ATT DWAR IS-SIGURTÀ SOĊJALI

Biex jistabbilixxi skema ta’ sigurtà soċjali u biex jikkonsolida flimkien ma’ emend id-dispożizzjonijiet li jeżistu dwar il-ħlas ta’ benefiċċji dwar sigurtà soċjali, pensjonijiet u allowances, assistenza soċjali u medika, pensjonijiet li ma tikkontribwix għalihom u l-ħlas ta’ kontribuzzjoni dwar sigurtà soċjali minn impjegati, minn min iħaddem, minn min jaħdem għal rasu u mill-Istat.

L-ATTX tal-1987, kif emendat bl-Atti: XX tal-1987, XIV tal-1988, XVI tal-1989, VIII, XVI tal-1990, XIII tal-1991, VIII tal-1992, XXIV tal-1993, XXV tal-1994, XXVII tal-1995, XXI tal-1996, XVI, XXII tal-1997, VII tal-1998, II tal-1999; bl-Avviżi Legali 56, 84 tal-1999, 10 tal-2000; bl-Att XI tal-2000; bl-Avviż Legali 21 tal-2001; bl-Att VI tal-2001; bl-Avviżi Legali 4, 422 tal-2002; bl-Atti II tal-2002, XI tal-2003; bl-Avviż Legali 436 tal-2003; bl-Atti II tal-2004, III, XIII tal-2005II, VI, XIX tal-2006; bl-Avviżi Legali 100, 101 tal-2006, 62, 318, 424 tal-2007; bl-Att XXXII tal-2007; bl-Avviżi Legali 105, 149 tal-2008; bl-Att II tal-2009; bl-Avviżi Legali 143 tal-2009, 437 tal-2010; bl-Att IV tal-2011; bl-Avviżi Legali 330, 455 tal-2011; bl-AttiI, V tal-2012; bl-Avviżi Legali 117, 218, 342 tal-2012; bl-AttIX tal-2013; bl-Avviżi Legali 355 tal-2013, 62, 79 tal-2014; bl-Atti XII, XXXVI tal-2014; bl-Avviżi Legali 123, 258, 302 tal-2015; bl-Atti XIII, XXXIX tal-2015, XV, XXVII tal-2016; bl-Avviżi Legali 309, 337 tal-2016, XVI tal-2017 u bl-Avviżi Legali 6 tal-2018 u 44 tal-2018.

TAQSIMA I

PRELIMINARI

Titolu fil-qosor.

It-titolu fil-qosor ta’ dan l-Atthu Att dwar is-Sigurtà Soċjali.

Tifsir.

Emendat: XX.1987.2; XIV.

1988.3 XVI.1989.3; XVI.1990.3 VIII.1992.3; XXIV.

1993.3XXV.1994.2, 3; XXI.1996.2 XXII.1997.2; II.1999.2 XI.2000.13; II.2002.60II.2004.17; III.2005.2II.2006.11; VI.2006.2 XIX.2006.2; A.L.424 XXXII.2007.40; A.L.105II.2009.22; IV.

2011.28V.2012.25; A.L.218IX.2013.2; XII.2014.33 XXXVI.2014.2; XIII.2015.82 XIV.

1988.3; XVI.1989.3; XVI.1990.3; VIII.1992.3; XXIV.

1993.3; XXV.1994.2, 3; XXI.1996.2; XXII.1997.2; II.1999.2; XI.2000.13; II.2002.60; II.2004.17; III.2005.2; II.2006.11; VI.2006.2; XIX.2006.2; A.L.424 tal-2007; XXXII.2007.40; A.L. 105 tal-2008; II.2009.22; IV.

2011.28; V.2012.25; A.L.218 tal-2012; IX.2013.2; XII.2014.33;; XV.

F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma teħtieġx xort’oħra-

"allowance "

tfisser kull allowance li titħallas taħt dan l-Att;

"allowance tat-tfal "

tfisser allowance li titħallas taħt l-artikolu 76;

"allowance tat-Tfal Fissa "

għandha tkun dik stipulata fl-Erba tax-il Skeda;

"allowance għal min jieħu ħsieb "

tfisser allowance li titħallas taħt l-artikolu 76A;

" Arbitru"

tfisser kull arbitru maħtur taħt l-artikolu 107;

"armla "

tfisser konjuġi li jibqa’ jgħix, jew konjuġi ta’ qabel li jibqa’ jgħix, sewarmlasewarmel, ta’ koppja miżżewġa jew divorzjata, u kull fejn tidher, raġel miżżewweġ tinkludi mara miżżewġa, raġel ta’ qabel u mara ta’ qabel: Iżda "armla attwali" tfisser konjuġi li jibqa’ jgħix, sewarmlasewarmel, ta’ koppja miżżewġali minnufih qabel ma jormol kien miżżewweġ mal-konjuġi li jmutu kellu jedd legali għall-manteniment mill-konjuġi l-ieħor u għar-rigward ta’ armla attwali, kull fejn din tidher, raġel tinkludi mara;

"benefiċċju "

tfisser il-benefiċċju li jitħallas taħt dan l-Att u tinkludi Bonus, Bonus tfisser il-benefiċċju li jitħallas taħt dan l-Att u tinkludi Bonus Addizzjonali u Għotja għal Żwieġ;

"benefiċjarju "

dwar xi benefiċċju, pensjoni, għajnuna jew allowance tfisser il-persuna li jkollha dritt għal dak il-benefiċċju, pensjoni, għajnuna jew allowance;

"dħul nett "

tfisser id-dħul kollu li minnu jitnaqqsu l-ispejjeż li jsiru direttament biex jinqala’ dak id-dħul;

" dħul pensjonabbli "

tfisser il-medja fis-sena tal-paga jew salarju bażiċi, jew dħul nett, jew qligħ, maħduma skont it-Tlettax-il Skeda li tinsab ma’ dan l-Att;

"Dipartiment "

tfisser id-Diviżjoni tas-Sigurtà Soċjali;

" Direttur "

fid-dispożizzjonijiet jew fir-rigward tad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att, minbarra f’dawk tal-artikoli 3 sa 11, it-tnejn inklużi, l-artikoli 13, 14, 15, 93(1), 112, 113, 117(2), 123 u 124), u salv kif provdut mod ieħor, tfisser id-Direttur Ġenerali (Sigurtà Soċjali) u tinkludi kull uffiċjal pubbliku tad-Dipartiment minnumsemmi jew kull uffiċjal pubbliku msemmi mill-Ministru għal skop partikolari jew għal klassi ta’ skopijiet partikolari; u fid-dispożizzjonijiet jew fir-rigward tad-dispożizzjonijiet tal-artikoli 3 sa 11, it-tnejn inklużi, l-artikoli 13, 14, 15, 117(2), 123 u 124) u, salv kif provdut mod ieħor, Direttur tfisser il-Kummissarju tat-Taxxi Interni u tinkludi lil kull uffiċjal pubbliku fid-Dipartiment tiegħu minnumsemmi; u fid-dispożizzjonijiet jew fir-rigward tad-dispożizzjonijiet tal-artikolu 93(1), u salv kif provdut mod ieħor, Direttur tfisser id-Direttur responsabbli għad-Dipartiment tal-Anzjani u Servizzi fil-Komunità, u tinkludi lil kull uffiċjal pubbliku fid-dipartiment tiegħu minnumsemmi; u fid-dispożizzjonijiet jew fir-rigward tad-dispożizzjonijiet tal-artikoli 112 u 113 u, salv kif provdut mod ieħor, Direttur tfisser id-Direttur responsabbli mid-Direttorat għall-Frodi u Investigazzjoni dwar Benefiċċji u tinkludi kull uffiċjal pubbliku fid-Direttorat tiegħu minnumsemmi: Iżda fid-dispożizzjonijiet jew fir-rigward tad-dispożizzjonijiet tal-artikolu 114(2) u tal-artikoli 116, 119, 120, 121, 122 u 125, il-kelma Direttur tfisser id-Direttur Ġenerali (Sigurtà Soċjali) jew il-Kummissarju tat-Taxxi Interni, jew kull wieħed minnhom skont kif jitlob il-każ; u fid-dispożizzjonijiet jew fir-rigward tad-dispożizzjonijiet tal-artikolu 133, il-kelma Direttur tfisser id-Direttur Ġenerali (Sigurtà Soċjali) jew il-Kummissarju tat-Taxxi Interni, jew id-Direttur responsabbli mid-Direttorat gġall-Frodi u Investigazzjoni dwar Benefiċċji jew id-Direttur responsabbli għad-Dipartiment tal-Anzjani u Servizzi fil-Komunità, jew għal kull wieħed minnhom, skont kif jitlob il-każ;

"età tal-pensjoni "

tfisser l-età ta’ ħamsa u sittin sena: Iżda:

(i)

(a)

salvid-dispożizzjonijiet tal-paragrafu (ii) ta’ din it-tifsira, fil-każ ta’ persuna mwielda fil-31 ta’ Diċembru 1951 jew qabel, l-età tal-pensjoni tkun wieħed u sittinsena;

(b)

fil-każ ta’ persuna mwielda fis-snin kalendarji 1952 sa 1955, l-età tal-pensjoni tkun tnejnu sitt in sena;

(ċ)

fil-każ ta’ persuna mwielda fis-snin kalendarji 1956 sa 1958, l-età tal-pensjoni tkun tlieta u sitt in sena;

(d)

fil-każ ta’ persuna mwielda fis-snin kalendarji 1959 sa 1961, l-età tal-pensjoni tkun erbgħa u sittinsena;

(ii)

fil-każ ta’ mara mwielda fil-31 ta’ Diċembru 1951 jew qabel, l-età tal-pensjoni tkun sittinsena;

"familja "

tfisser persuna waħda li fl-opinjoni tad-Direttur tkun tabita waħedha jew żewġ persuni jew iżjed li fl-opinjoni tad-Direttur ikunu jabitaw flimkien bħala familja: Iżda-

(a)

għall-finijiet ta’ Għajnuna għal Mard mitluba dwar persuna li għandha ’l fuq minn sittin sena, flimkien ma’ martu jew żewġha, jekk ikun hemm, skont il-każ, u t-tfal u li ħadd minnhom ma jkun f’impieg assigurabbli jew persuna li taħdem għalih a nnifisha; u

(b)

għall-finijiet ta’ Għajnuna għal Mard dwars kizofrenja kronika fir-rigward ta’ xi membru tal-familja li mhuwiex il-kap tal-familja jew martu, jekk ikun hemm, dawk il-persuni jew dawk il-koppji, għandhom, jekk ikun ta’ vantaġġ għalihom, jitqiesu bħala li jiffurmaw familja għal rashom: Iżda wkoll għall-finijiet ta’ Għajnuna Medika bla Ħlas mogħtija taħt dan l-Att, id-Direttur jista’, jekk iħoss li ċ-ċirkostanzi tal-familja hekk jeħtieġu, jeskludi mill-kompożizzjoni tal-familja kull persuna jew persuni li kieku kienu jiffurmaw parti minnha;

"Fond Konsolidat"

tfisser il-Fond Konsolidat stabbilit bl-artikolu 102 tal-Kostituzzjoni [żaħ;

" fuq bażi full-timeu regolarment "

tfisser dispos tad-dar b’mod li jkunu żgurati bla nuqqas ta’ xejn l-attendenza ma’, l-attenzjoni lil, u l-ħsieb ta’ -

(a)

għall-finijiet tal-artikolu 30(8)-

(i)

qarib li jkunibati minnsu b-normalità menta li severa; jew

(ii)

qarib li jkun gravement disabilitat; jew

(iii)

qarib li jkollu sittin sena jew aktar; jew

(b)

għall-finijiet tal-artikolu 68, qarib li minħabba infermità jkun kostrett li jgħaddi ħajtu f’sodda jew f’wheelchair;

"ġenitur "

tinkludi ġenitur bi żwieġ ieħor u ġenitu radottiv;

"ġenitur singlu"

tfisser ġenitur li jkunromol, separat (sewde facto jew dejure), divorzjat jew mhux miżżewweġ li jkun waħdu u għalkollox responsabbli li jżommu jrabbililuliedu dipendentibniet jew subien li ma jkunux għalqu t-tmin tax-il sena;

" għajnuna "

tfisser għajnuna li tista’ tingħata taħt dan l-Att;

"iben jew bint"

tfisser persuna taħt is-sit tax-il sena u tinkludi iben jew bint il-mara jew raġel minn żwieġ ieħor, iben jew bint adottati u iben jew bintimweldin barra miż-żwieġ;

"impieg assigurabbli "

għandha t-tifsira mogħti lilha bl-artikolu 5;

" inċident rilevanti" u "korriment rilevanti "

ifissru rispettivament, dwar Benefiċċju għal Korriment, Għotja għal Korriment, jew Pensjoni għall-Korriment, l-inċident jew il-korriment li għalihom xi wieħed minn dawn il-benefiċċji huwa mitlub jew għandu jitħallas;

" jirtira "

tfisser min jilħaq l-età tal-pensjoni: Iżda dwar min ikollu ’l fuq mill-età tal-pensjoni li ma jkunx qed jirċievi pensjoni u jkun għadu f’impjieg assigurabbli jew persuna li timpjega lilha nnifisha jew persuna li taħdem għalih a nnifisha, li wieħed jirtira tfisser id-data li fiha japplika għall-pensjoni taħt fit-Taqsima V ta’ dan l-Att jew meta jilħaq l-età ta’ ħamsa u sittin sena, skont liema tiġi l-ewwel: Iżda ik tar -

(a)

dwar persunali f’xi żmien tkun jew kienet tirċievi pensjoni taħt dan l-Att li titħallas mal-età tal-pensjoni jew wara li wieħed jirtira tfisser-

(i)

id-data meħuda bħala d-data ta’ meta jirtira għall-finijiet sabiex tingħata pensjoni li titħallas wara l-età tal-pensjoni, jew

(ii)

l-età tal-pensjoni fil-każ ta’ kull persuna oħra;

(b)

fil-każ ta’ raġel li jmut qabel ma jilħaq l-età tal-pensjoni u martussir intitolata għal Pensjoni ta’ Superstiti skont il-proviso li hemm fl-artikolu 34, jirtira tfisser id-data meta tiġri dikil-mewt jew, jekk dik il-mewttiġri fi żmien meta r-raġel kien jirċievi pensjoni għal invalidità bis-saħħa ta’ dan l-Att, jirtira tfisser il-jum meta r-raġelhekk sar in validu;

"kap ta’ familja "

dwar familja li tkun ta’ żewġ persuni jew iżjed tfisser dik il-persuna li, fl-opinjoni tad-Direttur, tkun kap tal-familja;

" kontribuzzjoni "

tfisser kontribuzzjoni li titħallas taħt dan l-Att jew li kienet titħallas taħt id-dispożizzjonijiet tal-Att dwar is-Sigurtà Nazzjonali qabel id-data tar-revoka tiegħu;

Kap. 147-Revokat.

" kontribuzzjoni akkreditata "

tfisser kontribuzzjoni li ma titħallasx minn persuna iżda li hi b’danakollu akkreditata opelegis lilha għall-finijiet ta’ dan l-Att;

" kontribuzzjoni tal-Ewwel Klassi "

tfisser kontribuzzjoni li persuna assigurata tħallas bħala persuna mpjegata;

" kontribuzzjoni tat-Tieni Klassi "

tfisser kontribuzzjoni li persuna assigurata tħallas jew bħala persuna li timpjega lilha nnifisha, jew bħala persuna li taħdem għalih a nnifisha;

" Kumitat "

tfisser il-Kumitat għal Welfa re stabbilit taħt l-artikolu 130;

" kuntratt ta' servizz "

tfisser ftehim bejn żewġ persuni, sew bil-miktub, orali jew mifhum, fejn waħda mill-partijiet (hawnhekk imsejha "l-impjegat") li dejjem għandu jkun persuna fiżika, jkun dejjem taħt obbligazzjoni li jagħti lill-parti l-oħra (hawnhekk imsejha "il-prinċipal") servizzi fuq bażi ta’ bejn sidu ħaddiem għal sigħat definiti b’paga, salarju, rimunerazzjoni li m’hijiex flus jew xi benefiċċju jew privileġġ ieħor speċifikati, suġġett għad-dritt ta’ min jimpjega li jeżerċita kontroll, sorveljanza, direzzjoni, u kull forma ta’ azzjoni dixxiplinarja fuq l-impjegat skont il-metodu ta’ twettieq tad-dmirijiet tiegħu;

" kura medika "

tfisser kura medika, kirurġika jew rijabilitativa u tinkludi kull kors jew dieta jew reġim ieħor, u kull għajnuna kirurġika u farmaċewtika;

" Ministru "

tfisser il-Ministru li minn żmien għal żmien ikun inkarigat mid-Dipartiment u tinkludi kull uffiċjal maħtur mill-Ministru għal għan partikolari jew klassi ta’ għanijiet: Iżda għar-rigward tad-dispożizzjonijiet tal-artikolu 93, 130 u 131, u salv kif xort’oħra provdut, il-kelma Ministru tfisser il-Ministru responsabbli għall-anzjani u tinkludi kull uffiċjal pubbliku li jissemma minn dak il-Ministru għal xi għan partikolari jew klassi ta’ għanijiet;

"missier "

tinkludi r-raġel tal-omm bi żwieġ ieħor u missier adottiv;

"omm"

tinkludi il-mara tar-raġel bi żwieġ ieħor u ommadottiva;

"paga fil-ġimgħa bażika" u "salarju bażiku "

ifissru l-paga jew salarju totali li jitħallsu lil persuna mpjegata minn jew għan-nom tal-prinċipal tagħha b’esklużjoni ta’ kull rimunerazzjoni għal overtime, xi forma ta’ bonus, xi allowance ifissru l-paga jew salarju totali li jitħallsu lil persuna mpjegata minn jew għan-nom tal-prinċipal tagħha b’esklużjoni ta’ kull rimunerazzjoni għal overtime, xi forma ta’ bonus/ejda, xi rimunerazzjoni li m’hijiex flus u kummissjonijiet;

"pensjoni "

tfisser pensjoni li titħallas taħt dan l-Att;

" Pensjoni tas-Servizz "

tfisser-

(i)

b’seħħ mill-1 ta’ April, 1978, pensjoni jew allowance oħra mogħtija lil persuna f’kull żmien qabel jew wara d-data qabel imsemmija li titħallas minn jew f’isem il-prinċipal tagħha dwar servizzi li jkunu qabel ingħataw f’Malta jew barra minn Malta u għandha f’kull każ singolu titqies fuq bażi mhux kommutata, u

(ii)

b’seħħ mill-4 ta’ Jannar, 1992, meta persuna tkun qiegħda tirċievi żewġ Pensjonijiet tas-Servizz jew iżjed, tkun biss dik il-Pensjoni tas-Servizz li tkun ogħla jew l-ogħla minn dawk il-Pensjonijiet, skont ma jista’ jkun il-każ, li titqies bħala Pensjoni tas-Servizz għall-fini ta’ stima, reviżjoni jew stima mill-ġdid ta’ pensjoni dwar min jirtira jew l-invalidità taħt dan l-Att; b’dan illi, u unikament għall-fini tal-istima, reviżjoni jew stima mill-ġdid ta’ Pensjoni għal Min Jirtira skont l-artikolu 44 u l-artikolu 47(1)(i), meta persuna li tkun qiegħda tirċievi żewġ Pensjonijiet tas-Servizz jew iżjed bħal dawk li xi waħda minnhom għandha titħallas minn jew għan-nom tal-Gvern tar-Renju Unit, id-Direttur ikollu dritt jagħżel, f’isem dik il-persuna, liema minn dawk il-Pensjonijiet tas-Servizz kif hawn qabel imsemmija għandha titqies li tkun il-Pensjoni tas-Servizz għal dan l-aħħar skop.

B’dan illi d-dritt li ssir dik l-għażla għandu jiġi eżerċitat għal darba waħda biss: Iżda, b’seħħ mill-4 ta’ Jannar 1992, u unikament għall-fini msemmija fil-paragrafu ta’ qabel dan f’din it-tifsira, meta Pensjoni tas-Servizz kif hawn qabel imsemmija f’din it-tifsiratkun -

(a)

kommutata f’parti biss minnha u l-pensjonant ikun wasal fit-72 sena tiegħu, hija 50 % mill-parti kommutata biss minn dik il-Pensjoni tas-Servizz li għandha titqies, u

(b)

kommutata kollha kemm hi, hija 50 % biss minn dik il-Pensjoni tas-Servizz li għandha titqies, b’dan illi b’seħħ mill-4 ta’ Ottubru 1997, meta dik il-Pensjoni tas-Servizz tkun giet kommutata kollha kemm hi, din ma għandhiex tibqa’ titqies għall-finijiet ta’ dan l-Att; u

(iii)

b’seħħ mis-6 ta’ Jannar, 1996 nett wara li jinqatgħu ż-żidiet ta’ dik il-Pensjoni tas-Servizz mogħtija bħala żidiet għall-għoli tal-ħajja mogħtija wara s-7 ta’ Jannar, 1995, u

(iv)

b’seħħ mill-4 ta’ Ottubru, 1997, pensjoni jew allowance oħra, li ma tkunx pensjoni jew allowance oħra li tkun ġie t kommutata kollha, jew li ma tkunx teċċedi € 466 fis-sena, nett wara li jinqatgħu ż-żidiet ta’ dik il-Pensjoni tas-Servizz mogħtija bħala żidiet għall-għoli tal-ħajja mogħtija wara li dik il-Pensjoni tas-Servizz tkun ingħatat għall-ewwel darba;

(v)

b’seħħ mill-5 ta’ Jannar 2008, għall-finijiet tal-kalkolu tar-rata tal-pensjoni taħt dan l-Att, Pensjoni tas-Servizz nieqsa erba’ mija u sitta u sittineuro (€ 466);

(vi)

b’seħħ mit-3 ta’ Jannar 2009, għall-finijiet tal-kalkolu tar-rata tal-pensjoni taħt dan l-Att, Pensjoni tas-Servizz nieqsamitejn euro (€ 200) oħra;

(vii)

b’seħħ mill-1 ta’ Jannar 2011, għall-finijiet tal-kalkolu tar-rata tal-pensjoni taħt dan l-Att, Pensjoni tas-Servizz nieqsamitejn euro (€ 200) oħra;

(viii)

b’seħħ mis-7 ta’ Jannar 2012, għall-finijiet tal-kalkolu tar-rata tal-pensjoni taħt dan l-Att, Pensjoni tas-Servizz nieqsamitejn euro (€ 200) oħra;

(ix)

b’seħħ mil-5 ta’ Jannar 2013, għall-finijiet tal-kalkolu tar-rata tal-pensjoni taħt dan l-Att, pensjoni tas-servizz nieqsamitejn euro (€ 200) oħra; u

(x)

b’seħħ mill-4 ta’ Jannar 2014, għall-finijiet tal-kalkolu tar-rata tal-pensjoni taħt dan l-Att, Pensjoni tas-Servizz nieqsamitejn euro (€ 200) oħra;

(xi)

b’seħħ mit-3 ta’ Jannar, 2015, għall-finijiet tal-kalkolu tar-rata tal-pensjoni taħt dan l-Att, Pensjoni tas-Servizz nieqsamitejn euro (€ 200) oħra;

(xii)

b’seħħ mit-2 ta’ Jannar 2016, għall-finijiet tal-kalkolu tar-rata tal-pensjoni taħt dan l-Att, Pensjoni ta’ Servizz nieqsamitejn euro (€ 200) oħra u għandha tibqa’ titnaqqas € 200 oħra b’effett mill-ewwel Sibt ta’ kull sena kalendarja wara din id-data; u

(xiii)

it-Tieni Pensjoni jew it-Tielet Pensjoni li persuna tista’ tirċievi m’għandhiex titqies bħala Pensjoni tas-Servizz għall-finijiet ta’ dan l-Att;

"persuna assigurata "

tfisser persuna mpjegata jew persuna li timpjega lilha nnifisha jew persuna li taħdem għaliha nnifisha skont fit-Taqsima II ta’ dan l-Att;

"persuna b’vistabatuta "

tfisser persuna lil-vista tagħha tkun ċertifikata minn oftalmologulitant tkun baxxa li ma tħallix li dik il-persuna tagħmel xi xogħol li għalih il-vista tkun essenzjali;

"persuna gravement disa bilitata "

tfisser persuna li għad għandha tul ta’ ħajja raġonevoli, jew li ssirhekk inkapaċi meta jkollha l-età li tagħmel hekk, minħabba disabilità permanenti li jirriżulta-

(a)

minħabba li tkun truxaumuta għal kollox; jew

(b)

minn achondroplasia, hypopituitarism, osteogenesisimperfecta jew xi xort’oħra ta’ nan u iżmu; jew

(ċ)

minn waħda mill-mard li ġejjin, jiġifieri: Multiple Sclerosis Muscular Dystrophy Neuro Myelitis Optica Spina Bifida Systemic Lupus Erythe matosus Haemophilia jew disordnijiet permanenti simili oħra tad-demm karatterizza ti bi tnixxija ta’ demmkronika jew ripetuta Hydrocephalus Huntington’s Chorea Cystic FibrosisTCII Deficiency Cerebellar A taxia; Chronic-Granulomatous Disease; Leopard’s Syndrome; Amyotrophic Lateral Sclerosis (ALS); je

(d)

minn paralisi totali permanenti jew malfunzjoni gravi totali permanenti jew marda totali permanenti, sew jekk inhikawżata b’amputazzjoni jew mod ieħor, taż-żewġ idejn jew riġ lejn; jew

(e)

epilepsija bi frekwenza ta’ attakki f’għadd ta’ iktar minn erbgħa fix-xahar, b’dan li din il-kundizzjoni tiġi konfermata b’investigazzjonijiet xierqa inkluża elettroenċefalogramma u li tiġi hekk ċertifikata minn newrologu jew psikjatrali jkun jaħdem mal-Gvern kemm-il darba li dik il-persuna investigata ma jkollhiex liċenza tas-sewqan;

(f)

in differenza konġenitali lejn l-uġigħ;

"persuna li timpjega lilha nnifisha "

tfisser persuna li ma tkunx għalqet l-età ta’ ħamsa u sittin sena, li tkun ordinarjament tirrisjedi f’Malta, u li ma tkunx persuna mpjegata u li ma tkunx persuna li taħdem għalih a nnifisha;

"persuna mpjegata "

tfisser persuna li ma tkunx għalqet l-età ta’ ħamsa u sittinsena u li tkun impjegata f’impieg assigurabbli;

"preskritt "

tfisser preskritt b’regolamenti;

" prinċipal"

tinkludi korp ta’ persuni li jkunu soċjetà f’negozju, kumpanija, fellowship jew soċjetà ta’ persuni sew jekk korporati jew mhux korporati u sew jekk għandu personalità legali jew le, u entimorali stabbilit bil-liġi;

"qligħ "

tfisser dħul minn persuna li taħdem għaliha nnifisha minn attività ekonomika (inkluż l-eżerċizzju ta’ xi kummerċ jew professjoni), u għandha tiftiehem bħala dħul nett wara li jinqatgħu l-ispejjeż li jsiru direttament biex jinkiseb dak id-dħul, u ma tinkludix:

(i)

kull dħul li jsir permezz ta’ interessi minn xi depożiti (inklużi xi assi likwidi, timedeposits, bonds, stocks kull dħul li jsir permezz ta’ interessi minn xi depożiti (inklużi xi assi likwidi, timedeposits, bonds, azzjonijiet jew titoli oħra), kirjiet jew ċnus riċevuti minn fuq proprjetà, jew

(ii)

kull dħul ieħor, jekk ikun hemm, li mhuwiex relatat direttament ma dik l-attività ekonomika, jew

(iii)

f’kull każ, kull dħul tal-mara jew tar-raġel ta’ dik il-persuna;

" regolamenti"

tfisser regolamenti magħmula mill-Ministru taħt dan l-Att u pubblikati fil-Gazzetta;

" rikorrent"

tfisser il-persuna li titlob xi benefiċċju, pensjoni, għajnuna jew allowance taħt dan l-Att;

"sena ta’ benefiċċju "

tfisser il-perjodu li jibda fl-ewwel Tnejn ta’ Jannar u jtemm fl-aħħar Ħadd qabel l-ewwel Tnejn ta’ Jannar tas-sena ta’ wara;

"sena ta’ kontribuzzjoni "

tfisser il-perjodu li jibda fl-ewwel Tnejn ta’ Jannar u jispiċċa fl-aħħar Ħadd qabel l-ewwel Tnejn ta’ Jannar tas-sena ta’ wara;

"su bnormalità mentali severa "

tfisser li l-iżvilupp tal-moħħ ikun wieqaf jew mhux komplut, li jirriżulta f’nuqqas qawwi ta’ intelliġenza li minħabba f’hekk il-persuna milquta ma tkunx kapaċi li tgħixħajjan dipendenti jew li tipproteġi lilha nnifisha kontra esplojtazzjoni serja jew ma titħalliex tkun hekk kapaċi meta jkollha l-età tagħha li tkun hekk;

" taħdem bi qligħ "

tfisser persuna mpjegata f’impieg assigurabbli jew taħdem għalih a nnifisha;

" taħdem għalikinnifsek"

tfisser persuna li timpjega lilha nnifisha li tinsab okkupata f’xi attività li permezz tagħha jinqala’ qligħ li jkun iżjed minn € 910 fis-sena;

" telf ta’ fakultà rilevanti "

tfisser it-telf ta’ fakultà li tirriżulta mill-korriment rilevanti;

" it-Tielet Pensjoni "

tfisser skema tal-irtirar imwaqqfa bħala skema personali tal-irtirar skont id-dispożizzjonijiet tal-Att li [żaħ jir regola Fondi Speċjali jew tal-Att dwar il-Pensjoni; [żaħ

Kap. 450.

Kap. 514.

Kap. 450.

Kap. 514.

" it-Tieni Pensjoni "

tfisser l-iskema mandatorja ta’ pensjoni msemmija fl-artikolu 64Ċ.

Għall-finijiet ta’ dan l-Att-

(a)

persuna titqies li jkollha iżjed jew anqas minn xietà jekk tkun jew ma tkunx laħqet dik l-età;

(b)

persuna titqies li tkun bejn żewġ etajiet jekk tkun laħqet l-iċken iżda ma tkunx laħqet l-akbar minn dawk iż-żewġ etajiet;

(ċ)

persuna titqies li ma tkunx laħqet xietà partikolari sal-bidu tal-anniversarju tad-data ta’ egħluqsninha relevanti għal dik l-età partikolari.

Għall-finijiet li tingħata-

(i)

pensjoni li r-romol jew pensjoni lil min jirtira, skont dan l-Att, persuna li tkunimwielda fil-31 ta’ Diċembru 1961 jew qabel u li matul l-aħħar għaxar snin li jintemmu fl-aħħar jum tas-sena kalendarja li tiġi minnufih qabel ma tirtira jew qabel ma ssirarmla; jew

(ii)

pensjoni għal invalidità, skont dan l-Att, persuna li matul l-aħħar għaxar snin li jintemmu fl-aħħar jum tas-sena kalendarja li tiġi minnufih qabel ma tkun saret invalida, kienet persuna assigurata, għandha titqies jew bħala persuna impjegata, jew bħala persuna li timpjega lilha nnifisha, jew bħala persuna li taħdem għaliha nnifisha skont in-numru ta’ snin, jew parti minnhom, li tkun għamlet f’impieg assigurabbli jew bħala persuna li timpjega lilha nnifisha, jew bħala persuna li taħdem għalih a nnifisha, u meta n-numru l-kbir tas-snin, jew parti minnhom, ikunu nħadmu f’impieg assigurabbli, titqies bħala persuna mpjegata; u meta n-numru l-kbir tas-snin, jew parti minnhom, kienet għaddiethom bħala persuna li timpjega lilha nnifisha, titqies bħala persuna li timpjega lilha nnifisha u fejn l-akbar numru ta’ snin, jew parti minnhom, kienet għaddiethom bħala persuna li taħdem għalih a nnifisha, titqies bħala persuna li taħdem għalih a nnifisha: Iżda persunali skont dan is-subartikolu għandha titqies bħala persuna li timpjega lilha nnifisha, għandha, jekk dan ikun ta’ vantaġġ għaliha, titqies bħala persuna impjegata jekk minnufih qabel il-ħmis tax-il sena ta’ qabel ma tirtira jew qabel l-invalidità tagħha, skont il-każ, kienet persuna impjegata għal mhux inqas minn għoxrin sena u tkunhekk kompliet fl-impieg għal xi perjodu fi żmien l-imsemmi ja ħmis tax-il sena u ma tkunx bdiet wara dak il-perjodu taħdem għalih a nnifisha.

TAQSIMA II

PERSUNI ASSIGURATI U KONTRIBUZZJONIJIET

Klassijiet ta’ persuni assigurati.

Emendat: XXI.1996.3.

Sostitwit: XI.2003.2.

Emendat: III.2005.3.

Sostitwit: XI.2003.2.

Emendat: III.2005.3.

Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att, u salv kif provdut fis-subartikolu (2), kull persuna li tkun għalqet l-età ta’ sittax-il sena, iżda ma laħqitx l-età li fiha wieħed jirtira, għandha tkun assigurata taħt dan l-Att jew bħala persuna impjegata, jew bħala persuna li timpjega lilha nnifisha jew bħala persuna li taħdem għalih a nnifisha.

B’seħħ mill-5 ta’ Jannar, 2004, persuna miżżewġa li ma tkunx legalment separata jew li ma tkunx ġietabbandunata mill-konjugi tagħha ma għandhiex titqies bħala persuna li timpjega lilha nnifisha: Iżda, b’seħħ mit-3 ta’ Ottubru, 2003, persuna miżżewġa li ma tkunx legalment separata jew li ma tkunx ġietabbandunata mill-konjugi tagħha, u li qabel il-5 ta’ Jannar, 2004 kienet titqies bħala persuna li timpjega lilha nnifisha, għandha, jekk hija hekk tagħżel, tibqa’ titqies bħala persuna li timpjega lilha nnifisha: Iżda wkoll fil-każ ta’ persuna miżżewġa li ma tkunx legalment separata jew ma tkunx ġietabbandunata mill-konjuġi tagħha u li fl-4 ta’ Jannar, 2004 kellha impjieg assigurabbli u li wara dik id-data tkun temmet l-impjieg tagħha biex tibbenefika minn skema ta’ rtirar kmieni mix-xogħol, skont ma jista’ jkun approvat mill-Ministru responsabbli għall-finanzi, jew tkun qabel dik id-data rikonoxxuta bħala tali mid-Direttur, dik il-persuna għandha titqies, jekk hekk tagħżel, bħala persuna li timpjega lilha nnifisha jekk meta ttemm l-impjieg tagħha hija tkun tissodisfa l-kondizzjonijiet ta’ kontribuzzjonijiet minimi meħtieġa skont il-paragrafu 2 tal-Ħdax-il Skeda, kif kalkolati minn meta tkun għalqet it-tmin tax-il sena sad-data meta tkun temmet l-aħħar impjieg tagħha.

Estensjoni ta’ kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi.

Kap. 147-Revokat.

Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet ta' dan l-Att, kontribuzzjoni mħallsa qabel it-3 ta’ April 1978, minn persuna mhux impjegata taħt id-dispożizzjonijiet tal-Att dwar is-Sigurtà Nazzjonali, fis-seħħ sa dik id-data, għandha titqies, għall-finijiet ta’ dan l-Att, li tkun kontribuzzjoni li titħallas minn persuna li timpjega lilha nnifisha li ma tkunx taħdem għalih a nnifisha.

Impieg assigurabbli.

Emendat: IX.2013.3.

Għall-finijiet tal-Att, kull impieg speċifikatf fit-Taqsima I tal-Ewwel Skeda li tinsab ma’ dan l-Att, sakemm dan ma jkunx impieg eċċettwat taħt fit-Taqsima II ta’ dik l-Iskeda, għandu jkun impiegas sigurabbli: Iżda b’effett mill-5 ta’ Jannar 2013, id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-paragrafu ma għandhomx japplikaw ukoll meta persuna b’diżabilità tkun iżżewġet fis-6 ta’ Jannar 2007 jew qabel.

Persuni li jitqiesu li ma jimpjegawx lilhom infushom.

Emendat: XX.1987.3; XVI.1990.4 XXV.1994.2,4; XXI.1996.4 XI.2003.3; XXXII.2007.41 XVI.1990.4; XXV.1994.2, 4; XXI.1996.4;.

Kap. 327.

Għall-finijiet ta’ dan l-Att, persuna li ma tkunx persuna mpjegata għandha wkoll ma titqiesx li hi persuna li timpjega lilha nnifisha jew persuna li taħdem għaliha nnifisha jekk dik il-persunatkun -

(a)

(mħassar bl-Att XI.2003.3.)

(b)

qed tirċievi edukazzjoni jew taħriġ full-time f’istituzzjoni edukattiva magħrufa mill-Gvern skont l-Att dwar l-Edukazzjoni, tkun jew ma tkunx qiegħda titħallas lilha matul dak iż-żmien xi forma ta’ rimunerazzjoni jew allowance b’relazzjoni diretta jew indiretta ma’ dik l-edukazzjoni jew dak it-taħriġ sakemm dik ir-rimunerazzjoni ma tkunx qed tiġi mogħtija lilha bħala persuna li qed taħdem għalih a nnifisha; jew

(ċ)

Kap. 147-Revokat.

twieldet qabel l-1 ta’ Jannar, 1927, u li, qabel l-1 ta’ April, 1978, ma kinetx dovuta tħallas kontribuzzjoni taħt l-Att dwar is-Sigurtà Nazzjonali, kif fis-seħħ qabel id-data tal-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att, u li, f’xi żmien qabel l-imsemmija data tal-1 ta’ April, 1978, ma kinetx taħdem għalih a nnifisha; jew

(d)

b’seħħ mill-5 ta’ Jannar 2008, persuna li tkun qed tirċievi pensjoni (barra minn Pensjoni għal Korriment) li titħallas taħt dan l-Att u ma tkunx qed taħdem bi qligħ: Iżda armlali, minkejja l-fatt li hi tkun għadha taħdem għalih a nnifisha, iżżomm id-dritt tagħha għal Pensjoni ta’ Armla taħt dan l-Att bis-saħħa tal-artikolu 32(2) u l-artikolu 41, għandha, b’dan akollu, titqies bħala persuna li taħdem għaliha nnifisha għall-finijiet ta’ dan l-Att; jew

(e)

persuna f’impjieg eċċettwat skont il-paragrafu 8 tat-Taqsima II tal-Ewwel Skeda;

(f)

tkun qiegħda tirċievi Għajnuna Soċjali li titħallas taħt dan l-Att.

Għall-finijiet ta’ dan l-Att meta xi waħda mill-kategoriji ta’ persuni msemmija fis-subartikolu (1)(a), (b) u (e Għall-finijiet ta’ dan l-Att meta xi waħda mill-kategoriji ta’ persuni msemmija fis-subartikolu (1)(a), (b) jkunu jaħdmu għalihom infushom, dawk il-persuni għandhom jitqiesu bħala persuni li jaħdmu għalihom infushom.

Kontribuzzjonijiet tal-Ewwel Klassi u proporzjonijiet tagħhom.

Emendat: II.1999.3; XXXII.2007.42; XXVII.2016.6.

Għal kull persuna li tkun impjegata f’impieg assigurabbli, għandhom jitħallsu tliet kontribuzzjonijiet fil-ġimgħa, skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att, waħda mill-persuna impjegata, waħda mill-prinċipal tagħha, u waħda mill-Fond Konsolidat: Iżda għall-finijiet ta’ dan l-Att, persuna li tkun impjegata f’iżjed minn impieg assigurabbli wieħed titqies li tkun impjegata f’dak l-impieg assigurabbli li jkollu l-ogħla paga jew salarju bażiku jew dak li hu l-aktar għoli.

Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att:

(a)

Kap. 452.

Kap. 452.

ir-rati fil-gimgħa ta’ kontribuzzjonijiet dovuti taħt dan l-Att minn persuna impjegata u mill-prinċipal tagħha rispettivament ikunu dawk speċifikatif fit-Taqsima I tal-Għaxar Skeda: Iżda, b’seħħ mill-1 ta’ Jannar 2007, persuna impjegata lid-dħul bażiku fil-ġimgħa mill-impjieg tagħha huwa inqas mill-Paga Minima Nazzjonali applikabbli għal persuni fl-età ta’ tmintax-il sena jew aktar kif stabbilita mill-Ordnijiet ta’ Standard Nazzjonali maħruġa taħt l-Att dwar l-Impjiegi u r-Relazzjonijiet Industrijali, għandu jkollha l-jedd li tħallas kontribuzzjoni bir-rata ta’ 10 % tal-paga bażika attwali tagħha fil-ġimgħa minflok il-kontribuzzjoni tal-kategorija B tat-Taqsima I tal-Għaxar Skeda li titħallas minn persuna impjegata, skont ma jkun japplika; u

(b)

Kap. 343.

Kap. 343.

il-kontribuzzjonijiet li huma dovuti taħt dan l-Att mill-Fond Konsolidat għandhom ikunu 50 % tal-kontribuzzjonijiet fil-ġimgħa f’daqqa mħallsa mill-impjegat u mill-prinċipal tiegħu: B’dan illi, meta prinċipaljintrabat, ma’ Job splus, li jimpjega miegħu persuna li jkollha iktar minn erbgħin sena u li tkun ilha tirreġistra għal iktar minn sena taħt l-Ewwel Taqsima tar-Reġistru miżmum skont id-dispożizzjonijiet tal-Att dwar is-Servizzi ta’ Impieg u Taħriġ, dak il-prinċipal ikollu jedd li jikseb lura mingħand dik il-korporazzjoni somma ekwivalenti għal ħamsawgħoxrin fil-mija mir-rata ta’ kontribuzzjoni mħallsa mill-prinċipal, bħala s-sehem tiegħu għar-rigward ta’ dak l-impjegat, skont ma hemmf fit-Taqsima I tal-Għaxar Skeda li tinsab ma’ dan l-Att.

Għall-finijiet tas-subartikolu (2), meta xi impieg assigurabbli jintemm minn ma’ prinċipal wieħed matul ġimgħa partikolari u jinbeda ma’ prinċipal ieħor matul dik il-ġimgħa partikolari stess, il-kontribuzzjoni li titħallas dwar dik il-ġimgħa għandha titħallas mill-prinċipal ta’ qabel.

Is-somma li għandha tinħareġ mill-Fond Konsolidat taħt dan l-artikolu u taħt l-artikolu 10, għandha titħallas b’dak il-mod li l-Ministru responsabbli għall-finanzi jista’, minn żmien għal żmien, jiddeċiedi.

Kontribuzzjonijiet ta’ persuni mpjegati u ta’ prinċipali.

(Kontribuzzjonijiet tal-Ewwel Klassi).

Emendat: XVI.1990.5.

Il-prinċipal għandu, fl-ewwel każ, ikun dovut iħallaskemm il-kontribuzzjoni dovuta minnu kif ukoll, f’isem u b’esklużjoni tal-persuna mpjegata, il-kontribuzzjoni dovuta minn dik il-persuna u, għall-finijiet ta’ dan l-Att, kontribuzzjonijiet imħallsa mill-prinċipal f’isem l-impjegat għandhom jitqiesu li jkunu kontribuzzjonijiet imħallsa mill-persuna mpjegata.

Minkejja kull kuntratt jew ftehim għall-kuntrarju, prinċipal ma għandux ikun intitolat li jnaqqas mill-pagi jew minn rimunerazzjoni oħra ta’ persuna mpjegata minnu, jew xort’oħra li jikseb lura mingħand dik il-persuna l-kontribuzzjoni li titħallas minnu dwar dik il-persuna; u kull prinċipalli jnaqqas jew jipprova jnaqqas il-kontribuzzjoni kollha jew xi parti minnha dovuta minnu dwar dik il-persuna mill-pagi jew minn rimunerazzjoni oħra ta’ dik il-persuna, jkun ħati ta’ reat taħt dan l-Att u jeħel, meta jinstabħati dwar kull reat bħal dak, multa.

Meta persuna mpjegata tirċievi xipagi jew xi rimunerazzjoni pekunjarja oħra mingħand il-prinċipal tagħha, l-ammont ta’ kull kontribuzzjoni mħallsa mill-prinċipal f’isem il-persuna mpjegata għandu, minkejja d-dispożizzjonijiet ta’ kull liġi jew kull kuntratt jew ftehim għall-kuntrarju, jinġabar permezz ta’ tnaqqis li jsir mill-pagi ta’ dik il-persuna jew minn xi rimunerazzjoni oħra dovuta mill-prinċipal lil dik il-persuna u mhux xort’oħra: Iżda ebda tnaqqis bħal dak ma jista’ jsir minn xi pagi jew rimunerazzjoni barra minn dawk li jitħallsu f’kollox jew f’parti dwar il-ġimgħa tal-kontribuzzjoni jew parti mill-ġimgħa tal-kontribuzzjoni li għaliha titħallas il-kontribuzzjoni.

Meta persuna mpjegata ma tirċevix xipagi jew xi rimunerazzjoni pekunjarja oħra mingħand il-prinċipal tagħha iżda tirċievi dik ir-rimunerazzjoni mingħand xipersuna oħra, l-ammont ta’ kull kontribuzzjoni mħallsa mill-prinċipal f’isem il-persuna mpjegata għandu (bla preġudizzju għal kull xorta ta’ ġbir ieħor) jinġabar mill-imsemmi prinċipal bħala dejn ċivi li mingħand il-persuna l-oħra li mingħandha l-persuna mpjegata kienet qed tirċievi l-paga jew rimunerazzjoni pekunjarja oħra sakemm il-proċedimenti għal dan l-għan jinbdew fi żmien tnax-il xahar mid-data li fiha kienet dovu ta l-kontribuzzjoni.

Minkejja d-dispożizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu, fejn xi prinċipal ikun naqas jew ittraskura li jħallas xi kontribuzzjoni tal-Ewwel Klassi li dovut li jħallas taħt dan l-Att, hekk kif jgħaddu l-għaxar tijiem imsemmija fl-artikolu 116(2), u jekk il-prinċipal konċernat jibqa’ jonqos jew jittraskura li jħallas xi kontribuzzjonijiet kurrenti dovuti taħt dan l-Att, id-Direttur jista’, b’avviż mogħti lill-prinċipalu lil kull persuna mpjegata ma’ dak il-prinċipal, jordna illi l-kontribuzzjonijiet li jridu jitħallsu minn dik il-persuna mpjegata ma għandhomx, minn dik id-data li tista’ tiġi indikata fl-avviż, jinżammu u jitħallsu mill-prinċipalu li mill-istess data dawk il-kontribuzzjonijiet dovuti wara dik id-data għandhom jitħallsu direttament minn dik il-persuna mpjegata lid-Direttur b’dak il-modu f’dawk iż-żminijiet lid-Direttur jiddeċiedi.

Ħlas ta’ kontribuzzjonijiet tal-Ewwel Klassi.

Emendat: II.1999.4.

Kull prinċipalli għandu jħallas xi kontribuzzjoni dwar persuna mpjegata għandu, kemm-il darba ma jkunx bl-approvazzjoni tad-Direttur għamel arranġamenti oħra, iħallas b’arretrati b’intervalli ta’ xahar fid-Dipartiment tat-Taxxi Interni, dawk il-kontribuzzjonijiet kollha li għandu jħallas taħt l-artikoli 7 u 8, f’dak iż-żmien u f’dik il-forma u b’dak il-mod kif jista’ minn żmien għal żmien jiġi deċiż mid-Direttur.

Kontribuzzjonijiet minn persuni li jimpjegaw lilhom infushom.

(Kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi).

Emendat: XIV.1988.4; XXI.1996.5.

Kull persuna li timpjega lilha nnifisha, jew persuna li taħdem għalih a nnifisha, kemm-il darba ma tkunx xort’oħra eżentata taħt id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att, għandha tħallas kontribuzzjoni skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att.

Għal kull kontribuzzjoni li titħallas minn persuna li timpjega lilha nnifisha, jew persuna li taħdem għalih a nnifisha, taħt dan l-Att, għandha titħallas kontribuzzjoni oħra mill-Fond Konsolidat.

Ir-rati ta’ kontribuzzjonijiet li jitħallsu taħt dan l-Att minn persuna li timpjega lilha nnifisha, jew persuna li taħdem għalih a nnifisha, jkunu dawk speċifikatif fit-Taqsima II uf fit-Taqsima III rispettivament tal-Għaxar Skeda li tinsab ma’ dan l-Att għall-erba’ xhur li jagħlqu fl-aħħar jum ta’ April, Awissu u Diċembru ta’ kull sena: ħlief meta dak li jimpjega lil u nnifsu konċernat ikun, sat-3 ta’ Jannar, 1988, għażel li jħallas rata ogħla ta’ kontribuzzjoni minn dik li kienet titħallas minn u mod ieħor kif imsemmi qabel; iżda hekk illi dik l-għażla ma għandhiex, madankollu, ikollha aktar seħħ mill-4 ta’ Jannar, 1988.

Il-kontribuzzjoni li titħallas mill-Fond Konsolidat taħt dan l-artikolu għandha tkun ekwivalenti għal 50 % tal-kontribuzzjoni mħallsa mill-persuna konċernata li timpjega lilha nnifisha, jew persuna li taħdem għalih a nnifisha.

Ħlas ta’ kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi.

Emendat: XXI.1996.6; II.1999.5.

Kull persuna li timpjega lilha nnifisha, jew persuna li taħdem għalih a nnifisha li għandha tħallas kontribuzzjoni tat-Tieni Klassi skont l-artikolu 10 għandha, sakemm ma tkunx bl-approvazzjoni tad-Direttur għamlet arranġamenti oħra, tħallas il-kontribuzzjonijiet tagħha b’arretrati f’intervalli ta’ erba’ xhur li jagħlqu fl-aħħar jum ta’ April, Awissu u Diċembru ta’ kull sena.

Il-ħlas għandu jsir fid-Dipartiment tat-Taxx iN terni b’dik il-forma u b’dak il-mod kif jista’ minn żmien għal żmien jiġi deċiż mid-Direttur.

Kull persuna li timpjega lilha nnifisha li tissodisfa lid-Direttur li ma tkunx qed taħdem għalih a nnifisha u li l-mezzi fis-sena tagħha kalkolat skont id-dispożizzjonijiet ta’ Taqsima I tat-Tieni Skeda li tinsab ma’ dan l-Att, ma jkunx iżjed minn -

(i)

€ 1,470 fil-każ ta’ persuna miżżewga li tkuntmantni għalkollox lill-konjuġi u liema konjuġi ma jkunx hu nnifsu jaħdem għalih nnifsu jew ikun f’impieg assigurabbli; jew

(ii)

€ 1, 001.63 fil-każ ta’ kull persuna oħra; għandu jkollha jedd, fuq applikazzjoni lid-Direttur, li tirċievi ċertifikat ta’ dħul baxx li jkun validu għal tnax-il xahar u filwaqt li jkollha dak iċ-ċertifikat, u sakemm ma jkunx hemm tibdil rilevanti fiċ-ċirkostanzi, din tkun eżentata mill-ħlas tal-kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi.

Hekk iżda, li persuna li timpjega lilha nnifisha tista tagħżel li tħallas kontribuzzjoni tat-tieni klassi tal-kategorija SP fil-każ ta’ persuna mhux miżżewġa, u tal-kategorija SA fil-każ ta’ persuna miżżewġa, minflok ċertifikat ta’ dħul baxx.

Jekk persuna li dwarha japplika s-subartikolu (1) tkun persuna miżżewġa li tkun legalment separata u li ma tkunx qed taħdem għalih a nnifisha, allura dik il-persuna tista’ tagħżel li jkollha l-manteniment li jingħatalha mill-konjuġi l-ieħor eskluż mill-kalkolu ta’ mezzi magħmul skont id-dispożizzjonijiet tat-Taqsima I tat-Tieni Skeda.

Jekk persuna li dwarha japplika s-subartikolu (1) tonqos li ġġedded dak iċ-ċertifikat fi żmien tliet xhur mill-egħluq tiegħu, dik il-persuna tista’, fid-diskrezzjoni tad-Direttur, tħallas kontribuzzjoni tat-Tieni Klassi tal-kategorija SP fil-każ ta’ persuna mhux miżżewġa, u tal-kategorija SA fil-każ ta’ persuna miżżewġa, li jitħallsu f’dak iż-żmien li jista’ jiġi stabbilit mid-Direttur.

L.S.409.10 Kap. 409

Persuna li taħdem għalih a nnifishali, skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att, hija dovuta li tħallas kontribuzzjoni tat-Tieni Klassi fuq id-dħul nett tagħha tista’, jekk dik il-persuna hekk tagħżel, tiġi eżentata mill-ħlas ta’ kontribuzzjoni tat-Tieni Klassi fuq il-qligħ li jinkiseb mill-għoti ta’ servizzi bħala familja ospitanti: Iżda għall-finijiet ta’ dan is-subartikolu, il-frażi "familja ospitanti" għandu jkollha t-tifsira mogħtija fir-Regolamenti dwar [żaħ Akkomodazzjoni ma’ Familji Ospitanti maħruġa bis-saħħa tal-Att [żaħ dwar Servizzi tal-Ivvjaġġar u tat-Turiżmu għal Malta [żaħ.

Ħlas tal-kontribuzzjonijiet tal-Ewwel Klassi minn persuni mpjegati barra minn Malta.

Emendat: XIII.1991.3.

Kull persunali-

(a)

tkun impjegata taħt kuntratt ta’ servizz barra minn Malta b’dak il-mod li ma tkunx b’impieg assigurabbli,

(b)

żżomm ir-residenza ordinarja f’Malta, tista’, fuq talba tagħha u b’effett minn dik id-data, li ma tkunx iktar tard mid-data ta’ dik it-talba, kif id-Direttur jista’ jiddeċiedi, minflok li tħallas kontribuzzjoni tat-Tieni Klassi, tħallas kontribuzzjoni tal-Ewwel Klassi; u, għal dan il-għan, ebda kontribuzzjoni ma jkollha titħallas mill-prinċipal tiegħu jew f’ismu jew dwaru.

Il-kontribuzzjoni li titħallas taħt is-subartikolu (1) għandha titħallas b’dik il-forma u b’dak il-modu f’dawk l-istess intervalli bħal kontribuzzjonijiet li jitħallsu minn persuni li jimpjegaw lilhom infushom skont l-artikolu 11; u dawk il-kontribuzzjonijiet jibqgħu jitħallsu dwar kull perjodu li matulu jibqgħu japplikaw il-kundizzjonijiet speċifikati fis-subartikolu (1)(a) u (bIl-kontribuzzjoni li titħallas taħt is-subartikolu (1) għandha titħallas b’dik il-forma u b’dak il-modu f’dawk l-istess intervalli bħal kontribuzzjonijiet li jitħallsu minn persuni li jimpjegaw lilhom infushom skont l-artikolu 11; u dawk il-kontribuzzjonijiet jibqgħu jitħallsu dwar kull perjodu li matulu jibqgħu japplikaw il-kundizzjonijiet speċifikati fis-subartikolu (1)(a).

Ħlas ta’ kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi minflok kontribuzzjonijiet tal-Ewwel Klassi.

Emendat: XXI.1996.8.

Kull persuna li għandha tħallas Kontribuzzjoni tal-Ewwel Klassi taħt l-artikoli 7, 8 u 9 u li taħdem għaliha nnifisha wkoll tista’, fuq talba tagħha stess u bl-approvazzjoni tad-Direttur, tħallas kontribuzzjoni tat-Tieni Klassi minflok kontribuzzjoni tal-Ewwel Klassi; u wara dik il-persuna ma tistax terga’ ssir kontributur tal-Ewwel Klassi ħlief jekk u sa kemm dintieqaf milli taħdem għaliha nnifisha u tinforma lid-Direttur b’dik il-bidla: Iżda d-Direttur ma għandux jagħti l-approvazzjoni tiegħu ħlief jekk ir-rata applikabbli għal kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi kif titħallas minn persuna li taħdem għalilha nnifisha stess tkun iżjed mir-rata applikabbli totali ta’ kontribuzzjonijiet tal-Ewwel Klassi li titħallas mill-prinċipalu mill-persuna mpjegata; u hu għandu jħassar dik l-approvazzjoni b’effett minn dik id-data li jistabbilixxi lihid-data li fiha l-imsemmija kundizzjoni ma tibqax tiġi sodisfatta.

Kontribuzzjonijiet minn ċerti kategoriji ta’ persuni.

Emendat: XIII.1991.4; VIII.1992.4 XXI.1996.9; II.1999.6II.2004.18; XXXII.2007.44 VIII.1992.4; XXI.1996.9; II.1999.6;; XII.2014.34.

Kull persuna li taħdem għalih a nnifisha li għandha tħallas kontribuzzjoni tat-Tieni Klassi taħt id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att, barra minn dawk tal-artikolu 14, u li tkun imqabbda minn persuna oħra biex tagħmel servizzi ta’ outworker jew bħala gwida tat-turisti jew bħala xufier ta’ vettura impressed mal-Gvern tkun intitolata li tirċievi mingħand dik il-persuna jew mingħand il-Gvern, kif ikun il-każ, b’żieda mar-rimunerazzjoni dovuta lilha taħt il-kundizzjonijiet tal-ingaġġ tagħha, ammont li jkun daqs 1/16 tar-rimunerazzjoni li titħallas għal dawk is-servizzi, li jmorru għall-ħlas ta’ kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi li jitħallsu taħt dan l-Att minn dik il-persuna li taħdem għalilha nnifisha.

Mħassar bl-Att II.2004.18.

Għall-finijiet tas-subartikolu (1), outworker mal-Gvern" tfisser kull vettura li tkun impressed Għall-finijiet tas-subartikolu (1), outworker tfisser persunangaġġatabiex twettaq servizzi fil-manifattura fiżika ta’ xi oġġett fil-ħin tagħha u f’post li mhux provdut mill-persuna li magħha tkun hekk ingaġġata, u li titħallas b’rati bl-imqieta, u "vettura impressed mal-Gvern skont kull proċedura li tkun saret mill-Gvern għal dan il-għan.

Kap. 452.

Kap. 452.

B’effett mill-5 ta’ Jannar, 1998, persuna li timpjega lilha nnifisha li tkun tagħmilha ta’ assistent soċjali każwali mad-Dipartiment għall-Kura tal-Anzjani, ikollha jedd li tiġbor lura mingħand id-Direttur għall-Kura tal-Anzjan i daqs kemm tkun tiswa ż-żieda fir-rata tal-kontribuzzjoni tas-sigurtà soċjali li titħallas minn dik il-persuna b’riżultat taż-żieda għall-għoli tal-ħajja mogħtija mill-Gvern bir-rata tal-paga minima nazzjonali li titħallas lil persuni li jkollhom jew li jkunu għalqu t-tmin tax-il sena taħt id-dispożizzjonijiet tal-Att dwar l-Impiegi u r-Relazzjonijiet Industrijali [żaħ.

B’effett mis-7 ta’ Jannar 2008, prinċipal li jimpjega persuna li hi persuna gravement disa bilitata jew persuna b’vistabatuta skont dan l-Att, ikun intitolat sabiex jirċievi mingħand il-Gvern l-ammont ta’ kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali li jikkorrispondi għall-parti mħallsa mill-istess prinċipal skont dan l-Att għall-ewwel 156 ġimgħa ta’ impjieg ta’ dik il-persuna.

B’effett mis-7 ta’ Jannar 2008, persuna li tkun persuna gravement disa bilitata jew persuna b’vistabatuta skont dan l-Att u li timpjega persuna oħra sabiex tieħu ħsiebha tkun intitolata sabiex tirċievi mingħand il-Gvern l-ammont ta’ kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali li jikkorrispondi għall-parti mħallsa minn tali persuna bħala prinċipal skont dan l-Att: Iżda minkejja d-dispożizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, b’effett mis-6 ta’ Jannar 2014, persuna anzjana u, jew persuna li hi ċċertifikata litbati minn diżabilità fuq parir mogħti mill-panel mediku skont l-artikolu 106, li timpjega persuna oħra sabiex tieħu ħsiebha, tkun eżentata mill-ħlas tal-parti tal-prinċipal tal-kontribuzzjonijiet tas-Sigurtà Soċjali skont dan l-Att.

B’effett mis-7 ta’ Jannar 2008, persunali-

(a)

għandha aktar minn 45 sena; u

(b)

ma tkunx għamlet xogħol bi qligħ għal minn tal-anqas ħames snin konsekuttivi; u

(ċ)

Kap. 441.

Kap. 441.

tkun kisbet liċenzja sabiex taħdem għaliha nnifisha skont l-Att dwar il-Liċenzji tal-Kummerċ [żaħ, tkun intitolata sabiex tirċievi mingħand il-Gvern l-ammont ta’ kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali mħallsa skont dan l-Att minn tali xogħol għall-ewwel 52 ġimgħa.

Kreditu ta’ kontribuzzjonijiet.

Emendat: XX.1987.4; XVI.1990.6 XIII.1991.5; VIII.1992.5 XXI.1996.10; II.2002.61 XIX.2006.3; XXXII.2007.45V.2012.26; A.L. 218IX.2013.4; XV.

2016.48 XVI.1990.6; XIII.1991.5; VIII.1992.5; XXI.1996.10; II.2002.61; XIX.2006.3; XXXII.2007.45; V. 2012.26; A.L. 218 tal-2012;.

Kap. 147-Revokat.

Emendat: XVI.2017.25.

Meta persuna tħallas l-ewwel kontribuzzjoni tagħha taħt dan l-Att hi tkun intitolata għal kontribuzzjoni akkreditata għal kull ġimgħa kalendarja li tiġi bejn l-ewwel jum tas-sena ta’ kontribuzzjoni minnufih qabel dik li fiha ħallset l-ewwel kontribuzzjoni tagħha u l-aħħar jum tal-ġim għa kalendarja minnufih qabel il-ġim għa lidwarha kienet ħallset l-ewwel kontribuzzjoni tagħha; u, għal dan il-għan, jekk l-ewwel kontribuzzjoni kienet tħallset taħt id-dispożizzjonijiet tal-Att dwar is-Sigurtà Nazzjonali, kif fis-seħħ qabel beda jseħħdan l-Att, dik il-kontribuzzjoni titqies li kienet tħallset taħt id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att.

Jiġu akkreditati kontribuzzjonijiet li l-

(a)

armla attwali, meta din l-armla attwali ma tkunx taħdem bi qligħ, u sew jekk tkun intitolata għal Pensjoni tal-Armla sew jekk le, għal kull perjodu li ma tulu ma tkunx reġgħet iżżewġetu sakemm żewġha mejjet kien ħallas 156 kontribuzzjoni qabel mewtu;

(b)

b’effett mill-5 ta’ Jannar, 1987, wieħed li kien membru tal-Korp tal-Pulizija ta’ Malta, jew tal-Forzi Armati ta’ Malta, li jirtira jew irtira mis-servizz b’pensjoni sħiħa mill-Gvern bħala l-prinċipal tiegħu hekk kif jispiċċa mis-servizz qabel ma jilħaq l-età tal-pensjoni għal kull perjodu li matulu ma jkunx qiegħed jaħdem bi qligħ u ma jkunx għadu laħaq l-età tal-pensjoni;

(ċ)

kull ċittadin ta’ Malta li jsiefer bħala ħaddiem voluntier fuq proġetti fl-oqsma ta’ assistenza u żvilupp soċjali u ta’ tħaris tal-ambjent li jkunu hekk magħrufa bil-quddiem mill-Ministru, għal kull perjodu li jkun qed jagħmel dak ix-xogħol ta’ voluntier u ma jkunx laħaq l-età tal-pensjoni; b’dan iżda li, għal dan l-għan, kull numru ta’ kontribuzzjonijiet hekk akkreditati ma għandu f’ebda każ ikun iżjed minn total ta’ 260 f’xi perjodu ta’ 10 snin f’dak ix-xogħol ta’ voluntier, iżda:

(i)

meta dak ix-xogħol ta’ voluntier imsemmi f’dan il-paragrafu jkun sar bejn il-5 ta’ Jannar, 1981 u s-6 ta’ Jannar, 1991, id-dispożizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan il-paragrafu għandhom japplikaw ukoll jekk il-Ministru jkun sodisfatt li l-proġetti li fuqhom ikun sar dak ix-xogħol ta’ voluntier kienu ristretti għall-oqsma msemmija qabel f’dan il-paragrafu; hekk iżda li kull kontribuzzjoni akkreditata li għandha tingħata skont id-dispożizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan il-paragrafu għandha tkopri perjodi konsekuttivi li jibdew mis-6 ta’ Jannar, 1991 lura;

(ii)

meta dak ix-xogħol ta’ voluntier i seħħ kemm barra minn Malta kif ukoll f’Malta mill-1 ta’ Jannar, 2013 ’il quddiem, minn żgħaż ugħ li jkun għadu ma laħaqx l-età ta’ ħamsa u għoxrin sena, għandu jingħata sa’ massimu ta’ 260 ġimgħa ta’ kontribuzzjonijiet akkreditati dejjem jekk ikundaħal lura fid-dinja tax-xogħol bħala persuna impjegata jew persuna li timpjega lilha nnifisha għal mhux inqas minn ħames snin;

(d)

missier jew omm, li jkunu għalqu t-tmin tax-il sena u li jkunu imweldin fl-1 ta’ Jannar 1952 jew wara, li jkollhom il-kura u l-kustodja legali ta’ iben jew bint li jkunu għadhom ma għalqux l-età ta’ sitt snin, jew l-età ta’ għaxar snin fil-każ ta’ iben jew bint li jkunu ġew ċertifikati minn konsulent mediku li, għal dak il-perjodu li għalih qed jintalab il-kreditu, kienu jbatu minn xi diżabilità gravi: Iżda s-somma totali ta’ dawk il-kontribuzzjonijiet akkreditati li jistgħu jingħataw għar-rigward ta’ kull iben jew bint, lill-ġenitur jew liż-żewġ ġenituri flimkien ma għandhiex tkun iżjed minn 104 kontribuzzjoni f’xi perjodu ta’ sentejn hekk illi fuq l-ewwel tlietulied, il-kontribuzzjonijiet akkreditati li jingħataw lil ġenitur jew lil ġenituri bejniethom li twieldu bejn l-1 ta’ Jannar 1952 u l-31 ta’ Diċembru 1961, il-massimu ma jistax jeċċedi 312-il kontribuzzjoni f’xi perjodu ta’ sitt snin; filwaqt illis-somma totali ta’ dawk il-kontribuzzjonijiet akkreditati li jistgħu jingħataw għar-rigward ta’ kull iben jew bint, lil ġenitur jew ġenituri bejniethom li twieldu fl-1 ta’ Jannar 1962 jew wara ma għandhiex tkun iżjed minn 8 kontribuzzjoni f’xi perjodu ta’ erba’ snin hekk illi, il-kontribuzzjonijiet akkreditati li jingħataw fuq l-ewwel tliet u liedlil ġenitur jew lil ġenituri bejniethom li twieldu fl-1 ta’ Jannar 1962 jew wara, il-massimu ma jistax jeċċedi 624 kontribuzzjoni f’xi perjodu ta’ tnax-il sena: Iżda wkoll fil-każ ta’ xi ġenitur li, għas-sodisfazzjon tad-Direttur, jippreżenta ċertifikat minn konsulent mediku illi l-iben jew il-bint kienu jbatu minn xi diżabilità gravi f’dak il-perjodu li għalih qed jintalab il-kreditu, is-somma totali ta’ dawk il-kontribuzzjonijiet akkreditati li jistgħu jingħataw għar-rigward ta’ kull tali iben jew bint ma għandhiex tkun iżjed minn 208 kontribuzzjoni f’xi perjodu ta’ erba’ snin għal ġenitur li twieled bejn l-1 ta’ Jannar 1952 u l-31 ta’ Diċembru 1961, u mhux iżjed minn 416 kontribuzzjoni f’xi perjodu ta’ tmien snin għal ġenitur li twieled fl-1 ta’ Jannar 1962 jew wara: Iżda wkoll il-perjodu ta’ kontribuzzjonijiet akkreditati li jistgħu jingħataw mir-raba’ iben jew bint ’il quddiem, liema somma totali għal kull iben jew bint ma tistax teċċedi 52 kontribuzzjoni akkreditati għal dak il-ġenitur jew ġenituri bejniethom li twieldu bejn l-1 ta’ Jannar 1952 u l-31 ta’ Diċembru 1961, u 104 kontribuzzjonijiet akkreditati għal kull iben jew bint lil dak il-ġenitur jew ġenituri bejniethom li twieldu fl-1 ta’ Jannar 1962 jew wara, jistgħu jingħataw biss, qabel l-età tal-pensjoni, jekk dak il-missier jew dik l-omm jagħmlu xogħol bi qligħ għal perjodu minimu ekwivalenti għal dak il-perjodu li għalih ikunu ngħataw dak in-numru ta’ kontribuzzjonijiet akkreditati mir-raba’ iben jew bint’il quddiem b’dan illi, fil-każ ta’ mewt ta’ xi tali ġenitur, dawk il-krediti għandhom jibqgħu jingħataw minkejja li ma jkunx ġie sodisfatt il-perjodu minimu meħtieġ skont dan il-proviso sabiex ikunu jistgħu jingħataw dawk il-krediti;

(e)

persuni li twieldu wara l-1 ta’ Jannar 1952 għal perjodi li fihom ma tħallsitx il-kontribuzzjoni tas-Sigurtà Soċjali dovuta minħabba li kienu qegħdin f’livell ta’ studju skont fit-Taqsima V tal-Għaxar Skeda u kkwalifikaw f’dak il-livell; (f) persuni f’impieg assigurabbli li temmew l-impieg tagħhom sabiex jibbenefikaw minn skema ta’ rtirar kmieni mix-xogħol, skont ma jista’ jkun approvat mill-Ministru responsabbli għall-Finanzi, jew rikonoxxuti bħala tali mid-Direttur, minn meta jilħqu l-età ta’ 60 sena sakemm jilħqu l-età tal-irtirar tagħhom.

Kontribuzzjoni għandha tiġi wkoll akkreditata lil xi persuna assigurata-

(a)

għal kull ġimgħa kalendarja għal kull jum li fiha skont l-artikoli 18, 28 u 30 tkun intitolata għal Benefiċċju għal Mard, jew Benefiċċju għal Korriment, jew Benefiċċju għal Disimpieg, jew Benefiċċju Speċjali għal Disimpieg, jew għal kull ġimgħa kalendarja li ma tulha tkun intitolata għal Pensjoni għal Invalidità jew Pensjoni Miżjuda għal Invalidità, jew, qabel ma tilħaq l-età tal-pensjoni, Pensjoni Minima Nazzjonali taħt l-artikolu 26, jew għal kull ġimgħa kalendarja li ma tulha tkun intitolata għal Allowance jew Allowance taħt l-artikolu 68 u f’xi żmien qabel ma tkun saret intitolata għal Allowance jew Allowance kifintqal qabel f’dan il-paragrafu, kienet impjegata f’impieg assigurabbli jew kienet taħdem għalih a nnifisha u minnufih qabel ma sa rethekk intitolata għal dik l-Allowance jew Allowance għal kull ġimgħa kalendarja għal kull jum li fiha skont l-artikoli 18, 28 u 30 tkun intitolata għal Benefiċċju għal Mard, jew Benefiċċju għal Korriment, jew Benefiċċju għal Disimpieg, jew Benefiċċju Speċjali għal Disimpieg, jew għal kull ġimgħa kalendarja li ma tulha tkun intitolata għal Pensjoni għal Invalidità jew Pensjoni Miżjuda għal Invalidità, jew, qabel ma tilħaq l-età tal-pensjoni, Pensjoni Minima Nazzjonali taħt l-artikolu 26, jew għal kull ġimgħa kalendarja li ma tulha tkun intitolata għal Allowance għal Carer Miżjuda għal Carer taħt l-artikolu 68 u f’xi żmien qabel ma tkun saret intitolata għal Allowance għal Carer Miżjuda għal Carer ki fintqal qabel f’dan il-paragrafu, kienet impjegata f’impieg assigurabbli jew kienet taħdem għalih a nnifisha u minnufih qabel ma sa rethekk intitolata għal dik l-Allowance għal Carer Miżjuda għal Carerkienet-

(i)

ħallset total ta’ 156 kontribuzzjoni; u

(ii)

ħallset jew kienet akkreditata b’medja ta’ għall-anqas 20 kontribuzzjoni fis-sena, minn meta għal qet it-tmintax-il sena: Hekk iżda li b’effett mill-5 ta’ Jannar 2013, id-dispożizzjonijiet ta’ dan is-subartikolu għandhom japplikaw ukoll f’każ ta’ persuna li ma tkunx eliġibbli għal Allowance għal Carer minħabba li għalkemm tissodisfa d-dispożizzjonijiet tal-artikolu 106(a), ma tissodisfax il-kondizzjonijiet tat-Taqsima IV tat-Tieni Skeda;

(b)

Kap. 343.

Kap. 343.

jekk normalment tkun impjegata f’impieg assigurabbli jew taħdem għalih a nnifisha u normalment toqgħod fuq dak l-impieg jew dak ix-xogħol li tagħmel għaliha, sabiex tgħix, għal kull ġimgħa kalendarja li fiha kull ġurnata tagħha tkun għaliha ġurnata ta’ inkapaċità għax-xogħol jew ġurnata ta’ disimpieg u tkun irreġistrata jew taħt l-Ewwel Taqsima tar-Reġistru miżmum skont id-dispożizzjonijiet tal-Att dwar is-Servizzi ta’ Impieg u Taħriġ jew ċertifikata mill-Korporazzjoni stabbilita bl-imsemmi Att bħala persuna li ma tistax tiġi mpjegata u minħabba f’hekk tkun reġistrata taħt it-Tielet Taqsima tal-imsemmi Reġistru: Iżda d-dispożizzjonijiet ta’ dan il-paragrafu m’għandhomx japplikaw meta-

(i)

li kieku dik il-persuna ma kienetx taħdem għaliha nnifisha minnufih qabel ma tkun saret inkapaċi għax-xogħol, ma kienx ikollha jedd għal ċertifikat ta’ income baxx taħt u skont id-dispożizzjonijiet tal-artikolu 12;

(ii)

dik il-persuna ma tkunx impjegata f’impieg assigurabbli ta’ persuna li taħdem għaliha nnifisha jew ma tkunx irreġistrata taħt l-Ewwel Taqsima tar-Reġistru miżmum skont l-Att dwar is-Servizzi [żaħ ta’ Impieg u Taħriġ, jew tkun iċċertifikata mill-Korporazzjoni stabbilita bl-Att hawn qabel imsemmi bħala li tkun persuna li ma tistax tiġi impjegata, u għal din ir-raġuni tkun irreġistrata taħt fit-Taqsima Tlieta ta’ dak ir-reġistru, minnufih qabel il-jedd li jkollha għal xi kreditu skont il-paragrafu (b);

(iii)

dik il-persuna tkun twieldet fl-1 ta’ Jannar 1969 jew wara u tilħaq ammont ta’ kontribuzzjonijiet akkreditati għal kull ġimgħa kalendarja li fiha kull ġurnata tagħha tkun għaliha ġurnata ta’ diżimpjieg skont il-paragrafu (b), li jkun daqs l-ammont ta’ kontribuzzjonijiet li hi tkun ħallset fil-perjodu kollu ta’ qabel;

(ċ)

għal kull ġimgħa kalendarja li tiġi bejn l-1 ta’ April, 1978, u l-5 ta’ Jannar, 1990, li ma tulha kienet tkun intitolata għal Pensjoni għal Invalidità li ma kienx għall-fatt li dik il-pensjoni tkun tnaqqset għalkollox skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att kif fis-seħħ sal-5 ta’ Jannar, 1990;

(d)

Kap. 343.

Kap. 343.

għal kull ġimgħa kalendarja, b’seħħ mis-7 ta’ Jannar 2008 meta dik il-persuna assigurata tieqaf tirreġistra taħt fit-Taqsima 1 tar-Reġistru stabbilit taħt l-Att dwar is-[ża] Servizzi ta’ Impieg u Taħriġ, biex tidħol f’xogħol temporanju għal perjodu li ma jeċċedix tlettax-il ġimgħa konsekuttiva u fejn, għal tali perjodu ta’ xogħol temporanju, ma tkunx dovuta kontribuzzjoni skont dan l-Att;

(e)

għal kull ġimgħa kalendarja, b’seħħ mit-2 ta’ Jannar 2012 li fiha skont l-artikolu 72 tkun intitolata għal Benefiċċji għal Leavedwar Maternità u ma tkunx dovuta kontribuzzjoni skont dan l-Att.

Kontribuzzjoni akkreditata taħt dan l-artikolu għal xiġimgħa kalendarja għandha tkun -

(a)

kontribuzzjoni tat-Tieni Klassi jekk tkun akkreditata minħabba li dik il-persuna-

(i)

tkun armla attwali li għaliha japplika s-subartikolu (2)(a); jew

(ii)

ikollha d-dritt għal Benefiċċju għal Mard jew għal Benefiċċju għal Korriment jew għal Pensjoni għal Invalidità jew għal Pensjoni Miżjuda għal Invalidità jew, qabel ma tilħaq l-età tal-pensjoni, għal Pensjoni Minima Nazzjonali, jew għal Pensjoni għall-Wens, u meta l-aħħar kienet taħdem bi qligħ qabel ma ħadet id-dritt għal dak il-benefiċċju jew pensjoni kif intqal f’dan is-sub-paragrafu kienet persuna li taħdem għalih a nnifisha; jew

(iii)

ikollha d-dritt għal dik il-kontribuzzjoni akkreditata bis-saħħa tas-subartikolu (3)(ċ) u (dikollha d-dritt għal dik il-kontribuzzjoni akkreditata bis-saħħa tas-subartikolu (3)(ċ) u minnufih qabel ma tkun saret persuna invalida kienet persuna li taħdem għalih a nnifisha;

(b)

kontribuzzjoni tal-Ewwel Klassi jew tat-Tieni Klassi jekk tingħata skont is-subartikolu (2)(d), kif ikun il-każ;

(ċ)

kontribuzzjoni tal-Ewwel Klassi f’kull każ ieħor: Iżda kreditu mogħti skont is-subartikolu (2)(d) ikun biss validu għall-finijiet li tingħata pensjoni skont fit-Taqsima IV u t-Taqsima V ta’ dan l-Att.

Meta kontribuzzjoni tkun akkreditata taħt dan l-artikolu kontribuzzjoni waħda biss għandha tkun akkreditata lil persuna għal ġim għa kalendarja waħda, u ebda kontribuzzjoni ma għandha tkun akkreditata għal xiġimgħa kalendarja waħda li għaliha kontribuzzjoni tal-Ewwel Klassi jew tat-Tieni Klassi għandha titħallas minnha jew dwarha taħt dan l-Att.

Kap. 147-Revokat.

Kontribuzzjoni li qabel it-3 ta’ April, 1978 kienet akkreditata bħala kontribuzzjoni tat-Tielet Klassi taħt id-dispożizzjonijiet tal-Att dwar is-Sigurtà Nazzjonali kif fis-seħħ sa dik id-data għandha titqies li tkun kontribuzzjoni tat-Tieni Klassi a kkreditata dwar persuna li ma kinetx taħdem għalih a nnifisha.

Il-kontribuzzjonijiet dwar titolu għal ċerti benefiċċji u pensjonijiet.

Emendat: XIII.1991.6; VIII.1992.6 XXXII.2007.46; IV.

2011.29 VIII.1992.6;.

Il-kundizzjonijiet dwar il-kontribuzzjonijiet għall-ħlas ta’ Benefiċċju għal Mard, Benefiċċju għal Disimpieg u Benefiċċju Speċjali għal Disimpieg li jitħallsu skont l-artikoli 18 u 30 ikunu kif murija fil-Ħdax-il Skeda li tinsab ma’ dan l-Att.

Il-kundizzjonijiet dwar il-kontribuzzjonijiet għall-ħlas ta’ pensjoni taħt l-artikolu 26, Taqsima IV (barra minn Pensjoni ta’ Superstiti) u Taqsima V (barra minn Pensjoni ta’ Żewġ Terzi) ta’ dan l-Att għandhom ikunu kif imsemmija fil-Ħdax-il Skeda li tinsab ma’ dan l-Att.

Għall-finijiet sabiex jiġi stabbilit jekk persuna tkunx intitolata għal xi wieħed mill-benefiċċji msemmija fis-subartikolu (1), sa fejn ikollhom x’jaqsmu l-kontribuzzjonijiet -

(a)

kontribuzzjonijiet tal-Ewwel Klassi mħallsin f’kull żmien dwar impieg fittizju u kull kontribuzzjoni tal-Ewwel Klassi akkreditati skont l-artikolu 16(4)(b) bis-saħħa tal-artikolu 16(2) (bkontribuzzjonijiet tal-Ewwel Klassi mħallsin f’kull żmien dwar impieg fittizju u kull kontribuzzjoni tal-Ewwel Klassi akkreditati skont l-artikolu 16(4)(b) imsemmi ma għandhomx jitqiesu;

(b)

kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi, sew jekk imħallsin jew akkreditati, ma għandhomx jitqiesu dwar-

(i)

kull talba għal Benefiċċju għal Disimpieg u Benefiċċju Speċjali għal Disimpieg; u

(ii)

kull talba għal Benefiċċju għal Mard ħlief jekk id-Direttur ikun sodisfatt li dawk il-kontribuzzjonijiet kienu tħallsu dwar perjodi li ma tulhom il-persuna konċernata kienet taħdem għalih a nnifisha;

(ċ)

il-kontribuzzjonijiet tal-Ewwel Klassi u tat-Tieni Klassi mħallsa, għal kull perjodu wara s-7 ta’ Jannar 2008, minn kull persuna li tkun tirċievi pensjoni taħt fit-Taqsima V ta’ dan l-Att ma għandhomx jitqiesu.

Għall-finijiet sabiex jiġi stabbilit jekk persuna tkunx intitolata għal xi waħda mill-pensjonijiet imsemmija fis-subartikolu (2), sa fejn ikollhom x’jaqsmu l-kontribuzzjonijiet -

(a)

kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi li jitqiesu li jkunu hekk bis-saħħa tal-artikolu 4 u tal-artikolu 16(5), kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi li ma jkunux tħallsu minn xogħol bi qligħ, kontribuzzjonijiet tal-Ewwel Klassi akkreditati skont l-artikolu 16(4)(b) bis-saħħa tal-artikolu 16(2)(b) imsemmi u kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi akkreditati skont l-artikolu 16(4)(a kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi li jitqiesu li jkunu hekk bis-saħħa tal-artikolu 4 u tal-artikolu 16(5), kontribuzzjonijiet tat-Tieni Klassi li ma jkunux tħallsu minn xogħol bi qligħ, kontribuzzjonijiet tal-Ewwel Klassi akkreditati skont l-artikolu 16(4)(b) bis-saħħa tal-artikolu 16(2)(b)(i) ma għandhomx jingħaddu dwar xi talba għal pensjoni taħt l-artikolu 26;

(b)

kontribuzzjonijiet tal-Ewwel Klassi mħallsa f’xi żmien dwar impieg fittizju ma għandhomx jingħaddu dwar kull talba għal pensjoni (barra minn pensjoni li titħallas taħt fit-Taqsima IV ta’ dan l-Att) imsemmija fis-subartikolu (2) ħlief kif provdut fl-artikolu 55;

(ċ)

il-kontribuzzjonijiet tal-Ewwel Klassi u tat-Tieni Klassi mħallsa għal kull perjodu wara s-7 ta’ Jannar 2008 minn kull persuna li tkun tirċievi pensjoni taħt fit-Taqsima V ta’ dan l-Att m’għandhomx jitqiesu għall-istima mill-ġdid ta’ xi pensjoni taħt fit-Taqsima IV u t-Taqsima V ta’ dan l-Att.

Meta persuna kienet tkun intitolata għall-pensjoni mħallsa taħt l-artikoli msemmija fis-subartikolu (2) ħlief għall-fatt li l-kundizzjonijiet tal-kontribuzzjonijiet relevanti ma jkunux ġew sodisfatti dwar il-medja fis-sena ta’ kontribuzzjonijiet imħallsa jew akkreditati, dik il-persuna tkun b’danakollu ntitolata, jekk l-imsemmija medja fis-sena ma tkunx inqas minn għoxrin, għall-pensjoni ta’ dik ix-xorta bir-rata mnaqqsa speċifikata għal pensjoni ta’ dik ix-xorta fit-Tnax-il Skeda li tinsab ma’ dan l-Att.

Għall-finijiet ta’ dan l-artikolu, u sa fejn jirrigwarda l-kontribuzzjonijiet, il-kontribuzzjonijiet kollha tal-Ewwel Klassi mħallsa f’kull sena ta’ kontribuzzjoni minn persuna assigurata taħt il-proviso għall-artikolu 7(2)(a) għandhom jiġu multiplikati:

(a)

bil-proporzjon li l-valur totali attwali ta’ kontribuzzjonijiet imħallsa mill-impjegat u l-prinċipal matul is-sena ta’ kontribuzzjoni, skont il-Kategorija B tat-Taqsima I tal-Għaxar Skeda li tinsab ma’ dan l-Att, ikollu għall-valur totali tal-kontribuzzjonijiet li kienu jkunu dovuti taħt id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att matul dik is-sena ta’ kontribuzzjoni, li kieku l-impjegat konċernat ma kienx għażel li jħallas il-kontribuzzjonijiet tiegħu skont l-artikolu 7(2)(a); u

(b)

għall-finijiet sabiex jiġi stabbilit id-dritt għal kull benefiċċju, pensjoni, għotja jew allowance, in-numru ta’ dawk il-kontribuzzjonijiet imwieżna li jirriżultaw kif kalkolat skont il-paragrafu (a), għandu jitqies bħala n-numru attwali ta’ kontribuzzjonijiet imħallsa mill-impjegat jew dwar u matul dik is-sena ta’ kontribuzzjoni għal dak il-benefiċċju, pensjoni, għotja jew allowance għall-finijiet sabiex jiġi stabbilit id-dritt għal kull benefiċċju, pensjoni, għotja jew allowance, in-numru ta’ dawk il-kontribuzzjonijiet imwieżna li jirriżultaw kif kalkolat skont il-paragrafu (a taħt dan l-Att.

Għall-finijiet ta’ dan l-artikolu, sa fejn jirrigwarda l-kontribuzzjonijiet, il-kontribuzzjonijiet kollha tat-Tieni Klassi mħallsa minn persuna assigurata mara li taħdem għalih a nnifisha part-time f’kull sena ta’ kontribuzzjoni wara t-3 ta’ Jannar 2011 b’rata anqas mill-ogħla rata għall-kategorija SA stabbilitaf fit-Taqsima III tal-Għaxar Skeda, għandhom jiġu multiplikati:

(a)

bil-proporzjon li l-valur totali attwali ta’ kontribuzzjonijiet tal-kategorija SA mħallsa mill-persuna li taħdem għaliha nnifisha ma tul xi sena ta’ kontribuzzjoni, skont fit-Taqsima III tal-Għaxar Skeda, ikollu għall-valur totali tal-kontribuzzjonijiet li kienu jkunu dovuti taħt id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att matul dik is-sena ta’ kontribuzzjoni, li kieku dik il-persuna li taħdem għaliha nnifisha ma tkunx għażlet li tħallas kontribuzzjoni prorata kif hemm fl-Għaxar Skeda; u

(b)

għall-finijiet sabiex jiġi stabbilit id-dritt għal xi benefiċċju, pensjoni, għotja jew allowance, bin-numru li jirriżulta ta’ dawk il-kontribuzzjonijiet imwieżna għal dik is-sena ta’ kontribuzzjoni kif kalkolat skont il-paragrafu (a), u dawn għandhom jitqiesu bħala n-numru attwali ta’ kontribuzzjonijiet imħallsa minn jew dwar dik il-persuna li taħdem għaliha nnifisha matul dik is-sena ta’ kontribuzzjoni għal dak il-benefiċċju, pensjoni, għotja jew allowance għall-finijiet sabiex jiġi stabbilit id-dritt għal xi benefiċċju, pensjoni, għotja jew allowance, bin-numru li jirriżulta ta’ dawk il-kontribuzzjonijiet imwieżna għal dik is-sena ta’ kontribuzzjoni kif kalkolat skont il-paragrafu (a taħt dan l-Att.

TAQSIMA III

BENEFIĊĊJI, ALLOWANCES U PENSJONIJIET PARTIKOLARI

Benefiċċju għall-mard.

Emendat: XX.1987.5; XVI.1989.4 XIII.1991.7; VIII.1992.7 XXV.1994.2; XXVII.1995.2XXI.1996.11; VI.2006.3 XVI.1989.4; XIII.1991.7; VIII.1992.7; XXV.1994.2; XXVII.1995.2;; I.2012.2.

Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att, persuna assigurata li ma tkunx laħqet l-età li fiha tirtira u li tkun tissodisfa il-kundizzjonijiet dwar il-kontribuzzjonijiet rilevanti tkun intitolata għal Benefiċċju għal Mard skont fit-Taqsima I tat-Tielet Skeda li tinsab ma’ dan l-Att għal kull ġurnata ta’ inkapaċità għax-xogħol, barra minn kull ġurnata li fiha, sew għax inkapaċitata sew jekk le, dik il-persuna ma kinetx tinħtieġ li tattendi għax-xogħol fil-kors normali ta’ dmirijietha: Iżda f’kull perjodu ta’ inkapaċità għax-xogħol mhux interrott, l-ikbar numru ta’ ġranet konsekuttivi li dwarhom il-Benefiċċju għal Mard jista’ jitħallas ma għandux, f’ebda każ, jaqbeż is-sitt ijiem: Iżda wkoll meta persuna assigurata ssir intitolata għal benefiċċju kif imsemmi qabel f’dan is-subartikolu, jekk il-perjodu tal-inkapaċità tagħha għax-xogħol jaqbeż f’sena ta’ benefiċċju ġdida li tkun relatata, skont il-Ħdax-il Skeda, għal sentejn konsekuttivi ta’ kontribuzzjonijiet li matulhom ikunu tħallsu jew ġew akkreditati dwarha anqas minn għoxrin kontribuzzjoni, dik il-persuna għandha, b’dan akollu, iżda salv kif provdut fis-subartikoli), tibqa’ intitolata għal Benefiċċju għal Mard kif issemma qabel f’dan is-subartikolu sal-aħħar jum ta’ dak il-perjodu għal inkapaċità għax-xogħol.

Dak il-Benefiċċju għal Mard ma għandux jitħallas għall-ewwel tlettijiem ta’ kull darba li dik il-persuna tkun inkapaċi għax-xogħol li dwaru kien isir ħlas mod ieħor skont ma hemm fis-subartikolu (1).

Persuna li timpjega lilha nnifisha ma tkunx intitolata għal Benefiċċju għal Mardkemm-il darba d-Direttur ma jkunx sodisfatt li l-persuna li tagħmel it-talba għal dak il-benefiċċju tkun normalment taħdem għaliha nnifisha u kienet tkun taħdem għaliha nnifisha li kieku ma kienx minħabba f’dik l-inkapaċità.

Għall-finijiet ta’ dan l-artikolu ġurnata ma għandhiex titqies bħala ġurnata ta’ inkapaċità għax-xogħol kemm-il darba l-persuna konċernata ma tippruvax għas-sodisfazzjon tad-Direttur li hi ma hijiex kapaċi għax-xogħol f’dik il-ġurnata minħabba xi marda speċifika jew minħabba fi ħsara fiżika jew mentali jew lihiqiegħda taħt kura jew osservazzjoni għal marda jew għall-ħsara fiżika jew mentali fuq imsemmija.

Ħlief kif provdut fil-paragrafu (d) tal-proviso għall-artikolu 106, il-Benefiċċju għal Mard għandu jitħallas għal kull ġurnata ta’ inkapaċità għax-xogħol iżda ma jkunx jaqbeż b’kollox il-massimu ta’ 156 ġurnata f’kull sena kalendarja; b’tali mod illi fil-każ li minjagħmel it-talba għal dak il-benefiċċju-

(a)

issirluxi operazzjoni jew intervent kirurġiku maġġuri jew iġarrab korriment gravi jew xi marda serja li jkunu jinħtieġu kura fit-tul qabel ma dik il-persuna tkun tista’ terġa’ tibda ix-xogħol, il-ħlas għall-Benefiċċju għal Mard kif imsemmi qabel f’dan is-subartikolu jista’ jiġi approvat mid-Direttur għal kull numru ieħor ta’ ġranet iktar, li ma jaqbżux 156, ’l hinn mil-limitu msemmi qabel f’dan is-subartikolu kif jista’ jitqies xieraq mid-Direttur fiċ-ċirkostanzi tal-każ u b’dan illi f’xikaż bħal dan l-ikbar numru aggregat ta’ ġranet li għalihom jitħallas Benefiċċju għal Mard ma tul xi perjodu ta’ sentejn, kalkulat fuq bażi kalendarja, ma għandux ikun jaqbeż 468; u

(b)

ikun qabel tħallas xi benefiċċju taħt id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-artikolu jew xi Benefiċċju għal Disimpieg jew Benefiċċju Speċjali għal Disimpieg taħt id-dispożizzjonijiet tal-artikolu 30, it-total sħiħ ta’ ġranet ta’ benefiċċju li jinkisbu minn dawn il-benefiċċji magħdudin flimkien ma għandux, f’ebda każ, ikun jaqbeż f’xi żmien in-numru totali sħiħ ta’ kontribuzzjonijiet imħallsin mill-persuna konċernata li jistgħu jitqiesu: Iżda jekk il-persuna li tagħmel it-talba għal dak il-benefiċċju tkun skwalifikata milli tirċievi dak il-benefiċċju skont is-subartikolu (6), dik il-persuna jkollha l-jedd tagħha għal Benefiċċju għal Mard għal dik is-sena kalendarja li matulha tiġimposta l-iskwalifika, mnaqqas bin-numru ta’ ġranet ta’ dik l-iskwalifika.

Persuna tkun skwalifikata milli tirċievi Benefiċċju għal Mard għal kull perjodu kif jista’ jiġi deċiż mid-Dirett u r-

(a)

jekk tkun irrifjuta t eżamimediku kif seta’ kien meħtieġ mid-Direttur jew, mingħajr raġuni tajba, naqset li tattendi għal, jew li tagħmel, dak l-eżami mediku li se ta’ kien meħtieġ mid-Direttur jew, mingħajr raġuni medika tajba, naqset li tagħmel dik il-kura medika li setgħet kienet xierqa fil-każ tagħha; jew

(b)

jekk tkun aġixxiet b’mod li x’aktarx jirritardja l-fejqan tagħha; jew

(ċ)

jekk tkun assenti mingħajr raġuni tajba mill-post ta’ residenza tagħha.

Għamliet ta’ Għajnuna Medika.

L-Għajnuna Medika għandha tkun ta’ dawn l-għamliet:

(a)

Għajnuna għal Mard;

(b)

Għajnuna dwar il-Lebbra;

(ċ)

Għajnuna dwar it-Tuberkolożi;

(d)

Għajnuna Medika bla Ħlas;

(e)

Għotja għal Ħalib.

Għajnuna għal Mard.

Emendat: XVI.1989.5; XVI.1XXV.1994.5; XXI.1996.12II.2004.19; XV.

2016.49 XVI.1990.7; XXV.1994.5; XXI.1996.12;; XVI.2017.26.

Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att, persuna li tkun kap ta’ familja jkollha jedd għal Għajnuna għal Mard taħt dan l-artikolu jekk tipprova għas-sodisfazzjon tad-Diretturilli-

(a)

hija, jew membru tal-familja tagħha, qed isofru minn marda, jew huma f’kundizzjoni, imsemmijaf fit-Taqsima I tal-Ħames Skeda li tinsab ma’ dan l-Att, li tista’ tittaffa jew tiġi kurata b’dieta jew sistema ta’ kura speċjali li teħtieġ spiża li normalment ma tinte faqx mill-familja, u il-persuna li dwarha qed tintalab dik l-għajnuna la tkun persuna mpjegata u lanqas persuna li taħdem għalih a nnifisha; hekk iżda li, fil-każ ta’ persuna li fid-data tat-talba għal dik l-għajnuna tkun qiegħda tbati minn skiz ofrenja kronika, sew jekk din il-kundizzjoni tkun jew ma tkunx tista’ tittaffa jew titfejjaq b’dieta jew kura speċjali, jibqa’ d-dritt għal Għajnuna għal Mard jekk il-persuna li tkun qiegħda tbati minn dik il-kundizzjoni iġġib prova għas-sodisfazzjon tad-Diretturilli hija tkun ilha tirċievi kura regolari għal dik il-kundizzjoni għal mill-inqas tliet sninu li matul it-tliet xhur li jiġu minnufih qabel it-talba tagħha għal dik l-għajnuna, il-kundizzjoni tagħha tkun ġiet investigata minn psikjatrali jkun jew li kien psikjatra konsulent impjegat mal-Gvern u li hija tiġi ċertifikata minn dak il-psikjatra bħala li tkun qed tbati minn dik il-kundizzjoni;

(b)

b’effett mill-1 ta’ Jannar 2016 persuna mhux miżżewġa li tgħix mal-ġenituri, fejn ħadd mill-ġenituri ma jkun f’impjieg u xi ħadd minnhom ikun qiegħed jirċievi pensjoni taħt it-Taqsimiet IV uV u taħt l-artikoli 26 u 66, li fid-data tat-talba għal dik l-għajnuna tkun iċċertifikata medikament li:

(i)

tkun qedtbati minn mard terminali, jew

(ii)

tkun qedtbati minn bi-polardisorder jew dipressjoni bipsikosi, jibqa’ d-dritt għal Għajnuna għal Mard, salvilli fil-każ tal-kundizzjonijiet imsemmija fis-subparagrafu (ii), il-persuna li tkun qiegħda tbati minn dik il-kundizzjoni ġġib prova għas-sodisfazzjon tad-Diretturilli hija tkun ilha tirċievi kura regolari għal dik il-kundizzjoni għal mill-inqas tliet sninu li matul it-tliet xhur li jiġu minnufih qabel it-talba tagħha għal dik l-għajnuna, il-kundizzjoni tagħha tkun ġiet investigata minn psikjatrali jkun jew li kien psikjatra konsulent impjegat mal-Gvern u li hija tiġi ċċertifikata minn dak il-psikjatra bħala li tkun qed tbati minn dik il-kundizzjoni; u

(ċ)

il-mezzi kollha fil-ġimgħa tal-membri tal-familja tagħha kollha kalkulat skont id-dispożizzjonijiet tat-Taqsima II tat-Tieni Skeda li tinsab ma’ dan l-Att ma jkunx iżjed mir-rata tal-iskala għal dik il-familja kif stabbilit bis-Seba’ Skeda li tinsab ma’ dan l-Att.

Kap ta’ familja li jkun qed jirċievi l-Għajnuna Soċjali jew Pensjoni tal-Età jew Allowance għal Carer taħt dan l-Att, jitqies li ma jkollux il-mezzi li jkunu iżjed mir-rata tal-iskala għal dik il-familja kif imsemmi qabel.

Il-jedd ta’ membru li għar-rigward tiegħu għandha titħallas Għajnuna għal Mard għandu jintemm:

(i)

minn l-ewwel jum minn meta jidħol f’Servizz Residenzjali Finanzjat mill-Istat, fejn ir-resident ikun qed jiġi provdut bi trattament ta’ livell 2 skont ma jiġi speċifikat mill-Ministru b’avviż fil-Gazzetta; u

(ii)

minn l-ewwel jum li jaħbat wara l-jum meta, minkejja l-fatt li jkun ġie medikament mibgħut minn istituzzjoni bħal dik skont ma jiġi speċifikat mill-Ministru fil-Gazzetta, huwa jidħol bħala resident ta’ xi istituzzjoni oħra finanzjata mill-Gvern.

Għajnuna dwar il-Lebbra.

Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att, persuna li tkun kap ta’ familja jkollha l-jedd għal Għajnuna dwar il-Lebbra jekk turi għas-sodisfazzjon tad-Direttur li hi jew xi membru tal-familja tagħha jkunu qegħdin taħt kura għall-lebbra.

Meta dak il-kap ta’ familja jkunilu jirċievi kontinwament Għajnuna dwar il-Lebbra mill-14 ta’ April, 1975, bir-rata applikabbli f’dik id-data, huwa jibqa’ jirċievi dik l-għajnuna b’dik ir-rata, kemm-il darba ma jkunx intitolat għal rata ogħla ta’ Għajnuna dwar il-Lebbra skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att.

Is-subartikolu (2) ma japplikax fejn kien hemm tibdil ta’ ċirkostanzi fil-familja.

Għajnuna dwar it-Tuberkolożi.

Emendat: II.2002.62.

Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att, persuna li tkun il-kap ta’ familja jkollha l-jedd għal Għajnuna dwar it-Tuberkolożi jekk turi għas-sodisfazzjon tad-Direttur li hi jew xi membru tal-familja tagħha jkunu qedibatu minn tuberkolożi.

Għajnuna Medika bla Ħlas.

Emendat: XIII.1991.8; XXV.1994.2, 6I.2012.3; XVI.2017.27 XXV.1994.2,6;.

Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att, persuna li tkun il-kap ta’ familja jkollha dritt għal dik l-Għajnuna Medika bla Ħlas skont kif speċifikat hawn taħt, jiġifieri l-għoti ta’ dawk il-mediċini, nuċċalijiet, dentaturi, jew għajnuniet prostetiċi oħra li fil-fehma tat-Tabib Prinċipali tal-Gvern ikunu indikati fil-każ tagħha skont il-protokolli maħruġa minn żmien għal żmien minnu u jkunu disponibbli, jekk turi għas-sodisfazzjon tad-Diretturli-

(a)

minħabba ħsara fiżika jew mentali jew mard, li ma jkunx jeħtieġ kura fisptar, din il-persuna jew xi membru tal-familja tagħha jkunu jeħtieġu għajnuna medika, kirurġika jew farmaċewtika; u

(b)

il-mezzi kollha fil-ġimgħa tal-membri kollha tal-familja tagħha kalkolat skont id-dispożizzjonijiet tat-Taqsima III tat-Tieni Skeda li tinsab ma’ dan l-Att ma jkunx iżjed mir-rata tal-iskala ta’ dik il-familja, kif stabbilit bit-Tmien Skeda li tinsab ma’ dan l-Att: Iżda t-Tabib Prinċipali tal-Gvern għandu jikkonsulta, qabel ma jiddeċiedi, lil wieħed jew iktar mill-konsulenti mediċi magħżula minn grupp ta’ nies maħtura mill-Ministru: Iżda iktar, meta l-persuna konċernata tkun qiegħda tbati minn Auto-Immune Enteropathy kif jiġi hekk ċertifikat minn Pedja trakonsulent, l-Għajnuna Medika bla Ħlas imsemmija aktar qabel għandha tkun tinkludi wkoll in-Nutriment Parentara li S]iħ.

Meta persuna li jkollha bżonn ta’ dik l-għajnuna ma tkunx il-kap tal-familja jew il-mara tiegħu, il-kap ta’ dik il-familja ma jkollux dritt għal Għajnuna Medika bla Ħlas jekk il-mezzi fil-ġimgħa tal-persuna li dwarha tkun meħtieġa dik l-għajnuna, kalkolatdaqs li kieku jifforma familja waħdu, ikun iżjed mir-rata tal-iskala għal persuna waħda kif stabbilit bl-imsemmija Tmien Skeda.

Persuna li tkun qiegħda tbati minn xi waħda mill-mardiet jew kundizzjonijiet bħal dawk imsemmijaf fit-Taqsima II tal-Ħames Skeda, ikollha dritt għall-għoti ta’ Għajnuna Medika bla ħlas li fil-fehma tat-Tabib Prinċipali tal-Gvern ikunu indikati fil-każ tagħha skont il-protokolli li jistgħu jinħarġu minn żmien għal żmien minnu u jkunu disponibbli mis-servizz nazzjonali tas-saħħa.

B’effett mill-1 ta’ Jannar 2017, persuna li tibbenefika minn Assistenza Miżjuda għal Disabilità Severa skont id-dispożizzjonijiet tal-artikolu 27, tkun eliġibbli għall-Għajnuna Medika bla Ħlas mingħajr ma jsir it-test tal-mezzi skont id-dispożizzjonijiet tat-Taqsima III tat-Tieni Skeda.

B’effett mill-1 ta’ Jannar 2017, kull dħul minn impieg bi qligħ jew minn xogħol għal rasha ta’ persuna li tkun tibbenefika minn Assistenza għal Disabilità Severa skont id-dispożizzjonijiet tal-artikolu 27, ma għandux jittieħed f’kunsiderazzjoni fil-kalkolu tad-dħul jew privileġġ kif imfisserffit-Taqsima III tat-Tieni Skeda.

Għotja għal Ħalib.

Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att, kap ta’ familja li jkun qed jirċievi Għajnuna Soċjali jew għal Tuberkolożi taħt dan l-Att, għandu jkun intitolat għal Għotja għal Ħalib jekk juri għas-sodisfazzjon tad-Direttur li hu jew xi membru tal-familja tiegħu għandhom il-kura jew kustodja ta’ tarbija taħt l-erbgħinġim għali tkun tinħtieġ tinfatam jew tingħata ikel komplementari jew li ma tkunx tista’ tingħataħalibommha għal raġunijiet ta’ saħħa, u dik l-għotja għandha tibqa’ titħallas sakemm dik it-tarbija tagħlaq l-erbgħin ġimgħa.

Ammontimħallsa bħala għajnuna.

Emendat: II.2002.63.

L-ammonti fil-ġim għa mħallsa taħt id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att bħala Għajnuna għal Mard, Għajnuna dwar il-Lebbra, Għajnuna dwar it-Tuberkolożi u Għotja għal Ħalib għandhom ikunu dawk murija fid-Disa’ Skeda li tinsab ma’ dan l-Att.

Pensjonijiet għal Invalidità.

Emendat: XVI.1990.8; XIII.1991.9 VIII.1992.8; XXV.1994.2 XI.2000.14; VI.2006.4 XIX.2006.4; XXXIX.2015.3 XIII.1991.9; VIII.1992.8; XXV.1994.2; XI.2000.14; VI.2006.4;.

Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att, persuna għandha tkun intitolata għal Pensjoni għal Invalidità jew għal Pensjoni Miżjuda għal Invalidità jew għal Pensjoni Minima Nazzjonali skont l-artikolu 50 jew għal Pensjoni Minima Nazzjonali Garantita skont l-artikolu 50A, kif ikun il-każ, b’waħda mir-rati speċifikati fit-Tnax-il Skeda jekk:

(a)

dik il-persuna tkun inkapaċi, skont dan l-Att, għal impjieg full-time jew impjieg part-time regolari jew li taħdem għaliha nnifisha minħabba marda serja jew ħsara fiżika jew mentali (minbarra mardamentali ħafifa jew xi disturb) għal mhux inqas minn sitt xhur li jiġu minnufih qabel it-talba tagħha jew meta dik il-persuna m’hix intitolata għal benefiċċju li jitħallas skont l-artikolu 18, għal dak il-perjodu iqsar li jiġi minnufih qabel dik it-talba skont mad-Direttur jista’ jistabbilixxi; u

(b)

l-inkapaċità tagħha kif imsemmi hawn qabel titqies mid-Direttur, li jaġixxi fuq il-parir ta’ persuna waħda jew aktar li jkollhom warrant jew impjieg part-timel-inkapaċità tagħha kif imsemmi hawn qabel titqies mid-Direttur, li jaġixxi fuq il-parir ta’ persuna waħda jew aktar li jkollhom warrant li jeżerċitaw il-professjoni medika u li jkunu maħturin mill-Ministru għall-fini li jagħtu parir fuq każijiet bħal dawk skont l-artikolu 106, li tkun ta’ natura permanenti, jew, jekk il-permanenza tagħha ma tistax tiġi stabbilita definittivament, titqies mid-Direttur wara konsultazzjoni kif provdut fl-artikolu 106, li tipprojbixxi lil dik il-persuna milli jkollha impjieg full-time regolari jew li taħdem għaliha nnifisha għal mhux inqas minn sena mid-data tat-talba għal dik il-pensjoni u dik il-persuna tkun intitolata biss li tirċievi pensjoni taħt dan l-artikolu għal dak l-għadd ta’ snin skont mad-Direttur jista’ jistabbilixxi; u

(ċ)

Kap. 343.

Kap. 343.

qabel ma seħħet l-inkapaċità tagħha kif imsemmi hawn qabel, hija kienet impjegata full-time jew impjegata part-time b’mod regolari jew taħdem għaliha nnifisha għal perjodu ta’ mhux inqas minn tnax-il xahar, jew kienet sussegwentement reġistata fl-Ewwel Parti tar-Reġistru miżmum skont id-dispożizzjonijiet tal-Att [żaħ dwar is-Servizzi ta’ Impieg u Taħriġ, dik il-persuna kienet hekk reġistrata għal perjodu ta’ mhux inqas minn tnax-il xahar; u

(d)

fil-ġurnata li tiġi minnufih qabel it-talba tagħha għal pensjoni fir-rigward ta’ invalidità, dik il-persuna tkun tissodisfa l-kondizzjonijiet ta’ kontribuzzjoni rilevanti kif imsemmija fl-artikolu 17.

Meta persuna tkun intitolata għal Pensjoni tas-Servizz-

(i)

b’seħħ minn l-ewwel Sibt ta’ Jannar, 1992, jekk il-Pensjoni tas-Servizz tagħha u r-rata ta’ Pensjoni għal Invalidità applikabbli fil-każ tagħha jkunu flimkien iżjed minn żewġ terzi tad-dħul pensjonabbli tagħha, dik il-persuna jkollha dritt għal Pensjoni għal Invalidità; jew

(ii)

jekk il-Pensjoni tas-Servizz tagħha u r-rata ta’ Pensjoni għal Invalidità applikabbli fil-każ tagħha flimkien ma jkunux iżjed minn żewġ terzi tad-dħul pensjonabbli tagħha, dik il-persuna jkollha dritt għal Pensjoni Miżjuda għal Invalidità jew għal dik il-parti minnha li b’hekk jiġi żgurat li l-imsemmija żewġ terzi ma jinqabżux; jew

(iii)

jekk id-data tal-ewwel dħul f’impieg assigurabbli ta’ dik il-persuna taħbat fl-1 jew wara l-1 ta’ April, 1978, dik il-persuna ma jkollhiex dritt għal Pensjoni għal Invalidità iżda għal Pensjoni Miżjuda għal Invalidità jew għal dik il-parti minnha li b’hekk jiġi żgurat li l-Pensjoni Miżjuda għal Invalidità u l-Pensjoni tas-Servizz tagħha flimkien ma jkunux iżjed minn żewġ terzi tad-dħul pensjonabbli tagħha; jew

(iv)

jekk il-Pensjoni tas-Servizz tagħha flimkien mar-rata tal-Pensjoni għal Invalidità jew tal-Pensjoni Miżjuda għal Invalidità applikabbli fil-każ tagħha tkun inqas mir-rata tal-Pensjoni Minima Nazzjonali skont l-artikolu 50 jew tal-Pensjoni Minima Nazzjonali Garantita skont l-artikolu 50A applikabbli fil-każ tagħha, għalhekk minkejja d-dispożizzjonijiet tal-paragrafi ta’ qabel ta’ dan is-subartikolu, dik il-persuna jkollha d-dritt għall-Pensjoni Minima Nazzjonali jew il-Pensjoni Minima Nazzjonali Garantita, kif ikun il-każ, imnaqqsa bil-Pensjoni tas-Servizz tagħha.

Għall-finijiet tas-subartikolu (2), meta persuna tkun ilha f’impieg għal anqas minn tletin sena b’kollox qabel ma tkun saret invalida, ir-riferenzi għall-proporzjon ta’ żewġ terzi għandhom jiġu sostitwiti b’riferenzi għal proporzjon li n-numru ta’ xhur kompleti ta’ servizz għandu ma’ 540.

Iżda meta l-proporzjon li l-Pensjoni tas-Servizz ta’ persuna jkollu mal-paga jew salarju u emolumenti pensjonabbli oħra tagħha minnufih qabel ma tkun saret inva lida jkun ogħla mill-proporzjon maħdum kif intqal qabel, ir-riferenzi għall-proporzjon ta’ żewġ terzi għandhom jiġu sostitwiti b’riferenzi għal dak il-proporzjon ogħla, iżda dawn m’għandhom f’ebda każ ikunu sostitwiti bi proporzjon ogħla minn żewġ terzi.

Meta xi wieħed mill-postijiet li fuqhom għandu jinħadem id-dħul pensjonabbli ta’ persuna ma jkunx għadu jeżisti, dan għandu jiġi sostitwit b’dak il-post analogu fis-servizz tal-Gvern jew f’xi organizzazzjoni parastatali li kellu paga jew salarju li l-iktar kien jikkorrispondi qrib ma’ dak tal-post inkwistjoni fiż-żmien meta kien l-aħħar okkupat mill-pensjonant.

Għall-finijiet ta’ dan l-artikolu, fl-istima tad-dħul pensjonabbli msemmi fis-subartikolu (2)(i), (ii) u (iii), id-dispożizzjonijiet tal-artikolu 58 għandhom ukoll japplikaw.

Persuna mwielda fil-31 ta’ Diċembru 1961 jew qabel li ma tkunx intitolata għal Pensjoni tas-Servizz tkun intitolata taħt dan l-artikolu għal Pensjoni Minima Nazzjonali, li l-ogħla rata tagħha tkun ekwivalenti għal-

(a)

fil-każ ta’ persuna miżżewġa li l-konjuġi tagħha ma jirċevix pensjoni tas-sigurtà soċjali, erba’ kwinti, u

(b)

Kap. 452.

Kap. 452.

fil-każ ta’ kull persuna oħra, żewġ terzi, tal-paga minima nazzjonali li tkun applikabbli għal persuni tal-età ta’ tmintax-il sena jew iktar stabbilita b’ordni ta’ standard nazzjonali maħruġ taħt l-Att dwar l-Impiegi u r-Relazzjonijiet [żaħ In dustrija li ma tul il-perjodu li dwar u l-pensjoni tkun dovuta.

Persuna mwielda fl-1 ta’ Jannar 1962 jew wara, li ssir invalida skont dan l-Att u li ma tkunx intitolata għal Pensjoni tas-Servizz tkun intitolata għal Pensjoni Minima Nazzjonali Garantita skont l-artikolu 50A.

Kull pensjoni maħduma skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, għandha, meta l-pensjonant konċernat jew il-mara tiegħu, kif ikun il-każ, ikun pazjent fisptar jew istituzzjoni tal-Gvern skont l-artikolu 93, tkun proporzjonata f’dik il-forma u b’dak il-mod kif provdut fl-imsemmi artikolu 93.

Kull pensjoni mħallsa taħt dan l-artikolu għandha terġa’ tiġi stmata mill-ġdid kull sena b’seħħ mill-ewwel Sibt ta’ Jannar tas-sena ta’ meta terġa’ tiġi stmata mill-ġdid billi minflok id-dħul pensjonabbli jiġi sostitwit it-total ta’ dak id-dħul pensjonabbli u dak l-ammont ieħor kif imsemmi fil-paragrafii), skont il-każ, tal-artikolu 59(3); u għal dan il-għan il-kelma" jirtira" li tinsab hemm għandha tiftiehem l-istess bħal kliem "isir in validu skont dan l-Att".

Salv kif provdut fl-artikolu 110, pensjoni li titħallas taħt dan l-artikolu għandha tiġi riveduta mill-aspett mediku kull tliet snin jew qabel skont mad-Direttur jista’ jistabbilixxi.

Assistenza Miżjuda għal Disabilità Severa, Assistenza għal Disabilità Severa, Assistenza għal Disabilità u Assistenza għal Persuna b’Vista Batuta.

Emendat: XX.1987.6; XIV.

1988.5 XVI.1989.6; XVI.1990.9 XIII.1991.10; VIII.1992.9 XXIV.

1993.4; XXV.1994.2, 7 XXVII.1995.3; XXI.1996.13II.1999.7; II.2004.20 XIV.

1988.5; XVI.1989.6; XVI.1990.9; XIII.1991.10; VIII.1992.9; XXIV.

1993.4; XXV.1994.2,7; XXVII.1995.3; XXI.1996.13;; III.2005.5.

Sostitwit: V.2012.27.

Emendat: XV.2016.50; XVI.2017.28.

Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet tal-artikolu 96 u bla ħsara għad-dispożizzjonijiet l-oħra ta’ dan l-Att, persunali-

(a)

i kollha l-età ta’ sittax-il sena; u

(b)

tkun ċertifikata li qed issofri minnsubnormalità menta li severa jew li tkun persuna gravament disa bilitata skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att, jew li qed issofri minn palsyċe rebrali; u

(ċ)

turi għas-sodisfazzjon tad-Direttur li tkun ċittadin ta’ Malta u normalment tirrisjedi f’Malta, tkun intitolata għal Assistenza għal Disabilità Severa taħt dan l-Att u l-ogħla rata tagħha, inkluż iż-żidiet kollha skont id-dispożizzjonijiet tal-artikolu 90, għandha tkun dik skont fit-Taqsima III tas-Sitt Skeda u skont id-dispożizzjonijiet tas-subartikolu (5).

Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att, persuna b’vistabat u tali-

(a)

i kollha l-età ta’ erba tax-il sena; u

(b)

tipproduċi ċertifikati li juru li għandha vistabatuta ki fid-Direttur jista’, f’każijiet partikolari, jeħtieġ; u

(ċ)

turi għas-sodisfazzjon tad-Direttur li tkun ċittadin ta’ Malta u normalment tirrisjedi f’Malta, tkun intitolata għal Assistenza għal Persuna b’Vista Batuta taħt dan l-Att skont fit-Taqsima III tas-Sitt Skeda u skont id-dispożizzjonijiet tas-subartikolu (5).

(a)

i kollha l-età ta’ sittax-il sena; u

(b)

tkun ċertifikata li qed issofri minnsubnormalità menta li severa jew li tkun persuna gravement disa bilitata skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att, jew li qed issofri minn palsyċe rebrali; u

(ċ)

tissodisfa l-punteġġi ta’ Barthel Index 0–4, wara li d-Direttur jaġixxi fuq il-parir tal-panel multidixxi plinarju maħtur taħt l-artikolu 106(f); u

(d)

turi għas-sodisfazzjon tad-Direttur li tkun ċittadin ta’ Malta u normalment tirrisjedi f’Malta, tkun intitolata għal Assistenza Miżjuda għal Disabilità Severa, kif stabbilitb fit-Taqsima III tas-Sitt Skeda.

(a)

i kollha l-età ta’ sittax-il sena; u

(b)

tkun ċertifikata li qed issofri minn paralisi totali permanenti jew malfunzjoni gravi totali permanenti jew marda totali permanenti, sew jekk inhikawżata b’amputazzjoni jew mod ieħor, ta’ driegħ jew riġel wieħed; u

(ċ)

turi għas-sodisfazzjon tad-Direttur li tkun ċittadin ta’ Malta u normalment tirrisjedi f’Malta, tkun intitolata għal Assistenza għal Disabilità, kif stabbilitb fit-Taqsima III tas-Sitt


ATT DWAR IL-KONVENZJONI EWROPEA

Biex jipprovdi sabiex l-Artikoli sostantivi tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, isiru u jkunu esegwibbli bħala, parti mil-Liġi ta’ Malta.

L-, kif emendat bl-Atti u; u bl-.

L-, kif emendat bl-Atti u; u bl-L-, kif emendat bl-Atti u; u bl-.

L-ATT XIV tal-1987, kif emendat bl-Atti XXI tal-2002 u IX tal-2006 Avviż Legali 424 tal-2007

L-, kif emendat bl-Atti u; u bl-.

It-titolu fil-qosor ta’ dan l-Att huwa l-Att dwar il-Konvenzjoni Ewropea.

Tifsir.

Emendat: XXI.2002.2.

F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma teħtieġx xort’oħra-

" Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet Fondamentali "

tfisser dawk id-drittijiet u libertajiet elenkati fl-artikoli 2 sa 18 (inklużi) tal-Konvenzjoni u l-artikoli 1 sa 3 (inklużi) tal-Ewwel Protokoll, l-artikoli 1 sa 4 (inklużi) tar-Raba’ Protokoll, l-artikoli 1 u 2 tas-Sitt Protokoll u l-artikoli 1 sa 5 (inklużi) tas-Seba’ Protokoll li hemm mal-Konvenzjoni, liema artikoli qegħdin jinġiebu fl-Ewwel Skeda;

" Konvenzjoni "

tfisser il-Konvenzjoni għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fondamentali ffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru, 1950 u l-Ewwel, it-Tieni, t-Tielet, ir-Raba’, l-Ħames, is-Sitt u s-Seba’ Protokolli li hemm magħha ffirmati f’Pariġi fl-20 ta’ Marzu 1952, u fi Strasbourg fis-6 ta’ Mejju 1963,6 ta’ Mejju 1963, 16 ta’ Settembru 1963, 20 ta’ Jannar 1966, 18 ta’ April 1983 u 22 ta’ Novembru 1984, rispettivament;

"liġi ordinarja "

tfisser kull dokument li għandu s-saħħa ta’ liġi u kull regola ta’ liġi mhux miktuba, minbarra l-Kostituzzjoni ta’ Malta;

"persuna "

tinkludi kull persuna fiżika, organizzazzjoni li ma tkunx governattiva, jew grupp ta’ individwi.

E segwibbiltà tal-Konvenzjoni.

Id-Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet Fundamentali għandhom isiru, u jkunu esegwibbli bħala, parti mil-Liġi ta’ Malta.

Fejn ikun hemm xi liġi ordinarja li tkun inkonsistenti mad-Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet Fundamentali, l-imsemmija Drittijiet u Libertajiet Fundamentali għandhom jipprevalu, u dik il-liġi ordinarja għandha, sa fejn tkun inkonsistenti, tkun bla effett.

Id-Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet Fundamentali għandhom ikunu esegwibbli skont id-Dikjarazzjoni u Riżervi magħmulin mill-Gvern ta’ Malta meta ġiet iffirmata il-Konvenzjoni fit-12 ta’ Diċembru, 1966, liema Dikjarazzjoni u Konvenzjoni qegħdin jinġiebu fit-Tieni Skeda li tinsab ma’ dan l-Att.

Il-Qorti Kostituzzjonali għandha b’żieda mal-ġurisdizzjoni mogħtija lilha mill-artikolu 95 tal-Kostituzzjoni, ikollha ġurisdizzjoni li tisma’ u tiddeċiedi l-appelli kollha magħmula taħt dan l-Att u li teżerċita dawk is-setgħat mogħtija lilha b’dan l-Att.

Kull persuna li tallegali xi wieħed mid-Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet Fundamenta li jkun ġie, ikun qed jiġi jew ikun x’aktarx ser jiġi miksurdwarha, jew kull persuna oħra li l-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili f’Malta tista’ taħt ara distanza ta’ xi persuna lihekk tallega, tista’, bla ħsara għal kull azzjoni oħra dwar l-istess ħaġa li tkun tista’ ssir legalment, titlob lill-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili għal rimedju.

Il-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili għandu jkollha ġurisdizzjoni oriġinali li tisma’ u tiddeċiedi kull talba magħmula minn xi persuna skont is-subartikolu (1), u tista’ tagħmel dawk l-ordnijiet, toħroġ dawk l-atti u tagħti dawk id-direttivi li tqis xierqa sabiex twettaq, jew tiżgura t-twettiq tad-Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet Fundamentali li għat-tgawdija tagħhom tkun intitolata dik il-persuna: Iżda l-qorti tista’, jekk tqis li jkun desiderabbli li hekk tagħmel, tirrifjuta li teżerċita s-setgħat tagħha skont dan is-subartikolu f’kull każ meta tkun sodisfatta li mezzi xierqa ta’ rimedju għall-ksur allegat huma jew kienu disponibbli favur dik il-persuna skont xi liġi ordinarja oħra.

Jekk f’xi proċedimenti f’xi qorti li ma tkunx il-Prim’Awla Qorti Ċivili jew il-Qorti Kostituzzjonali tqum xi kwistjoni dwar il-ksur ta’ xi wieħed mid-Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet Fundamentali, dik il-qorti għandha tibgħat il-kwistjoni quddiem il-Prim’Awla tal-Qorti Ċivi li kemm-il darba fil-fehma tagħha t-tqanqil tal-kwistjoni ma tkunx sempliċement frivola jew vessatorja; u dik il-qorti għandha tagħti d-deċiżjoni tagħha fuq kull kwistjoni mibgħuta quddiemha skont dan is-subartikolu u, bla ħsara għad-disposizzjonijiet tas-subartikolu (4), il-qorti li quddiemha tkun qamet il-kwistjoni għandha tiddisponi mill-kwistjoni skont dik id-deċiżjoni.

Kull parti fi proċedimenti miġjuba quddiem il-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili skont dan l-artikolu jkollha dritt ta’ appell quddiem il-Qorti Kostituzzjonali.

Ma jkunx hemm appell minn xi deċiżjoni skont dan l-artikolu li xi talba jew it-tqanqil ta’ xi kwistjoni tkun sempliċement frivola jew vessatorja.

Ir-Regolamenti tal-Qorti magħmula skont l-artikolu 46(7) tal-Kostituzzjoni kif minn żmien għal żmien fis-seħħ, għandhom japplikaw mutatis mutandis dwar il-prattika u proċedura tal-qrati għall-finijiet ta’ dan l-artikolu daqs li kieku l-proċedimenti magħmulin taħt dan l-artikolu kienu proċedimenti magħmulin taħt l-artikolu 46 tal-Kostituzzjoni.

Meta jiġi allegat illi xi wieħed mid-Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet Fundamentali u xi wieħed mid-disposizzjonijiet tal-artikolu 33 sa 45 (magħdudin) tal-Kostituzzjoni ġie, ikun qed jiġi jew x’aktarx ser jiġi miksur, it-talba għar-rimedju jew ir-riferenza lill-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili skont l-artikolu 46 tal-Kostituzzjoni u dan l-artikolu, tista’ ssir fl-istess rikors jew riferenza.

Meta rikors għal rimedju jew riferenza lill-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili magħmula wara t-30 ta’ April, l987 tkun magħmula biss jew taħt l-artikolu 46 tal-Kostituzzjoni jew taħt dan l-artikolu u tkun għadha pendenti quddiem il-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili jew il-Qorti Kostituzzjonali, il-qorti tista’ teżamina jekk il-fatti allegati jkunux jew le, jivvjolaw id-Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet Fundamentali li jikkorrispondu għalihom fl-ewwel każ, jew id-Drittijiet u Libertajiet Fundamentali tal-Individwu esegwibbli taħt il-Kostituzzjoni, fit-tieni każ; u jekk il-qorti hekk issib tkun tista’ tagħti r-rimedju li jidrilha xieraq skont il-każ taħt waħda mil-liġijiet imsemmija.

Id-disposizzjonijiet tal-paragrafi 22 sa 25 (inklużi) tar-Rapport Spjegattiv fuq is-Seba’ Protokoll għall-Konvenzjoni hawn miġjub fit-Tielet Skeda għandhom japplikaw għall-interpretazzjoni tad-disposizzjonijiet ta’ dawn id-disposizzjonijiet li ġejjin ta’ dan l-artikolu u tal-Artikolu 3 tas-Seba’ Protokoll li hemm mal-Konvenzjoni.

L-ogħla kumpens li jitħallas taħt l-artikolu 3 tas-Seba’ Protokoll li hemm mal-Konvenzjoni għandu jkun ta’ tlieta u għoxrinelf u mitejn u tlieta u disgħin euro u tlieta u sebgħ in ċenteżmu (23, 293.73).

Dak il-kumpens għandu jiġi stabbilit permezz ta’ ftehim bejn il-parti li tkun qed titlob dak il-kumpens jew jekk ma jkunx hemm ftehim bħal dak mill-Qorti Ċivili, Prim’Awla, wara li jsir rikors minn min ikun qed jitlob il-kumpens u li għandu jsir fi żmien sitt xhur mid-data meta s-sejbien ta’ ħtija ta’ dik il-persuna jkun ġie rivertit jew minn meta dik il-persuna tkun ingħatatilha maħfra.

Appell minn kif jiġi stabbilit il-kumpens mill-Qorti Ċivili, Prim’Awla, għandu jsir quddiem il-Qorti tal-Appell b’rikors li jiġi ppreżentat fi żmien għoxrin ġumata minn meta jinqata’ r-rikors mill-Qorti Ċivili, Prim’Awla.

L-ebda persuna ma għandha tiġi mfixkla fl-eżerċizzju tad-dritt tagħha li tagħmel petizzjoni lis-Segretarju-Ġenerali tal-Kunsill tal-Ewropa skont id-disposizzjonijiet tal-Artikolu 25 tal-Konvenzjoni u tal-Artikoli kollha tal-istess Konvenzjoni li għandhom x’jaqsmu.

Kull deċiżjoni tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem li għaliha tkun tapplika dikjarazzjoni magħmula mill-Gvern ta’ Malta skont l-Artikolu 46 tal-Konvenzjoni, tista’ tiġi esegwita mill-Qorti Kostituzzjonali f’Malta, bl-istess mod bħal deċiżjonijiet mogħtija minn dik il-qorti u jiġu esegwiti minnha, b’rikors li jsir fil-Qorti Kostituzzjonali u notifikat lill-Avukat Ġenerali, li jkun fih talba li tiġi ordnata l-esegwibbiltà ta’ dik id-deċiżjoni.

Qabel ma l-Qorti Kostituzzjonali tiddeċiedi talba bħal dik, hija għandha teżamina jekk id-deċiżjoni tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem li jkun qed jintalab li tiġi esegwita, hijiex waħda li għaliha tkun tapplika dikjarazzjoni bħal dik imsemmija fis-subartikolu (1).

Il-Qorti Kostituzzjonali għandha tordna l-esekuzzjoni ta’ deċiżjoni kif imsemmi f’dan l-artikolu jekk issib li din id-deċiżjoni tkun waħda li għaliha tkun tapplika dikjarazzjoni msemmija fis-subartikolu (2).

Setgħa tal-Ministru li jagħmel regolamenti.

Miżjud: IX.2006.2.

Meta permezz ta’ sentenza finali f’kawża kontra Malta jirriżulta lill-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem li xi strument li jkollu l-forza ta’ liġi f’Malta jew xi disposizzjoni tiegħu jkunu inkonsistenti mad-Drittijiet u Libertajiet Fundamentali tal-Individwu, il-Prim Ministru jista’, matul il-perjodu ta’ sitt xhur mid-data meta s-sentenza tgħaddi f’ġudikat u sakemm meħtieġ fil-fehma tiegħu sabiex titneħħa l-inkonsistenza, jagħmel regolamenti li jkunu jħassru strument bħal dak jew disposizzjoni bħal dik li jirriżultaw li jkunu inkonsistenti kif imsemmi hawn qabel.

Disposizzjoni tranżitorja.

Sostitwit: XXI.2002.4.

Emendata: XXI.2002.5.

Emendata: XXI.2002.5.

Ebda ksur tal-Artikoli 2 sa 18 (inklużi) tal-Konvenzjoni jew tal-Artikoli 1 sa 3 (inklużi) tal-Ewwel Protokoll li jsir qabel it-30 ta’ April 1987 jew tal-Artikoli 1 sa 4 (inklużi) tar-Raba’ Protokoll, l-Artikoli 1 u 2 tas-Sitt Protokoll jew tal-Artikoli 1 sa 5 (inklużi) tas-Seba’ Protokoll li jsir qabel l-1 ta’ April 2002, ma għandu jagħti lok għal xi azzjoni taħt l-artikolu 4.


ATT DWAR L-INVESTIGAZZJONI TA’ INĠUSTIZZJI

Biex jipprovdi għat-twaqqif u l-funzjonijiet ta’ Kummissjoni waħda jew iktar għall-investigazzjoni ta’ ċerti inġustizzji, u għal ħwejjeġ li għandhom x’jaqsmu ma’ dan.

L-ATT XV tal-1987, kif emendat bl-Att X VIII tal-1989.

Revokat bl-Att XXI tal-1995.

Revokat bl-Att XXI tal-1995.