ATT DWAR L-IMMUNITAJIET U L-PRIVILEĠĠI DIPLOMATIĊI

Biex jipprovdi għal ċerti immunitajiet u privileġġi ta’ rappreżentanti diplomatiċi u konsolari, organizzazzjonijiet internazzjonali u rappreżentanti tagħhom u ċerti persuni oħra u għal skopijiet inċidentali għall-ħwejjeġ fuq imsemmija jew li għandhom x’jaqsmu magħhom.

L-ATTI tal-1966, kif emendat bl-Atti XIV tal-2000 u III taq’l-2004.

TAQSIMA I

PRELIMINARI

Dan l-Att jista’ jissejjaħ l-Att dwar l-Immunitajiet u l-Privileġġi Diplomatiċi.

Tifsir.

F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma teħtieġx xort’oħra-

"funzjonarju konsolari "

tfisser kull persuna nominata bħala konslu-ġenerali, konslu, viċi-konslu jew aġent konsolari minn Stat barrani u li jkollha exequ atur validu jew awtorizzazzjoni oħra biex taġixxi f’dik il-kariga f’Malta;

" impjegat konsolari "

tfisser kull persuna, li ma tkunx funzjonarju konsolari, impjegata fis-servizz amministrattiv jew tekniku ta’ post konsolari;

" Malta "

għandha l-istess tifsir kif mogħti lilha bl-artikolu 124 tal-Kostituzzjoni ta’ Malta [żaħ;

" membri ta’ post konsolari "

tfisser funzjonarji konsolari, impjegati konsolari u persuni impjegati fis-servizz domestiku ta’ post konsolari;

" il-Ministru "

tfisser il-Ministru li għal dak iż-żmien ikun responsabbli għall-affarijiet barranin;

"post konsolari "

tfisser kull konsola t-ġenerali, konsolat, viċi-konsolat jew aġenzija konsolari.

Riferenzi f’dan l-Att għal "funzjonarji konsolari", ""impjegati konsolari" u"membri ta’ post konsolari" għandhom jiftehmu li jinkludu riferenzi għal persuni fis-servizz ta’ kwalunkwe pajjiż tal-Common wealthħlief Malta li jokkupaw dawk il-karigi jew klassijiet ta’ karigi li jkunu speċifikati mill-Ministru b’avviż fil-Gazzetta tal-Gvern li jkunu karigi jew klassijiet ta’ karigi li jidhru lill-Ministru li jinvolvu l-qadi ta’ dmirijiet li jikkorrispondu b’mod sostanzjali għal dawk li, fil-każ ta’ Stat barrani, jiġu moqdija minn funzjonarji konsolari, impjegati konsolari u membri ta’ post konsolari rispettivament u riferenzi għal "post konsolari" għandhom jiftehmu skont hekk.

Il-Ministru jista’ jagħmel lista tal-pajjiżi tal-Common wealth għall-finijiet ta’ dan l-Att u għandu jara li dik il-lista u kull emenda ta’ dik il-lista jew lista emendata tiġi pubblikata b’avviż fil-Gazzetta tal-Gvern.

TAQSIMA II

IMMUNITAJIET U PRIVILEĠĠI DIPLOMATIĊI

Bla ħsara tad-disposizzjonijiet tal-artikolu 12, l-Artikoli murija fl-Ewwel Skeda li tinsab ma’ dan l-Att (li huma Artikoli tal-Konvenzjoni ta’ Vienna dwar Relazzjonijiet Diplomatiċi iffirmata fl-1961) għandu jkollhom is-saħħa ta’ liġi f’Malta u għandhom għal dak l-iskop jiftiehmu skont id-disposizzjonijiet li ġejjin ta’ dan l-artikolu.

F’dawk l-Artikoli-

"aġenti tal-Istat riċeventi "

għandha tiftiehem bħala li tinkludi kull membru tal-Korp tal-Pulizija ta’ Malta u kull persuna li teżerċita setgħa ta’ dħul f’kull lokal skont il-liġi;

" l-Istat riċeventi "

għandha tiftiehem bħala li tfisser Malta;

" nazzjonali ta’ Stat riċeventi "

għandha tiftiehem bħala li tfisser ċittadin ta’ Malta.

Għall-finijiet tal-Artikolu 32 rinunzja mill-kap tal-missjoni ta’ xi Stat jew minn xi persuna li għal dak iż-żmien tkun qed taqd il-funzjonijiet tiegħu għandha titqies li tkun rinunzja minn dak l-Istat.

L-Artikoli 35, 36 u 40 għandhom jiftiehmu bħala li jagħtu kull privileġġ jew immunità li dawk l-Artikoli jeħtieġu li jiġu mogħtija.

Ir-riferenzi fl-Artikoli 37 u 38 għal sa fejn huma ammessixi privileġġi jew immunitajiet mill-Istat riċeventi u għal privileġġi u immunitajiet oħra li jistgħu jiġu mogħtija mill-Istat riċeventi għandhom jiftiehmu bħala li jirriferixxu rispettivament għal sa fejn privileġġi u immunitajiet jistgħu jiġu speċifikati mill-Ministru b’ordni pubblikat fil-Gazzetta tal-Gvern u għal kull privileġġ jew immunità oħra li jistgħu jkunu hekk speċifikati.

Mingħajr ma jiġu b’xi mod limitat il-privileġġi u l-immunitajiet mogħtija lill-funzjonarji konsolari u lill-impjegati konsolari bl-Att dwar il-Konvenzjonijiet dwar il-Konslijiet, u bla ħsara tad-disposizzjonijiet tal-Att preżenti, il-Ministru jista’ b’ordni, sa fejn ikun speċifikat fih, jeżenta lill-membri ta’ post konsolari u lillmembri tal-familji tagħhom mill-ħlas ta’ taxxi, dazji, rati, drittijiet jew imposti oħra miġbura mill-Gvern ta’ Malta jew minn awtorità lokali: Iżda dan l-artikolu-

(a)

ma għandux japplika għal xi membru ta’ post konsolari li jkun ċittadin ta’ Malta jew li jkun permanentement residenti f’Malta; u

(b)

ma għandux jolqotxiset għabiex tingħata eżenzjoni kif intqal qabel skont xi liġi oħra.

TAQSIMA III

ORGANIZZAZZJONIJIET INTERNAZZJONALI U PERSUNI LI GĦANDĦOM X’JAQSMU MAGĦHOM

Immunitajiet, privileġġi u kapaċitajiet ta’ ċerti organizzazzjonijiet internazzjonali.

Emendat: XIV.2000.2.

Din fit-Taqsima għandha tapplika:

(a)

għal kull organizzazzjoni li l-Ministru jista’ b’ordni jiddikjara li tkun organizzazzjoni li tagħha Malta jew il-Gvern tagħha u xi Stat ieħor jew Stati aktar oħrajn jew il-gvern jew il-gvernijiet tagħhom jistgħu jkunu membri;

(b)

għall-Bank tal-Investiment Ewropew; u

(ċ)

għal kull organizzazzjoni li l-Kamra tad-Deputati tista’ b’Riżoluzzjoni tiddikjara li tkun organizzazzjoni li magħha Malta, jew il-Gvern ta’ Malta, tkun ser tistabbilixxi jew tkun stabbiliet relazzjonijiet kontrattwali.

Il-Ministru jista’ minn żmien għal żmien b’ordni-

(a)

jipprovdi li kull organizzazzjoni li għaliha japplika dan l-artikolu (hawnhekk iżjed ’il quddiem imsejħa "l-organizzazzjoni")ikollha, sa fejn ikun speċifikat fl-ordni, l-immunitajiet u l-privileġġi murijaf fit-Taqsima I tat-Tieni Skeda li tinsab ma’ dan l-Att u għandu jkollha l-kapaċitajiet legali ta’ persuna ġuridika;

(b)

jagħti lil-

(i)

kull persuni li jkunu rappreżentanti (sew ta’ gvernijiet sewle) f’xi organ u tal-organizzazzjoni jew ikunu membri ta’ kumitat tal-organizzazzjoni jew ta’ xi organu tiegħu;

(ii)

dawk il-funzjonarji jew klassijiet ta’ funzjonarji tal-organizzazzjoni kif ikunu speċifikati fl-ordni, li jkunu jokkupaw dawk il-karigi għolja fl-organizzazzjoni kif jistgħu jkunu hekk speċifikati; u

(iii)

dawk il-persuni impjegati f’missjonijiet f’isem l-organizzazzjoni kif jistgħu jkunu speċifikati fl-ordni, sa fejn ikun speċifikat fl-ordni, l-immunitajiet u l-privileġġi murijaffit-Taqsima II tat-Tieni Skeda li tinsab ma’ dan l-Att;

(ċ)

jagħti lil dawk il-klassijiet ta’ funzjonarji u impjegati oħra tal-organizzazzjoni kif ikun speċifikat fl-ordni, sa fejn ikunhekk speċifikat, l-immunitajiet u l-privileġġi murijaffit-Taqsima III tat-Tieni Skeda li tinsab ma’ dan l-Att; u t-Taqsima IV tat-Tieni Skeda li tinsab ma’ dan l-Att għandu jkollha effett sabiex testendi għall-persunal ta’ dawk ir-rappreżentanti u membri kif imsemmija fil-paragrafu (b)(i) u għall-familji tal-funzjonarji tal-organizzazzjoni, kull immunità u privileġġ mogħti lir-rappreżentanti, membri jew funzjonarji skont dak il-paragrafu, ħlief sa fejn l-applikazzjoni tal-imsemmija Taqsima IV tkun eskluża bl-ordni li jagħti l-immunitajiet u l-privileġ [i.

Ordni magħmul skont dan l-artikolu jista’, minkejja kwalunkwe disposizzjoni f’xi liġi miktuba, inkluż dan l-Att, jagħti lil kull organizzazzjoni jew persuna kull immunitajiet jew privileġġi li jkunu meħtieġa li jiġu mogħtija lil dik l-organizzazzjoni jew persuna sabiex jingħata effett lil xi ftehim internazzjonali għalhekk iżda ma jagħti ebda immunità jew privileġġ akbar fl-estensjoni minn dak meħtieġ kif intqal qabel jew immunità jew privileġġ lil xi persuna bħala r-rappreżentant tal-Gvern ta’ Malta jew bħala membru tal-persunal ta’ dan ir-rappreżentant.

Il-Ministru jista’ minn żmien għal żmien b’ordni jagħti lill-imħallfin u li r-reġistraturi tal-Qorti Internazzjonali tal-Ġustizzja mwaqqfa bil-Karta tan-Nazzjonijiet Magħquda, u ta’ kull istituzzjoni internazzjonali ġudizzjarja approvata mill-Ministru, u lill-partijiet fi proċeduri quddiem dik il-Qorti jew quddiem xi istituzzjoni tali u lill-aġenti, difensuri u avukati tagħhom, jew lix-xhieda, esperti jew persuni oħra, jkunu minikunu, li jkunu qegħdin jiffunzjonaw quddiem dil il-Qorti jew dik l-istituzzjoni, dawk l-immunitajiet, privileġġi u faċilitajiet li jistgħu jkunu meħtieġa biex jagħtu effett għal xi riżoluzzjoni tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Magħquda jew xi konvenzjoni approvata minnha jew, fil-każ ta’ xi istituzzjoni bħal dik kifintqal qabel, kif il-Ministru jista’ jqis meħtieġ għall-qadi xieraq tal-funzjonijiet tagħha.

Immunitajiet u privileġġi ta’ rappreżentanti li jattendu konferenzi internazzjonali.

Meta tinżamm konferenza f’Malta u jkun hemm preżenti rappreżentanti tal-Gvern ta’ Malta u tal-gvern jew tal-gvernijiet ta’ xi Stat wieħed ieħor jew iżjed, il-Ministru jista’ jagħmel dik il-lista tar-rappreżentanti tal-gvern jew tal-gvernijiet l-aħħar imsemmija u tal-membri tal-persunal uffiċjali tiegħu kif jidhirlu xieraq, u għandu jara li dik il-lista u kull emenda ta’ dik il-lista jew lista emendata tiġi pubblikata b’avviż fil-Gazzetta tal-Gvern, u, bla ħsara tad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, kull rappreżentant tal-gvern ta’ dak l-Istat li jkun għal dak iż-żmien inkluż fil-lista jkollu dritt għall-istess immunitajiet kif huma mogħtija lil kap ta’ missjoni ta’ Stat mandanti akkreditat lil Malta u lill-membri tal-persunal uffiċjali ta’ dak il-kap ta’ missjoni rispettivament.

Kull lista jew emenda tagħha pubblikata skont dan l-artikolu għandha tinkludi dikjarazzjoni dwar id-data minn meta l-lista jew l-emenda tibda jew tkun bdiet isseħħ, skont il-każ.

TAQSIMA IV

ĠENERALI

Il-Ministru għandu jippubblika l-listi.

Il-Ministru għandu jagħmel lista tal-persuni li jidhru lil u li jkollhom dritt għall-immunitajiet jew għall-privileġġi bis-saħħa jew skont id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, ħlief-

(a)

tfal taħt l-età ta’ tmintax-il sena ta’ persuna li jkollha dak id-dritt; u

(b)

kull min ikollu ismu jidher fuq lista pubblikata skont l-artikolu 7, u huwa għandu minn żmien għal żmien jemenda l-lista u għandu jara li l-lista u kull emenda tagħha jew il-lista emendata tiġi pubblikata fil-Gazzetta tal-Gvern.

Prova.

Jekk tinħoloq il-kwistjoni f’xi proċeduri jekk xi persuna jew organizzazzjoni jkollhiex dritt jew le għall-immunitajiet jew privileġġi bis-saħħa jew skont id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, ċertifikat maħruġ mill-Ministru taħt l-awtorità tiegħu li jiddikjara xi fatt relattiv għal dik il-kwistjoni jkun prova deċiżiva ta’ dak il-fatt.

Funzjonarju konsolari jew kull persunali għal dak iż-żmien tkun qed taqd il-funzjonijiet ta’ funzjonarju konsolari jista’ jirrinunzja għal kull immunità jew privileġġ mogħti lil u skont id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att jew lil membru ieħor tal-post konsolari li għal dak iż-żmien ikun inkarigat minnu u dik ir-rinunzja għandha tkun espressau għandha tiġi komunikata lill-Gvern ta’ Malta bil-miktub.

Kull immunità jew privileġġ mogħti skont id-disposizzjonijiet tal-artikoli 5, 6 u 7 jista’ jiġi rinunzjat b’dak il-mod kif jista’ jiġi preskritt mill-Ministru fl-ordni jew fl-avviż relattiv.

Kull oġġett li jiġi importat jew li jiġi maħruġ mid-depożt mingħajr ħlas tad-dazju tad-dwana bis-saħħa ta’ xi immunità jew privileġġ mogħti bid-disposizzjonijiet jew skont id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att ma għandux jiġi mibjugħ jew xort’oħra mogħti lil persuna li ma jkollhiex dritt għall-istess immunità jew privileġġ ħlief bil-kunsens tal-Kontrullur tad-Dwana u wara li jitħallas lil u d-dazju tad-dwana fuq u bir-rata meħtieġa skont il-liġi relattiva għall-ħlas ta’ dazju tad-dwana.

Kull eżenzjoni minn dazju tad-dwana mogħtija lil xi persuna b’dan l-Att jew bis-saħħa tiegħu ma għandhiex tiftiehem li teżenta lil dik il-persuna milli tħares il-formalitajiet dwar l-importazzjoni ta’ oġġetti li huma preskritti b’xi liġi dwar id-dwana jew dwar l-importazzjoni ta’ oġġetti.

Kull eżenzjoni minn taxxi, dazji, rati, drittijiet jew imposti oħra li għalihom jirriferixxi dan l-Att tkun suġġetta għat-tħaris ta’ dawk il-kondizzjonijiet kif il-Ministru responsabbli għall-finanzi jew kull uffiċjal pubbliku delegat minn u għalhekk jista’ jippreskrivi għall-protezzjoni tad-dħul.

Jekk il-Ministru jidhirlu illi l-immunitajiet u l-privileġġi mogħtija lil missjoni jew lil post konsolari ta’ Malta fit-territorju ta’ xi Stat, jew lil persuni konnessi ma’ dik il-missjoni jew post konsolari, ikunu anqas minn dawk mogħtija bid-disposizzjonijiet jew skont id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att lill-missjoni jew post konsolari ta’ dak l-Istat jew lil persuni konnessi ma’ dik il-missjoni jew post konsolari, il-Ministru jista’ b’ordni jirtira mill-missjoni jew post konsolari ta’ dak l-Istat jew minn dawk il-persuni konnessi magħhom dawk l-immunitajiet u privileġġi hekk mogħtija kif jidher lill-Ministru li jkun xieraq.

Ebda ħaġa f’dan l-Att ma għandha tiftiehem li tipprekludi lill-Ministru milli jiċħad li jagħti immunitajiet jew privileġġi lil, jew jirtira l-immunitajiet jew privileġġi minn, nazzjonali jew rappreżentanti ta’ xi Stat minħabba li dak l-Istat jonqos milli jagħti immunitajiet jew privileġġi korrispondenti lil ċittadini jew rappreżentanti ta’ Malta.

TAQSIMA V

DISPOSIZZJONIJIET MIXXELLANJI

Każijiet ta’ konflitt jew inkonsistenza.

Kap. 144.

Meta jkun hemm xi konflitt jew inkonsistenza bejn xi disposizzjoni ta’ dan l-Att jew ta’ xi ordni jew avviż magħmul jew maħruġ bis-saħħa tiegħu u xi disposizzjoni ta’ xi liġi oħra miktuba ħlief l-Att dwar il-Konvenzjonijiet dwar Konslijiet, f’dak il-każ id-disposizzjoni ta’ dan l-Att jew tal-ordni jew avviż magħmul jew maħruġ bis-saħħa tiegħu għandha tipprevali, u d-disposizzjoni ta’ dik il-liġi miktuba ma għandhiex, sa fejn jirrigwarda l-konflitt jew inkonsistenza, ikollha effett.


ATT DWAR L-GĦOTI TA’ ARTIJIET TAR-RENJU UNIT

Biex jipprovdi għall-għoti lill-Gvern ta’ Malta jew għar-reversjoni favur tiegħu ta’ xi proprjetà u ta’ xi drittijiet li fl-20 ta’ Settembru, 1964 kienu jinsabu mogħtijalil, jew kienu ta’ jew kienu jappartjenu lil jew li kienu miżmuma jew eżerċitabbli minn, xi di partimenti jew awtoritajiet tal-Gvern tar-Renju Unit jew xi organizzazzjoni awtorizzata tas-servizz.

Sarliġi bl-ATT XIII tal-1966.

Sarliġi bl-ATT XIII tal-1966.

Dan l-Att jista’ jissejjaħ l-Att dwar l-Għoti ta’ Artijiet tar-Renju Unit.

Tifsir.

F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma teħtieġx xort’oħra-

"art"

tfisser proprjetà immobbli ta’ kull xorta, inklużi bini u strutturi u xogħlijiet oħra fl-art, fuq l-art, taħt l-art jew ’il fuq mill-art u tinkludi art mgħottija bl-ilma għalkollox jew parzjalment;

" Malta "

għandha l-istess tifsir mogħti lilha bl-artikolu 124 tal-Kostituzzjoni ta’ Malta; [żaħ

" organizzazzjoni awtorizzata tas-servizz "

tfisser in-Navy, Army and Air Force Institutes, ir-Royal Naval Film Corporation, l-Army Kinema Corporation, ir-Royal Air Force Cinema Corporationu tfisser in-Navy, Army and Air Force Institutes, ir-Royal Naval Film Corporation, l-Army Kinema Corporation dik l-organizzazzjoni l-oħra li ma tkunx ta’ egħmil ta’ qligħ awtorizzata mill-Gvern tar-Renju Unit biex takkompanja l-forzi armati ta’ dak il-Gvern f’Malta biex tipprovdi għall-ħtieġa ta’ membri ta’ dawk il-forzi u tad-dipendenti tagħhom kif tista’ tkun imsemmija għall-finijiet ta’ dan l-Att mill-Prim Ministru b’avviż pubblikat fil-Gazzetta tal-Gvern;

"Renju Unit"

tfisser ir-Renju Unit tal-Gran Britannja u tal-Irlanda ta’ Fuq.

Għoti ta’ ċerta proprjetà.

Il-proprjetà assoluta, dritt u titolu fuq kull art f’Maltali fl-20 ta’ Settembru, 1964 kienet mogħtija jew kienet tappartjeni, fi proprjetà assoluta, lil xi dipartiment jew awtorità tas-servizzi armati tar-Renju Unit jew lil xi organizzazzjoni awtorizzata tas-servizz, jew lil xi dipartiment ieħor jew awtorità oħra tali tal-Gvern tar-Renju Unit kif jista’ jkun imsemmi mill-Prim Ministru b’avviż fil-Gazzetta tal-Gvern, u d-drittijiet kollha fuq l-art jew fuq l-ibħra territorjali f’Malta, sew reali kemm persunali, li fid-data fuq imsemmija kienu ta’ jew kienu miżmuma jew kienu eżerċitabbli minn xi di partiment jew awtorità jew organizzazzjoni tali kif intqal qabel għandhom jiġu mogħtija, b’effett mill-21 ta’ Settembru, 1964, lill-Gvern ta’ Malta bis-saħħa ta’ dan l-Att u mingħajr assigurazzjoni oħra.

Is-subartikolu (1) ma japplikax għal dawk id-drittijiet li jkunu nkisbu minn konċessjonijiet en fi tewtiċi magħmula għal perijodu ta’ mhux iżjed minn ħamsin sena jekk mhux mill-Gvern ta’ Malta u anqas ma għandu japplika għal dawk id-drittijiet persunali (inklużi drittijiet ta’ okkupazzjoni u użu) li jkunu nkisbu minn kirjiet jew ftehim ieħor magħmula jekk mhux mal-Gvern ta’ Malta: Iżda relattivament għal dawk id-drittijiet li jkunu nkisbu minn konċessjonijiet en fi tewtiċi magħmula għal perijodu ta’ mhux iżjed minn ħamsin sena jekk mhux mill-Gvern ta’ Malta u li jkunu msemmija mill-Prim Ministru b’avviż fil-Gazzetta tal-Gvern, is-subartikolu (1) għandu japplika b’effett mid-data ta’ dak l-avviż jew minn dik id-data aktar tard kif jiġi speċifikat fl-avviż.

Kap. 88.

Kap. 88.

Ebda ħaġa fis-subartikolu (2) ma għandha tiftiehem li teskludi l-applikazzjoni tas-subartikolu (1) għal xi dritt miksub jew eżerċitabbli minn xi di partiment jew awtorità tas-servizzi armati tar-Renju Unit bis-saħħa jew skont l-Ordinanza dwar l-Akkwist ta’ [żaħArtijiet għal Skopijiet Pubbliċi jew xi liġi oħra li tawtorizza l-akkwist obbligatorju jew l-eżerċizzju ta’ dak id-dritt.

Kap. 157.

Kap. 157.

L-għoti bis-saħħa ta’ dan l-artikolu tal-attiv imsemmi fl-artikolu 3 tal-Ordinanza ta’ Emerġenza dwar it-Tarzna ta’ Malta għandu jestendi wkoll għall-proprjetà l-oħra kollha li tifforma l-oġġett ta’ kirja data tat-28 ta’ Marzu, 1959, mogħtija skont l-imsemmija Ordinanza bil-kondizzjonijiet murija fit-Tieni Skeda li tinsab ma’ dik l-Ordinanza.

Riversjoni ta’ ċerta proprjetà.

L-art kollha f’Maltali fl-20 ta’ Settembru, 1964 kienet miżmuma minn xi di partiment jew awtorità tas-servizzi armati tar-Renju Unit skont il-klawsola 25 tal-Ordni fil-Kunsill tas-26 ta’ Ottubru, 1896 u pubblikat fil-Gazzetta tal-Gvern fid-19 ta’ Novembru, 1896, għandha, b’dak kollu li hemm f’dak l-Ordni, tirriverti lill-Gvern ta’ Malta bis-saħħa ta’ dan l-Att b’effett mill-21 ta’ Settembru, 1964.

Ebda ħaġa f’dan l-Att ma għandha tiftiehem li tolqot it-tkomplija ta’ xi dritt fuq xi artimsemmija fl-artikolu 3 li, minnufih qabel id-data li fiha l-għoti ta’ dik l-art jieħu effett skont id-disposizzjonijiet ta’ dak l-artikolu, kien miżmum jew kien qed jiġi godut minn xi persuna jew korp li ma jkunx dipartiment jew awtorità tal-Gvern tar-Renju Unit jew organizzazzjoni awtorizzata tas-servizz, jew li tolqot xi dritt ta’ xi di partiment jew awtorità tal-Gvern tar-Renju Unit jew xi organizzazzjoni awtorizzata tas-servizz li jinħoloq mill-Ftehim dwar id-Difiża u l-Għajnuna Reċiproka bejn il-Gvern ta’ Malta u l-Gvern tar-Renju Unit iffirmat fil-21 ta’ Settembru, 1964.


ATT DWAR IL-BLATA KONTINENTALI

Biex jipprovdi għall-esplorazzjoni u għall-isfruttament tal-blata kontinentali u għal ħwejjeġ konnessi ma’ dawk l-iskopijiet.

L-ATT XXXV tal-1966, kif emendat bl-AttI tal-2002; u bl-Avviż Legali 410 tal-2007.

Revokat bl-Att XX VIII tal-2014.

Revokat bl-Att XX VIII tal-2014.


ATT DWAR IR-RESTRIZZJONI TA’ UŻU TAL-EMBLEMA U TAL-ISEM TAL-UNESCO

Biex jirrestrinġi l-użu tal-emblema u tal-isem tal-Organizzazzjoni Edukattiva, Xjentifika u Kulturali tan-Nazzjonijiet Uniti.

L-ATT XIII tal-1967, kif emendat bl-Att LVIII tal-1974; u bl-Avviż Legali 410 tal-2007.

It-titolu fil-qosor ta’ dan l-Att huwa l-Att dwar ir-Restrizzjoni ta’ Użu tal-Emblema u tal-Isem tal-Unesco.

Tifsir.

F’dan l-Att-

"emblema "

tfisser l-emblema murija fl-Iskeda li tinsab ma’ dan l-Att;

"isem abbrevjat tal-Organizzazzjoni "

tfisser abbrevjazzjoni tal-isem tal-Organizzazzjoni permezz tal-użu tal-inizjali UNESCO, sew f’ittri kbar sew f’ittri żgħar jew fit-tnejn, sew f’karattrilatini sew f’karattri oħra;

" Organizzazzjoni "

tfisser l-Organizzazzjoni Edukattiva, Xjenti-fika u Kulturali tan-Nazzjonijiet Uniti.

Projbizzjoni tal-użu tal-emblema u tal-isem UNESCO.

Ħadd ma jista’, mingħajr l-awtorizzazzjoni bil-miktub minn qabel tad-Direttur Ġenerali tal-Organizzazzjoni-

(a)

b’xi mod jew għal xiskop, ikun li jkun, juża l-emblema tal-Organizzazzjoni jew xi imitazzjoni tagħha li tista’ normalment tittieħed għall-emblema; jew

(b)

juża, bi kwalunkwe lingwa, l-isem tal-Organizzazzjoni b’mod tali li juri li l-pubblikazzjoni jew ħaġa oħra li relattivament għaliha dak l-isem ikun użat bħal li kieku tkun saret, tkun ġiet prodotta jew tkun ġiet patroċinata mill-Organizzazzjoni; jew

(ċ)

juża l-isem abbrevjat tal-Organizzazzjoni bħala trademark jew parti minnha, sew jekk it-trademark tkun reġistrata sew jekk le, jew bħala tikketta kummerċjali jew għal xi skop ieħor kummerċjali simili.

Pieni għal reati.

Emendat: A.L.410 tal-2007.

Kull min jikser id-disposizzjonijiet tal-aħħar artikolu qabel dan ikun ħati ta’ reat u jeħel meta jinsabħati multa ta’ mhux anqas minn sitta u erbgħineuro u disgħa u ħams in ċenteżmu (46.59) u mhux iżjed minn mitejnu tnejnutletineurouerbgħa u disgħ in ċenteżmu (232.94).

Ma’ kull kundannatali, il-qorti għandha tordna l-konfiska favur il-Gvern ta’ kull oġġett inkontravvenzjoni li jkun instab fil-pussess tal-persuna misjuba ħatja.

F’kull proċeduri kriminali skont dan l-artikolu, il-piż tal-prova li l-emblema, l-isem jew l-isem abbrevjat tal-Organizzazzjoni kienużat bl-awtorizzazzjoni bil-miktub minn qabel tad-Direttur Ġenerali tal-Organizzazzjoni, ikun fuq l-akkużat.

Reati minn għaqda ta’ persuni.

Metareat skont dan l-Att ikun ġie magħmul minn għaqda ta’ persuni, kull min fiż-żmien tal-egħmil tar-reat kien direttur, general manager, segretarju jew uffiċjal simili ieħor ta’ dik l-għaqda jew kien jidher li qiegħed jaġixxi f’xi karigatali, jkun ħati ta’ dak ir-reat jekk ma jippruvax il li dak ir-reat ġie magħmul mingħajr ma kienjaf huwa u li eżerċita dik id-diliġenza kollha xierqa biex jiġi evitat l-egħmil tar-reat kif missu jeżerċita wara li jittieħed kont tax-xorta tal-funzjonijiet tiegħu f’dik il-kariga u taċ-ċirkostanzi kollha.

Kunsens tal-Avukat Generali għall-prosekuzzjonijiet.

Emendat: LVIII.1974.68. <<image-2-0 >>

Ebda proċeduri għal reat skont dan l-Att ma għandhom jittieħdu ħlief bil-kunsens tal-Avukat Ġenerali.


ATT DWAR IT-TIĠDID TA’ KIRI TA’ RABA’

Biex jirregola l-kiri mill-ġdid ta’ raba’ u biex jipprovdi għall-ħwejjeġ konnessi u anċillari.

L-ATT XVI tal-1967, kif emendat bl-Atti: XXVIII tal-1969, IX tal-1972, V tal-1973, LVIII tal-1974, V tal-1975; bl-Avviż Legali 148 tal-1975; bl-Atti XIX tal-1979, VIII tal-1990, XIX tal-1993, XXIV tal-1995, VI tal-2001 u XXXI tal-2002; bl-Avviż Legali 410 tal-2007; u bl-Atti XXI tal-2009 u XVII tal-2017.

Titolu fil-qosor.

It-titolu fil-qosor ta’ dan l-Att hu l-Att dwar it-Tiġdid ta’ Kiri ta’ Raba’.

Tifsir.

F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma teħtieġx xort’oħra-

"Bord "

tfisser il-Bord dwar il-Kontroll tal-Kiri ta’ Raba’ mwaqqaf skont l-artikolu 5;

"ċessjonarju tal-kirja "

tinkludisu b-kondutturu, meta ma jkun hemmla persuna li lilha tkun ġiet ċeduta l-kirja u l-anqas su b-konduttur, il-persuna li tkun attwalment tgawd il-kirja bil-kunsens espress jew taċitu tal-kerrej, u "ċessjoni" għandha tiftiehem skont hekk;

"data ta’ terminazzjoni "

tfisser l-aħħar ġurnata li fiha l-perijodu tal-kirjal i sid il-kera jipproponi li jbiddel il-kondizzjonijiet tagħha jew li sid il-kera mahux fiħsieb u jġedded jiskadi;

"kerrej "

tinkludi kull membru tal-familja li jkun ċessjonarju tal-kirja u, wara l-mewt tal-kerrej, meta ma jkun hemm ebda membru bħal dak, tinkludi f’ordni ta’ preferenza kull membru tal-familja li jkun legatarju tal-kirja jew li, matul l-aħħar sena minnufih qabel il-mewt tal-kerrej, kien jgħix mal-kerrej jew kien qed jaħdem ir-raba’ miegħu jew għalih jew ikun il-werriet tal-kerrej; tinkludi wkoll, relattivament għal sullokatur, su b-konduttur, liema kelma għandha titqies f’dik ir-relazzjoni bħala li jkollha l-istess tifsir bħal kerrej fl-estensjoni sħiħa tiegħu;

"kirja "

tfisser kirja għal żmien totali miftiehem ta’ mhux iżjed minn sit tax-il sena għal kera, bi flus jew b’kumpens ieħor, li jitħallas bis-sena b’rata waħda jew iżjed u tinkludi kirjataċitament imġedda minn sena għal sena jew imġedda b’deċiżjoni tal-Bord skont dan l-Att, iżda ma tinkludix laenfi tew si u lanqas ftehim ta’ kirjali bis-saħħa tiegħu l-prodott għandu jinqasam bejn sid il-kera u l-kerrej; tinkludi wkoll "sullokazzjoni "relattivament għal sullokatur usu b-konduttur;

"kondizzjonijiet "

tinkludi l-kera li jitħallas relattivament għal kirja;

" Malta "

tfisser il-Gżira ta’ Malta u l-Gżejjer ta’ Għawdex u Kemmuna;

" membru tal-familja "

tfisser axxendent lineari, dixxendent lineari, armla jew armel, raġel tat-tifla, u l-armla tat-tifel sakemm ma terġax tiżżewweġ, tal-kerrej;

"raba "

tfisser kull art li tkun prinċipalment mikrija għall-koltivazzjoni ta’ prodotti agrikoli, fjuri, siġar tal-frott jew dwieli u għal skopijiet li għandhom x’jaqsmu ma’ l-agrikoltura, inkluż it-twaqqif ta’ serer, cloches jew cold frames, iżda ma tinkludixartintiża biex jirgħu l-annimali;

"sid il-kera "

tinkludi sullokatur relattivament għal sub-konduttur.

Tibdil ta’ kondizzjonijiet ta’ kirja.

Emendat: IX.1972.2.

Bla ħsara tad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, meta sid il-kera jkun irid jagħmel xi tibdil fil-kondizzjonijiet ta’ kirja f’egħluq it-terminu tagħha, jekk ma jkunx sar ftehim bil-miktub mal-kerrej, hu għandu japplika lill-Bord permezz ta’ rikors li jkun fih dettalji tat-tibdil propost, ippreżentat mhux aktar tard minn tliet xhur qabel id-data li fiha t-terminu jagħlaq.

Il-Bord ma għandu japprova ebda kondizzjonijiet ġodda li jkunu jinsabu f’xi rikors jekk jiġi ipprovat li-

(a)

dawk il-kondizzjonijiet ġodda jkunu ġustifikati biss minħabba benefikati ta’ natura permanenti li jkunu saru fir-raba’, waqt il-perijodu ta’ tmien snin minnufih qabel id-data tat-terminazzjoni, mill-kerrej stess jew minn membru tal-familja, mingħajr ma huma kienu taħt xi obbligu li jeffettwaw dawk il-benefikati; jew

(b)

dawk il-kondizzjonijiet ġodda jkunu ġustifikati biss minħabba benefikati ta’ natura permanenti li jkunu saru fir-raba’ bl-użu ta’ fondi provduti mill-Gvern jew f’isem il-Gvern fil-forma ta’ għotja jew f’xi forma oħra li, salvit-tħaris tal-kondizzjonijiet li jirregolaw il-provvista ta’ dawk il-fondi, ma timplikax ħlas lura; jew

(ċ)

dawk il-kondizzjonijiet ġodda ma jkunux ekwi għal paragun ma’ kondizzjonijiet ta’ kiri li jkunu jeżistu f’egħlieqi paragunabbli fl-istess parti tal-Gżira, wara li jittieħed kont prinċipalment tal-kwalità u profondità medja tal-ħamrija, tan-natura tal-art ta’ taħt il-ħamrija, tad-direzzjoni li fiha r-raba’ mżerżaq ikun qiegħed faċċata, tal-aċċessibiltà għat-triq u d-distanza tiegħu mill-eqreb raħal.

Il-Bord jista’, minflok ma jiċħad il-kondizzjonijiet ġodda proposti minn sid il-kera, jimmodifikahom u japprovahom sa fejn ikunu ġustifikati bl-applikazzjoni tad-disposizzjonijiet li hemm fil-paragrafi (a), (b) u (ċIl-Bord jista’, minflok ma jiċħad il-kondizzjonijiet ġodda proposti minn sid il-kera, jimmodifikahom u japprovahom sa fejn ikunu ġustifikati bl-applikazzjoni tad-disposizzjonijiet li hemm fil-paragrafi (a), (b) tal-aħħar su bartikolu qabel dan: Iżda f’ebda każ ma għandhom dawk il-kondizzjonijiet ikunu anqas favorevoli għal sid il-kera minn dawk tal-aħħar kirja preċedenti.

Nuqqas ta’ tiġdid ta’ kirja.

Emendat: XXVIII.1969.2; IX.1972.3.

Bla ħsara tad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, meta sid il-kera jkun irid jieħu lura l-pussess ta’ xi raba’, jekk il-kerrej ma jkunx ftiehem bil-miktub kemm dwar it-tmiem tal-lokazzjoni u kemm dwar il-kumpens dovut, huwa għandu japplika lill-Bord permezz ta’ rikors li jkun fih-

(a)

raġunijiet dettaljat i l-għala jrid jieħu lura l-pussess, u

(b)

talba għal-likwidazzjoni ta’ kull kumpens li jkollu jitħallas skont id-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, u jiġi ippreżentat mhux aktar tard minn tliet xhur qabel id-data li fiha tagħlaq il-kirja: Iżda, meta xikirja bħal dik ma tagħlaqx fil-15 ta’ Awissu ta’ xi sena, ebda deċiżjoni li tapprova dak it-teħid lura ta’ pussess ma għandha sseħħ qabel il-15 ta’ Awissu li jiġi wara d-data tat-terminazzjoni tal-kirja korrenti.

Il-Bord jilqa’ r-rikors ta’ sid il-kera jekk sid il-kera jipprovali-

(a)

jeħtieġ ir-raba’ biex jiġi wżat għal skopijiet agrikoli minnu personalment jew minn xi membru tal-familja personalment għal perijodu ta’ mhux anqas minn erba’ snin konsekuttivi li jibdew minnufih wara d-data tat-terminazzjoni; jew

(b)

jeħtieġ ir-raba’, basta ma jkunx raba’ saqwi, għall-kostruzzjoni fuq u ta’ bini għal skopijiet ta’ residenza, negozju jew industrjali; jew

(ċ)

ir-raba’ jkun ġie sullokat jew il-kirja tiegħu tkun ġiet trasferita mingħajr il-kunsens ta’ sid il-kera lil xi persuna oħra li ma tkunx xikerrej ieħor tal-istess raba’ jew membru tal-familja; jew

(d)

matul is-sentejn minnufih qabel id-data tat-terminazzjoni, l-għalqatħalliet ma tinħadimx għal mill-anqas tnax-il xahar konsekuttivi skont il-kalendarju; jew

(e)

matul is-sentejn minnufih qabel id-data tat-terminazzjoni, il-kerrej ikun naqas, relattivament għal żewġ perijodi jew iżjed, li jħallas il-kera, f’kull okkażjoni, fi żmien ħmistax-il ġurnata mill-ġurnata li fiha sid il-kera jkun talbu bil-miktub biex iħallas; jew

(f)

matul is-sentejn minnufih qabel id-data tat-terminazzjoni, il-kerrej, li jkun marbut li jsewwi u jżomm fi stat tajjeb il-ħitan tar-raba’, naqas li jwettaq dak l-obbligu jew abitwalment naqas li jħares xi kondizzjoni oħra tal-kirja jew deliberatament jew bi traskuraġn ikkaġuna jew ħalla li tiġi kaġunata ħsara, ħlief ħsara ta’ importanza żgħira, f’xi siġar tal-frott fir-raba’: Iżda ċ-ċirkostanza msemmija fil-paragrafu (a) ma tkunx raġuni biżżejjed biex jiġi milqugħ ir-rikors ta’ sid il-kera, jekk il-kerrej jipprova lir-raba’ inkwistjoni jkun fonti importanti tal-għajxien tiegħu u tal-familja tiegħu u jekk il-Bord ikun sodisfatt li l-kerrejibati aktar minn sid il-kera jekk ir-rikors jiġi milqugħ: Iżda wkoll, meta r-raba’ jinkludi razzett li jkun użat mill-kerrej bħala l-uniku post ta’ residenza tiegħu u tal-familja tiegħu, iċ-ċirkostanza msemmija taħt il-paragrafu (b) ma tkunx raġuni biżżejjed biex jiġi milqugħ ir-rikors ta’ sid il-kera jekk il-kerrej ma jitħallix iżomm dak ir-razzett bil-kera u taħt il-kondizzjonijiet li jiġu stabbiliti mill-Bord jew jekk ma jkunx provdut minn sid il-keradar oħra fejn joqgħod, raġonevolment tajba għall-mezzi tiegħu u għall-mezzi tal-familja tiegħu u għall-bżonnijiet tagħhom dwar il-kobor.

Meta parti biss mir-raba’ tkun meħtieġa għal xi wieħed mill-iskopijiet imemmija fis-subartikolu (2)(a) jew (b Meta parti biss mir-raba’ tkun meħtieġa għal xi wieħed mill-iskopijiet imemmija fis-subartikolu (2)(a) u l-kejl tal-bqija ta’ dik l-artt eċċedi 124 metru kwadru, il-kerrej jista’ jitlob lill-Bord u l-Bord għandu jordna illi l-kirja tiġi mġedda relattivament għal bqija tar-raba’, taħt dawk il-kondizzjonijiet kif il-Bord, wara li jieħu kont tal-kondizzjonijiet tal-aħħar kirja ta’ qabel, jista’ jidhirlu xieraq li jistabbilixxi.

Meta sid il-kera jieħu pussess lura tar-raba’ jew ta’ parti minnu bis-saħħa ta’ deċiżjoni tal-Bordbażata fuq is-subartikolu (2)(a), huwa għandu jħallas lill-kerre j kumpens xieraq għal kull benefikat agrikolu li jkun sar mill-kerrej jew minn membru tal-familja fl-imsemmi raba’ jew parti minnu ma tul il-perijodu ta’ tmien snin konsekuttivi minnufih qabel id-data tat-terminazzjoni.

Meta sid il-kera jieħu pussess lura tar-raba’ jew ta’ parti minnu bis-saħħa ta’ deċiżjoni tal-Bord bażata fuq is-subartikolu (2)(b), huwa għandu jħallas lill-kerre j kumpens xieraq kif provdut fl-aħħar subartikolu qabel dan u, barra minn dan, ammont daqs il-valur tal-prodotti miġbura mill-kerrej jew minn membru tal-familja mill-imsemmi raba’ jew parti minnu, wara li jitnaqqsu l-ispejjeż li jkunu saru għall-koltivazzjoni tiegħu, fl-aħħar erba’ snin minnufih qabel id-data tat-terminazzjoni: Iżda ma għandhomx jitnaqqsu bħala parti minn dawk l-ispejjeż il-prezz tax-xogħol tal-kerrej stess jew tax-xogħol ta’ xi membru tal-familja fir-raba’ jew parti minnu.

L-ammont li għandu jitħallas skont is-subartikolu) għandu jiġi stabbilit mill-Bord, suġġett għal appell kif provdut skont l-artikolu 10.

Dak l-ammont għandu jitħallas lill-kerrej fi żmien xahar mid-data li fiha d-deċiżjoni li tawtorizza t-teħid lura tal-pus sess tkun finali fil-partijiet kollha tagħha.

Fin-nuqqas ta’ dak il-ħlas f’dak iż-żmien l-imsemmija deċiżjoni tkun mingħajr ebda effett.

Jekk il-kerrejjerġa’ jieħu l-pussess ta’ xi raba’ jew ta’ parti minnu bis-saħħa ta’ deċiżjoni tal-Bord skont l-artikolu 13, huwa għandu jħallas lura lill-sid il-kera kull ammont riċevut relattivament għar-raba’ jew parti minnu skont is-subartikolu).

Kif inhu kostitwiti l-Bord u ħatra ta’ żew [Listi.

Emendat: IX.1972.4; V.1973.2; L VIII.1974.68.

Sostitwit: XIX.1993.2.

Għandu jkun hemm Bord li jkun magħruf bħala l-Bord dwar il-Kontroll tal-Kiri ta’ Raba’.

Il-Bord ikun magħmul minn chairman li jkun maġistrat jew persuna li tkun ħadmet ta’ avukat f’Malta għal perijodu, jew perijodi, li b’kollox jammontaw għal mhux anqas minn seba’ snin, maħtur mill-Prim Ministru.

Il-Prim Ministru jista’ jaħtar diversi maġistrati jew persuni li jkollhom il-kwalifiki meħtieġa skont kif hemm fis-subartikolu (2) biex joqogħdu fuq il-Bord, iżda għandu joqgħod maġistrat wieħed biss jew persuna oħra bil-kwalifiki kif imsemmi waħda biss f’kull każ partikolari.

Il-Prim Ministru għandu wkoll jaħtar żewġ listi kif ġej:

(a)

Kap. 390.

Kap. 390.

lista ta’ Arkitetti u Inġinieri Ċivili minn fost persuni li jkollhom il-warrant biex jaħdmu ta’ Arkitett u Inġinier Ċivili skont id-disposizzjonijiet tal-Att dwar il-Periti u li jkunu ilhom fil-prattika ta’ dik il-professjoni għal mhux inqas minn seba’ snin; u

(b)

lista ta’ persuni (sew mis-servizz pubbliku sew jekk le) li jkunu kompetenti u jifhmu f’affarijiet tar-raba’.

Kap. 12.

Kap. 12.

Iċ-chairman jew kull membru li jinsab fuq il-lista jista’ jastjeni ruħu jew jista’ jiġi rikużat minn kull waħda mill-partijiet kontendenti għal kull waħda mir-raġunijiet imsemmija fl-artikolu 739 tal-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili u kull kwistjoni li tinqala’ dwar jew inkonnessjoni ma’ xi raġuni ta’ rikuża jew astensjoni għandha tiġi deċiża miċ-chairman.

(a)

Meta ċ-cha irman ma jkunx maġistrat huwa ma għandux jibda jaqdid-dmirijiet tal-kariga tiegħu qabel ma jieħu quddiem l-Avukat Ġenerali ġurament li jwettaq il-funzjonijiet tiegħu u li jittratta u jiddeċiedi kull kwistjoni li tinġieb quddiem u bil-ħaqqu imparzjalità.

(b)

Il-membri li jinsabu fuq il-listi ma għandhomx jibdew iwettqu d-dmirijiet tal-kariga tagħhom sakemm ma jkunux ħadu ġurament quddiem iċ-chairman li jwettqu l-funzjonijiet tagħhom taħt dan l-Att bl-imparzjalità u skont il-li [i.

Il-membri tal-listi jistgħu jinħatru għal żmien sentejn u jistgħu jerġgħu jinħatru mill-ġdid.

Kull meta jkun hemm kwistjoni quddiem il-Bord li tkun teħtieġ l-istima ta’ xi raba’ jew kull fehma teknika oħra dwar każ li jkun qed jittratta l-Bord, iċ-cha irman waqt is-seduta jew jippreżentaw dak ir-rapport fir-Reġistru tal-Bordhekk kif iċ-chair manjista Kull meta jkun hemm kwistjoni quddiem il-Bord li tkun teħtieġ l-istima ta’ xi raba’ jew kull fehma teknika oħra dwar każ li jkun qed jittratta l-Bord, iċ-cha irman għandu jassenja membru minn fuq kull lista sabiex jeżaminaw ir-raba’ relattiva, jew sabiex jaraw dik il-parti tal-proċess li jkollha x’taqsam mal-kwistjoni li dwarha tinħtieġ il-fehma teknika, u dawk iż-żewġ membri għandhom jippreżentaw ir-rapport tagħhom liċ-chair man’jordna.

Iċ-chairman jista’ wkoll jeħtieġ lil dawk iż-żewġ membri li jattendu għas-seduta tal-Bord meta dak il-każ ikun qiegħed jinstema’ mill-Bord jekk xi wieħed mill-imsemmija żewġ membri jkun jeħtieġ tagħrif iktar mill-partijiet jew jeħtieġ li jisma’ xi xhieda partikolari.

Setgħa tal-Bord.

Emendat: A.L.148 tal-1975.

Kap. 12.

Il-Bord għandu jkollu dawk is-setgħat kollha li huma mogħtija lill-Prim Awla tal-Qorti Ċivili mill-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili.

Kull mandat jew ordni maħruġ mill-Bord għandu jkun iffirmat miċ-cha irman u awtentikat mir-reġistratur.

It-twettiq tad-deċiżjonijiet tal-Bord, bil-mod preskritt fil-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili, għandu jkun fil-Bord stess.

Reġistru tal-Bordupost fejn isir u s-seduti.

Emendat: VIII.1990.3.

Relattivament għal kull proċeduri li jkollhom x’jaqsmu ma’ art li tkun fil-Gżira ta’ Malta, il-Bord għandu jżomm is-seduti tiegħu fil-qrati superjuri ta’ Malta u r-reġistru ta’ dawk il-qrati jkun ir-Reġistru tal-Bord.

Relattivament għal kull proċeduri li jkollhom x’jaqsmu ma’ art li tkun fil-Gżira ta’ Għawdex jew ta’ Kemmuna, il-Bord għandu jżomm is-seduti tiegħu fil-Qorti tal-Maġistrati (Għawdex) u r-reġistru ta’ dik il-qorti jkun ir-Reġistru tal-Bord.

Dehra quddiem il-Bord.

Il-partijiet jistgħu jidhru quddiem il-Bordkemm personalment kemm permezz ta’ avukat jew prokuratur legali u jistgħu jiġu assistiti minn avukat jew prokuratur legali.

Deċiżjonijiet tal-Bord.

Emendat: XIX.1993.2.

Id-deċiżjonijiet tal-Bord għandhom jiġu mogħtija f’seduta pubblika.

Imħassar bl-artikolu 2 tal-Att XIX tal-1993.

Iċ-cha irman ikun biss obbligat li joqgħod fuq ir-rapporti taż-żewġ membri li jinsabu fuq iż-żewġ listi li jkunu ġew assenjati każ partikolari skont l-artikolu 5(8) kull meta r-rapporti jkunu unanimi; meta dawk iż-żewġ membri ma jkunux unanimi, iċ-cha irman għandu fuq il-bażi tar-rapporti magħmulin miż-żewġ membri imsemmija, jiddeċiedi l-kwistjoni hunnifsu.

Dritt ta’ appell.

Emendat: IX.1972.5; A.L.148 XIX.1993.2; XXXI.2002.259A.L.148 tal-1975;.

Għandu jkun hemm appell minn deċiżjoni tal-Bord biss-

(a)

fil-każijiet kollha meta d-deċiżjoni tingħata fuq rikors magħmul skont l-artikolu 4 jew skont l-artikolu 25;

(b)

fil-każijiet l-oħra kollha, fuq punt ta’ liġi biss.

Kap. 12.

Kap. 12.

L-appell jinġieb quddiem il-Qorti tal-Appell kif kostitwita skont l-artikolu 41(6) tal-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u Proċedura [żaħ Ċivi li permezz ta’ rikors preżentat fir-reġistru ta’ dik il-qorti fi żmien għoxrin ġurnata mill-ġurnata li fiha tingħata d-deċiżjoni tal-Bord.

Kap. 12.

Kap. 12.

Il-Bordimwaqqaf skont l-artikolu 29 tal-Kodiċi ta’ [żaħ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivi li jista’ jagħmel regoli dwar appelli lill-Qorti tal-Appell li jsiru skont dan l-artikolu.

Notifika ta’ ittra uffiċjali u proċeduri quddiem il-Bord.

Emendat: IX.1972.6.

Kull rikors kif imsemmi fl-artikoli 3 u 4 għandu jiġi ippreżentat kontra u notifikat lill-kerrej li mingħand u s-sid ikun irċieva l-aħħar kera qabel ma r-rikors ikun ġie ippreżentat fir-Reġistru tal-Bord jew, fil-każ ta’ ċessjoni li tkun ġiet notifikata bil-miktub mill-kerrej li s-sid qabel il-preżentata tar-rikors, għandu jiġi ippreżentat kontra u notifikat liċ-ċessjonarju.

Il-Bord jista’ f’kull żmien jippermetti li ssir kull korrezzjoni fir-rikors bil-ħsieb li tagħmlu aktar ċar.

Jekk ir-rikorrent personalment jew permezz ta’ avukat jew prokuratur legali jonqos milli jidher għas-smigħ tar-rikors, il-Bord, ħlief jekk ikun sodisfatt li hemm raġuni tajba għal dak in-nuqqas, għandu jiċħad ir-rikors u jordna li l-ispejjeż jitħallsu mir-rikorrent: Iżda r-rikorrent jista’, fiż-żmien għaxart ijiem minn dik id-deċiżjoni, japplika lill-Bord għal smigħ mill-ġdid tar-rikors tiegħu u l-Bord għandu jilqa’ dak ir-rikors jekk jiġġustifika n-nuqqas tiegħu għas-sodisfazzjon tal-Bord.

Spejjez tal-proċeduri quddiem il-Bord.

L-ispejjeż tal-proċeduri quddiem il-Bord għandhom jitħallsu mill-partijiet jew minn xi waħda mill-partijiet kif jiddeċiedi l-Bord.

Kull parti fi proċeduri miżmuma skont id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att tista’, b’rikors, titlob lill-Bord li ssir ri trattazzjoni, u l-Bord għandu jilqa’ t-talba, jekk -

(a)

ir-rikorrent jipprova għas-sodisfazzjon tal-Bordillid-deċiżjoni tiegħu fil-proċeduri tkun ġiet determinata minn rappreżentazzjoni ħażina ta’ fatti jew minn dikjarazzjoni falza magħmula mill-parti l-oħra fil-proċeduri; jew

(b)

ir-rikorrent jipprova għas-sodisfazzjon tal-Bordl i sid il-kera, wara li jkun ħalura l-pussess tar-raba’ jew parti minnu bis-saħħa ta’ deċiżjoni tal-Bordbażata fuq l-artikolu 4(2)(a) jew (bir-rikorrent jipprova għas-sodisfazzjon tal-Bordl i sid il-kera, wara li jkun ħalura l-pussess tar-raba’ jew parti minnu bis-saħħa ta’ deċiżjoni tal-Bordbażata fuq l-artikolu 4(2)(a), naqas li jużah għal l-iskop li jkun iddetermina d-deċiżjoni tal-Bord.

Jekk il-Bord ibiddel id-deċiżjoni li tkun ifformat l-oġġett tar-ritrattazzjoni, il-parti li favur tagħha tkun ġiet mibdula dik id-deċiżjoni jkollha azzjoni quddiem il-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili għar-rifuzjoni ta’ danni mingħand il-parti l-oħra u għall-ħlas minn dik il-parti l-oħra ta’ penali li tiġi stabbilita mill-qorti f’somma ta’ mhux iżjed minnelf, mija uerbgħa u sittineurou disgħa u sitt inċ enteżmu (1, 164.69): Iżda meta sid il-kera, billi jkun iddispona mir-raba’ jew xort’oħra, ikun qiegħed lil u nnifsu f’posizzjoni li ma jkunx jista’ jikkonforma ruħu mad-deċiżjoni tal-bord fir-ritrazzjoni, l-imsemmija pena li ma għandhiex tkun anqas minn erba’ mija u ħamsa u sittineurousebgħa utmeninċenteż mu (465.87).

Kap. 12.

Kap. 12.

Il-Bord għandu jagħti wkoll ritrattazzjoni f’kull wieħed mill-każijiet imsemmija fl-artikolu 811 tal-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili, iżda d-disposizzjoni tal-aħħar su bartikolu qabel dan ma għandhiex tapplika ħlief relattivament għal każ li jaqa’ taħt id-disposizzjonijiet tal-imsemmi artikolu 811(a).

Ma tistax tintalab ri trattazzjoni f’każ li fih id-deċiżjoni tkun suġġetta għal appell skont l-artikolu 10 u meta l-fatti li jikkostitwixxu r-raġunijiet għal dik ir-ritrattazzjoni jkunu ġew għall-konjizzjoni tal-parti li tallegahom qabel l-iskadenza tat-terminu preskritt għall-appell.

Klawsola jew kondizzjoni li tippriva lill-kerrej minn xi benefiċċju mogħti b’dan l-Att.

Kull klawsola jew kondizzjoni li tippriva lill-kerrej minn xi benefiċċju mogħti b’dan l-Att, sew jekk dik il-klawsola jew kondizzjoni tkun ġiet stipulata qabel ma jibda jseħħdan l-Att sewwara, tkun nulla u bla effett.

Disposizzjonijiet dwar il-lingwa.

Kap. 189.

Id-disposizzjonijiet tal-artikoli 2, 4, 5, 6 u 7 tal-Att dwar [żaħ Proċeduri Ġudizzjarji (Użu tal-Ilsien Ingliż) għandhom japplikaw relattivament għal kull att ġudizzjarju preżentat għall-finijiet ta’ dan l-Att u għal kull proċedura tal-Bord, u kull riferenza f’xi waħda minn dawk id-disposizzjonijiet għall-qorti għandha tiftiehem bħala riferenza għall-Bord.

Għajnuna legali bla ħlas.

Sostitwit: IX.1972.7; XXIV.

Kap. 12.

Id-disposizzjonijiet tal-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili dwar il-benefiċċju ta’ għajnuna legali għandhom japplikaw għall-partijiet fi proċeduri quddiem il-Bord, li jkunu persuni li jkollhom dritt għal dak il-benefiċċju skont kif imfisser f’dawk id-disposizzjonijiet.

Drittijiet dovuti lill-membri li jinsabu fuq il-listi.

Miżjud: V.1975.2.

Emendat: XIX.1979.2 XIX.1993.2.

Emendat: VI.2001.11 Emendat: XIX.1979.2.

Sostitwit:.

Emendat: XIX.1979.2.

Sostitwit: XIX.1993.2.

Emendat: VI.2001.11.

Il-Ministru responsabbli għall-ġustizzja jista’ b’avviż jippreskrivi d-drittijiet li jitħallsu liċ-chairman u lill-membri li jinsabu fuq iż-żewġ listi.

Nefqa tal-amministrazzjoni tal-Bord.

Sostitwit: XIX.1993.2.

L-ispejjeż inkonnessjoni ma’ l-amministrazzjoni tal-Bord, inkluż id-drittijiet li jitħallsu skont regolamenti magħmulin taħt l-artikolu 19, jitħallsu mill-Fond Konsolidat mingħajr il-ħtieġa ta’ ebda approprjazzjoni oħra.

Regolamenti.

Emendat: VI.2001.11.

Il-Ministru responsabbli għall-ġustizzja jista’ jagħmel regolamenti li jirregolaw il-proċeduri tal-Bordu, mingħajr ħsara għall-ġeneralità ta’ hawn fuq, jista’ jagħmel regolament i-

(a)

li jippreskrivu l-kontenut ta’ rikors lill-Bord u l-proċedura għan-notifika tiegħu lill-parti li jkollha interess li topponi r-rikors;

(b)

li jippreskrivu l-proċedura biex il-Bord jistabbilixxi d-data tas-smigħ ta’ rikors u biex jingħata avviż dwar dik id-data lill-partijiet interessati;

(ċ)

li jippreskrivu l-ħlasijiet, inkluż il-ħlas ta’ dritt tar-reġistru li jiġi stabbilit mill-imsemmi Ministru, li għandhom isiru mal-preżentata tar-rikors lill-Bord;

(d)

li jippreskrivu liema parti tad-dritt tar-Reġistru għandha tiġi mogħtija lura jekk ir-rikors ikun abbandunat u l-proċedura dwar rifużjoni;

(e)

li jippreskrivu d-dritt li għandu jitħallas lill-avukat jew lill-prokuratur legali għal rikors quddiem il-Bordu biex il-Bord ikun jista’ jiffissa, fil-limiti stabbiliti mill-imsemmi Ministru, id-dritt li jitħallas lill-avukat jew lill-prokuratur legali dwar proċeduri quddiem il-Bord;

(f)

Kap. 12.

Kap. 12.

li jippreskrivu kull ħaġ ‘oħra li tista’ tkun meħtieġa għall-esekuzzjoni aħjar tal-funzjonijiet tal-Bord: Iżda sakemm jiġu preskritti d-drittijiet skont il-paragrafi (ċ), (d) jew (e Iżda sakemm jiġu preskritti d-drittijiet skont il-paragrafi (ċ), (d), għandhom japplikaw id-drittijiet li hemm fl-Iskeda Ali tinsab mal-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili [żaħ.

Kull regolamenti magħmula skont dan l-artikolu għandhom jitqiegħdu quddiem il-Kamra tad-Deputati kemm jista’ jkun malajr wara li jsiru, u jekk, fi żmien l-għoxrin ġurnata ta’ wara li jibdew mill-ġurnata li fiha xi regolamentita li jkunu ġew hekk imqiegħda quddiemha, il-Kamra tad-Deputati tirriżolvi illir-regolamenti jiġu annullati, għandhom minn dikinhar ikunu nulli, iżda mingħajr ħsara ta’ xi ħaġa li tkun saret qabel bis-saħħa tagħhom jew tal-egħmil ta’ xi regolamenti oħra ġodda: Iżda fil-kalkolu tal-imsemmija għoxrin ġurnata ma għandu jiġi nkluż ebda perijodu ta’ erbat ijiem konsekuttivi jew iżjed li jkun hemm bejn xi żewġ seduti konsekuttivi tal-Kamra tad-Deputati.

Nuqqas ta’ tiġdid ta’ kirja ta’ raba li jappartjeni lil jew huwa amministrat mill-Gvern.

Miżjud: XXVIII.1969.4.

Emendat: LVIII.1974.68.

Imħassar: XVII.2017.84.

Emendat: LVIII.1974.68.

Imħassar bl-XVII.2017.84.

Dikjarazzjoni tal-President ta’ Malta.

Miżjud: XXVIII.1969.4.

Emendat: LVIII.1974.68 XXI.2009.11.

Imħassar: XVII.2017.84 Emendat: LVIII.1974.68;.

Emendat: LVIII.1974.68;

Imħassar bl-XVII.2017.84.

Modki fil-Kummissarju tal-Artijiet jista’ ma jħallix li tiġi mġeddakirja.

Miżjud: XXVIII.1969.4.

Emendat: LVIII.1974.68L.148 tal-1975.

Imħassar: XVII.2017.84 Emendat: LVIII.1974.68; A..

Emendat: LVIII.1974.68;

Imħassar bl-XVII.2017.84.

Teħid ta’ pussess tar-raba’.

Miżjud: XXVIII.1969.4.

Imħassar: XVII.2017.84.

Imħassar bl-XVII.2017.84.

Kumpens għal nuqqas ta’ tiġdid ta’ kirja.

Miżjud: XXVIII.1969.4.

Imħassar: XVII.2017.84.

Imħassar bl-XVII.2017.84.

Kif jiġi stabbilit kumpens.

Miżjud: XXVIII.1969.4.

Emendat: IX.1972.8.

Imħassar: XVII.2017.84.

Emendat: IX.1972.8.

Imħassar bl-XVII.2017.84.

Meta dikjarazzjoni ssir dwar parti biss tar-raba’ mikri.

Miżjud: XXVIII.1969.4.

Imħassar: XVII.2017.84.

Imħassar bl-XVII.2017.84.

In applikabbilità tal-artikolu 1591 tal-Kodiċi Ċivili.

Emendat: XXVIII.1969.3.

Kap. 16.

Id-disposizzjonijiet tal-artikolu 1591 tal-Kodiċi Ċivili [żaħma għandhiex tapplika dwar it-tiġdid ta’ kiri ta’ raba’.


LIĠI DWAR IT-TNEĦĦIJA TAL-JEDD TA’ RIFUĠJU FIKNEJJES

Biex tneħħi l-jedd ta’ rifuġju fiknejjes u l-immunità lokali fiħwejjeġ kriminali.

IL-PROKLAMA NRU.

VI TAL-1828.

Imħassar bl-Att II tal-2015.

IL-PROKLAMA NRU.

VI TAL-1828.

Imħassar bl-Att II tal-2015.


ATT DWAR L-ARJA PURA

Biex jipprovdi għat-tnaqqis tal-kontaminazzjoni tal-arja.

L-ATT X VIII tal-1967 kif emendat bl-Avviż Legali 148 tal-1975; bl-Atti XI tal-1977 u VIII tal-1990; u bl-Avviż Legali 410 tal-2007.

Titolu fil-qosor.

Dan l-Att jista’ jissejjaħ l-Att dwar l-Arja Pura.

Tifsir.

Emendat: XI.1977.2.

F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliema ma teħtieġx xort’oħra-

" il-Bord "

tfisser il-Bord dwar l-Arja Pura mwaqqaf bl-artikolu 10;

"ċumnija "

tinkludi kull struttura jew fetħa ta’ kull xorta li minnha jew permezz tagħha jista’ joħroġ duħħan jew ħaġa oħra estranea għall-arja normali, u riferenzi għal ċumnija ta’ bini tinkludi riferenzi għal ċumnija li sservi għall-binikollu jew għal parti minnu imma tkun strutturalment separata minnu;

"duħħan "

tinkludi nigrufum, irmied, ħmieġ u frak ta’ ħmieġ li joħroġ mid-duħħan;

"duħħan sewdieni"

tfisser duħħan li, jekk ikun paragunat bil-mod xieraq ma’ chart tat-tip magħruf fid-data meta jgħaddi dan l-Att bħala ir-Ringelmann Chart, ikun jidher iswed daqs jew aktar iswed mill-gradazzjoni 2 taċ-chart, u tinkludi duħħan li għandu jitqies li jkun sew dieni skont xi metodu ieħor li ma jkunx ir-Ringelmann Chart preskritt tfisserduħħan li, jekk ikun paragunat bil-mod xieraq ma’ chart tat-tip magħruf fid-data meta jgħaddi dan l-Att bħala ir-Ringelmann Chart, ikun jidher iswed daqs jew aktar iswed mill-gradazzjoni 2 taċ-chart b’regolamenti magħmula skont l-artikolu 13 sabiex jiġi żgurat jekk duħħan mhux duħħan sewdieni jew le;

"forn "

tinkludi kull forma ta’ retort jew reċipjent użat biex jassoġġetta kombustibbli solidu għal xi proċess li jinvolvi l-applikazzjoni ta’ sħana;

"ġurnata "

tfisser perijodu ta’ erbgħa u għoxrin siegħa li jibda min-nofs il-lejl;

" impjant industrjali "

tinkludi kull lampik, reċipjent għat-tidwib jew impjant ieħor użat għal xi skopijiet industrjali jew tal-kummerċ, u kull inċineratur użat għal jew inkonnessjoni ma’ xi skopijiet tali;

" Malta "

għandha l-istess tifsir kif mogħti lilha bl-artikolu 124 tal-Kostituzzjoni ta’ Malta [żaħ;

" Ministru "

tfisser il-Ministru responsabbli għas-saħħa pubblika u tinkludi, sal-limitu tal-awtorità mogħtija, kull persuna awtorizzata mill-Ministru għalhekk għal xi wieħed mill-għanijiet ta’ dan l-Att;

"prattikabbli "

tfisser prattikabbli raġonevolment wara li jittieħed kont, fost ħwejjeġ oħra, tal-kondizzjonijiet u ċ-ċirkostanzi lokali, l-implikazzjonijiet finanzjarji u l-istat korrenti tat-tagħrif tekniku, u

"mezzi prattikabbli "

tinkludi il-provvediment u l-manutenzjoni tal-impjant u l-użu tajjeb tiegħu;

" uffiċjal awtorizzat "

tfisser uffiċjal pubbliku awtorizzat mill-Ministru, sew b’mod ġenerali sew b’mod speċjali, biex jaġixxi dwar x iħaġa msemmija f’dan l-Att.

Projbizzjoni ta’ duħħan sewdieni minn ċmieni.

Bla ħsara għad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, ma għandux joħroġduħħan sewdieni minn ċumnija ta’ xi bini, u jekk, f’xi ġurnata, hekk joħroġdu ħħan sewdieni, minjokkupa dak il-bini jkun ħati ta’ reat.

Il-ħruġ ta’ duħħan minn xiċumnija li jdum għal mhux aktar minn dawk il-perijodi kif jiġu speċifikati mill-Ministru b’regolamenti magħmula skont l-artikolu 13 ma għandux, f’dawk il-klassijiet ta’ każi u salvi dawk il-limitazzjonijiet kif jistgħu jiġu hekk speċifikati, jittieħed ebda kont tiegħu għall-finijiet ta’ dan l-artikolu.

F’kull proċeduri dwar reat taħt dan l-artikolu tkun difiża jekk jiġi ippruvat li-

(a)

il-kontravvenzjoni magħmula kienet saret unikament minħabba xi nuqqas milli taħdem sewwa fornaċi jew apparat uża tinkonnessjoni ma’ fornaċi; u

(b)

dak in-nuqqas maset għax jiġi previst b’mod raġonevoli, jew, jekk previst, masetgħax jiġi evitat b’mod raġonevoli; u

(ċ)

il-kontravvenzjoni ma setgħatx b’mod raġonevoli tiġi evitata jew minimizzata b’aġir meħud wara li jkun sar in-nuqqas.

Dan l-artikolu japplika relattivament għal ċumnija li sservifornaċi ta’ xikaldarun jew impjant industrjali (li jkunkaldarun jew impjan timqiegħed ma’ bini jew li jkun għall-mument imwaħħal ma’ xiart jew installat fuqha) kif japplika relattivament għal ċumnija ta’ bini: Iżda relattivament għal xiċumnija tali kif intqal qabel li ma tkunx ċumnija ta’ bini, ir-riferenza f’dan l-artikolu għal minjokkupal-bini għandha tiftiehem bħala riferenza għall-persuna li jkollha l-pussess tal-kaldarun jew tal-impjant.

Fornaċi ġodda għandhom ikunu kemm jista’ jkun mingħajr duħħan.

Bla ħsara għad-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, ebda fornaċi ma għandha tiġi installata f’bini jew f’xikaldarun jew impjant industrjalimqiegħed ma’ bini jew imwaħħal għall-mument ma’ xiart jew installat fuq ha ħlief jekk, sa fejn ikun prattikabbli, tkun tista’ tiġi mħaddma kontinwament mingħajr ma joħroġdu ħħan waqt il-ħruq ta’ kombustibbli ta’ tip li għalih kienet maħsuba l-fornaċi u kull minjinstallafornaċi bi ksur ta’ dan is-subartikolu jew li fuq ordni tiegħu tiġi hekk installata fornaċi ikun ħati ta’ reat: Iżda dan is-subartikolu ma japplikax għal fornaċi li l-installazzjoni tagħha tkun bdiet, jew li jkun sar ftehim għax-xiri jew għall-installazzjoni tagħha, qabel id-data li fiha jibda jseħħdan l-Att.

Kull fornaċi installata skont il-pjanti u l-ispeċifikazzjonijiet sottomessi lill-Bord, u approvati għall-finijiet ta’ dan l-artikolu minnu, għandha titqies li tħares id-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1).

Fornaċi li għaliha s-subartikolu (1) japplika ma għandhiex tiġi installata f’bini jew f’xikaldarun jew impjant tali kif jingħad fl-imsemmisu bartikolu (1) ħlief jekk ikun ingħata lill-Bordavviż bil-miktub dwar il-proposta biex tiġi installata, u kull minjinstallafornaċi bi ksur ta’ dan is-subartikolu jew li fuq l-ordni tiegħu fornaċi tkun ġiet hekk installata ikun ħati ta’ reat.

Dan l-artikolu ma japplikax għal fornaċi maħsuba unikament għall-użu ta’ skopijiet domestiċi, li ma tkunx fornaċi ta’ kaldaruni b’kapaċità massima ta’ sħana ta’ ħamsa u ħamsinelf jew iżjed Unitajiet Termali Britanniċi kull siegħa.

Dan l-artikolu japplika relattivament għat-tqegħid ma’ bini ta’ kaldarun jew impjant industrjali liġa jkollu fornaċi jew it-twaħħil ma’ l-art jew installazzjoni fuqha ta’ xikaldarun jew impjant tali kif japplika relattivament għall-installazzjoni ta’ fornaċi f’xikaldarun jew impjant industrjal imqiegħed ma’ bini jew għal mument imwaħħal ma’ xiart jew installat fuqha.

Għandu jiġi minimizzat il-ħruġ ta’ ħmieġ u trab minn fornaċi.

Minjokkupaxi bini li fih tkunużata fornaċi biex taħraq kombustibbli solidu jew wastesolidu, jew xi bini jew art li fiha jew fuqha jkunużatforn biex jassoġġetta kombu stibbli solidu għal xi proċess li jinvolvi l-applikazzjoni ta’ sħana, għandu juża kull mezzi prattikabbli li jista’ jkun hemm biex inaqqas il-ħruġ ta’ ħmieġ u trab minn xiċumnija li sservi l-fornaċi jew il-fornu jekk jonqos milli jagħmel hekk ikun ħati ta’ reat.

Dan l-artikolu japplika relattivament għal fornaċi ta’ kull kaldarun jew impjant industrjali (li jkunkaldarun jew impjan timqiegħed ma’ bini jew ikun għall-mumenti mwaħħal jew installat ma’ xiart jew fuqha) kif japplika relattivament għal fornaċi f’bini: Iżda relattivament għal fornaċi li ma tkunx f’bini, ir-riferenza f’dan l-artikolu għal minjokkupal-bini għandha tiftiehem bħala riferenza għall-persuna li jkollha l-pussess tal-kaldarun jew tal-impjant.

Dan l-artikolu ma japplikax għal fornaċi maħsuba unikament għal skopijiet domestiċi, li ma tkunx fornaċi ta’ kaldaruni b’kapaċità massima ta’ sħana ta’ ħamsa u ħamsinelf jew iżjed Unitajiet Termali Britanniċi kull siegħa.

Għoli ta’ ċmieni.

Meta jkun propost li tinbena jew titkabbar ċumnija biex tieħu duħħan, ħmieġ, trab jew gassijiet minn bini, li ma jkunx bini użat jew li għandu jiġi wżat bħala residenza, ħanut jew uffiċċju, ebda ċumnija bħal dik ma għandha tiġi mibnija jew tiġi mkabbra ħlief skont il-pjanti, elevazzjonijiet u sezzjonijiet sottomessi lill-Bordu approvati minnu u li jagħtu dettalji u tagħrif suffiċjenti dwar iċ-ċumnija, il-bini li għandu jiġi moqdiminnha u r-relazzjoni taċ-ċumnija għall-bini viċinu għal-livelli tal-artijiet viċini; u kull min jibni jew ikabbarċumnija bi ksur ta’ dan is-subartikolu jew li fuq l-ordni tiegħu tiġi hekk mibnija jew imkabbra ċumnija jkun ħati ta’ reat.

Il-Bord ma għandux japprova l-pjanti, l-elevazzjonijiet u s-sezzjonijiet sottomessi skont is-subartikolu (1) ħlief jekk ikun sodisfat tilli l-għoli taċ-ċumnija kif muri fihom ikun biżżejjed biex jiġi evitat, sa fejn ikun prattikabbli, id-duħħan, ħmieġ, trab jew gassijiet milli jkunu ta’ ħsara għas-saħħa jew ta’ inkonvenjent wara li jittieħed kont ta’ -

(a)

l-iskop taċ-ċumnija;

(b)

il-posizzjoni u d-deskrizzjoni tal-bini ta’ ħdejha;

(ċ)

il-livelli tal-art viċina;

(d)

kull ħaġa oħra li teħtieġ konsiderazzjoni fiċ-ċirkostanzi.

Duħħan, barra minn -

(a)

duħħan li joħroġ minn ċumnija ta’ dar tal-abitazzjoni privata; jew

(b)

du ħħan sewdieni li joħroġ minn ċumnija ta’ bini jew minn ċumnija li sservi għall-fornaċi ta’ kaldarun jew ta’ impjan t industrjalimqiegħed ma’ bini jew li jkun għall-mument imwaħħal ma’ jew installat fuq xi art, għandu, jekk ikun, sew minħabba l-kwantità tiegħu jew xort’oħra, inkonvenjent għall-abitanti tal-viċinanzi, li jitqies li jkun inkonvenjent statutarju għall-finijiet ta’ dan l-Att.

Jekk il-Bord ikun sodisfatt li jkun sar inkonvenjent statutarju għandu jinnotifika b’avviż (hawnhekk iżjed ’il quddiem imsejjaħ "avviż ta’ tneħħija") lil kull persunali bl-aġir, nuqqas jew tolleranza tagħha jinħoloq jew jitkompla l-inkonvenjent jew, jekk dik il-persuna ma tkunx tista’ tinstab, lil kull sid ta’ jew lil kull min ikun jokkupa l-lokal jew l-art fejn jinħoloq l-inkonvenjent, li bih jordnalu jneħħi l-inkonvenjent u biex jesegwixxi dawk ix-xogħlijiet u jieħu dawk il-passi li jkunu meħtieġa għal dak l-iskop.

Jekk xi persuna li tkun notifikata b’avviż ta’ tneħħija tonqos milli tħares xi waħda mill-ħtiġiet tal-avviż, jew jekk l-inkonvenjent, għalkemm ikun imneħħi jew ikun waqaf, ikun, fil-fehma tal-Bord, aktarx li ser jerġa’ jsir fl-istess lokal jew art, il-Bord jista’ joħroġ ċitazzjoni permezz tal-Pulizija Esekuttiva u jitlob lil kull persuna li tkun ġiet notifikata bl-avviż biex tidher quddiem il-Qorti tal-Maġistrati.

Jekk fis-smigħ tal-kawża jiġi pruvat li l-inkonvenjent allegat jeżisti, jew jekk għalkemm imnaqqas jew ikun waqaf huwa aktarx jerġa’ jsir fuq l-istess lokal jew art, il-qorti għandha tagħmel ordni għal wieħed jew għaż-żewġ skopijiet li ġejjin:

(a)

li jeħtieġ lill-imputat biex iħares il-ħtiġiet kollha tal-avviż ta’ tneħħija jew biċċa minnhom, jew xort’oħra biex ineħħi l-inkonvenjent, fi żmien speċifikat fl-ordni, u biex jesegwixxi kull xogħlijiet meħtieġa għalhekk;

(b)

li jipprojbixxi r-rikorrenza tal-inkonvenjent u jeħtieġ lill-imputat, fi żmien speċifikat fl-ordni, biex jesegwixxi kull xogħlijiet meħtieġa biex tiġi evitata rikorrenza, u tista’ wkoll twaħħal lill-imputat multa ta’ mhux iżjed minn tlieta u għoxrin euro u disgħa u għoxrin ċenteżmu (23.29).

Ordni magħmul mill-qorti skont is-subartikolu (4) għandu jipprovdi wkoll għall-imposizzjoni ta’ ammenda ta’ mhux iżjed minn ħdax-il eurou ħamsa u sitt in ċenteżmu (11.65) għal kull ġurnata li ma tulha l-imputat jonqos milli jħares, jew jikser, l-ordni wara li jiskadi ż-żmien speċifikat fl-ordni.

Meta ordni magħmul mill-qorti skont is-subartikolu (4) jipprojbixxi r-rikorrenza ta’ inkonvenjent, l-imputat fil-proċeduri li fihom isir l-ordni jista’ jeħel multa ta’ mhux iżjed minn tlieta u għoxrin euro u disgħa u għoxrin ċenteżmu (23.29) jekk l-inkonvenjent jirrikorri bl-aġir, nuqqas jew tolleranza tiegħu.

Meta inkonvenjent statutarju jidher li jkun kaġunat għalkollox jew inparti bl-att jew nuqqasijiet ta’ żewġ persuni jew iżjed, jistgħu jsiru proċeduri skont id-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu kontra kull wieħed minnhom, jew kontra kollha jew kontraxi tnejn jew iżjed minnhom; u, bla ħsara ta’ dawk id-disposizzjonijiet, kull waħda jew iżjed minn dawk il-persuni li tkun ittieħdet proċedura kontra tagħha tista’ tiġi ordnata biex tneħħi l-inkonvenjent, sa fejn jidher lill-qorti li jkun sar bl-atti jew nuqqasijiet tagħha jew tagħhom, jew tista’ tiġi projbita milli tkompli xi atti jew nuqqasijiet li, fl-opinjoni tal-qorti, jikkontribwixxu għall-inkonvenjent, jew tista’ tiġi mmultata, għalkemm l-atti jew nuqqasijiet ta’ xi waħda minn dawk il-persuni ma kienux separatament jikkaġunaw inkonvenjent.

F’kull proċeduri skont dan l-artikolu tkun difiża għall-imputat li jipprova illi l-aħjar mezzi prattikabbli kienu saru biex jiġi evitat l-inkonvenjent.

Għall-finijiet ta’ dan l-artikolu avviż ta’ tneħħija għandu jitqies li jkun ġie notifikat jekk ikun ġie konsenjat, jew mibgħut bil-posta, lill-persuna li għandha tiġi notifikata b’dak l-avviż u, jekk mibgħut bil-posta, għandu, jekk ma jiġix pruvat il-kuntrarju, jitqies li ġie riċevut fil-ġurnata li taħbat minnufih wara dik li fiha jiġi impustat.

L-artikolu 3 għandu japplika relattivament għall-bastimenti fl-ibħra li għalihom japplika dan l-artikolu kif japplika relattivament għal bini, iżda bħal li kieku minflok ir-riferenzi għal minjokkupal-bini kien hemm riferenzi għas-sid tal-bastiment u għall-kaptan jew uffiċjal ieħor jew persuna oħra inkarigata minnu, u bħal likieku riferenzi għal fornaċi kienet tinkludi riferenzi għal makna ta’ bastiment.

Ħlief kif provdut f’dan l-artikolu, fis-subartikolu (1)(ċ) u fl-artikolu 13(2), ebda ħaġa f’dan l-Att ma tapplika għal duħħan, ħmieġ jew trab minn xi bastiment.

L-ibħra li għalihom japplika dan l-artikolu huma l-ibħra kollha navigabbli li jinsabu f’xi port jew bajja f’Malta.

Fondi u bastimenti tal-Gvern.

Emendat: A.L.148 tal-1975.

Ikun parti mid-dmirijiet ta’ uffiċjal awtorizzat, f’każijiet fejn jidhirlu xieraq li jagħmel hekk, li jirrapporta lill-Bord xikażijiet ta’ -

(a)

ħruġ ta’ duħħan sewdieni jew ta’ ħmieġ jew trab, minn xi lokalli jkun taħt il-kontroll ta’ xi di partiment tal-Gvern u li jkun okkupat għal xi wieħed mill-iskopijiet ta’ xi di partiment tal-Gvern; jew

(b)

ħruġ ta’ duħħan, sewdu ħħan sewdieni jew le, minn xi lokal tali kif intqal qabel li jidhirlu li jikkostitwixxi inkonvenjent lill-abitanti tal-viċinanza; jew

(ċ)

ħruġ ta’ duħħan sewdieni minn xi bastiment proprjetà tal-Gvern għall-iskopijiet tal-forzi armati tiegħu jew minn xi bastiment fis-servizz tal-Gvern waqt li jkun imqabbad għall-iskopijiet li ntqal u qabel, li jidhirlu li jikkostitwixxi dak l-inkonvenjent kif intqal qabel; u meta jirċievi xi rapport bħal dak il-Bord għandu jindaga dwar iċ-ċirkostanzi u, jekk l-istħarriġ juri li hemm raġuni għall-ilment, għandu jġib il-kwistjoni għall-attenzjoni tal-uffiċjal inkarigat mid-dipartiment b’talba biex jieħu l-miżuri kollha prattikabbli biex jevita jew jimminimizza l-ħruġ ta’ duħħan, ħmieġ jew trab jew biex ineħħi l-inkonvenjent u jevita r-rikorrenza tiegħu, skont il-każ.

Il-fattil li jkun hemm f’xi lokal interess tal-Gvern ma għandux jolqot l-applikazzjoni ta’ dan l-Att għal dak il-lokal sakemm dak l-interess ma jkunx l-interess ta’ min jokkupa l-lokal, u dan l-Att għandu jkollu effett skont hekk relattivament għal-lokal, u għal dak l-interess u għall-interessi l-oħra kollha fih.

L-artikolu 8 għandu, bl-ommissjoni tar-riferenza fis-subartikolu (1) tiegħu għas-sid, japplika għall-bastimenti ta’ proprjetà tal-Gvern, iżda ma għandux japplika għall-bastimenti ta’ proprjetà tal-Gvern għall-iskopijiet tal-forzi armati tiegħu jew għall-bastimenti fis-servizz tal-Gvern waqt li jkunu mqabbdin għall-iskopijiet imsemmija qabel.

Għandu jkun hemm Bord, li jkun magħruf bħala l-Bord dwar l-Arja Pura, li jkun nominat mill-Ministru u li jkun jikkonsisti f’mhux anqas minn ħamsa u mhux iżjed minn disa’ membri, li minnhom wieħed ikun nominat mill-Ministru bħala ċ-Chairman tal-Bord.

Tkun il-funzjoni tal-Bord li jaqdi kull att meħtieġ li jiġi moqdiminnu skont dan l-Attuli-

(a)

iżomm taħt eża mil-progress magħmul fit-tnaqqis tal-kontaminazzjoni tal-arja f’Malta;

(b)

jikseb il-parir ta’ persuni li jkollhom tagħrif speċjali, esperjenza jew responsabbiltà relattiva għat-tħaris mill-kontaminazzjoni tal-arja;

(ċ)

jagħti parir lill-Ministru fuq kull ħaġa li jidhirlu xieraq li jirriferixxi lill-Bord għall-parir.

Il-Ministru jista’ b’ordni jagħmel provvediment dwar il-proċeduri tal-Bordu kull ordnitali jista’ jiġi mibdul jew imħassar b’ordni sussegwenti; iżda sakemm ma jkunx hemm xi provvediment tali, il-Bord jista’ jirregola l-proċeduri tiegħu.

Il-Ministru għandu jinnomina wkoll persuna biex tagħmilha ta’ segretarju tal-Bord.

Uffiċjal awtorizzat ikun jista’ sabiex jiżgura li d-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, jew ta’ xi regolament, avviż jew ordni, magħmul jew mogħti bis-saħħa ta’ dan l-Att, ikunu qed jiġu mħarsa-

(a)

fil-ħinijiet kollha raġonevoli jidħol liberament u mingħajr avviż preċedenti f’kull lokal jew post ieħor, jew jitla’ abbord ta’ bastiment, li jkollu raġuni ġusta li jaħseb li xi waħda mid-disposizzjonijiet imsemmija qabel tapplika għalih: Iżda uffiċjal awtorizzat m’għandux jidħol f’ebda lokalużat bħala residenza ħlief jekk ikun ingħatapre-avviż ta’ erbgħa u għoxrin siegħa dwar id-dħul maħsub lil min ikun jokkupa l-lokal jew jekk dan l-okkupant jagħti l-kunsens għal dak id-dħul;

(b)

jagħmel f’xi lokal, post jew bastiment tali, kull eżami jew indaġni li jqis meħtieġ għal xi wieħed mill-iskopijiet imsemmija qabel;

(ċ)

jeħtieġ minn kull persuna dak it-tagħrif (li ma jkunx tagħrif li jista’ jinkrimina lill-persuna li tagħtih) li jqis meħtieġ għal xi wieħed mill-iskopijiet imsemmija qabel; u kull minvolontarjament ifixkel, jimpedixxi jew idewwem uffiċjal awtorizzat fl-esekuzzjoni tas-setgħat tiegħu skont dan l-artikolu, jew li volontarjament jonqos milli jagħti t-tagħrif meħtieġ minn uffiċjal awtorizzat skont dan l-artikolu jew li jagħti lil dak l-uffiċjal xi tagħri f illi jkun jaf li ma jkunx veru, ikun ħati ta’ reat.

Uffiċjal awtorizzat għandu jiġi mogħti ċertifikat dwar l-awtorità tiegħu biex jaġixxi skont dan l-Att u, meta jitlob li jidħol f’xi lokal, post jew bastiment għall-finijiet ta’ dan l-Att, għandu, jekk hekk meħtieġ, jipproduċi l-imsemmi ċertifikat.

Kxif mhux ġustifikat ta’ tagħrif.

Jekk xi ħadd jikxef xi tagħrif dwar xi proċess ta’ manifattura jew sigriet kummerċjali wżat fit-tmexxija ta’ xi impriża partikolari li jkun ingħata lilu jew ġie miksub minnu skont dan l-Att jew inkonnessjoni ma’ l-esekuzzjoni tiegħu, ikun ħati ta’ reat ħlief jekk il-kxif ikun sar-

(a)

bil-kunsens tal-persuna li tkun tmexxi dik l-impriża; jew

(b)

inkonnessjoni ma’ l-esekuzzjoni ta’ dan l-Att; jew

(ċ)

għall-finijiet ta’ xi proċeduri legali li jsiru minħabba dan l-Att jew ta’ xi rapport ta’ dawk il-proċeduri.

Setgħa li jagħmel regolamenti.

Emendat: A.L.410 tal-2007.

Il-Ministru jista’ jagħmel regolamenti sabiex jingħata effett lil kull waħda mid-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att u, mingħajr ħsara għall-ġeneralità ta’ dak ta’ qabel, biex-

(a)

jippreskrivi jew jispeċifika xi ħaġa li għandha tkun, jew li tista’ tkun, preskritta jew speċifikata skont dan l-Att;

(b)

jagħmel provvediment għat-teħid u reġistrazzjoni ta’ qisien minn żmien għal żmien tad-duħħan li joħroġ minn xiċumnija;

(ċ)

jikkontrolla l-ħruġ minn xiċumnija ta’ dak id-duħħan jew ħaġa oħra li tista’ tikkontamina l-arja jew tista’ tkun ta’ preġudizzju għas-saħħa jew tista’ tikkostitwixxi inkonvenjent.

Kull regolament magħmul skont dan l-artikolu jista’ jipprovdi li kull min jikser jew jonqos milli jħares xi waħda mid-disposizzjonijiet tiegħu jkun ħati ta’ reatu jeħel, meta jinsabħati, pieni li ma jeċċedux ammenda ta’ ħdax-il eurou ħamsa u sitt in ċenteżmu (11.65) jew multa ta’ mitejnu tnejnutletineurouerbgħa u disgħ in ċenteżmu (232.94) u relattivament għal reat kontinwu ammenda ta’ mhux iżjed minn ħdax-il eurou ħamsa u sitt in ċenteżmu (11.65) għal kull ġurnata li ma tulha jkompli r-reat.

Min ikun ħati ta’ reat skont xi waħda mid-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, barra mill-artikolu 4(3) u mill-artikolu 7, jeħel, meta jinsabħati, multa ta’ mhux iżjed minn sitt mija u tmienja u disgħin eurou wieħed utmeninċenteżmu (698.81): Iżda min ikun ħati ta’ reat skont l-artikolu 12 jeħel dik il-multa ki fintqal qabel jew priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn tliet xhur jew dik il-multa u priġunerija flimkien.

Min ikun ħati ta’ reat skont is-subartikolu (3) tal-artikolu 4 jeħel, meta jinsabħati, ammenda ta’ mhux iżjed minn ħdax-il eurou ħamsa u sitt in ċenteżmu (11.65).

Meta xi ħadd jiġi misjub ħati ta’ reat skont xi waħda mid-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att jew ta’ xi regolamenti magħmula bis-saħħa tiegħu, il-qorti tista’, mingħajr preġudizzju tad-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu jew tad-disposizzjonijiet ta’ xi regolament magħmul kif intqal qabel, iżda bla ħsara tad-disposizzjonijiet tal-artikolu 7, tordna lill-ħati biex ineħħi l-inkonvenjent jew l-inkonvenjenza li tinħoloq mir-reat, jew, skont iċ-ċirkostanzi, biex jesegwixxi l-liġi, fi żmien, biżżejjed għal dak l-iskop, li jiġi stabbilit mill-qorti, u jekk il-ħati jonqos milli jħares xi ordnitali fiż-żmien hekk stabbilit, jeħel ammenda ta’ mhux iżjed minn ħdax-il eurou ħamsa u sitt in ċenteżmu (11.65) għal kull ġurnata li ma tulha jkompli n-nuqqas wara li jiskadi dak iż-żmien.

Reati minn korpi ta’ persuni.

Meta minikun ħati ta’ reat skont id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att ikun korp ta’ persuni, kull min, fiż-żmien tal-egħmil tar-reat, kien direttur, manager, segretarju jew uffiċjal simili ta’ dak il-korp ta’ persuni jew kien jidher li qiegħed jaġixxi f’xi karigata li għandu jitqies li jkun ħati ta’ dak ir-reat jekk ma jippruvax il li dak ir-reat kien ġie magħmul mingħajr ma kienjafu li eżerċi tad-diliġenza kollha xierqa biex evita l-egħmil tar-reat.

Applikazzjoni tal-Att għall-fran ta’ tisjir.

Dan l-Att ma japplikax għall-fran ta’ tisjir eżistenti meta jibda jseħħdan l-Att ħlief jekk u sakemm il-Ministru, b’avviż fil-Gazzetta tal-Gvern, jordna li għandu japplika għal dawk il-fran ta’ tisjir.


ATT DWAR IL-MANUMORTA

Biex jipprovdi mill-ġdid dwar il-Manumorta, minflok id-disposizzjonijiet tal-Liġi dwar il-Manumorta.

L-ATT X XVI tal-1967, kif emendat bl-Att LVIII tal-1974; bl-Avviż Legali 148 tal-1975; bl-Atti XIV tal-1991 u IV tal-1992; u bl-Avviż Legali 411 tal-2007.

It-titolu fil-qosor ta’ dan l-Att huwa l-Att dwar il-Manumorta.

Tifsir.

Emendat: XIV.1991.2.

F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma teħtieġx xort’oħra-

"arkitett"

tinkludi inġinier ċivili;

" awtoritajiet ekklesjastiċi kompetenti "

tfisser dwar il-Knisja Kattolika Rumana, l-Arċ isqof ta’ Malta jew l-Isqof ta’ Għawdex skont jekk il-proprjetà immobbli tkunx fil-limiti territorjali tad-djoċesi ta’ Malta jew ta’ Għawdex, u dwar kull knisja oħra jew istituzzjoni oħrapija jew reliġ juża li tkun tappartjeni għal denominazzjoni oħra li ma tkunx il-Knisja Kattolika Rumana, l-ogħla awtorità ta’ dik id-denominazzjoni f’Malta li tista’ tingħata għarfien mill-Avukat Ġenerali għall-finijiet ta’ dan l-Att;

" Malta "

tfisser il-Gżira ta’ Malta, il-Gżira ta’ Għawdex u l-Gżejjer l-oħra tal-Arċipelagu Malti;

"perijodu estiż "

tfisser kull perijodu kif estiż skont l-artikolu 4 jew il-perijodu li jibda mid-data tar-radd lura msemmi fl-artikolu 9;

"perijodu preskritt "

tfisser-

(a)

relattivament għal kull proprjetà immobbli li tkun akkwistata minn xiknisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġjuża suġġetta għad-dritt temporanju ta’ użu frutt favur persuna waħda jew iżjed li ma tkunx knisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġjuża, sena mill-ġurnata tat-terminazzjoni ta’ dak l-użu frutt u l-konsolidazzjoni tiegħu man-nuda proprjetà;

(b)

relattivament għal kull proprjetà immobbli li tkun akkwistata minn xiknisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġjuża suġġetta għad-dritt ta’ użu favur persuna waħda jew iżjed li ma tkunx knisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġjuża jew suġġetta għad-dritt ta’ abitazzjoni favur persuna waħda jew iżjed, sena mill-ġurnata tat-terminazzjoni ta’ dak id-dritt ta’ użu jew ta’ abitazzjoni;

(ċ)

relattivament għal kull proprjetà immobbli, li ma taqax taħt il-paragrafu (a) jew (brelattivament għal kull proprjetà immobbli, li ma taqax taħt il-paragrafu (a), li tkun ġiet akkwistata minn xiknisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġjuża b’titolu ta’ legat, sena mill-ġurnata li fiha dik il-knisja jew istituzzjoni oħra tiġi mogħtija l-pussess ta’ dik il-proprjetà jew sentejn mill-ġurnata tal-mewt tat-testatur, liema taħbat l-ewwel;

(d)

relattivament għal kull proprjetà immobbli li ma taqax taħt il-paragrafu (a), (b) jew (ċrelattivament għal kull proprjetà immobbli li ma taqax taħt il-paragrafu (a), (b), sena mid-data tal-akkwist ta’ dik il-proprjetà mill-knisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġjuża;

"proprjetà immobbli "

tfisser kull art jew bini, u tinkludi d-dirett dominju, l-uti li dominju, in-nuda proprjetà jew id-dritt ta’ użu frutt fuq kullart jew bini;

" skop ċertifikat "

tfisser l-użu speċifikat fiċ-ċertifikat maħruġ mill-awtoritajiet ekklesjastiċi kompetenti għall-fini tal-artikolu 8(1).

Proprjetà mmobbli akkwistata minn knejjes jew istituzzjonijiet oħrapiji jew reliġjużi għandu jkun dispost minnha fiż-żmien preskritt.

Ebda proprjetà immobbli li qiegħda f’Malta ma għandha titqies bħala aljenabbli lil, jew ma għandha, taħt eb da titolu, tiġi akkwistata minn xiknisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġjuża, ħlief taħt il-kondizzjoni espressa li dik il-proprjetà għandha, fil-perijodu preskritt, tiġi trasferita definittivament u b’mod assolut, minn dik il-knisja jew istituzzjoni, lil xi persuna jew persuni mhux suġġetti għal-limitazzjoni fuq imsemmija.

Estensjonijiet tal-perijodu preskritt.

Meta jiġi pruvat, għas-sodisfazzjon tal-Prim Ministru, li mhux possibbli li knisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġ juża tiddisponi minn xi proprjetà immobbli li taqa’ taħt id-disposizzjoni aħħar artikolu qabel dan fil-perijodu preskritt, il-Prim Ministru jista’, fuq talba bil-miktub mill-amministratur jew minn rappreżentant ieħor leġittimu ta’ dik il-knisja jew istituzzjoni, jagħti estensjonijiet tal-perijodu preskritt li ma jeċċedux b’kollox il-perijodu totali ta’ tliet snin: Iżda l-Prim Ministru jista’, fuq rakkomandazzjoni b’risoluzzjoni tal-Kamra tad-Deputati, jagħti estensjonijiet oħra wara dak il-perijodu ta’ tliet snin.

Meta xi proprjetà immobbli li taqa’ taħt id-disposizzjonijiet tal-artikolu 3 ma tkunx ġiet mibjugħa jew trasferita b’mod assolut, kif provdut f’dak l-artikolu, fil-perijodu preskritt jew, jekk dak il-perijodu jkun ġie estiż, fiż-żmien il-perijodu estiż, f’dak il-każ, mat-terminazzjoni tal-perijodu preskritt jew tal-perijodu estiż, skont il-każ, dik il-proprjetà għandha ipsofacto tiġi konfiskata favur il-Gvern.

L-Avukat Ġenerali inkarigat mill-esekuzzjoni tal-Att.

Emendat: LVIII.1974.68; A.L.411 tal-2007.

L-Avukat Ġenerali huwa inkarigat mill-esekuzzjoni ta’ dan l-Att.

Dmirijiet tan-nutara.

Kull nutar li jirċievi xi att intervivos li jidher li juri li qiegħed jittrasferixxi jew jassenja xi proprjetà immobbli lil knisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġjuża, għandu, fi żmien ħmistax-il ġurnata mid-data ta’ xi atttali, jibgħat lill-Avukat Ġenerali ċertifikat i ffirmat min-nutar stess, li jkun fih id-data tal-att, ix-xorta tal-att, l-isem tal-partijiet u l-proprjetà immobbli li għaliha jirriferi xxi.

Kap. 55.

Kap. 55.

B’dak kollu li hemm fid-disposizzjoni tal-artikoli 128 u 131 tal-Att dwar il-Professjoni Nutarili u l-Arkivji Nutari li, kull nutar li jikser id-disposizzjonijiet tal-aħħar su bartikolu qabel dan jeħel multa, li tiġi mwaħħla mill-Qorti tar-Reviżjoni tal-Atti Nutari li fl-eżerċizzju tal-funzjonijiet tagħha skont dak l-Att, minn ħdax-il eurou ħamsa u sitt in ċenteżmu (11.65) sa sitta u erbgħineurou disgħa u ħams in ċenteżmu (46.59).

Proprjetà immobbli eżenti mid-disposizzjonijiet tal-artikoli 3 u 5 tal-Att.

Emendat: LVIII.1974.68.A.L.148 tal-1975; A.L.411 tal-2007.

Kap. 88.

Id-disposizzjonijiet tal-artikoli 3 u 5 ma għandhomx japplika w-

(a)

għal kull proprjetà immobbli akkwistata minn xiknisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġ juża, waqt li tkun isseħħ relattivament għal dik il-proprjetà dikjarazzjoni magħmula mill-President ta’ Malta skont l-artikolu 3 tal-Ordinanza dwar l-Akkwist ta’ Artijiet għal Skopijiet Pubbliċi: [żaħ Iżda, meta l-Prim Ministru javża bil-miktub lill-amministratur jew lil rappreżentant leġittimu ieħor tal-knisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġ juża interessata illi l-proprjetà jew xi parti minnha ma għadhiex aktar meħtieġa taħt l-imsemmija dikjarazzjoni, id-disposizzjonijiet tal-artikoli 3 u 5 għandhom japplikaw bħal likieku dik il-proprjetà jew parti minnha tkun ġiet akkwistata mill-knisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġ juża interessata fid-data li fiha l-amministratur jew rappreżentant leġittimu ieħor tagħha ikun irċieva l-imsemmi avviż bil-miktub;

(b)

Kap. 88.

Kap. 88.

għal kull proprjetà immobbli akkwistata minn xiknisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġjuża jew għal xi parti minn dik il-proprjetà waqt li tkun miżmuma mill-Gvern b’titolu ta’ pussess u użu jew b’titolu ta’ dominju pubbliku skont id-disposizzjonijiet tal-Ordinanza dwar l-Akkwist ta’ Artijiet għal Skopijiet Pubbliċi: [żaħ Iżda, meta l-proprjetà jew parti minnha ma tibqax f’idejn il-Gvern b’titolu ta’ pussess u użu, id-disposizzjonijiet tal-artikoli 3 u 5 għandhom japplikaw bħal likieku dik il-proprjetà jew parti minnha kienet ġiet akkwistata mill-knisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġ juża interessata fil-ġurnata li fiha l-amministratur jew rappreżentant leġittimu ieħor ta’ dik il-knisja jew istituzzjoni oħra jkun irċieva mingħand il-Prim Ministru avviż bil-miktub ta’ dik it-terminazzjoni;

(ċ)

għal xi proprjetà immobbli akkwistata minn xiknisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġjuża b’titolu ta’ tpartit kontra trasferiment ta’ proprjetà immobbli oħra u-

(i)

il-proprjetà immobbli mogħtija bitpartit minn dik il-knisja jew istituzzjoni oħra tkun eżenti mid-disposizzjonijiet tal-artikoli 3 u 5 għal xi raġuni ħlief skont l-artikolu 8;

(ii)

il-valur tal-proprjetà immobbli riċevut bitpartit minn dik il-knisja jew istituzzjoni oħra ma jkunx iżjed mill-valur tal-proprjetà immobbli mogħtija bitpartit b’iżjed minn ħamsa fil-mija u jkun hemm annessa mal-att tat-tpartit dikjarazzjoni iffirmata minn arkitett li jiċċertifika dak il-fatt u i ffirmata wkoll mid-Direttur tax-Xogħlijiet Pubbliċi b’aċċettazjoni ta’ dak il-fatt;

(d)

għal kull proprjetà immobbli akkwistata taħt kull titolu, barra titolu ta’ tpartit f’liema każ id-disposizzjonijiet tal-aħħar paragrafu qabel dan għandhom japplikaw, minn xi knisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġjuża mingħand x iknisja oħra jew istituzzjoni oħrapija jew reliġjuża, jekk dik il-proprjetà kienet miżmuma miċ-ċedent bħala eżenti mid-disposizzjonijiet tal-artikoli 3 u 5]lief skont l-artikolu 8;

(e)

għar-riversjoni, għal kull raġuni, tal-uti li dominju ta’ kull proprjetà immobbli u konsolidazzjoni mad-dirett dominju favur xiknisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġjuża li, qabel l-għoti ta’ dik il-proprjetà b’titolu ta’ enfitew si, kienet iżżommha bħala eżenti mid-disposizzjonijiet tal-artikoli 3 u 5]lief skont l-artikolu 8;

(f)

għal kull proprjetà immobbli mixtrija minn knisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġjuża, bil-ħlas, bħala prezz ta’ xiri, tal-ammont ta’ kumpens li dik il-knisja jew istituzzjoni tkun irċeviet relattivament għat-trasferiment lill-Gvern ta’ xi proprjetà immobbli miżmuma minnha bħala eżenti mid-disposizzjonijiet tal-artikoli 3 u 5]lief skont l-artikolu 8; basta li dak il-kumpens ma jkunx anqas minn mitejnu tnejnutletineurouerbgħa u disgħ in ċenteżmu (232.94), u li d-disposizzjonijiet li ġejjin jiġu mħarsa:

(i)

l-amministratur jew rappreżentant ieħor leġittimu tal-knisja jew tal-istituzzjoni li jixtieq li jimpjega, fl-akkwist ta’ xi proprjetà immobbli, is-somma hekk imħallsa lil u bħala kumpens għandu, b’rikors fis-Sekon d’Awla tal-Qorti Ċivili, fi żmien sitt xhur li jiġu kalkolati mill-ġurnata li fiha jirċevi l-ħlas tal-kumpens, (liema żmien jista’, għal raġuni ġusta, jiġi estiż mill-imsemmi ja qorti), japplika għall-awtorità bix jakkwista l-proprjetà immobbli maħsuba li tinxtara f’isem il-knisja jew istituzzjoni oħra bil-ħlas tal-imsemmi kumpens bħala prezz ta’ xiri;

(ii)

ir-rikors għandu jkollu miegħu kopja tal-att tat-trasferiment tal-proprjetà immobbli lill-Gvernustima, magħmula minn arkitett, tal-proprjetà immobbli maħsuba li tiġi akkwistata;

(iii)

il-qorti, meta tkun sodisfatta li l-valur tal-proprjetà immobbli li tkun ser tiġi akkwistata ma jkunx akbar mill-ammont tal-kumpens riċevut mill-knisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġjuża għat-trasferiment favur il-Gvern tal-proprjetà immobbli tagħha, jew ikun akbar b’ħamsa fil-mija biss u mhux iżjed, għandha tilqa’ r-rikors;

(iv)

sabiex jiġi aċċertat il-valur tal-proprjetà maħsuba li tiġi akkwistata, il-qorti tista’ tinnomina arkitett wieħed jew iżjed, magħżulin minnha u titlobhom dikjarazzjoni bil-ġurament li huma qdew fedelment u b’eżattezza d-dmir fdat lilhom.

Proprjetà immobbli akkwistata għal ċerti skopijiet speċifikati tkun eżenti wkoll.

Emendat: LVIII.1974.68.

Bla ħsara tad-disposizzjonijiet tas-subartikoli(2),), id-disposizzjonijiet tal-artikoli 3 u 5 ma għandhom anqas japplika w-

(a)

għal kull sit li jkun ġie akkwistat, taħt xi titolu jkun li jkun, minn xi knisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġjuża għall-iskop tal-kostruzzjoni fuq u ta’ knisja jew tal-bini ta’ istituzzjonipija jew reliġjuża, jew għall-estensjoni fuq u ta’ xi knisja jew binitali, jew għall-użu ta’ knejjes, jew għall-kostruzzjoni jew estensjoni fuq u ta’ dar parrokkjali, seminarju jew dar għal xi kommunità reliġjuża jew għall-kostruzzjoni ta’ ċimiterji, bastali ċertifikat dwar l-approvazzjoni tal-użu għal xi wieħed minn dawn l-iskopijiet, mogħti mill-awtoritajiet ekklesjastiċi kompetenti, jiġi riċevut mill-Avukat Ġenerali fi żmien disgħin ġurnata mid-data tal-pubblikazzjoni tal-att li bis-saħħa tiegħu jkun sar dak l-akkwist;

(b)

għal kull bini li jkun ġie akkwistat, taħt xi titolu jkun li jkun, minn xi knisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġjuża għal xi wieħed mill-iskopijiet imsemmija, bastali ċertifikat kif imsemmi fl-aħħar paragrafu qabel dan jiġi riċevut mill-Avukat Ġenerali fi żmien il-perijodu preskritt fih. ** Att XIV tal-1991 (disposizzjoni transitorja): Il-perijodu ta’ disgħin ġurnata msemmi fl-artikolu 8(1)(b) ta għandu, għar-rigward ta’ proprjetà immobbli akkwistata minn knisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġ juża li tappartjeni għal denominazzjoni oħra li ma tkunx il-Knisja Kattolika Rumana, f’kull żmien wara l-1 ta’ Jannar, 1990, iżda qabel it-12 ta’ Lulju 1991, jitqies li jibda għaddej mit-12 ta’ Lulju 1991.

Ħlief meta s-sit jew il-bini msemmi fl-aħħar subartikolu qabel dan ikun ġie akkwistat għall-iskop tal-kostruzzjoni jew tal-estensjoni fuq u ta’ knisja, dak is-sit jew bini għandu jiġi ipsofactokonfiskat favur il-Gvern jekk ma jkunx ġie applikat għall-użu speċifikat fiċ-ċertifikat tal-awtoritajiet ekklesjastiċi kompetenti fi żmien sentejn, fil-każ ta’ sit, jew fi żmien sena, fil-każ ta’ bini, mid-data li fiha, kieku ma kienx għad-disposizzjoni tal-imsemmisu bartikolu, il-perijodu preskritt kien jibda jgħodd, jew fi żmien dak il-perijodu l-ieħor, li ma jistax ikun iżjed minn sentejn, kif il-Prim Ministru, fuq talba tal-amministratur jew ta’ rappreżentant leġittimu ieħor tal-knisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġjuża interessata, ikun ippermetta bil-miktub qabel it-terminazzjoni tal-perijodu oriġinali.

Meta s-sit jew il-binimsemmi fis-subartikolu (1) jkun ġie akkwistat għall-iskop tal-kostruzzjoni jew tal-estensjoni fuq u ta’ knisja, dak is-sit jew bini għandu jiġi ipsofactokonfiskat favur il-Gvern jekk l-istruttura tal-knisja jew l-estensjoni tagħha ma tkunx ġie t imtella’ fi żmien tliet snin mid-data li fiha, kieku ma kienx għad-disposizzjoni tal-imsemmisu bartikolu, il-perijodu preskritt kien jibda jgħodd jew dak il-perijodu itwal, li ma jistax ikun iżjed minn sitt snin, kif l-awtoritajiet ekklesjastiċi kompetenti jkunu speċifikaw għal dak l-iskop fiċ-ċertifikat tagħhom imsemmi fis-subartikolu (1).

Metasit jew bini, li jkun eżenti mid-disposizzjonijiet tal-artikoli 3 u 5 skont is-subartikolu (1), ma jibqax jiġi wżat għall-iskop ċertifika t-

(i)

l-amministratur jew rappreżentant leġittimu ieħor tal-knisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġjuża li lilha dak is-sit jew bini jkun jappartjeni għandu, taħt piena li jiġi ipsofactokonfiskat favur il-Gvern, fi żmien tliet xhur mid-data meta s-sit jew bini ma jkunx baqa’ hekk użat, javża bil-miktub dwar dak il-fatt lill-Avukat Ġenerali; u

(ii)

ħlief meta jkun ġie konfiskat favur il-Gvern minħabba nuqqas ta’ avviż skont id-disposizzjoni tal-aħħar su b-paragrafu qabel dan, dak is-sit jew bini għandu jitqies, għall-finijiet ta’ dan l-Att, li jkun ġie akkwistat mill-knisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġjuża li lilha jkun jappartjeni fil-ġurnata li fiha ma baqax jiġi wżat għall-iskop ċertifikat u, wara dan, id-disposizzjonijiet tal-artikoli 3 u 5 għandhom japplikaw skont hekk.

Mingħajr ħsara tad-disposizzjonijiet tas-subartikoli(2),), il-kliem "bini", "dar parrokkjali", "seminarju"u "dar għal xi kommunità reliġjuża", li hemm fis-subartikolu (1), għandhom jitqiesu li jinkludu kull art fil-beraħ tali annessa ma’ xi waħda minn dawk il-kostruzzjonijiet u inkluża fiċ-ċertifikat tal-awtoritajiet ekklesjastiċi kompetentiki f il-Prim Ministru jista’ japprova fid-diskrezzjoni tiegħu: Iżda l-approvazzjoni tal-Prim Ministru ma tkunx meħtieġ adwar xi bitħa jew spazju fil-beraħ ieħor simili li jista’ normalment jifforma parti minn bini.

Meta xi proprjetà immobbli tkun ġiet konfiskata favur il-Gvern minħabba nuqqas ta’ tħaris ta’ xi waħda mid-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att u l-amministratur jew rappreżentant leġittimu ieħor tal-knisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġ juża li minn għandha dik il-proprjetà tkun ġiet konfiskata juri sodisfaċentement li dak in-nuqqas kien raġonevolment ġustifikat, il-Prim Ministru jkun jista’, fuq ir-rakkomandazzjoni b’riżoluzzjoni tal-Kamra tad-Deputati, jordna r-radd lura ta’ dik il-proprjetà lill-knisja jew istituzzjoni oħra interessata, u f’dak il-każ il-perijodu għat-tħaris tad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att għandu jibda mid-data ta’ dak ir-radd lura jekk il-proprjetà ma tingħatax lura bħala eżenti mid-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att: Iżda ma għandu jsir ebda ordni għal radd lura dwar proprjetà konfiskata u li l-Gvern ikun diġà iddispona minnha jew dwar profitti fuq proprjetà mogħtija lura skont dan l-artikolu li jkunu ġaġew riċevuti mill-Gvern sal-ġurnata tar-radd lura.

Setgħa tal-Prim Ministru li jeżenta proprjetà mill-effetti ta’ dan l-Att.

Il-Prim Ministru jista’, fuq ir-rakkomandazzjoni b’riżoluzzjoni tal-Kamra tad-Deputati, u bi ftehim bil-miktub mal-awtoritajiet ekklesjastiċi kompetenti, li jeżenta b’ordni kull knisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġjuża mill-effetti ta’ dan l-Att dwar kull proprjetà immobbli speċifika, u mid-data ta’ dak l-ordn i l-knisja jew istituzzjoni hekk eżentata tkun li berali żżommu tgawdi dik il-proprjetà mingħajr ir-restrizzjonijiet li hemm f’dan l-Att.

Radd lura ta’ proprjetà konfiskata.

Emendat: A.L.148 tal-1975.

Kull proprjetà immobbli li, f’kull żmien qabel ma jkun beda jseħħdan l-Att, tkun ġiet konfiskata favur il-Gvern minħabba nuqqas ta’ tħaris tad-disposizzjonijiet tal-Liġi dwar il-Manumorta, hija bis-saħħa ta’ dan l-Att mogħtija lura lill-knisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġjuża li lilha kienet tappartjeni dik il-proprjetà minnufih qabel ma ġiethekkkonfiskata u d-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att għandhom japplikaw għal dik il-proprjetà bħal li kieku kienet ġiet akkwistata mill-knisja jew istituzzjoni oħrapija jew reliġjuża malli jibda jseħħdan l-Att: Iżda, meta xi proprjetà ta li tkun ġiet trasferita qabel ma jkun beda jseħħdan l-Att skont id-disposizzjonijiet tal-Liġi dwar il-Manumorta, għalkemm mhux fiż-żmien stabbilit f’dik il-liġi jew bis-saħħa tagħha, id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att għandhom jitqiesu li ġew imħarsa u kull trasferiment tali għandu jitqies li jkun sar validament.

Id-disposizzjoni tal-aħħar su bartikolu qabel dan ma għandhiex tapplika għal xi proprjetà immobbli li kienet dikjarata li ġiet konfiskata favur il-Gvern b’sentenza tal-qrati superjuri jew li, wara li ġiet konfiskata favur il-Gvern, il-Gvern ikun iddispona minnha qabel ma jkun beda jseħħdan l-Att, u dik il-proprjetà għandha tibqa’ hekk konfiskata minkejja r-revoka tal-Liġi dwar il-Manumorta.

Jedd tal-Knisja jew ta’ istituzzjonijiet oħrapiji jew reliġjużi li jkollhom u jamministraw proprjetà.

Miżjud; IV.1992.11.

B’seħħ minn dik id-data li l-Prim Ministru jista’ b’avviż fil-Gazetta jistabbilixxi, **18 ta’ Frar 1993-ara A.L.58 tal-1993. (hawnhekk iżjed ’il quddiem imsejħa d-data effettiva) kull knisja jew istituzzjonipija jew reliġjuża oħra jkollha, bla ħsara għad-disposizzjonijiet ta’ kull liġi li tirrigwarda l-akkwist ta’ proprjetà immobbli minn persuni li mhumiex residenti u ta’ kull liġi oħra ta’ applikazzjoni ġenerali, l-jedd li takkwista u jkollha pussess ta’ proprjetà immobbli f’Malta mingħajr ebda obbligu li tiddisponi minnha f’xi terminu ta’ żmien u mingħajr ebda restrizzjoni li toħroġ minn dan l-Att dwar l-użu tagħha u tista’ tibqa’ żżomm kull proprjetà immobbli li setgħet ġiet akkwistata minnha qabel id-data effettiva mingħajr ebda obbligu jew restrizzjoni bħal dik.

Id-disposizzjonijiet tal-artikolu 6(2) ma għandhomx japplikaw għal kull att hemmhekk imsemmipubblikat fid-data effettiva jew warajha.

Kull proprjetà immobbli li fid-data effettiva jew qabilha setgħet ġiet konfiskata favur il-Gvern bis-saħħa ta’ dan l-Att, u li fid-data effettiva kienet għadha fil-pussess jew fid-detenzjoni ta’ knisja jew istituzzjonipija jew reliġjuża oħra qegħda b’dan tingħata lura lill-Knisja jew istituzzjonipija jew reliġjuża oħra li kienet tappartjeni lilha qabel ma kienet ġiethekkkonfiskata: Iżda meta dik il-proprjetà tkun ġiet aljenata qabel id-data effettiva skont id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, għalkemm fiż-żmien stabbilit fih jew bis-saħħa tiegħu, id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att għandhom jitqiesu li jkunu twettqu u kull aljenazzjoni bħal dik għandha titqies bħala li tkun saret validament.