QORTI TAL-APPELL IMHALLFIN S.T.O. PRIM IMHALLEF SILVIO CAMILLERI ONOR.

Seduta ta' nhar il-Gimgha 25 ta' Novembru 2016

Lawrence Lofaro u martu Rita Lofaro u b'digriet tas-16 ta' Settembru, 2016 stante l-mewt ta' Rita Lofaro fil-mori tal-kawza, l-atti f'isimha gew trasfuzi ghal fuq isem uliedha John, Felix, Marianna, Annmarie u Raymond ahwa Lofaro v. Joseph Caruana Gatt u martu Catherine Caruana Gatt u Paula Caruana Gatt

jaqra hekk:

Rat ir-rikors guramentat li pprezentaw l-atturi fil-21 ta' Jannar, 2009, li

"Illi r-rikorrenti b'sentenza tal-Qorti Cit numru 2147/1997 RCV fl- ismijiet Lawrence Lofaro vs Joseph Caruana Gatt gew kanonizzati kredituri fl-ammont ta' tlieta u erbghin elf u disa' u tmenin lira Maltija u disgha u tmenin centezmu (Lm43,089.89) li illum jammontaw ghal mitt elf tliet mija disgha u disghin Ewro u erbgha u erbghin centezmu ta' l-

Ewro (€100,399.44) kif ukoll imghax fl-ammont ta' elf tlett mija u tlett Liri Maltin u tnejn u tletin centezmu (Lm1,303.32) li llum jammontaw ghal tlett elef sitta u tletin Ewro u erbgha u sebghin centezmu tal-Ewro (€3036.74) hlas lura ta' flus mislufa lil Joseph Caruana Gatt mill-istess atti kif ukoll imghax ulterjuri kummercjali mit-18 ta' Settembru 1997 sad- data tal-pagament effettiv; "Illi l-intimat gie kemm il-darba interpellat biex ihallas l-ammont 2. dovut lilu hekk kif kanonizzat fejn sa kellu jinhareg mandat ta' qbid ezekuttiv numru 1800/01 li gie akkordat fit-28 ta' Gunju 2001 kontra l- intimati Joseph Caruana Gatt u martu Catherine Caruana Gatt; 3.

"Illi l-ammont dovut sa l-ahhar ittra legali datata 27 ta' Novembru 2008 lill-imsemmi intimati Joseph u Catherine Caruana Gatt jammonta ghal mitejn hamsa u ghoxrin elf , sitt mija u tnax-il Ewro u dsatax-il centezmu ta' l-Ewro (€225,612.19) bl-imghaxijiet legali mahduma wara din is-sentenza fuq citata inkluzi; "Illi peress li wara din is-sentenza datata 16 ta' Novembru 1998 4. u wara l-istess hrug tal-mandat datat 28 ta' Gunju 2001 l-intimati Joseph u Catherine Caruana Gatt b'nota prezentata fil- Prim' Awla tal- Qorti Civili tat-12 ta' Ottubru 2001 permezz ta' kuntratt tan-Nutar Dr.Tonio Massaro ta' l- 1 ta' Ottubru 2001 fejn huma emancipaw in forza ta' l-imsemmi kuntratt lil binthom l-intimata l-ohra Paula Caruana Gatt biex taghmel kwalunkwe att ta' kummerc u dana skond ir-rieda tal- Ligi, liema nota giet pubblikata fil-Gazzetta tal-Gvern fit-23 ta' Ottubru 2001 u li per konsegwenza b'dan l-eghmil ta' l-intimati Joseph u martu Cetherine Caruana Gatt kif ukoll l-intimata l-ohra Paula Caruana Gatt ghamlu dan b'qerq biex b'hekk jevadu l-obbligi taghhom u cioe' l-intimati Joseph u Catherine Caruana Gatt in virtu ta' l-imsemmija sentenza gia citata nonostante n-nota ta' iskrizzjoni ta' ipoteka generali numru 57360 datata 24 ta' Settembru 1999 u nota ghall-iskrizzjoni ta' ipoteka

numru 6488 datata 11 ta' April tas-sena 2000;

"Illi per konsegwenza l-imsemmija Paula Caruana Gatt ghamlet

diversi kuntratti ta' akkwist ta' proprjeta' inkluz dak tal-10 ta’

Novembru tas-sena 2005 pubblikat mill-istess Nutar Dr. Tonio Massaro

fejn akkwistat porzjon diviza ta’ art maghrufa bhala Ta’ l-Ibrag fil-

kontrada Ta’ Vnezja fi triq Durumblat, drabi ohra indikata wkoll bhala

Valletta Road kif ukoll bhala Triq Kuncizzjoni, f’Ta’ Qali, limiti tal-

Mosta tal-kejl superficjali ta’ cirka hames mija tnejn u tletin punt

disgha wiehed metri kwadri (532.91 metri kwadri) konfinanti min

nofsinhar ma’ Triq Durumblat u mit-tramuntana u mil-lvant ma’ beni

tal-venditur, libera u franka bid-drittijiet u l-pertinenzi kollha taghha kif

tinsab ahjar deskritta fuq l-annessa pjanta u site plan mehmuza bhala

Dokument "X", liema trasferiment hu fuq isem Paola Caruana Gatt per

konsegwenza sar kollu bi frodi ghad-drittijiet ta’ l-atturi kif kontemplat

mill-artikolu 1144 tal-Kap 16 u ghalhekk huwa annullabbli;

l-imsemmija Paula Caruana Gatt

tahdem ma' kumpanija 6. maghrufa bhala Telepage u fir-realta' ma hix fin-negozju u ma tizvolgi l-ebda attivita' kummercjali.

"Jghidu ghalhekk il-konvenuti ghaliex din il-Qorti m'ghandhiex : 1.

"Tiddikjara illi n-nota prezentata fit-12 ta' Ottubru 2001 fil-Prim' Awla tal-Qorti Civili min-Nutar Dr. Tonio Massaro fejn gie prezentat att pubbliku ai fini ta' l-Artikolu 9 tal-Kap 13 tal-Ligijiet ta' Malta li biha l- intimati Joseph u Catherine Caruana Gatt emancipaw in forza tal- imsemmi lil binthom Paola Caruana Gatt, sar b'intenzjoni doluza u qarrieqa biex jigu mnaqqsa u jgibu fix-xejn abbuzivament id-drittijiet ipotekarji ta' l-attur nomine fuq il-fondi immobiljari ta' l-attur nomine fuq il-fondi immobiljari inkluz dik l-immobbli deskritta ahjar fil-kuntratt pubbliku ta' l-10 ta' Novembru 2005 pubblikat min-Nutar Dr Tonio Massaro dwar porzjon divisa ta' art maghrufa bhala ta' l-Ibragg fil- kontrada Ta' Vnezja fi Triq Durumblat, drabi ohra indikata wkoll bhala Valletta Road kif ukoll bhala Triq kuncizzjoni, f'Ta' Qali, limiti tal-Mosta tal-kejl superficjali ta' cirka hames mija tnejn u tletin punt disgha wiehed metri kwadri (532.91 metri kwadri) konfinanti min-nofsinhar ma' Triq Durumblat u mit-tramuntana u mil-lvant ma' beni tal-venditur; "Tiddikjara nulla ai fini ta' l-Artikolu 1144 tal-Kap 16 l-imsemmija 2. emancipazzjoni u li l-propjeta' akkwistata fil-kuntratt ta' l-10 ta' Novembru 2005 hija effetivament propjeta' ta' l-intimati Joseph u Catherine Caruana Gatt biex b'hekk l-ipoteki gia imsemmija favur l-atturi jibqghu fermi u salvi; "Bl-ispejjez kollha kontra l-konvenuti jibqghu ingunti in subizzjoni".

Rat ir-risposta guramentata tal-konvenuti li in forza taghha eccepew illi:

"Preliminarjament, il-preskrizzjoni ta' sentejn a tenur tal-Art.

2. ghandhom jigu michuda billi:

"Illi minghajr pregudizzju ghall-premess,

a) "l-kuntratt ta' emancipazzjoni ta' Paula Caruana Gatt tal-1 ta' Ottubru, 2001 in atti Nutar Tonio Massaro u dak ta' self u komprovendita bejn l-Bank of Valletta p.l.c., Frangisk Camilleri Darmanin u Paula Caruana Gatt tal- 10 ta' Novembru, 2005 ma gewx mghamula b'ebda qerq jew b'evazjoni tal-obbligi tal-konvenuti Joseph u Catherine konjugi Caruana Gatt; b) "Il-kuntratt ta' emancipazzjoni, li huwa l-bazi ghat-talbiet attrici, ma ghandu ebda rilevanza mal-kuntratt ta' self u komprovendita tal- 10 ta' Novembru, 2005 billi f'din id-data l-konvenuta Paula

Caruana Gatt kienet maggiorenni – infatti fid-data ta' dan il-kuntratt hija kellha ghoxrin (20) sena.

Ghalhekk anki jekk ghal grazzja tal- argument (dato ma non concesso), il-kuntratt ta' emancipazzjoni kellu jigi ddikjarat null u bla effett, il-kuntratt tal- 10 ta' Novembru, 2005 bejn zewg persuni maggiorenni mhux milqut minn tali decizjoni. c) "Jonqos l-elementi mehtiega mill-Ligi biex it-talbiet attrici jigu milqugha".

Rat is-sentenza li tat il-Prim'Awla tal-Qorti Civili fit-18 ta' Settembru,

2012, li in forza taghha ddecidiet il-kawza billi:

"Tilqa' t-tieni (b) eccezzjoni, spejjez a karigu tal-atturi.

"Tichad l-ewwel eccezzjoni, spejjez a karigu tal-konvenuti.

"Tilqa' t-tieni (a) eccezzjoni u tichad l-ewwel talba.

2. karigu tal-atturi.

"Tichad it-tieni (c) eccezjoni in kwantu tirreferi ghall-kuntratt ta' xiri tal-10 ta' Novembru 2005 pubblikat min-nutar Dr Tonio Massaro, u tilqa' t-tieni talba attrici fis-sens li l-konvenuta Paula Caruana Gatt xtrat "il- porzjon diviza ta' art maghrufa bhala Ta' l-Ibrag, fil-kontrada ta' Venezja, fi Triq Durumblat, drabi ohra indikata wkoll bhala Valletta Road kif ukoll bhala Triq il-Kuncizzjoni, f'Ta' Qali, limiti tal-Mosta tal- kejl superficjali ta' cirka hames mija tnejn u tletin punt disgha wiehed metri kwadri (532.91m2)" bhala fiducjarja tal-genituri taghha Joseph u Catherine konjugi Caruana Gatt.

"Salv ghal dak li nghad hawn fuq l-ispejjez huma a karigu tal- konvenuti".

il-Qorti

is-sentenza

is-segwenti

konsiderazzjonijiet:

"Konsiderazzjonijiet.

"L-atturi qeghdin jipproponu:-

"Fil-qosor il-fatti huma s-segwenti:-

"L-actio pauliana1, fir-rigward ta' att ta' emancipazzjoni li sar fl-1 (a) ta' Ottubru 2001 u li permezz tieghu giet emancipata biex tinnegozja mill-genituri taghha. (b) "Azzjoni sabiex jigi ddikjarat li l-porzjon art maghrufa bhala ta' l- Ibrag, kontrada ta' Venzja fi Triq Durumblat, drabi ohra indikata wkoll bhala Valletta Road u Triq Kuncizzjoni, Ta' Qali, limiti tal-Mosta tal-kejl ta' 532.91 metri kwadri akkwistata minn Paula Caruana Gatt permezz ta' att tal-10 ta' Novembru 2005 fl-atti tan-nutar Dr Tonio Massaro, hi fir- realta proprjeta tal-konjugi Caruana Gatt (talba numru 2).

2. (a) "Permezz ta' sentenza tal-Prim'Awla tal-Qorti Civili (numru: 2147/97) tas-16 ta' Novembru 1998, l-atturi kienu gew kanonizzati kredituri ta' Joseph Caruana Gatt. (b) "Xi zmien wara s-sentenza kien sar ftehim bonarju bejn Lawrence Lofaro u Joseph AlHamo, fejn gie ddikjarat li Caruana Gatt hu debitur fis-somma ta' Lm50,000 u kellu jhallashom permezz ta' pagamenti ta' Lm5,000 kull darba.

Jirrizulta li sar biss l- ewwel pagament. (c) "Fit-28 ta' Gunju 2001 l-attur talab u ottjena l-hrug ta' mandat ta' qbid ezekuttiv (numru 1800/013) kontra l-konjugi Lofaro ghas- somma ta' Lm54,181.324, f'liema somma hemm inkluz imghax u spejjez legali. (d) "B'avviz li deher fil-Gazzetta tal-Gvern tat-23 ta' Ottubru 2001 gie ddikjarat li b'att tal-1 ta' Ottubru 20015 il-konjugi Caruana Gatt emancipaw lil binthom Paula Caruana Gatt biex taghmel atti ta' kummerc.

Hi twieldet fil-15 ta' Settembru 1985.

Ghalhekk meta sar l-att kien ghad ghandha 16 il-sena.

"B'effett mill-1 ta' April 2002, Paula Caruana Gatt giet registrata (e) bhala persuna taxxabbli taht l-Att dwar it-Taxxa fuq il-Valur Mizjud.

L-

indirizz tan-negozju kien Velardi Imports, Cork 'N' Screw, Ħaż-Zebbug (Malta)

"Jirrizulta li dan in-negozju beda fl-2003 u nghalaq fl-2006.

1 L-Artikolu 1144 tal-Kodici Civili jipprovdi:- "(1) Kull kreditur jista' wkoll, f'ismu, jattaka l-atti maghmula b'qerq mid-debitur bi hsara tal- jeddijiet tieghu, bla pregudizzju tal-jedd tal-konvenut ghall-eccezzjoni tieghu, bla pregudizzju tal-jedd tal-konvenut ghall-eccezzjoni tal-beneficcju ta' l-eskussjoni, taht id-disposizzjonijiet ta' l-artikoli 795 sat-801 tal-Kodici ta' Organizazzjoni u Procedura Civili.

(2) Jekk dawn l-atti jkunu b'titolu oneruz, il-kreditu ghandu jipprova li kien hemm qerq min- naha taz-zewg partijiet fil-kuntratt.

(3) Jekk dawn l-atti jkunu b'titolu gratuwitu, bizzejjed li l-kreditur jipprova li kien hemm qerq min-naha tad-debitur.

(4) L-azzjoni li tmiss lill-kredituri taht dan l-artikolu ma tistax tigi ezercitata kontra minuri, hlief sas-somma li minnha dawn ikunu kisbu qligh, bla hsara tal-jedd ta' kull azzjoni ohra li tista' tmiss lill-kredituri kontra t-tutur li jkun ha sehem fil-qerq.".

4 Il-konvenuti konjugi Azzopardi ddikjaraw li jaqblu li hemm sentenza tal-qorti li biha l-attur gie kanonizzat kreditur ta' Joseph Caruana Gatt (ara paragrafu 4 ta' dikjarazzjoni guramentata – fol.

40 – pubblikat min-nutar Dr Tonio Massaro.

"Fl-10 ta' Novembru 2005 Paula Caruana Gatt xtrat porzjon art (g) b'kejl ta' 532.91 metri kwadri f'Ta' Qali ghall-prezz ta' Lm33,000 li minnhom thallset Lm13,000.

3. preskritta ai termini tal-Artikolu 1222 tal-Kodici Civili li jipprovdi:-

"L-ewwel eccezzjoni li nghatat mill-konvenuti hi li l-azzjoni hi

""Iz-zmien tal-preskrizzjoni hawn fuq imsemmi jibda jghodd biss, fil-kaz ta' vjolenza, minn dak in-nhar li l-vjolenza tispicca, u, fil-kaz ta' zball, ta' eghmil doluz, jew ta' kawza falza minn dak in-nhar li jinkixef id- difett.".

"Fil-meritu jinghad:-

"Provvediment li ma japplikax ghal kaz taghna ghaliex:- i.

"L-Artikolu 1222 japplika fir-rigward ta' rexxissjoni ta' kuntratti bejn il- partijiet li jikkuntrattaw.

Ir-rexxissjoni hi regolata mill-Artikoli 1209-1231 tal-Kodici Civili.

L-atturi ma kienux parti ghall-kuntratti oggett ta' dawn il-proceduri, u ghalhekk l-imsemmija provvedimenti ma japplikawx. ii.

Fir-rigward tal-kuntratt ta' xiri tal-10 ta' Novembru 2005 l-atturi qeghdin jitolbu dikjarazzjoni li fir-realta' l-art hi proprjeta tal-konvenuti, cjoe' li Paula Caruana Gatt deheret bhala prestanome tal-genituri taghha.

M'humiex jitolbu r-rexxissjoni tal-kuntratt li twassal li: "........il-partijiet jigu mqieghda fl-istat li fih kienu qabel il-ftehim."

Dan ifisser li l-art tirriverti lura ghand il-venditur li certament m'hijiex ir-rieda tal-atturi.

Fil-fatt il-venditur, Francesco Camilleri Darmanin, ma giex imharrek.

4. (a) "L-atturi ma ressqu l-ebda prova li l-att ta' emancipazzjoni sar bil-ghan li l-atturi iqarrqu lill-kredituri taghhom.

Ghalkemm l-atturi ppremettew li bis-sahha tal-emancipazzjoni ".....Paula Caruana Gatt ghamlet diversi kuntratti ta' akkwist ta' proprjea inkluz dak ta' l-10 ta' Novembru tas- sena 2005 pubblikat mill-istess Nutar Dr Tonio Massaro....."6, ma tressqet l-ebda prova li minn meta giet emancipata sakemm saret maggorenni, Paula Caruana Gatt akkwistat xi proprjeta f'isimha.

F'dan ir- rigward l-atturi kellhom jibdew biex jipprezentaw ir-ricerki tal-akkwisti li setghet ghamlet Paula Caruana Gatt minn meta giet emancipata.

Prova li ma saritx.

Inoltre meta sar l-art tal-10 ta' Novembru 2005, Paula Caruana Gatt kienet diga' maggorenni.

Ghalhekk l-atturi m'ghandhomx ragun li jibqghu jsostnu li l-emancipazzjoni ".....serviet biex hija loan........"7.

L-emancipazzjoni ma kellha takkwista art u x'taqsam xejn max-xiri tal-art fl-2005.

Inoltre t-talba tal-atturi in kwantu tirreferi ghall-kuntratt ta' emancipazzjoni hi bazata fuq l-Artikolu 1144 tal-Kodici Civili.

Provvediment li ma japplikax ghaliex bih id-debitur

"Kuntratt ta' emancipazzjoni ta' Paula Caruana Gatt.

7 Ara wkoll tieni paragrafu tan-nota ta' sottomissjonjiet prezentata fil-5 ta' Dicembru 2011.

"Kuntratt ta' xiri tal-10 ta' Novembru 2005.

(Joseph Caruana Gatt) ma naqqasx il-patrimonju jew ziedlu pizijiet.

Il- qorti m'hijiex sodisfatta li l-att ta' emancipazzjoni ta' bint minuri tad- debitur jista' jikkwalifika bhala "att" li jista' jigi mpunjat bl-azzjoni revokatorja skond l-Artikolu 1144. (b) "Il-qorti tibda biex tosserva li taqbel mat-tezi tal-konvenuti li l-kuntratt ta' emancipazzjoni m'ghandu l-ebda rilevanza mal-kuntratt ta' xiri tal- 10 ta' Novembru 2005.

Madankollu hi tal-fehma li l-ezitu ta' dawn il- proceduri fir-rigward tal-imsemmi kuntratt ma tiddependix mill-ezitu tal-ewwel talba tar-rikors guramentat li hi limitata ghall-kuntratt ta' emancipazzjoni.

M'hemmx dubju li wiehed irid jezamina x'kienet l- intenzjoni fuq kull att li jsir.

Il-qorti hi tal-fehma li:- "i. dan il-provvediment japplika fejn id-debitur jaghmel att li bih inaqqas il-patrimonju9 li jkollu jew itaqqlu permezz ta' pizijiet; "ii. il-fatt li debitur jaghzel li ma jixtrix immobbli f'ismu biex il-kredituri ma jezegwixxu ghall-hlas, ma jikkwalifikax bhala att simili.

"L'actio pauliana m'hijiex l-uniku rimedju li kreditur ghandu kontra d- debitur.

"Madankollu permezz tat-tieni talba l-atturi qeghdin ifittxu dikjarazzjoni li l-proprjeta li nxtrat f'isem Paula Caruana Gatt, fir-realta' hi proprjeta tal- konjugi Caruana Gatt.

Minkejja dak li jinghad fil-premessi tar-rikors guramentat, fir-rigward tal-art li nxtrat bl-att tal-10 ta' Novembru 2005 l-atturi

"....effettivament proprjeta ta' l-intimati Joseph u Catherine Caruana Gatt

biex b'hekk l-ipoteki gia imsemmija favur l-attur jibqghu fermi u

Dan ifisser li Paula Caruana Gatt kellha tidher bhala prestanome

apparentement jeżerċita drittijiet ta' proprjetarju, mentri fir-realta' huwa

sempliċement mandatarju.

Meta huwa f'din il-kwalita' ta' mandatarju

prestanome jakkwista l-proprjeta' ta’ ħaġa mmobbli, ikun hemm att

pubbliku li bih tiġi trasferita l-proprjeta’ tal-ħaġa u konvenzjoni sigrieta

"Il-mandatarju prestanome huwa dak

jottjenu dikjarazzjoni

ruhhom biex

jkollhomx

fuqhiex

jistghu

fis-sens li huwa, pretiż akkwirent, mhux ħlief mandatarju" (Prof. Anthony J. Dean nomine vs Altarhouni Salamone Reynaud Bonnici Mallia"– Qorti tal-Appell, 2 ta' Mejju 1957).

L-atturi ma tawx prova li l-att tal-10 ta' Novembru 2005 kien vizjat minn simulazzjoni relattiva tal-persuna li kkuntrattat11, f'liema kaz irid ikun hemm il-partecipazzjoni u kunsens tal-venditur (Fenech), l- akkwirent (Paula Caruana Gatt) u t-terzi (il-konjugi Caruana Gatt).

"Il-Qorti tal-Kassazzjoni Taljana f'sentenza li nghatat fl-14 ta' Marzu 2006 (numru 5457)14 spjegat is-simulazzjoni relattiva soggettiva u l-interposizione reale:

id-differenza bejn

12 L-Artikolu 1871 tal-Kodici Civili jipprovdi:- "(1) Meta l-mandatarju jkun agixxa fl-isem tieghu innifsu, il-mandant m'gahndux azzjoni kontra dawk li maghhom il-mandatarju jkun ikkuntratt, u lanqas dawn m'ghandhom azzjoni kontra l-mandant.

(2) izda, f'dan il-kaz, il-mandatarju hu obbligat direttament lejn il-persuna li jkun kkuntratta daqs li kieku l-affari kienet tieghu nnifsu.".

14 Tielet Sezzjoni.

"Fir-realta' wiehed irid jistabilixxi jekk mill-provi rrizultax li Paula Caruana Gatt kienet qeghda tagixxi bhala fiducjajra15 tal-genituri taghha meta nxtrat l-art bil-kuntratt tal-10 ta' Novembru 2005.

L-atturi jsostnu li kien sar dan it-tip ta' arrangament sabiex l-atturi jevitaw milli jkollhom proprjeta f'isimhom li tista' twassal biex l-atturi jezegwixxu t- titolu ezekuttiv fuqha.

Bla dubju mhu facli xejn li f'kazijiet simili l- kreditur jaghti prova li fir-realta' kien sar ftehim bejn id-debitur u t-terz (f'dan il-kaz it-tifla) biex tixtri l-fond f'isimha sabiex il-genituri ma jkollhomx immobbli f'isimhom.

"Tad-9 ta' Gunju 2011 Paula Caruana Gatt qalet li kien missierha li semmiela din l-art; "Dak iz-zmien jiena kont interessata fi proprjeta fejn stajt kont inkun nista' nzomm kaxxi tax-xorb, bhala storage."16.

Qalet ukoll li fiz-zmien li kellha l-hanut kienet tpoggi kaxxi tal-kartun fl- art li xtrat. ii.

"Tas-7 ta' Ottubru 2011 Paula Caruana Gatt qalet li fis-sena 2005 li dahlet ghan-negozju li wassalha biex tixtri l-art.

Kompliet tghid: "Fit-triq ta' l-isptar il-Cork and Screw kelli sitt liri kuljum dak iz-zmien allura ghidt jekk nixtri l-art u mbaghad nista' nopera wara li nizviluppaha, irragunajt li eventwalment kien ihallili iktar profit in- negozju ghax ma nkunx qeghda nhallas dik il-kera.

Dan ir-ragunament bdejt naghmlu fil-bidu tal-2004.".

Qalet ukoll: "Kelli certu klijenti li matul iz-zmien tal-Milied jigu u jixtru bil-bulk, l-intenzjoni kienet illi meta jkolli dawk it-tip ta' ordnijiet dak li jkun ma jigix jibgor ix-xoghol mill-hanut tieghi imma jigbru minn fejn ikolli storage.".

"Hu fatt li l-provi huma skarsi.

Madankollu l-qorti hi moralment konvinta li l-verzjoni li tat Paula Caruana Gatt m'ghandix mis-sewwa meqjus li:- "Mill-accounts tal-200517 jirrizulta li l-qliegh ghal dik is- (a)

sena kien Lm455 biss.

15 Skond l-Artikolu 1124B(1) tal-Kodici Civili jipprovdi: "Meta proprjetà tkun vestita f'persuna b]ala proprjetarja li zzommha taht obbligazzjonijiet fiducjarji, terzi jistghu jagixxu ma' dik il-persuna daqslikieku l-persuna kienet is-sid assolut taghha.".

Skond l-Artikolu 1124A, wiehed mid- dmirijiet ta' fiducjarju hu li jirritorna lura l-proprjeta lill-persuna li "legittimament ikollha jedd ghaliha".

ippjanat

ta' Ottubru 2011, qalet

20 sena ser tidhol ghall-investiment ta' Lm33,000 fejn tista' tghid li ma kienx qieghed jigi registrat qliegh fin-negozju. (b) "Il-qorti lanqas tara li hu verosimili li persuna ser tixtri bicca art f'Ta'Qali b'kejl ta' ftit inqas min-nofs tomna biex fih izzomm kaxxi tal-kartun tax-xorb u ftit gimghat wara zzarma n-negozju.

Fin- nota ta' sottomissjonijiet prezentata mill-konvenuti fil-15 ta' Dicembru 2011 inghad: "Paula Caruana Gatt xrat porzjoni art kontenenti tlett kmamar zghar biex tuzhom bhala mahzen ghan-negozju li kellha.....".

Il-qorti ma tarax verosimili li wiehed ser jidhol ghal piz finanzjarju bhal dak, iktar u iktar meta Paula Caruana Gatt stess qalet li kienet qeghda thallas Lm6 kuljum ghall-kiri tal-hanut, ghall-uzu biss ta' tlett ikmamar zghar biex juzahom bhala mahzen.

Hu minnu li fis-seduta ta' wara, cjoe' li eventwalment tizviluppa l-art u tittrasloka n-negozju ghal hemmhekk.

Il-qorti ma tistax temmen li l-konvenuta kellha dan it-tip ta' hsieb meta tqies li hu altru milli evidenti kif fl-2005 in-negozju mar il-bahar.

Sahansitra hi stess xehedet li bdiet tahdem mal-kumpannija Go minn Jannar 2006 u li "Waqaft meta bdejt nahdem mal-Go."18, cjoe' ftit gimghat wara li xtrat l-art.

Dan apparti li l-qorti ma temminx li kellha l- intenzjoni li tittrasloka l-hanut f'zona fejn m'hemmx hwienet, izda ghelieqi u ftit fabbriki. (c) il-hanut u mpjegat ruhha, u ghalhekk sfaxxa ghal kollox l-ghan li qalet li kellha ghax-xiri tal-art, xorta baqghet izzomm l-art li ma kellix iktar uzu ghaliha.

"Hu veru li l-konvenuta xehedet li hallset minn flusha Lm13,000 mill- prezz ta' Lm33,000 u l-pagamenti fix-xahar lill-Bank of Valletta jsiru mill-paga taghha li tigi depozitata f'kont li ghandha mal-HSBC19.

Pero' b'daqshekk ma jfissirx li l-qorti ghandha taccetta din il-verzjoni u tiskarta l-konsiderazzjonijiet li ghamlet hawn fuq.

Konsiderazzjonijiet li fil-fehma tal-qorti jeghlbu dak li qalet il-konvenuta u missierha.

Hekk ukoll il-qorti lanqas ma tista' tiskarta l-fatt li jirrizulta li:-

"din l-art tmiss mal-proprjeta li tintuza minn Bottega del

Marmista Limited, fejn missierha jghid li hu biss impjegat, u li tikri

Il-qorti tqies li hu iktar probabbli li din il-

kumpannija, li skond ma qalet Paula Caruana Gatt timporta l-irham20,

tidhol ghal dan in-negozju mas-sid li minghandu kienet tikri l-immobbli

minn fejn topera n-negozju taghha milli tfajla ta' 20 sena li ghandha

hanut minn fejn tbiegh ix-xorb f'Gwardamangia.

"Joseph Caruana Gatt xehed: "Jekk nibqa' haj jiena dak id-dejn

Qed nghidha quddiem il-qorti." 21.

Kliem li juru d-

determinazzjoni tieghu li ma jhallasx dak li hu dovut lill-atturi.

"Minkejja

19 M'hemmx dubju li l-ahjar prova kienet tkun li tipprezenta ir-rendikonti ta' dan il-kont li meta i paragunat mar-rendikonti tal-kont relatat mas-self li hadet mill-Bank of Valletta, ikun jaqbel.

"Fatti li jkomplu jsahhu l-fehma tal-qorti li fir-realta' Paula Caruana Gatt xtrat iktar.

Ghaldaqstant, f'isimha proprju minhabba d-dejn tal-genituri, sabiex b'hekk il-kreditur ma jkollux fuqhiex jezegwixxi t-titolu ezekuttiv".

taghha, u xejn inxtrat

tal-genituri l-art li

tikkonkludi

il-qorti

Rat ir-rikors tal-appell tal-konvenuti li in forza taghha, ghar-ragunijiet

minnhom premessi, talbu illi din il-Qorti joghgobha:

"..tirriforma s-sentenza tat-18 ta' Settembru 2012 billi, filwaqt illi tikkonfermaha (i) fejn cahdet l-ewwel eccezzjoni preliminari tal- konvenuti (tal-preskrizzjoni biennali); (ii) Fejn laqghet t-tieni (a) eccezzjoni u cahdet l-ewwel talba attrici; spejjez a karigu tal-atturi, (iii) fejn laqghet it-tieni (b) eccezzjoni, spejjez a karigu tal-atturi; u tirrevokaha fejn cahdet it-tieni (c) eccezzjoni in kwantu tirreferi ghall- kuntratt ta' xiri tal-10 ta' Novembru 2005 ppubblikat minn-Nutar Tonio Massaro, u tilqa t-tieni talba attrici fis-sens li l-konvenuta Paula Caruana Gatt xtrat "porzjoni diviza ta' art maghrufa bhala ta' l-Ibragg fil- kontrada Ta' Vnezja fi Triq id-Durumblat drabi ohra indikata wkoll bhala Valletta Road kif ukoll bhala Triq Kuncizzjoni, f'Ta' Qali, limiti tal-Mosta tal-kejl superficjali ta' 532.91 metri kwadri" bhala fiducarja tal-genituri taghha Joseph u Catherine konjugi Caruana Gatt.

Salv ghal dak li nghad fuq, l-ispejjez, huma a karigu tal-konvenuti – b'dan li tichad it-talbiet kollha attrici – bl-ispejjez taz-zewg istanzi kontra l-atturi appellati".

Rat ir-risposta tal-atturi li in forza taghha, ghar-ragunijiet minnhom

premessi, jissottomettu li din il-Qorti ghandha tichad l-appell tal-

appellanti u tikkonferma s-sentenza appellata bl-ispejjez taz-zewg

Semghet lid-difensuri tal-partijiet;

Rat l-atti kollha tal-kawza u d-dokumenti esebiti;

Ikkonsidrat;

Illi jirrizulta li l-atturi f'din il-kawza gew kanonizzati kredituri tal-konvenuti

konjugi Caruana Gatt ta' somma flus.

Huma pprovaw jithallsu tal-kreditu

dovut lilhom izda ma rnexxielhomx jaghmlu dan.

Fit-28 ta' Gunju, 2001,

talbu u nghataw il-hrug ta' mandat ta' qbid kontra l-konjugi Caruana Gatt.

Fl-1 ta' Ottubru, 2001, il-konjugi Caruana Gatt emancipaw lill-binthom, il-

konvenuta Paula Caruana Gatt, li ghad kellha 16–il sena, ghall-skop ta'

kummerc; l-avviz relattiv fil-gazzetta tal-Gvern deher fil-harga fit-23 ta'

L-imsemmija minuri giet registrata bhala persuna

taxxabbli taht negozju taghha bl-isem "Velardi Imports"; in-negozju beda

fl-2003 u ghalaq fl-2006.

Fl-10 ta' Novembru, 2005, Paula Caruana Gatt,

wara li hadet self mill-Bank of Valletta plc, xtrat porzjoni art f'Ta Qali.

L-atturi jallegaw li l-att ta' emancipazzjoni tat-tifla sar mill-konvenuti

debituri b'qerq u bi hsara ghad-drittijiet taghhom bhala kredituri, u li l-

kuntratt ta' xiri ta' Novembru 2005, sar fil-fatt mit-tifla f'isem il-genituri

L-ewwel Qorti, wara li cahdet l-eccezzjoni ta' preskrizzjoni sollevati mill-

fir-rigward

ta'

emancipazzjoni, izda laqghet it-talba attrici ghar-rigward l-art f'Ta' Qali, li

ta' terzi.

ddikjarat gie mixtri mit-tifla bhala fiducjarja tal-genituri taghha, il-konjugi

Mid-decizjoni tal-ewwel Qorti dwar l-eccezzjoni tal-preskrizzjoni u c-

cahda tat-talba attrici b'riferenza ghall-att ta' emancipazzjoni, ma

Mis-sentenza appellaw il-konvenuti li talbu r-revoka ta'

dik il-parti tas-sentenza li ddecidiet li x-xiri tal-art f'Ta' Qali sar f'isem il-

konjugi Caruana Gatt.

Ghalhekk, f'dan l-istadju, il-kawza hija limitata ghal

talba attrici fejn talbet dikjarazzjoni li l-proprjeta` li nxtrat f'isem Paula

fir-realta` hi proprjeta`

il-konjugi

Kif qalet l-ewwel Qorti, dak li qed jallegaw l-atturi huwa kaz ta'

interposizione reale, fejn min kien deher fuq il-kuntratt ta' compro-

vendita bhala xerrej, ikun ad insaputa tal-venditur, jidher bhala fiducjarju

Dan il-kaz huwa wiehed marbut mal-interpretazzjoni tal-fatti, bl-ewwel

Qorti tghid li ma kenitx moralment konvinta li l-verzjoni li tat Paula

Caruana Gatt (li qalet li riedet l-art bhala storage ghan-negozju taghha)

ghandha mis-sewwa.

Din il-Qorti, kif inhu risaput, ma tiddisturbax

leggerment l-analizi tal-fatti li tkun ghamlet l-ewwel Qorti, sakemm ma

jirrizultalhiex li l-konkluzjoni milhuqa mill-ewwel Qorti ma hijiex wahda li

F'dan il-kaz, l-appellanti qed

jippruvaw jaghtu interpretazzjoni differenti tal-fatti milli tat l-ewwel Qorti,

pero`, din il-Qorti, wara li ezaminat il-provi, tasal biex taqbel mad-

decizjoni tal-ewwel Qorti, li l-art inxtrat mit-tifla fuq isimha biex tevita li

tkun fuq isem il-genituri taghha, debituri tal-atturi.

Din il-Qorti lesta tikkoncedi li l-konvenuta tifla setghet kienet f'posizzjoni

li thallas hi l-parti tal-prezz tax-xiri li hallset fuq l-art, pero`, ma gabetx

prova li r-rati mensili lill-bank (li minghandu sselfet il-bqija tal-flus) kienet

thallashom hi – prova li kien imiss lilha li taghmel darba li l-allegazzjoni

saret minnha.

Minn naha l-ohra, din il-Qorti tapprezza dak li osservat l-

ewwel Qorti li ma kienx verosimili li t-tifla tixtri art bhala storage ghan-

negozju li kien sejjer hazin, tant li ftit gimghat wara li xtrat l-art, zarmat

in-negozju.

Ftit wara li suppost xtrat l-art biex taghti spinta lin-negozju,

hija fil-fatt waqqfet in-negozju u marret tahdem ma' kumpanija privata.

Inoltre, wara li impjegat ruhha, zammet l-art avolja ma kellhiex aktar uzu

L-apprezzament tal-fatti li ghamlet l-ewwel Qorti ma jidhirx zbaljat, u din

il-Qorti tara li, fil-verita`, l-art ried jehodha l-konvenut Azzopardi li, pero`,

ma riedx jixtriha fuq ismu minhabba d-dejn li kellu mal-atturi, u ghalhekk

"uza" lill-bintu bhala prestanome ghall-iskopijiet tieghu.

L-analizi tal-

prova tiddependi hafna fuq il-konvinciment morali tal-qorti u f'dan il-kaz,

din il-Qorti taccetta l-verzjoni attrici fir-rigward.

Kif intqal drabi ohra, fil-

qasam tal-azzjoni civili, il-kriterju li jwassal ghall-konvinciment tal-

gudikant ghandu jkun li l-verzjoni tinstab li tkun wahda li l-qorti tista'

toqghod fuqha u tkun tirrizulta bis-sahha ta' xi wahda mill-ghodda

procedurali li l-ligi tippermetti fil-process probatarju (ara Ciantar v.

Curmi, deciza minn din il-Qorti fid-19 ta' Gunju, 2006).

Din il-Qorti tara

li l-verzjoni tal-atturi hija aktar kredibbli u attendibbli, kif anke osservat l-

Fil-kuntest tal-aggravju marbut mal-allegata interpretazzjoni skorretta

tal-ligi, din il-Qorti ma tikkondividix l-argument tal-konvenuti appellanti.

It-tieni talba attrici ma hijiex konsegwenzjali ghall-ewwel talba marbuta

mad-dikjarazzjoni ta' nullita` tal-att ta' emancipazzjoni.

Huwa veru li l-

atturi jilmentaw li l-att ta' emancipazzjoni kien intiz li jgib fix-xejn id-

drittijiet taghhom fuq il-proprjeta` tal-konvenuti debituri, pero`, it-talbiet

lejn iz-zewg kuntratti ma humiex l-istess.

Filwaqt li talbu li l-att ta'

emancipazzjoni jigi dikjarat null a bazi tal-Artikolu 1144 tal-Kodici Civili

(l-ao. pauliana), fir-rigward tal-kuntratt ta' compro-vendita, talbu li jigi

dikjarat li l-proprjeta` hemm akkwistata suppost minn Pawla Caruana Gatt,

hija effettivament proprjeta` tal-konvenuti konjugi Caruana Gatt.

azzjonijiet huma distinti, u biex tirnexxi din it-tieni azzjoni, mhux mehtieg

l-elementi relatati mall-ao. pauliana, izda prova ta' agir bhala fiducjarja

da parti tat-tifla Paula Caruana Gatt, prova li fil-fehma tal-qorti, saret kif trid

Ghaldaqstant, ghar-ragunijiet premessi,

konvenuti billi tichad l-istess u tikkonferma s-sentenza tal-ewwel Qorti,

bl-ispejjez kollha tal-kawza jithallsu mill-konvenuti in solidum.

il-ligi.

Deputat Registratur mb

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


QORTI TAL-APPELL IMHALLFIN S.T.O. PRIM IMHALLEF SILVIO CAMILLERI ONOR.

Seduta ta' nhar il-Gimgha 25 ta' Novembru 2016

Rat ir-rikors guramentat ipprezentat fit-22 ta' Gunju, 2012, li permezz

"Illi l-atturi huma ċenswalisti tal-fond numru tnejn u tletin (32), Triq il- Forn, Ir-Rabat (Għawdex), f'liema proprjeta' ilhom jirrisjedu, fir-rigward tal-attur Louis Ellul Micallef, għal aktar minn sitta u sittin (66) sena, u fir-rigward tal-attriċi martu Theresa Ellul Micallef, għal aktar minn erbgħin (40) sena, u dejjem gawdew l-użu tal-bjut madwar il-bitħa nterna tagħha;

s-soċjeta'

l-atturi raw b'għajnejhom

"Illi l-atturi gawdew il-bejt in kwistjoni b'mod indisturbat għal dawn l- aħħar sittin (60) sena u aktar u preċedentement, il-ġenituri tal-attur Louis Ellul Micallef gawdewh bl-istess mod indisturbat; l-proprjetajiet numerati "Illi rispettivament sitta u għoxrin (26) u tmienja u għoxrin (28), Triq il- Forn, Ir-Rabat (Għawdex) u li qatt ma kien hemm aċċess mid-djar tas-soċjeta' konvenuta għal fuq il-bejt in kwistjoni; "Illi fl-aħħar jiem, f'ħin bla waqt u bla avviż, is-soċjeta' intimata, permezz ta' nies imqabbdin minnha, ippruvat tiftaħ bieb għal fuq il-bejt in kwistjoni mingħajr ebda titolu fil-Liġi u in vjolazzjoni tad-drittijiet tar- rikorrenti; lill-persuni mqabbda mis-soċjeta' "Illi konvenuta jeżegwu dan ix-xogħol sabiex jiftħu bieb fuq il-bejt in kwistjoni billi qabdu magna chaser u fetħu bieb minn ġo ħajt għal fuq dan il-bejt; "Illi sabiex dan l-abbuż ma jkomplix jikber, ġie ppreżentat ukoll mandat ta' inibizzjoni mill-atturi kontra s-soċjeta' konvenuta sabiex din tal- aħħar tiġi mwaqqfa minn li tkompli tiftaħ bieb minn ġol-proprjetajiet numru sitta u għoxrin (26) u tmienja u għoxrin (28), Triq il-Forn, Ir-Rabat (Għawdex), għal fuq il-bejt tal-proprjeta' tar-rikorrenti bin-numru tnejn u tletin (32), Triq il-Forn, Ir-Rabat (Għawdex), kif ukoll milli tiftaħ kwalsijasi apertura oħra minn ġol- proprjetajiet numru sitta u għoxrin (26) u tmienja u għoxrin (28), Triq il- Forn, Ir-Rabat (Għawdex), għal fuq il-bejt tal-proprjeta' tar-rikorrenti bin-numru tnejn u tletin (32), Triq il-Forn, Ir-Rabat (Għawdex), kif ukoll milli tkompli teżegwixxi kwalunkwe tip ta' xogħol ieħor għal ġol-proprjeta' tal-atturi, bi kwalsijasi mod u bi kwalsijasi materjal u forma.

Dan il-mandat ġie milqugħ proviżorjament fit-18 ta' Ġunju 2012; "Illi dawn ix-xogħlijiet saru b'mod vjolenti u klandestin kif kontemplat fl- Artikolu 535 tal-Kodiċi Ċivili, Kap. 16 tal-Liġijiet ta' Malta; "Illi din il-kawża qiegħda tiġi ppreżentata fiż-żmien rikjest mill-Liġi, ċjoe' fi żmien anqas minn xahrejn minn meta sar l-att spoljattiv;

"Għaldaqstant

jogħġobha, għar-raġunijiet imsemmija:

Tiddikjara u tiddeċiedi li l-aġir tas-soċjeta' konvenuta jikkostitwixxi

spoll vjolenti u klandestin fil-konfront u għad-dannu tal-atturi;

Tikkundanna lis-soċjeta' konvenuta tirrintegra lill-atturi fil-pussess

tagħhom tad-dritt fuq imsemmi li minnu huma ġew spoljati;

Tikkundanna lis-soċjeta' konvenuta tirripristina d-dritt de quo fl-

istat oriġinali tiegħu qabel ma sar l-ispoll;

l-Onorabbli Qorti

l-atturi umilment

Tiffissa terminu qasir u perentorju sabiex isiru x-xogħlijiet neċessarji ai fini tad-domanda numru tlieta (3) u dan taħt is- superviżjoni ta' perit arkitett nominat għal dan l-iskop u taħt dawk il- provvedimenti opportuni; "5.

F'każ illi t-terrninu jgħaddi inutilment, tawtoriżża lill-atturi jattwaw l- istess xogħlijiet a spese tas-soċjeta' konvenuta; "Bl-ispejjeż kontra s-soċjeta' konvenuta li minn issa hija nġunta in subizzjoni u b'riserva għal kull azzjoni oħra, Kriminali u Ċivili, spettanti lill-atturi u senjatament dik għad-danni".

at ir-risposta guramentata prezentata mis-socjet konvenuta Malta

Villages Limited fit-22 ta' Ottubru 2012, fejn eccepiet:

"1) Illi t-talbiet magħmula fil-konfront tas-soċjeta' esponenti permezz tar-rikors promotur huma nfondati fil-fatt u fid-dritt u għandhom jiġu miċħuda minn din l-Onorabbli Qorti bl-ispejjeż kontra r-rikorrenti.

"2) Illi ma jikkonkorrux l-elementi kollha rikjesti mil-liġi ai termini tal- Artikolu 535 tal-Kodiċi Ċivili, sabiex tirnexxi l-azzjoni spoljattiva kif proposta mir-rikorrenti.

"3) Illi s-soċjeta' esponenti ilha tgawdi l-pussess tal-bejt imsemmi fir- rikors ippreżentat mir-rikorrenti għal aktar minn għaxar snin, u dan minn mindu l-imsemmija soċjeta' esponenti akkwistat il-proprjetajiet numru sitta u għoxrin (26) u tmienja u għoxrin (28), ġewwa Triq il- Forn, Ir-Rabat (Għawdex), permezz ta' żewġ kuntratti pubbliċi fl-Atti tan-Nutar Daniela Attard Luck Bonello, rispettivament datati s-27 ta' Ottubru 2000 u l-11 ta' Mejju 2001 – anke jekk minn żmien il-pubblikazzjoni tal-kuntratti de quo jidher illi kien hemm tibdil fin-numri uffiċjali (kopji hawn annessi u rispettivament immarkati Dok 'A' u Dok 'B'), "4) Illi bl-ebda mod ma huwa minnu illi s-soċjeta' esponenti qatt ma kellha aċċess għal fuq il-bejt imsemmi fir-rikors promotur, u hekk fil- fatt biss ftit żmien wara illi kien sar l-akkwist da parti tal-imsemmija esponenti skond il-kuntratti fuq indikati, l-istess soċjeta' esponenti wettqet ix-xogħlijiet proprju fuq il-bejt in kwistjoni, u dan sabiex jitqiegħed il-membrane u jiġi stallat unit tal-airconditioner, liema xogħlijiet saru mingħajr ebda oġġezzjoni da parti tar-rikorrenti, kollox kif ser jiġi pjenament ippruvat matul it-trattazzjoni tal-kawża.

"5) Illi s-soċjeta' esponenti kellha kull dritt illi teżegwixxi x-xogħlijiet sabiex tiftaħ il-bieb illi jagħti għal fuq il-bejt mertu tal-kawża odjerna, u dan proprju a bażi tal-fatt illi bħala proprjetarja tal-bejt in kwistjoni l- imsemmija soċjeta' esponenti dejjem gawdiet u għadha fil-fatt tgawdi l-pussess tal-istess bejt, u għalhekk bl-ebda mod ma jista' jingħad illi l-

istess soċjeta' esponenti aġixxiet b'mod vjolenti jew klandestin fil- konfront tar-rikorrenti.

"Salv eċċezzjonijiet ulterjuri.

"Bl-ispejjeż."

Rat is-sentenza tal-Prim'Awla tal-Qorti Civili tat-28 ta' Ottubru, 2015, li

permezz taghha ddecidiet il-kawza billi cahdet l-eccezzjonijiet tas-

socjet konvenuta u laqghet it-talbiet attrici kif proposti; ipprefiggiet

terminu ta' xahar ghall-fini tar-raba' u l-hames talba u nnominat lill-perit

alerio Schembri bhala Perit Tekniku biex jissorvelja x-xoghlijiet; bl-

Dik is-sentenza nghatat wara li l-ewwel Qorti ghamlet is-segwenti

konsiderazzjonijiet:

"il-pussess – possedisse;

"Illi kif jidher ċar mill-att promotur din hija kawża ta' spoll.

L-atturi qed isostnu illi s-socjeta' konvenuta spoljathom mill-pussess tal-propjeta' msemmija fir-rikors billi għamlet il-fetħa għal fuq il-bejt kontiż bejn il- partjiet u li l-atturi jsostnu li huwa tagħhom u kienu fil-pussess tiegħu.

Kif hu magħruf huma tlieta l-elementi rikjesti biex azzjoni ta' spoll tirnexxi, u ċjoe': 1.

"Illi s-socjeta' konvenuta kif jidher minn dak li ġja' ssemma qed teċċepixxi li l-atturi ma kienux jippossjedu l-proprjeta' msemmija, anzi kienet hija stess illi ppossedietha għal aktar minn għaxar snin, u allura huwa ma kkommettiet ebda spoll.

"li l-azzjoni ssir fi żmien xahrejn minn meta jkun seħħ l-ispoll –

"li l-azzjoni spoljattiva li tkun saret bil-moħbi jew kontra l-volonta

"Illi ma hemmx dubju li l-azzjoni ta' spoll hija ntiża bħala salvagwardja tal-ordni pubbliku biex ħadd ma jieħu l-liġi b'idejh anke jekk ikollu d- dritt ta' proprjeta' tal-oġġett in kwistjoni.

In fatti fis-sentenza fl-ismijiet "Verin vs Chetcuti Thompson" (deċiża mill-Prim Awla fl-4 ta' Frar 1958) ġie ritenut illi: "L-azzjoni ta' spoll isservi biex tipproteġi l-pussess, ikun x'ikun … li jiġi vjolentement jew okkultament meħud mingħand il-possessur jew detentur, u ġie deċiż kemm-il darba li tapplika wkoll għat-tutela tal- kważi pussess tad-drittijiet legali, u hija inerenti għall-fatt ta' min b'awtorita' privata … jagħmel għad-dannu ta' terza persuna att li għalkemm jista' jkollu dritt għalih ma jistax jeżerċitah mingħajr intervent tal-Qorti."

"Illi wieħed ukoll isib fil-kawża "Margherita Muninger vs Pawla Busuttil Risiott" deċiża fit-12 ta' April 1958 illi:

"L-actio spolii hija radikata pjuttost fuq l-esiġenzi ta' utilita' soċjali milli fuq il-prinċipju assolut ta' ġustizzja, u hija eminentement intiża l- protezzjoni ta' kwalunkwe pussess, u jiġi impedut liċ-ċittadin privat li jieħu l-liġi f'idejh; b'mod li l-fini tagħha huwa dak li jiġi restawrat l-istat tal-pussess li jkun ġie skonvolt jew turbat."

"Illi kif ukoll ġie ritenut:

"Kif kellha okkażjoni tesprimi ruħha l-Onorabbli Qorti tal-Appell, l- indaġini li trid issir hija waħda limitatissima, rigoruża u skarna, u ma tinsab illi għalhekk indaġinijiet ibbażati fuq x'jgħidu u ma jgħidux ġuristi u awturi Franċiżi u Taljani huwa għal kollox irrilevanti u inapplikabbli fil-kuntest tal- ordinament ġuridiku tagħna" – Appell Ċivili – "Sehloho vs Meilag" – deċiża fid-9 ta' Marzu 1992).

leġislazzjoni oħra, u kompliet

tgħid

"Illi f'din il-kawża huwa importanti li jiġu eżaminati l-provi li ressqu l- partijiet għaliex hemm nuqqas ta' qbil fuq ċerti fatti.

"Illi l-attur Cutajar esebixxa affidavit tiegħu a fol 30 fejn qal illi:

"Jiena ppreżentajt din il-kawża sabiex nipproteġi d-drittijiet li jiena għandi fuq id-dar tagħna wara li reċentement, il-ġar tiegħi fetaħ bieb għal fuq il-bejt tiegħi, kif ukoll fetaħ fetħa fil-ħajt diviżorju mill-bejt tiegħu għal fuq il-bejt tiegħi.

Reċentement ukoll, minkejja li hu jinsab inibit milli jkompli jeżegwixxi xogħlijiet fuq il-bejt fil-parti tiegħi, huwa xorta, wara l-festa tas-Salvatur, niffed toqba fil-ħajt diviżorju għal fuq il- bejt tiegħi u ħareġ pipe abjad tal-plastic kif jidher mirritratt li qiegħed jiġi esebit u mmarkat Dok 'LC15'.

"Jiena twelidt ġod-dar fejn ngħix illum, numru tnejn u tletin (32), li qabel kienet numerata tnejn u sebgħin (72) u preċedentement tmienja u sittin

(68), Triq il-Forn, Santa Venera.

F'din id-dar kienu jgħixu l-ġenituri tiegħi u qabilhom anke n-nanna tiegħi li kien jisimha Theresa.

Għalhekk ngħid li f'din id-dar il-familja tiegħi ilha tgħix għal aktar minn mitt (100) sena.

"F'din id-dar fejn twelidt u trabbejt jiena naturalment kont nilgħab anke fuq il-bjut li kellna; niftakar li kont niġri dawra sħiħa tiela' u nieżel fuq il- bjut peress li dawn kollha jinfdu wieħed ħdejn u mal-ieħor u kellhom u għandhom diżlivelli bejniethom.

Kont niġri kemm niflaħ wara ħuti.

Il- bjut kollha li jiċċirkondaw il-bitħa tagħna kienu post ta' logħob għalija, għal ħuti kif ukoll għall-ħbieb tiegħi li kont indaħħal id-dar.

"Nispjega li d-dar tiegħi tinstab f'kantuniera u għalhekk fuq żewġ toroq.

Bejni u bejn il-ġar tiegħi konvenut fil-kawża odjerna, kien hemm żewġt ikmamar li kienu għand terz.

Dawn iż-żewġt (2) ikmamar jiġu maġenb il-kċina.

Madwar tletin (30) sena ilu kont ħadt ukoll dawn iż-żewġt ikmamar.

Dawn fl-antik nemmen li kienu wkoll jagħmlu parti mid-dar tagħna, kif kienet ukoll tagħmel parti mid-dar tagħna d-dar tal-ġar intimat qabel ma nqasmet id-dar f'numru ta' biċċiet.

"Fuq dawn il-bjut, kemm għandi eta' jiena u kemm niftakar, qatt ħadd ma tela' li ma kienx tal-familja tagħna, ħadd qatt ma kellu aċċess għal fuq il-bjut għajr il-familja tagħna, u ħadd qatt ma uża l-bjut għajr il- familja tagħna.

Dan il-bieb li nfetaħ u l-fetħa u xogħlijiet li saru, saru reċentement, ftit ġimgħat biss qabel ma ppreżentajt il-mandat ta' inibizzjoni.

Fil-fatt, l-ewwel li għamel l-intimat kien li fetaħ għoli ta' filata minn fuq u kienu jidhru l-linji tal-magna chaser li biha kien għamel żewġ qasmiet vertikali li kienu juru li kien ser jiftaħ bieb.

Minnufih kellimt lill-Avukat Fenech u hu ġie fuq il-post u ra dawn il-qasmiet.

Ftit jiem wara, infetaħ il-bieb u ppreżentajna l-ewwel mandat.

Wara li ppreżentajna l-ewwel mandat, huwa kompla għaddej bix-xogħlijiet u fetaħ il-fetħa fil-ħajt diviżorju.

"Snin qabel dawn ix-xogħlijiet l-istess ġar intimat, kien fetaħ żewġ toqob fis-saqaf sabiex joħroġ katusa.

Jien kont infurmajtu li ma kellux dritt jagħmel dan u li kellu jagħlaq dawn il-fetħiet, biss hu ħallihom

miftuħin u għadhom hekk u jidhru sal-lum; wara dan kien anke għamel

il-membrane u waħħal air conditioning unit.

Jiena sabiex ma naqlax

inkwiet u paroli kont tlabtu bil-pulit jagħlaq il-fetħiet, biss hu ma tax każ

dak li għidtlu.

"Fuq dawn il-bjut ngħid li tant konna nużawhom aħna biss li kont ukoll

inkabbar id-dwieli għall-inbid u kont waħħalt anke kannizzata tal-

firdiferru għat-tkabbir tal-għeneb; din għadha hemm sal-lum.

"It-tfal tiegħi xebgħu jiġru u jilagħbu fuq dawn il-bjut mingħajr ebda

tfixkil mingħand ħadd.

Id-dar ta' maġenbi, fiż-żmien kienet ta' Ġużeppi

Cini u llum ġiet mixtrija mill-konvenut li magħha għaqqad dar oħra

żgħira.

Ġużeppi Cini, li għamel snin twal jgħix ġo din id-dar, kien fiż-

żmien ġab bennej li niftakar li kien mir-rahal u kien jismu Karmnu Borg

sabiex jara jekk il-bejt sovrastanti waħda mill-kmamar tiegħu, li hu ma

kellux aċċess għalih, kienx appartenenti lilu jew lili.

Niftakar li jiena

kont preżenti meta kien ġie fuq il-bejt u l-bennej kien spjegalu li kif inhu

mibni l-bejt, il-fetħiet juru biċ-ċar min kellu dritt għall-bejt.

għadni żgħir meta kien ġie, biss Cini sal-llum għadu jfakkarni fl-istorja.

"L-intimat fil-livell tal-bejt li minnu fetaħ għal fuq il-bejt tiegħi ma kellu xejn mibni, u f'livell aktar baxx kellu l-kamra tal-banju.

Nikkonferma li fi żmien l-lngliż, kemm-il darba qbiżt għal fuq dan il-bejt sabiex niftaħ xi blockage li kellu għaliex kien qed jogħla l-livell tal-ilma fuq il-bejt tiegħu.

"Niftakar ukoll li Ġużeppi Cini kien qalli li kien mar għand is-sid sabiex jipprova jixtri l-arja tal-bejt ta' fuqu, biss din ma kinetx riedet tbiegħ xejn.

Ried jixtri proprju dan il-bejt ikkontestat għaliex ma kellux l-arja fil-kamra ta' taħtha.

"Peress li għalhekk Cini kellu kamra bla tieqa u mingħajr arja, kont tajtu permess sabiex jiftaħ tieqa għal fuq wieħed mill-bjut tagħna; din kienet fuq il-kċina, u fil-fatt il-fetħa għadha tidher sal-lum, Meta Cini kien ser ibiegħ, kont tlabtu sabiex jagħlaq it-tieqa, kif fil-fatt kien għamel.

Meta biegħ lil certu Mallia Martin, dan l-istess Mallia Martin kien kitibli sabiex inħallih jiftaħ din it-tieqa, biss jiena ma kontx aċċettajt (Dok LC16.

Illum it-tieqa tinsab magħluqa.

Nispjega li kieku Cini, kif ukoll is-sid ta' warajh Mallia Martin, kellhom id-dritt u l-użu tal-bejt li llum l-intimat fetaħ bieb għal fuqu, ma kienx ikollhom bżonn ta' tieqa, iżda kienu jiftħu skyligħt u jieħdu l-arja minn hemm.

"Niftakar ukoll li ċertu Danny Grech Burlo’ li joqgħod viċin tagħna kien jieħu ħsieb il-fond imsemmi fi żmien Mallia Martin, peress li Mallia Martin kien iqatta' ħafna żmien barra minn Malta; fil-fatt qatt ma niftakar li ġie jgħix ġo din id-dar.

Kemm-il darba kien jingħalaq barra u kont naqbeż minn fuq il-bejt tiegħi għal tiegħu sabiex niftaħlu".

"Illi l-attriċi Teresa Ellul Micallef, martu, tista' tgħid irrepetiet l-affidavit tiegħu.

L-atturi ġew kontro-eżaminati f'seduti sussegwenti.

Oħt l-attur Teresa Vella Ebejer qalet li huma, u ċjoe' hija u ħutha kienu jilgħabu fuq dak il-bejt meta kienu tfal.

Moira D'Amato. (bint l-atturi) qalet l-istess affarijiet u li ftit qabel is-sajf tal-2012, saru x-xogħlijiet lamentati mill- atturi.

"Illi David El Werfelly Falzon, id-direttur tas-soċjeta' konvenuta esebixxa affidavit tiegħu a fol 119 fejn qal illi:

Jiena nokkupa l-kariga ta' direttur fis-soċjeta' Malta Villages Limited (C-07015) illi hija proprjetarja tal-fond numru sitta u għoxrin (26) u tal-fond numru tmienja u għoxrin (28), li it-tnejn jinsabu fi Triq il- Forn, Santa Venera.

Dawn il-proprjetajiet huma adjaċenti għal xulxin u qabel kienu magħrufa rispettivament bin-numru ħamsa u sebgħin (75) u sitta u sebgħin (76).

Nispjega illi s-soċjeta' Malta Villages Limited hija kumpanija żgħira, waqqaftha jien stess u jiena l-uniku direttur tagħha.

Nispjega illi l-kumpanija Malta Villages Limited akkwistat dawn iż- żewġ proprjetajiet snin ilu, bil-għan illi twettaq diversi xogħlijiet ta' renovazzjoni fihom u eventwalment jew tużahom għal skopijiet ta' kirja jew saħansitra tbiegħhom.

L-ewwel akkwist hekk sar fis-27 ta' Ottuhru tas-sena 2000 permezz ta' kuntratt fl-atti tan-Nutar Dr Daniela Attard Luck Bonello (Dok 'A' anness mar-risposta ġuramentata).

Dan il-kuntratt jirrigwarda l-

fond numru ħamsa u sebgħin (75) illi jiġi kontigwu mal-proprjeta' li kienet tappartjeni lil Cettina Gatt u li llum-il ġurnata jokkupawha s- Sinjuri Ellul Micallef.

It-tieni akkwist seħħ sena wara fil-11 ta' Mejju 2001 permezz ta' kuntratt pubbliku li wkoll jinsab fl-atti tan-Nutar Dr. Daniela Attard Luck Bonello (Dok 'B' anness mar-risposta ġuramentata).

Hekk kif fuq semmejt, il-għan tas-soċjeta' Malta Villages Limited kien illi jsiru xogħlijiet ta' renovazzjoni l-ideja kienet illi ż-żewġ proprjetajiet jiġu jinfdu għal xulxin u hekk isiru dar waħda kbira.

Ngħid illi malli kienu saru dawn il-kuntratti u Malta Village Limited kienet hekk akkwistat kemm il-fond numru sitta u għoxrin (26) (ġja' 75), u kif ukoll il-fond numru tmienja u għoxrin (28) (ġja' 76), ħdejna x- xogħlijiet skond kif hawn fuq imsemmi.

Kont inkarigajt lill-Perit Arkitett Patrick Zammit Meli sabiex jieħu ħsieb dan il-proġett – dwar id-dettall tax- xogħlijiet in kwistjoni jista' għalhekk jixhed aħjar l-istess Perit.

Min-naħa tiegħi nista' ngħid illi kien hemm ħafna xogħol xi jsir.

Id- djar kienu t-tnejn antiki u kien ilu ma jsir fihom xogħol ta' manutenzjoni.

Minn barra dan kien hemm ovvjament xogħlijiet ta' natura strutturali li kellhom isiru sabiex dawn il-proprjetajiet jingħaqdu.

Fir-rigward tal-bejt tal-fond numru sitta u għoxrin (26) ma nista' bl- ebda mod nifhem kif is-Sinjuri Cutajar illum-il ġurnata qegħdin jgħidu li dan huwa tagħhom u li minn dejjem kienu jużawh huma.

Ngħid illi madwar ħmistax-il sena (15) ilu meta kienu saru l-kuntratti skond kif hawn spjegat, Malta Villages Limited kienet għamlet ix-xogħlijiet anke fuq dan il-bejt partikolari.

Dan nista' nikkonfermah biċ-ċert għaliex jien kont personalment involut f'dan ir-rigward, billi kont inkun jien illi nippjana mal-Perit u li mmur ta' kuljum sabiex nara x'qiegħed isir u nitkellem mal-ħaddiema.

Niftakar illi fuq dan il-bejt ahna konna għamilna kisja sħiħa bil- membrane għaliex kien dieħel l-ilma mill-bejt għal ġewwa s-salott tiegħi illi jinsab sottopost għall-istess bejt.

Dan kif jidher mir-ritratt illi għalih diġa' saret referenza diversi drabi matul din il-kawża – qiegħed

nannetti kopja oħra sempliċiment għall-finijiet ta' kompletezza (Dok

Hekk kif jidher mill-istess ritratt, fuq dan il-bejt aħna poġġejna

unit tal-air conditioner illi jkessaħ u jsaħħan is-salott hawn fuq

imsemmi – dan ukoll tqiegħed madwar ħmistax-il (15) sena ilu meta

kienu qed isiru x-xogħlijiet li semmejt.

Nispjega li s-shaft illi wkoll jidher fir-ritratt Dok 'DA1' jagħti kemm

għas-salott illi diġa' semmejt u kif ukoll għas-sulari l-oħra nkluż għall-

kċina illi jinsab fil-livell taħt is-salott hawn imsemmi, kollha kmamar

jiffurmaw parti mill-fond numru sitta u għoxrin (26).

il-kmamar hawn imsemmija jieħdu d-dawl u l-arja u mill-istess shaft

jgħaddi wkoll is-servizz tal-arja kkondizzjonata.

Il-bejt in kwistjoni jiġi

proprju fuq is-salott.

Ngħid ukoll illi l-fetħa li tidher fil-ħajt bejn il-bejt immarkat bl-ittra

'X' u l-bejt immarkat bl-ittra 'Y' ilha hemmhekk sa minn meta xtrajna l-

post. Nispjega illi kemm id-djar illi akkwistat Malta Villages Limited u

kif ukoll id-djar ta' madwara huma proprjetajiet antiki illi nbnew qabel il-

Gwerra – f'dak iż-żmien kien inbena ħafna bini ta' dan it-tip, u ċjoe' bil- bjut kollha jagħtu għal xulxin.

Nispjega illi fiż-żmien illi Malta Villages Limitecl akkwistat dawn il- proprjetajiet kien jeżisti aċċess mill-fond numru sitta u għoxrin (26) għal fuq il-bejt mertu tal-kawża odjerna – dan minn kamra tal-banju illi kienet tinsab ġewwa dan il-fond u li kellha fetħa fis-saqaf minn fejn wieħed seta' jaċċedi għall-bejt in kwistjoni.

Il-proprjetarji preċedenti kienu jużaw tip ta' taraġ illi wieħed jista' sempliċiment jiġbed 'l isfel mis-saqaf u hekk wieħed ikun jista' faċilment jitla' fuq il-bejt.

Meta bdejna x-xogħlijiet din il-kamra tal-banju kienet fi stat dilapitata għall- aħħar u ma kellna l-ebda alternattiva oħra ħlief li nwaqqgħuha u nibnuha mill-ġdid – aħna konna mbagħad ftaħna bieb għal fuq il-bejt sabiex iservi bħala aċċess la darba l-fetħa illi kienet qabel tintuża kif hawn spjegat kellha tingħalaq.

Dan kollu ser jixhdu dwaru kemm il- perit u kif ukoll il-kuntrattur illi jiena rispettivament inkarigajt u ser nispjegah aħjar jiena stess anke fuq il-post meta jsir l-eventwali aċċess u hekk tkun din il-Qorti li tara b'għajnejha l-fatti kif inhuma u l-verita' x'inhi.

Nista' nikkonferma illi sa minn meta Malta Villages Limited akkwistat dawn il-proprjetajiet u saru x-xogħlijiet skond kif fuq spjegajt, jiena qatt ma naf illi s-Sinjuri Cutajar jew familjari tagħhom għamlu xi użu minn dan il-bejt.

Meta kienu qed isiru x-xogħlijiet jiena kont diversi drabi mmur fuq il-post kif diġa' semmejt.

Qatt ma rajt lil ħadd fuq dan il-bejt u lanqas ma ġejt infurmat mill-ħaddiema jew mill-Perit li kien tela' xi ħadd ieħor fuq dan l-istess bejt.

Ngħid illi kien ikun saħansitra ta' periklu serju li wieħed joqgħod jilgħab u jiġri fuq dan il-bejt kif semmew is-sinjuri Cutajar meta x-shaft huwa miftuħ u jista' faċilment xi ħadd jaqa' fih.

Wara li tlestew ix-xogħlijiet u fis-snin li għaddew sa issa jiena personalment bqajt immur regolarment f'dan il-fond biex nagħtih l-arja u nsaqqi l-planti.

Ngħid illi għal perjodu ta' madwar sena l-fond kont krejtu lil xi barranin – f'dan iż-żmien xorta waħda kont immur fil-post sabiex niġbor il-kera.

Qatt ma ġejt infurmat illi xi ħadd kien qiegħed juża l-bejt illi kif spjegajt jiġi proprju fuq is-salott tal-fond numru sitta u

għoxrin (26).

Ngħid illi lis-Sinjuri Cutajar f'dawn is-snin kollha qatt ma kelli

problemi magħhom qabel ma dawn bdew il-proċeduri kontra Malta

Nerġa' ngħid illi qatt ma stennejt illi tinqala' kwistjoni

bħal din għaliex lil dawn in-nies jiena fuq il-bejt qatt ma rajthom u ħadd

qatt ma nfurmani illi qed jagħmlu użu mill-bejt ta' Malta Villages

"Illi huwa ġie kontro-eżaminat fis-seduta tal-27 ta' Mejju 2015.

"Illi xehed ukoll il-perit tal-fiduċja tiegħu Patrick Zammit Meli.

"Illi huwa evidenti għall-Qorti dak li ġara fil-każ in eżami.

Meta s- soċjeta' konvenuta xtrat il-proprjetajiet tagħha kienet x'aktarx konvinta li xtrat ukoll il-bejt ta' fuq il-proprjeta' tagħha li huwa soġġett ta' din il- kawża.

L-atturi da parti tagħhom huma ċerti ukoll li dik hija proprjeta'

tagħhom.

Il-fatt li l-konvenuta għamlet ix-xogħol tal-membrane fuq il- bejt in kwistjoni ma tantx huwa determinanti għall-eżitu ta' din il-kawża għaliex kienet biss hi li kellha interess tagħmel dan – għaliex indubbjament l-ambjenti ta' taħt is-saqaf huma proprjeta' tagħha.

Għalhekk il-membrane sservi biex tipproteġi dik il-parti tal-proprjeta'.

"Illi l-Qorti ma tistax tiddeċiedi dwar ta' min hija l-proprjeta' tas-saqaf għaliex dak li huwa importanti huwa jekk l-atturi kellhomx il-pussess għaliex jekk kellhom, indubbjament sar l-ispoll għaliex is-soċjeta' konvenuta mhux qed tiċħad li għamel ix-xogħlijiet in kwistjoni.

Il-fatt li ħasbet dejjem li l-proprjeta' kienet tagħha ma jfisser xejn f'dawn il- proċeduri.

Huwa stabbilit sew fil-ġurisprudenza tagħha li l-animus spoliandi mhux rekwiżit biex din l-azzjoni tirnexxi.

Dan ġie ripetut f'diversi sentenzi mogħtija mill-Qrati tagħna – ara per eżempju s- sentenza tal-Qorti tal-Appell tad-9 ta' Diċembru 2012 fl-ismijiet "Trident Developments Limited vs Joseph Consoli".

"Illi l-Qorti wara li għamlet l-eżami tal-provi jidhrilha li għalkemm is- socjeta' konvenuta ilha tikkontendi illi l-art kienet tagħha hija ħadet il- liġi b'idejha meta għamlet il-fetħa fuqha meta kienet taf li l-art kienet kontiża mill-atturi.

Kwindi kien jaf li kien qed jibni kontra r-rieda tagħhom u li forma ta' pussess kellhom għaliex il-ħajt tiegħu kien bnih 'il ġewwa minn dik il-linja.

L-aktar li tista' tgħid favur tagħha huwa li kienet ko-possessur iżda anke l-ko-pussess huwa tutelat mill-azzjoni ta' spoll.

(Ara per eżempju s-sentenzi flismijiet "Emanuel Ben Mousa et vs John Ben Mousa et" deċiża mill-Qorti tal-Appell fil-25 ta' April 2008; "El Werfelly Falzon vs Mifsud Taliana" (deċiża mill-Prim Awla fil-25 ta' Ġunju 2009; u "Alfred Hodzic nomine vs Victor D'Amato.' deċiża mill-Prim Awla fil- 21 ta' Jannar 1994 fejn intqal li "l-azzjoni ta' spoll għandha l-iskop li tipproteġi l-pussess u mhux il-pussess esklussiv."

"Illi fil-kawża deċiża mill-Qorti tal-Appell fit-28 ta' Mejju 1956 fl-ismijiet "Vincenzina Podesta et vs Annetto Yassin Attard" ingħad illi:

tagħna dejjem kienet kostanti

"Il-ġurisprudenza fl- interpretazzjoni ta' dawn il-liġijiet, fis-sens li l-azzjoni ta' spoll hija 'di ordine pubblico', unikament u esklussivament intiża biex timpedixxi li wieħed jagħmel ġustizzja b'idejh mingħajr l-intervent tat-tribunal Ċivili, u tipprevjeni l-konsegwenzi deplorevoli ta' aġir simili.

Għalhekk il-liġi tivvjeta l-allegazzjoni ta' kwalsiasi eċċezzjoni li ma tkunx dilatorja kontra r-reintegrazzjoni u tiċċirkoskrivi l-eżami tal-Qorti għall-fatt biss tal-pussess u tal-ispoll denunzjat.

Ir-reintegrazzjoni għandha dejjem tiġi ordnata mill-Qorti, kwantunkwe l-pussess jista' jkun vizzjat u min jikkommetti l-ispoll ikun il-veru proprjetarju tal-ħaġa li minnha l- possessur tagħha jkun ġie spoljat."

"Illi kwindi l-Qorti tħoss li qabel ma' l-kontestazzjoni tiġi deċiża bl-eżitu ta' kawża petitorja, hija ma għandhiex tħalli lil xi ħadd mill-partijiet jibdel l-istatus quo' għaliex b'dak il-mod ikun qed jikkommetti spoll għad-dannu tal-parti l-oħra.

f'kawża possessorja

importanza f'kawża petitorja.

"Ta' min iżid ukoll li s-socjeta' konvenuta għamlet ix-xogħlijiet in kwistjoni appena għaddew l-għaxar snin minn meta akkwistat; sinjal ċar li qagħdet tistenna dak it-trapass biex tivvanta favur tagħha l- preskrizzjoni akkwiżittiva ta' għaxar snin – naturalment din il-kwistjoni jista' ma għandha ebda ċertament il-kawża hija pero' indikazzjoni li kienet taf li l-atturi għall-inqas setgħu jkollhom xi pretensjonijiet fuq il-bejt in kwistjoni.

"Illi tibqa' allura l-kwistjoni ta' jekk l-azzjoni ġietx intavolata entro t- terminu ta' xahrejn impost mill-artikolu 534 tal-Kodiċi Ċivili.

Ma hemmx dubju li tant dan huwa element essenzjali għall-azzjoni illi skond is-sentenza fl-ismijiet "Trevor Sciberras Drago vs Veronique Muscat Monsigneur" deċiża minn mill-Qorti tal-Appell fil-11 ta' Jannar 2013, trattandosi appuntu ta' element kostituttiv tal-azzjoni ta' spoll, dan il-fatt u ċjoe' li l- azzjoni ġiet intavolata entro l-perjodu msemmi, għandu jiġi wkoll pruvat mill-attur.

Forsi aktar speċifikatament fil-kawza "Georgina Raciti vs Errol Podesta et" (deċiża fil-21 t'Ottubru 2002) – ċitata fis- sentenza msemmija – il-Prim' Awla tal-Qorti Ċivili dwar it-terminu ta' xahrejn f'azzjoni ta' spoll qalet hekk:

"'it-terminu ta' xahrejn li fih l-attur irid jiddeduċi l-pretensjoni tiegħu jiġi ta' din huwa element essenzjali konkludentement pruvat mill-attur.

Prova li trid issir f'kull każ ta' din ix- xorta imma li ssir sine qua non meta l-parti konvenuta teċċepixxi bħal dan il-każ il-preskrizzjoni tagħha bid-dekors tal-perjodu estintiv ta' xahrejn."

l-azzjoni

jeħtieġ

"Illi għandu jingħad li f'din il-kawża ftit sar enfasi fuq dan la mill-atturi u lanqas mis-soċjeta' konvenuta illi ma tat ebda eċċezzjoni fir-rigward; madankollu fid-dikjarazzjoni ġuramentata tagħhom l-atturi qalu li l- kawża kienet qed issir entro x-xahrejn imposti mill-liġi, filwaqt li kif ġja' ssemma bint l-atturi qalet li x-xogħol sar ftit qabel is-sajf tal-2012 u l- kawża ġiet istitwita fit-22 ta' Ġunju 2012.

Id-dikjarazzjoni tal-atturi ma ġietx kontestata u allura dan iwassal lill-Qorti għall-konklużjoni li l- kawża saret entro termine".

Rat ir-rikors tal-appell tas-socjet konvenuta Malta illages Limited, li in

forza tieghu u ghar-ragunijiet hemm premessi, talbet li din il-Qorti

joghgobha thassar u tirrevoka s-sentenza fl-ismijiet premessi moghtija

mill-Prim'Awla tal-Qorti Civili fit-28 ta' Ottubru, 2015, billi filwaqt li tilqa' l-

eccezzjonijiet imressqa minnha, tichad fl-intier it-talbiet maghmula mill-

atturi appellati, permezz tar-rikors promotur taghhom, bl-ispejjez taz-

Rat ir-risposta tal-appell tal-atturi appellati, Louis u Theresa konjugi

Ellul Micallef, li in forza taghha u ghar-ragunijiet minnhom moghtija, talbu illi

din il-Qorti tiddisponi mill-appell interpost mis-socjet konvenuta billi

tichad l-istess u tikkonferma s-sentenza appellata, bl-ispejjez taz-zewg

Rat li fis-seduta tal-31 ta' Ottubru, 2016, il-partijiet ittrattaw l-appell u l-

appell baqa' differit ghas-sentenza ghal-lum.

Rat l-atti kollha u d-dokumenti esebiti.

Ikkonsidrat:

Illi ghandu jinghad mill-ewwel illi fejn si tratta l-ewwel aggravju tas-

socjet appellanti rigward

l-apprezzament

ta' provi, din

il-Qorti

tirribadixxi l-principju, ormai ben assodat, li bhala Qorti ta' revizjoni, hija

m'ghandhiex tiddisturba d-diskrezzjoni ezercitata mill-ewwel Qorti fl-

apprezzament li hija tkun ghamlet tal-provi migbura minnha stess.

il-Qorti normalment tkun inklinata li tiddisturba l-apprezzament tal-fatti li

tkun ghamlet l-ewwel Qorti jekk hija tkun sodisfatta li jekk ma taghmilx

hekk, tkun ser tigi kagunata ingustizzja gravi.

Hija ghalhekk sejra

tezamina l-provi migbura sabiex tara jekk fid-dawl ta' dak li inghad,

jezistux ragunijiet validi biex tiddipartixxi mill-apprezzament maghmul u

mill-konkluzjonijiet li waslet ghalihom l-ewwel Qorti.

Is-socjet appellanti tilmenta li l-ewwel Qorti ghamlet referenza qasira

ghall-kontro-ezamijiet maghmula, bil-konsegwenza li donnha skartat dak

kollu li rrizulta mill-kontro-ezamijiet, partikolarment fatti ritenuti mis-

socjet appellanti bhala krucjali fid-determinazzjoni o meno tal-pussess

vantat mill-atturi appellati.

Is-socjet appellanti tghaddi biex tislet dawk

is-siltiet kollha tal-familjari tal-atturi appellati, minn fejn jirrizulta li fil-kaz

tat-tfal taghhom, li kienu jilghabu fuq il-bejt meta kienu ghadhom zghar,

bl-eccezzjoni ta' Stephanie Ellul Micallef, kollha zzewgu u telqu mid-dar tal-

genituri taghhom, u fil-kaz ta' hut l-appellat Louis Ellul Micallef, li kien ilhom

zmien twil ma jitilghu fuq l-imsemmi bejt.

Wara li din il-Qorti fliet ix-xhieda kollha moghtija, inkluz dik in kontro-

ezami, jirrizultalha li ghalkemm dak rilevat mis-socjet appellanti huwa

minnu, fis-sens li ghadda z-zmien minn meta hut l-attur appellat Louis

fuq

il-bjut,

kontro-ezami mill-istess atturi appellati rigward il-bejt immarkat bl-ittra

"X"1, mertu tal-kawza odjerna.

Fil-kaz tal-appellat Louis Ellul Micallef jinghad

"M. Issa intom il-bejt bqajtu tuzawh bil-membrane fuqu?

M. Bqajtu titilghu fuqu?

T. Iva bqajt nitla' regolari jien u nnadfu.

M. Tnaddaf il-membrane li ghamel is-sur Abela?

T. Iva bqajt nitla' sa l-ilma sejjer taghhom fuq il-bejt li qeda tghid li hu taghhom imur ghal ghandi".

L-istess xhieda hija kkonfermata mill-attrici appellata Teresa Ellul Micallef li

tghid ukoll li peress li kien ikollhom il-klieb jigru fuq il-bjut, li jinfdu minn

wiehed ghall-iehor, hija wkoll kienet titla tnaddaf peress li l-ilma minn fuq

il-bejt "X" kien jaghti ghal ghandhom.

Jirrizulta wkoll li l-attur appellat

kellu dielja li titla minn mal-hajt fil-proprjet taghhom li taghti ghall-fuq il-

bjut, inkluz dak immarkat "X" kif jirrizulta mill-istess ritratt esebit mis-

socjet appellanti msemmi qabel.

L-attur appellat jghid li huwa jkabbar

dawn id-dwieli ghall-inbid.

Dan kollu fil-fehma ta' din il-Qorti jipprova

Is-socjet appellanti tilmenta li l-ewwel Qorti, fil-konsiderazzjonijiet

taghha, issemmi biss il-membrane u mhux l-airconditioning unit u tishaq

ukoll illi minn meta saru l-membrane u l-airconditioning unit fuq il-bejt

"X", madwar ghaxar snin qabel il-proceduri odjerni, il-familjari tal-atturi 1 A fol.

77 tal-process

appellati xehdu li ma baqghux jitilghu fuq l-imsemmi bejt.

l-atturi appellati, qatt ma hadu passi fil-konfront tas-socjet appellanti

meta twahhlu l-istess membrane u l-airconditioning unit fuq il-bejt "X" u li

allura l-ewwel Qorti naqqset meta ma tatx qies ta' dan, sabiex

tiddetermina min effettivament kellu pussess tal-bejt in kwistjoni, fis-

Dan ovvjament jinsab kontradett da parti tal-atturi

Din il-Qorti wara li ezaminat ix-xhieda, kif ukoll is-sentenza appellata,

tqis li ma taqbilx mar-ragunament tas-socjet appellanti.

Dan qieghed

jinghad peress

fir-rigward

airconditioning, ghalkemm koncess mill-atturi appellati li dawn saru fis-

sena 2001, dawn kienu meqjusa bhala affarijiet minuri li l-atturi appellati

kienu disposti li jittolleraw b'rispett ghaz-zamma tal-buon vicinat,

ghalkemm jishqu li gibdu l-attenzjoni tar-rapprezentant tas-socjet

Meta, pero`, fil-bidu ta' Mejju tas-sena 2012, ix-

xoghlijiet mwetqqa mis-socjet attrici kienu jinvolvu l-ftuh ta' bieb u

tnehhija ta' cint, kien dan l-att vjolenti li gie kkontestat mill-atturi appellati

permezz tal-kawza odjerna ta' spoll.

Certament bil-ftuh ta' bieb u

passagg fic-cint, dan l-agir huwa ferm aktar drastiku minn tqeghid ta'

membrane jew ta' airconditioning unit u d-dgawdija tal-bejt relattiv ser

Meta l-ewwel Qorti qieset li l-membrane saret fl-interess tas-socjet

appellanti sabiex tipprotegi l-ambjenti sottostanti l-istess bejt, fil-fehma

ta' din il-Qorti l-istess ragunament japplika fil-kaz tal-airconditioning unit.

Intqal ukoll fis-sentenza, li l-Qorti ma setghatx tiddeciedi min kien

proprjetarju tas-saqaf, izda kellha tiddeciedi jekk l-atturi kellhomx il-

pussess tal-bejt.

Inoltr qalet li l-aktar li setghet tghid huwa li s-socjet

kien jisthoqqilhom il-protezzjoni taht il-provvedimenti tal-azzjoni ta' spoll.

F'dan l-istadju jitqies opportun li jigi ribadit li, f'kawza bhal dik odjerna,

jehtieg li l-atturi jippruvaw it-tliet elementi tal-ispoll hekk kif jirrizultaw

mill-Artikolu 535(1) tal-Kodici Civili li jaqra hekk:

"Jekk persuna tigi, bil-vjolenza jew bil-mohbi, mnezzgha mill-pussess, ta' liema xorta jkun, jew mid-detenzjoni ta' haga mobbli jew immobbli, hija tista', fi zmien xahrejn mill-ispoll titlob, b'azzjoni kontra l-awtur ta' spoll, li terga' tigi mqeghda f'dak il-pussess jew f'dik id-detenzjoni, kif jinghad fl-artikolu 791 tal-Kodici ta' Organizzazzjoni u Procedura Civili".

"Dan it-tqeghid mill-gdid fil-pussess jigi ordnat mill-qorti, wkoll jekk il- konvenut ikun is-sid tal-haga li taghha l-attur ikun bata spoll".

Fis-sentenza ta' din il-Qorti tas-6 ta' Ottubru, 2000, fil-kawza fl-ismijiet

"… l-elementi essenzjali biex l-azzjoni ta spoll privileggjat tkun tista' tregi huma l-pussess da parti ta' l-ispoljat, il-prova li jkun sehh l-att

spoljattiv ta' dak il-pussess vjolenti jew klandestin da parti tal-ispoljant, u l-azzjoni tkun giet intavolata mill-ispoljat fi zmien xaghrejn minn mindu jkun gie kommess l-att spoljattiv.

"Kwantu ghall-pussess, il-ligi tikkontempla l-pussess materjali, kien liema kien, u mhux il-pussess animo domini, u li l-konvenut f'kawza ta' reintegrazzjoni mhux lecitu li jinvestiga x-xorta ta' pussess ta' l-attur.

Sahansitra l-azzjoni ta' spoll privileggjat tista' tigi ezercitata anke kontra l-istess propjetarju, meta dan ikun l-awtur tal-ispoll, u mhix permessa ebda eccezzjoni dilatorja qabel jigi reintegrat l-ispoll ghaliex din hija azzjoni ta' ordni pubbliku, u hija intiza biex tipprojbixxi li wiehed jaghmel gustizzja b'idejh u minghajr l-intervent tat-tribunal.

Konsegwentement ghal din l-azzjoni l-ligi ma tirrikjedix il-prova tal-legittimit tal-pussess turbat u takkorda r-reintegrazzjoni anke favur il-possessur in mala fede.

It-tribunal ghandu jezamina biss il-fatt tal-pussess u l-fatt tal-ispoll.

XLI.I.244) " u wkoll pacifiku illum illi 'l-pussess li trid il-ligi fl-ispoljat ghall-fini tal- azzjoni ta' reintegrazzjoni ma hemmx bzonn ikun il-pussess b'titolu ta' imma bizzejjed pussess kwalunkwe, anzi purament proprjet , materjali u di fatto (Vol.

(Joseph Fava Naudi pro et nomine vs Salvu Rota, deciza mill-Prim'Awla fit-30 t'April, 1991); "… il-Qorti ghandha tillimita l-ezami taghha ghall-fatt tal-pussess jew detenzjoni, skond il-kaz, bla ma tidhol fil-petitorju."

(G. Costa et vs P. Ublenhaut, deciza mill-Prim'Awla fis-26 ta' Mejju, 1981)".

Effettivament skont il-gurisprudenza stabbilita, il-pussess mehtieg fil-

kawzi ricenti ta' spoll, hu l-pussess materjali u di fatto u li jkun x'ikun.

kliem iehor, mhuwiex mehtieg li min jippromwovi din l-azzjoni, jipprova li

ghandu dritt ta' proprjet jew ta' servitu` fuq il-haga li minna huwa gie

spoljat bi vjolenza jew klandestinament.

Bil-kuntrarju, ir-rekwizit tal-

pussess hu sodisfatt ukoll bis-semplici detenzjoni.

dejjem mehtieg li l-attur jipprova li ghandu dan il-pussess, anke jekk dan

ikun wiehed qasir hafna u sahansitra pussess momentaneju.2

2 Ara f'dan is-sens sentenza ta' din il-Qorti fl-ismijiet Joseph Bejaoui et v. Carmelo Bejaoui et deciza fil-15 ta' Dicembru, 2015.

Din il-Qorti tinsab sodisfatta li l-atturi appellati rnexxielhom jipprovaw li

kellhom il-pussess tal-bejt kontestat fis-sena 2012.

disponibbli ghalihom, il-bjut kollha indikati fuq ir-ritratt esebit mis-socjet

appellanti, bhala "X", "Y" u "Z"3, u setghu jaghmlu uzu minnhom

liberament meta riedu u minghajr ostakoli ta' xejn.

ezami, minkejja li mhux kontestat li s-socjet appellanti kienet wettqet

xoghlijiet ta' membrane u airconditioning fuq il-bejt "X", madwar ghaxar

snin qabel l-azzjoni ta' spoll imressqa permezz tal-kawza odjerna, jibqa'

fatt inkontestat ukoll li fl-2012, l-atturi appellati kellhom access bla xkiel

u facli ghall-bejt "X" minn fuq il-bejt "Y", sabiex inaddfu l-bejt, u kellhom

access ukoll ghad-dwieli, li kollha jindikaw li l-atturi appellati kienu

qeghdin jezercitaw pussess fuq l-istess bejt, minn passagg fic-cint, li

wara kollox id-direttur tas-socjet appellanti stess jikkoncedi li kien

hemm meta xtara l-proprjet .4

77 tal-process.

120 tal-process.

Mhux l-istess jista' jinghad fil-kaz tas-socjet appellanti, li ma kellhiex

access dirett ghal fuq il-bejt "X" qabel ma wettqet ix-xoghlijiet kontestati

permezz tal-kawza odjerna, peress li l-access kien jew wara li jaqbez ic-

cint5 jew jitla' bis-sellum minn barra.

Inoltr , kif rilevat mill-istess atturi

appellati, tant kienu jezercitaw il-pussess fuq l-istess bejt u jitilghu fuqu li

hekk kif indunaw bix-xoghlijiet kontestati minnhom permezz tal-azzjoni

ta' spoll, hadu l-passi immedjati wkoll sabiex ressqu fil-konfront tas-

socjet appellanti l-mandat ta' inibizzjoni opportun bil-ghan li jwaqqfuha

milli tkompli bix-xoghlijiet ilmentati minnhom.

Ghalhekk certament mill-

provi ma jirrizultax il-pussess esklussiv vantat mis-socjet appellanti,

jew li l-atturi appellati rrilaxxaw jew abbandunaw il-pussess taghhom.

Is-socjet appellanti tilmenta wkoll illi l-azzjoni attrici ma saritx fit-terminu

ta' xahrejn (infra bimestre deduxisse) li jikkostitwixxi wiehed mill-

elementi kumulattivi biex tirnexxi l-kawza ta' spoll intentata mill-atturi

appellati, peress li tikkontendi li tali azzjoni kellha tigi mressqa fi zmien

xahrejn minn meta saru l-ewwel xoghlijiet fuq il-bejt in kwistjoni fis-sena

Din il-Qorti hija tal-fehma, li ghalkemm l-atturi appellati fuq il-premessa

ta' buon vicinat, fl-2001 ittolleraw il-membrane u l-airconditioning unit

fuq il-bejt indikat bl-ittra "X", dan bl-ebda mod ma jfisser li huma

5 Li jidher shih fir-ritratt Dok.

4 tal-process u imcarrat fir-ritratt Dok.

5 tal- process.

rrinunzjaw

il-pussess

fuq

il-bejt

kontestatazzjoni, tant li kif inghad qabel, baqghu jezercitaw il-pussess

taghhom fis-snin sussegwenti.

Ghalhekk it-terminu qatt ma seta' beda

ghaddej fis-sena 2001.

Tant hu hekk, li l-azzjoni odjerna ta' spoll

tattakka x-xoghlijiet intraprizi mis-socjet appellanti f'Mejju tas-sena

Inoltr s-socjet appellanti tishaq li l-ewwel Qorti ghamlet asserzjoni

erronja peress li meta hija qalet li ma nghatat ebda eccezzjoni f'dan is-

sens, hija effettivament skartat l-ewwel eccezzjoni taghha fis-sens li ma

jikkonkorrux l-elementi kollha sanciti taht l-Artikolu 535 tal-Kodici Civili

sabiex tirnexxi l-azzjoni attrici.

L-atturi appellati jilmentaw fir-risposta

taghhom illi s-socjet appellanti qatt ma qajjmet dan il-punt quddiem l-

Din il-Qorti ma taqbilx mal-atturi appellati fuq dan, peress li kif inghad

minnha fis-sentenza taghha tal-11 ta' Jannar, 2013, fil-kawza fl-ismijiet

Trevor Borg Mercieca et v. Veronica Muscat Monsigneur, dan it-terminu ta' xahrejn li fih

titressaq azzjoni ta' spoll, huwa rekwizit essenzjali li johrog mill-artikolu

jkun sodisfatt

jissussisti

indipendentement minn jekk jitqajjimx fl-eccezzjonijiet jew le.

Ghalhekk

ghalkemm l-ewwel eccezzjoni tas-socjet appellanti, hija generika, fil-

verit huwa minnu li l-element ta' infra bimestre deduxisse hija wahda

ezaminat mill-ewwel Qorti, tant li kif gustament osservat, fil-kawza bl-

ismijiet Georgina Raciti v. Errol Podesta et deciza fil-21 ta' Ottubru,

2002 mill-Prim'Awla tal-Qorti Civili, dwar it-terminu ta' xahrejn f'azzjoni

ta' spoll intqal ukoll:

"Huwa veru li dan il-punt ma giex formalment eccepit, kif normalment u guridikament wiehed kien jistenna in bazi għal dak provdut fl- Artikolu 728 tal-Kap 12.

B'danakollu 'it-terminu ta' xahrejn li fih l-attur irid jiddeduci l-pretensjoni tieghu huwa element essenzjali ta' din l- azzjoni li jehtieg li jigi konkludentement pruvat mill-attur.

Prova li trid issir f'kull kaz ta' din ix- xorta imma li ssir sine qua non meta l-parti konvenuta teccepixxi bhal dan il-kaz il-preskrizzjoni taghha bid-dekors tal-perjodu estentiv ta' xahrejn".6

Madankollu ghandu jinghad ukoll li fil-gurisprudenza taghna, il-piz tal-

prova tal-element tal-infra bimestre jigi invertit jekk il-konvenut minflok

izomm sieket, jallega li l-kawza tkun giet ipprezentata wara li jkunu

Fid-decizjoni fil-kawza fl-ismijiet Julian Shtewil Cuthbert et

v. Eucharist Shtewil Cuthbert datata 7 ta' Mejju, 2008, il-Qorti tal-Magistrati

(Għawdex), Gurisdizzjoni Superjuri iddikjarat illi:

"Dan apparti l-fatt li l-gurisprudenza hi ukoll fis-sens li min jaghti eccezzjoni li l-azzjoni saret wara li skadew ix-xahrejn, l-oneru tal- prova hu fuq il-konvenut (Qorti ta' l-Appell, Norman Borg Camilleri v. Filomena Ripard deciza fit- 8 ta' Gunju 1993 u Prim'Awla tal-Qorti Civili, Anthony Raciti et vs Paul Shtewil et nomine deciza fil-2 ta' Marzu

6 Ara f'dan is-sens ukoll sentenza ta' din il-Qorti tal-11 ta' Jannar 2013 fl-ismijiet Trevor Borg Mercieca et v. Veronica Muscat Monsigneur, li ukoll saret referenza ghaliha mill-ewwel Qorti.

2002 u Qorti ta' l-Appell, Micro Technology Consultancy Limited vs Maria Dolores Fava Naudi et deciza fis-6 ta' April 2006)".

Il-fatt li, l-kawza saret entro it-terminu ta' xahrejn kien mhux biss

kkonfermat bil-gurament fir-rikors promotur, kif rilevat mill-ewwel Qorti,

izda anke fl-affidavit tal-attur jinghad: "Dan il-bieb li nfetaħ u l-fetħa u

xogħlijiet li saru, saru reċentement, ftit ġimgħat biss qabel ma

ppreżentajt il-mandat ta' inibizzjoni".7 Il-fatt li x-xoghlijiet kontestati

kienu bdew f'Mejju tas-sena 2012, intqal ukoll fix-xhieda moghtija minn

Ramona Ellul Micallef, li ma giet kontradetta bl-ebda mod lanqas fil-kontro-

ezami li sarilha.

Il-proceduri odjerni tressqu fit-22 ta' Gunju, 2012, entro

t-terminu ta-xahrejn minn meta nbdew ix-xoghlijiet suggett tal-azzjoni ta'

Isegwi li kien jinkombi fuq is-socjet appellanti li tipprova

li x-xogholijiet tal-bieb u fetha fic-cint ilmentati mill-atturi appellati saru

qabel dan iz-zmien, liema prova ma saritx.

Ghalhekk trattati l-punti kollha mressqa taht l-ewwel aggravju tas-

socjet appellanti, din il-Qorti jidrilha li l-ewwel Qorti ghamlet analizi

korretta tal-fatti tal-kaz u jsegwi li ma jirrizultax li dan l-aggravju

jimmerita li jintlaqa'.

Fil-kaz tat-tieni aggravju s-socjet appellanti tilmenta li s-sentenza

appellata tikkontjeni dikjarazzjonijiet erronji, kontradittoriji u gratuwiti li

ma jirrizultaw minn imkien mill-provi mressqa quddiemha mill-partijiet.

7 Dokumenti esebiti fl-atti tal-Mandat t'Inibizzjoni formanti parti mill-atti ta' dan il-process.

Hija ticcita test mis-sentenza meta jinghad: "huwa evidenti għall-Qorti

dak li ġara fil-każ in eżami.

Meta s-soċjeta' konvenuta xtrat il-

proprjetajiet tagħha kienet x'aktarx konvinta li xtrat ukoll il-bejt ta' fuq il-

proprjeta' tagħha li huwa soġġett ta' din il-kawża...Il-fatt li hasbet dejjem

li l-proprjet kienet taghha ma jfisser xejn f'dawn il-proceduri".

Izda fil-fehma tal-Qorti din is-silta tinkwadra sewwa sew dak li hu

rilevanti li jigi ezaminat f'kawza ta' spoll.

Is-socjet appellanti fil-verit

mhux tichad li ghamlet ix-xoghlijiet indikati mill-atturi appellati, izda

qeghda bazikament tghid illi hija ghandha dritt twettaq ix-xoghlijiet in

kwistjoni peress li l-arja tal-bejt sovrastanti l-proprjet taghha hija taghha

wkoll, filwaqt li unilateralment iddecidiet li l-atturi ma kellhom ebda

interess fil-bejt in kwistjoni.

Izda kif inghad qabel, dan mhux il-mertu tal-

proceduri odjerni, peress li dak il-kwezit ghandu jigi indirizzat f'azzjoni

Kif inghad fil-kawza deciza mill-Prim'Awla tal-Qorti Civili, fit-23 ta'

"'Din l-azzjoni ta' spoll hija koncepita bhala azzjoni rapida u effikaci ghall-iskop li ma thalli lil hadd jiddisturba stat ta' fatt arbitrarjament u hija ntiza unikament biex iggieghel lill-konvenut li jerga' jqieghed il- haga fl-istat li kienet qabel ma ddistrubaha u daqshekk biss.'

"Jinghad ukoll illi: 'l-ispoljant ma jistax jirrispondi in difesa li dak li ghamel kien att legittimu ghaliex l-indagini tal-legittimita' hija riservata tigi kkunsidrata L-uniku mod ghall-gudizzju petitorju.

tista'

eccezzjoni, huwa biss wara li l-ispoll jigi reintegrata 'spolitus ante omnis restituendus".8

Fil-fehma tal-Qorti, anke jekk is-socjet appellanti ghandha d-drittijiet li

qed tivvanta, m'hemmx kwistjoni li bl-agir taghha, spoll gie kommess.

Huwa appuntu dan li trid targina l-azzjoni ta' spoll, u cio li hadd ma

jiehu l-ligi b'idejh, anke jekk ikollu d-dritt li jaghmel dik l-azzjoni

Dan jghodd ukoll ghal dak li s-socjet appellanti tghid meta tikkritika l-

ewwel Qorti li qalet li hija ghamlet ix-xoghlijiet in kwistjoni appena

ghaxar snin wara li akkwistat l-proprjetajiet taghha, sabiex tivvanta l-

preskrizzjoni akkwizittiva.

Jigi pprecizat li l-ewwel Qorti kkwalifikat il-

kumment taghha billi qalet ukoll li din il-kwistjoni ma ghandha l-ebda

importanza f'kawza possessorja, izda certament jista' jkollha f'kawza

Huwa ritenut, izda, li ghalkemm dak li ntqal mill-ewwel Qorti

f'dan il-kuntest ta' preskrizzjoni akkwizittiva seta' gie evitat, sabiex

konsiderazzjonijiet li jittrattaw stharrig ta' titolu akkwisittiv li kif inghad

qabel, m'ghandux jigi trattat fil-proceduri odjerni, izda f'ezami appozitu

ta' drittijiet petitorji, madankollu s-sentenza appellata hija meqjusa

sostanzjalment gusta fil-konkluzjonijiet taghha.

Ghalhekk lanqas it-tieni aggravju ma jimmerita l-akkoljiment tieghu.

8 Ara Delia v. Schembri deciza mill-Prim'Awla fl-4 ta' Frar,1958

In kwantu ghat-tielet aggravju, fejn is-socjet appellanti tilmenta li l-atturi

appellati ma rnexxielhomx jippruvaw il-pretensjonijiet vantati minnhom

sal-grad rikjest mil-ligi, huwa meqjus li fil-verit dan l-ilment gie indirizzat

taht l-ewwel aggravju, fejn kienu mistharrga l-elementi kostituttiv ta' spoll

Hija tghid li mis-sentenza appellata ma

jirrizultax kif l-atturi appellati kienu qeghdin jezercitaw il-pussess li jghidu

li kienu jgawdu u ghalhekk ma tirrizultax il-prova tal-pretensjonijiet attrici

u li fid-dubju, l-ewwel Qorti ppreferiet illi zzomm l-affarijiet u li ma thallix

lil hadd mill-partijiet jibdel l-istatus quo sakemm il-kontestazzjoni tigi

deciza bl-ezitu ta' kawza petitorja u ghalhekk tishaq li lanqas kien gust li

hija giet ikkundannata thallas l-ispejjez tal-kawza odjerna.

Jigi ribadit li kif intqal minn din il-Qorti fil-kawza fl-ismijiet Julie

Muscat Cohen noe et v. Charles Costa et, deciza fis-27 ta' Frar, 2003:

" uwa minnu li f'azzjoni possessorja l-indagini li trid taghmel il-Qorti ghandha tkun limitata ghall-fatt tal-pussess u ghall-fatt tal-ispoll u l- ebda ndagini ohra m'hija permessa...".

Fil-fehma ta' din il-Qorti, kif inghad qabel, mhux biss l-atturi appellati

pprovaw il-pussess li kellhom fuq il-bejt in kontestazzjoni, izda bix-

xoghlijiet strutturali ilmentati minnhom li sehhew f'Mejju tas-sena 2012,

konsistenti fi ftuh ta' bieb u ta' passagg fic-cint bejn il-bjut, da parti tas-

socjet appellanti, immolestat il-pussess li kellhom l-atturi appellati fuq l-

istess bejt u din il-molestja bl-ebda mod ma tirrizulta li kienet konsentita.

Isegwi ghalhekk li x-xoghlijiet strutturali lamentati mill-atturi appellati

f'din il-kawza jammontaw ghal agir spoljattiv li jimmerita l-protezzjoni tal-

Kif kellha diversi okkazzjonijiet tosserva din il-Qorti, azzjoni ta' spoll

hija intiza biex tipprotegi lil min ghandu pussess tal-haga.9

Rigward l-ilment tas-socjet appellanti li fin-nuqqas ta' provi cari u in

vista tal-provi konfliggenti mressqa mill-partijiet, l-ewwel Qorti ppreferiet

li ma thalli lil hadd mill-partijiet jibdel l-istatus quo sakemm il-

kontestazzjoni tigi deciza bl-ezitu ta' kawza petitorja, fil-fehma ta' din il-

Qorti, wara li qieset il-konsiderazzjonijiet rilevanti kollha, ladarba jigu

pprovati t-tliet rekwiziti tal-azzjoni ta' spoll kif inghad qabel, il-Qorti

m'ghandhiex triq ohra hlief li tordna r-reintegrazzjoni tal-fond, billi jigi

ripristinat hekk kif mitlub mill-atturi appellati.10 Il-ligi stess tezigi li l-istat

ta' pussess turbat jigi ripristinat qabel kull haga ohra: spoliatus ante

uwa ritenut ukoll li s-socjet appellanti ghandha tbati l-ispejjez ta'

dawn il-proceduri bhala l-parti sokkombenti fil-proceduri odjerni u lanqas

f'dan il-kuntest din il-Qorti ma ssib x'ticcensura fid-decizjoni tal-ewwel

10 Ara f'dan is-sens sentenza ta' din il-Qorti tat-12 ta' Frar, 2016 fl-ismijiet Jean Carlo Griffiths et v. Joseph Fava Naudi et.

11 Ara f'dan is-sens sentenza ta' din il-Qorti tal-14 ta' Jannar, 2002, fl-ismijiet Dimitry Ebejer v. Edward Poulton et

Isegwi li lanqas dan l-ahhar aggravju ma jimmerita li jintlaqa'.

Ghaldaqstant, din il-Qorti ghar-ragunijiet premessi, tiddisponi mill-appell

tas-socjet konvenuta Malta illages Limited, billi tichdu u tikkonferma

fis-shih is-sentenza appellata, b'dan illi t-terminu ta' xahar prefiss mill-

ewwel Qorti, jibda jghaddi mil-lum.

L-ispejjez kollha

tal-kawza ghandhom

Deputat Registratur mb


Talba Numru: 64/2016AM3 Numru fuq il-Lista: 51

MALTA TRIBUNAL GĦAL TALBIET ŻGĦAR ĠUDIKATUR DR. ANNA MALLIA Seduta tal-25 ta' Novembru, 2016

Luqa

Aldo Hamilton (K.I. 592652M)

11, Edevville, Gnien ta' Nigra,

Ra t-talba tas-Socjeta' attrici prezentata fil-25 ta' Frar, 2016 li permezz taghha talab lil-

konvenut jigi kundannat ihallas is-somma ta' elf, tlett mija u tlettax-il ewro u tnejn u

Socjeta' attrici ghas-servizzi u prodotti provduti lill-istess konvenut abbazi tat-tariffa

Ra r-risposta tal-konvenut li permezz taghha eccepixxa li l-ammont pretiz, mhux dovut

fl-intier u dan stante li l-konsum maghmul mill-esponenti sar fuq struzzjonijiet li

kompletament skoretti u zbaljati u dan kif ser jirrizulta waqt is-smigh tal-provi; u illi

ghalhekk ir-rabta kontrattwali bejn il-partijiet hija affetta minn zball ta' fatt kif ser

esebiti mis-Socjeta' attrici.

prezentat il-kuntratt li l-konvenut kien iffirma mas-Socjeta' attrici fit-03 ta' April, 2013.

Hija spjegat li s-Socjeta' attrici ghandha offerta tat-'Traveller' li toffri ghal min ikun ser

isiefer barra rati specjali ghal min jaghmel uzu tal-mobile tieghu meta jkun imsiefer

pero` din ma tapplikax ghal pajjizi kollha fosthom gewwa l-Afrika.

Hija spjegat li mis-

somma globali mitluba madwar sitt mija u disa' ewro u zewg centezmi (€609.02c)

minnhom huma relatati ma' usage fl-Afrika filwaqt li l-bqija huma relatati ma' usage

f'pajjizi ohra li ghalihom jista jkun li kien japplika it-'Traveller Plan'.

Fit-08 ta' Jannar,

2015 il-konvenut jidher li ghamel l-ahhar uzu minn din it-'Traveller Plan'.

Hija spjegat li imbilli persuna jkun fuq it-'Traveller Plan' dan ma jfissirx li jista jcempel

kemm irid minn go pajjizi li fihom japplika dan il-'Plan'.

limiti tieghu u kif dawn jinqabzu l-klijent jibda jhallas ir-rati kif stabiliti fil-kuntratt li hu

stess ikun iffirma.

A fol 51 xehed Richard \Veneziane, Direttur tas-Socjeta' Credit Mediation Services

Limited li l-kaz tal-konvenut dahal ghandhom f'Marzu, 2015 u meta kkuntattja lil

konvenut huwa spjegalhom li kien cempel lil Customer Care tas-Socjeta' attrici u tawh

informazzjoni zbaljata fuq it-'Traveller Plan' u minkejja li spjegali li ma jezistux rati

specjali fuq din il-Plan u li kellu ammonti ohra li ma kellhom x'jaqzmu xejn mat-

telefonati li saru mill-Afrika huwa baqa' jinsisti li mhux ser ihallas u li jekk iridu jtellghu

Ra x-xhieda tal-konvenut u d-dikjarazzjoni tieghu fis-seduta tas-07 ta' Ottubru, 2016 li

fiha ddikjara li ghandu jhallas lis-Socjeta' attrici s-somma ta' seba' mija u erba' ewro u

ghoxrin centezmu (€704.80c) u spjega fix-xhieda tieghu a fol 13 et li huwa mhux jaqbel

fuq r-roaming tal-Afrika ghax kien qieghed it-Tanzania erba' xhur fuq xoghol volunteer

u l-Vodafone kellhom pjan li meta tkun barra minn Malta taghfas code u l-calls jigu vera

Spjega li per ezempju ta' five euro (€5) kull ghaxar minuri.

qed jahli l-hin li kellu akkumulat.

staqsihom dwar roaming partikolarment fit-Tanzania l-Afrika u tawh prezz ghall-Afrika

li kien ta' xi four xi haga ewro kull ghaxar minuri.

ghand tal-Vodfone, dawn qalulu li tali skema ma tezistix.

L-attur kompla jispjega li ghalih z-zewg ammonti ta' tlett mija u hamsa u ghoxrin ewro u

disgha u tletin centezmu (€325.39c) u mitejn u tlieta u tmenin ewro u tlieta u sittin

In kontro-ezami l-attur rega kkonferma li tal-Vodafone kienu qalulu li l-istess rati li

japplikaw ghal 'Traveller' fl-Ewropa jistghu japplikaw ukoll fl-Afrika u rega rriafferma li

mill-put going calls li ghamel mill-Afrika huwa ma ghandu jhallas xejn.

Huwa kkonferma

li kellu r-red plan u li kien iffirma kuntratt li jinsab a fol 20 et.

Fuq mistoqsija tat-

Tribunal dwar dan il-kuntratt il-konvenut xehed li huwa qatt ma mar joqghod jiccekja

fid-dokumenti u fuq il-kuntratt li kien iffirma u kien ghalhekk li cempel lil Customer

Care biex jaghtih l-update tar-rati ta' dak iz-zmien .

Ra l-verbal tas-seduta tas-07 ta' Ottubru, 2015 li permezz taghha l-partijiet ddikjaraw li

ghalqu l-provi u talbu li jaghmlu noti.

Ikkunsidra,

Din hija talba ghal hlas ta' elf tlett mija u tlettax-il ewro u tnejn u ghoxrin centezmu

(€1,313.22c) li minnha l-attur ddikjara li lest li jhallas minnha s-somma ta' seba' mija u

erba' ewro u ghoxrin centezmu (€704.20c) u ghalhekk il-bilanc kontestat huwa dak ta'

sitt mija u disa' ewro u zewg centzmi (€609.02c) relatati ma' usage fl-Afrika.

Mill-provi jirrizulta li l-konvenut kien imsiefer it-Tanzania u l-kuntratt li kellu mas-

Socjeta' attrici kien jintitolah ghal rati specjali f'dik li tissejjha t-'Traveller's Plan' izda

tali tariffi ma kienux japplikaw ghat-Tanzanija.

Il-kuntratt li kien iffirma l-konvenut

mas-Socjeta' attrici huwa jammetti li qatt ma qrah u li kien diga t-Tanzania meta cempel

lil Customer Care tas-Socjeta' attrici biex jiccekja dwar jekk ghandux tariffi specjali

Il-kuntratt li ffirma l-konvenut mas-Socjeta' attrici jikkollabora dak li qed

tikkontendi s-Socjeta' attrici.

Dan it-Tribunal isibha ferm difficli jemmen il-verzjoni tal-konvenut aktar u aktar meta

lanqas dak l-ammont li ma kkontestax dwaru ghadu sal-lum ma hallasx u li kien lest

imur il-Qorti milli jhallas dak li ghalih huwa dovut u meta baqa` ma indenjax ruhu

jiccekja dak li intrabat ghalih meta ffirma l-kuntratt mas-Socjeta' attrici.

Ghaldaqstant it-Tribunal jaqta` u jiddeciedi billi jilqa` t-talba tas-Socjeta' attrici, u

jordna lil konvenut ihallas lis-Socjeta' attrici s-somma ta' elf, tlett mija u tlettax-il ewro

u sebgha u ghoxrin centezmu (€1,313.27c) bl-imghax kwantu ghas-somma ta' seba' mija

u erba' ewro u ghoxrin centezmu (€704.20c) mid-data ta' meta l-ammont reklamat sar

dovut sad-data tal-pagament effett u l-imghax dwar il-bilanc jibda jghodd mil-lum.

Bl-ispejjez kontra l-istess konvenut.


Seduta ta' nhar il-Gimgha, 25 ta' Novembru, 2016

Direttur Generali tal-Qrati tal-Gustizzja 2.

Direttur tal-Qrati Civili u Tribunali 3.

L-Avukat Generali tar-Repubblika 4. u b'digriet tal-10 ta' Marzu 2015 gie kjamat in kawza Charles sive Charlie Bugeja

Dan hu provvediment dwar talba li saret mill-appellant Carmel

Bugeja permezz ta' rikors datat 10 ta' Ottubru 2016, ghar-rikuza tal-

President tal-Qorti l-Imhallef Silvio Cohen u tal-Imhallef Lentini

ta'

Organizazzjoni u Procedura Civili [il-Kap.

Permezz ta' sentenza fl-ismijiet Dr Joseph Zampa Debattista Curmi et v.

Charles sive Charlie Bugeja moghtija fl-4 ta' Marzu 2008 fil-kawza

numru 1196/2000 GCD, kif konfermata b'sentenza tal-Qorti tal-Appell

tas-6 ta' Ottubru 2009, l-appellant instab responsabbli ghal serqa ghad-

dannu tal-appellati Dr Joseph Zampa Debattista Curmi u ta' martu May li mietet

fil-mori ta' dawk il-proceduri.

Sussegwentement

kostituzzjonali [71/2009] li permezz taghhom, wara li talab dikjarazzjoni

gudizzjarja li bis-sentenzi fuq indikati gew vjolati drittijiet fundamentali

tieghu, talab bhala rimedju r-revoka ta' dawk is-sentenzi.

giet michuda kemm fl-ewwel istanzi, kif ukoll minn din il-Qorti, allura

presjeduta mill-President tal-Qorti l-imsemmi Prim' Imhallef, b'sentenza

taghha tal-15 ta' Dicembru 2012.

Saliba fetah proceduri kontra Malta quddiem il-Qorti Ewropea dwar id-

Drittijiet Fundamentali tal-Bniedem, liema proceduri ghadhom pendenti.

Fil-frattemp l-appellati ipprezentaw rikors fejn ghamlu talba sabiex

is-sentenza tal-4 ta' Marzu 2008 kif konfermata bis-sentenza tal-Qorti

tal-Appell fis-6 ta' Ottubru 2009 tigi esegwita bil-procedura tas-subbasta,

liema rikors gie milqugh fit-13 ta' Frar 2013.

L-appellant Carmel Bugeja irreagixxa ghal dan id-digriet billi,

permezz ta' rikors talab is-sospensjoni tas-subbasta in vista tal-fatt, inter

alia, li l-proceduri quddiem il-Qorti Ewropea, relatati mad-decizjonijiet li

kienu nghataw fil-proceduri kostituzzjonali fil-kawza bin-numru 71/2009

It-talba tieghu giet milqugha b'digriet moghti

mill-Prim'Awla tal-Qorti Civili fis-6 ta' Awwissu 2014 abbazi tal-

konsiderazzjoni li l-proceduri quddiem il-Qorti Ewropea kienu ghadhom

pendenti u ghalhekk kien hemm

legittimu ghall-

prosegwiment

tal-proceduri

il-Qorti

ikkonfermat id-digriet taghha permezz ta' digriet iehor moghti fis-7 ta'

Novembru 2013 fuq talba tal-appellati.

B'reazzjoni ghad-digrieti li issospendew il-proceduri tas-subbasta,

l-appellati istitwew il-proceduri kostituzzjonali odjerni numru 73/2014

fejn, fil-qosor, qed jitolbu dikjarazzjoni gudizzjarja li d-digrieti tas-

sospensjoni huma vjolattivi tad-drittijiet fundamentali taghhom fit-termini

tal-Artikoli13 u 6 u l-Ewwel Artikolu tal-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni,

u l-Artikoli 37 u 39 tal-Kostituzzjoni ta Malta, in kwantu huma qeghdin

jigu michuda milli

jesegwixxu s-sentenzi moghtija

fil-proceduri

1196/2000 u li huma defenittivi.

Din it-talba giet milqugha u kien

ghalhekk li kien gie ipprezentat l-appell odjern.

L-istess Carmel Bugeja issa qed jitlob ir-rikuza tal-President tal-

Qorti u tal-Imhallef Giannino Turkdogan Moran in kwantu qed jikkontendi

li biex

l-mertu

ta' din

il-kawza

il-Qorti ser

l-implikazzjonijiet

quddiem il-Qorti Ewropea.

Isostni li ghalhekk huwa ser ikun zvantaggjat

ghaliex uhud mill-istess gudikanti li iddeterminaw ir-responabbilita`

tieghu ghas-serqa [l-Imhallef Turkdogan Moran] in kwistjoni, u li sabu li

ma kienx hemm ksur tad-drittijiet fundamentali tieghu f'dawk il-proceduri

[Il-Prim Imhallef Silvio Cohen], ser ikunu issa qed jiddeciedu jekk il-

vjolazzjonijiet li qed jilmenta minnhom l-appellati kinux jiggustifikaw is-

sospenzjoni tal-esekuzzjoni tas-sentenzi li nghataw fil-proceduri numru

L-appellanti, filwaqt li iccitaw mid-dottrina tal-Qorti Ewropea,

ikomplu jfissru hekk ir-raguni ghat-talba taghhom:

"IlIi dan ipoggi lill-esponent fi zvantagg konsiderevoli in kwantu I-istess gudikanti li semghu u ddeterminaw il-kawza dwar ir-responsabbilta' tieghu ghas-serqa in kwistjoni (Ii minnha huwa qed jillamenta dwar ksur tad-drittijiet fundamentali tieghu quddiem il-Qorti Ewropea) u li semghu u ddeterminaw il-kawza Kostituzzjonali (Ii I-mertu taghha jinsab bhalissa pendenti quddiem il-Qorti Ewropea) u sabu li ma kien hem I-ebda ksur, ser ikunu issa qieghdin jiddeciedu jekk il-vjolazzjonijiet li qed jillamenta minnhom I-esponent kienux tassew jiggustifikaw issospensjoni tas-sub hasta jew inkella le; "IlIi filwaqt li I-esponent ghandu fiducja fil-qrati tal-gustizzja hu bl-ebda mod ma jixtieq jigi interpretat illi qieghed juri xi disrispett, jissottometti bl-

Fir-risposta taghhom l-appellati, wara li iccitaw kazistika lokali,

jissottomettu inter alia illi l-Artikolu 734(1)(d)(ii) fuq citat ma jghoddx ghal

decizjoni moghtija mill-Imhallef meta l-Qorti mmexxija minnu ma tkunx

qatghet definittivament il-mertu fil-kwistjoni bejn il-partijiet.

Jghidu li l-

mertu ta' dawn il-proceduri kostituzzjonali huwa l-esekuzzjoni tas-

fil-proceduri numru 1196/2000 u mhux

implikazzjonijiet tal-kawza li wasslet ghal dik is-sentenza.

Ghalhekk

jissottomettu li ma hemm ebda dubju genwin li jimmerita rikuza.

Konsiderazzjonijiet

L-Artikolu tal-ligi li fuqu l-appellant qed jibbaza it-talba tieghu ghal

rikuza hu l-Artikolu 734(1)(d)(ii) tal-Kap: 12 li jistipula hekk:

"(1) L-Imhallef jista' jigi rikuzat jew jastjeni ruhu milli joqghod fil-kawza: "(d)(ii) jekk il-kawza kienet ga giet quddiemu bhala imhallef jew bhala arbitru: "Izda dan ma jghoddx ghal decizjoni moghtija mill-Imhallef meta ma tkunx qatghet definittivament il-mertu fil-kwistjoni bejn il-partijiet, u lanqas ghal sentenza li tehles ad observantia."1

Fir-rigward jinsab ritenut:

1 Sottolinear ta' din il-Qorti

"… … … Illi f'dan ir-rigward tajjeb jingħad li biex raġuni twassal għall- astensjoni jew għar-rikuża ta' ġudikant din trid tkun waħda konkreta u mhux biss mistħajla.

B'mod partikolari ingħad li "il-liġi ma tridx li, sempliċement għax parti jew oħra f'kawża 'tħoss' jew 'jidhrilha' li ġudikant jista' jkun parzjali, allura dak il-ġudikant għandu ma jiħux konjizzjoni ta' dik il-kawża.

Apparti l-obbligu li l-liġi timponi fuq il- ġudikant li joqgħod f'kull kawża li tiġi lilu assenjata skond il-liġi u li jastjeni jew jilqa' l-eċċezzjoni tar-rikuża fil-każijiet biss fejn ikun legalment ġustifikat li huwa ma jkomplix jieħu konjizzjoni ta' dik il- kawża, mhux kull 'ħsieb' ta' parzjalita' li jista' talvolta jgħaddi minn moħħ parti jew oħra, jista' jingħad li huwa 'oġġettivament ġustifikat'.

It- test oġġettiv ta' l-imparzjalita', anke kif mifhum mill-Qorti Ewropea tad- jkun hemm bażi oġġettivament Drittijiet riskontrabbli"2

jirrikjedi

Fid-dawl ta' dak li jistipula l-artikolu precitat il-vertenza li ghandha

quddiemha din il-Qorti tirrigwardja essenzjalment in-natura ta' "il-meritu

tal-kwistjoni" li ghandha quddiemha din il-Qorti.

Din il-Qorti tirrileva li

il-meritu

ta' dawn

il-proceduri

legalment insostenibbli t-talba tal-appellat.

Dan ghaliex fil-proceduri

civili numru 1196/2000 il-meritu kien jirrigwardja r-responsabbilita` civili

ghad-danni da parti tal-appellant; fil-proceduri kostituzzjonali numru

71/2009 il-meritu kien is-sejba o meno ta' vjolazzjoni tad-drittijiet

tal-proceduri civili;

fil-proceduri

kostituzzjonali numru 73/2014, dawk odjerni, il-meritu hu - jekk is-

sospenzjoni

tal-proceduri

tas-subbasta mibdija mill-appellati

esekuzzjoni tas-sentenzi decizi fil-proceduri 1196/2000 jilledix id-drittijiet

fundamentali tal-istess appellati, senjatament dawk ta' smigh xieraq,

access ghal qorti u dritt ghat-tgawdija pacifika tal-proprjeta`.

2 Ara kazistika citata b'approvazzjoni fil-kaz App.Inf.

Mill-premess ghandu jirrizulta car li l-proceduri odjerni m'humiex

marbutin mal-proceduri civili fejn giet deciza r-responsabbilita` civili tal-

appellant, izda huma limitati ghall-vertenza: jekk is-sospensjoni tal-

esekuzzjoni tas-sentenzi defenittivi tilledix id-drittijiet fundamentali tal-

appellanti; meritu dan, li jinvolvi konsiderazzjonijiet fattwali u legali

differenti minn dawk involuti fil-pronunzjament dwar is-sejba tar-

responsabbilita` ghad-danni, stante li l-konsiderazzjonijiet huma limitati

ghall-ezami dwar l-esekuzzjoni tas-sentenzi fid-dawl tad-dispozizzjonijiet

kostituzzjonali u konvenzjonali fuq indikati.

Ghaldaqstant din il-Qorti ma tarax kif is-sentenza moghtija fl-4 ta'

Marzu 2008 mill-Qorti Civili immexxija mill-Imhallef Caruana Moran

tista' twassal sabiex tigi sostnuta t-tezi tal-appellant bazata fuq l-artikolu

L-istess konsiderazzjonijiet japplikaw ghat-talba inkwantu diretta

il-Prim'

Imhallef ghax, minkejja

Kostituzzjonali fil-proceduri fil-kawza numru 71/2009, xorta wahda l-

tal-proceduri odjerni,

jikkoncernaw

il-vertenza dwar

sospensjoni tal-esekuzzjoni ta' sentenza, huwa differenti mill-meritu

dibattut u deciz fil-proceduri kostituzzjonali f'dik il-kawza fejn il-vertenza

ta' vjolazzjoni

tad-drittijiet

fundamentali tal-appellant fil-proceduri bin-numru 1196/2000.

Fl-ahharnett din il-Qorti tosserva li l-fattur tal-iskomdu senjalat

mill-appellant li z-zewg imhallfin fuq imsemmija jippresjedu fuq il-kawza

odjerna mhuwiex sufficjenti fil-ligi sabiex tregi t-talba tieghu ghar-rikuza;

kif lanqas iregi l-ilment tieghu li hu ser jigi zvantaggjat bil-kompozizzjoni

ta' din il-Qorti.

Ghaldaqstant din il-Qorti hi tal-fehma li f'dan il-kaz ma hemmx

bazi oggettiva li tirrendi legalment sostenibbli t-talba tal-appellant, jew li

titfa' dubju legittimu dwar l-imparzjalita` taz-zewg imhallfin fuq indikati

Ghar-ragunijiet premessi tichad it-talba.

f'din il-Qorti