Komplejna t-tkabbir u l-immodernizzar tad-dar ta' l-anzjani fil-Furjana fejn illum qed jgħixu fiha 47 persuna.

Id-dar ta' l-anzjani fl- Imsida kabbarniha biex nilqgħu ħames koppji anzjani oħra.

L-istess għamilna fid-dar ta' l-anzjani ta' l-Imtarfa li żidniha bi tnax-il sodda oħra.

Miżura ġdida li bdejna nieħdu minn din is-sena biex nilqagħu aktar għad- domanda kbira li għandna, hi li komplejna niżviluppaw il-public/private partnership billi d-dipartiment ta' l-anzjani ssieħeb mas-settur privat biex jipprovdi servizz ta' akkomodazzjoni għal aktar minn 70 anzjan fid- djar privati ta' l-anzjani.

Hu tajjeb li hawnhekk infakkar li f'din is-sena li qegħdin fiha, irnexxilna b'kollox naqdu aktar minn 110 anzjani fit-talba tagħhom għal post residenzjali.

Altru milli ma għamilna xejn f'dawn l-erba` snin Sur President!

M'aħniex se nieqfu hawn u diġa` pjanajna l-estensjoni tad-dar ta' l-anzjani fiż-Żejtun li minn dar f'60 sodda se tiġi dar f'140 sodda – jiġifieri żieda ta' 80 residenti oħra – u dan ix-xogħol dalwaqt se jibda u nispera li jitlesta fl-ewwel nofs tas-sena d-dieħla.

Nista` ngħid ukoll li d-diskussjonijiet mal-planning authority dwar dar ġdida fil-Mellieħa qegħdin fil-konkluzzjonijiet tagħhom u nisperaw li dalwaqt ikunu f'pożizzjoni biex jinħarġu t-tenders relattivi.

Naturalment Sur President, SVPR għandu prijorita` kbira fis-servizzi residenzjali għall-anzjani li għandu l-gvern.

Gvern Nazzjonalista ilu mill- 1987 jagħmel xogħol ta' ristrutturar, ta' refurbishing u modernizzar f'din ir-residenza u anke xogħol ta' titjib tal-livell ta' l-għixien u tal- kwalita` tal-ħajja tar-residenti, u rrid nagħmel emfażi kbira fuq dak kollu li rnexxilna nwettqu f'din ir-residenza f'dan l-erba` snin.

F'Marzu tas- sena l-oħra, ġew inawgurati s-serenity wards li huma blokk ta' wards fuq tlett sulari li jakkomodaw 120 resident.

Dawn il-wards huma attrezzati bil- faċilitajiet u l-kumditajiet kollha neċċessarji għall-anzjani fiż-żminijiet tal-lum u bl-akbar sodisfazzjon ngħid li diversi persuni barranin - involuti fil-qasam ta' l-anzjani u li żaru dawn il-wards – stqarrew li l- anqas f'pajjiżhom ma għandhom wards bħal dawn għall-anzjani tagħhom.

Għamilna refurbishing u upgrading estensiv tas-swali St. Francis numri 5,6,7 u 8 fuq l-istess still tas-serenity wards.

Sar refurbishing u upgrading wkoll tas-swali ta' l-irġiel, St. Joseph numri 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 20 u 21 u anke f'sala 3, Rużar Briffa u l-sick bays fis-Sala numru 1.

Inbeda l-proġett tal-bini mill-ġdid tas-swali ta' l-irġiel numri 1, 2, 3 u 4 u tan-nisa numri 1, 2, 3 u 4 wkoll.

Dawn se jkunu żewġ blokki ta' wards fuq tliet sulari fuq l-istil tas- serenity wards.

Ġiet inawgurata staff dining room ġdida, podology clinic u speech therapy clinic u ġie introdott is-servizz ta' social workers.

Sar ukoll titjib fis-servizz tat-trasport anke bix-xiri ta' tliet ambulanzi bil- lifters u ġew impjegati numru ta' nurses u care workers biex ikompli jitjieb is-servizz ta' kura li jingħata lill-anzjani.

Dan kollu ġara f'dawn l-aħħar erba` snin ta' gvern Nazzjonalista.

Din hi l-lista twila ta' xogħol li wettaq dan il-gvern f'dawn l-aħħar erba` snin u dan juri biċ-ċar, l- impenn sod u kostanti ta' dan il-gvern fit-titjieb u l-progress ta' din ir- residenza u li kif għedt qabel, din tgiddeb għal kollox il-kritika nġusta u qarrieqa ta' l-oppożizzjoni.

Sur President, fl-1991, l-assemblea ġenerali tal-Ġnus Magħquda addottat il- United Nations Principles for Older Persons u nkorraġiet lill-gvernijiet biex jinkorporaw dawn it-tmintax il-prinċipju fil-programmi nazzjonali tagħhom fejn hu possibbli.

Dawn it-tmintax il-prinċipju huma miġbura f'ħames taqsimiet, Independence, Participation, Care, Self-Fulfilment u Dignity.

Żewġ prinċipji li jsibu fit-taqsima dwar id-dinjita` huma: "Older persons should be able to live in dignity and security and to be free of exploitation and physical or mental abuse.

Older persons should be treated fairly, regardless of age, gender, social or ethnic background, disability or other status and to be valued independently of their economic contributions.".

Fiż-żminijiet tal-lum, id-dinjita` ta' l-anzjani għandha tingħata l-akbar prominenza u nridu nagħmlu mod li niżguraw li fis-soċjeta` tagħna - li hi soċjeta` inklużiva u mhux esklużiva - id-dinjita` ta' l-anzjan tiġi rispettata u mħarsa.

Il-gvern tal-pajjiż irid ikun hu l-ewwel li jagħti l- eżempju u jħares id-dinjita` ta' l-anzjani f'dak kollu li jipproponi u jwettaq.

Għalhekk li f'dawn l-aħħar erba` snin, il-gvern Nazzjonalista impenja ruħu - u ser ikompli jagħmel dan – ħalli ħadd mill-anzjani tagħna ma jibqa' lura; li kull anzjan ikollu l-pensjoni tal-gvern assigurata għal ħajtu kollha; li kull anzjan ikollu available servizzi avvanzati ta' saħħa u edukazzjoni; li kull anzjan jgħix f'daru f'kundizzjonijiet aċċettabbli u sakemm hu possibbli.

Dawk l-anzjani li għandhom bżonn jgħixu f'istituzzjoni, jingħatawlhom l-mezzi kollha biex ikunu jistgħu jagħmlu dan.

Kull każ ta' anzjan jiġi trattat individwalment u bl-aktar mod professjonali.

Sur President, l-isfidi tal-futur fil-qasam ta' l-anzjani huma kbar iżda mhux se naqgħtu qalbna.

Il-progress miksub f'dawn l-aħħar snin jagħmlilna kuraġġ u hu garanzija għall-futur.

Gvern waħdu ma jistax jissoddisfa l- ħtiġijiet kollha li dejjem jiżdiedu u jinbidlu f'settur ta' popolazzjoni li qed dejjem jikber u għalhekk irridu naħdmu lkoll id f'id - gvern, knisja, volontarjat, settur privat u l-anzjani u l-familji tagħhom – u allura żgur li nottjenu dak li lkoll nixtiequ u cioe` li l-anzjani f'pajjiżna jgawdu d- dinjita` u jkunu rispettati mis-soċjeta` tagħna - dik is-soċjeta` li aħna rridu li ħadd ma jibqa` lura, li tkun soċjeta inklużiva u mhux esklużiva u li tkun soċjeta` għal kull eta`.

Grazzi.

MR SPEAKER: Grazzi.

Sar il-ħin.

Il-Kamra hi aġġornata għal għada, it- Tlieta, 1 ta' Ottubru 2002 fis-6:00 p.m. bl-aġenda kif komunikata mill-Viċi Prim Ministru.

Fid-9:30 p.m. il-Kamra aġġornat mingħajr ma saret il-mistoqsija.

MISTOQSIJIET GĦAL TWEĠIBIET ORALI MWIEĠBA BIL-MIKTUB

ĦSARAT KKAWŻATI MILL-IMPJANT TA' SANT'ANTNIN – KUMPENS LILL-BDIEWA

L-ONOR.

NOEL FARRUGIA staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Peress li l- bdiewa li jirċievu l-ilma mill-impjant ta' Sant'Antnin inqerdulhom l-uċuh tar-raba' tagħhom minħabba l-kwalita' inferjuri ta' ilma li ngħataw mill- istess impjant, jista' il-Ministru jara li l-bdiewa ta' Ħaż-Żabbar, Żejtun u oħrajn fl-inħawi li sofrew l-istess danni jingħataw kumpens finanzjarju xieraq?

Kemm fil-fatt hija s-somma tal-kumpens li se tiġi mogħtija lil dawn il-bdiewa?

ONOR.

JOHN DALLI: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jgħaddi l-misotqsija lill-ministru konċernat.

ŻEJTUN – TRIQ ID-DWIEMES

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid jekk fl-aħħar hux se issir Triq id- Dwiemes, Żejtun?

Jekk iva, meta maħsub li jibda x-xogħol?

Kemm hu maħsub li se jiġi jiswa?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li diġa` ingħata kuntratt lill- kumpannija Asfaltar Ltd. għax-xogħol ta' kostruzzjoni u asfaltar.

Ix- xogħol ta' formazzjoni tat-triq u l-bankina tlesta u jonqos biss li jingħata l-asfalt li se Jsir f'dawn il-ġranet.

Ix-xogħol kollu fit-triq imsemmija mill-Onor.

Interpellant se jiswa qrib l- Lm20,000.

VALLETTA REHABILITATION COMMITTEE

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u l- Infrastruttura: Jista' il-Ministru jgħid jekk iċ-chairman tal-Valletta rehabilitation committee jistax ikollu konflitt ta' interess peress li jaħdem bħala perit part-time f'ditta ta' periti għamlu diversi xogħlijiet għal dan l-istess kumitat ta' riabilitazzjoni?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Huwa veru li l-perit imsemmi jagħmel parti minn ditta li fil-passat għamlet diversi xogħlijiet għall-proġett tar- riabilitazzjoni tal-Belt Valletta.

Huwa veru wkoll li l-istess ditta għadha l-konsulent għax-xogħlijiet li jsiru fil-Berġa ta' Kastilja.

Biss, bħal kull chairman ieħor, il-perit imsemmi jkollu jirtira mid-diskussjoni jekk din tista' tkun ta' nteress għad-ditta personali tiegħu.

MEPA - APPLIKAZZJONI

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid x'inhu l-iskop għall-applikazzjoni li saret lil MEPA, GF 3206/02?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jiena nfurmat li l-applikazzjoni lill-MEPA li qed jirriferi għaliha l-Onor.

Interpellant saret mill-awtorita' tat-trasport sabiex jiġu stabbiliti kriterji għal environment impact assessment tat- toroq arterjali li se jikkostitwixxu l-ewwel fażi ta' pjan ta' restawr u upgrading ta' toroq li jkun jista' jiġi ffinanzjat minn fondi ta' l-Unjoni Ewropea meta Malta tissieħeb fl-unjoni.

HOUSING - KONVENJU

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid x'sar mill- konvenju li ġie ffirmat mill-familja, li d-dettalji dwarha qed jintbagħtu separatament, għax-xiri ta' appartament fil-housing estate ta' Ħal Mula, Żebbuġ fil-31 ta' Jannar 1992, u li sal-lum, għadu ma sarx il-kuntratt finali?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninsab informat li l-awtorita' tad-djar kienet informat bil-miktub diversi drabi lill-familja ndikata mill-Onor.

Interpellant bir-raġuni għalfejn ma setax jitkompla l-proċess għax-xiri ta' l-appartament li kienu jgħixu fih.

Permezz ta' ittra li ġġib id-data tal- 21 ta' Novembru 1996, l-awtorita` tad-djar informat għall-aħħar darba lill- familja ndikata li l-applikazzjoni tagħha kienet qed tiġi kkunsidrata bħala rtirata.

XIRI TA' PROPRJETA`

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' il- Ministru jgħid kemm baqa' minn dawk in-numru ta' residenti li xtraw il- proprjeta` tagħhom f'Malta u reġgħu bigħuha lura lill-Maltin hekk kif ġie ddikjarat fil-mistoqsija 35233?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellanti li meta barrani jbigħ il-proprjeta` li jkun akkwista lill-Maltin, ma jkollu l-ebda obbligu li jinforma lid-dipartiment b'tali trasferiment u allura ma setgħet qatt tinżamm statistika.

L-Att dwar l-Akkwist ta' Proprjeta` Immobbli minn persuni mhux residenti (Kap. 246) jirregola l-akkwist tal-proprjeta` mill- barranin u mhux il-bejgħ ta' l-istess proprjeta`.

Niġbed l-attenzjoni għall-fatt li meta jingħata permess taħt l-att imsemmi ma jfissirx konklussivament li jkun sar it-trasferiment.

ŻABBAR – ŻBIR TA' SIĠAR

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' il-Ministru jara li jinżabru żewġ siġriet kbar ta' iktar minn erba' sulari li jinsabu jmissu mall-faċċata ta' blokk F fi Triq l-Iklin, housing estate, Żabbar?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Jien informat li r-responsabbilta` ta' dan ix-xogħol hi tal-kunsill lokali ta' Haż-Żabbar.

Għaldaqstant nissuġġerixxi lill- Onor. Interpellant biex tagħmel it-talba tagħha lil dan il-kunsill.

ATTARD - TRIQ IL-PJAZZETTA

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Ministru għat- Trasport u Komunikazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid jekk hemmx xi permess għal reserved parking fi Triq il-Pjazzetta, Ħ'Attard?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li d-direttorat għal-maniġġ tat- traffiku m'għadda l-ebda permess għal reserved parking fi Triq il- Pjazzetta, Ħ'Attard.

ATTARD - TRIQ IL-LINJA

L-ONOR.

JEFFREY PULLICINO ORLANDO staqsa lill-Ministru għat- Trasport u Komunikazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid jekk huwiex possibbli li fi Triq il-Linja, Ħ'Attard tinħoloq sistema one way minħabba l-periklu u l-inkonvenjent li qed jinħoloq mit-traffiku f'din it-triq dejqa?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li d-direttorat għall-maniġġ tat- traffiku għamel studju fil-lokal li rriżulta li b'sinjalaġġ approprijat, din it-triq tista' tibqa' bit-traffiku two way mingħajr problemi w inkonvenjenzi.

Il-proposti għas-sinjalaġġ għaddew lill-kunsill lokali kkonċernat fit-12 ta' Settembru 2001, iżda sal-lum, dawn għadhom ma ġewx implimentati.

VALLETTA REHABILITATION PROJECT

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għar-Riżorsi u l- Infrastruttura: Jista' il-Ministru jgħid jekk u meta se jkunu mixgħula s- swar ta' A. M. Valperga, tal-Bieb u Tal-Foss li jinsabu fil-Fgura, peress li fl-inħawi hemm ħafna dlam u qed isiru wkoll ħafna abbużi, u peress li dan ix-xogħol suppost kellu jsir mill-Valletta rehabilitation project skond il-mistoqsija 35304?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li s-sena d-dieħla hemm l- intenzjoni li l-proġett għar-riabilitazzjoni tal-Kottonera jixgħel id-daħla ta' Bormla, minn Għajn Dwieli sa parti mis-sur tal-ġenb.

Hemm il-ħsieb li s- sena d-dieħla jinxtgħelu d-daħla ta' Bormla u Forti Sant'Anġlu.

PROĠETT TAL-MIDI – KUMPENS GĦALL-INKONVENJENZA

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u l- Infrastruttura: Jista' il-Ministru jikkonferma li l-proġett tal-MIDI se jitlesta fi tmien snin?

X'kumpens se jieħdu l-lukandi tal-madwar minħabba l-inkonvenjent li qiegħed ikollhom?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Il-proġett tal-MIDI jitlesta skond time frames li jistabbilixxi l-istess konsorzju sakemm dawn ikunu konformi ma' jew aħjar minn dak li kien stabbilit fil-kuntratt li sar mal-gvern preżenti.

Rigward il-lukandi li hemm fl-inħawi, mhux previst li dawn jirċievu xi kumpens.

TURIŻMU

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu: Jista' il- Ministru jgħid wara n-nuqqas fit-turiżmu din is-sena x'inhuma l-pjanijiet tal-ministru biex ir-rankatura ma tkomplix fit-triq tan-niżla?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Din hi sena diffiċli għat-turiżmu internazzjonali sew kaġun ta' qagħda ekonomika dinjija dgħajfa kif ukoll tort ta' l-impatt tat-traġedja tal-11 ta' Settembru.

Huma dawn il-fatturi li l-aktar ikkaġunaw telf ta' volum fit-turiżmu u għalhekk hekk kif l-ekonomija Amerikana, Ġappuniża u Ġermaniża tirpilja, jinħoloq tiġdid fl-ekonomija dinjija.

Dan jgħodd ukoll għal kull ġurnata li tgħaddi mid-data ta' l- attakk fuq l-Amerika.

F'dawn iċ-ċirkostanzi l-politika tal-gvern timxi fuq dawn it-tliet binarji: l-ewwel, użu effettiv u aggressiv tal-flus li tiddisponi minnhom l- awtorita`; it-tieni, tmexxija skond il-pjan strateġiku 2002 – 2004, u t- tielet, tkomplija tal-proċess ta' titjib u tiġdid tal-prodott turistiku.

BUDGET – PUBBLIĊITA` GĦAT-TURIŻMU

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu: Jista' il- Ministru jgħid kemm kien il-budget sena b'sena mill-1998 sal-lum fuq pubbliċita` għat-turiżmu u x'kien ir-riżultat?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Il-budget sena b'sena mill-1998 sal-lum fuq pubbliċita` għat-turiżmu kien hekk:

|Sena |Ammont Totali | | |Lm | |1998 |3,180,871 | |1999 |3,119,187 | |2000 |3,647,764 | |2001 |5,347,368 | |2002 |7,030,000 |

Kif jaf l-Onor.

Membru, il-pubbliċita` fit-turiżmu mhux kollox.

Matul dawn is-snin, dejjem irnexxilna nattiraw aktar minn Lm1.1 miljun turist fis- sena.

MTA - IMPJEGATI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu: Jista' il- Ministru jgħid mill-1998 sal-lum kemm ġew impjegati ħaddiema ma' l-MTA jew mad-dipartiment tat-turiżmu u mil-liema lokalita` kienu?

ONOR.

MICHAEL REFALO: Peress li l-informazzjoni għadha qed tinġabar tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

LUKANDI – BOOKINGS IMĦASSRA

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għat-Turiżmu: Jista' il- Ministru jgħid kemm kienu dawk il-lukandi li wara li kien ippjanat li se jkollhom it-turisti għal dan is-sajf, ġew ikkanċellati l-bookings u l- lukandi spiċċaw biex minflok bit-turisti mtlew bl-istudenti?

ONOR.

MICHAEL REFALO: L-Onor.

Interpellant ma jressaq ebda fatt biex isostni l-allegazzjoni tiegħu li kien hemm turisti li ħassru l- prenotazzjoni għall-btajjel f'Malta.

Informat li dan, lanqas jirriżulta lill-MTA.

Nixtieq nispjegalu wkoll li s-settur tat-TEFL hu niċċa ewlenija tat- turiżmu.

Kif joħroġ mill-istatistika ta' l-NSO min jiġi Malta biex jitgħallem l-Ingliż għandu għażla fejn joqgħod.

Il-maġġoranza kbira tiġi akkommodata ma' host families waqt li l-bqija jiġu alloġġjati f'appartamenti u lukandi.

PROĠETT TAL-MIDI

L-ONOR.

SILVIO PARNIS staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u l- Infrastruttura: Jista' il-Ministru jgħid jekk fil-proġett ta' bini ta' flats mill-MIDI fil-pjanta mmarkata T4 ġewx ikkonsultati sidien oħra ta' lukandi li jmissu mal-proġett tal-MIDI peress li bil-proġett tal-mina tilfu spazju li kellhom quddiem il-lukanda?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jindirizza l- mistoqsija tiegħu lill-ministru konċernat.

VAT - ABBUŻI

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' il- Ministru jgħid jistax iqabbad lid-dipartiment tal-VAT jinvestiga l-abbuż li qed isir minn min imexxi t-tuckshop tal-junior lyceum tas-subien fil-Ħamrun li minflok flus qed jagħti chips li jissarrfu biex hekk ma jkunx hemm transazzjonijiet finanzjarji u ma jħallsux VAT?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li min imexxi tuckshops fi skejjel jista' jitlob lill-kummissarju tal-VAT biex jawtorizzah joħroġ irċevuta waħda fiskali kuljum għall-bejgħ kollu li jkun sar matul dak il-jum taħt kundizzjonijiet.

Fil-każ imsemmi mill-Onor.

Membru, qed isir l-istħarriġ meħtieġ biex ikun żgurat li min imexxi t-tucksop tal-junior lyceum tal-Ħamrun qed jimxi skond il-provvedimenti tal-liġi.

Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li kif timxi din l-amministrazzjoni, il- ministru ma jqabbadx lid-dipartiment tal-VAT tinvestiga lil dak u lil ieħor.

Kull meta xi ħadd jgħaddili lmenti bħal dawn, jien ngħaddihom lid- dipartiment biex jieħu l-azzjoni li jidhirlu xierqa.

Iċ-ċittadin jista' u għandu jgħaddi dawn l-ilmenti direttament lid- dipartiment tal-VAT.

L-ISTITUT MIKELANG SAPIANO – GĦALLIEMA U TECHNICIANS REDUNDANT

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm hemm għalliema u technicians fl-istitut Mikelanġ Sapiano li qed jitqiesu redundant?

X'jgħallmu jew x'xogħol jagħmlu f'kull każ?

X'se jsir minnhom?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li hemm erba' technicians li jitqiesu redundant fl-Istitut Teknikul Mikilanġ Sapiano.

Dawn qegħdin jiġu trasferiti għal skejjel oħra.

Informat ukoll li n-numru ta' għalliema li jistgħu jitqiesu redundant ikunu magħrufa hekk kif jiġi stabbilit in-numru ta' studenti ġodda wara t-tieni sejħa għal applikazzjonijiet fit-3 u 4 ta' Ottubru 2002 wara li joħroġu r- riżultati tas-SEC.

SAFAR - NEFQA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Prim Ministru: Jista' il-Prim Ministru jwieġeb mistoqsija 35328 u jgħid kemm ġiet tiswa l-mawra riċenti tiegħu fl-Awstralja u New Zealand?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l- informazzjoni qiegħda tinġabar u tingħata tweġiba f'xi seduta oħra.

SKEJJEL - TRASFERIMENTI TA' GĦALLIEMA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' il-Ministru jwieġeb mistoqsija 35307, jista' jgħid min kienu l- għalliema li ntlaqgħet it-talba tagħhom għal trasferiment għal skola oħra għas-sena skolastika li se tibda:

1) fil-qasam primarju u 2) fil-qasam sekondarju? a) f'Malta u b) f'Għawdex? 3) Lejn liema skejjel iċċaqalqu f'kull każ?

ONOR.

LOUIS GALEA: Filwaqt li nirriferi lill-Onor.

Membru għat-tweġiba għal mistoqsija parlamentari 35543, mhix il-prattika li wieħed jagħti l- ismijiet ta' l-għalliema konċernati.

XIRI TA' KOTBA - NEFQA

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' il-Ministru jwieġeb mistoqsija 35422 u jgħid kemm intnefqu flus biex inxtraw kotba ġodda għall-użu ta' l-istudenti li jattendu l-iskejjel ta' l- istat għas-sena skolastika li se tibda fi ftit jiem?

Ta' liema suġġetti u ta' liema livell?

Jista' jagħti l-istess dettalji għas-sena skolastika li għaddiet ukoll?

ONOR.

LOUIS GALEA: L-informazzjoni mitluba qed titpoġġa fuq il-mejda tal- Kamra.

SKEJJEL - TRASFERIMENTI TA' GĦALLIEMA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' il-Ministru jwieġeb mistoqsija 35310 u jgħid kemm kien hemm għalliema li talbu li jiġu trasferiti għas-sena skolastika li se tibda: 1) fil-qasam primarju u 2) fil-qasam sekondarju? a) f'Malta u b) f'Għawdex?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li n-numru ta' għalliema li talbu li jiġu trasferiti għas-sena skolastika li se tibda huma dawn:

| |Qasam |Qasam | | |Primarju |Sekondarju | |Malta |111 |126 | |Għawdex |7 |17 | |Total |118 |143 |

PIETA` - DOOR RENUMBERING

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l- Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid jistax isir renumbering ta' Triq Clarence Pieta` minħabba d-diffikultajiet li hemm minħabba duplikazzjoni ta' numri?

ONOR.

TONIO BORG: Nitlob lill-Onor.

Interpellant biex jirrifferi din il- mistoqsija lill-ministru ta` l-infrastruttura u riżorsi.

SKEJJEL - STUDENTI

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' il-Ministru jwieġeb mistoqsija 35330 u jgħid kemm hemm studenti li għandhom 'il fuq minn 14-il sena li jattendu skejjel regolari u li għandhom: a) diżabilita` fiżika; b) nuqqas ta' smigħ; c) nuqqas ta' vista; d) nuqqas mentali; u e) aktar minn diżabilita' waħda?

ONOR.

LOUIS GALEA: Peress li t-tagħrif mitlub għadu ma wasalx, tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

SKEJJEL - STUDENTI

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' il-Ministru jwieġeb mistoqsija 35331 u jgħid kemm hemm studenti li għandhom 'il fuq minn 14-il sena li jattendu skejjel speċjali u li għandhom: a) diżabilita` fiżika; b) nuqqas ta' smigħ; c) nuqqas ta' vista; d) nuqqas mentali; u e) aktar minn diżabilita` waħda?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li fl-iskejjel speċjali hemm 85 student li għandhom nuqqas mentali u 84 student li għandhom aktar minn diżabilita` waħda u li għandhom 'il fuq minn 14-il sena.

SKEJJEL - TRASFERIMENTI TA' GĦALLIEMA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' il-Ministru jwieġeb mistoqsija 35309 u jgħid min kienu l-għalliema li talbu li jiġu trasferiti għas-sena skolastika li se tibda: 1) fil-qasam primarju u 2) fil-qasam sekondarju? a) f'Malta u b) f'Għawdex?

ONOR.

LOUIS GALEA: Nirriferi lill-Onor.

Membru għat-tweġiba għall- mistoqsija parlamentari tiegħu stess 35530.

SKEJJEL - TRASFERIMENTI TA' GĦALLIEMA

L-ONOR.

EVARIST BARTOLO staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' il-Ministru jwieġeb mistoqsija 35308 u jgħid kemm intlaqgħu talbiet għal trasferimenti minn għalliema għas-sena skolastika li se tibda: 1) fil-qasam primarju u 2) fil-qasam sekondarju? a) f'Malta u b) f'Għawdex?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li t-talbiet li intlaqgħu għal trasferimenti minn għalliema għas-sena skolastika li se tibda huma kif se nsemmi:

| |Qasam |Qasam | | |Primarju |Sekondarju | |Malta |43 |40 | |Għawdex |3 |7 | |Total |46 |47 |

SERVIZZI – IRĊEVUTI FUQ KONTIJIET

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jwieġeb mistoqsija 35467 u jgħid x'inhi r-raġuni li kontijiet tad-dawl u l-ilma li tħallsu b'cheque fl-ewwel ġimgħa ta' Lulju għadhom ma ntbagħtux irċevuti għalihom?

Possibbli li hemm bżonn xahrejn biex il-klijenti jirċievu irċevuta?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena nfurmat li l-korporazzjoni għas-servizzi ta' l-ilma se tintroduċi sistema ġdida li permezz tagħha l-proċess ta' l- irċevuti se jibda jsir b'mod elettroniku.

Naturalment, sakemm din is- sistema tkun implimentata, ix-xogħol ta' ipproċessar ta' l-irċevuti waqa' lura.

Hu ttamat li fi żmien qasir is-sitwazzjoni tiġi għan-normal.

TINĠIS

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u l- Infrastruttura: Jista' il-Ministru jgħid għaliex jirriżulta li ġiet ikkawżata intiena persistenti matul il-ġimgħa li għaddiet fl-inħawi ta' Blata l-Bajda, Spencer Marsa u l-Marina tal-Pieta`?

Ittieħdu passi sabiex min niġġeż jagħmel tajjeb għall-ħsara li saret?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li rigward il-problema fil- Marina tal-Pieta', ġie stabbilit li hemm manhole ġewwa l-proprjeta' ta' ditta privata fil-Ħamrun li trid tiġi msewwija.

Rigward ir-riħa fl-inħawi ta' Blata l-Bajda din hija riħa ta' żjut u m'għandha xejn x'taqsam mas-sistema tad-drenaġġ.

KANALI TA' L-ILMA – TINDIF

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għall-Agrikoltura u Sajd: Jista' il-Ministru jwieġeb mistoqsija 35421, li oriġinarjament saret lill-Ministru għar-Riżorsi u l-Infrastruttura, jista' jgħid min hu responsabbli li jara li jitnaddfu l-kanali ta' l-ilma mill-ħmieġ u terrapien li jinġabar matul iż-żmien biex ikunu ħielsa ħalli jgħaddi l-ilma tax-xita mingħajr xkiel?

Id-dipartimenti li jaqgħu taħt il-ministeru tiegħek jaraw li dan ix-xogħol isir?

Għandu dettalji ta' kemm sar minn dan ix-xogħol minn Mejju sal-lum?

ONOR.

NINU ZAMMIT: Il-Ministeru ta' l-Agrikultura u Sajd, jieħu ħsieb li jitnaddfu l-ispralli ta' l-ilma tax-xita li jagħtu għall-ġibjuni ta' taħt l- art li hawn fil-pjazez u toroq fl-irħula.

Il-kanali li jieħdu ilma tat- toroq biex jevitaw l-għargħar f'xi inħawi huma responsabbilta' tal- ministeru għat-trasport u komunikazzjoni, u għaldaqstant nissuġġerixxi lill- Onor. Interpellant jirriferi din il-mistoqsija lilu.

ENEMALTA – BIDNIJA – BDIL TA' ARBLI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jgħid x'passi ttieħdu sabiex numru ta' arbli jiġu mibdula minħabba fil-kondizzjoni ħażina li jinsabu fiha fl-inħawi tar-range tal-Bidnija u dan anke fid-dawl tal-logħob tal-pajjiżi ż-żgħar li se jsiru f'Malta s-sena d-dieħla?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

BIRŻEBBUGIA – TRIQ L-IMMAKULATA KUNĊIZZJONI – XOGĦLIJIET

L-ONOR.

HELEN D'AMATO staqsiet lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid x'inhuma l-pjanijiet tad- dipartiment tat-toroq biex jingħata wiċċ asfalt lil Triq l-Immakulata Kunċizzjoni Bengħajsa B'Buġia peress li din hija t-triq prinċipali li twassal għall-Ħamlet ta' Bengħajsa?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Tlabt lid-direttorat għat-toroq biex jispezzjona t- triq imsemmija.

QRATI - ĠURIJIET PENDENTI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' il-Ministru jgħid kemm hemm ġurijiet pendenti fil-Qorti Kriminali?

Kemm ilu l-aktar wieħed?

Jista' jgħid ukoll kemm hemm akkużi ta' omiċidju, traffikar/pusses ta' droga, eċċ?

Kemm hemm barranin u ta' liema nazzjonalita` huma dawk li jinsabu akkużati b'xi delitt minn dawn?

Kemm hu ppjanat li jsiru ġurijiet sa l-aħħar ta' din is-sena?

ONOR.

AUSTIN GATT: Jiena nfurmat li hemm 34 ġuri pendenti.

L-aktar antik huwa l-att ta' akkuza numru 9/89 li daħal fil-Qorti Kriminali fis-26 ta' Mejju, 1989.

Dan il-ġuri jinsab pendenti minħabba li hemm kawza kostituzzjonali.

Gurijiet pendenti

|Numru ta` |Akkuża | |ġurijiet | | |6 |Omiċidju | | |volontarju | |11 |Traffikar/pusses| | |s ta` droga | |1 |Korruzzjoni ta` | | |minuri | |1 |Stupru | |4 |Serq u | | |reċittazzjoni | |9 |Tentattiv ta` | | |omiċidju | |1 |Sekwestru ta` | | |persuna | |1 |Taw nar bini |

F`dawn il-ġurijiet hemm tmien persuni akkuzati barranin:

|Numru ta' |Nazzjonalita` | |barranin | | |1 |Germaniza | |6 |Libjana | |1 |Tunezina |

Sa l-aħħar ta` din is-sena hemm ippjanati tliet ġurijiet.

QRATI - ĠURIJIET PENDENTI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' il-Ministru jgħid minn dawk il-persuni li qed jistennew li jgħaddu ġuri kemm hemm mill-akkużati li huma:

a) miżmuma l-ħabs; b) qegħdin barra fuq pleġġ?

F'kull każ kemm minnhom huma barranin?

ONOR.

AUSTIN GATT: Jiena nfurmat li bħalissa hemm 45 persuna jistennew li jgħaddu ġuri.

Minn dawn hemm tmienja barranin.

(a) 17-il persuna li qed jistennew li jgħaddu ġuri huma mizmuma l-ħabs, li minnhom hemm sebgħa ta` nazzjonalita` barranija.

(b) 28 persuna li qed jistennew li jgħaddu ġuri qegħdin barra fuq pleġġ li minnhom hemm persuna waħda ta` nazzjonalita` barranija.

QRATI - IMĦALLFIN U MAĠISTRATI

L-ONOR.

CARMELO ABELA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' il-Ministru jgħid kemm hemm imħallfin u maġistrati li qed iservu fil-qrati f'Malta u Għawdex?

Jista' jgħid min huma u meta ġie appuntat kull wieħed?

ONOR.

AUSTIN GATT: Qed inpoggi fuq il-mejda tal-Kamra lista aġġornata ta' imħallfin u maġistrati li qed iservu fil-qrati Maltin u Ghawdxin u d- data ta' meta ġew appuntati.

AIR MALTA – ALLEGAZZJONI TA' FRODI MINN UFFIĊJAL

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jikkonferma li uffiċjal għoli li kien jaħdem ma' l-Air Malta u li kien ibbażat Dubai iffroda lill-Air Malta mijiet ta' eluf ta' liri?

Jista' jgħid jekk il-gvern jafx fejn tinstab din il- persuna?

Jekk fl-affermattiv x'passi ħa l-gvern biex din il-persuna tinġieb lura minn fejn hi sabiex tħallas ta' għemilha?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

SPTAR SAN LUQA – KONTIJIET TA' BARRANIN

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' il- Ministru jgħid kemm kien hemm barranin rikoverati fl-isptar San Luqa f'dawn l-aħħar sentejn?

Kemm minn dawn il-barranin ma kenux koperti bil-ftehim reċiproku li għandha Malta dwar is-saħħa kif għandha ma' l-Ingilterra u mal- Belġju?

Kemm minn dawn il-barranin li ma kenux koperti bi ftehim bħal dan kellhom insurance?

Huwa minnu li l-awtoritajiet ta' l-isptar naqsu li jibagħtu l-kontijiet lill-insurances ta' dawn il-persuni u huwa minnu li dawn il-kontijiet dovuti lill-poplu Malti jlaħħqu miljuni ta' liri?

Jekk dan hu minnu, x'passi se jieħu l-Ministru kontra dawk responsabbli minn dan in-nuqqas kriminali?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni qed tinġabar u tingħata risposta f'xi seduta oħra.

SKEMA TA' SUSSIDJU

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' il-Ministru jikkonferma li dawk li jgawdu mis-sussidju tal-kera dan l-aħħar irċevew ittra mingħand l-awtorita' tad- djar li tgħarrafhom li skema HD11 li taħtha kienu jieħdu s-sussidju ntemmet fl-1999 u li issa jridu jerġgħu japplikaw taħt skema R?

Jekk fl-affermattiv jista' jgħid għaliex jekk skema HD11 intemmet fl-1999 kien proprju issa, tliet snin wara, li ġew informati?

Għaliex lil min qed imur japplika, qed jgħidulu li se jkollu jħallas tar- riċerki li jridu jsiru?

Jista' jgħid x'riċerki hemm bżonn meta ħafna minn dawn li jgawdu minn din l- iskema huma nies li jgħixu bis-servizzi soċjali?

Jikkonsidrax il-Ministru li l-awtorita' tad-djar biex tiffranka l-flus lil dawk in-nies li jgħixu bis-servizzi soċjali tirriferi l-każ ta' l- applikazzjoni l-ġdida lid-dipartiment tas-servizzi soċjali, li wara kollox jaqa' taħt l-istess ministeru biex jiġi aċċertat jekk il-pożizzjoni ta' l- applikant tbiddlitx?

Ma jidhirlux il-Ministru li dawn in-nies, li ħafna minnhom iridu jagħmlu sforz biex jgħixu bl-assistenza soċjali, se ssir inġustizzja magħhom?

Jista' il-Ministru jordna li fil-każ ta' dawn il-kategoriji ta' nies li jgħixu bl-assistenza soċjali ssir eżenzjoni mill-ħlas tar-riċerki, bħalma ssir ukoll eżenzjoni mill-ħlas tal-fees ta' l-eżamijiet ta' uliedhom, proprju għax hu rikonoxxut li dawn jgħixu bil-ftit servizzi soċjali li jirċievu?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-iskema HD 11 taħt id-dipartiment għall-akkomodazzjoni soċjali, li kienet tirrigwarda sussidju fuq il-kera għal periodu ta' 10 snin, għalqet fl-1999 u minflokha nfetħet skema R taħt l-awtorita' tad-djar.

Bħal kull skema oħra, biex persuna tibbenefika minn skema R irid isir it- test tal-mezzi u għalhekk iridu jsiru r-riċerki neċessarji biex jiġi żgurat li min jibbenefika minn din l-iskema jkun fil-fatt intitolat li jagħmel hekk u li jirċievi s-sussidju dovut.

L-awtorita' tad-djar titlob lill- applikanti jħallsu dawk l-ispejjeż li tkun għamlet hi biex tagħmel dawn ir- riċerki.

Għalhekk ma narax li qed issir xi inġustizzja ma' l-applikanti aktar u aktar meta s-sussidju massimu li kien jingħata taħt skema HD 11 kien ta' Lm215 fis-sena u dak massimu taħt l-iskema l-ġdida, skema R hu ta' Lm315 fis-sena.

COTTONERA COMMUNITY RESOURCE CENTRE

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' il-Ministru jgħid x'inhi r-raġuni li l-Cottonera community resource centre li kellha tinfetaħ fl-2001 għadha ma nfetħitx sal- lum?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għat-tweġiba li jien tajt għall-mistoqsija parlamentari 35294 f'seduta 786.

VAPURI TAL-GWERRA

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għall-Affarijiet Barranin: Jista' il-Ministru jgħid b'liema mod il-gvern qed jaċċetta vapuri tal- gwerra fil-port ta' Malta?

ONOR.

JOE BORG: La l-Kostituzzjoni Maltija, u lanqas il-liġijiet tagħna, ma jipprekludu vapuri navali barranin milli jwettqu żjarat ta' kortesija f'pajjiżna.

Naturalment, dawn iż-żjarat huma regolati minn proċedura amministrattiva stabbilita.

Fit-23 ta' Ġunju 1988, din il-Kamra kienet approvat riżoluzzjoni fejn ġie riaffermat li ebda armamenti nukleari m'għandhom jitħallew fuq territorju Malti.

Madwar din ir-riżoluzzjoni kienu sussegwentement tfasslu kondizzjonijiet ġenerali li jiġu applikati kull meta xi gvern barrani jitlob il-permess sabiex vapuri navali tiegħu jidħlu Malta fuq żjara uffiċjali.

Ma naf bl-ebda każ fejn gvern ta' xi pajjiż ieħor, inkella xi ekwipaġġ barrani, naqas li jirrispetta l-kondizzjonijiet li ngħatawlu meta żaruna l- vapuri tiegħu.

ENEMALTA - ŻEBBUĠ

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jwieġeb mistoqsija 34975 u jgħid x'inhi r- raġuni li l-Enemalta, f'każ ta' estenzjoni ta' dawl għal ġewwa kamra ta' għalqa fi Triq Ħ'Attard, Ħaż-Żebbuġ, l-arbli ġew mgħoddija mill-għelieqi waqt li għall-farmhouse fi Triq bejn Ħaż-Żebbuġ u s-Siġġiewi, l-uffiċjal qiegħed jirrifjuta li jgħaddi l-arbli mill-għelieqi bħal fil-każ imsemmija hawn fuq?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ninsab informat li minn investigazzjoni li saret min-nies tal-korporazzjoni Enemalta, ma jirriżultax li l-arbli li ntużaw biex jingħata servizz ta' l-elettriku fi Triq H'Attard, Ħaż-Żebbuġ ġew mgħoddija minn għalqa, iżda minn passaġġ eżistenti.

Fil-każ tas-servizz ta' l-elettriku mitlub f'farmhouse li tinsab bejn Ħaż-Żebbuġ u s-Siġġiewi, il-proposta ta' kif għandu jsir ix-xogħol saret skond il-prattika normali tax-xogħol u l-electricity supply regulations.

HOUSING

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' il-Ministru jordna li jittella' ħajt madwar biċċa art pubblika li tinsab f'idejn l-housing authority department u li fuqha hemm bir mikxuf?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nitlob lill-Onor.

Interpellant jindika fejn tinsab din il-biċċa art u jgħaddi l-informazzjoni lill-ministru konċernat.

ŻABBAR – TRIQ ALESSIO ERARDI - SLEEPING POLICEMEN

L-ONOR.

RITA LAW staqsiet lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid jekk hemmx ħsieb li jsir sleeping policemen fi Triq Alessio Erardi, Żabbar?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li d-direttorat għall-maniġġ għat- traffiku m'għandu l-ebda talba mill-kunsill lokali ta' Ħaż-Żabbar sabiex issir sleeping policeman fi Triq Alessio Eraldi.

AFM – REKLUTAĠĠ TA' GUNNERS

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Prim Ministru: Jista' il- Ministru jgħid meta se jerġa' jkun hemm reklutaġġ ta' gunners fl-AFM?

ONOR.

EDDIE FENECH ADAMI: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għall- mistoqsija 34528 li t-twegiba għaliha ngħatat fis-seduta 769 tat-8 ta' Lulju 2002.

HOUSING - VALLETTA – STALLAR TA' LIFTS

L-ONOR.

JOSE` HERRERA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' il-Viċi Prim Ministru jgħid meta se jsir ix- xogħol tal-lifts fil-bini tal-Kamerata fi Triq il-Merkanti, il-Belt?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninsab informat li f'Ottubru l-awtorita' tad-djar mistennija toħroġ sejħa għal offerti dwar ix-xogħol meħtieġ biex jiġi nstallat lift fil-post indikat mill-Onor.

Interpellant.

TRIQ IMDINA - ZEBRA CROSSING

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' il-Ministru japprova li ssir zebra crossing illuminata fi Triq Imdina kantuniera ma' Triq iċ-Ċawsli peress li ż-zebra crossing li hemm tinsab kważi kilometru 'l fuq u ta' tbatija għal ħafna anzjani?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jiena nfurmat li d-direttorat għall-maniġġ tat- traffiku spezzjona l-każ u jirriżulta li z-zebra crossing li hemm fi triq l- Imdina hija fil-limitu ta' walking distance minn Triq iċ-Ċawsli.

EIA - RAPPORT

L-ONOR.

CHARLES MANGION staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l- Ambjent: Jista' il-Ministru jpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra rapport tal-EIA propost mill-Profs.

P. F. Schembri u Joe Borg in konnessjoni mal-permess li ngħata riċentement ġewwa Bengħajsa?

Qed ngħaddi n-numru ta' l- applikazzjoni in konnessjoni ma' dan ir-rapport b'mod separat.

ONOR.

TONIO BORG: Qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra r-rapport mitlub mill-Onor.

Interpellant.

Nittama li l-Onor.

Membru japrezza li din l-informazzjoni qed tingħata minħabba t-tibdiliet fil-liġi dwar l-ippjanar ta' l-iżvilupp u r- regolamenti ta' l-EIA li daħħal dan il-gvern, li permezz tagħhom hemm aċċess għall-pubbliku għal din l-informazzjoni.

ENEMALTA - ŻABBAR – TQEGĦID TA' CABLE

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jgħid x'koordinament sar bejn l-Enemalta u dawk l- entitajiet kollha konċernati sabiex isir xogħol ta' tqegħid ta' cable f'Ħaż- Żabbar li jolqot Triq is-Santwarji, Triq il-Kbira, Misraħ is-Sliem, Triq il- Marloċċ u toroq oħra fil-qalba tal-Belt Hompesch?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

ENEMALTA – ŻABBAR – TQEGĦID TA' CABLE

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jgħid x'qed iżomm lil Enemalta biex jgħaddu l-cable tad- dawl minn Triq il-Marloċċ f'Ħaż-Żabbar sabiex il-kunsill lokali jkun f'pożizzjoni li jirranġa din it-triq li tant hi fi stat ħażin li wieħed jevita li jgħaddi minn hemm?

ONOR.

SAN ĠILJAN - DRENAĠĠ

L-ONOR.

JOSEPH CUSCHIERI staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u l- Infrastruttura: Jista' il-Ministru jinvestiga u eventwalment jieħu l-passi biex tinstab soluzzjoni għar-riħa ta' drenaġġ li ħierġa u li qed teffetwa lir-residenti fi Triq Lapsi San Ġiljan fil-parti ta' fuq viċin il-parking ta' ħdejn l-entratura ta' l-iskola primarja?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li d-dipartiment tad- drenaġġ ikkonferma li l-main sewer qed jaħdem regolari u ma jirriżultax li hemm xi rwejjaħ.

ŻABBAR - TRIQ SPADARO -XOGĦLIJIET

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid meta se jinbeda t-tarmac fi Triq Spadaro f'Ħaż-Żabbar peress li l-ammont ta' ħofor li fiha ma jippermettux li tgħaddi b'karrozza b'mod aċċettabbli fiż-żmenijiet tal-lum?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta mogħtija għal mistoqsija parlamentari 34394.

PRIVATIZAZZJONI TA' L-MIA

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' il- Ministru jgħid f'termini effettivi kemm mill-Lm40 miljun tal- privatizazzjoni parzjali ta' l-MIA ġew minn barra bħala flus barranin?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li nofshom oriġinaw minn barra minn Malta.

Irrid inżid li anke jekk l-Onor.

Interpellant għadu ma rrealizzax, l- ekonomija Maltija issa mmaturat u għalhekk il-fizzazzjonijiet li kienu jeżistu fi żmien gvernijiet soċjalisti m'għadhomx jeżistu.

Illum l-ekonomija tagħna hi kapaċi tiġġenera nvestiment mir-riżorsi li toħloq bl-attivita` ekonimika li għandna.

Hu wkoll pożittiv li l-banek lokali, li għandhom f'idejhom biljuni ta' liri ta' depożiti, jużawhom fl- iżvilupp ta' pajjiżna.

Meta l-banek Maltin għandhom likwidita` qawwija f'idejhom, kienet tkun ħaġa aħjar – kif donnhom jaħsbu dawk li jaraw kollox iswed – li l-finanzjament isir minn banek barannin u mhux minn banek Maltin?

Jien ma naħsibx hekk.

MIA – BEJGĦ TA' ISHMA LILL-PUBBLIKU

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' il- Ministru jgħid jekk il-gvern għadux bil-ħsieb li joffri ishma ta' l-MIA għall-bejgħ lill-pubbliku permezz ta' IPO f'Ottubru li ġej?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li, kif ilna nħabbru, il-gvern beħsiebu joħroġ għall-bejgħ lill-pubbliku permezz ta' IPO din is- sena.

Id-data titħabbar meta jkun il-waqt.

ŻABBAR – TRIQ IL-KUNSILL TA' L-EWROPA - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' il-Ministru jara li Triq il-Kunsill ta' l-Ewropa (ex- Girdle Road) f'Ħaż-Żabbar, li hija triq arterjali u li tinsab fi stat diżastruż tiġi irranġata peress li din tista' ttaffi l-flow tat-traffiku f'Ħaż-Żabbar u l-madwar?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta mogħtija għall-mistoqsija parlamentari 29353.

TAX INFORMATION EXCHANGE AGREEMENTS

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru tal-Finanzi: Jista' il- Ministru jgħid jekk il-Gvern Malti hux qiegħed jinnegozja xi TIEAs (Tax information exchange agreements) ma' xi gvernijiet barranin?

Jekk iva, liema huma dawn?

ONOR.

JOHN DALLI: Ngħarraf lill-Onor.

Interpellant li l-gvern Malti mhux qiegħed jinnegozja xi TIEA ma' xi gvern barrani.

L-obbligi u drittijiet ta' bdil ta' informazzjoni joħroġ mill-protocol ta' ħelsien minn taxxa doppja li Malta għandha ma' ħafna pajjiżi.

ŻABBAR – TRIQ L-10 TA' SETTEMBRU - XOGĦLIJIET

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid meta hemm il-ħsieb li jkun lest ix- xogħol fuq Triq l-10 ta' Settembru f'Ħaż-Żabbar?

Peress li dan ix-xogħol jinvolvi trinek u qed isir fuq talba ta' l-Enemalta, jista' jgħid x'kordinament sar jew jista' jsir, sabiex tissolva l-problema ta' l- għargħar f'din l-area?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jien informat li x-xogħol li għaddej f'din it-triq qed isir biex isaħħaħ il-provista tad-dawl fil-Kottonera u qed isir tqegħid ta' cables ġodda f'diversi fażijiet sabiex ikun hemm inkonvenjent mill- inqas.

Dan il-proġett Hu maħsub li jkun lest sa l-aħħar ta' Novembru ta' din is-sena.

Għar-rigward ta' l-għargħar, diġa` jeżistu culverts f'din it-triq u għalhekk m'hemmx il-bżonn li jitqiegħdu katusi oħra, iżda li l-wiċċ tat- triq jiġi mibni mill-ġdid, sabiex l-ilma ikun jista jintefa' fil-ġenb u jinġabar fil-ġibjun, li jrid jitnaddaf għax mirdum, fil-lokalita'.

Dawn ix-xogħlijiet jitwettqu aktar 'il quddiem skond il-prioritajiet li hemm fil-master plan għar-restawr tat-toroq.

AIR MALTA – ALLEGAZZJONI DWAR IMPJEGAT

L-ONOR.

LEO BRINCAT staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jwieġeb mistoqsija 35476 u jgħid x'passi ħadet jew se tieħu l-Air Malta dwar impjegat fuq il-kotba tagħha akkużat bil-pedufilja?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Jiena nfurmat li l-impjegat ikkonċernat ġie sospiż b'nofs paga appena l-Air Malta saret taf bil-każ.

ENEMALTA – PIETA`

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jwieġeb mistoqsija 35451 u jgħid tistax tiddawwal il-parking area għad-dipartiment CDAU fi triq Zammit Clapp, Pieta`?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

MEPA - FGURA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l- Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid jekk il-ġibjun li qiegħed jinbena fejn l- HSBC f'Hompesch road, Fgura, hux kopert bil-permessi ta' l-iżvilupp meħtieġa mill-MEPA?

ONOR.

TONIO BORG: L-iżvilupp in kwistjoni hu preżentement kopert minn notifikazzjoni dwar żvilupp (DNO).

SKEJJEL PRIMARJI - KURRIKULU ĠDID

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Ministru ta' l- Edukazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid jekk il-kumitat tal-kurrikulu fid- dipartiment ta' l-edukazzjoni ħariġx b'kurrikulu ġdid għat-tfal tas-sitt klassi fl-iskejjel primarji?

Fid-dawl tal-fatt li dawn it-tfal jersqu għall-eżami għall-junior lyceum/common entrance, jista' dan il-kurrikulu jitpoġġa fuq il-Mejda tal-Kamra?

ONOR.

LOUIS GALEA: Informat li mhux maħsub li jsir kurrikulu ġdid għas- sitt klassi.

Bħalissa qed issir l-implimentazzjoni tal-Kurrikulu Nazzjonali permezz ta' pjan ta' azzjoni li jinkludi:

Reviżjoni tas-sillabi fis-suġġetti differenti għal-livell differenti, inkluż dak tal-primjarji, 2.

Taħriġ ta' għalliema f'metodi ta' tagħlim differenzjat.

Din is-sena se nkunu lħaqna l-għalliema kollha tas-sitt klassi, 3.

Proġetti dwar literacy fl-iskejjel l-aktar milquta mill-problema ta' l- illitteriżmu, 4.

Programmi pilota ta' assessjar formattiv, 5.

Programm ta' informazzjoni lill-iskejjel, studenti u ġenituri dwar l- eżami għad-dħul fil-junior lyceum innifsu.

KURA TAL-KANĊER

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' il- Ministru jgħid kemm hawn pazjenti Maltin li talbu li jingħataw il-Gleevic bħala kura kontra l-mard tal-kanċer?

Jista' jgħid hemmx possibilta' li dawn in-nies jiġu akkomodati fil-viċin?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: Ninsab informat li kien hemm erba' pazjenti li għalihom saret talba għall-mediċina imatinib (Glivec) skond il-protokoll li ġie stabbilit mid-dipartiment tas-saħħa.

Dawn il-pazjenti kollha bdew jingħataw din il-mediċina.

QRATI - INKJESTI PENDENTI

L-ONOR.

JOSE' HERRERA staqsa lill-Ministru tal-Ġustizzja u Gvern Lokali: Jista' il-Ministru jgħid kemm hemm inkjesti pendenti quddiem il- qrati tal-maġistrati?

Jista' jagħti dettalji ta' min huma l-maġistrati li qed jikkmandaw dawn l-inkjesti?

Kemm hemm inkjesti pendenti quddiem kull maġistrat partikolari, u kemm ġew aċċettati inkjesti matul dawn l-aħħar tlett snin lil kull maġistrat partikolari?

Kemm hemm inkjesti li ilhom aktar minn tlett snin, u quddiem liema maġistrati partikolari?

ONOR.

AUSTIN GATT: Peress li r-risposti għal din il-mistoqsija parlamentari huma varji u jeħtieġ ċertu ammont ta` riċerka biex jinstabu, ir-risposti jingħataw f`seduta oħra.

L-Onor.

Interpellant għandu izda jara r-risposta għall-mistoqsija 35566 fejn qed tintwieġeb parti mid-domanda tiegħu.

MALTACOM - TISWIJA TA' TELEFON

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jara jekk hux possibli li l-Maltacom issewwi l-ħsara fit- telefon li qed nehmeż under seperate cover, għax din hi anzjana li tgħix waħedha u dan it-telefon issa ilu ftit bil-ħsara?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Ninsab informat li l-ħsara li qed jirrifferi għaliha l-Onor.

Interpellant fil-fatt diġa' ssewwiet.

ENEMALTA - BINI TAS-SUBSTATION

L-ONOR.

MARIO GALEA staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' il-Ministru permezz ta' l-Enemalta jinformani fiex wasal il-bini tas- substation biex tiġi msaħħa l-provvista ta' l-Elettriku fi Triq it-Tiben, Wied il-Għajn?

Fejn se tinbena jew qed tinbena din is-substation?

Meta hu maħsub li tkun lesta din is-substation?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

BORMLA - DRENAĠĠ

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u l- Infrastruttura: Jista' il-Ministru jara li issir investigazzjoni sabiex titneħħa r-riħa ta' drenaġġ li żvillupat dan l-aħħar fin-naħat ta' Sur San Pawl, Bormla?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat li fuq Sur San Pawl, Bormla hemm 'vent pipe' f'forma ta' ċumnija mibnija ħafna snin ilu fuq il-mina li tagħti għal Wied Għammieq.

Din is-sitwazzjoni taċ-ċumnija ilha hemm ħafna snin, u d-dipartiment tad-drenaġġ qatt ma kellu lmenti.

Dawn iċ-ċmieni jeżistu f'diversi lokalitajiet bħal Bormla, Birgu, Kalkara, Żejtun eċċ.

BORMLA - DRENAĠĠ

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għar-Riżorsi u l- Infrastruttura: Jista' il-Ministru jgħid meta ser tintlaqa' t-talba sabiex issir estensjoni tad-drenaġġ fi Triq R. Taylor Bormla, sabiex il- garaxxijiet u l-appartamenti f'tarf din it-triq kantuniera ma' Triq Alessandra ikunu mqabbda mad-drenaġġ?

ONOR.

FRANCIS ZAMMIT DIMECH: Ninsab informat illi l-kuntratt biex issir l-estensjoni tad-drenaġġ fi Triq Robert Taylor, Bormla ġiet ippreparata u dalwaqt tiġi ppubblikata.

Fl-istess waqt, id-dipartiment tad-drenaġġ irid jikteb lill-MEPA fejn jispjega l-kwalita' tax-xogħol mitlub biex jinħarġu l- permessi neċessarji.

FGURA - HOMPESCH ROAD - PEDESTRIAN CROSSING

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid meta ser isir xi tip ta' pedestrian crossing fi Triq Hompesch Fgura, peress li qabel inqalgħet kien hemm xi 4 pedestrian crossings?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Jiena nfurmat li d-direttorat għall-maniġġ tat- traffiku approva tlett pedestrian/pelican crossings fi Triq Hompesh, Fgura fil-parti minn k/m Triq San Tumas sa k/m Triq il-Foss.

ENEMALTA - BORMLA

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jara li jissewwa d-dawl li hemm jixgħel u jitfi fit- telgħa tar-Rialto Bormla?

ONOR.

JOSEF BONNICI: It-talba ta' l-Onor.

Interpellant ġiet riferuta lill-korporazzjoni Enemalta sabiex issir l-investigazzjoni meħtieġa u jekk ikun il-każ tittieħed l-azzjoni neċessarja.

TARZNA - FENCING

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jgħid jekk hux minnu li qed isir fencing madwar dock 2 u dock 3 tat-Tarzna ta' Bormla? x'inhi r-raġuni?

ONOR.

TOROQ - NEFQA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru għat-Trasport u Komunikazzjoni: Jista' il-Ministru jwieġeb mistoqsija 35459, jista' jagħti breakdown dettaljat tan-nefqa ta' Lm30 miljun li l-Prim Ministru semma li ntefqu f'toroq f'dawn l-aħħar erba' snin?

ONOR.

ĊENSU GALEA: Nirriferi lill-Onor.

Interpellant għar-risposta mogħtija għall-mistoqsija parlamentari 35459.

MEPA

L-ONOR.

CHARLES BUHAGIAR staqsa lill-Ministru ta' l-Intern u l- Ambjent: Jista' il-Ministru jgħid x'inhu l-iskop wara applikazzjoni PA 5061/02 li saret lill-awtorita' ta' l-ippjanar mid-direttur ta' l-istess awtorita'?

ONOR.

TONIO BORG: Din l-applikazzjoni tirrigwarda proġett esperimentali biex tiġi żviluppata artificial reef li se tinbena 'l barra mill-Exiles, Sliema minn materjal riċiklat.

L-iskop tal-artificial reef hu li jiġi kkreat habitat artifiċjali.

Dan il-proġett qed isir bil-kooperazzjoni tal- marine ecology research group ta' l-universita` ta` Malta, bħala wieħed mill-proġetti finanzjati mill-environmental initiatives fund, liema proġett se jiġi ffinanzjat mill-Lm50,000 li kienu ttieħdu lill-iżviluppaturi ta' Portomaso, minħabba l-ksur fil-kundizzjoni tal-permess.

NATIONAL SUPPORT CENTRE

L-ONOR.

FREDRICK AZZOPARDI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm hemm tfal b'diżabilita`, subien u bniet separatament, li jużaw is-servizzi fi ħdan in-national support centre li huma bejn: 0 – sentejn; 3 - 5 snin; 6 - 11-il sena; 12 - 16-il sena; u 16-il sena 'l fuq?

ONOR.

LOUIS GALEA: Peress li t-tagħrif mitlub għadu ma wasalx, tweġiba tingħata f'xi seduta oħra.

SKEJJEL SPEĊJALI

L-ONOR.

FREDRICK AZZOPARDI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm hemm tfal b'diżabilita', subien u bniet separatament, li jattendu l-iskejjel speċjali li huma ta' eta' anqas minn 11-il sena, bejn 12 u 16-il sena u 16-il sena 'l fuq?

ONOR.

SKEJJEL – STUDENTI B'DIŻABILITA`

L-ONOR.

FREDRICK AZZOPARDI staqsa lill-Ministru ta' l-Edukazzjoni: Jista' il-Ministru jgħid kemm hemm tfal b'diżabilita` li jattendu: skejjel ta' l-istat (regolari u opportunity), skejjel tal-knisja, u skejjel indipendenti?

Jista' jgħid kemm hemm minn dawn l-istudenti huma subien u bniet u kemm minnhom jattendu:

f'year 1 – 3; year 4 – 6; form 1 – 3; u form 4 - 5?

Kemm minn dawn it-tfal għandhom facilitator magħhom?

ONOR.

KONSUMATUR – INSPECTIONS FUQ BEJGĦ TA' ĦOBŻ

L-ONOR.

FRANCIS AGIUS staqsa lill-Ministru għas-Servizzi Ekonomiċi: Jista' il-Ministru jgħid x'kontroll qed isir fuq il-piż tal-ħobż meta dan qed jinbiegħ?

Kemm isiru inspections u x'passi ttieħdu matul din is-sena?

ONOR.

JOSEF BONNICI: Tajjeb jingħad li minn mindu ġie aġġustat il-prezz tal-ħobż, permezz tal-freephone 120, li huwa t-telefon fejn il-konsumatur iressaq l-ilment tiegħu lid-diviżjoni tal-konsumatur u tal-kompetizzjoni, saru 20 ilment.

Dawn l-ilmenti ġew mgħoddija lill-metrology office li jagħmel parti mill- awtorita` ta' Malta dwar l-istandards.

Dan l-uffiċċju għadu kemm ġie mwaqqaf u qed jingħata din il-funzjoni f'dan il-qasam.

BENEFIĊĊJU SOĊJALI

L-ONOR.

CHRIS AGIUS staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall- Politika Soċjali: Jista' il-Ministru jara jekk il-persuna ndikata under separate cover hijiex intitolata għal xi tip ta' benefiċċju?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Ninforma lill-Onor.

Interpellant li l-persuna ndikata minnu ġiet informata bil-każ tagħha.

HOUSING – FURJANA – PROĠETTI

L-ONOR.

JEAN PIERRE FARRUGIA staqsa lill-Viċi Prim Ministru u Ministru għall-Politika Soċjali: Jista' il-Ministru jwieġeb mistoqsija 35486 u jgħid kemm intnefqu f'din il-leġislatura għal dawn il-proġetti fil- Furjana, każ b'każ:

i) tindif u tibjid tal-loġoġ mid-dipartiment tal-bini u tiswija ta' djar;

ii) riabilitazzjoni tad-dar ta' l-anzjani; u iii) embellishment madwar il-housing estate

a) Triq il-Foss; u b) b) f'Binja Vilhena

mid-dipartiment tal-bini u tiswija ta' djar?

ONOR.

LAWRENCE GONZI: Qed inpoġġi fuq il-mejda tal-Kamra tabella li turi l-informazzjoni mitluba.

SPTAR MONTE CARMELI - REFURBISHMENT

L-ONOR.

MICHAEL BONNICI staqsa lill-Ministru tas-Saħħa: Jista' il- Ministru jagħti rapport dettaljat dwar x'kien ix-xogħol ta' refurbishment li sar fl-isptar Monte Carmeli f'dawn l-aħħar tliet snin?

Kemm intnefqu flus f'dan ir-refurbishment?

X'hemm ippjanat li jsir fil-futur bħala benefiċċju għall-pazjenti u għall-atmosfera ġenerali tal-lok?

ONOR.

LOUIS DEGUARA: L-informazzjoni qiegħda tinġabar u r-risposta tingħata f'xi seduta oħra.