ATT DWAR L-ISTAMPA

Biex jipprovdi, minflok l-Ordinanza dwar l-Istampa, dwar stampat, u dwar xandir.

L-ATT XL tal-1974, u ġie emendat bl-AttiLVIII u LIX tal-1974; bl-Avviż Legali 148 tal-1975; bl-Atti XII u XVII tal-1978,, XII tal-1991 u; bl-; bl-Atti u; u bl-.

L-ATT XL tal-1974, u ġie emendat bl-AttiLVIII u LIX tal-1974; bl-Avviż Legali 148 tal-1975; bl-Atti XII u XVII tal-1978,, XII tal-1991 u; bl-; bl-Atti u; u bl-L-ATT XL tal-1974, u ġie emendat bl-AttiLVIII u LIX tal-1974; bl-Avviż Legali 148 tal-1975; bl-Atti XII u XVII tal-1978,, XII tal-1991 u; bl-; bl-Atti u; u bl-.

L-ATT XL tal-1974, u ġie emendat bl-AttiLVIII u LIX tal-1974; bl-Avviż Legali 148 tal-1975; bl-Atti XII u XVII tal-1978, VIII tal-1990, XII tal-1991, X tal-1996 u XV tal-2000; bl-Avviż Legali 411 tal-2007; bl-Atti XVI tal-2008 u VIII tal-2012 Avviż Legali 426 tal-2012

TAQSIMA I

PRELIMINARI

Titolu.

It-titolu ta’ dan l-Att hu l-Att dwar l-Istampa.

Tifsir.

Emendat: X.1996.2.

F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma teħtieġx xort’oħra-

"editur "

tfisser il-persuna responsabbli għall-pubblikazzjoni ta’ kull stampat u dwar gazzetta jew servizz ta’ xandir tinkludi kull persuna litħares id-disposizzjonijiet tal-artikolu 35;

"gazzetta "

tfisser kull gazzetta li jkun fiha aħbarijiet, avviżi, informazzjonijiet, ġrajjiet, jew xi kummenti jew osservazzjonijiet fuqhom, stampata għall-bejgħ jew sabiex titqassam bla ħlas jew xort’oħra, u pubblikata kuljum jew kull tant żmien;

" Malta "

għandha l-istess tifsir kif mogħti lilha bl-artikolu 124 tal-Kostituzzjoni ta’ Malta [żaħ;

"persuna "

tinkludi korp ta’ persuni sew jekk ikollhom personalità ġuridika distinta sew jekk le;

" pubblikazzjoni "

tfisser kull att li bih kull stampat jiġi jew jista’ jiġi ikkommunikat jew imgħarraf lil xi persuna jew li bih kliem jew immaġini viżwali jiġu mxandra;

" Reġistratur "

tfisser dik il-persuna l il-Prim Ministru jista’, minn żmien għal żmien b’avviż fil-Gazzetta tal-Gvern, jaħtar bħala Reġistratur tal-Istampa għall-finijiet ta’ dan l-Att;

" responsabbli għall-pubblikazzjoni "

tfisser persuna li tkun sid ta’ impriża għall-pubblikazzjoni ta’ gazzetta jew li jkollha li ċenza għax-xandir u tinkludi kull persuna li jkollha faċilitajiet għall-produzzjoni jew riproduzzjoni ta’ kull stampat;

"stampat "

tfisser kull kitba stampata b’tipiti pografiċi jew bil-litografija jew b’mezzi jew proċessi oħra bħal dawn fuq karta jew sustanza oħra, kif ukoll kull kartellun jew avviż ieħor li jitwaħħal li jkun fih x isinjal jew kitba miktuba, stampata, impinġija, riżaltata jew xort’oħra impressa, u tinkludi kull diska, tape, film jew mezz ieħor li bih kliem jew immaġini viżwali jistgħu jinstemgħu, jitwasslu jew jiġu riprodotti;

"xandir"

tfisser it-trasmissjoni permezz ta’ fili jew minn ġewwa l-arja, inkluża wkoll permezz ta’ satellita, f’għamla kodifikata jew mhijiex; ta’ kliem jew immaġini viżivi, sew jekk dawk il-kliem jew immaġini jkunu fil-fatt riċevuti minn xi persuna sew jekk le.

TAQSIMA II

REATI TAL-ISTAMPA

Kif isiru reati kontra dan l-Att.

Ir-reati msemmija f’din fit-Taqsima ta’ dan l-Att isiru permezz tal-pubblikazzjoni jew tqassim f’Malta ta’ stampat, ikun x’ikun il-post li minnu joriġina dak l-istampat, jew bil-mezz ta’ xi xandir.

Meta wieħed jinċita lil ħadd ieħor biex ineħħ i l-ħajja jew il-libertà tal-President ta’ Malta, eċċ. Emendat: LVIII.1974.68; A.L.148 tal-1975; A.L.411 tal-2007.

Kull min, b’xi wieħed mill-mezzi msemmija fl-artikolu 3, jinċita lil ħadd ieħor biex ineħħ i l-ħajja jew il-libertà tal-President ta’ Malta jew ta’ xi Ministru, jeħel, għall-fatt biss tal-inċitament, meta jinsabħati, priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn disa’ snin jew multa ta’ mhux iżjed minnelf, mija uerbgħa u sittineurou disgħa u sitt inċ enteżmu (1, 164.69).

Imputazzjoni ta’ motivi ulterjuri lill-atti tal-President ta’ Malta.

Emendat: LVIII.1974.68; A.L.148 X.1996.3; A.L.411A.L.148 tal-1975; tal-2007.

Kull min, b’xi mezz imsemmi fl-artikolu 3, jattribwixxi motivi ulterjuri għall-egħmil tal-President ta’ Malta, jew jinsulta jew jinġurja jew jikkaġunami begħda jew disprezz jew iqan qal dis affezzjoni kontra, il-persuna tal-President ta’ Malta, jeħel meta jinsabħati priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn tliet xhur u multa ta’ mhux iżjed minn erba’ mija u ħamsa u sittineurousebgħa utmeninċenteż mu (465.87).

Disprezz lejn il-bandiera.

Kull min, b’xi mezz imsemmi fl-artikolu 3, jinsulta jew juri disprezz lejn il-Bandiera Nazzjonali ta’ Malta jeħel meta jinsabħati priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn tliet xhur u multa ta’ mhux iżjed minn erba’ mija u ħamsa u sittineurousebgħa utmeninċenteż mu (465.87).

Razziżmu ureati simili.

Miżjud: X.1996.3.

Emendat: XV.2000.18 VIII.2012.8.

Kap. 413 Emendat: XV.2000.18;.

Emendat: XV.2000.18; Kap. 413.

Kull min, b’xi mezz imsemmi fl-artikolu 3, jhedded, jinsulta, jew jesponi għal mibegħda, persekuzzjoni jew disprezz, lil xi persuna jew grupp ta’ persuni minħabba l-ġeneru, l-identità tal-ġeneru, l-orjentazzjoni sesswali, ir-razza, il-kulur, il-lingwa, l-oriġini etnika, reliġjon jew twemmin jew opinjoni politika jew opinjoni oħra, diżabilità kif definita fl-artikolu 2 tal-Att dwar l-Opportunitajiet Indaqs għal Persuni b’Diżabilità jeħel meta jinsabħati priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn tliet xhur u multa.

Reat kontra l-morali pubblika.

Kull min, b’xi mezz imsemmi fl-artikolu 3, direttament jew indirettament, jew bl-użu ta’ kliem ekwivoku, joffendi l-moralità pubblika jew il-pudur jeħel meta jinsabħati priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn tliet xhur jew multa jew dik il-priġunerija u multa flimkien.

Kxif ta’ sigrieti professjonali.

Emendat: X.1996.4.

Kull min, b’xi mezz imsemmi fl-artikolu 3, jikxef xi ħaġa sigrieta li tkun ġiet fdata lil u minħabba l-professjoni jew il-kariga tiegħu, jeħel meta jinsabħati priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn tliet xhur jew multa jew dik il-priġunerija u multa flimkien.

Pubblikazzjoni doluża ta’ aħbarijiet foloz.

Emendat: XVII.1978.2.

Kull mindolożament, b’xi mezz imsemmi fl-artikolu 3, ixerred aħbarijiet folozilli jistgħu jallarmaw l-opinjoni pubblika, jew jiddisturbaw il-bonordni jew il-paċi pubblika, jew jistgħu joħolqu aġitazzjoni fost il-pubbliku jew fost ċerti klassijiet tal-pubbliku, jeħel meta jinsabħati priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn tliet xhur jew multa jew dik il-priġunerija u multa flimkien: Iżda, jekk ir-reatiwassal għal xi storbju jew jekk ir-reat ikun ikkontribwixxa għall-ġrajja ta’ xi storbju, minjagħmel ir-reat jeħel priġunerija għal żmien ta’ mhux inqas minn xahar iżda mhux iżjed minn sitt xhur umulta.

Għall-finijiet ta’ dan l-artikolu, jitqies li wieħed mexadolożament kemm-il darba l-akkużat ma jippruvax illi, qabel il-pubblikazzjoni, huwa kienħa l-passi meħtieġa biex jivverifika l-verità tal-aħbar.

Pubblikazzjoni ta’ aħbarijiet foloz bi traskuraġni.

Kull min, b’xi mezz imsemmi fl-artikolu 3, b’nuqqas ta’ diliġenza ordinarja, ixerred aħbarijiet foloz li jistgħu jallarmaw l-opinjoni pubblika, jew jiddisturbaw il-bonordni jew il-kwiet pubbliku, jeħel meta jinsabħatimulta.

Malafama.

Emendat: X.1996.5.

Sostitwit: XVI.2006.31.

Sostitwit: XVI.2006.31.

Ħlief kif provdut xort’oħra f’dan l-Att, kull min, b’xi mezz imsemmi fl-artikolu 3, jagħti malafa ma lil xi persuna, jista’, meta jinsabħati, jeħel multa.

F’kull kawża ta’ libell minħabba malafa ma taħt l-artikolu 11, il-prova tal-verità tal-fatti attribwiti hija ammessa jekk l-akkużat, fl-istadju preliminari tal-kawża, jieħu r-responsabbiltà kollha ta’ malafamali tagħha huwa akkużat u jiddikjara illi b’difiża tiegħu huwa jrid jipprova l-verità tal-fatti attribwiti minnu lill-parti offiża: Iżda l-prova tal-verità tal-fatti attribwiti hija ammessa biss fil-każ li l-persuna offiża-

(a)

tkun uffiċjal jew impjegat pubbliku u l-fatti attribwiti lilha huma dwar l-eżerċizzju tal-funzjonijiet tagħha; jew

(b)

tkun kandidat għal kariga pubblika u l-fatti attribwiti lilha jkunu dwar l-onestà, il-ħila jew il-kompetenza tagħha li tokkupa dik il-kariga; jew

(ċ)

abitwalment teżerċita professjoni, arti jew sengħa, u l-fatti attribwiti lilha jkunu dwar l-eżerċizzju ta’ dik il-professjoni, arti jew sengħa; jew

(d)

tieħu parti attiva fil-politika u l-fatti attribwiti lilha jkunu dwar il-parti lihi tieħu fil-politika; jew

(e)

jkollha kariga ta’ fiduċja fi kwistjoni ta’ interess pubbliku ġenerali: Iżda wkoll il-prova tal-verità tal-fatti attribwiti ma hijiex ammessa jekk dawk il-fatti ikunu dwar il-ħajja domestika tal-offiż.

Jekk il-verità tal-fatti attribwiti tiġi ammessa skont id-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu-

(a)

jekk il-verità tal-fatti attribwiti tkun sostanzjalment ippruvata, l-akkużat ma jeħeleb da piena jekk il-qorti tkun sodisfatta il li l-prova tal-verità saret fl-interess pubbliku u hu jkollu jedd għall-ħlas lura mingħand il-kwerelant jew l-attur tal-ispejjeż li jkun għamel f’xi proċedimenti kriminali jew ċivili: Iżda il-prova tal-verità tal-fatti attribwiti ma teħlisx lill-akkużat mill-piena għal insulti, akkużi jew allegazzjonijiet illi l-qorti jkun jidhrilha li ma kenux meħtieġa li jiġu attribwiti lill-persuna offiża l-fatti li l-prova tagħhom tkun ġiet ammessa;

(b)

jekk il-verità tal-fatti attribwiti ma tkunx sostanzjalment ippruvata, l-akkużat jeħel priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn sitt xhur jew multa ta’ mhux iżjed minnelf, mija uerbgħa u sittineurou disgħa u sitt inċ enteżmu (1, 164.69) jew dik il-priġunerija u multa flimkien.

Privileġġ kwalifikat.

Miżjud: X.1996.6.

Fi proċeduri meħuda inforza ta’ dan l-Att tkun difiża għall-editur jew għar-responsabbli għall-pubblikazzjoni li jipprova li l-informazzjoni pubblikata kienet tikkonsisti f’rapport preċiz ta’ diskors li sar f’avveniment pubbliku importanti minn persuna identifikata u li kienet taf jew raġonevolment setgħet tkun taf jew tistenna li l-kontenut ta’ dak id-diskors se jiġi pubblikat f’gazzetta jew f’mezz tax-xandir, u li l-pubblikazzjoni tal-istess diskors kienet raġonevolment ġustifikabbli f’soċjetà demokratika.

Pubblikazzjoni ta’ fatti bil-ħsieb li wieħed jestorċi flus.

Emendat: A.L.411 tal-2007.

Kull min, b’xi mezz imsemmi fl-artikolu 3, jippubblika jew jhedded li jippubblika fatti dwar xipersuna oħra bil-għan li jestorċi flus jew ħaġa oħra li tiswaflus jew xi vantaġġ ieħor, jeħel meta jinsabħati priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn sentejn u multa ta’ mhux iżjed minnelf, mija uerbgħa u sittineurou disgħa u sitt inċ enteżmu (1, 164.69).

Istigazzjoni għal reat.

Emendat: X.1996.7; A.L.411 tal-2007.

Ħlief kif provdut xort’oħra f’dan l-Att, kull min, b’xi mezz imsemmi fl-artikolu 3, jistiga direttament l-egħmil ta’ reat, għall-fatt biss tal-istigazzjoni, jeħel-

(a)

priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn tmintax-il xahar u multa fil-każ ta’ reat li jaqa’ taħt il-piena ogħla minn priġunerija għal tliet snin;

(b)

priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn sitt xhur u multa fil-każ ta’ reat li jaqa’ taħt il-piena ta’ priġunerija għal żmien ta’ iżjed minn sena iżda mhux iżjed minn tliet snin;

(ċ)

multa ta’ mhux iżjed minn erba’ mija u ħamsa u sittineurousebgħa utmeninċenteż mu (465.87) jew detenzjoni fil-każ ta’ kull reat ieħor.

Ġustifikazzjoni ta’ delitti.

Kull min, b’xi mezz imsemmi fl-artikolu 3, jiġġustifika jew jiskuża l-egħmil ta’ xi delittjeħel meta jinsabħati priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn tliet xhur jew multa.

Inċitament għall-ksur tal-li [i.

Kull min, b’xi mezz imsemmi fl-artikolu 3, jinċita direttament lil xi persuna biex tikser il-liġi jeħel, għall-fatt biss tal-inċitament, priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn sitt xhur.

Meta istigazzjoni jew inċitament joħloq effett.

Meta l-istigazzjoni jew l-inċitament b’xi mezz imsemmi fl-artikolu 3 biex isir xireat ikollu l-effett tiegħu, il-persuni responsabbli għall-istigazzjoni jew għall-inċitament jeħlu l-piena stabbilita għar-reat li jkun sar imnaqqsa bi grad wieħed.

Importazzjoni ta’ stampati.

Jekk xi persuna timporta f’Maltax i stampat li jkun kopja ta’ ħaġa li qabel tkun ġiet xjentement mibgħuta għall-pubblikazzjoni barra minn Malta u li kieku ġiet ippubblikata f’Malta dik il-persuna kienet tkun ħatja ta’ reat taħt din fit-Taqsima ta’ dan l-Att, dik il-persuna teħel l-istess piena daqs li kieku l-pubblikazzjoni saret f’Malta.

Bejgħ ta’ stampat inkriminat.

Kull persuna li xjentement tbiegħ jew toffri għall-bejgħ jew tqassam jew timporta għall-bejgħ jew għat-tqassim x i stampat li bih isirreat kontra dan l-Att titqies li hi kompliċi u teħel l-istess piena bħall-awtur prinċipali.

Pubblikazzjoni tas-sentenza fil-każ li persuna tinsab ħatja taħt l-artikolu 11.

Emendat: X.1996.8; A.L.411 tal-2007.

Fil-każ li persuna tinsab ħatja taħt l-artikolu 11, u jekk hekk mitlub mill-parti offiża, il-qorti għandha tordna fis-sentenza, fil-każ ta’ gazzettali f’ħarġa tagħha ta’ wara li ma tkunx iżjed tard mit-tieni waħda, u fil-każ ta’ mezz tax-xandir fil-ġurnata li tiġi minnufih wara dik li fiha tingħata s-sentenza, lis-sentenza nnifisha jew sommarju komprensiv tagħha jiġi pubblikat jew imxandar, skont il-każ, fl-istess ilsien li fih ikun sar ir-reat, mingħajr ħlas; u jekk fil-ħin tas-sentenza jew minnufih wara l-gazzetta tkun waqfet mill-pubblikazzjoni jew il-mezz tax-xandir ma jkunx baqa’ jaħdem, jew fil-każ ta’ xi stampat ieħor, il-qorti għandha, fis-sentenza jew f’ordni li tagħti wara, tordna li dik is-sentenza jew dak is-sommarju jiġi pubblikat jew imxandar għas-spejjeż tal-parti misjuba ħatja f’gazzetta oħra jew fuq mezz ieħor ta’ xandir fi żmien li ma jkunx iktar minn xahar.

Fin-nuqqas ta’ tħaris ta’ kull ordni bħal dak il-parti li tinsabħatjateħel li tħallas lill-kwerelant penali ta’ mhux iżjed minnelf, mija uerbgħa u sittineurou disgħa u sitt inċ enteżmu (1, 164.69).

L-azzjoni għall-ġbir ta’ dik il-penali ssir mill-kwerelant quddiem il-qorti li tagħmel l-ordni.

Dritt ta’ risposta.

Emendat: XVII.1978.3; X.1996.9; A.L.411 tal-2007.

Kull persuna li l-azzjonijiet jew l-intenzjonijiet tagħha jkunu ġew imfissra ħażin jew li tiġi esposta għal attakk fuq l-unur, id-dinjità jew ir-reputazzjoni tagħha jew għal in dħil fil-ħajja privata tagħha permezz ta’ jew f’gazzetta jew f’xi xandira jkollha d-dritt li titlob u li tiġi pubblikata minnufih, mingħajr ħlas, fl-istess gazzetta jew fuq l-istess mezz ta’ xandir, skont il-każ, dikjarazzjoni bħala kontradizzjoni jew spjegazzjoni: Iżda dan l-artikolu ma japplikax meta t-tifsir ħażin jiġri f’xandira ta’ xorta politika li tkun parti minn skema approvata mill-Awtorità tax-Xandir jekk it-tifsir ħażin ikun jista’ jiġi kontradett jew spjegat f’xandira oħra li tagħmel parti mill-istess skema jew mill-persuna li l-azzjonijiet jew l-intenzjonijiet tagħha jkunu ġew imfissra ħażin jew minn persuna oħra li jkollha d-dritt li tieħu sehem f’dik ix-xandira l-oħra f’isem il-partit li miegħu tkun tagħmel il-persuna li l-azzjonijiet jew l-intenzjonijiet tagħha jkunu ġew imfissra ħażin: Iżda wkoll ebda persuna ma tkun meħtieġa li tippubblika dikjarazzjoni, bħala kontradizzjoni jew spjegazzjoni, li tkun inġurjuża, jew li ma tkunx miktuba bil-lingwa tal-gazzetta, jew b’xi waħda mill-lingwiwżati mill-mezz tax-xandir, li fiha jew fuq u tkun intalbet li tiġi pubblikata.

Fil-każ ta’ gazzetta, risposta skont ma hemm fis-subartikolu (1) għandha tiġi ppubblikata bħala artikolu separat u mingħajr ma jiddaħħlu fih xi kummenti jew jidher xi materjal ieħor li ma jkunx jagħmel parti mir-risposta, u dan bi prominenza ugwali għall-pubblikazzjoni li dwarha tkun qed issir ir-risposta u ħadd ma jkun jista’ jqassar jew jeditja r-risposta b’mod li jippreġudika t-twettiq effettiv tad-dritt ta’ risposta skont dan l-artikolu.

Dik id-dikjarazzjoni għandha tiġi ppubblikata mhux iktar tard mit-tieni ħarġa tal-gazzetta wara li tiġi riċevuta t-talba: Iżda meta jintgħamel użu mid-dritt ta’ risposta għar-rigward ta’ pubblikazzjoni f’gazzetta li toħroġ f’intervalli ta’ mill-anqas ġimgħa, dik id-dikjarazzjoni għandha tiġi ppubblikata fil-ħarġa li tiġi minnufih wara li tiġi riċevuta t-talba jekk dik it-talba tiġi riċevuta mill-inqas erbat ijiem qabel il-pubblikazzjoni ta’ dik il-ħarġa u mhux iktar tard mit-tieni ħarġa li tiġi wara li tkun ġiet riċevu ta t-talba fil-każijiet l-oħra kollha.

Fil-każ ta’ xandira, dikjarazzjoni skont is-subartikolu (1) għandha tiġi mxandra mhux iktar tard minn jumejn wara li tiġi riċevuta t-talba; din id-dikjarazzjoni għandha tiġi mxandra b’mod u fil-ħin li tilħaq kemm jista’ jkun l-istess semmiegħa u bl-istess prominenza, u l-ħin allokat għandu jkun ħin li jkun id-doppju tal-ħin tax-xandira jew ta’ parti mix-xandira li dwarha jsir l-ilment iżda li ma jkunx inqas minn disgħin sekonda u mhux iżjed minn mija utmeninsekonda.

Editur ta’ gazzetta jew il-manager jew persuna oħra responsabbli għall-mezz tax-xandir li tonqos li tħares xi waħda mid-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu teħel multa meta tinsab ħatja ta’ mhux inqas minn erba’ mija u ħamsa u sittineurou sebgħa utmeninċenteż mu (465.87) u fil-każ li tinstabhekk ħatja l-qorti tista’ fis-sentenza tagħha toħroġ dawk l-ordnijiet fuq il-persuna li tinstabħatja hekk kif tqis li jkun xieraq sabiex tassigura li jkun hemm rispett lejn id-dritt ta’ risposta mogħti b’dan l-artikolu.

Fin-nuqqas ta’ tħaris ta’ xi ordni bħal dik il-persuna li tinstab ħatja jkollha tħallas lill-kwerelant penali li ma tkunx ta’ iktar minnelf, mija uerbgħa u sittineurou disgħa u sitt inċ enteżmu (1, 164.69) u li tkun esegwibbli mill-istess qorti.

Il-pubblikazzjoni ta’ kull dikjarazzjoni kif meħtieġa b’dan l-artikolu jew xi piena bis-saħħa tiegħu ma jneħħux il-jedd li tittieħed xi azzjoni oħra taħt dan l-Att.

Dan l-artikolu ma japplikax għal pubblikazzjoni msemmija fl-artikolu 33 f’każijiet meta ma tkun tista’ tittieħed ebda azzjoni taħt dak l-artikolu dwar dik il-pubblikazzjoni.

Id-dritt ta’ risposta skont dan l-artikolu jiskadi jekk min ikun qiegħed jitlob dan il-jedd ma jkunx għamel it-talba tiegħu fi żmien xahar mid-data tal-pubblikazzjoni tal-gazzetta jew mix-xandira li dwarhom ikun jista’ jitwettaq dak id-dritt.

Riżerva ta’ liġijiet oħra.

Emendat: X.1996.10.

Kap. 9.

Meta xiegħ mil li jsir b’xi mezz imsemmi fl-artikolu 3 jikkostitwixxi skont il-Kodiċi Kriminali jew skont xi liġi oħra reat li għalih ma hawnx provdut f’dan l-Att jew li dwar u hemm piena ogħla minn dik imposta b’dan l-Att, għandu japplika dak il-Kodiċi jew dik il-liġi l-oħra.

TAQSIMA III

AZZJONIJIET LI JITNISSLU MINN REATI TAL-ISTAMPA

L-azzjoni kriminali għal xi reat taħt fit-Taqsima II u l-azzjoni ċivili taħt fit-Taqsima III ta’ dan l-Att tista’ tittieħed kontra kull waħda minn dawn il-persuni li ġejjin:

(a)

l-awtur tal-kitba, jekk huwa jkun kitibha sabiex tiġi ppubblikata, jew jekk ikun tal-kunsens tiegħu għalhekk;

(b)

l-editur; jew, jekk dawk il-persuni ma jkunux jistgħu jiġu identifikati,

(ċ)

ir-responsabbli għall-pubblikazzjoni.

M’hijiex ammessa prova li l-kitba hija kopja.

Ebda waħda mill-persuni msemmija fl-aħħar artikolu qabel dan ma tista’ tipprova, b’difiża tagħha, li l-kitba hija kopja, jew estratt, jew sommarju, jew traduzzjoni ta’ kitba oħra li diġà ġiet stampata jew pubblika ta xort’oħra.

Persuna li tagħmel diskors pubbliku.

Miżjud: X.1996.12.

L-azzjonijiet kriminali u ċivili msemmija fl-artikolu 23 jistgħu jittieħdu wkoll kontra kull persuna li tkun għamlet diskors pubbliku f’ċirkostanzi fejn hija tkun taf jew raġonevolment setgħet tkun taf jew tistenna li l-kontenut tiegħu se jiġi pubblikat f’gazzetta jew f’mezz tax-xandir u fil-fatt ikun kollu jew parti minnuhekk ippubblikat.

L-editur, eċċ., jitqies li aġixxa xjentement.

Emendat: X.1996.13.

Il-persuni msemmija fl-artikolu 23 jitqiesu li aġixxewxjentement, jekk ma jiġix ippruvat il-kuntrarju.

L-edituru, meta jkun japplika, r-responsabbli għall-pubblikazzjoni jitqiesu li aġixxewxjentement jekk, għalkemm kienu jafu x’kien fihom il-gazzetta, x-xandira jew kull stampat ieħor, skont il-każ, f’xi żmien qabel il-pubblikazzjoni tagħha, mażammewx dik il-pubblikazzjoni.

Piena għal stampatur jew editur li ma jkunx aġixxaxjentement.

Emendat: X.1996.14.

Il-persuni msemmija fl-artikolu 23, li ma jkunux aġixxewx jentement, ikunu ħatja għall-pieni ta’ kontravvenzjonijiet.

L-azzjoni kriminali indipendenti mill-azzjoni ċivili.

L-azzjoni krimina li hija indipendenti mill-azzjoni ċivili.

Iż-żewġ azzjonijiet jistgħu jsiru fl-istess żmien jew separatament.

Danni għal malafama.

Emendat: X.1996.15; A.L.411 tal-2007.

Fil-każ ta’ malafama, b’xi mezz imsemmi fl-artikolu 3, li l-għan tagħha jkun li ttellef jew tnaqqas ir-reputazzjoni ta’ xi persuna, il-qorti ċivili kompetenti tista’, minbarra d-danni li jistgħu jintalbu taħt xi liġi li tkun fis-seħħ f’dak iż-żmien dwar telf jew ħsara attwali, tagħti lill-persuna offiża somma ta’ mhux iżjed minn ħdax-ilelf, sitt mija u sitta u erbgħin eurou sebgħa utmeninċenteż mu (11, 646.87).

F’kull każ li għalih japplika dan l-artikolu, il-konvenut jista’, bi tnaqqis tad-danni, jipprova li hu jkun għamel jew offra li jagħmel apoloġija lill-attur dwar dik il-malafa ma qabel ma tkun inbdiet l-azzjoni għad-danni jew, kemm jista’ jkun malajr wara malli kell u l-opportunità li hekk jagħmel f’każ li l-azzjoni tkun inbdiet qabel kellu l-opportunità li jagħmel jew li joffri li jagħmel dik l-apoloġija: Iżda l-konvenut ma jistax iġib dik il-prova bitnaqqis ta’ danni jekk hu jkun ġiebil-prova tal-verità skont l-artikolu 12.

Inġurja ta’ isem umalafama ta’ negozju.

Emendat: X.1996.16; A.L.411 tal-2007.

Kull min, b’xi mezz imsemmi fl-artikolu 3, jippubblika xi dikjarazzjoni li jkun jaflihi jew bid-diliġenza xierqa seta’ jkun jaf li hifalza u li x’aktarx tagħmel ħsara lil xi negozju jew proprjetà oħra, jeħel li jħallas, minbarra d-danni li jkollhom jitħallsu taħt xi liġi oħra li tkun isseħħ dwar kull telf jew ħsara attwali, somma ta’ mhux iżjed minn ħdax-ilelf, sitt mija u sitta u erbgħin eurou sebgħa utmeninċenteż mu (11, 646.87) li tiġi stabbilita mill-qorti kompetenti.

Tista’ tittieħed azzjoni għal kull waħda mill-imputazzjonijiet fl-istess libell, u l-persuni li jkollhom x’jaqsmu mal-libell tista’ tittieħed azzjoni kontrihom sew flimkien jew separatament: Iżda l-ammont tad-danni jew penali li jistgħu jinġabru dwar l-istess libell ma għandux ikun iżjed minn ħdax-ilelf, sitt mija u sitta u erbgħin eurou sebgħa utmeninċenteż mu (11, 646.87).

Il-proċedimenti jinbdew bi kwerela tal-parti offiża.

Emendat: X.1996.18.

Kap. 9.

L-azzjoni kriminali għal kull reat taħt l-artikoli 11 u 21 jistgħu jinbdew biss bi kwerela tal-parti offiża jew tal-persuni msemmija fl-artikolu 542 tal-Kodiċi Kriminali.

Kap. 9.

Id-disposizzjonijiet kollha tal-Kodiċi Kriminali dwar proċedimenti bikwerela privata, magħduda b’mod partikolari d-disposizzjoni tal-artikolu 373 ta’ dak il-Kodiċi, għandhom, sa fejn applikabbli, japplikaw għal proċedimenti fuq kwerela privata taħt dan l-artikolu: Iżda d-disposizzjonijiet tal-artikolu 374(d) tal-Kodiċi [ża] Krimina li ma għandhomx ikunu japplikaw għar-rigward ta’ proċedimenti kriminali mibdija skont id-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu wara li l-kwerelant ikun ikkonferma l-kwerela tiegħu bil-ġurament quddiem il-qorti u jekk il-kwerelant jonqos milli jidher fil-qorti f’xi stadju tal-proċedimenti dan ma għandux jitqies bħala xi deserzjoni tal-proċedimenti jew xi ċessjoni tal-kwerela jekk dak in-nuqqas jiġi wara li l-kwerelant ikun ikkonferma bil-ġurament il-kwerela tiegħu qabel imsemmija.

Preskrizzjoni għal azzjonijiet u prosekuzzjonijiet.

L-azzjoni kriminali għal kull reat taħt fit-Taqsima II ta’ dan l-Att u l-azzjoni ċivili taħt l-artikoli 28 u 29 jaqgħu bil-preskrizzjoni wara li tgħaddi sena.

Pubblikazzjonijiet privileġġati.

Emendat: LVIII.1974.68; A.L.148 XII.1978.11;X.1996.19A.L.148 tal-1975;.

Ma tista’ tittieħed ebda azzjoni dwar il-pubblikazzjonijiet li ġejjin:

(a)

pubblikazzjonijiet magħmula bis-saħħa ta’ Att tal-Parlament jew bl-awtorità tal-President ta’ Malta jew tal-Kamra tad-Deputati;

(b)

pubblikazzjonijiet li jikkonsistu f’komunikazzjonijiet bejn uffiċjali pubbliċi, jew bejn uffiċjali u kuntratturi bħal dawk tas-servizz pubbliku jew uffiċjali ta’ korporazzjonijiet pubbliċi, rapporti ta’ inkjesti magħmula skont kull liġi, jew dikjarazzjonijiet ta’ uffiċjali pubbliċi magħmula inbonafede fl-interess tas-sigurtà nazzjonali, integrità territorjali, inkolumità pubblika, biex jiġi evitat id-diżordni jew l-għemil ta’ delitti, jew għall-ħarsien tas-saħħa jew morali;

(ċ)

pubblikazzjonijiet ta’ rapportibonafidi ta’ dibattiti tal-Kamra tad-Deputati, kemm-il darba tkun pubblika tal-parti rilevanti tad-dibattiment, u ma tiġix maqbuża jew b’ħażen jew bi traskuraġnimbiddla jew imqassra d-difiża tal-persuna li tkun ġietattakkata;

(d)

pubblikazzjonijiet ta’ rapporti ta’ proċedimenti f’qorti tal-ġustizzja f’Malta, kemm-il darba dawk ir-rapporti jkunu rapporti ġusti tal-proċedimenti u l-pubblikazzjoni ta’ dawk ir-rapporti jew proċedimenti ma tkunx projbita b’liġi jew mill-qorti: Iżda ma jkunux jistgħu jiġu pubblikati:

(a)

Kap. 12.

Kap. 12.

xi ħaġali, bl-artikolu 994 tal-Kodiċi ta’ [żaħ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili, hi projbita li tiġi wżata jew prodotta, jew

(b)

xi rapport tal-proċedimenti f’xi każ ta’ malafama, li fiha l-prova tal-verità tal-fatti attribwiti ma tkunx tista’ ssir bil-li [i.

TAQSIMA IV

GAZZETTI

Min jista’ jkun editur.

Emendat: X.1996.20.

Kull min ikun residenti f’Malta u jkun għalaq it-tmin tax-il sena jista’ jkun editur ta’ gazzetta.

Kull min ikun l-editur jew ir-responsabbli għall-pubblikazzjoni ta’ gazzetta għandu, fi żmien għaxartijiem li jsireditur jew ir-responsabbli għall-pubblikazzjoni, skont il-każ, jipproduċi lir-Reġistratur dikjarazzjoni li jkun fiha-

(a)

fil-każ tal-editu r-

(i)

ismu u kunjomu, numru ta’ dokument ta’ identifikazzjoni legalment validu, l-età u l-post tar-residenza tiegħu; u

(ii)

l-isem u x-xorta tal-gazzetta, u kull meta jkun maħsub li tiġi pubblikata; u

(b)

fil-każ ta’ r-responsabbli għall-pubblikazzjoni-

(i)

jekk ir-responsabbli għall-pubblikazzjoni jkun individwu, ismu ukunjomu, l-età, il-post tar-residenza tiegħu u numru ta’ dokument ta’ identifikazzjoni legalment validu;

(ii)

jekk ir-responsabbli għall-pubblikazzjoni tkun kumpannija jew xi assoċjazzjoni oħra ta’ persuni, isimha, l-indirizz tagħha, il-parti kolaritajiet imsemmija fis-subparagrafu (i) dwar ir-rappreżentant ġuridiku tagħha, u, meta dan ikun japplika, in-numru ta’ reġistrazzjoni tagħha bħala kumpannija jew soċjetà;

(iii)

l-isem u x-xorta tal-gazzetta u kull meta jkun maħsub li tiġi pubblikata; u

(iv)

l-isem u l-indirizz tal-istamperija fejn tkun sessir l-istampa; u kemm l-editur kif ukoll ir-responsabbli għall-pubblikazzjoni ta’ kull gazzetta għandu jżomm li r-Reġistratur f’kull ħin imgħarraf bil-post tar-residenza tiegħu u għandu jibgħat lir-Reġistratur kull tibdil fil-post ta’ residenza tiegħu fi żmien għaxart ijiem minn dak it-tibdil.

Jekk xi persuna tonqos li tħares xi waħda mid-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1) teħel, meta tinsab ħatja, multa.

Reġistratur ta’ gazz etti.

Ir-Reġistratur għandu jżomm reġistru tal-gazzetti u jdaħħal fih il-parti kolaritajiet imsemmija fl-artikolu 35 u kull tibdil li jsir fihom, u għandu jagħmel fih dak id-dħul fihom u dawk it-tibdiliet dwarhom li jkunu xierqa jew li jistgħu jiġu preskritti b’regolamenti magħmula skont dan l-Att.

Kull persuna tista’ tispezzjonar-reġistru fil-ħinijiet kollha xierqa matul il-ħinijiet tal-uffiċċju u tista’ wkoll, mal-ħlas tad-dritt xieraq, titlob kopja awtentikata ta’ kull reġistrazzjoni fi, jew kull estratt minn, ir-reġistru miżmum skont dan l-artikolu.

Ir-Reġistratur għandu jħassar ir-reġistrazzjoni ta’ gazzetta-

(a)

jekk ikun mitlub li hekk jagħmel mill-editur tagħha; jew

(b)

jekk, fil-każ ta’ gazzetta pubblikata f’intervalli ta’ mhux iżjed minn xahar, dik il-gazzetta ma tiġix pubblikata għal żmien li ma jkunx iktar minn tliet xhur, u, fil-każ ta’ kull gazzetta oħra, jekk ma tiġix pubblikata għal żmien ta’ iktar minn sena.

Kull editur ta’ gazzetta għandu jagħti, mingħajr ħlas, lir-Reġistratur, lill-Avukat Ġenerali u lill-Kummissarju tal-Pulizija kopja ta’ kull ħarġa ta’ dik il-gazzetta, mhux iktar tard mill-ġurnata li tiġi wara dik tal-pubblikazzjoni tagħha, u f’nuqqas ta’ dan, jeħel ammenda ta’ żewġ euro u tlieta u tletin ċenteżmu (2.33) għal kull kopja li jonqos li jagħti.

Minjinsabħati jitqies li ġie kundannat.

Imħassar bl-Att X.1996.23.

Dikjarazzjonijiet foloz.

Meta ssir xi dikjarazzjoni falza fil-parti kolaritajiet meħtieġa taħt l-artikolu 35 min jagħmel ir-reat jeħel, meta jinsabħati, priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn tliet xhur.

Preskrizzjoni tal-azzjoni kriminali.

L-azzjoni kriminali għal kull reat taħt din fit-Taqsima taqa’ bi preskrizzjoni wara tliet xhur.

B’dan akollu l-azzjoni kriminali għar-reat imsemmi fl-artikolu 39 taqa’ bi preskrizzjoni wara sena.

Eċċezzjonijiet.

Sostitwit: X.1996.24.

Id-disposizzjonijiet ta’ din fit-Taqsima ma għandhomx japplikaw għall-pubblikazzjonijiet perjodiċi ippubblikati minn, jew b’ordni jew permess ta’ jew għall-użu ta’, il-Gvern ta’ Malta jew kull Ministeru jew Dipartiment tiegħu jew il-Kamra tad-Deputati.

TAQSIMA V

SERVIZZI TA’ XANDIR

Miżjuda: XII.1991.43.

Sostitwita: X.1996.25.

Edituri ta’ servizzi ta’ xandir.

Kull detentur ta’ liċenza tax-xandir f’Malta għandu jaħtar persuna li jkollha l-kwalifiki elenkati fl-artikolu 34 sabiex tagħmilha ta’ editur ta’, u tkun editorjalment responsabbli għas-servizz ta’ xandir provdut skont dik il-liċenza.

Applikabilità tal-artikoli 35, 36, 39 u 40.

Id-disposizzjonijiet tal-artikoli 35, 36, 39 u 40 għandhom mutatis mutandis japplikaw għall-edituri ta’ servizzi ta’ xandir u għal detenturi ta’ liċenzi tax-xandir hekk kif japplikaw għall-edituri ta’ gazzetti u għall-gazzetti rispettivament.

Dmirijiet tal-edituri.

L-edituri tas-servizzi tax-xandir għandu jkollhom l-istess dmirijiet u obbligi taħt dan l-Att skont ma għandhom bl-istess Att l-edituri tal-gazz etti.

Għall-għanijiet ta’ din fit-Taqsima l-frażi "liċenza tax-xandir" għandu jkollha l-istess tifsira bħal dik mogħtija lilha fl-Att [żaħ dwar ix-Xandir [żaħ.

TAQSIMA VI

LIBERTAJIET ĠURNALISTIĊI

Sostitwita: X.1996.26.

Konfidenzjalità ta’ sorsi.

Ebda qorti ma għandha teħtieġ li persuna msemmija fl-artikolu 23 tikxef, anqas ma għandha dik il-persuna tkun ħatja ta’ disprezz lejn l-awtorità tal-qorti talli ma tkunx trid tikxef, is-sorsi ta’ informazzjoni li tkun tinsab f’gazzetta jew xandira li hija tkun responsabbli għaliha, kemm-il darba ma jiġix stabbilit għas-sodisfazzjon tal-qorti li dak il-kxif ikun meħtieġ fl-interess tas-sigurtà nazzjonali, integrità territorjali jew inkolumità pubblika, jew għat-tħaris mid-diż ordni jew kriminalità, jew għall-ħarsien tal-interessi tal-ġustizzja: Iżda l-qorti m’għandhiex tordna dak il-kxif sakemm ma tkunx ukoll sodisfattali fiċ-ċirkostanzi partikolari tal-każ il-ħtieġa li l-qorti tagħmel investigazzjoni tkun ikbar mill-ħtieġa tal-media li jipproteġu s-sorsi ta’ informazzjoni tagħhom, wara li jitqies sew ir-rwol tal-media f’soċjetà demokratika: Iżda wkoll, ebda ħaġa f’dan l-artikolu ma għandha titfisser bħala li teżenta lil xi persuna msemmija fl-artikolu 23 milliġġ ib prova dwar il-verità ta’ xi fatti minnha attribwiti skont ma hemm fl-artikolu 12.

Aċċess għal tagħrif li jkollu l-Gvern.

Emendat: XVI.2008.45.

Il-Gvern ma jistax joħroġistruzzjonijiet ġenerali li jipprojbixxu l-għoti ta’ tagħrif lil xigazzetta jew servizz ta’ xandir liċenzjat li jkollhom xi fehma partikolari jew lil xigazzetta jew servizz ta’ xandir liċenzjat speċifiċi.

TAQSIMA VII

MIXXELLANJI

Kull deċiżjoni tal-Qorti tal-Maġistrati dwar reat taħt dan l-Att tista’, fil-każijiet kollha, tiġi appellata mill-Avukat Ġenerali jew mill-kwerelant, skont il-każ, u mill-parti misjuba ħatja.

Reati minn korp ta’ persuni.

Emendat: X.1996.27.

Meta xireat taħt dan l-Att isir minn korp ta’ persuni kull persuna li, fil-ħin tal-egħmil tar-reat kienet direttur, manager, segretarju jew uffiċjal ieħor simili ta’ dak il-korp ta’ persuni jew kienet tidher li qed taġixxi f’xi kariga bħal dik tkun ħatja ta’ reatuteħel meta tinsab ħatja l-istess piena għal dak ir-reat kemm-il darba ma tippruvax li r-reat ikun sar mingħajr it-tagħrif tagħha u li tkun użati d-diliġenza kollha xierqa biex tevita l-egħmil tar-reat.

Regolamenti.

Emendat: X.1996.27.

Il-Prim Ministru jista’ jagħmel, u meta jkun għamel, jista’ jemenda jew iħassar, regolamenti sabiex iseħħu d-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att u b’mod partikolari iżda bla ħsara għall-ġeneralita ta’ dak li ntqal qabel, biex jippreskrivi kull ħaġa li għandha jew li tista’ tiġi preskritta b’dan l-Att.

Obbligazzjonijiet ta’ trasparenza.

Sostitwit: X.1996.29.

Kull gazzetta li tiġi ppubblikata f’Malta għandha turi isem ir-responsabbli għall-pubblikazzjoni tagħha, u d-data meta tkun ġiet stampata.

Ir-Reġistratur jista’ skont il-liġi jitlob u jikseb informazzjoni mingħand xipersuna dwar min ikun is-sid ta’ gazzetta li tiġi ppubblikata f’Malta jew ta’ kumpannija li tkun, jew assoċjazzjoni oħra ta’ persuni li jkunu, jew li kienu f’xi żmien, b’mod dirett jew indirett, is-sid ta’ dik il-gazzetta jew rigward it-trasferiment ta’ ishma jew il-kontroll ta’ xi kumpannija bħala dik.

L-informazzjoni mitluba mir-Reġistratur skont is-subartikolu (2) għandha tingħata fi żmien għaxart ijiem minn meta l-persuna meħtieġa li tagħti l-informazzjoni taslilha t-talba għal dik l-informazzjoni, u din għandha tiddaħħal mir-Reġistratur fir-reġistru tal-gazz etti.

Kull min jikser id-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu jeħel meta jinsabħatimulta.

Certifikat mir-Reġistratur ikun prova.

Miżjud: X.1996.29.

F’kull proċeduri quddiemx iqorti, tribunal jew bordi mwaqqfa b’liġi, ċertifikat maħruġ u ffirmat mir-Reġistratur li juri min huwa, jew min f’xi żmien kien l-editur, jew ir-responsabbli għall-pubblikazzjoni ta’ xigazzetta jew ta’ servizz ta’ xandir, ikun provata l-kontenut tiegħu sakemm ma jiġix pruvat il-kuntrarju.

Disposizzjoni transitorja.

Miżjud: X.1996.29.

Id-disposizzjonijiet tal-Att dwar l-Istampa kif fis-seħħ qabel id-dħul fis-seħħ tal-Att tal-1996 li jemenda l-Att dwar l-[żaħIs tampa, għandhom jibqgħu japplikaw għar-rigward ta’ kull azzjoni ċivili jew kriminali, jedd għal azzjoni, jedd jew obbligu li għandhom x’jaqsmu ma’ jew li jitnisslu minn xi pubblikazzjoni magħmula qabel id-dħul fis-seħħ ta’ dak l-Att: Iżda d-disposizzjonijiet tal-proviso ta l-artikolu 31(2), tal-artikolu 46, u tal-artikolu 52 kif introddoti bl-Att tal-1996 li [żaħ jemenda l-Att dwar l-Istampa għandhom japplikaw b’effett immedjat.


ATT DWAR L-INTERPRETAZZJONI

Biex jipprovdi dwar it-tiswir u l-applikazzjoni ta’ Atti tal-Parlament u ta’ dokumenti oħra li għandhom is-saħħa ta’ liġi u dwar l-ilsien li jintuża fihom.

L-ATT VII tal-1975, kif emendat bl-Atti:, XXXV tal-1990, IX tal-2003, IXIIIX XVI tal-2014 L-ATT VII tal-1975, kif emendat bl-Atti:, XXXV tal-1990, IX tal-2003, IXIII, IX tal-2017 u XXI II tal-2017.

L-ATT VII tal-1975, kif emendat bl-Atti:, XXXV tal-1990, IX tal-2003, IXIIIX XVI tal-2014 L-ATT VII tal-1975, kif emendat bl-Atti: XLIX tal-1981, XXXV tal-1990, I tal-2001, IX tal-2003, XIII tal-2007, I u XIII tal-2009,

It-titolu fil-qosor ta’ dan l-Att hu l-Att dwar l-Interpretazzjoni.

Tifsir.

F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma teħtieġx xort’oħra-

" Att "

tfisser Att tal-Parlament u kull Att ieħor mgħoddi mill-Leġislatura ta’ Malta u tinkludi kull kodiċi, ordinanza, proklama, ordni, regola, regolament, bye-law, avviż jew dokument ieħor li għandu saħħa ta’ liġi f’Malta barra minn kull dokument li għalih japplika l-Att tal-Parlament tar-Renju Unit tal-Gran Brittanja u tal-Irlanda ta’ Fuq imsejjaħ "The Interpretation Act, 1889 tfisser Att tal-Parlament u kull Att ieħor mgħoddi mill-Leġislatura ta’ Malta u tinkludi kull kodiċi, ordinanza, proklama, ordni, regola, regolament, bye-law";

" jgħaddi "

, u kliem ġejjin minnha, użati dwar il-kelma Att, jinkludu l-għemil ta’ kull dokument li għandu s-saħħa ta’ li [i.

Ebda dispożizzjoni ta’ dan l-Att li tillimita l-applikazzjoni tagħha, jew l-applikazzjoni ta’ xi waħda mid-disposizzjonijiet tiegħu, għal ċerti Atti ma għandha tinftiehem li Atti oħra, jew xi dispożizzjoni tagħhom jew xi espressjoni li tinsab fihom, għandhom jiġu mfissra, mifhuma jew applikati xort’oħra milli kif provdut f’dan l-Att.

Tifsir.

Emendat: XLIX.1981.6;I.2001.2; XIII.2009.2.

F’dan l-Att, u f’kull Att mgħoddi wara l-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att, kemm-il darba ma jkunx jidher ħsieb kuntrarju-

"Att tal-Parlament "

tfisser kull liġi magħmula mill-Parlament;

"dokument "

tfisser kull ħaġa m fissra jew deskritta fuq xi materjal permezz ta’ ittri, figuri jew marki, jew permezz ta’ iktar minn mezz wieħed minn dawn, maħsuba li jintużaw jew li jistgħu jintużaw biex jinżamm record ta’ dik il-ħaġa;

"funzjoni "

tinkludi setgħa u dmir;

"Gazzetta "

tfisser il-Gazzetta tal-Gvern ta’ Malta jew kull ġurnal uffiċjali ieħor sostitwit għaliha u pubblikat b’ordni tal-Gvern;

"Gvern "

tfisser il-Gvern ta’ Malta;

"isem "

użata dwar individwu tinkludi kunjom;

" jikser "

tinkludi nuqqas ta’ tħaris;

" Kamra "

tfisser il-Kamra tad-Deputati ta’ Malta;

"kitba "

tinkludi stampat, li tografija, dattilografija, fotografija u kull mezz ieħor li jirrappreżenta jew jirriproduċi kliem f’forma li tidher;

" kliem "

tinkludi figuri u simboli;

" Kostituzzjoni "

tfisser il-Kostituzzjoni ta’ Malta [żaħ;

"leġislazzjoni "

tfisser liġi miktuba jew xi dispożizzjoni tagħha;

"liġi "

tinkludi kull dokument li jkollu saħħa ta’ liġi u kull regola ta’ liġi mhux miktuba, u" skont il-liġi"u"legalment" għandhom jiftiehmu f’dan is-sens;

" Parlament "

tfisser il-Parlament ta’ Malta;

"temenda "

tinkludi tħassar, iżżid jew tibdel;

"tħassar "

użata dwar liġi tinkludi tirrexindi, tirrevoka, tħassar u tissostitwixxi.

F’dan l-Att, u f’kull Att mgħoddi qabel jew wara l-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att, "Malta" tfisser il-Gżira ta’ Malta, il-Gżira ta’ Għawdex u l-gżejjer l-oħra tal-Arċipelagu Malti, magħduda l-ibħra territorjali tagħhom.

Riferenza f’leġislazzjoni, mgħoddija qabel jew wara l-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att, għal taqsima, artikolu jew skeda għandha, kemm-il darba ma jkunx jidher ħsieb kuntrarju, tinqara bħala riferenza għal taqsima, artikolu jew skeda ta’ dik il-leġislazzjoni; u riferenzi f’kull leġislazzjoni bħal dik għal subartikolu, paragrafu jew sub-paragrafu għandhom, kemm-il darba ma jkunx jidher ħsieb kuntrarju, jinqraw bħala riferenza għal subartikolu, paragrafu jew sub-paragrafu tal-artikolu, su bartikolu jew paragrafu, skont il-każ, fejn tkun tinsab dik ir-riferenza.

(a)

Kull riferenza f’xi liġi għal "dritt internazzjonali" jew ""liġi internazzjonali" għandha tinftiehem bħala riferenza għad-dritt internazzjonali kif interpretat fejn meħtieġ skont dawk l-istrumenti internazzjonali, jekk ikun hemm, li Malta tis ta’ minn żmien għal żmien tkun parti fihom.

(b)

Kull riferenza f’xi liġi għall-obbligazzjonijiet internazzjonali ta’ Malta għandha tinftiehem bħala riferenza għall-obbligazzjonijiet li Malta t assumi taħt id-dritt internazzjonali.

(ċ)

Il-frażijiet "delitti kontra l-umanità", "delitti kontra d-dritt internazzjonali "u"reat politiku" għandu jkollhom l-istess tifsira bħalma hu mogħti lilhom taħt id-dritt internazzjonali konswetudinarju b’mod ġenerali u fi strumenti internazzjonali li Malta tista’ tkun parti fihom b’mod partikolari.

(d)

It-test awtentitku ta’ strumenti internazzjonali li fihom Malta tis ta’ tkun parti kontraenti għandu jkun dak li l-Ministru jista’ jara li jiġi pubblikat fuq sit tal-internet bis-saħħa tas-setgħat mogħtija bl-artikolu 11(a) tal-Att tal-1980 dwar ir-Reviżjoni tal-Liġijiet Statutarji [żaħ u t-test għandu jiġi konsolidat b’emendi sussegwenti, b’dan illi jiġi pubblikat avviż fil-Gazzetta li jagħti l-indirizz tas-sit tal-web li fih jiġu pubblikati l-imsemmija trattati jew strumenti internazzjonali oħra.

(e)

Kap. 460.

Kap. 460.

Għall-finijiet tal-pubblikazzjoni tal-istrumenti legali tal-Unjoni Ewropea li magħha Maltaaderiet skont l-Att dwar l-Unjoni Ewropea, il-pubblikazzjoni tal-istrumenti legali fil-Ġurnal Uffiċjali, li tiegħu skont l-artikolu 5(2) tal-imsemmi Att dwar l-Unjoni Ewropea [żaħtittieħed konjizzjoni ġudizzjarja, u fis-siti uffiċjali tal-web tal-Unjoni Ewropea tkun biżżejjed għall-ħtiġiet ta’ pubblikazzjoni u ma jkunx meħtieġ li l-Ministru jippubblika avviż għal dan l-iskop f’dak li jirrigwarda l-istrumenti legali kollha tal-passat, preżent jew futur tal-Unjoni.

F’dan l-Att u f’kull Att ieħor mgħoddi qabel jew wara l-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att, kemm il-darba ma jkunx jidher ħsieb kuntrarju-

(a)

it-tifsira ta’ kull kelma jew espressjoni għandha tapplika għal kull tibdil grammatikali u espressjonijiet imnissla mill-kelma jew mill-espressjoni hekk imfissra;

(b)

kliem li juru ġensmaskil jinkludu l-ġens femminilukliem li juru ġens femminil jinkludu l-ġensmaskil;

(ċ)

Kap. 255.

Kap. 255.

il-kliem "ra ġel u mara" u l-kelma "konjuġi" għandhom jinftiehmu li jirriferu għall-partijiet miżżewġa ta’ kwalunkwe sessilli żżewġ u aitermini tal-Att dwar iż-Żwieġ [żaħ;

(d)

kliem fis-singular jinkludu l-plural, u kliem fil-plural jinkludu s-singular;

(e)

Kap. 16.

Kap. 16.

l-espressjoni "persuna " tinkludi korp jew għaqda oħra ta’ persuni sew jekk dak il-korp jew dik l-għaqda jkunu persuna ġuridika, skont id-disposizzjonijiet tat-Tieni Skeda tal-Kodiċi Ċivili, sew jekk le.

Bidu fis-seħħ.

F’dan l-Att, u f’kull Att mgħoddi qabel jew wara l-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att, l-espressjoni "bidu fis-seħħ", meta wżata bħala riferenza għal-Att, tfisser iż-żmien li fih l-Att jibda jseħħ.

Meta Att tal-Parlament mgħoddi wara l-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att, jew meta xi ordni, warrant, skema, regola, regolament, bye-law Meta Att tal-Parlament mgħoddi wara l-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att, jew meta xi ordni, warrant, avviż jew dokument ieħor, magħmula, mogħtija jew maħruġa wara l-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att bis-saħħa ta’ xi Att, mgħoddi qabel jew wara l-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att, tkun imfissra li tibda sseħħ f’xi jum partikolari, din għandha tinftiehem li tibda sseħħ minnufih malli jispiċċa l-jum ta’ qabel.

Kif jiftiehmu disposizzjonijiet dwar l-eżerċizzju ta’ setgħat udmirijiet.

Emendat: XXXV.1990.2;I.2009.51.

F’kull Att, mgħoddi qabel jew wara l-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att-

(a)

meta dak l-Att jagħti setgħa jew jimponi dmir, kemm-il darba ma jkunx jidher ħsieb kuntrarju, is-setgħa tista’ tiġi eżerċitata u d-dmir għandu jsir minn żmien għal żmien kif ikun hemm ħtieġa;

(b)

meta dak l-Att jagħtiset għalil, jew jimponi dmir fuq, detentur ta’ kariga, bħala tali, kemm-il darba ma jkunx jidher ħsieb kuntrarju, is-setgħa tista’ tiġi eżerċitata u d-dmir għandu jsir mid-detentur ta’ dik il-kariga għal dak iż-żmien;

(ċ)

meta xi Att bħal dak jagħtiset għa l il detentur ta’ kariga, u dik is-setgħa tkun dwarxi xogħol tal-Gvern, jew hija eżerċitabbli bħala parti mix-xogħol ta’ dipartiment tal-Gvern, li r-responsabbilità għalih tkun ġiet assenjata lil Ministru skont il-Kostituzzjoni, dik is-setgħa għandha tkun eżerċitabbli mid-detentur ta’ dik il-kariga, u ħlief sa fejn id-detentur ta’ dik il-kariga jkun espressament dikjarat b’xi liġi li ma jkunx suġġett għad-direzzjoni ta’ jew kontroll minn xi persuna jew awtorità oħra, il-Ministru responsabbli għal dak ix-xogħol jew dipartiment tal-Gvern ikollu s-setgħa, ukoll jekk imfissra li hija eżerċitabbli fid-diskrezzjoni (sewassoluta jew xort’oħra) tad-detentur ta’ dik il-kariga, li jagħti dik id-direzzjoni bil-miktub dwar l-eżerċizzju ta’ dik is-setgħa (magħduda direzzjoni li tkun tordna t-tneħħija ta’ deċiżjoni) hekk kif dak il-Ministru jista’ jidhirlu xieraq: Iżda dwar ħwejjeġ li għandhom x’jaqsmu ma’ impjiegi, promozzjoni jew dixxiplina fir-rigward ta’ impjegati individwali, dik id-direzzjoni tista’ tingħata biss mill-Prim Ministru u f’dak il-każ, il-kap tad-dipartiment għandu jgħarraf lill-Kummissjoni dwar is-Servizz Pubbliku;

(d)

meta dak l-Att jagħti setgħa għall-għemil ta’ xi regoli, regolamenti jew bye-laws, is-setgħa għandha, kemm-il darba ma jkunx jidher ħsieb kuntrarju, tinftiehem li tinkludi setgħa, eżerċitabbli bl-istess modu suġġetta għall-istess kunsens u kondizzjonijiet, jekk ikun hemm, għar-rexissjoni, revoka, emenda, jew bdil tar-regoli, regolamenti jew bye-laws, u dik is-setgħa tkun eżerċitabbli mingħajr ħsara għall-għemil ta’ regoli, regolamenti jew bye-laws ġodda meta dak l-Att jagħti setgħa għall-għemil ta’ xi regoli, regolamenti jew bye-laws, is-setgħa għandha, kemm-il darba ma jkunx jidher ħsieb kuntrarju, tinftiehem li tinkludi setgħa, eżerċitabbli bl-istess modu suġġetta għall-istess kunsens u kondizzjonijiet, jekk ikun hemm, għar-rexissjoni, revoka, emenda, jew bdil tar-regoli, regolamenti jew bye-laws.

Setgħa ta’ aġir minkejja kull vakanza.

Miżjud: IX.2017.2.

Meta liġi tkun tipprovdi li Bord, Kumitat, Awtorità jew entità oħra mwaqqfa b’liġi jkunu komposti, kollha kemm huma jew f’parti minnhom, minn persuni nominati minn detentur ta’ xi kariga speċifikata, jew minn awtorità, persuni jew korpi u xi persuna jew persuni li jkunu meħtieġa li jinnominaw xi persuna biex toqgħod fuq dak il-Bord, Kumitat, Awtorità jew entità oħra, tonqos jew jonqsu milli tagħmel jew jagħmlu dik in-nomina fi żmien ġimgħa minn meta jkunu mitluba jagħmlu dan fin-nuqqas ta’ terminu ieħor stipulat fil-liġi li titlob l-istess nomina, dak il-Bord, Kumitat, Awtorità jew entità oħra titqies li tkun validament kostitwita skont il-liġi u li jkollha s-setgħa li twettaq il-poteri u l-funzjonijiet u li tadempixxi d-dmirijiet tagħha taħt kull liġi minkejja kull vakanza li jkun hemm fiha li tkun ġejja mill-imsemmi nuqqas li ssir nomina ta’ xi persuna kif imsemmi, u dan bla ħsara għal ħtiġiet ta’ quorum dwar il-laqgħat ta’ dak il-Bord, Kumitat, Awtorità jew entità oħra.

L-eżerċizzju ta’ setgħat mogħtija b’liġi bejn il-mogħdija u l-bidu fis-seħħ tal-Att.

Meta Att li jkun għadda wara l-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att ma għandux jibda jseħħ minnufih malli jgħaddi, u jagħti s-setgħa li tiġi stabbilita xi ħaġa jew issir xi nomina, jew li jsir l-għemil, l-għoti jew il-ħruġ ta’ xi ordni, warrant, skema, regoli, regolamenti, bye-laws Meta Att li jkun għadda wara l-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att ma għandux jibda jseħħ minnufih malli jgħaddi, u jagħti s-setgħa li tiġi stabbilita xi ħaġa jew issir xi nomina, jew li jsir l-għemil, l-għoti jew il-ħruġ ta’ xi ordni, warrant, avviż jew dokument ieħor, jew li jingħataw avviżi, li jiġu preskritti formuli, jew li ssir kull ħaġa oħra għall-għan tal-Att, dik is-setgħa tista’, kemm-il darba ma jkunx jidher ħsieb kuntrarju, tiġi eżerċitata f’kull żmien wara li jgħaddi l-Att, sa fejn ikun meħtieġ jew spedjenti sabiex jibda jaħdem l-Att fid-data tal-bidu fis-seħħ tiegħu, bir-restrizzjoni, li kull dokument magħmul taħt dik is-setgħa ma għandux, kemm-il darba fl-Att ma jidhirx ħsieb kuntrarju, jew kemm-il darba ikun meħtieġ xort’oħra sabiex jibda jseħħ l-Att, jibda jseħħ qabel ma jibda jseħħ l-Att; u d-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu għandhom japplikaw għal kull ħaġa magħmula taħt jew dwar Attimgħoddija qabel il-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att kif japplikaw għal ħwejjeġ magħmula taħt jew dwar Attimgħoddija wara dak il-bidu fis-seħħ.

Meta Att, sew jekk ikun għadda qabel jew wara l-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att, jagħti s-setgħa għall-għemil, l-għoti jew il-ħruġ ta’ xi ordni, warrant, skema, regoli, regolamenti, bye-laws jew Meta Att, sew jekk ikun għadda qabel jew wara l-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att, jagħti s-setgħa għall-għemil, l-għoti jew il-ħruġ ta’ xi ordni, warr ant dokument ieħor, espressjonijiet użati f’kull dokument bħal dak magħmul wara l-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att għandhom, kemm-il darba ma jidhirx ħsieb kuntrarju, ikollhom l-istess tifsir kif rispettivament ikollhom fl-Att li jagħti s-setgħa.

Kull liġi magħmula wara l-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att bis-saħħa ta’ setgħa mogħtija b’xi Att mgħoddi qabel jew wara l-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att tista’, kemm-il darba ma jkunx jidher ħsieb kuntrarju fl-Att li jagħti dik is-setgħa, tkun retroattiva għal kull data li ma tkunx qabel il-bidu fis-seħħ ta’ dak l-Att jew, meta disposizzjonijiet differenti tiegħu jkunu jibdew iseħħu f’dati differenti, li ma tkunx qabel il-bidu fis-seħħ tad-dispożizzjoni li bis-saħħa tagħha ssir il-liġi sussidjarja: Iżda ebda persuna ma teħelx ipienadwar xi ħaġa li tkun saret jew li naqset milli ssir qabel il-bidu fis-seħħ tal-liġi sussidjarja.

Il-liġijiet sussidjarji jkunu validi f’każ ta’ riferenza ħażina għas-saħħa tas-setgħat.

Meta bis-saħħa ta’ xi Att, mgħoddi qabel jew wara l-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att, tingħatasetgħa li jsiru liġijiet sussidjarji, kull liġi sussidjarja li tista’ legalment issir bis-saħħa tiegħu tkun valida u jkollha effett sew jekk turi jew jekk ma turix li qed issir bis-saħħa ta’ dawk is-setgħat u wkoll jekk turi li qed issir bis-saħħa ta’ setgħat oħra.

Meta Att tal-Parlament jew Att ieħor mgħoddi mill-Leġislatura ta’ Malta jew Ordinanza tagħti setgħa għall-għemil ta’ regoli jew regolamenti jew leġislazzjoni sussidjarja oħra ta’ dinixxorta, kull leġislazzjoni bħal dik li ssir bis-saħħa ta’ dawk is-setgħat wara l-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att għandha titqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra u jekk, fuq mozzjoni mqiegħda fuq il-Mejda tal-Kamra fi żmien tmienja u għoxrin jum wara li hekk titqiegħed, il-Kamra, fi żmien sittin jum wara li tkun ġiet hekk imqiegħda, tirriżolvi illi għandha tiġi annullata jew emendata, din għandha minnufih tieqaf mis-seħħ jew tiġi hekk emendata, skont il-każ, iżda bla ħsara għall-validità ta’ kull ħaġa li qabel tkun saret bis-saħħa tagħha jew għall-għemil ta’ regoli, regolamenti jew leġislazzjoni sussidjarja oħra ta’ dik ix-xorta.

Fil-kalkolu għall-finijiet tas-subartikolu (1) u ta’ kull żmien ta’ tmienja u għoxrin jum imsemmi fihom, ma għandu jitqies eb da żmien li matulu l-Kamra tad-Deputati ma tkunx qed tiltaqa’ jew li matulu tkun aġġornata għal iktar minn sebat ijiem.

B’dak kollu li jinsab fid-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu, meta l-liġi prinċipali li tagħti s-setgħa li ssir leġislazzjoni sussidjarja tipprovdi b’mod differenti dwar l-imsemmija ħwejjeġ, dawk id-disposizzjonijiet għandhom japplikaw għal kull leġislazzjoni sussidjarja magħmula bis-saħħa ta’ dawk is-setgħat minflok id-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu dwar dawk il-ħwejjeġ.

Effetti ta’ tħassir f’Atti fil-futur u emendi f’kull Att.

Meta xi Att mgħoddi wara l-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Atti ħassar xi liġi oħra, kemm-il darba ma jidhirx ħsieb kuntrarju, t-tħassir m’għandu x-

(a)

jerġa’ jġib fis-seħħ xi ħaġa li ma tkunx fis-seħħ jew li ma tkunx teżisti fiż-żmien li fih iseħħ it-tħassir;

(b)

jolqot it-tħaddim ta’ xi liġi qabel ma kienet hekk imħassra jew xi ħaġa magħmula jew li tħalliet issir taħt xi liġihekk imħassra;

(ċ)

jolqotxidritt, privileġġ jew responsabbiltà miksuba jew meħuda taħt xi leġislazzjoni hekk imħassra jew li ġejja minn xi leġislazzjoni bħal dik;

(d)

jolqotxi penali, konfiska jew piena li wieħed se ta’ jeħel dwar xireat li jkun sa r kontraxi li ġihekk imħassra, jew xi responsabbiltà għal xi penali, konfiska jew piena bħal dawk;

(e)

jolqot kull stħarriġ, proċedimenti legali, jew rimedju dwar xidritt, privileġġ, obbligazzjoni, responsabbiltà, penali, konfiska, jew piena kif intqal qabel, u kull stħarriġ, proċedimenti legali, jew rimedju bħal dawk jistgħu jinbdew, jitkomplew, jew jiġu nforzati, u kull penali, konfiska jew piena bħal dawk jistgħu jiġu mposti, bħal li kieku l-Att li jħassar ma jkunx għadda.

Meta Att, sew jekk mgħoddi qabel jew wara l-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att, jemenda xi Att ieħor mgħoddi qabel jew wara l-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att, jew xi dispożizzjoni ta’ xi Att ieħor bħal dak, l-Att jew id-dispożizzjonihekk emendati kif ukoll kull ħaġa li saret taħthom jew bis-saħħa tagħhom, għandhom, kemm-il darba ma jkunx jidher ħsieb kuntrarju, jkomplu li jkollhom effett sħiħ, u għandhom hekk jibqgħu jseħħu kif emendati, u suġġetti għat-tibdil magħmul, bl-Att li jemenda.

Għall-finijiet tas-subartikolu (2)"emenda" tfisser u tinkludi kull emenda, modifika, tibdil, alterazzjoni, żieda jew tħassir tkun liema tkun l-għamla jew il-mod li bihom isiru u jkunu kif ikunu mfissra, u tinkludi wkoll dispożizzjoni li biha Att jew dispożizzjoni tiegħu jkunu sostitwiti jew rimpjazzati, jew imħassra u sostitwiti jew imħassra u minflokhom issir dispożizzjoni differenti.

Reati minn għaqda ta’ persuni.

Meta xi reat taħt jew kontraxi dispożizzjoni li tinsab f’xi Att, li jkun għadda sew qabel jew wara dan l-Att, isir minn korp jew għaqda ta’ persuni, sew jekk tkun persuna ġuridika jew le, kull persuna li, fil-ħin tal-għemil tar-reat, kienet direttur, manager, segretarju jew uffiċjal ieħor simili tal-korp jew għaqda, jew kienet tidher li qed taġixxi f’dik il-kariga, tkun ħatja ta’ dak ir-reatkemm il-darba ma tippruvax li r-reat ikun sar mingħajr it-tagħrif tagħha u li tkun eżerċitat id-diliġenza kollha xierqa biex tevita l-għemil tar-reat: Iżda, ħlief dwar reati taħt jew kontraxi dispożizzjoni li tinsab f’Att li fih hemm dispożizzjoni li tixbah id-dispożizzjoni ta’ dan l-artikolu, id-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu għandhom japplikaw biss għal reati li jkunu saru wara il-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att.

Ilsien tal-liġijiet.

Bla ħsara għad-disposizzjonijiet ta’ kull leġislazzjoni oħra, Att tal-Parlament mgħoddi wara l-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att jista’ jsir, għalkollox jew f’parti, bil-Malti jew bl-Ingliż biss jekk l-abbozz ta’ dak l-Att tal-Parlament, jew parti minn dak l-abbozz, ikun ippreżentat lill-Iskrivan tal-Kamra u ppubblikat f’ilsien wieħed biss minn dawk it-tnejn u jekk l-Att meta jgħaddi jkun fih dispożizzjoni li tawtorizza li jsir, jew, skont il-każ, li parti waħda jew iktar minnu jsiru, b’dak l-ilsien biss.

Emenda jew tħassir ta’ Att fl-istess sessjoni.

Kull Att tal-Parlament jista’ jiġi mibdul, emendat jew imħassar fl-istess sessjoni tal-Parlament; u d-dispożizzjonijiet ta’ dan l-artikolu għandhom japplikaw għal kull ħaġa magħmula dwar xi leġislazzjoni qabel il-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att kif japplikaw għal kull ħaġa magħmula dwar Att tal-Parlament wara dak il-bidu fis-seħħ.

Pubblikazzjoni elettronika.

Miżjud: IX.2003.47.

Meta xiatt jew dokument ikun meħtieġ li jiġi ppubblikat fil-Gazzetta, ikun biżżejjed li dak l-att jew dokument jiġi pubblikat f’format elettroniku fuq CDRom jew li jintgħamel disponibbli fuq website li tkun pubblikament aċċessibbli fuq l-internet u li jiġi pubblikat avviż fil-Gazzetta dwar dik il-pubblikazzjoni f’format elettroniku fuq CDRom jew li d-dokument ikun disponibbli fuq website: Iżda meta att jew dokument jiġi hekk pubblikat f’format elettroniku fuq CDRom jew jintgħamel hekk disponibbli fuq website li tkun pubblikament aċċessibbli fuq l-internet, għandu jkun hemm kopja ta’ dak id-dokument li tkun disponibbli għall-ispezzjon pubbliku matul il-ħinijiet normali tax-xogħol f’dipartiment jew uffiċċju tal-Gvern u għandu jiġi wkoll pubblikat a vviż dwar dik id-disponibbiltà fil-Gazzetta.


ORDINANZA DWAR L-IMPORTAZZJONI, MAGAZZINAĠĠ U BEJGĦ TA’ PETROLEUM Biex tirregola l-importazzjoni, magazzinaġġ u l-bejgħ bl-imnut tal-petroleum u ta’ sustanzi oħra bħalu.

L-ORDINANZAIX tal-1889, kif emendata bl-Ordinanzi: VIII tal-1897 u XXIX tal-1934; bl-Ordinanza ta’ Emerġenza XIV tal-1958; bl-Ordinanzi: XVI tal-1960 u XXV tal-1962; bl-Avviż Legali 4 tal-1963; bl-Atti: IX tal-1971, LVIII tal-1974, XI u XVI tal-1977, IX tal-1982, XIIIof 1983, XVII tal-1991, u XXV tal-2000; bl-Avviż Legali 407 tal-2007; u bl-Atti XV tal-2009, XXXIV tal-2014 u XXV tal-2015.

Titolu fil-qosor.

Emendat: XXV.2000.36.

It-titolu fil-qosor ta’ din l-Ordinanza hu l-Ordinanza dwar l-Importazzjoni, Magazzinaġġ u Bejgħ ta’ Petroleum.

Tifsir.

Sostitwit: IX.1982.2.

Emendat: XXV.2000.36.

Emendat: XXV.2000.36.

F’din l-Ordinanza, "petroleum" tfisser kull idrokarburi naturali sew f’forma likwida jew gass uża, magħdud żejt mhux raffinat u gass naturali, u sew jekk fi stat mhux raffinat jew natura li kemm f’forma proċessata jew raffinata.

Il-kaptan ta’ bastimenti mgħobbi bil-petroleum għandu jiddikjara x-xorta ta’ tagħbija li jkollu.

Emendat: XXIX.1934.2; IX.1971.3 XIII.1983.5; XVII.1991.81 XXV.2000.36; A.L.407 XV.2009.49; XV.

2009.49IX.1971.3; XIII.1983.5; XVII.1991.81; XXV.2000.36; A.L.407 tal-2007;.

Is-sid jew kaptan ta’ bastiment li biċċa mit-tagħbija tiegħu tkun tikkonsisti f’petroleum għandu jirrapporta lill-Awtorità għat-Trasport f’Malta ix-xorta ta’ dik it-tagħbija flimkien ma’ kull tagħrif ieħor li titlob l-Awtorità għat-Trasport f’Malta.

L-aġent ta’ bastiment, li biċċa mit-tagħbija tiegħu tkun tikkonsisti f’petroleum jew, jekk ma jkunx hemm dan l-aġent, l-impurtatur jew id-destinatarju ta’ tagħbija ta’ petroleum, għandu jagħti avviż lill-Awtorità għat-Trasport f’Maltat littijiem qabel ma jasal dak il-bastiment.

Jekk is-sid, il-kaptan, l-aġent, l-impurtatur jew id-destinatarju jonqos mid-disposizzjoni ta’ dan l-artikolu, huwa jeħel pena li mhux iżjed minn elfmija u erbgħa u sittineurou disgħa u sitt inċ enteżmu (1, 164.69): Iżda, fil-każ tal-tal-aġent, tal-impurtatur jew tad-destinatarju, huwa ma jeħilx dik il-penali jekk jipprova b’sodisfazzjon tal-qorti li quddiemha tiġi mismu għa l-kawża li ma kienx jaf jew li, bl-użu ta’ diliġenza raġonevoli, ma setax ikun jaf bil-wasla ta’ dak il-bastiment.

Setgħat tal-Kontrullur tad-Dwana.

Emendat: XVI.1960.3; IX.1982.2;: XXV.2000.36.

Il-Kontrullur tad-Dwana jista’ jordna li jittieħed kampjun tal-petroleumeżaminat jieħu n-nar, u ċ-ċertifikat tiegħu fuq hekk jista’ jinġieb bħala prova f’kull proċediment; iżda l-kaptan jista’ jġib provi li juru li dak iċ-ċertifikat mhux eżatt, u f’dan il-każ il-qorti tista’ taħt ar periti biex jeżaminaw il-petroleum Il-Kontrullur tad-Dwana jista’ jordna li jittieħed kampjun tal-petroleum li jkun jinsab abbord ta’ dak il-bastiment, biex jiġi eżaminat bil-mod approvat mill-Ministru responsabbli għall-portijiet, fil-loku fiż-żmien li l-imsemmi Kontrullur jista’ jistabbilixxi, u l-kaptan jew il-persuna minnu maħtura jistgħu jkunu preżenti waqt dak l-eżami.

L-uffiċjal jew persuna oħra li jagħmel dak l-eżami għandu jagħti ċertifikat dwar il-grad li fih il-petroleum li għalih iċ-ċertifikat ikun jirreferixxi u jagħmlu rapport dwar u.

Barra minn kull regolament ġenerali magħmul mill-Ministru responsabbli għall-portijiet, l-Awtorità għat-Trasport f’Malta tista’ tordna li bastiment, illi biċċa mit-tagħbija tiegħu tkun tikkonsisti f’petroleum, m’għandux jidħol jew iħott it-tagħbija tiegħu ta’ petroleum Barra minn kull regolament ġenerali magħmul mill-Ministru responsabbli għall-portijiet, l-Awtorità għat-Trasport f’Malta tista’ tordna li bastiment, illi biċċa mit-tagħbija tiegħu tkun tikkonsisti f’petroleum ħlief fil-port jew bajja u fil-postimsemmijin fl-ordni, u jekk il-kaptan jonqos li jesegwixxi minnufih dak l-ordni, l-Awtorità għat-Trasport f’Malta tista’ tordna li l-bastiment jiġi meħud f’dak il-port jew f’dik il-bajja u f’dak il-post bi spejjeż u għar-riskju tal-kaptan.

L-Awtorità għat-Trasport f’Malta m’għandhiex tħal li l-bastiment isiefer sakemm ma jiġux imħall sa l-ispejjeż tat-trasport u tal-indukrar tal-bastiment u tal-petroleum.

Pieni.

Emendat: XVI.1960.3.

Il-kaptan tal-bastiment imsemmi fl-artikolu 3, illi ma jkunx irid jagħti dik l-għajnuna li l-uffiċjali li jaġixxu taħt l-ordnijiet tal-Kontrullur tad-Dwana jitolbuhsa biex jieħdu l-kampjun imsemmi fl-artikolu 4, kif ukoll kull minvolontarjament ifixkel lil dawn l-uffiċjali fl-esekuzzjoni tad-dmirijiet tagħhom taħt id-disposizzjonijiet tal-artikolu 4, jeħel, meta jinsabħati, il-piena tal-priġunerija għal żmien mhux iżjed minn tliet xhur u ammenda.

Setgħa tal-Ministru responsabbli għall-portijiet li jagħmel regolamenti.

Emendat: XXI X.1934.3; A.L.4 tal-1963; XXV.2000.36.

Il-Ministru responsabbli għall-portijiet jista’ jagħmel regolamenti dwar il-portijiet u bajji li fihom jistgħu jidħlu bastimenti mgħobbija bil-petroleum, u dwar il-post li fih dawn il-bastimenti għandhom jiġu sorġuti u jiżbarkaw it-tagħbija, kif ukoll dwar il-ħin u l-mod ta’ dan l-iżbark u dwar il-kawtieli li għandhom jittieħdu waqt l-iżbark.

Meta bastiment jiġi sorġut jew tagħbija tiġi maħtu ta l-art jew xort’oħra żbarkata b’kontravvenzjoni ta’ regolament magħmul taħt id-disposizzjonijiet tal-aħħar artikolu qabel dan, il-kaptan ta’ dak il-bastiment, jew sid it-tagħbija, skont ma jkun il-każ, jeħel pena li mhux iżjed minn mija u sittax-il euro u sebgħa u erbgħ in ċenteżmu (116.47) għal kull ġurnata, jew biċċa minn ġurnata, li fiha tibqa’ sejra dik il-kontravvenzjoni.

L-Awtorità għat-Trasport f’Malta tista’ tordna t-trasport tal-bastiment jew tat-tagħbija, bi spejjeż tas-sid, f’post stabbilit fir-regolamenti hawn fuq imsemmija, u kull spiża li ssir għal dak it-trasport tista’ tiġi meħuda lura bl-istess mod li tista’ tintalab penali bis-saħħa ta’ din l-Ordinanza.

Proċeduri għall-ħlas ta’ penali u ta’ spejjeż.

Emendat: A.L.46 tal-1965; LVIII.1974.68.

L-Avukat Ġenerali jista’, fl-isem tal-Gvern, jaġixxi quddiem il-qorti ċivili kompetenti, għall-ħlas tal-penali jew tal-ispejjeż li għandhom jitħallsu taħt id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza.

Il-bastiment, u l-kaptan personalment, huma obbligati għall-ħlas tal-penali u tal-ispejjeż.

Il-bastiment, kif ukoll il-kaptan tiegħu personalment, huma obbligati għall-ħlas ta’ kull penali jew ta’ kull somma ta’ flus li jkollu l-Gvern għall-ispejjeż li jkunu saru taħt id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza.

Il-Ministru responsabbli għall-portijiet jista' jagħmel igħoddu d-disposizzionijiet ta’ din l-Ordinanza għal sustanzi oħra li jieħdu n-nar.

Miżjud: VIII.1897.2.

Emendat: A.L.4 XVI.1977.47; XXXIV.2014.24 Emendat: A.L.4 tal-1963;.

Kap. 272.

Emendat: A.L.4 tal-1963 Kap. 272.

Il-Ministru responsabbli għall-portijiet jista’ jagħmel, iħassar u jbiddel, b’Avviż tal-Gvern pubblikat fil-Gazzetta tal-Gvern, ordnijiet li bihom jagħmel igħoddu d-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza jew ta’ regolamenti magħmulin bis-saħħa ta’ din l-Ordinanza, għal sustanzi infjammabbli, esplożivi jew korrosivi, iżda, il-kwantità ta’ sustanzi li għalih b’Avviż tal-Gvern issir tgħodddin l-Ordinanza, illi tista’ tinżamm mingħajr liċenza, għandha tkun biss il-kwantità speċifikata f’dak l-Avviż u, jekk din il-kwantità ma tkunx speċifikata, ebda kwantità ma tista’ tinżamm mingħajr liċenza.

Il-Ministru responsabbli għall-portijiet għandu s-setgħa li jagħmel regolamenti speċjali.

Miżjud: VIII.1897.2.

Emendat: XIV.1958 XXV.1960.2; A.L.4XXV.2000.36; XXV.2015.41 Emendat: XIV.1958; XXV.1960.2; A.L.4 tal-1963;.

Kap. 545.

Emendat: XIV.1958; Kap. 545.

Il-Ministru responsabbli għall-portijiet jista’ jagħmel regolamenti speċjali dwar l-importazzjoni, magazzinaġġ u bejgħ bl-imnut ta’ sustanzi esplożivi jew infjammabbli, li għalihom ma jgħoddux id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza jew ta’ ordnijiet magħmulin mill-Ministru responsabbli għall-portijiet bis-saħħa ta’ din l-Ordinanza: Iżda dik is-setgħa ma għandhiex testendi għall-egħmil ta’ regolamenti li jolqtu l-importazzjoni, il-magazz inaġġ u l-bejgħ ta’ sustanzi esplożivi jew infjammabbli li dwarhom is-setgħa ta’ egħmil ta’ regolamentihivestita fir-Regolatur għas-Servizzi tal-Enerġija u l-Ilma taħt l-Att dwar ir-Regolatur għas-Servizzi tal-Enerġija u l-Ilma.


ATT DWAR ĠIEH IR-REPUBBLIKA

Biex jipprovdi għat-twaqqif ta’ xirka ta’ ġieh li tkun magħrufa bħala Ġiehir-Repubblika, biex jipprovdi għall-għoti ta’ midalji għal kuraġġ u għal servizz lir-Repubblika, għat-tneħħija ta’ titoli ta’ nobbiltà u għall-kontroll ta’ unuri u dekorazzjonijiet, u biex jipprovdi għal ħwejjeġ anċillari jew inċidentali għal dawk l-għanijiet.

L-ATT XXIX tal-1975, kif emendat bl-Atti XXX VII tal-1976,, XI tal-1991; bl-; u bl-Atit, VXVIIXIX tal-2013 XXXVII tal-2015 L-ATT XXIX tal-1975, kif emendat bl-Atti XXX VII tal-1976,, XI tal-1991; bl-; u bl-Atit, VXVIIXIX tal-2013.

L-ATT XXIX tal-1975, kif emendat bl-Atti XXX VII tal-1976,, XI tal-1991; bl-; u bl-Atit, VXVIIXIX tal-2013 XXXVII tal-2015 L-ATT XXIX tal-1975, kif emendat bl-Atti XXX VII tal-1976, XIV tal-1990, XI tal-1991 u XV tal-1993; bl-Avviż Legali 423 tal-2007; u bl-Atit VI tal-2008, Vu XVII tal-2011, XIX tal-2013 u

It-titolu fil-qosor ta’ dan l-Att huwa l-Att dwar Ġiehir-Repubblika.

TAQSIMA I

ĠIEH IR-REPUBBLIKA

T waqqif tax-Xirkaumotto.

Għandu jkun hemm u qed titwaqqaf b’dan l-Attx irka ta’ ġieh li tkun magħrufa bħala Ġiehir-Repubblika, hawnhekk iżjed ’il quddiem imsejħa Ix-Xirka jew Xirka.

Il-mottotax-Xirka jkun" Għall-ġid tal-Maltin".

Imseħbin tax-Xirka.

Emendat: XIV.1990.2.

Ix-Xirka tkun magħmula minn imseħbin u mseħbin onorarji li l-President ta’ Malta, fuq il-parir bil-miktub tal-Prim Ministru, minn żmien għal żmien jaħtar, skont u salvid-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att.

Ċittadini Maltin biss jkunu jistgħu jiġu maħtura bħala mseħbin tax-Xirka, u dawk il-persuni biss li f’dak iż-żmien ma jkunux ċittadini Maltin jkunu jistgħu jiġu maħtura bħala mseħbin onorarji tax-Xirka.

Ħatriet bħala mseħbin jew imseħbin onorarji tax-Xirka għandhom isiru minħabba meritu eċċezzjonali f’servizz lejn Malta jew lejn umanità.

Minkejja d-disposizzjonijiet tas-subartikolu (3), kull ċittad in distint ta’ pajjiż ieħor barra Maltali lilu huwa mixtieq li jingħata ġieh jista’ jiġi maħtur bħala msieħeb onorarju tax-Xirka.

Il-President ta’ Malta jista’ jaħtar bħala mseħbin tax-Xirka mhux iżjed minn tliet persuni kull sentejn.

Il-ħatriet għandhom jibdew iseħħu f’Jum ir-Repubblika.

Id-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu ma għandhomx japplikaw għal ħatriet ta’ mseħbin onorarji.

Titoli u l-insinja.

Emendat: XIV.1990.3.

Imsieħeb jew imsieħeb onorarju tax-Xirka jkollu l-jeddli-

(a)

jġi bl-ittri S. Ġ.

(Sieħeb il-Ġieh) wara ismu fl-okkażjonijiet kollha fejn l-użu ta’ ittri bħal dawn huma soltu li jintużaw;

(b)

jilbes bħala dekorazzjoni l-insinja tax-Xirka skont ir-regoli magħmula b’dan l-Att.

Il-Kap tax-Xirka jkollu d-dritt jilbes bħala dekorazzjoni l-insinja tax-Xirka preskritta fir-regoli li jsiru bis-saħħa ta’ dan l-Att.

TAQSIMA II

L-ORDNI NAZZJONALI TAL-MERITU

Miżjuda: XIV.1990.5.

T waqqif tal-Ordni u Motto.

Miżjud: XIV.1990.5.

Għandu jkun hemm u qed titwaqqaf b’dan l-Att, ordni nazzjonali ta’ meritu li tkun magħrufa bħala l-Ordni Nazzjonali tal-Meritu, hawnhekk iżjed ’il quddiem imsejħa l-Ordni.

Il-mottotal-Ordni jkun "Virtuteet Constantia".

Il-mottotal-Ordni jkun "Virtuteet Constanti a

Imseħbin tal-Ordni.

Miżjud: XIV.1990.5.

L-Ordni tkun magħmula minn imseħbin li l-President ta’ Malta, fuq parir miktub tal-Prim Ministru, minn żmien għal żmien jaħtar skont usalvid-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att.

Ċittadini Maltin biss ikunu jistgħu jinħatru bħala mseħbin tal-Ordni.

S] u bija onorarja tal-Ordni tista’ tingħata lil ċittadini barranin li jkunu ddistingwew lilhom infushom bis-servizz tagħhom fil-promozzjoni u twettiq ta’ relazzjonijiet internazzjonali jew li jkunu kisbu r-rispett u l-gratitudni tal-poplu tal-Gżejjer Maltin.

Ir-riferenzi għas-sħubija jew għas-sħubija onorarja jinkludu l-gradi kollha ta’ sħubija elenkati fl-artikolu 8.

Gradi tal-Ordni.

Miżjud: XIV.1990.5.

Emendat: VI.2008.2; XIX.2013.3.

Emendat: VI.2008.2;

L-Ordni jkun magħmul minn erba’ gradi ta’ sħubija: Kumpannji tal-Unur, Kumpannji, Uffiċjali u membri ordinarji.

In-numru ta’ mseħbin f’kull grad tal-Ordni għandu jkun kif ġej:

(a)

mhux iktar minn tliet persuni fl-istess waqt ma għandhom ikunu Kumpannji tal-Unur tal-Ordni: Iżda, biex jiġi stabbilit in-numru ta’ mseħbin fil-grad, ma għandhomx jitqiesu dawk l-imseħbin li jkollhom jew kellhom il-kariga ta’ President ta’ Malta jew ta’ Prim Ministru;

(b)

mhux iktar minn żewġ persuni jinħatru Kumpanniji tal-Ordni f’kull sena;

(ċ)

mhux iktar minn tliet persuni jinħatru Uffiċjali tal-Ordni f’kull sena;

(d)

mhux iktar minn għaxar persuni jinħatru membri ordinarji tal-Ordni f’kull sena.

Il-ħatriet ikunu b’seħħ minn Jum ir-Repubblika.

Id-dispożizzjonijiet tas-subartikoli) ma japplikawx għall-ħatriet ta’ membri onorarji.

Il-President ta’ Malta u l-Prim Ministru għandhom bis-saħħa tal-kariga tagħhom ikunu Kumpannji tal-Unur tal-Ordni.

Il-Presidenti u l-Prim Ministri kollha preċedenti jkunu Kumpannji tal-Unur tal-Ordni.

Il-President ta’ Malta jista’ jagħti l-ħatra ta’ Kumpanniji tal-Unur tal-Ordni ukoll lil persuna li tkun mietet li tkun serviet bħala Aġent President ta’ Malta għal perjodu ta’ mhux inqas minn sena li matul u l-uffiċċju tal-President ta’ Malta kien vakanti.

Titoli u l-Insinja tal-Ordni.

Miżjud: XIV.1990.5.

Imsieħeb jew imsieħeb onorarju tal-Ordni jkollu jedd li jilbes l-insinja tal-Ordni kif preskritt għall-grad tiegħu jew tagħha fir-regoli li jsiru skont dan l-Att.

L-imseħbin tal-Ordni jkollhom il-jedd li jġibu dawn l-ittri wara isimhom fl-okkażjonijiet kollha meta dawn l-ittrisoltu jintuża w-

(a)

Kumpann tal-Unur: K.U. O.M.;

(b)

Kumpann: K.O.M.;

(ċ)

Uffiċjal: U.O.M.;

(d)

Membru: M. O.M.

TAQSIMA III

MIDALJI TAR-REPUBBLIKA

Emendata: XIV.1990.4.

" Midalja għall-Qlubija".

Emendat: XIV.1990.4, 6; XVII.2011.2.

Midalja magħrufa bħala l-"Midalja għall-Qlubija " tista’ tingħata mill-President ta’ Malta, fuq il-parir bil-miktub tal-Prim Ministru lil ċittadin Malti għal xiegħmil ta’ qlubija eċċezzjonali.

Il-"Midalja għall-Qlubija " tista’ tingħata wkoll wara l-mewt.

Minkejja d-dispożizzjonijiet tas-subartikolu (1), il-"Midalja għall-Qlubija " tista’ tingħata fuq bażi onorarja lil kull ċittadin ta’ pajjiż barra minn Malta għal xiegħmil ta’ qlubija eċċezzjonali li jkun jixraqlu rikonoxximent minn Malta.

Midalja magħrufa bħala l-"Midalja għall-Qadi tar-Repubblika " tista’ tingħata mill-President ta’ Malta, fuq il-parir bil-miktub tal-Prim Ministru lil ċittadin Malti għax ikun qeda lil Malta b’mod distint.

Minkejja d-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1), il-"Midalja għall-Qadi tar-Repubblika "tista tingħata fuq bażi onorarja lil kull ċittad in distint ta’ pajjiż barra minn Malta li lilu huwa mixtieq li jingħata ġieh.

Il-"Midalja għall-Qadi tar-Repubblika " tista’ tingħata wkoll wara l-mewt.

Għadd ta’ midalji.

Emendat: XIV.1990.4, 7; VI.2008.3; XIX.2013.4.

Il-President ta’ Malta jista’ jagħti l-"Midalja għall-Qadi tar-Repubblika" lil mhux iżjed minn għaxar ċittadini Maltin f’kull sena.

Għall-għanijiet tas-subartikolu (1), ma għandha titqies ebda għotja magħmula fuq bażi onorarja.

Persuna li lilha tkun ġiet mogħtija l-"Midalja għall-Qlubija" jkollha l-jed d-

(a)

liġġi b l-ittri M.R.Q. (Midalja tar-Repubblika għall-Qlubija) wara isimha f’kull okkażjoni li l-użu ta’ ittri bħal dawn huma soltu li jintużaw; u

(b)

li tilbes il-midalja bħala dekorazzjoni skont ir-regoli magħmula taħt dan l-Att.

Titolu ulbies tal-"Midalja għall-Qadi tar-Repubblika".

Emendat: XIV.1990.4.

Persuna li lilha tkun ġiet mogħtija l-"Midalja għall-Qadi tar-Repubblika" jkollha l-jed d-

(a)

liġġi b l-ittri M.Q.R. (Midalja għall-Qadi tar-Repubblika) wara isimha f’kull okkażjoni li l-użu ta’ ittri bħal dawn huma soltu li jintużaw; u

(b)

Mingħajr preġudizzju għad-disposizzjonijiet tal-artikolu 14, il-President jista’, f’ċirkostanzi speċjali, jagħti l-Midalja għall-Qadi tar-Repubblika lil grupp ta’ persuni jew lil xi organizzazzjoni volontarja li tkun debitament iskritta mal-Kummissarju skont l-Att dwar l-Organizzazzjonijiet Volontarji.

Meta l-Midalja għall-Qadi tar-Repubblika tingħata lil xi grupp jew organizzazzjoni, il-Kumitat għandu, skont l-artikolu 18(2), jindika l-persuna li tkun tappartjeni lill-grupp jew organizzazzjoni li jkollha jeddiġġib l-ittri M.Q.R. (Midalja għall-Qadi tar-Repubblika) wara isimha kull darba li l-użu ta’ dawk l-ittri jkun konswetudinarju u li tilbes il-midalja bħala dekorazzjoni skont ir-regoli magħmulin taħt l-Att.

Jekk jiġri l il-persuna indikata skont is-subartikolu (2) ma tibqax tifforma parti mill-organizzazzjoni, jew il-grupp, il-President jista’ fuq parir tal-Prim Ministru u wara li ssir rakkomandazzjoni għaldaqstant mill-Kumitat tan-Nomini, jinnomina persuna oħra li tkun tappartjeni lill-grupp jew lill-organizzazzjoni li jkollha l-jeddiġġi b l-ittri M.Q.R. (Midalja għall-Qadi tar-Repubblika) wara isimha kull darba li l-użu ta’ dawk l-ittri jkun konswetudinarju u li tilbes il-midalja bħala dekorazzjoni skont ir-regoli magħmulin taħt l-Att, u f’dik l-eventwalità dik il-persuna li tkun telqet mill-organizzazzjoni jew grupp ma jkollhiex aktar id-drit t iġġib wara isimha l-ittri M.Q.R. (Midalja għall-Qadi tar-Repubblika), u li tilbes il-midalja bħala dekorazzjoni skont ir-regoli magħmulin taħt l-Att.

F’dak il-każ min ikun għandu jreġġa’ lura l-midalja lis-Segretarju tal-Kabinett.

Jekk jiġri l il-grupp jew l-organizzazzjoni msemmi fis-subartikolu (2) jisfaxxa, il-President jista’, fuq parir tal-Prim Ministru u wara li ssir rakkomandazzjoni għaldaqstant mill-Kumitat tan-Nomini, jirtira l-Midalja għall-Qadi tar-Repubblika.

F’dak il-każ, il-midalja għandha titreġġa’ lura lis-Segretarju tal-Kabinett.

Meta l-Midalja għall-Qadi tar-Repubblika tiġi revokata skont is-subartikolu (4), għandhom japplikaw id-disposizzjonijiet tal-artikolu 23(2).

Midalji ta’ Tifkira Nazzjonali.

Miżjud: XIV.1990.5.

Emendat: XI.1991.2; XIX.2013.5.

Emendat: XI.1991.2;

Il-President ta’ Malta, li jaġixxi skont il-parir tal-Prim Ministru, jista’ jordna l-ħruġ ta’ midalji biex ifakkruġrajja, jew l-anniversarju ta’ xi ġrajja, ta’ importanza nazzjonali.

Il-Midalji ta’ Tifkira Nazzjonali għandhom jingħataw mill-President ta’ Malta, li jaġixxi fuq il-parir tal-Prim Ministru, lil persuni li jkun jixirqilhom l-unur.

Ma għandhomx jitfakkru aktar minn erba’ ġrajjiet nazzjonali bil-ħruġ ta’ midalji f’perjodu ta’ għaxar snin, u dawk il-midalji għandhom jinħarġu sabiex ifakkru l-ġrajja nazzjonali nnifisha u l-anniversarji ta’ importanza tagħha.

Għandha tingħata midalja, li tkun magħrufa bħala l-Midalja għal Servizz Distint, u Midalja li tkun magħrufa bħala l-Midalja għal Servizz Twil u Effiċjenti, hawnhekk iżjed ’il quddiem f’dan l-artikolu msejħin il-midalji, lil membri ta’ korpi dixxi plinati li jikkwalifikaw għaliha, mill-Ministri responsabbli għall-korpi.

Wara li tingħata l-midalja, jistgħu jingħataw clasps għal servizz i ktar kwalifikanti għal dan.

Is-servizz kwalifikanti għall-midalji u għall-clasps ikun dak stipulat fir-regoli li jsiru skont dan l-Att.

Il-membri u l-ex-membri kollha tal-korpi dixxi plinati li jkunu taw is-servizz tagħhom, b’kollox, tul il-perjodu stipulat fir-regoli magħmulin skont dan l-Att, u li jkunu taw servizz effiċjenti matul iż-żmien kollu, ikunu eliġibbli għall-għoti tal-midalja u tal-clasp.

Għall-fini ta’ dan l-artikolu, korpi dixxi plinati jfissru-

(a)

il-Forzi Armati ta’ Malta;

(b)

il-Korp tal-Pulizija;

(ċ)

uffiċjali li jservu fis-Servizzi Korrettivi ta’ Malta; nu

(d)

il-Forza tal-Għajnuna u Salvataġġ fi ħdan id-Dipartiment tal-Protezzjoni Ċivili.

F’ċirkostanzi eċċezzjonali l-Midalja għal Servizz Distint tista’ tingħata lill-membri ta’ forzi militari jew tal-pulizija barranin.

Ilbies tamidalji.

Miżjud.

Emendat: VI.2008.6.

Kull mintingħatalu Midalja ta’ Tifkira Nazzjonali, Midalja għal Servizz Distint, jew Midalja għal Servizz Twil u Effiċjenti jkollu dritt jilbisha skont ir-regoli magħmulin skont dan l-Att.

TAQSIMA IV

DISPOSIZZJONIJIET APPLIKABBLI GĦAT-TAQSIMIET I, II U III

Nomini għal sħubija tax-Xirka u tal-Ordni, u għall-għoti ta’ Midalji.

Miżjud: XIV.1990.5.

Emendat: VI.2008.6.

Emendat: VI.2008.6.

Għandu jitwaqqaf Kumitat tan-Nomini, hawnhekk iżjed ’il quddiem imsejjaħ il-Kumitat, li jinħatar mill-Prim Ministru għal dak iż-żmien u skont dawk il-kondizzjonijiet li l-Prim Ministru jista’ jistabbilixxi, sabiex jipproponi kandidati għal sħubija fix-Xirka, fl-Ordni u għall-għoti ta’ Midalji; is-Segretarju tal-Kabinett ikun iċ-Chairman ta’ dan il-Kumitat.

Membru wieħed ta’ dan il-Kumitat għandu jinħatar wara li ssir konsultazzjoni mal-Kap tal-Oppożizzjoni.

Meta l-Kumitat jipproponi l-kandidati lill-Prim Ministru, dan għandu jiżgura li nomina tkun konformi mal-kriterji għas-sħubija fix-Xirka jew fl-Ordni, jew għall-għoti ta’ Midalja skont il-każ, u, għal dan il-għan, il-Kumitat ikollu s-setgħa li jirregola l-proċedura tiegħu nnifsu.

Il-President ta’ Malta jkun il-Kap tax-Xirka u tal-Ordni.

Is-Segretarju tal-Kabinett ikun il-Kanċillier tax-Xirka u tal-Ordni.

Il-President ta’ Malta jista’, bil-parir tal-Prim Ministru, jaħtar dawk l-uffiċjali l-oħrajn tax-Xirka u tal-Ordni skont ma jitqiesu meħtiġin.

Persuna ma titqiesx li himsieħba tax-Xirka jew tal-Ordni għaliex biss hija tkun uffiċjal tax-Xirka jew tal-Ordni.

Dokument tal-ħatra.

Miżjud: XIV.1990.5.

Il-ħatriet bħala msieħeb jew imsieħeb onorarju tax-Xirka jew tal-Ordni għandhom isiru b’dokument uffiċjali li jkun iffirmat mill-Kap tax-Xirka jew tal-Ordni, bl-awtorità tal-Prim Ministru, u siġillat bis-Siġill tax-Xirka jew tal-Ordni, skont il-każ.

Kanċillier tax-Xirka u tal-Ordni.

Miżjud: XIV.1990.5.

Il-Kanċillier tax-Xirka u tal-Ordni għandhom iżommu reġistri li jkunu juru l-ismijiet tal-imseħbin u tal-imseħbin onorarji tax-Xirka u tal-Ordni, u dawk id-dokumenti kollha li jkollhom x’jaqsmu mas-sħubija fl-Ordni hekk kif jista’ jiġi preskritt f’regolamenti li jsiru skont dan l-Att, u għandhom iwettqu dawk il-funzjonijiet l-oħrajn kollha dwar ix-Xirka jew l-Ordni hekk kif il-Kap tax-Xirka jew tal-Ordni jista’ jeħtieġ li jitwettqu jew hekk kif jista’ jiġi preskritt b’dan l-Att jew b’xi regoli li jsiru bis-saħħa tiegħu.

Pubblikazzjoni fil-Gazzetta ta’ ħatriet u għotjiet.

Miżjud: XIV.1990.5.

Il-ħatra u l-promozzjoni tal-imseħbin u tal-imseħbin onorarji tax-Xirka u tal-Ordni u l-għoti ta’ Midalji skont id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att għandhom jiġu avżati fil-Gazzetta.

Temm ta’ sħubija fix-Xirka, eċċ. Miżjud: XIV.1990.5.

Miżjud: XVII.2011.3.

Miżjud: XVII.2011.3.

Persuna ttemm is-sħubija tagħha fix-Xirka jew fl-Ordni, jew iż-żamma ta’ midalja mogħtija bis-saħħa ta’ dan l-Att meta:

(a)

hija tmut;

(b)

hija tirriżenja mix-Xirka jew mill-Ordni, ħlief fil-każ ta’ dawk il-persuni li jkunu mseħbin bis-saħħa ta’ kariga li jkunu jew kienu jokkupaw, jew bl-għoti lura tal-midalja.

It-temm jibda jseħħ mill-jum meta r-riżenja mix-Xirka jew mill-Ordni tasal għand il-Kanċillier tax-Xirka jew tal-Ordni, jew il-midalja tingħata lura lis-Segretarju tal-Kabinett;

(ċ)

dik il-persuna tkun ħatja ta’ kondotta li tirrendiha mhux mistħoqqa li tibqa’ msieħba tal-Ordni jew tax-Xirka jew li żżomm midalja, u l-ħatra tintemm jew l-għoti tal-midalja jiġi revokat mill-President ta’ Malta li jaġixxi fuq riżoluzzjoni tal-Kamra tad-Deputati skont dawk il-proċeduri li jistgħu jiġu preskritti b’regoli li jsiru bis-saħħa ta’ dan l-Att.

Persuna ttemm is-sħubija tagħha fuq bażi onorarja fix-Xirka jew fl-Ordni, jew iż-żamma ta’ midalja fuq bażi onorarja mogħtija bis-saħħa ta’ dan l-Att meta:

(a)

hija tmut;

(b)

hija tavża lill-Gvern ta’ Malta il li hija ma tixtieqx tkompli tkun membru onorarju tax-Xirka jew tal-Ordni jew bl-għoti lura tal-midalja.

It-temm jibda jseħħ mill-jum meta l-avviż tar-riżenja mix-Xirka jew mill-Ordni jasal għand il-Kanċillier tax-Xirka jew tal-Ordni, jew il-midalja tingħata lura lis-Segretarju tal-Kabinett;

(ċ)

jekk il-President ta’ Malta, fuq il-parir tal-Prim Ministru mogħti wara li jkun ikkonsulta lill-Kap tal-Oppożizzjoni, jtemm il-ħatra onorarja fix-Xirka jew fl-Ordni jew jirtira l-għoti tal-midalja għar-raġuni illi, skont il-fehma espressa fl-imsemmi parir, minħabba fl-imġieba tal-persuna hija ma jkunx jixirqilha li tkompli tkun imsieħba fix-Xirka jew fl-Ordni jew li tkompli żżommmidalja jew illi ma jkunx għadu xieraq illi tkompli fis-seħħ il-ħatra onorarja fix-Xirka jew fl-Ordni jew l-għoti tal-midalja.

It-temm tas-sħubija skont is-subartikolu (1)(b) u (ċ) jew skont is-subartikolu (2)(b) u (ċIt-temm tas-sħubija skont is-subartikolu (1)(b) jew skont is-subartikolu (2)(b) għandu jiġi avżat fil-Gazzetta.

Għoti lura tal-insinja, eċċ. Miżjud: XIV.1990.5.

Meta b’mod ieħor li ma jkunx il-mewt, persuna ttemm is-sħubija tagħha fix-Xirka jew fl-Ordni, jew iż-żamma tagħha ta’ midalja, hija għandha minnufih tagħti lura lill-Kanċillier tax-Xirka jew tal-Ordni l-insinja tax-Xirka jew tal-Ordni li kienu ngħatawlha; il-midalja għandha tingħata lura lis-Segretarju tal-Kabinett.

Hekk kif sieħeb tal-Ordni jittella’ għal grad ogħla, huwa għandu jagħti lura lir-Reġistratur l-insinja tal-grad li kien fih qabel ma jkun ittella’.

Min ikollu midalja ma jkunx meħtieġ li jagħti lura l-midalja hekk kif jiddaħħal fis-sħubija tax-Xirka jew tal-Ordni.

Siġill tax-Xirka u tal-Ordni.

Miżjud: XIV.1990.5.

Ebda ħatra fix-Xirka jew fl-Ordni u ebda temm ta’ dik il-ħatra ma tkun valida ħlief jekk ikollha s-Siġill tax-Xirka jew tal-Ordni fuqha skont il-każ.

Is-Siġilli tax-Xirka u tal-Ordni jinżammu fil-kustodja tal-President ta’ Malta.

Il-President ta’ Malta jista’ minn żmien għal żmien, fuq il-parir tal-Prim Ministru, jagħmel regoli-

(a)

li jkunu jippreskrivu da k kollu li skont id-disposizzjonijiet ta’ qabel dan ta’ dan l-Att jista’ jew jeħtieġ li jiġi preskritt;

(b)

dwar id-disinn, forma u kontenut tal-insinja u tal-midalji u l-protokoll ta’ kif jintlibsu dawn l-insinji umidalji;

(ċ)

dwar il-formalità tal-investitura u għotja;

(d)

biex jagħmel kull disposizzjoni oħra anċillari li tkun meħtieġa jew maħsuba xierqa sabiex jingħata effett aħjar għal kull disposizzjoni ta’ dan l-Att;

(e)

jippreskrivi l-insinja tal-kariga li tista’ tintlibes minn uffiċjali ta’ awtorità ta’ gvern lokali, membri ta’ xi Organu tal-Istat, jew minn uffiċjali tal-Gvern ta’ Malta sew fis-servizz lokali jew barrani jew sew jekk ikunu membri ta’ forza dixxiplinata jew xort’oħra.

Użu mhux awtorizzat ta’ insinja tax-Xirka, tal-Ordni, eċċ. Miżjud: XIV.1990.5.

Emendat: A.L.423 tal-2007.

Emendat: A.L.423 tal-2007.

Kull min jagħmel użu minn insinja tax-Xirka jew tal-Ordni jew ta’ midalja stipulatafi jew bis-saħħa ta’ dan l-Att, mingħajr ma jkollu dritt jagħmel dan skont id-disposizzjonijiet ta’ qabel dan ta’ dan l-Att, jew li jqiegħed jew iġiegħel li jitqegħdu wara ismuxi ittri li jfissru jew juru li jfissru sħubija fix-Xirka jew fl-Ordni jew iż-żamma ta’ midalja skont dan l-Att, mingħajr ma jkollu dritt jagħmel dan skont id-disposizzjonijiet ta’ qabel dan ta’ dan l-Att, ikun ħati ta’ reat u jeħel, meta jinsabħati, multa ta’ mhux anqas minn mitejnu tnejnutletineurouerbgħa u disgħ in ċenteżmu (232.94) u mhux iżjed minnelf, mija uerbgħa u sittineurou disgħa u sitt inċ enteżmu (1, 164.69).

TAQSIMA V

TITOLI TA’ NOBBILTÀWUNURI U DEKORAZZJONIJIET BARRANIN

Emendata: XIV.1990.4.

Titoli ta’ nobbiltà m’humiex rikonoxxuti.

Emendat: XIV.1990.4.

It-titoli ta’ nobbiltà m’humiex rikonoxxuti u kull privileġġ jew dritt ieħor anċillari għal xi titolu bħal dak għandu jispiċċa milli jkollu effett.

Ebda ħaġa fis-subartikolu (1) ma għandha tkun ta’ preġudizzju ta’ xi dritt ta’ proprjetà li jista’ jkollha jew tista’ tgħaddi għandxi persuna bħala l-persuna li kienet tkun id-detentur ta’ dak it-titolu ta’ nobbiltà kieku ma kienx hemm id-disposizzjonijiet ta’ dak is-subartikolu.

Kull kondizzjoni fl-att jew dokument ieħor ta’ fondazzjoni, jew f’xi dokument ieħor, li jeħtieġ l-użu ta’ titolu ta’ nobbiltà jew ta’ xi isem jew deskrizzjoni oħra għat-tgawdija ta’ xi dritt ta’ proprjetà ma jkollha ebda effett.

Unuri u dekorazzjonijiet rikonoxxuti, eċċ. Emendat: XIV.1990.4, 9; V.2011.22.

Ebda unur, għotja jew dekorazzjoni, ħlief grad ta’ università honorisca usa, premju, jew xi għotja għall-qlubija, u ebda sħubija fi, jew kariga f’xi, ordni, ma jkunu rikonoxxuti jekk ma humiex mogħtija taħt dan l-Att, jew xi liġi oħra li tkun isseħħ f’dak iż-żmien jew jekk ma kienux jew ma humiex mogħtija minn Stat Barrani jew Ordni Sovran li għandu relazzjonijiet diplomatiċi ma’ Malta jew ma’ xi organizzazzjoni internazzjonali li Malta hija membru tagħha u, dwar xi unur, għotja, dekorazzjoni, sħubija jew kariga mogħtija lil xi persuna f’Malta jew lil xi ċittadin ta’ Malta minn xi Stat, Ordni Sovran jew organizzazzjoni internazzjonali wara l-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att, jekk ma jiġux mogħtija bl-awtorità bil-miktub tal-President ta’ Malta mogħtija fuq il-parir bil-miktub tal-Prim Ministru.

It-talba għal xi awtorizzazzjoni taħt is-subartikolu (1) għandha ssir skont dik il-proċedura li tiġi preskritta bir-regoli magħmula taħt dan l-Att.

Kull awtorizzazzjoni mogħtija taħt dan l-artikolu għandha tkun imħabbra fil-Gazzetta.

Huwa d-dmir ta’ kull uffiċjal pubbliku jew awtorità pubblika, u ta’ kull korpimwaqqaf jew rikonoxxut mil-liġi u ta’ kull imsieħeb miegħu, li ma jirrikonoxxi b’ebda mod, u li ma jagħmel xejn li jista’ jfisser rikonoxximent ta’, xi titolu ta’ nobbiltà jew xi unur, għotja, dekorazzjoni, sħubija jew kariga li ma humiex rikonoxxuti skont id-disposizzjonijiet ta’ hawn fuq ta’ dan l-artikolu.


ATT DWAR IL-FESTI NAZZJONALI U BTAJJEL PUBBLIĊI OĦRA

Biex jipprovdi dwar il-Festi Nazzjonali ta’ Malta u btajjel pubbliċi oħra.

L-ATT XXX tal-1975, kif emendat bl-Avviżi Legali: 38 u 59 tal-1977; bl-AttX ta’ 1980840 VIII tal-1989 u. AttX ta’ 1980840 VIII tal-1989 u AttX ta’ 1980840 VIII tal-1989 u. AttX ta’ 1980; bl-Avviżi Legali 8 u 40 tal-1987; u bl-Atti II tal-2005

Titolu fil-qosor.

Emendat: VIII.1989.2.

It-titolu fil-qosor ta’ dan l-Att huwa l-Att dwar il-Festi Nazzjonali u Btajjel Pubbliċi oħra.

Festi Nazzjonali.

Sostitwit: X.1980.2; VIII.1989.3.

Dawn il-ġranet ikunu Festi Nazzjonali: Il-wieħed u għoxrin ta’ Settembru bħala Jum l-Indipendenza.

It-tlettax ta’ Diċembru bħala Jum ir-Repubblika.

Il-wieħed u tletin ta’ Marzu bħala Jum il-Ħelsien.

It-tmienja ta’ Settembru bħala Jum il-Vittorja.

Is-sebgħa ta’ Ġunju magħruf bħala s-Sette Giugno.

Il-Festi Nazzjonali jkunu btajjel pubbliċi u f’dawk l-okkażjonijiet għandha tittajjar il-Bandiera Nazzjonali ta’ Malta fuq il-bini pubbliku.

Ċelebrazzjoni tal-Festi Nazzjonali.

Miżjud: VIII.1989.5.

Il-Prim Ministru għandu jagħti dawk id-direttivi li jidhirlu xierqa għaċ-ċelebrazzjoni tal-Festi Nazzjonali.

Vaganzi pubbliċi.

Emendat: VIII.1989.4.

Il-Ħdud u l-jiem imniżżla fl-Iskeda jkunu btajjel pubbliċi.

Minkejja d-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu, il-Prim Ministru jista’ b’avviż fil-Gazzetta-

(a)

jordnali xi jum jitħares bħal a btala pubblika b’żieda mal-btajjel pubbliċi l-oħra;

(b)

jordna li xi jumimniżżel fl-Iskeda jitħarisx bħal a btala pubblika.

Il-Prim Ministru jista’ wkoll, b’ordni fil-Gazzetta, jemenda l-Iskeda.

Fil-btajjel pubbliċi, l-uffiċċji kollha tal-Gvern jibqgħu magħluqin: Iżda l-Prim Ministru jista’ jordnali xi uffiċċju jew uffiċċji tal-Gvern jinżammu miftuħa f’xi btala pubblika msemmija fl-ordni.

Dritt għal btajjel.

Emendat: VIII.1989.4; II.2005.18.

B’dak kollu li jinsab f’kull liġi oħra, jew f’xi kuntratt, jew f’xi att ieħor ikun li jkun:

(a)

meta taħt il-kondizzjonijiet tas-servizz applikabbli għal persuna dik il-persuna għandha, jew kieku ma kienux id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att kieni kollha, dritt għal btala f’xi jum li ma jibqax btala pubblika bis-saħħa ta’ dan l-Att, dik il-persuna ma jibqax ikollha dritt għal btala f’dak il-jum imsemmi, iżda jkollha dritt għal btala f’xi jum li jkun b tala pubblika wara l-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att u ma kienx btala pubblika f’dik id-data;

(b)

Emendata: A.L.38 tal-1977.

Sostitwita: A.L.59 tal-1977; X.1980.3; A.L.8 tal-1987; A.L.40 tal-1987; VIII.1989.6.

Emendata: A.L.38 tal-1977.

Sostitwita: A.L.59 tal-1977

b’effett mill-1 ta’ Jannar, 2005 meta Festa Nazzjonali jew btala pubblika mniżżla fl-Iskeda taħbat fil-ġurnata tas-Sibt jew fil-ġurnata tal-Ħadd dik il-Festa Nazzjonali jew btala pubblika ma għandhiex titqies bħala btala pubblika għall-iskopilli jingħata jedd lil xi persuna għal jum ieħor ta’ leave għal vaganza; u kull liġi oħra, kuntratt jew att kifintqal qabel għandu jkollu effett skont hekk.


ATT DWAR L-ARMA U S-SIĠILL PUBBLIKU TA’ MALTA

Biex jipprovdi dwar l-Arma u s-Siġill Pubbliku ta’ Malta.

L-ATTXXXIII tal-1975, kif emendat bl-Att; u bl-L-ATTXXXIII tal-1975, kif emendat bl-Att; u bl-.

L-ATTXXXIII tal-1975, kif emendat bl-Att XXIX tal-1988 Avviż Legali 423 tal-2007

It-titolu fil-qosor ta’ dan l-Att huwa l-Att dwar l-Arma u s-Siġill Pubbliku ta’ Malta.

L-Arma ta’ Malta.

Sostitwit: XXI X.1988.3.

L-Arma ta’ Malta tkun magħmula minn tarka li turi rappreżentazzjoni araldika tal-Bandiera Nazzjonali ta’ Malta; fuq it-tarka kurunamura li kulur id-deheb b’pusterla u tmien turretti (ħamsa minnhom biss jidhru) li tirrappreżenta l-fortifikazzjonijiet ta’ Malta u tindika Belt Stat; u ma dwar it-tarka girlanda magħmula minn żewġ fergħat, fil-lemin tagħha, Żebbuġa, fix-xellug tagħha Palma, simboli ta’ Paċi u tradizzjonalment assoċjati ma’ Malta, kollha bil-kulur veru tagħhom u marbutin fit-tarf t’isfel b’żigarella bajda fuq quddiem u ħamra fuq wara, li fuqha hemm miktub il-kliem REPUBBLIKA TA’ MALTA b’ittri kapitali suwed; kif jidher fl-Ewwel Skeda li tinsab ma’ dan l-Att.

L-Arma ta’ Malta tissostitwixxi l-Arma ta’ Malta addottata b’dan l-Att fil-11 ta’ Lulju, 1975, kif ukoll l-istemma mogħti lil Malta b’warrant tat-2 ta’ Settembru, 1964 pubblikat fil-Gazzetta bin-Notifikazzjoni tal-Gvern Nru. 550 tat-12 ta’ Ottubru, 1964.

Projbizzjoni tal-użu tal-Arma ta’ Malta, eċċ. Sostitwit: XXIX.1988.4.

Ebda persuna ma tista’ tuża għal xi għan ikun li jkun, mingħajr l-awtorità bil-miktub tal-Prim Ministru, jew mhux skont xi kondizzjoni li tkun tinsab f’dik l-awtorità bil-miktub, l-Arma ta’ Malta jew xiimitazzjoni tagħha, jew l-istemma jew l-arma msemmijin fl-artikolu 2(2) jew xi imitazzjoni tagħhom.

Ebda persuna ma tista’ tinkorpora f’xi disinn, għal xi għan ikun li jkun, mingħajr l-awtorità bil-miktub tal-Prim Ministru jew mhux skont xi kondizzjoni li tkun tinstab f’dik l-awtorità bil-miktub il-Bandiera Nazzjonali ta’ Malta.

Siġill Pubbliku.

Miżjud: XXIX.1988.5.

Is-Siġill Pubbliku ta’ Malta jkun siġill tal-għamla kif muri fit-Tieni Skeda li tinsab ma’ dan l-Att.

Kustodja tas-Siġill Pubbliku.

Miżjud: XXIX.1988.5.

Il-President ta’ Malta jista’ jinnomina Ministru jew uffiċjal ta’ grad għoli fis-servizz ta’ Malta bħala Kustodju tas-Siġill Pubbliku u jista’ jagħti direttivi dwar il-mod kif għandu jinżammu jintuża.

Fin-nuqqas ta’ nomina bħal dik il-President ta’ Malta jkun il-Kustodju tas-Siġill Pubbliku.

Tkasbir tal-Bandiera Nazzjonali ta’ Malta, eċċ. Miżjud: XXIX.1988.5.

Ebda persuna ma tista’ tkasbar pubblikament bi kliem, ġesti, kitba, stampata jew le, bi stampa jew b’xi mod ieħor visibbli, jew b’xi mod ikun li jkun tħassar il-Bandiera Nazzjonali ta’ Malta jew l-Arma ta’ Malta.

Reati upieni.

Miżjud: XXIX.1988.5.

Emendat: A.L.423 tal-2007.

Emendat: A.L.423 tal-2007.

Kull persuna li tikser id-disposizzjonijiet tal-artikoli 3 u 6 tkun ħatja ta’ reatuteħel meta tinstab ħatja multa ta’ mhux anqas minn mija u sittax-il euro u sebgħa u erbgħ in ċenteżmu (116.47) u mhux iżjed minnelfejn, tliet mija u disgħa u għoxrin euro u sebgħa u tletin ċenteżmu (2, 329.37) u f’każ ta’ reat kontinwu multa addizzjonali ta’ mhux inqas minn żewġ euro u tlieta u tletin ċenteżmu (2.33) għal kull ġurnata li ma tulha jkompli r-reat.

Ebda proċediment għal reat skont dan l-Att ma jista’ jinbeda ħlief bil-kunsens tal-Avukat Ġenerali.