Ċiv.

QORTI TAL-APPELL IMĦALLFIN S.T.O. PRIM IMĦALLEF SILVIO CAMILLERI ONOR.

IMĦALLEF GIANNINO CARUANA DEMAJO ONOR.

Seduta ta' nhar il-Ġimgħa 25 ta' Novembru 2016

Numru 12 Ċitazzjoni Numru 98/05 PC

Raymond u Victoria konjuġi Borg k/a Borg Bonaci v. Frank u Antoinette Micallef Fenech

Dan huwa appell ad istanza tal-konvenuti l-konjuġi Said mis-

sentenza mogħtija mill-Qorti

tal-Maġistrati

(Għawdex) Superjuri,

Ġurisdizzjoni Ġenerali, tal-20 ta' April 2012, li permezz tiegħu qed jitolbu

lil din il-Qorti tħassar, tannulla u tirrevoka s-sentenza appellata, bl-

ispejjeż taż-żewġ istanzi kontra l-atturi appellati.

Għal intendiment aħjar ta' dan l-appell is-sentenza mogħtija mill-

ewwel Qorti qegħdha tiġi hawnhekk riprodotta fl-intier tagħha:

Ċiv.

"Il-Qorti, "Rat iċ-Ċitazzjoni li permezz tagħha l-atturi, wara li ppremettew illi: "Illi l-atturi huma proprjetarji flimkien u in solidum bejniethom tal- porzjon art magħrufa bħala 'Tal-Kappillan', fi Triq Xandriku, Paceville, San Ġiljan, Għawdex liema art huma akkwistaw b'titolu ta' ċens temporanju permezz ta' kuntratt fl-atti tan-Nutar Joanne Conrad tal-20 ta' Diċembru tas-sena 2000 liema art hija murija aħjar fuq il-pjanta annessa ma' l-istess kuntratt u markata bħala Dokument A; "Illi l-konvenuti jew min minnhom reċentement u abbużivament okkupaw biċċa minn dina l-istess art in kwistjoni liema art hija delineata bil-kulur aħmar fuq il-pjanta hawn annessa u markata bħala Dok B u liema porzjon art hija tal-qies ta' disgħin metru kwadru (90m.k.) kif ukoll illi l-istess konvenuti fetħu aperturi mid-dar ta' residenza tagħhom għal ġewwa l-imsemmija art; "Illi minkejja illi l-konvenuti ġew interpellati diversi drabi u b'diversi modi sabiex huma jivvakaw tali art u jirrilaxxjaw il-pussess vakant lill- atturi, huma dejjem baqgħu inadempjenti.

"Talbu lill-konvenuti jgħidu għaliex m'għandhiex din il-Qorti: "1.

Tidddikjara illi l-atturi jipposjedu b'titolu validu ta' konċessjoni emfitewtika l-art meritu ta' dina l-kawża; "2.

Tiddikjara illi l-konvenuti qegħdin jokkupaw tali art mingħajr ebda titolu validu fil-liġi; "3.

Tordna għalhekk l-iżgumbrament b'mod immedjat tal-konvenuti mill-imsemmija porzjon art kif ukoll tordna lill-konvenuti sabiex jgħalqu kwalunkwe aperturi li huma fetħu għal fuq l-imsemmija porzjon art u jneħħu kwalunkwe strutturi magħmula minnhom fl- imsemmija art u fin-nuqqas tordna li tali xogħlijiet isiru mill-atturi a spejjeż ta' l-istess konvenuti; "Bl-ispejjeż, kompriżi dawk tal-ittri uffiċċjali kif ukoll tal-kawża inferjuri fl-istess ismijiet bin-numru 4/2001 kollha kontra l-konvenuti li jibqgħu

minn issa stess imħarrkin għas-subizzjoni.

"Rat id-dikjarazzjoni tal-fatti ta' l-atturi kkonfermata bil-ġurament ta'

"Rat in-nota ta' l-eċċezzjonijiet tal-konvenuti li eċċepew illi:

Preliminarjament in-nullita' ta' din iċ-ċitazzjoni stante illi fuq l-

tal-Maġistrati

(Għawdex) Ġurisdizzjoni Inferjuri l-Avviż li jġib in-numru 4/2001,

il-Qorti

Ċiv.

ippreżentat fil-ħmistax (15) ta' Frar 2001 fl-ismijiet 'Raymond u Victoria konjuġi Borg k/a Borg Bonaci vs Frank Micallef Fenech'; "2.

Illi mingħajr preġudizzju għas-suespost u wkoll preliminarjament jiġi eċċepit illi din mhix il-Qorti kompetenti li tittratta dan il-każ stante illi skond dikjarazzjoni tal-istess atturi fl-Avviż numru 4/01 hawn fuq indikat il-valur lokatizzju ta' din r-raba mertu ta' din iċ-ċitazzjoni ma jeċċedix l-għaxar liri Maltin (Lm10) fix-xahar u għalhekk il-Qorti kompetenti hja dik Inferjuri; "3. fil-mertu, u mingħajr preġudizzju għall-ewwel żewġ eċċezzjonijiet preliminari, il-porzjoni art li l-atturi qed jgħidu li huma akkwistaw b'titolu ta' enfitewsi temporanja minn għand il-Kurja ta' Għawdex permezz ta' kuntratt tal-20 ta' Diċembru 2000 qatt ma kienet proprjeta' tal-Kurja u għalhekk ma setgħetx tiġi inkluża mal-art li l-istess Kurja Veskovili għaddiet lill-atturi b'dan it-titolu.

Infatti kien l-attur stess Raymond Borg k/a Borg Bonaci li insista mal-Kurja biex din il-porzjn art tiddaħħal fil-kuntratt ta' enfitewsi temporanja indikat; "4.

Illi l-art mertu ta' din iċ-ċitazzjoni minn dejjem kienet f'idejn il- konvenuti jew avventi causa tagħhom u dan ferm qabel ma l-istess Kurja t'Għawdex għaddiet din l-art lill-atturi tal-kuntratt imsemmi fl- eċċezzjoni numru tlieta.

Salvi eċċezzjonijiet ulterjuri fid-dritt u fil-fatt.

"Rat id-dikjarazzjoni tal-fatti ta' l-istess konvenuti kkonfermata bil- ġurament ta' Frank Micallef Fenech.

"Rat il-verbal tagħha tas-27 ta' Jannar 2012 fejn ħalliet il-kawża għas-sentenza għal-lum.

"Rat in-nota ta' l-osservazzjonijiet tal-konvenuti.

"Rat l-atti l-oħra kollha tal-kawża.

"Ikkunsidrat:

"Illi permezz ta' din il-kawża l-atturi qed jitolbu l-iżgumbrament tal-

konvenuti minn biċċa art deskritta fiċ-ċitazzjoni, li hija dik bordurata

bl-aħmar fuq il-pjanta Dok.

10 tal-proċess.

Talbu wkoll li l-

konvenuti jiġu ordnati jagħlqu kwalunkwe aperturi li għandhom

jagħtu għal fuq din l-art u jneħħu l-istrutturi li għamlu fiha.

"Il-konvenuti, apparti żewġ eċċezjonijiet preliminari li ġew irtirati fil-

mori tas-smiegħ tal-kawża,1 qegħdin jopponu dawn it-talbiet għax

jikkontendu li l-atturi m'għandhomx titolu fuq l-art in kwistjoni, u barra

1 Ara verbal ta' l-udjenza ta' l-1 ta' Novembru 2006 a fol.

22 tal-process, u verbal ta' l-udjenza tad-19 ta' Gunju 2007 a fol.

Ċiv.

tittrasferiha

minn hekk huma u l-aventi causa tagħhom ilhom jokkupaw l-istess biċċa art għal żmien twil.

"Fiċ-ċitazzjoni tagħhom l-atturi qalu li huma kienu akkwistaw din l-art b'konċessjoni enfitewtika temporanja mingħand il-Kurja Veskovili ta' Għawdex.

In sostenn ta' dan, flimkien ma' l-istess ċitazzjoni, annettew kopja tal-kuntratt relattiv.2 Ġara pero' illi wara li sar dan il- kuntratt, kien hemm oppożizzjoni mill-Uffiċċju Konġunt, billi din l-art kienet għaddiet f'idejn il-Gvern u għalhekk il-Kurja ta' Għawdex ma kellha ebda dritt l-att ġie lil sussegwentement rexiss fl-4 ta' Novembu 2009 u minflok l-atturi ngħataw titolu ta' lokazzjoni fuqha mingħand il-Gvern, permezz ta' skrittura ta' l-4 ta' Gunju 2010, li fiha ġie dikjarat li din il-kirja kellha tkun b'effett retroattiv mill-15 ta' Awwissu 2000.4 "Dan ifissier li, għalkemm l-atturi tassew ma kellhomx titolu ta' proprjeta' fuq l-art in kwistjoni meta intavolaw din il-kawża fl-20 ta' Ottubru 2005, bis-saħħa ta' l-iskrittura msemmija ta' l-4 ta' Ġunju 2010, kellhom titolu validu ta' lokazzjoni.

Mhux l-istess jista' jingħad għall-konvenuti li, għalkemm fin-nota ta' l-eċċezzjonijiet tagħhom qalu li din l-art kienet ilha f'idejhom u f'idejn l-aventi causa tagħhom "minn dejjem", u allura jidher li kienu qed jippretendu li din saret tagħhom bis-saħħa tal-preskrizzjoni, rriżulta fil-mori tal-kawża li huma wkoll kienu applikaw ma' l-awtoritajiet governattivi sabiex din l- istess art tingħata lilhom bi qbiela, u għalhekk kienu impliċitament qed jirrikonoxxu li ma kellhom ebda drittijiet fuq l-art in kwistjoni.

Dan żvelah id-Diretttur tal-Joint Office fid-depożizzjoni tiegħu, meta qal "Mill-banda l-oħra, magħna Said kellhom biss applikazzjoni ta' qbiela, u ma kellhom l-ebda titolu, l-applikazzjoni kienet f'art li hija li ma mar-residenza, u dik nipproċessawhomx." 5 Dan mhux talli ma ġiex innegat mill-konvenuti, imma l-istess legali tagħhom saqsiet lis-sur Gilson għaliex kienu ġew ippreferuti l-atturi fuq il-klijenti tagħha.

"Hija għalhekk il-fehma ta' din il-Qorti li ġialadarba xorta waħda jista'

jingħad li l-atturi kellhom xi tip ta' titolu validu fuq l-art in kwistjoni

meta saret din il-kawża, għandha xorta waħda tilqa' t-talba tagħhom

għall-iżgumbrament tal-konvenuti, ġialadarba dawn ex admissis ma

jistgħu jirreklamaw ebda titolu fuqha.

Dan qegħdha tagħmlu

b’applikazzjoni

fil-

ġurispudenza tal-qrati tagħna.

Kif ġie mfissser, din it-teorija "… fil-

tal-jus superveniens aċċettat

tagħna hija

tal-prinċipju

il-policy

ċara

2 Ara kopja tal-kuntratt in atti Nutar Joanne Conrad ta' l-20 ta' Dicembru 2000; Dok.

5 – 8 tal-process.

G. Conrad waqt id-depożizzjoni tiegħu tat-3 ta' Dicembru 2009; Dokti.

39 - 41 u xhieda tieghu fl-istess okkazzjoni a fol.

4 Ara depożizzjoni ta' Vincent AI Bako tad-9 ta' Marzu 2011 a fol.

69 – 74 u dok.

5 Ara xhieda tiegħu a fol.

Ċiv.

każijiet tipiċi msemmija fid-dottrina u applikati mill-Qrati tagħna, tipotiżża l-verifika ta' kondizzjoni jew l-iskadenza ta' termini waqt il- kawża u dan biex jiġu evitati r-ripetizzjoni tal-kawżi u spejjeż inutili.

Infatti din il-prattika ġiet introdotta minn Sir Antonio Colejro fuq l- awtorita' tal-Voet ad Pen.

1, No. 27, f'każ ta' merkanzija li ġiet mibjugħa bil-patt li x-xerrej iħallas tagħha meta jirnexxilu jsib ir- rivendita.

L-attur tilef fl-ewwel istanza, iżda bejn is-sentenza u l- petizzjoni ta' l-appell il-konvenut sab il-bejgħ.

Għalhekk il-Qorti kif ippreseduta minn Sir Antonio Colejro ikkundannatu jħallas il-prezz bl-ispejjeż tat-tieni istanza.

Fl-istess sens jistgħu jiġu konstatati l- koll.

Anzi s-sentenza tal-VOl.

281 kienet peċiżament fuq każ identiku għall- preżenti ċjoe' talba ta' żgumbrament u l-għeluq taż-żmien tal-kirja fil- mori tal-kawża...".

6 "Billi madankollu l-atturi huma sempliċi inkwilini ta' l-art in kwistjoni, mhumiex intitolati jitolbu wkoll l-għeluq ta' aperturi jew tneħħija ta'strutturi, kif għamlu fit-tielet talba tagħhom, billi dawn huma pretensjonijet li jappartjenu biss lis-sid, fil-każ tagħna l-Joint Office.

"Għal dawn il-motivi tiddiċiedi l-kawża bil-mod segwenti: "1. tiddikjara li l-atturi jipposjedu titolu validu ta' lokazzjoni fuq l-art mertu tal-kawża, li hija dik li tidher ibbordurata bil-kulur aħmar fuq il- pjanta Dok.

B annessa maċ-ċitazzjoni; "2. tiddikjara li l-konvenuti qegħdin jokkupaw din l-art mingħajr ebda titolu validu fil-liġi, u "3. tordna għalhekk l-iżgumbrament tal-konvenuti minn din l-art fi żmien xahar mil-lum.

"L-ispejjeż, ssoportati ugwalment bejn il-kontendenti."6

fiċ-ċirkostanzi partikolari

tal-każ, għandhom

jiġu

Rikors tal-appell tal-konvenuti Said (02.05.2012):

Il-konvenuti ħassew ruħhom aggravati bid-deċiżjoni tal-ewwel

Qorti u għalhekk interponew dan l-appell minnha.

Huma jagħmlu dawn

is-segwenti punti/aggravji:

Ċiv.

Qorti superjuri għandha toqgħod għat-talba kif tkun ġiet

imfissra fl-att taċ-ċitazzjoni u ma tistax tiddeċiedi fuq xi dritt ieħor li

jkun jirriżulta imma li ma jkunx jidħol sewwa fit-talba;

L-atturi

iddikjaraw

jippossjedu b'titolu validu

ta'

konċessjoni l-art mertu tal-kawża, iżda erba' snin wara li saret il-

kawża irriżulta li dan it-titolu affermat minnhom ma kien validu xejn

tant li l-kuntratt enfitewtiku ġie meqjus null u konsegwentement

imħassar fl-4 ta' Novembru 2009;

Fl-4 ta' Ġunju 2010, il-Kummissarju tal-Artijiet qabbel l-art

lill-atturi u mid-dokument relattiv jidher li xi ħadd bidel iż-żmien tad-

dekorriment tal-qbiela;

Min iffirma ħdejn il-korrezzjoni tad-data tal-bidu taż-żmien

tal-kirja, li suppost skont l-istess termini tagħha kienet għal sena,

ma kienx wieħed mill-firmatarji in calce għal dak il-ftehim u jekk is-

sena kellha tabilħaqq tkun 2000, kiri b'mod retroattiv mhux normali

Ancorche` pero`, id-Dipartiment tal-Artijiet għażel li jagħmel

hekk, l-ewwel Qorti xorta ma setgħetx tiddikjara li l-atturi kellhom xi

titolu fuq l-art in kwistjoni meta saret il-kawża peress li domanda

bażata fuq titolu ta' ċens dikjarat null ma tikkomprendix per

equipollens titolu ta' kera tant li l-istituti tal-kera u taċ-ċens jinsabu

kollokati f'partijiet diversi tal-Kodiċi Ċivili;

Ir-raġjonament tal-ewwel Qorti ma kellux iwassal għal

akkoljiment

vantata bis-saħħa

Ċiv.

Fis-sentenza "Joseph Callus Mizzi v Land Valuation Officer"

(Appell Ċivili) mogħtija fl-14 ta' Marzu 1984 saret distinzjoni bejn

każ ta' kundizzjoni li vverifikat ruħha jew il-każ ta' żmien li jkun

skada waqt il-kawża u każ ta' proċedura nulla abo ovo fejn min

għamilha qatt ma kellu dritt jagħmilha.

Peress li r-risposta tal-appell tal-atturi ġiet ippreżentata wara ż-

żmien prefiss mil-liġi7, din il-Qorti ordnat l-isfilz tagħha.

L-appell odjern jirrigwarda l-fatt li l-ewwel Qorti ddikjarat li l-atturi

kellhom titolu ta' lokazzjoni fuq l-art in kwistjoni u konsegwentement

ordnat l-iżgumbrament tagħhom (il-konvenuti), meta effettivament it-

talba tal-atturi għall-iżgumbrament kienet invece abbażi ta' titolu ta'

L-appell odjern

Iċ-ċirkostanzi ta' dan il-każ huma ferm partikolari.

L-atturi, abbażi

ta' kuntratt8 datat 20 ta' Diċembru 2000, ingħataw mill-Kurja Veskovili ta'

Għawdex konċessjoni enfitewtika temporanja ta' porzjon art magħrufa

7 L-atturi ġew notifikati bir-rikors tal-appell fit-18.05.2012 u r-risposta tal-appell tagħhom ġiet ippreżentata fl-04.02.2016 8 Dok A, Kuntratt ta' konċessjoni enfitewtika temporanja, fl-atti tan-nutar Joanne Conrad, fol 5-8.

Ċiv.

bħala "Tal-Kappillan" Fi Triq Xandriku, Paceville, San Ġiljan, tal-kejl ta' 375 metri

Abbażi ta' dan it-titolu ta' enfitewsi tagħhom, huma fl-20 ta'

Ottubru 2005 intavolaw din il-kawża kontra l-konvenuti għax qalu li dawn

qegħdin jokkupaw porzjon ta' 90 metri kwadri minn din l-art (dik il-parti

indikata bl-aħmar fuq il-pjanta Dok B9) u anke fetħu aperturi tad-dar tar-

residenza tagħhom għal fuq l-imsemmija art.

Għalhekk, (1) talbu li jiġi

dikjarat li huma effettivament jippossjedu b'titolu validu ta' konċessjoni

enfitewtika l-art okkupata mill-konvenuti, (2) li l-konvenuti invece qed

jokkupaw l-art mingħajr titolu validu fil-liġi, kif ukoll li fetħu aperturi

mingħajr titolu validu fil-liġi, u (3) li konsegwentement jiġu ordnati

jiżgumbraw mill-istess art u jneħħu kwalunkwe strutturi magħmula

minnhom fuq l-art u jagħlqu kwalunke aperturi li fetħu fuqha.

Fil-mori tal-kawża rriżulta li l-art li ġiet konċessa mill-Kurja

Formosa Brincat lill-atturi permezz tal-konċessjoni enfitewtika kienet fil-fatt

għaddiet qabel f'idejn il-Gvern, u għalhekk jiġi li ladarba l-art ma kinitx

tagħha l-Kurja Veskovili ma setgħetx tagħmel il-konċessjoni enfitewtika

li għamlet lill-atturi.

Fil-fatt fl-10 ta' Diċembru 200810 l-Uffiċċju Konġunt

informa lill-Kurja Veskovili, lill-atturi u lin-Nutar Joanne Conrad li: "Peress

li din l-art kienet, fil-ġurnata tat-trasferiment fuq imsemmi, u għadha,

proprjeta` tal-Gvern ta' Malta, il-kuntratt ta' konċessjoni enfitewtika fuq

imsemmi mhux validu skont il-liġi ...".

9 Dok B, pjanta, fol 10 10 Fol 40

Ċiv.

Victor Putzulu Caruana (in rappreżentanta tal-Kummissarju tal-Art, illum

direttur tal-Joint Office) fix-xiehda tiegħu tad-9 ta' Marzu 2011 spjega li:

"Il-kuntratt ta' ċens tħassar, ovvjament fuq insistenza tagħna, fl-4 ta'

L-ewwel Qorti spjegat li ftit xhur wara li l-att ġie rexiss, fl-4 ta'

Ġunju 2010, l-atturi ingħataw titolu ta' lokazzjoni fuq l-art mingħand il-

Fuq din l-iskrittura ġie dikjarat li l-kirja kellha tkun b'effett

retroattiv mill-15 ta' Awwissu 2000.

L-ewwel Qorti għamlet riferenza

għal dan id-dokument li ġie mmarkat LA1 u indikat li jinsab a fol 59-65

tal-proċess.

Din il-Qorti pero` tosserva li l-paġni minn 54 sa 64 huma

neqsin u għalhekk dan l-imsemmi dokument donnu tneħħa mill-proċess

wara li ingħatat is-sentenza appellata.12 Madanakollu Vincent AI Bako fix-

xiehda tiegħu jikkonferma li fl-4 ta' Ġunju 2010 "… tajnihulu b'lura mill-

15 ta' Awwissu 2000, li kienet id-data meta ffirma l-kuntratt taċ-ċens

Jiġifieri żammejna d-data tal-kuntratt li kien sar mal-knisja

imbagħad ħassarnih … aħna ħassarna l-kuntratt taċ-ċens u dehrilna li

nagħtuhielu mill-istess data li kellu hu, flok b'titlu b'ċens b'titlu ta' qbiela."

11 Xiehda ta' Victor AI Bako tad-09.03.2011, fol 69-75 12 Fil-fatt skont il-verbal tas-16.06.201 (fol 66) xehed Lawrence D'amato u esebixxa Dok LA1: iżda la x-xiehda ta' Lawrence D'amato u lanqas id-dokument esebit minnu (li jidher li kien l-iskrittura tal-04.06.2010) ma jinsabu fil-proċess.

Ċiv.

Konsiderazzjonijiet ta' din il-Qorti

L-ewwel Qorti osservat illi għalkemm l-atturi tassew ma kellhomx

titolu ta' proprjeta` fuq l-art in kwistjoni meta intavolaw din il-kawża,

kellhom invece titolu validu ta' lokazzjoni.

Aċċennat għall-fatt illi l-

konvenuti, invece, ma kellhom l-ebda drittijiet fuq l-art okkupata

minnhom u dan għaliex minkejja li fl-eċċezzjonijiet qalu li kienet

għandhom "minn dejjem", jirriżulta li kienu applikaw mal-awtoritajiet

sabiex l-art tingħata lilhom bi qbiela, iżda t-talba tagħhom ġiet innegata.

Hija għalhekk dehrilha li ladarba l-atturi kellha "xi tip ta' titolu

validu fuq l-art in kwistjoni" meta fetħu l-kawża, kellha xorta waħda tilqa'

t-talba tagħhom għall-iżgumbrament tal-konvenuti ladarba dawn ma

setgħu jirreklamaw l-ebda titolu fuqha.

Hija serrħet id-deċiżjoni tagħha

fuq l-applikazzjoni tad-duttrina ta' jus superveniens.

Din il-Qorti pero` hija tal-fehma li d-deċiżjoni tal-ewwel Qorti ma

kinitx waħda korretta.

Fl-ewwel lok, it-talba tal-atturi kif imfissra fiċ-ċitazzjoni ma kinitx

wiesgħa biżżejjed biex tista' titqies li tikkomprendi kemm allegazzjoni ta'

ta' enfitewsi kif ukoll allegazzjoni

ta'

ta'

lokazzjoni.

Ċiv.

Għalkemm l-atturi intavolaw din il-kawża biex jiżgumbraw lill-konvenuti

abbażi tal-fatt li huma kellhom titolu fuq l-art u li l-konvenuti ma

kellhomx, jibqa' l-fatt li huma speċifikatament ibbażaw it-talba tagħhom

fuq it-titolu ta' enfitewsi u fil-fatt l-ewwel talba, li hi dik preordinata għat-

talbiet l-oħra, hija waħda dikjaratorja sabiex jiġi dikjarat li huma

jippossjedu l-art in kwistjoni b'titolu validu ta' konċessjoni enfitewtika.

Kien forsi jkun differenti li kieku l-atturi ivvantaw titolu ta' proprjetà u

irriżulta minflok li għandhom titolu ta' enfitewsi, billi ż-żewġ titoli, it-tnejn

ta' dritt in re, għandhom affinità biżżejjed bejniethom u jagħtu lit-titolari

fakultajiet biżżejjed identiċi tant li l-effetti tagħhom quddiem terzi għal

dak li huwa pussess tutelabbli huma pratikament l-istess.

iżda jista' jingħad għax-xebh bejn l-enfitewsi u l-lokazzjoni: l-enfitewsi

tagħti lit-titolari ius in re u pussess legali tutelabbli kontra terzi waqt li l-

lokazzjoni tagħti biss ius in personam u ma tagħtix pussess bħal dak u

għalhekk ma tilleġittimax lill-atturi jressqu azzjoni bħal dik tallum.

Il-ġurisprudenza tagħna tagħmilha ċara li l-ebda Qorti, b'mod

speċjali f'kawża quddiem Qorti superjuri (a kuntrarju ta' kawża quddiem

Qorti inferjuri) ma tista' twessa' t-talba li tkun imressqa mill-atturi.

Qorti tal-Appell (Inferjuri) fis-sentenza tagħha fl-ismijiet Carmelo Callus Mizzi

"Hu maghruf, u anke accetat, in linea ta' prinċipju ġenerali, illi n-natura u l-indoli tal-azzjoni għandhom jiġu deżunti mit-termini tal-att li bih jinbdew il-proċeduri.

Hi wkoll regola proċedurali, sostenuta mill-ġurisprudenza,

(Imħ P. Grech Zammit), 23.06.2004

Ċiv.

illi l-kawżali tad-domanda ossija r-raguni ġuridika tat-talba, oltre li għandha tiġi mfissra car u sewwa, ma tistax tiġi mibdula jew aġġunta u l-Qorti għandha toqgħod għat-talba kif tkun giet imfissra fl-att taċ- ċitazzjoni.

Dan b'mod li l-Qorti ma tistax tiddeċiedi fuq xi dritt iehor li jkun jirriżulta, anke għaliex, kif ritenut, "mhux leċitu li l-kawża tiġi maqtugħa fuq kawżali differenti minn dik espressa fiċ-ċitazzjoni".

il-Qorti

tagħmel ukoll riferenza għad-deċiżjoni mogħtija

minnha stess fil-kawża fl-ismijiet "Doris Vella Grech vs Valentino Leguesse

Din kienet azzjoni rivendikatorja fejn l-attriċi ippremettiet li hija l-

"proprjetarja" tal-bejt li fuqu kien qed jipprova jagħmel xi żvilupp il-

Sostniet li l-bejt kien ġie inkluż bħala parti mill-fond tagħha

fir-relazzjoni peritali li kien għamel il-perit Giusppe Bonavia Bundy fl-atti tal-

kawża li kienet saret fl-1926, li fiha kienu involuti l-antenati tagħha,

awturi fit-titolu tagħha tad-dar.

Wara li l-perit tekniku imqabbad mill-

Qorti kien ikkonkluda li l-bejt in kontestazzjoni effettivament ma kienx

inkluż fir-relazzjoni peritali tal-Perit Giuseppe Bonavia Bundy, l-attriċi bdiet

issostni fil-mori tal-kawża li l-bejt in disputa kien sar tagħha bil-

preskrizzjoni akkwiżittiva

(ħaġa

li qatt ma semmietha

fir-rikors

ġuramentat tagħha).

Din il-Qorti kienet irriteniet hekk:

"Din il-Qorti hi tal-fehma li t-talba attriċi hija wiesgha biżżejjed biex tikkomprendi titolu derivattiv kif ukoll titolu oriġinali.

L-użukapjoni fil- fehma ta' din il-Qorti tinkwadra sewwa fil-kawżali u fid-domanda tal- attriċi.

Fis-sentenza moghtija mill-Qorti tal-Appell Inferjuri Design Elements Ltd v. Michael BRIGHTWELL Spiteri pro et nomine (20.10.2004) kien giet ritenut hekk: "Hu ritwalment rikjest bl-Artikolu 156(1) tal- Kodiċi tal-Organizzazzjoni u Procedura Civili illi l-oġġett u r-raġuni tat- talba fiċ-ċitazzjoni għandhom ikunu imfissra ċar u sewwa u in linea ta' prinċipju dawn ma jistgħux jigu mibdula jew aġġunti.

Tant li jinsab enunċjat f' bosta sentenzi illi l-Qorti għandha toqgħod għat-talba kif

Ċiv.

tkun ġiet imfissra fl-att taċ-ċitazzjoni u ma tistax tiddeċiedi fuq xi dritt iehor li jkun jirriżulta, imma li ma jkunx jidħol sewwa fit-talba kif imfissra fl-att taċ-ċitazzjoni (Kollez Vol XXXIX, p.243)"15.

Din il-Qorti ma taqbilx li l-ewwel Qorti "ziedet" mat-talba tal-attriċi kif qed isostni l-konvenut appellant nomine u hija tal-fehma li l-użukapjoni tidħol sewwa fil- kawżali u t-talbiet tal-attriċi."

Fit-tieni lok, huwa risaput illi l-jus superveniens huwa applikabbli

biex jissana nuqqas diment li ma titbiddilx id-domanda.

L-ewwel Qorti

fil-każ odjern biex issostni d-deċiżjoni tagħha tiċċita minn sentenza tal-

Qorti tal-Appell Inferjuri, Francis Al Jolsi v. Joyce Galea Mitchell fejn ġie

insenjat illi l-jus superveniens tipotiżża l-verifika ta' kundizzjoni jew

skadenza ta termini waqt il-kawża biex jiġu evitati ripetizzjoni ta' kawżi u

spejjeż inutili.

Tali kawża kienet tirrigwarda talba għal żgumbrament

fejn iż-żmien tal-kirja għalaq fil-mori tal-kawża.

Bħala eżempju, il-Qorti

semmiet ukoll il-każ ta merkanzija li ġiet mibjugħa bil-patt li x-xerrej

iħallas tagħha meta jsib ir-rivendita.

Ġie spjegat li għalkemm l-attur tilef

fl-ewwel istanza, bejn is-sentenza u l-petizzjoni tal-appell il-konvenut

kien sab il-bejgħ u għalhekk il-Qorti kkundannatu jħallas il-prezz.

Iżda ċ-ċirkostanzi

tal-kawża odjerna huma kompletament

differenti miċ- ċirkostanzi fiż-żewġ kawżi msemmija.

Dan mhux każ fejn

ġie allegat titolu li kien jagħti leġittimazzjoni attiva għall-atturi biex

imexxu bil-kawża tallum u li fil-fatt kien ineżistenti, u li fil-mori tal-kawża

15 Sentenza kwotata (Kollez Vol XXXIX p.243) hija dik tas-17.06.1955 moghtija mill- Qorti tal-Appell Superjuri fl-ismijiet Veneranda Urry et v. Giuseppe Pawley et.

Ċiv.

immaterjalizza kuntratt retroattiv li jagħti dik il-leġittimazzjoni u li jmur

lura b'mod li jkopri ż-żmien li fih ġiet intavolata l-kawża.

Huwa invece il-

każ fejn ġie allegat titolu ta' enfitewsi li fil-mori tal-kawża irriżulta li ma

kienx jeżisti.

L-iskrittura ta' lokazzjoni retroattiva ma tista' bl-ebda mod

tissana n-nuqqas ta' titolu ta' enfitewsi allegat mill-atturi.

Veru li kienu

sfortunati l-atturi li l-konċessjoni enfitewtika mogħtija lilhom mill-Kurja

Veskovili inzertat ma kinitx waħda valida, iżda l-prinċipju tal-jus

superveniens mhux qiegħed hemm biex jikkompensa għall-isfortuna ta'

dak li jkun, kif donnha ppruvat tagħmel l-ewwel Qorti.

L-ewwel Qorti applikat il-prinċipju tal-jus supervenjens b'mod tant

wiesa li spiċċat biex mhux biss biddlet id-domanda iżda wkoll

effettivament tat lill-atturi leġittimazzjoni attiva li f'kull każ titolu ta'

lokazzjoni ma jagħtihomx.

Evidenza ta' dan huwa l-fatt li l-istess Qorti

sabet diffikultà biex tgħid "tilqa' l-ewwel talba".

Dan fil-fatt ma setgħetx

tgħidu għax ma setgħetx tbiddel id-domanda imbagħad tilqa' d-

domanda oriġinali!

Fil-fatt kellha tgħid li kienet qegħdha "tiddeċiedi l-

kawża bil-mod segwenti: (1) tiddikjara li l-atturi jippossjedu titolu validu

ta' lokazzjoni fuq l-art mertu ta-kawża, li hija dik li tidher ibordurata bil-

kulur aħmar fuq il-pjanta Dok B annessa maċ-ċitazzjoni....."

laqgħet talba li effettivament qatt ma saret!

Għal dawn il-motivi din il-Qorti tiddeċiedi din il-kawża billi tilqa' l-

appell intavolat mill-konvenuti u konsegwentement tħassar is-sentenza

appellata u tiċħad it-talbiet tal-atturi bl-ispejjeż taż-żewġ istanzi kontra l-

Giannino Grech Richard Ben Moussa Noel Bogdanovic Vella Caruana

Imħallef

Ċiv.

istess atturi appellati.

Silvio Spiteri Kiss Guillaumier Vella Caruana Deputat Reġistratur df


Nru: 1126/2012 Il-Pulizija (Spettur Darren Buhagir) vs DEBORAH FARRUGIA

QORTI TAL-MAGISTRATI (MALTA)

Kumpilazzjoni Nru.: 1126/2012

Illum, 25 ta' Novembru 2019

Rat illi l-imputata DEBORAH FARRUGIA detentrici tal-karta' ta' l-identita'

bin-numru 346284(M) tressqet quddiemha akkuzata talli:

Fis-27 ta' Lulju 2003, ghall-habta ta' bejn is-siegha ta' filghodu u d-disgha

ta' filghodu, fi Triq Bwieraq Birkirkara, ikkomettiet serq ta' car seat covers

ta' lewn kannella u bil-logo tat-Toyota u indicator ta' quddiem tax-xellug

minn go vettura tal-ghamla Toyota Starlet bin-numru ta' registrazzjoni LCG-

106, liema serq hu kkwalifikat bil-mezz, bil-hin u bix-xorta tal-haga misruqa,

ghad-detriment ta' Gilbert Debattista minn Birkirkara;

U talli fl-istess data, lok, hin u cirkustanzi, volontarjament hassret, ghamlet

hsara jew gharrqet hwejjeg haddiehor, mobbli jew immobbli, u cioe' fuq

Illum, 25 ta' Novembru 2019 Magistrat Dr. Rachel Montebello B.A. LL.D.

vettura tal-ghamla Toyota Starlet bin-numru ta' registrazzjoni LCG-106,

liema ammont ta' hsara ma jiskorrix tlieta u ghoxrin euro u disgha u ghoxrin

centezmu (€23.29c) ghad-detriment ta' Gilbert Debattista minn Birkirkara;

U talli fil-lejl ta' bejn it-3 ta' Lulju 2003 u l-4 ta' Lulju 2003, ghall-habta ta'

bejn il-hdax ta' filghaxija u t-tmienja ta' filghodu, fi Triq ta' Xmieni, Msida

ikkomettiet serq ta' car stereo CD player tal-marka Kenwood ta' mudell

mhux maghruf u 5 compact discs minn go vettura tal-ghamla Volkswagen

Jetta bin-numru tar-registrazzjoni IAM-116, liema serq hu kkwalifikat bil-

mezz, bil-hin u bix-xorta tal-haga misruqa, ghad-detriment ta' Andrew Rizzo

mill-Imsida;

hsara jew gharrqet hwejjeg haddiehor, mobbli jew immobbli, u cioe` fuq

vettura tal-ghamla Volkswagen Jetta bin-numru ta' registrazzjoni IAM-116,

centezmu (€23.29c) ghad-detriment ta' Andrew Rizzo mill-Imsida;

U talli fil-lejl ta' bejn it-23 ta' Lulju 2003 u l-24 ta' Lulju 2003, ghall-habta

ta' bejn id-disgha ta' filghaxija u s-sitta ta' filghodu, fi Triq Patri Marjanu

Vella, Sliema, ikkomettiet serq ta' car stereo CD player ta' marka u mudell

mhux maghruf, handbag ta' lewn iswed, wallet ta' lewn sewda, 2 cards tal-

banek HSBC U BOV, licenzja tas-sewqan, karta tal-identita`, tapiti tad-

dashboard u hames mitt lira Maltin (LM500) fi flus kontanti minn go vettura

tal-ghamla Peugeot 206 bin-numru ta' registrazzjoni DBF-682, liema serq hu

kkwalifikat bil-mezz, bil-hin, bix-xorta tal-haga misruqa u bil-valur jeccedi

il-mitejn u tnejn u tletin euro u erbgha u disghin centezmu (€232.94c) izda

mhux izjed minn elfejn tliet mija u disgha u ghoxrin euro u sebgha u tletin

centezmu (€2,329.37c), ghad-detriment ta' Alfreda Pisani minn Sliema;

Illum, 25 ta' Novembru 2019 Magistrat Dr. Rachel Montebello B.A. LL.D.

Nru: 1126/2012 Il-Pulizija (Spettur Darren Buhagir) vs DEBORAH FARRUGIA

U talli fl-istess data, lok, hin u cirkustanzi, volontarjament hassret, ghamlet

hsara jew gharrqet hwejjed haddiehor, mobbli jew immobli, u cioe` fuq

vettura tal-ghamla Peugeot 206 bin-numru tar-registrazzjoni DBF-682, liema

ammont ta' hsara ma jiskorrix mija u sittax il-euro u sebgha u erbghin

centezmu (€116.47c) imma izjed minn tlieta u ghoxrin euro u disgha u

ghoxrin centezmu (€23.29c) ghad-detriment ta' Alfreda Pisani minn Sliema;

U talli fil-lejl ta' bejn il-5 t'Awwissu 2003 u s-6 t'Awwissu 2003, ghall-

habta ta' bejn l-ghaxra ta' filghaxija u s-sebgha neqsin kwart ta' filghodu, fi

Triq Ta' Zwejt, San Gwann ikkomettiet serq ta' bumber ta' quddiem, pjanca

tar-registrazzjoni ta' quddiem, 2 indicators ta' quddiem u licenzja tas-sewqan

minn go vettura tal-ghamla Toyota Windy bin-numru tar-registrazzjoni LCF-

468, liema serq hu kkwalifikat bil-mezz, bil-hin, bix-xorta tal-haga misruqa u

bil-valur li jeccedi il-mitejn u tnejn u tletin euro u erbgha u disghin centezmu

(€232.94c) izda mhux izjed minn elfejn tliet mija u disgha u ghoxrin euro u

sebgha u tletin centezmu (€2,329.37c), ghad-detriment ta' Carmel Marchett

hsara jew gharrqet hwejjeg haddiehor, mobbli jew immobli, u cioe` fuq

vettura tal-ghamla Toyota Windy bin-numru tar-registrazzjoni LCF-468,

liema ammont ta' hsara ma jiskorrix mija u sittax il-euro u sebgha u erbghin

ghoxrin centezmu (23.29c) ghad-detriment ta' Carmel Marchett minn San

U talli kisret il-provedimenti tal-Artikolu 7 tal-Kapitolu 446 tal-Ligijiet ta'

Malta b'sentenza li saret definittiva u li ma tistax tigi mhassra, moghtja lilha

mill-Qorti tal-Magistrati (Malta) datata is-6 ta' Frar 2003;

Illum, 25 ta' Novembru 2019 Magistrat Dr. Rachel Montebello B.A. LL.D.

Nru: 1126/2012 Il-Pulizija (Spettur Darren Buhagir) vs DEBORAH FARRUGIA

U aktar talli saret recediva ai termini tal-Artikoli 49, 50 u 289 tal-Kap.

9 tal-

Ligijiet ta' Malta.

Rat il-kunsens moghti mill-Avukat Generali ghall-finijiet tal-Artikolu 370(4) tal-

Kodici Civili sabiex dan il-kaz jigi trattat u deciz bil-procedura sommarja1;

Rat is-sentenza moghtija minn din il-Qorti diversament preseduta fil-11 ta' Frar

2016 fejn ma sabitx lill-imputata hatja tal-imputazzjonijiet dedotti fil-konfront

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Appell Kriminali moghtija fis-16 ta' Ottubru 2018 li

permezz taghha revokat is-sentenza tal-11 ta' Frar 2016 u ordnat illi l-atti

jintbaghtu lura lill-Qorti tal-Magistrati;

Rat illi l-atti gew rinvijati lil din il-Qorti kif preseduta kif ordnat mill-Qorti tal-

Appell Kriminali fis-sentenza taghha tas-16 ta' Ottubru 2018;

Rat it-traskrizzjonijiet tax-xhieda moghtija quddiem din il-Qorti diversament

Rat il-provi u d-dokumenti kollha esebiti;

Rat il-hatra tal-espert Joseph Mallia fit-13 ta' Marzu 2019 u r-rapport minnu

pprezentat waqt l-udjenza tal-15 ta' Lulju 2019;

Rat l-atti kollha;

1 24 ta' Ottubru 2012, fol.17.

Semghet it-trattazzjoni tal-Prosekuzzjoni u tad-difiza fl-udjenza tal-24 ta'

Rat illi l-kawza kienet differita ghal-lum ghas-sentenza;

Ikkunsidrat;

Il-Maggur Edgar Dalli li xehed fit-13 ta' Frar 2014, qal illi huwa gie mitlub

fis-6 ta' Awwissu 2003 sabiex jezamina l-vettura Toyota Windy LCF-468 fil-

bitha tad-Dipartiment tal-Investigazzjonijiet Kriminali ghal xi impronti digitali, u

hejja rapport fir-rigward li gie esebit fl-atti bhala Dok.

Jirrizulta mir-

rapport tal-istess espert illi l-vettura giet ezaminata fil-presenza tas-sid taghha

Carmel Marchett fejn gew elevati diversi impronti digitali minn diversi partijiet

mill-vettura – il-lifters rispettivi gew esebiti bhala parti mir-rapport tal-espert u

69 tal-atti.

PS 680 illum Spettur Colin Sheldon xehed fit-13 ta' Frar 2014 u qal illi fl-24

ta' Lulju 2003 huwa kien ezamina lill-vettura Peugeot 206 DBF-682 li kienet giet

sgassata u minnha kienu sterqu xi effetti personali ta' sid il-vettura.

li kien eleva mill-vettura sitt impronti digitali minn diversi partijiet tal-vettura, u

esebixxa r-rapport tieghu flimkien mal-lifters, ilkoll esebiti komplessivament

L-Ispettur Darren Buhagiar li wkoll xehed fit-13 ta' Frar 2014, qal illi fl-4

ta' Lulju 2003 huwa kien ezamina lill-vettura Volkswagen Jetta IAM-116 fil-

bitha tal-Kwartieri Generali tal-Pulizija.

DB9) flimkien mal-lfiters ta' diversi impront digitali li kienu gew elevati minnu

waqt l-ezami tal-vettura fil-presenza ta' sidha Andrew Rizzo.

Illum, 25 ta' Novembru 2019 Magistrat Dr. Rachel Montebello B.A. LL.D.

Nru: 1126/2012 Il-Pulizija (Spettur Darren Buhagir) vs DEBORAH FARRUGIA

Permezz ta' provvediment moghti fit-13 ta' Marzu 2019 il-Qorti hatret lill-espert

Joseph Mallia sabiex jiehu l-impronti digitali u tal-palma tal-id tal-imputata, u

dan bil-ghan illi jsir ezami komparattiv bejn dawn l-impronti u l-lifters esebiti fl-

L-istess espert Joseph Mallia, wara illi rtira mill-atti r-rapporti fuq imsemmijha

kontenenti l-lifters tal-impronti digitali elevati, u wara li eleva l-impronti digitali

u tal-palma tal-id tal-imputata waqt l-udjenza tat-8 ta' Mejju 2019, ipprezenta r-

rapport tieghu Dok.

JM1 fil-15 ta' Lulju 2019.

Huwa xehed illi:-

• kwantu ghall-lifters li ttiehdu mill-vettura Peugeot 206 bin-numru ta'

registrazzjoni DBF-682, kien hemm impronta wahda (lifter Dok.

301) li kienet taqbel pozittivament u kienet identika ghall-marka tas-sebgha

tal-id il-leminija tal-imputata, liema lifter skont ir-rapport Dok.

elevat minn fuq il-bieba ta' quddiem, naha tal-passiggier, min-naha ta' barra

• kwantu ghall-lifters li ttiehdu mill-vettura Vokswagen Jetta bin-numru ta'

registrazzjoni IAM-116, kien hemm impronta wahda (lifter Dok.

301) li kienet identika u taqbel pozittivament ma' parti mill-pala tal-id ix-

xellugija tal-imputata, liema impronta giet elevata, skont ir-rapport Dok.

DB9, mill-hgiega tal-bieba tax-xufier minn barra; u impronta ohra (lifter

03 BBK 301a) li kienet identika mas-saba' l-kbir tal-id il-leminija tal-

istess imputata, liema impronta skont ir-rapport Dok.

minn fuq il-hgiega tal-bieba tax-xufier minn barra.

• kwantu ghall-lifters li ttiehdu mill-vettura Toyota Windy bin-numru ta'

registrazzjoni LCF-468, kien hemm impronta wahda (lifter Dok.

302) li skont ir-rapport Dok.

ED1, giet elevata mill-bonnett tal-vettura, li

kienet taqbel pozittivament u kienet identika ghall-marka tas-sebgha l-kbir

Illum, 25 ta' Novembru 2019 Magistrat Dr. Rachel Montebello B.A. LL.D.

Nru: 1126/2012 Il-Pulizija (Spettur Darren Buhagir) vs DEBORAH FARRUGIA

kienet identika ghal parti mill-pala tal-id ix-xellugija tal-imputata u li skont l-

ED1, kienet ittiehdet minn fuq il-hgiega tat-tieqa ta' wara

Fil-15 ta' Lulju 2017 xehed ukoll PS 1575 Robert Fava li kkonferma illi fit-3

ta' Lulju 2003 ghall-habta tat-8.25 a.m. certu Andrew Rizzo rrapporta lilu li waqt

li l-vettura tieghu IAM-116 Volkswagen Jetta kienet ipparkjata l-lejl ta' qabel,

instab nieqes minn go fiha CD stereo tal-marka Kenwood tal-valur ta' Lm98 kif

ukoll hames CDs, skont kif jirrizulta mill-okkorrenza relattiv esebita mix-xhud u

L-istess xhud PS 1575 Robert Fava xehed ukoll illi fl-24 ta' Lulju 2003 giet

tirrapporta gewwa l-Ghassa ta' Tas-Sliema certu Alfreda Pisani illi xi hadd kien

seraq minn gol-vettura taghha Peugeot bin-numru ta' registrazzjoni DBF-682, il-

karta tal-identita`, Lm50, dashboard cushion, credit cards u hi-fi equipment,

skont kif jirrizulta mill-okkorrenza relattiva esebita mix-xhud Dok.

L-Ispettur Darren Buhagiar esebixxa wkoll waqt id-depozizzjoni tieghu tal-21

ta' Frar 2013, tliet okkorrenzi relattivament ghar-rapporti li saru dwar serqiet li

saru mill-vetturi Toyota Starlet LCG-106, Toyota Windy LCF-468, Peugeot 206

DBF-682 u Volkswagen Jetta IAM-1162.

Esebixxa wkoll zewg stqarrijiet

rilaxxati mill-imputata fit-28 ta' Novembru 20123 in konnessjoni mal-allegati

serqiet mid-diversi vetturi, fejn l-imputata prattikament irrifjutat li twiegeb ghad-

domandi kollha li sarulha waqt l-interrogazzjoni, kif ukoll gew esebiti zewg

sentenzi4 ghall-fini tal-addebitu fid-disa' imputazzjoni u l-addebitu tar-recidiva

fl-ghaxar imputazzjoni.

DB3 u DB4.

DB1 u DB2: il-Qorti tosserva illi ma jirrizultax illi dawn il-kopji fotostatici tas-sentenzi relattivi huma kopji legali stante illi hija nieqsa l-firma tad-deputat registratur fuq it-timbru.

Illum, 25 ta' Novembru 2019 Magistrat Dr. Rachel Montebello B.A. LL.D.

Nru: 1126/2012 Il-Pulizija (Spettur Darren Buhagir) vs DEBORAH FARRUGIA

L-imputata ghazlet li ma tixhidx f'dawn il-proceduri u lanqas ma ressqet xi

Ikkunsidrat;

Il-Qorti tqis illi ghandha tibda billi tirrileva illi ghalkemm jirrizulta illi l-provi

tal-Prosekuzzjoni kienu gew iddikjarati maghluqin minn din il-Qorti diversament

preseduta fid-29 ta' Mejju 2014, u ghalkemm l-Avukat Generali fl-appell tieghu

mis-sentenza tal-11 ta' Frar 2016 ressaq l-aggravju illi l-ewwel Qorti ma

messhiex iddikjarat maghluqa l-provi tal-prosekuzzjoni meta kien ghad fadal

provi ohrajn x'jitressqu min-naha tal-prosekuzzjoni, il-Qorti tal-Appell Kriminali

fis-sentenza taghha tas-16 ta' Ottubru 2018 evidentement laqghet l-appell tal-

Avukat Generali limitatament ghall-aggravju illi l-ewwel Qorti ddikjarat

maghluqa l-provi tal-prosekuzzjoni minghajr ma hatret, kif kellha del resto tahtar,

l-espert mitlub mill-prosekuzzjoni.

Effettivament, il-Qorti tal-Appell Kriminali

qalet hekk:-

"Il-Qorti tifhem il-frustrazzjoni tal-Qorti tal-Magistratili, mghobbija b'hafna xoghol, trid tmexxi l-kawza, u ma tistax minhabba ntoppi li, bi ftit tal-ghaqal u koperazzjoni, setghu jkunu evitati.

Biss, galadarba kienu pprezentati tliet sets ta' impronti digitali, it-talba li l- Prosekuzzjoni ghamlet talba ghal tliet darbiet ghall-hatra ta' espert – liema hatra setghet issir mill-Qorti biss – kellha tintlaqa'.

Ikun x'ikun l-effett ahhari ta' din il-hatra, irid jarah min jiggudika li lanqas hu marbut bir-relazzjoni tal- espert (Artikolu 656 tal-Kap.

Ghal din ir-raguni, l-Qorti qed tilqa' l-appell tal-Avukat Generali u qed tirrevoka s-sentenza oghtija fl-ismijiet premessi mill-Qorti tal-Magistrati fil-11 ta' Frar 2016 u qed tirrimetti l-kaz lura lill-Qorti tal-Magistrati sabiex l- imputata jkollha d-dritt ghad-dopopi esame." [enfasi wkoll ta' din il-Qorti]

waqt l-udjenza tal-15 ta' Lulju 2019, illi l-atti gew rinvijati lilha mill-Qorti tal-

Appell Kriminali mhux biex jerga' jinfetah berah l-istadju tal-provi tal-

prosekuzzjoni u biex l-istess prosekuzzjoni tkompli tressaq iktar provi li ma

Illum, 25 ta' Novembru 2019 Magistrat Dr. Rachel Montebello B.A. LL.D.

Nru: 1126/2012 Il-Pulizija (Spettur Darren Buhagir) vs DEBORAH FARRUGIA

tressqux quddiem din il-Qorti diversament preseduta sakemm l-istess Qorti

ddikjarat il-provi taghha maghluqin fid-29 ta' Mejju 2014, izda limitatament

sabiex finalment jinhatar minn din il-Qorti l-espert li ghal darba darbtejn kienet

talbet il-hatra tieghu l-Prosekuzzjoni biex jiehu l-impronti digitali tal-imputata u

bil-ghan

jsir ezami komparattiv ma' dawk

Effettivament, jirrizulta illi l-Prosekuzzjoni baqghet qatt ma talbet ir-revoka ta'

dik l-ordni u lanqas oggezzjonat ghal dik l-ordni b'ebda mod tul is-sentejn li

ghaddew sakemm effettivament inghatat is-sentenza fil-11 ta' Frar 2016.

Konsegwentement il-provi li kellhom jigu mismughin minn din il-Qorti f'dan l-

istadju tal-proceduri kellhom ikunu, kif fil-fatt gew, limitati ghall-provi dwar l-

ezami komparattiv bejn l-impronti esebiti in atti u dawk mehudin mill-espert tal-

Maghmula din il-premessa, il-Qorti tqis li ghandha tghaddi biex tistharreg u

tistabbilixxi jekk mill-provi akkwiziti fl-atti tistax tinstab htija fl-imputata ghar-

reati li gew addebitati lilha fic-citazzjoni5.

L-Ewwel u t-Tieni Imputazzjoni

Kwantu ghall-ewwel u t-tieni imputazzjonijiet li jaddebitaw lill-imputata r-reat

ta' serq ta' diversi oggetti mill-vettura Toyota Starlet bin-numru ta' registrazzjoni

LCG-106, liema serq huwa kwalifikat bil-mezz, il-hin u x-xorta tal-haga misruqa,

kif ukoll ir-reat ta' twettiq volontarju ta' hsara fl-istess vettura, il-Qorti minnufih

tosserva illi ma ngiebet l-ebda prova kwalsiasi li torbot lill-imputata ma' din il-

Ma jirrizultax mill-atti li saru xi tfittxijiet fuq din il-vettura ghall-marki

ta' swaba' u marki ohrajn, u effettivament ma gie esebit l-ebda rapport forensiku

fir-rigward b'xi lifters ta' xi impronti digitali bhalma gew esebiti in konnessjoni

mal-vetturi mertu tal-imputazzjonijiet l-ohrajn migjuba fil-konfront tal-imputata.

Barra minn hekk, filwaqt illi l-allegat vittma tar-reati addebitati fl-ewwel zewg

imputazzjonijiet gie indikat illi huwa certu Gilbert Debattista, mill-okkorrenza

Illum, 25 ta' Novembru 2019 Magistrat Dr. Rachel Montebello B.A. LL.D.

Nru: 1126/2012 Il-Pulizija (Spettur Darren Buhagir) vs DEBORAH FARRUGIA

jirrizulta li kien certu Nazzareno Debattista li ghamel ir-rapport dwar serq mill-

vettura tieghu LCG-106, u fuq kollox, lanqas tressaq xi xhud okulari li jidentifika

lill-imputata fil-kommissjoni ta' dawn ir-reati.

Dan stabbilit, il-Qorti ma tistax hlief tillibera lill-imputata mill-ewwel u t-tieni

imputazzjoni.

It-Tieni u t-Tielet Imputazzjoni.

Dawn l-imputazzjonijiet jaddebitaw lill-imputata s-serq aggravat bil-mezz, bil-

hin u bix-xorta tal-haga misruqa, ta' diversi oggetti mill-vettura Volkswagen

Jetta IAM-116 ghad-detriment ta' Andrew Rizzo, kif ukoll hsarat volontarji

kkagunati lill-istess vettura.

Fir-rigward, xehed PS 1575 Robert Fava li esebixxa okkorrenza6 dwar rapport li

sar lilu fl-4 ta' Lulju 2003 minn certu Andrew Rizzo li rrapporta illi minn gol-

vettura tieghu IAM-116 Volkswagen Jetta, li kienet ipparkjata gewwa l-Imsida,

instab nieqes CD stereo tal-marka Kenwood tal-valur ta' Lm98 kif ukoll hames

CDs, skont kif jirrizulta mill-okkorrenza relattiv esebita mix-xhud u mmarkata

Xehed ukoll l-Ispettur Darren Buhagiar7 li esebixxa r-rapport forensiku tieghu

DB9) flimkien mal-lifters ta' diversi impront digitali li kienu gew elevati

minnu waqt l-ezami li huwa ghamel fuq din il-vettura fil-presenza ta' sidha

Mir-rapport tal-espert Joseph Mallia, jirrizulta illi kwantu ghall-lifters li ttiehdu

mill-vettura Vokswagen Jetta bin-numru ta' registrazzjoni IAM-116, kien hemm

03 BBK 301) li huwa identiku u jaqbel pozittivament

Y. 7 21 ta' Frar 2013.

Illum, 25 ta' Novembru 2019 Magistrat Dr. Rachel Montebello B.A. LL.D.

Nru: 1126/2012 Il-Pulizija (Spettur Darren Buhagir) vs DEBORAH FARRUGIA

ma' parti mill-pala tal-id ix-xellugija tal-imputata, liema impronta giet elevata

skont ir-rapport Dok.

DB9 mill-hgiega tal-bieba tax-xufier minn barra; u

03 BBK 301a) li huwa identiku mas-saba' l-kbir tal-

id il-leminija tal-istess imputata liema impront skont ir-rapport Dok.

elevat minn fuq il-hgiega tal-bieba tax-xufier minn barra.

Il-Hames u s-Sitt Imputazzjoni

Dawn jaddebitaw lill-imputata s-serq aggravat bil-mezz, bil-hin, bil-valur u bix-

xorta tal-haga misruqa, ta' diversi oggetti mill-vettura Peugeot 206 bin-numru

tar-registrazzjoni DBF-682 a dannu ta' Alfreda Pisani, kif ukoll hsarat

volontarji kkagunati lill-istess vettura.

Fir-rigward, xehed PS 1575 Robert Fava li esebixxa okkorrenza8 dwar rapport li

sar lilu fl-24 ta' Lulju 2003 minn certu Alfreda Pisani li rrapportat fl-Ghassa ta'

Tas-Sliema illi minn gol-vettura taghha DBF-682 Peugeot 206, xi hadd kien

illeva l-bieba tax-xellug tal-vettura taghha li kienet ipparkjata gewwa tas-Sliema,

car stereo, dokumenti tal-identita` u credit cards, skont kif jirrizulta mill-

okkorrenza relattiv esebita mix-xhud u mmarkata Dok.

X. Xehed ukoll l-Ispettur

gia` PS680 Colin Sheldon9 li esebixxa r-rapport forensiku tieghu (Dok.

flimkien mal-lifters ta' diversi impronti li li kienu gew elevati minnu waqt l-

ezami li huwa ghamel fuq din il-vettura fil-Kwartieri Generali tal-Pulizija fl-24

ta' Lulju 2003.

mill-vettura DBF-682, kien hemm impront wiehed (lifter Dok.

kien identiku u jaqbel pozittivament ma' marka mis-saba' l-kbir tal-id il-

X. 9 13 ta' Frar 2014.

Illum, 25 ta' Novembru 2019 Magistrat Dr. Rachel Montebello B.A. LL.D.

Nru: 1126/2012 Il-Pulizija (Spettur Darren Buhagir) vs DEBORAH FARRUGIA

leminija tal-imputata, liema impront gie elevat skont ir-rapport Dok.

CS1 mill-

bieba ta' quddiem tal-vettura, naha tal-passiggier, minn barra.

Is-Seba' u t-Tmien Imputazzjoni

Dawn jaddebitaw lill-imputata s-serq aggravat bil-mezz, bil-valur, bil-hin u bix-

xorta tal-haga misruqa, ta' zewg indicators, bumper ta' quddiem, pjanca ta'

registrazzjoni ta' quddiem mill-vettura Toyota Windy bin-numru tar-

registrazzjoni LCF-468 a dannu ta' Carmel Marchett, kif ukoll hsarat

volontarji kkagunati lill-istess vettura.

Fir-rigward, xehed l-Ispettur Darren Buhagiar li esebixxa okkorrenza10 dwar

rapport li sar fis-6 ta' Awwissu 2003 minn Carmel Marchett li rrapporta li

dakinhar fil-ghodu xi hadd kien seraq diversi partijiet mill-vettura tieghu LCF-

468 li kienet ipparkjata quddiem ir-residenza tieghu gewwa Triq George Tayar,

Xehed ukoll il-Maggur Edgar Dalli11 li esebixxa r-rapport forensiku

tieghu (Dok.

ED1) flimkien mal-lifters ta' diversi impronti li li kienu gew elevati

minnu waqt l-ezami li huwa ghamel fuq din il-vettura fis-6 ta' Awwissu 2003.

mill-vettura LCF-468, kien hemm zewg impronti li gew komprati pozittivament

ma' dawk tal-imputata: wiehed (lifter Dok.

03 BYR 302) li kien identiku mal-

marka tas-saba' l-kbir tal-id ix-xellugija tal-imputata, liema impront gie elevat

skont ir-rapport Dok.

ED1 mill-bonnett tal-vettura, u iehor (lifter Dok.

304) li kien identiku ma' parti mill-pala tal-id ix-xellugija tal-imputata, liema

impront gie elevat skont ir-rapport Dok.

ED1, minn fuq il-hgiega tat-tieqa ta'

11 13 ta' Frar 2014.

Illum, 25 ta' Novembru 2019 Magistrat Dr. Rachel Montebello B.A. LL.D.

Nru: 1126/2012 Il-Pulizija (Spettur Darren Buhagir) vs DEBORAH FARRUGIA

Konsiderazzjonijiet dwar it-Tielet sat-Tmien Imputazzjonijiet

Il-Qorti sejra tittratta it-tielet sat-tmien imputazzjonijiet kumulattivament u tibda

billi tosserva illi huwa tabilhaqq minnu illi nstabu xi impronti digitali tal-

imputata fuq in-naha ta' barra ta' tlieta mill-erba' vetturi li minn go fihom

imputazzjoni, cioe` l-vettura bin-numru ta' registrazzjoni IAM-116 Volkswagen

Jetta, l-vettura bin-numru ta' registrazzjoni DBF-682 Peugeot 206 u l-vettura bin-

numru ta' registrazzjoni LCF-468 Toyota Windy.

Dan ifisser illi hija inevitabbli

l-konkluzjoni

l-imputata kellha xi kuntatt mal-vetturi

in kwistjoni.

Madanakollu, jigi osservat ukoll illi dawn l-impronti digitali li nstabu fuq l-

imsemmija vetturi u li huma identici ghal dawk tal-imputata, huma l-unici provi

in atti li jorbtu lill-imputata b'xi mod mal-hsarat u kwindi wkoll mas-serqiet li

twettqu fuq dawn il-vetturi.

Jigi osservat ukoll illi ma hemm xejn fil-ligi li jeskludi li l-ufficjali tal-Pulizija

jelevaw huma stess lifters ta' impronti digitali minn fuq oggett li huwa relevanti

ghall-finijiet tal-invesitgazzjoni, minghajr dawn l-ufficjali ma jkunux nhatru

f'inkjesta Magisterjali, u huwa ben stabbilit illi l-Pulizija jistghu legittimament

jiehdu impronti digitali minn fuq il-post tal-allegat reat kif ukoll illi l-lifters

relattivi huma ammissibbli bhala prova fil-proceduri kriminali li jittiehdu

eventwalment fil-konfront tal-persuna suspettata tar-reat.

Din il-pozizzjoni giet stabbilita fis-sentenza tal-Qorti tal-Appell Kriminali fl-

ismijiet Il-Pulizija vs Noel Frendo12, u riaffermata fis-sentenza fl-ismijiet Il-

"Issa, hi ormai ġurisprudenza stabbilita li esperti li huma uffiċjali tal-Pulizija huma xhieda kompetenti fir-rigward biss ta' rizultanzi fattwali.

Dawn il-marki fil-fatt f'dan l-istadju jistgħu jigu elevati mill-pulizija waqt l-investigazzjoni tagħha indipendentement minn kull ordni tal-Qorti, fil-kors normali ta' l-

12 Deciza fit-30 ta' Dicembru 2004.

Illum, 25 ta' Novembru 2019 Magistrat Dr. Rachel Montebello B.A. LL.D.

Nru: 1126/2012 Il-Pulizija (Spettur Darren Buhagir) vs DEBORAH FARRUGIA

L-awtenticita` tal-operat tal-Pulizija, u l-attendibilita` tal-prova li tkun trid issir bihom, tkun dejjem soġġetta ghall-iskrutinju tal-Qorti u tal-partijiet fil- proċedura, konsegwenzjali għall-indaġini rikjesta.

L-opportunita` f'dan l-istadju ghan-nomina ta' persuni li ma jkunux uffiċjali tal-Pulizija tirriżulta għalhekk mill-interess generali tal-ġustizzja u l-amministrazzjoni tagħha ..."

Dan wara kollox huwa ormai stabbilt legislattivament fil-proviso tal-Artikolu

546(1) u fis-subartikolu (3) tal-istess Artikolu 546 tal-Kap.

Ikkunsidrat;

F'dan il-kaz, id-difiza fit-trattazzjoni finali, issottomettiet illi l-valur probatorju

tal-impronti elevati mill-Pulizija waqt l-ezamijiet individwali kondotti fuq il-

vetturi in kwistjoni wara d-diversi rapporti li saru dwar serq ta' oggetti minn

gewwa l-istess vetturi, huwa minimu u l-impronti digitali wahedhom ma jistghux

jiswew bhala prova li tistabbilixxi meta effettivament dik l-impronta thalliet fuq

il-vettura.

Issostni wkoll illi galadarba mill-lifters tal-impronti elevati mill-

vetturi kif ukoll mill-ezami komparattiv li sar mill-espert tal-Qorti, jirrizulta illi

kien hemm diversi impronti ohrajn li nstabu anke fuq in-naha ta' gewwa tal-

vetturi illi m'humiex tal-imputata, dan ifisser illi ma kienetx l-imputata biss li

kellha kuntatt ma' dik il-vettura.

Konsegwentement, gie sottomess illi l-prova li

kien hemm impronti digitali tal-imputata fuq il-vetturi minn barra biss, m'hijiex

konklussiva tal-htija taghha ghar-reati lilha addebitati u wahedhom, dawn l-

impronti mhumiex bizzejjed biex iwasslu ghall-hatja tal-imputata ghas-serqiet

Il-Qorti tibda billi tosserva illi huwa ben stabbilit fil-gurisprudenza illi filwaqt li

fil-kamp kriminali l-provi jistghu jkunu kemm diretti kif ukoll indizjarji, il-provi

indizzjarji ghandhom ikunu univoci biex inisslu konvinciment morali f'mohh il-

Fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs. Borg et deciza fil-15 ta' Gunju 1998, il-

Qorti tal-Appell Kriminali qalet hekk in propositu:

Illum, 25 ta' Novembru 2019 Magistrat Dr. Rachel Montebello B.A. LL.D.

Nru: 1126/2012 Il-Pulizija (Spettur Darren Buhagir) vs DEBORAH FARRUGIA

"Provi jew indizzji cirkostanzjali ghandhom ikunu uniovoci, cioe` mhux ambigwi.

Ghandhom ikunu indizzji evidenti li jorbtu lil akkuzat mar-reat u li jwasslu,

mehuda ilkoll flimkien, ghal konkluzzjoni li kien l-akkuzat u hadd aktar, anzi l-

akkuzat biss, li kien il-hati u li l-provi li tressqu kienu inkompatibbli mal-

presunzjoni tal-innocenza tieghu.

Il-prova ta' fingerprints qeghda hemmhekk

biex f'xi kazijiet issahhah provi ohra tal-Prosekuzzjoni u f'kazijiet fejn dik tkun

l-unika prova". [enfasi ta' din il-Qorti]

Illi fis-sentenza moghtija 30 ta' Gunju 1998 fil-kawza fl-ismiijiet Il-Pulizja vs.

"… il-prova tal-fingerprints kien jinhtiegilha korroborazzjoni minn provi cirkostanzjali ohra.

Pero' hemm kazijiet fejn il-prova tal-fingerprints wahedha tkun bizzejjed biex il-Qorti tkun moralment konvinta mill-htija tal-akkuza". [enfasi ta' din il-Qorti]

F'sentenza ohra fl-ismijiet Il-Pulizija vs Simeon Nicholas Sultana13 gie

ikkunsidrat illi:-

"… in vena legali l-Qorti tosserva li sabiex il-prova indizzjarja twassal ghas- sejbien ta' htija, trid tkun cara u univoka fis-sens li twassal necessarjament, u f'kuntest ta' dak li hu ragjonevoli, ghall-htija tal-imputat.

Fi kliem iehor, l- elementi ta' prova kostitwenti l- prova indizzjarja jridu jkunu bazati fuq cirkostanzi provati li, interpretati b' mod ragjonevoli, ma jistghux iwasslu ghal konkluzjoni ohra ghajr dik tas-sejbien ta' htija.

Multo magis meta din tkun l- unika prova li fuqha l-prosekuzjoni qeda isserrah il-kaz taghha.

F' kaz li l- elementi ta' prova jistghu ragjonevolment jwasslu ghal konkluzjoni li ma tkunx is-sejbien ta' htija, allura ghandha tapplika l-massima 'in dubbio pro reo' u cioe' li dan id-dubbju ragjonevoli ghandu jmur favur l-imputat."

Applikat dan l-insenjament ghall-fattispecje tal-kaz in dizamina, huwa minnu illi

mehudin wahedhom, l-impronti digitali tal-imputata fuq il-vetturi in kwistjoni,

jikkostitwixxu biss prova tal-fatt illi l-imputata kellha kuntatt mal-vetturi li

13 Deciza mill-Qorti tal-Magistrati(Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali fl-1 ta' Novembru 2001 u citata fis-sentenza Il-Pulizija vs Sergio Agius, deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali fid-29 ta' Settembru 2019.

Illum, 25 ta' Novembru 2019 Magistrat Dr. Rachel Montebello B.A. LL.D.

Nru: 1126/2012 Il-Pulizija (Spettur Darren Buhagir) vs DEBORAH FARRUGIA

allegatament sarulhom il-hsara u li nsterqu oggetti minn go fihom, u xejn iktar,

izda fl-istess hin, din il-prova fattwali tikkostitwixxi wkoll indizzju ta' htija li l-

piz tieghu ghandu mbaghad jigi meqjus fl-assjem tal-provi l-ohra kollha - sija

diretti u sija wkoll cikostanzjali - li jirrizultaw mill-atti.

Kif gia` nghad, id-difiza tikkontendi illi galadarba l-lifters instabu fuq barra tal-

vetturi in kwistjoni u mhux fuq gewwa, u galadarba ma tressqet ebda prova li

din il-vettura kienet tinzamm maghluqa gewwa garaxx, l-impronti tal-imputata

fuq vettura li kienet fit-triq fejn allura kulhadd jista' jmiss maghha, ma jistghux

iservu bhala indizzju univoku tal-htija tal-imputata.

Dan l-istess punt identiku diga` gie dibattut fis-sentenza fl-ismijiet II-Pulizija vs

Kyle Stone deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali fl-20 ta' Settembru 2013, fejn

il-Qorti ghamlet referenza ghal dak li ntqal mill-istess Qorti diversament

preseduta fit-30 ta' Dicembru 2004 f'kaz konsimili dwar impronti digitali tal-

imputat misjuba fuq in-naha ta' barra tal-vettura li minn go fiha nsterqu xi

F'dik is-sentenza, fl-ismijiet Il-Pulizija vs Noel Frendo, il-Qorti kienet

qalet hekk:-

"Il-qofol ta' l-aggravju ta' l-appellant għal dak li jirrigwarda l-prova tal- fingerprints hu li fil-kaz de quo dawn ma seta' qatt ikunu prova suffiċjenti sabiex tinstab htija fil-konfront tieghu, u dan peress li dawn instabu, skont hu f'post pubbliku, ċioe` f'post fejn jidħlu ħafna nies, u li għalhekk, skont hu, kellu jkun hemm xi forma ta' "korroborazzjoni".

Din il-Qorti ma taqbilx.

L-impronti digitali (u dawk palmari) huma forma ta' prova indizzjarja – "circumstantial evidence" – li kif qal Lord Salmon fil-kaz DPP v Kilbourne [1973] AC 729, p. 758 "&works by cumulatively, in geometrical progression, eliminating other possibilities."

Il-kwistjoni kollha hi mhux jekk l-impronta instabitx f'post pubbliku jew f'post privat jew anqas pubbliku – il-kwistjoni kollha hi jekk, fid-dawl taċ-ċirkostanzi kollha, il-post fejn instabet l-impronta tikkonvinċix lill-gudikant lil hinn minn kull dubbju dettat mir-raġuni li dik l-impronta saret mill-persuna li lilha tappartjeni fil-kors tal- kommissjoni minn dik l-istess persuna tar-reat li bih tkun akkuzata jew fil-kors ta' xi atti li jammontaw għall-anqas għal tentattiv ta' dak ir-reat." [enfasi ta' din il-Qorti]

Illum, 25 ta' Novembru 2019 Magistrat Dr. Rachel Montebello B.A. LL.D.

Nru: 1126/2012 Il-Pulizija (Spettur Darren Buhagir) vs DEBORAH FARRUGIA

Ikkunsidrat;

Illi fl-istharrig tal-Qorti dwar jekk l-impronti li evidentement thallew mill-

imputata fuq il-vetturi Toyota Windy bin-numru ta' registrazzjoni LCF-468,

Peugeot 206 bin-numru ta' registrazzjoni DBF-862 u Volkswagen bin-numru ta'

registrazzjoni IAM-116, waqt l-allegat kommissjoni tar-reat ta' serq minn dawn

il-vetturi, hija kkunsidrat is-segwenti rizultanzi mill-provi:-

l-impronti digitali tal-imputata nstabu fuq tlieta mill-erba' vetturi msemmija

fic-citazzjoni, u fuq tnejn minn dawn, instabu zewg impronti tal-imputata u

mhux wiehed biss;

• dawn l-impronti instabu f'partijiet limitati izda relevanti tal-vettura cioe`, fuq

il-bibien minn barra u fuq il-hgiega tal-bieba kwantu ghall-vetturi li nsterqu

oggetti minn go fihom fosthom car stereos u diversi oggetti personali (DBF-

682 u IAM-116), filwaqt illi fuq dik il-vettura (LCF-468) li minnha nsterqet

il-bumper u pjanca ta' quddiem u l-indicators ta' quddiem, instab l-impront

tal-imputata inter alia fuq il-bonnet tal-istess vettura14;

l-impronti kienu elevati fl-istess gurnata li, skont kif gie rapportat fl-

okkorrenzi relattivi, sehhew is-serqiet.

Fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs Pierre Buttigieg15, f'cirkostanzi ta' serq

minn gewwa fond mhux abitat, il-Qorti tal-Appell Kriminali kienet osservat

b'mod pertinenti ferm, illi l-impronti digitali ma jsibux ruhhom mal-bibien tad-

djar kif gieb u lahaq:-

"Fil-kors normali tal-ħajja n-nies ma joqogħdux iċappsu idejhom ma' bibien tan- nies, speċjalment bibien li ma jintużawx."

14 Instabet ukoll impronta fuq il-hgiega tat-tieqa ta' wara x-xufier – vide referenza ghal-lifter Dok.

15 Appell Kriminali (Inf.), Il-Pulizija vs Pierre Buttigieg, deciza 17 ta' Settembru 2008.

Illum, 25 ta' Novembru 2019 Magistrat Dr. Rachel Montebello B.A. LL.D.

Nru: 1126/2012 Il-Pulizija (Spettur Darren Buhagir) vs DEBORAH FARRUGIA

Fl-istess sentenza appena citata, il-Qorti qieset ukoll illi l-fatt li impronta tkun

instabet f'post pubbliku ma jfissirx necessarjament illi dan l-indizzju jehtieg

korroborazzjoni minn provi cirkostanzjali ohrajn.

hekk:-

"Prova indizjarja waħda, jekk tkun univoka w ma tagħti lok ghall-ebda spjegazzjoni oħra għajr dik tal-ħtija tal-akkużat, tista' tkun biżżejjed biex fuqha biss tinstab dik il-ħtija."

L-istess osservazzjoni ssib riskontru pjen ukoll fil-kaz odjern ghaliex fil-fehma

tal-Qorti, anke jekk vettura tkun ipparkjata barra fit-triq, m'huwiex mistenni illi

persuni li ma ghandhomx x'jaqsmu mal-vettura joqghodu jmissu maghha, multo

magis mal-hgiega tat-tieqa u l-bonnett.

Certament jekk ser ikun hemm kuntatt

ghal raguni legittima minn persuni estranei ghall-vettura, il-Qorti tifhem li dan il-

kuntatt x'aktarx ikun wiehed mhux intenzjonali li jsir fil-waqt li jkun qieghed

addirittura jigi evitat li jsir kuntatt, bhal f'kaz fejn il-passagg tal-persuna bejn

zewg vetturi pparkjati jkun ristrett wisq biex il-persuna tghaddi minghajr ma

tmiss mal-vettura.

F'kull kaz izda, il-kuntatt m'huwiex mistenni li jsir proprju

bis-subajn u l-pala tal-idejn tan-nies, wisq anqas f'dawk il-partijiet specifici tal-

vettura li solitament jipprovdu access lill-vettura.

Fil-qies ta' dak kollu fuq ikkunsidrat, il-Qorti fehmet ukoll illi l-incidenza li l-

istess persuna thalli impront digitali jew tal-idejn prattikament fl-istess partijiet

ta' vettura mhux wahda, izda fuq tlieta mill-erba' vetturi li minnhom qed jigi

addebitata lilha r-reat ta' serq u hsara volontarja, hija prattikament inezistenti,

multo magis meta jirrizulta li dawn il-vetturi ma kienux kollha pparkeggjati fl-

istess lok u lanqas fl-akkwati ta' xulxin, tant illi jirrizulta mill-okkorrenzi relattivi

esebti in atti, illi filwaqt li l-vettura DBF-682 kienet ipparkjata f'Tas-Sliema meta

allegatament twettaq ir-reat, il-vettura IAM-116 kienet ipparkjata gewa l-Imsida

u l-vettura LCF-468 kienet pparkeggjati fl-inhawi ta' San Gwann..

Illum, 25 ta' Novembru 2019 Magistrat Dr. Rachel Montebello B.A. LL.D.

Nru: 1126/2012 Il-Pulizija (Spettur Darren Buhagir) vs DEBORAH FARRUGIA

Stabbilit dan kollu, ghall-Qorti huwa evidenti illi qatt ma jista' jitqies li hija

kumbinazzjoni li l-impronti digitali tal-imputata nstabu fuq il-bonnett, bieba u l-

hgiega tat-tieqa fuq barra ta' addirittura tlieta mill-vetturi mertu tar-reat

addebitati lilha.

Ghalkemm ma jidhrix li hemm provi ohrajn, la diretti u lanqas

indizzjarji, li jorbtu lill-imputata mal-allegat serq mill-vetturi msemmija fic-

citazzjoni, il-Qorti tosserva illi dan il-kaz huwa differenti ferm mill-kaz mertu

tas-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs Romeo Bone16 fejn l-unika prova kontra l-

imputat kienet il-prova indizzjarja ta' impront digitali wiehed li nstab fuq il-

batterija gewwa vettura li ma jirrizultax li kellha ebda konnessjoni mas-serqa

mertu tal-kaz.

Il-Qorti, filwaqt tirrikonoxxi, kif sewwa sottomettiet id-difiza waqt it-trattazzjoni,

illi hemm certi kazijiet fejn is-sejbien ta' impronti tal-persuna imputata fuq ir-res

furtiva jew fuq oggett li bih jinkiseb access ghar-res furtiva, ma jistax jitqies

bhala prova konklussiva tal-htija ghar-reat ta' serq jew hsara volontarja, dan il-

kaz m'huwiex wiehed minnhom.

Huwa minnu illi fuq barra tal-vetturi li

minnhom insterqu l-oggetti kif addebitat fic-citazzjoni, jirrizulta li nstabu wkoll

impronti li ma jaqblux ma' dawk tal-imputata u kwindi jappartjenu lil terzi, izda

f'dan il-kaz apparti l-konsiderazzjoni li ma hemm assolutament xejn fl-atti li

jeskludi li dawn l-impronti kienu effettivament tal-persuni li kellhom il-pussess

legittimu ta' dawn il-vetturi, mill-atti l-Qorti ma identifikat l-ebda raguni ghaliex

l-impronti tal-imputata setghu jinstabu legittimament fuq il-vetturi in kwistjoni.

Ghalkemm il-Qorti hija konxja, ovvjament, illi l-imputata ma ghandha ebda

obbligu li ggib xi provi dwar ir-raguni ghalfejn instabu l-impronti taghha fuq il-

vetturi li gew sgassati biex minn go fihom jigi kommess xi serq, effettivament

ma jirrizulta ebda spjegazzjoni konvincenti fl-atti, lanqas fis-sottomissjonijiet

it-trattazzjoni,

lill-Qorti

fuq bilanc

ta'

probabbilitajiet illi l-impronti tal-imputata saru minnha ghal xi raguni legittima.

16 Deciza minn din il-Qorti diversament preseduta fils-17 ta' Mejju 2016.

Illum, 25 ta' Novembru 2019 Magistrat Dr. Rachel Montebello B.A. LL.D.

Nru: 1126/2012 Il-Pulizija (Spettur Darren Buhagir) vs DEBORAH FARRUGIA

Ikkunsidrat ulterjorment;

Mix-xhieda ta' P.S. 1575 Robert Fava, P.S. 680 illum Spettur Colin Sheldon, l-

Y u Dok.

DB6 relattivament ghas-serq

mill-vetturi Peugeot bin-numru ta' registrazzjoni DBF-862, Volkswagen bin-

numru ta' registrazzjoni IAM-116 u Toyota Windy bin-numru ta' registrazzjoni

LCF-468, rispettivament, fid-dati addebitati fl-imputazzjonijiet relattivi fic-

citazzjoni, il-Qorti hija konvinta u ma ghandha ebda dubju ragjonevoli illi

effettivament gie kommess serq mill-imsemmija vetturi fid-dati kif ukoll mil-lok

addebitati fit-tielet sat-tmien imputazzjonijiet.

Il-Qorti tqis wkoll, konsegwentement, illi l-impronti tal-imputata fuq il-vetturi

Toyota Windy bin-numru ta' registrazzjoni LCF-468, Peugeot 206 bin-numru ta'

registrazzjoni DBF-862 u Volkswagen bin-numru ta' registrazzjoni IAM-116,

jikkostitwixxu anke wahedhom, prova indizzjarja konklussiva li tikkonvinci lill-

Qorti moralment illi kienet l-imputata kkommettiet serq mill-istess vetturi.

Madanakollu, il-Qorti hija tal-fehma illi fl-assenza tal-ahjar prova konsistenti fit-

testimonjanza tad-derubati nfushom, sidien tal-vetturi in dizamina, ma tressqitx

prova sufficjenti tal-valur tal-oggetti li gew effettivament misruqin mill-vetturi

in kwistjoni, u lanqas gie stabbilit mill-provi in-natura u l-valur tal-hsarat

ikkagunati fil-vetturi in kwistjoni skont kif addebitat fir-raba', is-sitt u t-tmien

imputazzjonijiet.

Ghall-istess raguni, l-Qorti m'hijiex konvinta lanqas illi hemm

prova sodisfacjenti tal-hin li fih gew effettivament kommessi r-reati addebitati

fl-imputazzjonijiet tlieta sa tmienja tac-citazzjoni.

Ghaldaqstant, filwaqt illi l-Qorti hija sodisfatta bil-prova tal-kwalifiki tas-serq

bil-mezz u tax-xorta tal-haga misruqa, ghaliex mill-atti dawn jirrizultaw b'mod

sodisfacjenti jekk mhux evidenti mill-atti fit-tliet kazijiet, anke mehud qies tad-

definizzjoni ta' "ksur" skont l-Artikolu 264(1) tal-Kap.

Illum, 25 ta' Novembru 2019 Magistrat Dr. Rachel Montebello B.A. LL.D.

Nru: 1126/2012 Il-Pulizija (Spettur Darren Buhagir) vs DEBORAH FARRUGIA

ghall-kwalifiki l-ohra tal-hin u l-valur addebitati lill-imputata u lanqas tal-

addebiti tal-hsara volontarja.

Ikkunsidrat;

Fir-rigward tal-addebiti tal-hsara volontarja kkagunata fit-tliet vetturi kif

prospettat fir-raba', is-sitt u t-tmien imputazzjonijiet, il-Qorti kkunsidrat illi

galadarba huwa evidenti li f'dan il-kaz isib applikazzjoni l-Artikolu 17(h) tal-

Kap. 9 ghaliex ir-reati saru bhala mezz biex isir reat iehor, ghandha tinghata biss

piena ghar-reat l-iktar gravi li f'dan il-kaz huwa r-reat ta' serq.

Izda l-Qorti tosserva wkoll illi fi kwalsiasi kaz, dawn l-imputazzjonijiet huma

abbondantement preskritti bit-trapass ta' hames snin u ta' sentejn b'applikazzjoni

tad-dispozizzjonijiet tal-Artikolu 688(d) u (e) tal-Kap.

9 rispettivament, u dan

galadarba jirrizulta li l-valur tal-hsara addebitata ma tiskorrix il-limiti stabbiliti

fis-subincizi (b) u (c) tal-Artikolu 325(1) tal-Kap.

9, li jfisser li r-reati taht l-

Artikolu 325 huma soggetti, skont il-valur addebitat, ghal piena ta' prigunerija ta'

erbatax-il xahar u sitt xhur rispettivament.

Jirrizulta wkoll illi l-imputata tressqet

quddiem il-Qorti mixlija li kkommettiet is-serqiet in kwistjoni fix-xhur ta' Lulju

u Awwissu tas-sena 2003, fit-30 ta' Ottubru 2012, ghalkemm stranament jidher li

hija kienet giet arrestata in konnessjoni ma' dawn is-serqiet fit-28 ta' Novembru

Ghaldaqstant, billi ma jirrizultax mill-atti xi prova jew imqar xi spjegazzjoni li

turi illi l-imputata ma kienetx maghrufa qabel effettivament giet arrestata, u baqa'

ma ntweriex kif u meta l-Pulizija wasslet biex identifikat lill-imputata bhala l-

agent tar-reati li giet mixlija bihom (liema prova il-Qorti kienet tistenna li

titressaq mill-Prosekuzzjoni fic-cirkostanzi, fejn ghaddew iktar minn disa' snin

mill-kommissjoni

il-Qorti m'hijiex

assunzjonijiet gratuwiti u hija tal-fehma illi dan id-dubju ghandu jmur favur l-

17 Ara stqarrijiet Dok.

Illum, 25 ta' Novembru 2019 Magistrat Dr. Rachel Montebello B.A. LL.D.

Nru: 1126/2012 Il-Pulizija (Spettur Darren Buhagir) vs DEBORAH FARRUGIA

imputata in dubio pro reo u tqis li ma ghandhomx isibu applikazzjoni d-

dispozizzjonijiet tal-Artikolu 692 f'dan il-kaz.

Ovvjament, kwantu ghall-imputazzjonijiet ta' serq aggravat bil-mezz u b'mill-

inqas zewg kwalifiki ohrajn18 f'kull addebitu ta' serq maghmul fic-citazzjoni,

isibu applikazzjoni d-dispozizzjonjiet tal-Artikolu 278(1) u (3) tal-Kap.

ifisser illi l-azzjoni kriminali hija preskritta bid-dekors ta' ghaxar snin mill-

konsummazzjoni tar-reati skont l-Artikolu 688(c) tal-Kap.

applikabbli, hekk kif mizjuda tassattivament bi grad, hija ta' mhux anqas minn

erba' snin.

Huwa evidenti illi dan il-perijodu preskrittiv ma ddekorriex anke jekk

ma jigux applikati d-dispozizzjonijiet tal-Artikolu 692 tal-Kap.

li r-reat gew kommessi f'Lulju u Awwissu 2003, sehhet l-interruzzjoni tal-

preskrizzjoni ghall-finijiet tal-Artikolu 693 tal-Kap.

quddiem il-Qorti fit-30 ta' Ottubru 2012.

Dan ifisser illi kwantu ghal-ewwel tmien imputazzjonijiet, l-imputata sejra

tinsab hatja biss tat-tielet, il-hames u s-seba' imputazzjonijiet, cioe` tar-reati

ta' serq mit-tliet vetturi fuq imsemmija, liema serq huwa kwalifikat bil-mezz

u bix-xorta tal-haga misruqa biss.

Id-Disa' u l-Ghaxar Imputazzjoni

Kwantu ghad-disa' u l-ghaxar imputazzjonijiet li ghall-prova taghhom huwa

pacifiku li jehtieg li jigu prodotti kopji legali tas-sentenza li permezz taghhom l-

imputat ikun instab hati skont kif addebitat, jirrizulta illi l-Prosekuzzjoni esebiet

DB1 u DB2 allegatament moghtija fil-konfront ta'

persuna li effettivament ghandha l-istess konnotati bhal dawk tal-imputata

18 L-ewwel, it-tielet, il-hames u s-seba' imputazzjonijiet.

Illum, 25 ta' Novembru 2019 Magistrat Dr. Rachel Montebello B.A. LL.D.

Nru: 1126/2012 Il-Pulizija (Spettur Darren Buhagir) vs DEBORAH FARRUGIA

Madanakollu il-Qorti tosserva illi ma jirrizultax illi dawn il-kopji fotostatici tas-

sentenzi relattivi huma kopji legali stante illi hija nieqsa l-firma tad-deputat

registratur fuq it-timbru.

Fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs Jason James Agius moghtija minn din il-

Qorti fil-5 ta' Novembru 2001, gie ritenut hekk:-

dawn in kwistjoni hi li tigi esebita kopja ufficjali tas-sentenza relattiva, u wara

ssir il-prova ta' l-identita` … l-obbligu tal-prosekuzzjoni li tesebixxi dawk is-

sentenzi jibqa' dejjem, minkejja l-esenzjoni moghtija mill-akkuzat li tipproduci

prova ta' l-identita`.

Jekk ma tigix esebita jew prodotta tali prova permezz tal-

kopja ufficjali tas-sentenza li tissemma fl-akkuza, allura wiehed ma jistax jghid li

saret l-ahjar prova dwar jekk verament precedentement l-appellant kienx

ikkommetta xi reat iehor li tieghu gie misjub hati ..."

Inoltre, kif inhu risaput, ghalkemm giet esebita fl-atti l-fedina penali tal-imputat,

din m'hijiex bizzejjed u ma tikkostitwixxi la l-ahjar prova u lanqas prova

alternattiva tal-imputazzjoni tar-recidiva:-

"Ghalkemm il-fedina penali tista' tittiehed in konsiderazzjoni mill-Qrati ta' Gustizzja Kriminali biex ikunu jistghu jikkalibraw il-piena, l-imputazzjoni tar- recidiva dejjem tinnecessita li ssir il-prova tal-kundanna jew kundanni precedenti; tali prova ssir permezz ta' kopja legali tas-sentenza jew sentenzi precedenti kif ukoll billi jigi ppruvat a sodisfazzjoni tal-qorti - permezz ta' xhieda jew minn ezami tal-istess sentenza jew sentenzi (jekk din jew dawn ikunu jaghtu l-konnotati mehtiega tal-persuna kkundannata) jew minn ezami tal-atti tal-kawza ta' dik is- sentenza jew ta' dawk is-sentenzi precedenti - li dawk is- sentenzi jirreferu ghall-persuna li tkun qed tigi akkuzata bir-recidiva." 19

Ghaldaqstant il-Qorti tqis li s-sentenzi esebiti in atti mhumiex idonei biex

jipprovaw il-htija tal-imputata ghad-disa' u l-ghaxar imputazzjonijiet.

19 Il-Pulizija vs Joseph Zahra, deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali fl-24 ta' Frar 2003.

Illum, 25 ta' Novembru 2019 Magistrat Dr. Rachel Montebello B.A. LL.D.

Nru: 1126/2012 Il-Pulizija (Spettur Darren Buhagir) vs DEBORAH FARRUGIA

Konsiderazzjonijiet dwar Piena

Kwantu ghall-piena ghall-htija tar-reati ta' serq il-Qorti hadet qies tal-fedina

penali aggornata tal-imputata li giet esebita fl-atti fil-mori tal-appell intavolat

mill-Avukat Generali20 u tosserva illi ghalkemm il-fedina penali tidher li hija

wahda ferm refrattarja, jidher ukoll illi l-imputata tbati minn problema ta'

Il-Qorti ma tistax twarrab lanqas il-fatt illi l-imputata qed

tinsab hatja ta' reati li twettqu fis-sena 2003 u kwindi iktar minn sittax-il sena ilu

u dan il-fattur ghandu jittiehed in konsiderazzjoni fil-kalibrazzjoni tal-piena

illi ma

ta' habs effettiv.

Konsegwentement, fl-isfond tal-fatt illi l-addebiti li taghhom qed tinstab htija,

jikkostitwixxu reat kontinwat a tenur tal-Artikolu 18, u kwindi reat wiehed, il-

Qorti lanqas ma hija sejra tuza d-diskrezzjoni taghha biex izzid il-piena b'grad

Ghal dawn l-motivi il-Qorti taqta' u tiddeciedi illi filwaqt li ma ssibx lill-

imputata, DEBORAH FARRUGIA hatja tal-ewwel, it-tieni, ir-raba', is-sitt,

it-tmien, id-disa' u l-ghaxar imputazzjonijiet u tilliberaha minnhom, wara li

rat l-Artikoli 17(b)(h), 18, 20, 261(b)(g), 263(a), 264(1), 271(g) u 278(2) tal-

Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta, issib lill-istess DEBORAH FARRUGIA

hatja tat-tielet, il-hames u s-seba' imputazzjonijiet u tikkundannaha tmintax

(18)-il xahar prigunerija, izda bl-applikazzjoni tal-Artikolu 28A tal-

Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta, tordna li din is-sentenza ma tidholx fis-sehh

hlief jekk, matul il-perjodu ta' tliet (3) snin mil-lum, il-hatja tikkommetti

reat iehor li ghalih hemm piena ta' prigunerija.

Ai termini tal-Artikolu 28A(4) tal-Kapitolu 9, il-Qorti spjegat bi kliem car u

li jinftiehem lill-hatja r-responsabbilita` taghha taht mill-Artikolu 28B tal-

Illum, 25 ta' Novembru 2019 Magistrat Dr. Rachel Montebello B.A. LL.D.

Nru: 1126/2012 Il-Pulizija (Spettur Darren Buhagir) vs DEBORAH FARRUGIA

Kapitolu 9 fil-kaz li hija tikkommetti reat iehor li għalih hemm il-piena ta'

prigunerija fil-perjodu operattiv ta' din is-sentenza.

Inoltre, b'zieda mal-piena diga` inflitta b'applikazzjoni tal-Artikolu 28G tal-

Kap. 9 tal-Ligijiet ta' Malta, il-Qorti tqieghed lil DEBORAH FARRUGIA

taht is-supervizjoni ta' ufficjal sorveljanti ghal perijodu ta' tliet (3) snin.

Il-Qorti fissret lill-ħatja bi kliem car u li jinftiehem, l-effetti tal-ordni ta'

supervizjoni kif ukoll tal-kondizzjonijiet kollha elenkati fid-digriet anness

ma' din is-sentenza u li f'kaz li tonqos milli tikkonforma ruhha ma' dawk l-

ordnijiet u dawk il-kondizzjonijiet u/jew f'każ li tagħmel reat ieħor matul il-

perjodu operattiv tas-sentenza moghtija lilha llum.

Il-Qorti tordna li kopja ta' din is-sentenza u tal-Ordni ta' Supervizjoni

moghtija bid-digriet tal-lum stess ghandhom jigu trasmessi minnufih lid-

Direttur tas-Servizzi ta' Probation u Parole sabiex jassenja Ufficjal

Sorveljanti biex ikun responsabbli għas-sorveljanza tal-hatja.

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


the claim reads as follows: "tiddikjara u tiddeciedi illi s-socjeta` intimata hi responsabbli

ghad-danni sofferti mis-socjeta` rikorrenti; tillikwida d-danni hekk sofferti mis-socjeta`

rikorrenti anke bl-opra ta' periti nominandi; konsegwentement tordna lis-socjeta`

intimata thallas l-ammont hekk likwidat bhala dovut in linea ta' danni, bl-ispejjez u bl-

imghaxijiet sad-data tal-pagament effettiv."

("Is-socjeta` konvenuta, f'dan il-kaz, kellha l-obbligu li tipprova r-ragunijiet li minhabba

fihom hi naqset milli twettaq l-obbligu taghha, f'dan il-kaz, li tassigura li t-temperatura

prestabbilita bejn il-partijiet tinzamm fit-trakkijiet u t-trailers uzati fit-tragitt, tul il-

waqtiet kollha tal-garr, anke jekk kien hemm cirkostanzi li fihom bieb ta' trailer kellu

Kien dan in-nuqqas ta' adempiment mal-obbligi kuntrattwali

prestabbiliti li wassal ghal sitwazzjoni fejn il-merkanzija ttrasportata ma baqghetx fl-

istat ottimu li ppretendiet is-socjeta` attrici, tant li lanqas biss setghet tinbiegh. (...)

vista ta' dan, il-Qorti thoss li filwaqt li tiddikjara li s-socjeta` konvenuta ghandha

tinzamm responsabbli ghad-danni sofferti mis-socjeta` attrici, ghandha tillikwida d-danni

fil-prezz li thallas mis-socjeta` attrici ghax-xiri tal-merkanzija (...) is-somma ta' elf,

mitejn u tlieta u għoxrin Euro u sitta u sittin ċenteżmu (€1,223.66) rappreżentanti spejjeż

għall-ġarr ta' din il-merkanzija, u dan skont dak li jirriżulta minn diversi dokumenti li

ġew esebiti fl-atti ta' din il-kawża.

Il-Qorti tqis li s-soċjetà konvenuta għandha tagħmel

tajjeb ukoll għall-ispejjeż inkorsi mis-soċjetà attriċi għall-ħażna tal-prodotti inkwistjoni

fl-imħażen tal-Unistores Limited fiż-żmien li fih l-istess merkanzija ma setgħetx tinżamm

fl-imħażen tal-Applecore (...).")

Applecore kienu informawh li ma setghux ikomplu jahznu l-merkanzija ghandhom, u li hu

kien ta struzzjonijiet sabiex il-pallets in kwistjoni jigu ttrasferiti fl-imhazen tal-Unistores.

Jan Critien qal li sa fejn jaf hu hadd ma hallas lil Applecore ghall-ispejjez marbuta mal-

magazzinagg tal-oggetti u li hu qatt ma kien informa lil Fahrenheit li l-oggetti kienu ser

jigu mcaqalaqa mill-imhazen ta' Applecore".

("Kien bi ftehim mal-istess Kalataka Ltd u bi piena konoxxena taghhom li dawn


IT-TRIBUNAL GĦAL TALBIET ŻGĦAR

Ġudikatur AVV.

Seduta tat-Tnejn, 25 ta' Novembru 2019

Ra l-Avviż tat-Talba ippreżentat fl-4 ta' Settembru 2019 li permezz tagħha s-soċjetà attriċi talbet lil dan it- Tribunal sabiex jikkundanna lill-konvenuta tħallasha total ta' elfejn u mitejn u tmintax-il Ewro u tlieta u erbgħin ċenteżmu (€2,218.43) maqsumin kif ġej:

- Seba' mija u sitta u sittin Ewro u sitta u sittin ċenteżmu (€766.66) in konnessjoni ma' servizzi

- Ħames mija u tnejn u erbgħin Ewro u wieħed u tmenin ċenteżmu (€542.81) in konnessjoni ma'

appartenenti l-kont numru 31289098;

servizzi appartenenti l-kont numru 40533787;

servizzi appartenenti l-kont numru 56914290;

appartenenti l-kont numru 41402952.

- Seba' mija u tlieta u għoxrin Ewro u erbgħa u ħamsin ċenteżmu (€723.54) in konnessjoni ma'

- Mija u ħamsa u tmenin Ewro u tnejn u erbgħin ċenteżmu (€185.42) in konnessjoni ma' servizzi

Ra li s-soċjetà attriċi talbet ukoll li l-konvenuta tiġi ikkundannata tħallas l-ispejjeż u d-drittijiet, inklużi dawk relattivament għall-ittra uffiċjali numru 1604/17 u bl-imgħaxijiet legali sa mill-20 ta' Ġunju 2017 li hija d- data tan-notifika tal-ittra uffiċjali.

Ra li l-konvenuta ġiet validament innotifikata bl-Avviż tat-Talba fid-19 ta' Settembru 2019 u ra li minkejja li ġiet validament innotifikata, hija ma ppreżentat ebda Risposta u lanqas dehret għas-seduti li nżammu.

Sema' x-xhud, qara d-dokumentazzjoni kollha ippreżentata u ra li l-kawża tħalliet għas-sentenza għall-25 ta' Novembru 2019.

Provi ippreżentati

It-Tribunal ra d-dokumentazzjoni annessa mal-Avviż tat-Talba u osserva li l-prospetti jaqblu mad- deskrizzjonijiet tal-kontijiet u mal-ammonti mniżżlin fl-Avviż tat-Talba.

Inoltre, it-Tribunal ra l-order forms annessi u ra li fil-fehma tiegħu, dawn huma konkordanti mal-kontenut tal-Avviż tat-Talba.

Id- dokumentazzjoni annessa tikkonferma wkoll li saret ittra uffiċjali u li din kellha riferta pożittiva.

Fl-udjenza tat-28 ta' Ottubru 2019 it-Tribunal sema' x-xhieda ta' Mary Anne Omrani, rappreżentant tas- soċjetà attriċi.

Omrani xehdet li l-ammont mitlub permezz ta' din l-azzjoni kien għadu dovut fis-sens li ma kienu saru ebda pagamenti.

Konsiderazzjonijiet

It-Tribunal ikkunsidra li l-kontumaċja waħedha ma titqiesx bħala ammissjoni tat-talba tal-attur da parti tal- konvenut iżda kontestazzjoni tal-istess.

Għalkemm il-konvenut jibqa' kontumaċi, dan ma jfissirx li huwa abbanduna kull eċċezzjoni li seta' jagħmel fil-kawża u ammetta d-domandi.

Il-ġudikant għandu jeżamina jekk it-talba hijiex ġustifikata independentement mill-kontumaċja tal-konvenut (ara Fenici Insurance Agency Limited noe vs. Paul Lepre et deċiża mill-Qorti tal-Appell [Inferjuri] fit-22 ta' Novembru 2002).

Il-prova bil-kapitolu għandha tiġi evalwata u meqjusa flimkien ma' kull prova li tkun prodotta.

L-istitut tal-kontumaċja hu intiż biss sabiex irażżan l-atteġġjament tal-kontumaċja u disprezz da parti ta' min ġie ċitat biex jersaq quddiem il-qorti (ara Kummissarju tal-Artijiet vs. John Nassar deċiża mill-Prim' Awla fil-31 ta' Jannar 2003).

Siccome għalhekk il-kontumaċja mhix ammissjoni iżda oppożizzjoni, xorta waħda l-attur irid jipprova l- allegazzjoni minnu vantata sabiex tirnexxi l-azzjoni tiegħu (ara Carmel Farrugia Camoin vs. Dorianne Borg k/a Borg Bonaci deċiża mill-Prim' Awla fit-12 ta' Lulju 2001).

Wara li t-Tribunal ra d-dokumentazzjoni ippreżentata u sema' x-xhud, jidhirlu li t-talbiet tas-soċjetà attriċi ġew sodisfaċentement ippruvati.

Deċide

Għaldaqstant, it-Tribunal jaqta' u jiddeċiedi din l-azzjoni billi jilqa' t-talbiet tas-soċjetà attriċi u jikkundanna lill-konvenuta tħallasha s-somma ta' elfejn u mitejn u tmintax-il Ewro u tlieta u erbgħin ċenteżmu (€2,218.43).

It-Tribunal jikkundanna lill-konvenuta tħallas ukoll l-ispejjeż tal-ittra uffiċjali relattiva u jordna li l-interessi jiġu ikkalkulati sa mill-20 ta' Ġunju 2017, jiġifieri mid-data tan-notifika tal-istess ittra uffiċjali.

It-Tribunal jordna li l-ispejjeż tal-kawża jitħallsu mill-konvenuta.

Law), LL.D. Ġudikatur