IL-QORTI TAL-APPELL KRIMINALI

Onor. Imħallef Dr. Aaron M. March M.A. (Law), LL.D. (melit)

Illum 24 ta' Ġunju 2021 Appell numru 21/2021

Il-Qorti rat is-segwenti :

A. L-IMPUTAZZJONIJIET

Dan huwa appell minn sentenza mogħtija mill-Qorti tal-Maġistrati

(Malta) nhar is-27 ta' Jannar 2021 fil-konfront ta' John WARRINGTON

(detentur tal-karta tal-identita' bin-numru 287555M) li ġie mixli talli:

Nhar il-11 ta' Marzu 2018 għall-ħabta tal-10 ta' filgħodu ġewwa Triq Misraħ Suffara, In-Nadur, Malta: Ħebb għal persuna ta' Paul Marquette u kkaġunalu ġrieħi ta' natura ħafifa skont kif iċċertifikat Dr. Rebecca Mckay MD mill-Poliklinika tal-Mosta; U aktar talli volontarjament kiser il-bwon ordni u l-paċi pubblika b'għajjat, storbju, ġlied.

Paġna 1 minn 24

Permezz tas-sentenza aktar 'il fuq imsemmija, il-Qorti tal-Maġistrati

(Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali, filwaqt li sabet lill-

imputat ZAHRA mhux ħati tat-tieni imputazzjoni miġjuba kontra

tiegħu, sabitu ħati tal-ewwel imputazzjoni miġjuba kontra tiegħu u

kkundannatu għal multa ta' tlett mitt Ewro kif ukoll ai termini tal-

Artikolu 383 tal-Kodiċi Kriminali, Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta rabtitu

b'garanzija personali t'elf Ewro għal perjodu ta' sena mid-data tas-

sentenza u dan favur ta' Paul Marquette.

C. L-APPELL INTERPOST

Illi l-appellant John WARRINGTON appella minn din is-sentenza, fejn talab

lil Qorti sabiex tirriforma s-sentenza appellata fejn filwaqt li

tikkonfermaha f'dik il-parti fejn ġie kkonfermat li ma kienx ħati tat-

tieni imputazzjoni u ġie lliberat minnha, tħassarha u tirrevokaha f'dik

il-parti fejn sabitu ħati ċjoe' fl-ewwel imputazzjoni u tiddikjarah mhux

ħati u konsegwentement tilliberah kompletament skont il-liġi u dan

wara li stqarr is-segwenti:

Il-Prosekuzzjoni ma ġabitx il-provi tal-elementi rikjesti mil-Liġi għar-reati addebitati lill-appellant u l-provi miġjuba mill-Prosekuzzjoni jieqfu ferm 'il bogħod mill-piż tal-prova rikjest mil-Liġi.

il-Qorti ddikjarat

Meta waslet għad-deċiżjoni tagħha naqset milli tagħti piż li kellu jingħata l-video esebit mill-appellant, is-segwenti: fil-fatt 'Għalkemm l-imputat jagħmel referenza għal video li huwa ħa u esebixxa, dan ma jagħti ebda ħjiel ta' x'ġara.

Għal kuntrarju l-filmat juri eżattament x'ġara u juri li bla dubju ta' xejn l-aggressur f'dan l-inċident ma kien ħadd ħlief Paul Marquette.

Fil-video l-appellant ma jidhirx jitfa' xi ġebel fil-konfront ta' Paul Marquette.

Il-verżjoni tal-appellant hija konsistenti ma' dak li deher fil-video.

Min-naħa l-oħra, il-verżjoni mogħtija fuq il- pedana tax-xhieda ta' Phylis Marquette tikkontradixxi mal-verżjoni mogħtija fuq il-pedana tax-xhieda ta' Paul Marquette.

Filwaqt li Phyllis tagħmel

Paġna 2 minn 24

allegazzjoni serja fejn issostni li b'ton irrabjat waqt l-argument saħansitra anke ntqal il-kliem 'jew il-qabar jew il-ħabs', imkien fix-xhieda tiegħu Paul Marquette ma jsostni din l-allegazzjoni serja.

Lanqas ma tat piż il-Qorti lil fatt ta' kemm dam Paul Marquette ma jmur jirraporta l-inċident u jirrikorri ġewwa l-poliklinika.

Ikkunsidrat

D. IL-KONSIDERAZZJONIJIET TA' DIN IL-QORTI

Illi nhar il-11 ta' Marzu 2018 għall-ħabta tas-sitta u nofs ta' filgħaxija,

Ħal Luqa ġewwa

l-Għassa

tal-Ħamrun daħlitilhom kwerela

mingħand ċertu Paul Marquette fejn stqarr li aktar kmieni dakinhar, ħuh

John Marquette kien ikkaġunalu xi ġrieħi f'rasu.

Paul Marquette irraporta li kif

huwa kien bil-gaffa u mar biex jidħol biha fil-passaġġ tiegħu li hemm

mal-ġenb tar-residenza tiegħu f'Misraħ is-Suffara, Marsalforn, Iż-Żebbug (Għawdex), innota li

ħuh John Marquette kien poġġa xi knatan biex jimblokkalu l-passaġġ.

ra hekk, Paul Marquette, bil-gaffa stess, ipprova jressaq il-ktatan u

tefgħahom mal-ġenb biex hu jkun jista' jkollu aċċess għall-imsemmi

passaġġ.

F'dan il-mument, John Marquette l-ewwel daħal fil-bucket tal-gaffa iżda

bl-insistenza ta' Paul Marquette niżel minn hemmhekk u minflok qabad

ponn żrar minn mal-art u beda jwaddabhom fid-direzzjoni ta' Paul

Marquette bil-konsegwenza li dan tal-aħħar intlaqat f'rasu u fi spalltu.

Paul Marquette rraporta li wara li seħħ dan, John Marquette telaq 'l hemm u

hu xi ħin wara mar il-klinika tal-Mosta sabiex ikun jista' jiġi invistat

minn tabib u immedikat.

Paġna 3 minn 24

reġistrazzjoni mediku 4123) iċċertifikat li Paul Marquette kien qiegħed

ibgħati minn ġrieħi ta' natura ħafifa.

Paul Marquette talab lill-Pulizija sabiex jittieħdu passi kriminali fil-

konfront ta' John Marquette.

L-għada tal-inċident, il-Pulizija għamlet

kuntatt ma' John Marquette fejn dan ġie mitlub sabiex jagħti l-verżjoni

tiegħu wara li ngħata d-dritt li jikkonsulta ma' avukat tal-fiduċja tiegħu

liema dritt huwa irrifjuta.

kienu qiegħdin fil-proprjeta' tiegħu u li ma kienu qiegħdin jostakolaw

Ċaħad ukoll li waddab il-ġebel lil Paul Marquette u qal li kellu filmati

li juru li hu kien qiegħed jgħid il-verita'.

Nhar l-24 ta' April 2018, John Marquette ġie mressaq il-Qorti b'rabta ma'

dan l-inċident.

Ikkunsidrat

Analiżi tal-provi miġjuba quddiem il-Qorti tal-Maġistrati (Malta) u li fuqhom dik il-Qorti sabet lill-appellant ħati tal-ewwel imputazzjoni miġjuba kontra l-appellant mertu tal-ewwel u t-tieni aggravju tal- appellant.

Illi huwa prinċipju rassodat li din il-Qorti hija Qorti ta' reviżjoni tas-

sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati u ma tbiddilx l-apprezzament tal-

provi magħmul mill-Qorti tal-Maġistrati meta dik il-Qorti tkun

legalment u raġonevolment korretta fl-apprezzament li hija kienet

għamlet.

Fis-sentenza Ir-Repubblika ta' Malta vs. Emanuel

MOMPALAO deċiża mill-Qorti tal-Appell Kriminali (Sede Superjuri) 1

intqal:-

Ara wkoll Ara, fost ohrajn, l-Appelli Kriminali Superjuri: Ir-Repubblika ta' Malta vs Domenic Khedri, 16 ta' Ottubru 2003; Ir-Repubblika ta' Malta vs Godfrey Sacco u r-Repubblika

Paġna 4 minn 24

kif dejjem gie ritenut huwa principju stabbilit fil-gurisprudenza ta' din il-Qorti li hija ma tiddisturbax l-apprezzament dwar il-provi maghmul mill-ewwel Qorti jekk tasal ghall-konkluzjoni li dik il-Qorti setghet ragjonevolment u legalment tasal ghall-konkluzjoni li tkun waslet ghaliha.

Fi kliem iehor, din il-Qorti ma tirrimpjazzax id-diskrezzjoni fl-apprezzament tal-provi ezercitata mill-ewwel Qorti izda taghmel apprezzament approfondit tal-istess biex tara jekk dik l- ewwel Qorti kinitx ragjonevoli fil-konkluzjoni taghha.

Jekk, izda, din il-Qorti tasal ghall-konkluzjoni li l-ewwel Qorti, fuq il-provi li kellha quddiemha, ma setghetx ragjonevolment jew legalment tasal ghall- konkluzjoni li tkun waslet ghaliha, allura din tkun raguni valida, jekk mhux addirittura impellenti, sabiex din il-Qorti tiddisturba dik id-diskrezzjoni u konkluzjoni.

Anke jekk din il-Qorti tistħarreġ ix-xiehda li tkun tressqet quddiem il-

Qorti tal-Maġistrati, ir-rwol ta' din il-Qorti jibqa' dak ta' reviżjoni tad-

deċiżjoni mogħtija mill-Qorti tal-Maġistrati.

Fil-kors ordinarju tal-

funzjoni tagħha, ma ssirx Qorti ta' ritrattazzjoni, u ma terġax tisma' l-

każ u tiddeċiedi l-każ mill-ġdid.

Id-deċiżjoni jekk l-imputat ikunx ħati

ta' Malta v. Eleno sive Lino Ashatani 24 ta' April 2003, Ir-Repubblika ta' Malta vs Lawrence Sayer sive Axiak 23 ta' Jannar 2003, Ir-Repubblika ta' Malta vs Mustafa Ali Vella Zahra; Ir-Repubblika ta' Malta vs Thomas sive Tommy Sultana Stoner, 7 ta' Marzu 2000, Ir-Repubblika ta' Malta vs Ivan Galea St. John, 1 ta' Dicembru 1994; u Ir-Repubblika ta' Malta vs George Gravino, 14 ta' Frar 1989; u l-Appelli Kriminali Inferjuri: Il-Pulizija vs Andrew George Borg-Neuhaus, 12 ta' Mejju 2004, Il-Pulizija vs Anthony Wood, 6 ta' Mejju 2004; Il-Pulizija vs Maurice Grogan, 30 ta' April 2004; Il-Pulizija vs Saviour Livori Bonici Mompalao, 30 ta' Marzu 2004; Il-Pulizija vs Seifeddine Mohamed Spiteri Delia et, 21 ta' Ottubru 1996; Il- Pulizija vs Raymond Farrugia Holland et, 12 ta' Mejju 1994; Il-Pulizija vs Simon Laud, 15 ta' Lulju 1996; Il- Pulizija vs Carmel sive Chalmer Edwards, 31 ta' Mejju 1991; Il-Pulizija vs Anthony Mallia Elmgdmi, 31 ta' Mejju 1991.

Fil-kawża Ir-Repubblika ta' Malta vs Domenic Khedri ġie mistqarr li :

Kif gie ritenut diversi drabi, hawn qieghdin fil-kamp ta' l- apprezzament tal-fatti, apprezzament li l-ligi tirrizerva fl- ewwel lok lill-gurati fil-kors tal-guri, u li din il-Qorti ma tiddisturbahx, anke jekk ma tkunx necessarjament taqbel mija fil-mija mieghu, jekk il-gurati setghu legittimament u ragonevolment jaslu ghall-verdett li jkunu waslu ghalih.

Jigifieri l-funzjoni ta' din il-Qorti ma tirrizolvix ruhha f'ezercizzju ta' x'konkluzjoni kienet tasal ghaliha hi kieku kellha tevalwa l-provi migbura fi prim'istanza, imma li tara jekk il-verdett milhuq mill-gurija li tkun giet "properly directed", u nkwadrat fil-provi prodotti, setax jigi ragonevolment u legittimament milhuq minnhom.

Jekk il- verdett taghhom huwa regolari f'dan is-sens, din il-Qorti ma tiddisturbahx (ara per ezempju Ir- Repubblika ta' Malta v. Godfrey Sacco u r-Repubblika ta' Malta v. Slater sive Lino Ashatani decizi minn din il-Qorti fl-24 ta' April 2003, Ir-Repubblika ta' Malta v. Lawrence Sayer sive Van Buren Mallia deciza minn din il-Qorti fit-23 ta' Jannar 2003, Ir-Repubblika ta' Malta v. Mustafa Ali Vella Zahra deciza minn din il-Qorti fil-5 ta' Lulju 2002, ir-Repubblika ta' Malta v. Thomas sive Tommy Sultana Stoner deciza minn din il-Qorti fis-7 ta' Marzu 2000, u r-Repubblika ta' Malta v. Ivan Galea St. John deciza minn din il-Qorti fl-1 ta' Dicembru 1994).

Paġna 5 minn 24

jew le teħodha l-Qorti tal-Maġistrati, li għandha d-dover li tanalizza l-

provi u l-argumenti legali kollha u tasal għall-konklużjonijiet tagħha.2

Din il-Qorti, b'hekk tirrevedi s-sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati

billi tara jekk u safejn, bis-saħħa tal-provi li jkunu ġew miġjuba mill-

partijiet u tal-argumenti legali dibattuti quddiem il-Qorti tal-Maġistrati,

setgħetx dik il-Qorti legalment u raġonevolment tasal għall-

konklużjoni milħuqa minnha fis-sentenza tagħha.

Biex tagħmel dan

ix-xogħol ta' reviżjoni din il-Qorti, tkun trid tifli l-provi u l-argumenti

miġjuba quddiem il-Qorti tal-Maġistrati u tara jekk, u safejn, b'dawk

il-provi li kellha quddiemha, il-Qorti tal-Maġistrati setgħetx tasal

għall-konklużjonijiet tagħha kif jidhru fis-sentenza b'mod tajjeb u

skont il-Liġi.

Jekk din il-Qorti tara li l-Qorti tal-Maġistrati setgħet tasal għall-

konklużjonijiet li waslet għalihom skont il-provi u l-argumenti legali li

kellha quddiemha, anke jekk dik ma kienetx l-unika konklużjoni li dik

il-Qorti setgħet tasal għaliha, allura din il-Qorti ma tibdilx il-

konklużjonijiet milħuqa mill-Qorti tal-Maġistrati.

Dan peress li jekk il-

Qorti tal-Maġistrati tkun għamlet xogħolha tajjeb, din il-Qorti ma

tistax taqbad u tibdlilha s-sentenza tagħha, jekk mhux għax ikun

hemm raġuni valida.

Il-fatt biss li l-appellant ma jkunx jaqbel mal-

konklużjonijiet tas-sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati mhux biżżejjed

biex din il-Qorti tibdel is-sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati.

Jekk mill-banda l-oħra din il-Qorti tara li, mill-provi li nġiebu jew

mill-argumenti legali imresqin quddiemha, l-Qorti tal-Maġistrati tkun

żbaljat fl-apprezzament tal-provi jew fl-interpretazzjoni tal-argumenti

2 u dan sakemm ma jkunx hemm raġunijiet eċċezzjonali entro l-parametri ta' dak li jipprovdi l-artikolu 428(3)(5) tal-Kodiċi Kriminali li din il-Qorti tkun tista' tiddeċiedi hi l-meritu tal-kawża.

Paġna 6 minn 24

legali imresqin quddiemha, b'mod li allura din il-Qorti tqis ma jkunx

sigur u sodisfaċenti li tistrieħ fuq dawk il-konklużjonijiet, allura din il-

Qorti imbagħad għandha s-setgħa u d-dmir li tibdel dik is-sentenza

mogħtija mill-Qorti tal-Maġistrati, jew dawk il-partijiet minnha li

jirriżultaw li jkunu żbaljati jew li ma jirriflettux il-Liġi.3

Issa, biex ir-reat ipotizzat fl-ewwel imputazzjoni jista' jingħad li

ġie ppruvat, irid jirriżulta mill-provi a sodisfazzjon tal-Qorti li (i) l-

appellant ZAHRA tassew waddab il-ġebel fid-direzzjoni ta' ħuh Paul

Marquette u li laqtu f'rasu hekk kif qiegħdin isostnu l-parte civile u (ii) li

tali aġir da parte ta' ZAHRA seħħ bl-intenzjoni li ried jagħmel il-

ħsara-żgħira kemm hi żgħira- fil-ġisem u fis-saħħa ta' Marquette

(intenzjoni pożittiva diretta) jew tal-inqas, għalkemm ma riedx

jagħmillu ħsara, seta' jipprevedi l-possibilita' li b'dak li kien ser

jagħmel seta' jikkaġuna ħsara fil-ġisem ta' Zahra iżda kien hekk

indifferenti għall-konsegwenza ta' għemilu b'mod li xorta għamel l-

att li kkaġuna l-ħsara (intenzjoni pożittiva indiretta).

Din il-Qorti tqis li f'dan il-każ il-Qorti tal-Maġistrati (Malta)

kienet rinfaċċjata b'żewġ verżjonijiet kunfliġġenti, dik tal-parte civile

Paul Marquette hekk kif ikkorraborata f'waqtiet minn dik ta' martu Phyllis

Marquette li lkoll jixhdu kif John WARRINGTON deher iwaddab il-ġebel fid-

3 Ara wkoll, fost oħrajn, l-Appelli Kriminali Superjuri: Ir-Repubblika ta' Malta vs Rida Salem Ben Mabrouk Buonanno, 15 ta' Jannar 2009; Ir-Repubblika ta' Malta vs Paul Attard Williams, 19 ta' Gunju 2008; Ir-Repubblika ta' Malta vs Etienne Agius Difesa, 14 ta' Dicembru 2004; Ir-Repubblika ta' Malta vs Domenic Khedri, 16 ta' Ottubru 2003; Ir-Repubblika ta' Malta vs Godfrey Sacco u Ir-Repubblika ta' Malta vs Eleno sive Lino Ashatani, 24 ta' April 2003; Ir-Repubblika ta' Malta vs Lawrence Sayer sive Van Buren Mallia, 23 ta' Jannar 2003, Ir-Repubblika ta' Malta vs Mustafa Ali Vella Zahra, 5 ta' Lulju 2002; Ir-Repubblika ta' Malta vs Thomas sive Tommy Sultana Stoner, 7 ta' Marzu 2000, Ir-Repubblika ta' Malta vs Ivan Galea St. John, 1 ta' Dicembru 1994; u Ir-Repubblika ta' Malta vs George Gravino, 14 ta' Frar 1989; u l-Appelli Kriminali Inferjuri: Il-Pulizija vs Andrew George Borg-Neuhaus, 12 ta' Mejju 2004, Il-Pulizija vs Anthony Wood, 6 ta' Mejju 2004; Il-Pulizija vs Maurice Grogan, 30 ta' April 2004; Il-Pulizija vs Saviour Livori Bonici Mompalao, 30 ta' Marzu 2004; Il-Pulizija vs Seifeddine Mohamed Spiteri Delia et, 21 ta' Ottubru 1996; Il-Pulizija vs Raymond Farrugia Holland et, 12 ta' Mejju 1994; Il-Pulizija vs Simon Laud, 15 ta' Lulju 1996; Il-Pulizija vs Carmel sive Chalmer Edwards, 31 ta' Mejju 1991; Il-Pulizija vs Anthony Mallia Elmgdmi, 31 ta' Mejju 1991.

Paġna 7 minn 24

direzzjoni ta' Paul Marquette, u dik tal-appellant fuq in-naħa l-oħra li

ċaħad kategorikament li qatt għamel hekk u xehed li addirittura kien

Paul Marquette li aggredieh bil-gaffa.

F'dan ir-rigward il-Qorti tagħmel

referenza għall-prinċipju ormai rikonoxxut fil-ġurisprudenza nostrana

hekk kif imtenni mill-Qorti fl-Appell Kriminali fis-sentenza fl-ismijiet Il-

fil-provi ghandu awtomatikament

iwassal ghall- mhux kull konflitt liberazzjoni tal-persuna akkuzata.

Imma l- Qorti, f' kaz ta' konflitt fil-provi, trid tevalwa l-provi skond il-kriterji enuncjati fl-artikolu 637 tal-Kodici Kriminali w tasal ghall-konkluzzjoni dwar lil min trid temmen u f' hix ser temmnu jew ma temmnux'.

F'dan il-kuntest, allura, l-akbar sfida li jkollhom il-Qrati fil-

każijiet li jisimgħu hija li jiskopru l-verita storika; u dan peress li l-

evidenza li tinġieb quddiemhom - kemm dik diretta, kif ukoll dik

indiretta - mhux dejjem neċessarjament twassal għall-dik il-verita'.

Xhud jista' jkun konsistenti kemm fil-veritajiet li jgħid, kif ukoll fil-

gideb li jista' jkun qiegħed jgħid.

U huwa għalhekk li jeżisti wkoll ir-

reat ta' sperġur.

Il-Qrati ma għandhomx is-setgħa li jaqraw l-imħuħ

Il-Qrati jippruvaw jifhmu xi jkollhom f'moħħhom, f'qalbhom

u fil-kuxjenza tagħhom in-nies li jidhru quddiemhom biss mill-kliem li

jgħidu u mill-egħmil tagħhom.

Il-Qrati jridu jistrieħu biss fuq il-provi

li jkunu nġiebu quddiemhom – ċjoe l-evidenza diretta jew l-evidenza

L-evidenza indiretta hi dik li prinċipalment tistrieħ fuq iċ-

ċirkostanzi partikolari tal-każ.

Għalkemm iċ-ċirkostanzi ma jitkelmux

bħax-xhieda, u b'hekk ma jistgħux jigdbu, mill-banda l-oħra jistgħu

jkunu qarrieqa.

Dawn il-Qrati dejjem straħu fuq il-prinċipju li biex l-

4 Deċiza fid-9 ta' Lulju 2003 mill-Qorti tal-Appell Kriminali Sede Inferjuri ippreseduta mill-Imħallef Joseph Galea Bellizzi D'Amato.

Paġna 8 minn 24

evidenza ċirkostanzjali tkun is-sies ta' sejbien ta' ħtija, din trid tkun

univoka, jiġifieri li tipponta biss u esklussivament lejn direzzjoni u

konklużjoni waħda u xejn ħliefha.

Altrimenti, jekk iċ-ċirkostanzi

jagħtu lok għal aktar minn konklużjoni waħda, il-Qorti ma tkunx tista'

tistrieħ fuqhom biss biex tkun tista' ssib ħtija.

Jekk ikun hemm dubju

dettat mir-raġuni, il-Qorti ma tkunx tista' ssib ħtija fl-imputat jew

akkużat.

Mill-banda l-oħra biex persuna tiġi misjuba ħatja, il-Liġi

kriminali ma teħtieġx li din tkun stabbilita b'ċertezza assoluta.

Il-Liġi

tal-proċedura Maltija hija imnisla mis-sistema Ingliż fejn huwa

meħtieġ li biex Qorti ta' Ġustizzja Kriminali tkun tista' ssib ħtija

f'akkużat, il-Prosekuzzjoni tkun trid irnexxielha tipprova l-każ tagħha

lil hinn minn kull dubju dettat mir-raġuni in bażi għall-provi imresqa

Jekk

id-Difiża

l-punt

tagħha

fuq bażi

ta'

probabbilita, jew tislet argument, inkluż mill-provi tal-Prosekuzzjoni

stess, u jirnexxielha ddaħħal dubju dettat mir-raġuni, allura l-Qorti

ma tkunx tista' ssib ħtija fl-akkużat.

Il-Qorti tkun tista' tasal għal din il-konklużjoni biss wara li tkun

għarblet il-provi ammissibbli kollha li jkunu tressqu quddiemha,

jiġifieri kemm l-evidenza ordinarja kif ukoll dik esperta, kemm dik

diretta u kif ukoll dik indiretta.

Fl-aħħar mill-aħħar dik il-Qorti trid tkun

żgura moralment, sure fis-sistema Legali Ingliż,5 li l-każ seħħ skont

kif tkun qed tipprospetta l-Prosekuzzjoni lil hinn minn kull dubju dettat

mir-raġuni.

Dan huwa l-ogħla livell ta' prova li l-Liġi teħtieġ biex

Paġna 9 minn 24

tinstab ħtija; livell li huwa anqas miċ-ċertezza assoluta, iżda li huwa

ogħla mill-bilanċ tal-probabbilitajiet.

Fil-każ Ingliż Majid,6 Lord Moses stqarr hekk :

Adrian ‘Tawerghi Spiteri u Paul Gafa’ Craus jgħidu s-segwenti : -

Meta jiġi biex ifisser dan il-grad ta' prova fi proċedimenti

kriminali, L-Imġarr William vidal kien xi drabi jirreferi għal dal-

kunċett bħala l-prinċipju tas-sikurezza.

Hekk per eżempju fl-appell

kriminali fl-ismijiet Il-Pulizija vs Joseph Attard Refalo deċiża mill-Qorti

Kriminali nhar il-25 t'April 1957 dik il-Qorti kienet qalet li f'dak il-każ,

in bażi għall-provi miġjuba quddiemha hija setgħet tasal b'sikurezza

għall-konklużjoni fir-rigward tal-istat tal-imputat, liema stat fattwali

kellu jiġi pruvat in bażi għal suffiċjenza probatorja lil hinn minn kull

dubju dettat mir-raġuni.

B'hekk dik il-Qorti ġja fl-1957 kienet

irrikonoxxiet l-ekwivalenza bejn l-istat mentali ta' sikurezza mas-

suffiċjenza probatorja lil hinn minn kull dubju dettat mir-raġuni, kif

Paġna 10 minn 24

ukoll illum rifless fil-ġurisprudenza l-aktar reċenti fl-Ingilterra u

U huwa biss meta jkun hemm id-dubju veru, bażat fuq ir-

raġuni, fuq is-sens komun u fuq il-buon sens, ċjoe d-dubju li

jibqa' jippersisti wara li jsir stħarriġ dettaljat u b'attenzjoni,

b'diliġenza u b'mod imparzjali tal-provi u l-argumenti kollha li

jkunu ġew imresqin mill-Prosekuzzjoni u mid-Difiża li mbagħad,

jekk jibqa' jippersisti dan id-dubju, jkun jista' jingħad li dak il-livell ta'

sikurezza, ossija suffiċjenza probatorja lil hinn minn kull dubju dettat

mir-raġuni ma jkunx intlaħaq; u li allura bħala konsegwenza, il-Qorti

ma tkunx tista' tiddikkjara lill-ħati tal-akkużi miġjuba kontrih.

Illi l-Liġi tafda l-eżerċizzju tal-analiżi tal-provi primarjament

f'idejn il-Qorti tal-Maġistrati.

Dan peress li l-Qorti tal-Maġistrati tkun

fl-aħjar qagħda tqis il-provi kollha għax, normalment, tkun għexet

personalment il-proċess quddiemha.

Hija tkun setgħet tara u tisma'

lix-xiehda jixhdu quddiemha - ħaġa li din il-Qorti ma kellhiex l-

opportunita li tagħmel.

U għalhekk huwa għaqli li l-Liġi tħalli

prinċipalment dan l-eżerċizzju ta' analiżi u apprezzament tax-xiehda

tax-xhieda f'idejn il-Qorti tal-Maġistrati; liema eżerċizzju huwa

importanzi ħafna u li din il-Qorti ttih il-piż li jixraqlu, in kwantu ma

jistax jiġi disturbat kif ġieb u laħaq.

Anke fejn il-Qorti tal-Maġistrati, għal xi raġuni jew oħra, ma

tkunx semgħet ix-xhieda kollha hi stess, xorta waħda l-Liġi tafda l-

eżerċizzju tal-analiżi u deċiżjoni dwar il-fatti f'idejn il-Qorti tal-

Maġistrati.

Il-Qorti tal-appell xorta tibqa' Qorti tat-tieni grad, biex, fil-

każijiet appellati tara jekk u safejn il-Qorti tal-Maġistrati setgħetx

Paġna 11 minn 24

legalment u raġonevolment tasal għall-konklużjonijiet milħuqa

minnha in bażi għall-dawk il-provi u l-argumenti legali miġjuba

Biss, kif intqal, din il-Qorti ma taqbadx u tibdel id-

deċiżjoni tal-Qorti tal-Maġistrati kif ġieb u laħaq, u dan għar-raġuni

miġjuba fil-kawża Il-Pulizija vs Lorenzo Sultana Stoner deċiża mill-

Qorti Kriminali bħala Qorti tal-Appell deċiża nhar it-30 ta' Marzu 1963

mill-Imħallef William vidal fejn intqal is-segwenti : -

In definittiva, kif intqal minn din il-Qorti diversament presjeduta

fis-sentenza Il-Pulizija vs. Vincent Mascari deċiża nhar is-7 ta'

Marzu 2002 din il-Qorti, bħala Qorti ta' reviżjoni tas-sentenza tal-

Qorti tal-Maġistrati ma terġax tagħmel ġudizzju ġdid fuq il-każ f'dak

li għandu x'jaqsam mal-valutazzjoni u evalwazzjoni tal-fatti tal-każ,

iżda tillimita biss ruħha biex tara jekk id-deċiżjoni tal-Qorti tal-

Maġistrati kienetx "unsafe and unsatisfactory" fuq il-bażi tar-

riżultanzi li jkollha quddiemha dik il-Qorti.

B'hekk din il-Qorti ma

tistax tissostitwixxi d-deċiżjoni tal-Qorti tal-Maġistrati sakemm id-

deċiżjoni ta' dik il-Qorti ma tkunx "unsafe and unsatisfactory".

Jiġifieri

jekk din

il-Qorti

tal-Maġistrati setgħet

legittimament u raġonevolment tasal għall-konklużjonijiet li waslet

għalihom fuq il-bażi tal-provi u tal-argumenti legali li kellha

quddiemha, allura din il-Qorti ma tistax taqbad u tibdel il-

konklużjonijiet ta' dik il-Qorti – anke jekk il-Qorti tal-Appell Kriminali

setgħet kienet tasal għal konklużjoni differenti minn dik milħuqa mill-

Qorti tal-Maġistrati.

Paġna 12 minn 24

Ikkunsidrat 26.

L-appellant jinsisti li l-verżjoni tiegħu hija kkorroborata minn

videos li huwa rreġistra bit-telefon ċellulari tiegħu iżda din il-Qorti

mill-ewwel tirrileva li bħal Qorti tal-Maġistrati (Malta) qabilha, ma

tarax li l-kontenut ta' dawn il-filmati seta' jgħin wisq sabiex isaħħaħ

il-verżjoni tal-appellant.

Mill-filmati in kwistjoni ma jirriżultax li Paul

Marquette aggredixxa lill-appellant bil-gaffa.

Lanqas pero' ma juri jekk l-

appellant effettivament waddabx jew le xi ġebel fid-direzzjoni tal-

parte ċivile.

Iżda din il-Qorti tqis li l-filmat numru 20180311_095722

effettivament juri li Paul Marquette kien qiegħed ineħħi xi knatan u xtieli

minn mogħdija li dehret tagħti għal x'imkien.

Dan jekk xejn mhux

talli jikkorrabora l-verżjoni tal-appellant talli mill-banda l-oħra jsaħħaħ

dak li xehed Paul Marquette meta qal li kien hemm xi knatan fit-triq li

kienu qiegħdin jostakolaw il-passaġġ tal-gaffa u li hu qabad

inneħħihom fil-mument li tfaċċa l-appellant Marquette :-

Xhud: daka kien hemm xi knatan fit-triq taħt il-gaffa u neħħejthom għax kienu ta' ostakolu biex nirriplesja biex nipparkja t-trakk u kif bdejt inehhih mill-knatan qabad il-ġebel u beda jgarali għal ġol-gaffa w laqgħatni b'ġebla ġo rasi.

Huwa minnu li f'partijiet minnhom il-filmat jidher jiċċajpar u li

għalhekk f'dan il-mument seta' kien qiegħed jiġri minn kollox.

Iżda,

din il-Qorti tqis li għalkemm il-prinċipju regolatur f'kawżi kriminali

huwa fis-sens li bħala regola d-dubju għandu jmur favur l-imputat

appellant, mill-banda l-oħra dan ifisser ukoll li mhux kull dubju huwa

tali li għandu bilfors jwassal għal dan ir-riżultat.

Id-dubju li jitqajjem

għandu jmur favur tal-imputat meta l-Qorti ma tkunx moralment

konvinta jew sikura li verżjoni tal-parte ċivile ikollha iktar mis-sewwa

mill-verżjoni tal-imputat.

B'rabta ma' dan il-punt, din il-Qorti tagħmel

Paġna 13 minn 24

referenza għall-Artikolu 638(2) tal-Kodiċi Kriminali li jgħid li xhud

wieħed waħdu, jekk emnut, huwa suffiċjenti sabiex fuq ix-xiehda

tiegħu il-Qorti tkun tista' ssib ħtija.

Dan il-prinċipju ġie kkonfermat

f'diversi każijiet li dawn il-Qrati kellhom quddiemhom fil-passat.

Iġifieri huwa legalment korrett u permissibbli għal Qorti ta' Ġustizzja

Kriminali tasal li ssib ħtija f'persuna akkużata fuq ix-xiehda ta' xhud

wieħed biss; u dan anke fil-każ fejn ikun hemm biss żewġ verżjonijiet

F'każ ta' żewġ verżjonijiet kontrastanti wieħed jista'

jgħid li jista' jitnissel dubju dwar liema verżjoni hija dik veritjiera.

jista' jagħti lok għal dubju raġonevoli f'moħħ il-ġudikant tal-fatt.

Iżda

f'każ li dan il-ġudikant isib li l-verżjoni ta' wieħed mix-xhieda hija aktar

ta' min

fuqha, kredibbli, konsistenti

jekk mhux ukoll

korroborata minn evidenza oħra, li tista' tkun anke ċirkostanzjali,

il-każ, anke

jekk

il-Qorti

jkollha verżjonijiet

dijametrikament opposti hija xorta waħda tista' tagħżel li temmen

verżjoni minnhom u tiskarta l-verżjoni l-oħra.

F'dan ir-rigward il-Qorti tal-Appell Kriminali fil-kawża Ir-

Repubblika ta' Malta vs. Martin Park,9 abbraċċjat l-indirizz li

kien sar mill-Imħallef li kien ippresjeda l-ġuri meta fehem lill-ġurati li

hija l-kwalita' tax-xhieda mogħtija li tgħodd meta tqisha fl-assjem taċ-

ċirkostanzi tal-każ u mhux il-kwantita' ta' persuni li jieħdu l-pedana u

jtennu l-istess verżjoni :-

Il-ligi tghid: 'B'danakollu, f'kull kaz, ix-xiehda ta' xhud wiehed biss jekk emmnut minn min ghandu jiggudika fuq il-fatt, hija bizzejjed biex taghmel prova shiha u kompluta minn kollox, daqs li kieku l-fatt gie ppruvat minn

8 Ara fost oħrajn l-appelli kriminali sede inferjuri fl-ismijiet Il-Pulizija vs Joseph Portelli Attard ppreseduta mill-imħallef Joseph Mckay Bellizzi D'Amato u datata s-6 ta' Novembru 2002; Il-Pulizija vs Antoine Livori Bonici Mompalao ippreseduta mill-Imħallef Patrick Woods: u gata! fis-16 ta' Marzu 2001; Il-Pulizija vs Carmel Bourke ippreseduta mill-Imħallef David Chappell u gata! fid-9 ta' Novembru 2011; Ara wkoll Ir-Repubblika ta' Malta vs Martin Park deċiża mill-Qorti tal-Appell Sede Superjuri u ppreseduta mill-Imħallfin Joseph Scotto, David Chappell u Joseph R. Demajo u datata 24 ta' Settembru 2004.

9 Deċiża nhar l-24 ta' Settembru 2004.

Paġna 14 minn 24

zewg xhieda jew aktar' .… Ifisser li hawnhekk ma nimxux bin-numru tax- xhieda .… Jista' jkollok kemm ikollok xhieda li qed jghidu mod, jekk ikollok xhud wiehed biss li qed jghid mod iehor u inti xorta meta tkun qist ic- cirkostanzi kollha talkaz, meta tkun applikajt il-bwon sens tieghek ghaccirkostanzi kollha tal-kaz, u jidhirlek li ghandek tiskarta dawn l-ghaxar xhieda u toqghod fuq dak ix-xhud wiehed biss, inti tista' tiddeciedi l-kaz a bazi ta' dak ix-xhud wiehed biss.

U dan japplika sija jekk dak ix-xhud ikun xhud tal-prosekuzzjoni u sija jekk dak ix-xhud ikun xhud tad-difiza bid- differenza dejjem infakkarkom li l-prosekuzzjoni trid tipprova sal-grad tal- konvinciment morali waqt li d-difiza jkun bizzejjed jekk tipprova sal-grad tal- probabbli.

Mela din ir-regola ukoll qed taraw tax-xhud wiehed biss tapplika ugwalment, kemm ghall-kaz tal-prosekuzzjoni, kemm ghall-kaz tad-difiza.

Fi kliem iehor il-bottom line x'inhija?

Mhux in-numru li jghodd imma l- kwalita` tax-xhud.

X'taccetta jew ma taccettax jiddependi mill-kwalita` tax- xhud, inti kemm sa temmnu jew ma temmnux.

Issa, f'dan il-każ minbarra l-verżjoni ta' Paul Marquette u John

Marquette kien hemm ukoll ix-xhieda ta' Phyllis Marquette li għad li ma

kienetx fuq il-post tal-inċident, qalet li rat kollox minn fuq il-bejt tad-

dar tagħha.

Din ix-xhud ikkonfermat il-verżjoni li ta żewġha Paul

Phyllis Marquette: Ħareġ minn hemm u biex imur in-naħa biex jgħabbiha fuq it- trakk kien hemm kantun ftit -il barra u deghfsu -il ġewwa meta dan bil- knaten li qed joħroġ -il barra.… Qorti: Min ħareġ il-kantun.… Phyllis Marquette: John Marquette qegħdin għaxar (10) piedi fit-triq -il barra mill-linja jiġifieri r-raġel tiegħi ma għamel xejn ħażin ma kellux għalfejn iwaddab il- ġebla.

Diġa t-tieni darba qasamlu rasu.

Din il-Qorti temmen li Phyllis Marquette setgħet tassew issegwi l-

inċident minn fuq il-bejt tad-dar u dan għaliex mill-provi jirriżulta kif

ir-residenza tal-konjuġi Marquette kienet preċiżament f'Misraħ Is-Swieqi

u ċjoe fl-istess triq ta' fejn seħħ l-inċident oltre għall-fatt li jidher ukoll

li kienet qrib il-post preċiż fejn dan seħħ.

Dan jirriżulta minn kliem l-

appellant ZAHRA stess li jgħid kif 'ħareġ jittawwal mill-garaxx tiegħu

li kien imiss mal-appoġġ tar-residenza ta' Paul Marquette u sab lil Paul

Marquette fuq il-gaffa qiegħed ineħħi l-knatan :

Xhud: Kont tajtha l-konkos jien fejn qiegħda din il-kwestjoni..

Kont fil-garaxx.

Paġna 15 minn 24

Diff: Il-garaxx tiegħek?

Xhud: Qiegħed ma' ġenb id-dar tiegħu, appoġġ eżatt u għedt, ''Dan l- istorbju x'inhuma jagħmlu?

Ħriġt nittawwal u nsibu10 qiegħed jimbotta fil-propjeta' tiegħi qsari u xi knatan li kienu spustjati sew.

Imbagħad, f'paġna 24 tax-xhieda tagħha, it-tabiba Rebecca

Mckay tixhed li fil-mument li Paul Marquette mar sabiex jiġi invistat hija

setgħet tikkonstata li dan kellu gundalla żgħira fuq in-naħa tal-lemin

ta' rasu.

Għaldaqstant, il-verżjoni ta' fatti li ta Paul Marquette meta xehed li

ntlaqgħat f'rasu minn xi ġebel taqbel mal-konklużjoni tal-eżami tat-

tabiba meta ġie ċċertifikat li Paul Marquette kien qiegħed isofri minn

ġrieħi ta' natura ħafifa fil-parti leminija ta' rasu.

Anki n-natura tal-

ġrieħi subiti u ċjoe' ġrieħi ta' natura ħafifa hija kompatibbli ma' dak li

a tempo vergine kien stqarr il-parte leża mal-Pulizija meta fir-rapport

tiegħu kien qal li John Marquette laqtu f'rasu b'ġebel żgħir daqs ta' ponn

li kien ġabar minn l-art dak il-ħin tal-inċident.

Magħmula dawn il-kunsiderazzjonijiet, din il-Qorti tqis li l-

verżjoni tal-fatti msemmija minn Paul Marquette għandha iktar mis-

sewwa: fis-sens li l-appellant verament waddab xi ġebel fid-

direzzjoni ta' ħuh Paul Marquette.

Din il-Qorti trid tistħarreġ ukoll x'kienet

l-intenzjoni ta' l-appellant meta dan waddab dawn il-ġebel lejn ħuh

Ried iwaqfu jew ifixklu milli jressaq il-knatan bil-gaffa jew ried

jolqtu u jweġgħu?

Għandu jingħad mill-ewwel li jirriżulta li l-aħwa Marquette ilhom

żmien imqabbdin ma' xulxin.

L-episodju tal-11 ta' Marzu 2018 ma

10 Enfasi ta' din il-Qorti.

Paġna 16 minn 24

kienx l-uniku inċident li seħħ bejnithom.

appellant stess, f'paġna 30 tax-xhieda tiegħu huwa jgħid hekk :-

Dif: X'ġara dakinhar?

Xhud: Il-kwestjoni ilha sejra, Ilu jwaqqali naqra lil hawn u u naqra lil hinn.

U fuq il-frekwenza ta' inċidenti ta' din ix-xorta, anki mart il-

vittma Phyllis Marquette xehdet hekk f'paġna 19 tax-xhieda tagħha : -

Avukat: X'ġara umbgħad meta qasamlu rasu, x'għamiltu?

Phyllis Marquette: heq inħasel u mar jiġri lejn il-Policlinic.

Dan diġa' t-tieni darba.11

U li dan il-ġlied bejn l-aħwa Marquette ilu għaddej żmien twil

jirriżulta b'mod lampanti mill-fedina penali tal-appellant miżgħuda

b'kundanni b'rabta ma' inċidenti ta' vjolenza kontra l-persuni ta' ħuh

Paul Marquette u l-familjari tiegħu.

F'dan ir-rigward din il-Qorti tosserva

kif skont ma jirriżulta mill-fedina penali tal-appellant, l-ewwel inċident

tax-xorta bħal dak tal-każ in kwistjoni imur lura ben disa' snin u li

matul is-snin dawn l-episodji żiedu wkoll fil-frekwenza.

F'din il-klima

ta' pika u tensjoni li ilha għaddejja għal diversi snin bejn l-aħwa Marquette

diffiċilment l-appellant jitwemmen li mhux minnu li waddab il-ġebel

fid-direzzjoni ta' Paul Marquette.

Il-Qorti tal-Maġistrati (Malta) ma emnitx

li l-appellant ma waddabx il-ġebel lejn ħuh Paul.

Anzi dik il-Qorti

emnet li dan għamlu minn jeddu bl-għarfien sħiħ li meta waddab

dawn il-ġebel fid-direzzjoni ta' ħuh Paul, mid-daqs, direzzjoni u

kwantita ta' ġebel mitfugħ l-appellant setgħa jirrealizza li jekk jolqot

lil ħuh huwa setgħa jweġġgħu.

Il-Qorti tal-Maġistrati (Malta) qieset

ukoll li l-appellant għamel dan il-ġest f'mument ta' rabja u b'reazzjoni.

Dan ukoll irid jittieħed fl-isfond tal-kunflitt bejn l-aħwa li, minn kliemu

11 Enfasi ta' din il-Qorti.

Paġna 17 minn 24

stess, jirriżulta li kien ilu żmien twil għaddej, tant li f'paġna 30 tax-

xhieda tiegħu jgħid hekk : -

Xhud: Il-kwestjoni ilha sejra.12 Ilu jwaqqali naqra lil hawn u naqra lil hinn.

Għal dawn ir-raġunijiet, din il-Qorti tqis li kemm mill-provi diretti

kif ukoll minn dawk indiretti f'dan il-każ, il-Qorti tal-Maġistrati (Malta)

setgħet legalment kif ukoll raġonevolment tasal li tikkonkludi li l-

imputat appellant kien ħati tar-reat ipotizzat fl-ewwel imputazzjoni.

Ikkunsidrat

Kunsiderazzjonijiet dwar il-Piena

In kwantu għall-piena inflitta mill-Qorti tal-Maġistrati, huwa

prinċipju ormai stabbilt li f'materja ta' appell minn piena, li sabiex

Qorti tal-Appell tibdel il-piena li tkun erogat l-ewwel Qorti, dan

tagħmlu biss fl-eventwalita' li jirriżultalha li tali piena tkun żbaljata fil-

prinċipju jew manifestament eċċessiva.

Hekk ġie mistqarr mill-Qorti

tal-Appell Kriminali (Superjuri) fil-kawża fl-ismijiet The Republic of

Malta vs. Kandemir Meryem Hafiz Saadallah and Kucuk Melek gata!

nhar il-25 t'Awissu 2005 :

12 Enfasi ta' din il-Qorti.

Paġna 18 minn 24

Mill-banda l-oħra din il-Qorti trid tagħmel l-evalwazzjoni tagħha

dwar jekk il-Qorti tal-Maġistrati (Malta) applikatx piena li kienet

manifestament eċċessiva meta wieħed jieħu kont ukoll tal-aspetti

retributtivi u preventivi tas-sentenza emessa minnha.

Kif intqal aktar

il-fuq fl-appell Kandemir u li ġie wkoll imbagħad ribadit fl-appell

superjuri Ir-Repubblika ta' Malta vs. Marco Monaco, deċiża nhar il-15

ta' Diċembru 2005, din il-Qorti bħala Qorti ta' appell ma tiddisturbax

is-sentenza mogħtija mill-Qorti tal-ewwel istanza sempliċiment

għaliex kienet tippreskrivi piena li kienet għola minn dik li din il-Qorti

kif komposta kienet kieku tagħti kieku kienet hi li qegħda teroga l-

Biex l-appell jirnexxi, kien meħtieġ li l-appellant juri li l-piena

mogħtija mill-Qorti tal-Maġistrati kienet toħroġ barra mill-parametri

tal-piena jew miżuri applikabbli għall-każ.

Din il-Qorti ma tinterferix

ma pieni li ma jkunux jidhru li huma żbaljati fil-prinċipju, għalkemm

ikunu jidhru li huma pieni ħorox għal xi Ġudikanti.

mogħtija minn Qorti tal-Ewwel Istanza tkun tista' tiġi mibdula jrid jiġi

pruvat li kien hemm xi żball fil-prinċipju wara l-emanazzjoni ta' dik il-

Paġna 19 minn 24

Il-Qorti tal-Appell Kriminali fl-Ingilterra żviluppat ukoll il-

kunċett ta' sindakabilita tal-piena tal-Qorti tal-Ewwel Istanza fil-każ li

din tkun eċċessiva jew manifestament eċċessiva.

jfissirx li sempliċiment għax sentenza tkun tidher li hija fuq in-naħa

aktar severa din tkun tissodisfa dan it-test tal-eċċessivita jew

eċċessivita manifesta.

Anzi dik il-Qorti ttenni li appell fuq tali piena

jkun jista' jiġi milqugħ jekk jirriżulta li s-sentenza tkun barra l-

parametri tal-piena li tkun applikabbli :

a. għall-offiża in kwistjoni u

b. għaċ-ċirkostanzi tal-ħati

u mhux għaliex tkun piena li tkun għola minn dik li kieku l-Qorti tal-

Appell kienet teroga għall-każ in kwistjoni.

Dawn il-prinċipji ġew ukoll

imħadnin minn din il-Qorti, kolleġjalment komposta fis-sentenza Ir-

Repubblika ta' Malta vs Carmen Gravina et gata! nhar is-26 ta' Frar

2009 fejn ġie mistqarr ukoll is-segwenti :

Fil-verita`, dawn il-principji huma rifless tal-principju l-iehor li meta jkun hemm sentenza li tigi appellata mill-hati, il-Qorti tal-Appell Kriminali, bhala regola, ma tiddisturbax il-piena erogata mill-ewwel qorti sakemm dik il- piena ma tkunx manifestament sproporzjonata jew sakemm ma jirrizultax li l-ewwel qorti tkun naqset milli taghti importanza lil xi aspett partikolari tal- kaz (u anke, possibilment, lil xi cirkostanza sussegwenti ghas-sentenza ta' l-ewwel qorti) li kien jincidi b'mod partikolari fuq il- piena.

S'intendi, kif diga` nghad, "sentencing is an art rather than a science" u wiehed ma jistax jippretendi xi precizjoni matematika jew identita` perfetta fit-tqabbil tal- fatti ta' kaz ma' iehor jew tal-piena erogata f'kaz ma' dik erogata f'kaz iehor.

Il-ġurisprudenza prevalenti f'dan il-kuntest, tgħallem li meta

Qorti tiġi biex teroga piena trid tieħu kont taċ-ċirkostanzi kollha li

jsawru l-każ, jiġifieri dawk tal-vitmi, l-interessi tal-komunita kollha

kemm hi, kif ukoll dawk tal-ħati.

F'dan is-sens, kemm il-

ġurisprudenza lokali kif ukoll dik Ingliża tistabbilixxi li fl-eżerċiżżju ta'

Paġna 20 minn 24

reviżjoni imħolli lilha, il-Qorti tal-Appell Kriminali trid tistħarreġ appell

fuq il-piena inflitta kemm billi tqis iċ-ċirkostanzi kollha prevalenti li l-

Qorti tal-Ewwel Istanza setgħet kienet f'qagħda li tara, kif ukoll, skont

kif imsemmi fis-sentenza Butler tqis anke, possibilment, lil xi

ċirkostanza sussegwenti għas-sentenza ta' l-ewwel qorti.

Mistqarra dawn il-prinċipji, din il-Qorti tqis kif il-piena ta' multa

ta' tlett mitt Ewro imposta mill-Qorti tal-Maġistrati (Malta) tirrientra fil-

parametri legali u lanqas ma kienet eċċessiva fid-dawl tal-fatt li l-

piena li tippreskrivi l-Liġi għal ksur tal-Artikolu 221(1) tal-Kodiċi

Kriminali imsemmi mill-Qorti tal-Maġistrati (Malta) tikkontempla wkoll

piena karċerarja ta' tlett xhur priġunerija bħala alternattiva għal

Dak li jidher li sfuġġa lil Qorti tal-Maġistrati (Malta) kif ukoll

lill-Avukat Ġenerali (stante li dan ma interpona ebda appell mis-

sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati msemmija) huwa li din kienet ġlieda

bejn l-aħwa.

Il-Qorti tal-Maġistrati (Malta) qieset li l-offiża kaġunata

mill-appellant fuq il-persuna ta' ħuh Paul kienet dik ta' offiża ħafifa

fis-sens tal-artikolu 221(1) tal-Kodiċi Kriminali u mhux dik ħafifa u ta'

importanza żgħira

taħt

tal-Kodiċi Kriminali.

Minħabba fil-fatt li l-offiża ħafifa kienet kaġunata fuq il-persuna ta' ħu

l-appellant il-piena msemmija fl-artikolu 221(1) kienet kwalifikata

wkoll taħt l-artikolu 222(1) tal-Kodiċi Kriminali li jgħid li

222.(1) Il-pieni msemmijin fl-artikoli 216, 217, 218 u 220, u fis-subartikoli (1) u (2) tal-aħħar artikolu qabel dan, jiżdiedu bi grad meta l-offiża ssir – (a) fuq il-persuna ta' wieħed mill-ġenituri jew ta 'axxendent ieħor leġittimu u naturali, jew fuq il-persuna tal-aħwa, bniet jew subien, leġittimi u naturali, jew fuq il-persuna ta' wieħed mill-konjuġi, jew fuq il- persuna ta' wieħed mill-ġenituri naturali,jew fuq xi persuna msemmija fl- artikolu 202(h);

Paġna 21 minn 24

Minbarra dan jirriżulta wkoll li l-Qorti tal-Maġistrati emnet li l-

appellant kien aġixxa bl-intenzjoni ġenerika li jikkaġuna offiża fuq il-

persuna ta' ħuh Paul Marquette u b'hekk ma kienetx applikabbli l-

attenwanti taħt l-artikolu 222(2) tal-Kodiċi Kriminali, li tgħid:

(2) Iżda l-piena ma tiżdiedx meta l-ħati, mingħajr ħsieb li jagħmel offiża lil persuna partikulari, inkella bil-ħsieb li jagħmel offiża lil xi persuna oħra, bi żball jew b'aċċident, jagħmel offiża lil xi waħda mill-persuni msemmijin fis- subartikolu (1)(a) u (b)

Ifisser għalhekk li ladarba l-Qorti tal-Maġistrati (Malta) sabet il-

ħtija tal-appellant taħt l-artikolu 221(1) tal-Kodiċi Kriminali, hija kellha

żżid il-piena bi grad – in kwantu ż-żieda fil-piena taħt l-aggravanti

msemmija fl-artikolu 222 tal-Kodiċi Kriminali hija tassattiva.

Fiż-żmien tal-kummissjoni tar-reat de quo, il-piena applikabbli

għall-artikolu 221(1) tal-Kodiċi Kriminali kienet dik tal-priġunerija ta'

mhux iżjed minn tliet xhur jew il-multa, u dan stante li ż-żieda fil-piena

ordinarja f'dan l-artikolu kienet ġiet promulgata fit-30 t'April 2018 bl-

Att XIII tal-2018 kif rivedut bl-Att XXXII tal-2018 li ġie fis-seħħ fl-20

ta' Lulju 2018.

Iżda mill-banda l-oħra l-artikolu 222(1) tal-Kodiċi

Kriminali kien diġa fis-seħħ fid-data tal-kommissjoni ta' dan ir-reat

biex b'hekk il-piena ordinarja ta' tliet xhur priġunerija jew multa kif

kienet dak iż-żmien kellha tiġi miżjuda bi grad.

B'hekk skond iż-żieda fl-iskajjel tal-piena msemmija fl-artikolu

31 tal-Kodiċi Kriminali il-piena ta' mhux iżjed minn tliet xhur

priġunerija bis-saħħa tal-artikolu 31(1)(b)(xiv)(xv) titla' għal massimu

ta' mhux iżjed minn sitt xhur priġunerija.

Iżda mill-banda l-oħra,

skont l-artikolu 31(1)(f) tal-Kodiċi Kriminali :

Paġna 22 minn 24

(f) it-tlugħ mill-piena tal-multa jsir għall-priġunerija għal żmien mhux iżjed

minn tliet xhur, u l-inżul isir għall-pieni stabbiliti għall-kontravvenzjonijiet

Dan ifisser li f'dan il-każ il-Qorti tal-Maġistrati (Malta) ma

setgħetx teroga piena ta' multa iżda kien suppost applikat il-piena

ta', minn tal-anqas, priġunerija għal żmien mhux iżjed minn tliet xhur.

Biss ladarba l-Avukat Ġenerali ma appellax minn din is-sentenza,

din il-Qorti ma tista' tagħmel xejn dwar din il-piena li kienet ġiet inflitta

in kwantu mingħajr appell tal-Avukat Ġenerali żgur li ma tistax

iżżidha.

Inoltre li mill-fedina penali tal-imputat tirriżulta storja twila ta'

kundanni għall-ġlied u inċidenti simili bejn l-appellant u ħuh Paul

Marquette u l-mara tiegħu Phyllis fejn l-appellant kien diġa instab ħati talli

waddab xi affarijiet iebsin bħal ġebel bi ħsara ta' Paul Marquette.

Dan il-

fatt waħdu wkoll iservi ta' riflessjoni tal-karattru u l-imġieba

aggressiva tal-imputat appellant lejn ħuh Paul.

Din il-Qorti ma tistax

tidħol fil-kwistjonijiet ta' bejn dawn l-aħwa.

Huma jafu x'hemm fil-

borma mħawda u kobba mħabbla tar-relazzjoni ta' bejniethom.

pero din il-Qorti żgur trid tagħmilha ċara hija li fiċ-ċirkostanzi ta' dan

il-każ, b'passat rifless fil-fedina penali tal-appellant il-piena tal-multa

ma kienetx indikata mhux biss għax ma kienetx permessibbli bil-Liġi,

iżda għaliex ma kienetx il-piena idoneja fiċ-ċirkostanzi tal-każ.

In kwantu jirrigwarda l-obbligu tal-garanzija personali, din il-

Qorti tqis li fiċ-ċirkostanzi l-Qorti tal-Maġistrati (Malta) kienet korretta

li tapplika d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 383 tal-Kodiċi Kriminali.

qiegħed

jingħad għaliex

tan-natura kontenzjuża tar-

Paġna 23 minn 24

relazzjoni ta' bejn l-aħwa ZAHRA dan il-mekkaniżmu jservi ta' utilita'

sabiex jillimita kemm jista' jkun il-kuntatt ta' bejnithom.

Deċide

Għal dawn ir-raġunijiet, il-Qorti qiegħda tiċħad l-appell.

Aaron M. March, San Lawrenz

Paġna 24 minn 24