Rikors Maħluf Nru 987/10LM

MALTA QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA ONOR.

Seduta tal-25 ta' Ottubru, 2017

Rikors Maħluf Numru 987/10LM

GasanMamo Insurance Limited (C 3143) kif surrogata fid-drittijiet tal- assigurati tagħha Royal Malta Golf Club, Roger Nelson Mifsud Aquilina, Sean u Lisa Messaoudi, Kay vidal u George Brincat Brockdorff, kif ukoll Paul Herbert (K.I. 37415A), Victor Ellul Sullivan (K.I. 524442M), u John Zurgani (K.I. 80149A) għan- nom u in rappreżentanza tal-istess Royal Malta Golf Club vs.

Raymond Mohamed (K.I. 869119M) u kif ukoll, Emanuel Riklin-Dingli (K.I. 394082M), Jesmond Farrugia Turban (K.I. 47114M) u Paul Farrugia Turban (K.I. 361118M) li huma l- President, Segretarju u Kaxxier rispettivament proprio u in rappresentanza tal-Għaqda tan-Nar San Marsalforn, Iż-Żebbug (Għawdex) AD 1979

Rat ir-Rikors Maħluf ippreżentat mill-atturi fid-29 ta' Settembru, 2010

GasanMamo Insurance Limited kif surrogata fid-drittijiet tal-assigurati

tagħha Royal Malta Golf Club, Roger Nelson Mifsud Aquilina, Sean u Lisa Messaoudi,

Kay vidal u George Brincat Brockdorff, kif ukoll Paul Herbert, Victor Ellul Sullivan, u Paġna 1 minn 32

Qrati tal-Ġustizzja

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

John Zurgani għan-nom u in rappreżentanza tal-istess Royal Malta Golf Club

(minn issa 'l quddiem "l-atturi"), u maħlufa minn John Zammit Pavia, li jgħid kif ġej:

Illi, fit-18 ta' Lulju, 2009 bil-lejl seħħ inċident billi l-Locker Room tal-Royal Malta Golf Club Parti minn Ħaż-Żebbug (Malta), u kemm il-bini kif ukoll il-kontenut inħakmu bin-nirien.

Illi n-nirien seħħew minħabba li l-intimati ħarqu nar u murtali fil-viċinanzi u d- debris tal-istess waqa' fuq il-proprjetà imsemmija u b'hekk seħħ l-inċident imsemmi.

Illi b'riżultat għal dan l-inċident saret ħsara konsiderevoli lill-proprjetà tal- assigurati tas-soċjetà attriċi.

Illi tali inċident seħħ b'negliġenza, traskuraġni u nuqqas ta' tħaris tal-intimati solidarjament bejniethom kemm fil-konfront ta' Raymond Mohamed, li huwa l- licensee, kif ukoll fil-konfront tal-intimati l-oħra li huma membri tal-kumitat tal- li evidentement ma ħadux Għaqda prekawzjonijiet xierqa u opportuni sabiex jaċċertaw li ma ssirx ħsara fil-proprjetà tal-assigurati tas-soċjetà attriċi.

Illi s-soċjetà attriċi ħallset lill-assigurati tagħha parti mid-danni, ċjoè dak il- porzjon tad-danni li waqgħu entro il-polza ta' assigurzzjoni net of excess, li ammontaw għal €80,250 u b'hekk ġiet debitament surrogata skont il-liġi u inoltre, ħallset ukoll is-somma ta' €4,251 bħala drittijiet u spejjeż sabiex sar is- survey u għalhekk id-danni totali sofferti mis-soċjetà attriċi huma ta' €84,501 u minbarra dan il-Royal Malta Golf Club sofriet danni ulterjuri (li ma kienux koperti bil-polza (recte) tas-soċjetà attriċi) f'ammont ta' €31,281 biex b'hekk d-danni jammontaw għal €115,782.

Illi l-intimati inadempjenti.

jersqu għall-ħlas tad-danni subiti baqgħu

Għaldaqstant igħidu l-intimati għaliex din l-Onorabbli Qorti m'għandhiex: 1.

Tiddikjarhom solidarjament responsabbli għall-inċident fuq

imsemmi għar-

raġunijiet premessi;

Tikkundanna lill-intimati sabiex iħallsu lis-soċjetà attriċi u lill-Royal Malta Golf Club skont is-sehem rispettiv tagħhom s-somma ta' €115,782 jew kull somma oħra verjuri.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 2 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

Bl-ispejjeż u bl-interessi mid-data tal-preżentata ta' dan ir-rikors ġuramentat kontra l- intimati li minn issa huma nġunti għas-subizzjoni.

Rat ir-Risposta Maħlufa tal-konvenuti Raymond Mohamed u kif ukoll Emanuel

Riklin-Dingli, Jesmond Farrugia Turban u Paul Farrugia Turban li huma l-President, Segretarju u

Kaxxier rispettivament proprio u in rappreżentanza tal-Għaqda tan-Nar L-Għarb AD 1979 (minn issa 'l quddiem "il-konvenuti") li ġiet ippreżentata

fit-2 ta' Novembru, 2010, u maħlufa minn Raymond Mohamed u Jesmond

Farrugia Turban, li biha eċċepew:

Illi fl-ewwel lok qed jiġi eċċepit illi Emanuel Riklin-Dingli, Jesmond Farrugia Turban u Paul Farrugia Turban ma humiex il-leġittimi kontraditturi fil-kwalità personali tagħhom u lanqas l- għaqda intimata għalhekk għandhom jiġu liberati mill-osservanza tal-ġudizzju.

Illi mingħajr preġudizzju għal dak eċċepit, l- allegazzjonijiet minnhom magħmula in sostenn tat-talba tagħhom u ċjoè li l- allegati danni huma riżultat ta' xi attività li saret skont permessi maħruġa mill- awtoritajiet kompetenti li għalihom applika l-intimat Raymond Martini.

l-atturi għandhom jippruvaw

Illi ma kien hemm ebda negliġenza da parti tal-intimati jew min minnhom li setgħet wasslet għal xi danni lill-atturi jew min minnhom.

Illi mingħajr preġudizzju għal dak ġjà eċċepit, l-atturi għandhom iressqu provi dwar l-allegazzjoni tad-danni mitluba f'din il-kawża.

Illi mingħajr preġudizzju għal dak eċċepit, id-danni mitluba huma eċċessivi.

6) Salv eċċezzjonijiet ulterjuri.

Rat id-digriet ta' din il-Qorti kif diversament preseduta tal-11 ta' Novembru,

2010 fejn ġiet maħtura l-Avukat Dr. Yvette Dalli Gonzi bħala Assistent Ġudizzjarju.

1 Kopja tal-permessi għall-ħruq tan-nar a fol.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 3 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

Rat in-nota tas-surroga datata 29 ta' Ottubru, 20142 fejn din il-kawza giet

assenjata lil din il-Qorti kif preseduta.

Rat id-digriet ta' din il-Qorti kif preseduta tal-15 ta' Ottubru, 2015 fejn ġiet

maħtura bħala Assistent Ġudizzjarju l-Avukat Dr Daniela Mohamed Etim Grech

Rat id-digriet tagħha tal-11 ta' Mejju, 2016 fejn irrevokat il-ħatra l-Avukat Dr

Daniela Mohamed Etim Grech bħala Assistent Ġudizzjarju.

Rat il-verbal tal-aċċess li sar mill-Qorti fil-31 ta' Jannar, 2017 fuq il-lok mertu

Rat l-atti kollha tal-kawża.

Rat id-dokumenti li ġew esebiti in atti.

Qrat u semgħet ix-xhieda prodotti mill-partijiet.

Rat in-noti ta' sottomissjonijiet ippreżentat mill-partijiet.

Semgħet it-trattazzjoni finali tal-avukati difensuri tal-partijiet.

376 u 377.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 4 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

Rat il-verbal tal-udjenza tat-28 ta' Ġunju, 2017 fejn il-kawża tħalliet għal-lum

għas-sentenza.

Il-kwistjonijiet bejn il-partijiet

Is-soċjetà GasanMamo Insurance Limited kif surrogata fid-drittijiet tar-Royal

Malta Golf Club (minn issa 'l quddiem "ir-RMGC") u ta' xi membri oħra tal-

club, kif ukoll l-istess Royal Malta Golf Club għad-danni li ma kinux assigurati,

jikkontendu illi l-konvenuti huma responsabbli għall-inċendju li seħħ fit-18 ta'

Lulju, 2009 billejl meta il-bini u l-kontenut tal-locker room fir-Royal Malta Golf

Club inħakmu minn nirien.

B'konsegwenza tal-imsemmi inċendju l-atturi

soffrew danni fis-somma komplessiva ta' €115,782.

L-atturi jsostnu li dan l-

inċendju kien ikkaġunat minħabba negliġenza, traskuraġni u nuqqas ta' tħaris

ta' regolamenti bl-isparar ta' nar u murtali mill-Għaqda tan-Nar Ta' Xbiex

AD 1979 (minn issa 'l quddiem "l-Għaqda") u minn Raymond Mohamed li għandu

l-liċenzja kemm biex jimmanifattura u kemm biex jispara l-murtali u nar ieħor.

Min-naħa tagħhom il-konvenuti jikkontendu li l-President, Segretarju u

Teżorier personalment, kif ukoll l-Għaqda mhumiex il-leġittimi kontraditturi u

għandhom jiġu liberati mill-osservanza tal-ġudizzju.

Fil-mertu l-konvenuti

qegħdin jikkontestaw li kien hemm xi negligenza da parti tagħhom u jsostnu li

sta għall-atturi li jippruvaw kemm l-allegazzjonijiet tagħhom u d-danni sofferti.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 5 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

Provi u riżultanzi

Provi dwar id-dinamika u r-responsabbilità għall-inċident:

Bernard De Mesquita minn Resolve Consulting Limited li kienet inkarigata mis-

soċjetà attriċi GasanMamo Insurance Limited biex tinvestiga l-każ, xehed4 illi

kien mar fuq il-post tal-inċident l-għada tal-inċident fid-9.30a.m.

Ix-xhud jgħid

illi kien kellem lil Peter Herbert, Victor Ellul Sullivan u Vanessa Brooks u dawn qalulu

illi fil-lejl ta' qabel kien qed jingħata n-nar tal-festa ta' San Bastjan ta' Marsaxlokk u fdalijiet mill-murtali li kienu għadhom jaqbdu, waqgħu fuq il-bini tal-

locker room tar-Royal Malta Golf Club fil-Marsa Sports Club u n-nar infirex.

Meta x-xhud kien fuq il-lok tal-inċident, kien hemm ukoll il-Professur Alfred

Galea Muscat u l-perit Paul Cutajar Vassallo li kienu ġew maħtura mill-Qorti tal-Maġistrati

bħala esperti tal-Qorti.

Ix-xhud ħa diversi ritratti5, li juru ħafna fdalijiet ta'

kartun tal-murtali madwar l-istess Club House.

Bernard De Mesquita kkonferma li

bl-għajnuna wkoll tal-perit Alfred Pace Delicata kien lesta rapport preliminari6 li kien

jgħid inter alia:

106 u 107.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 6 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

Farrugia isemmi wkoll li kien attenda għall-inkjesta maġisterjali u għall-

investigazzjonijiet li kienu ġew inkarigati jagħmlu Prof. Alfred Galea Muscat u l-Perit

Paul Cutajar Vassallo u jkompli jgħid fir-rapport preliminari tiegħu:

Ix-xhud Bernard De Mesquita ħejja wkoll interim report9 u rapport finali10 li però

ma daħlux iktar fuq il-probabbli kawża tal-inċendju.

Xehed ukoll Geroge Busuttil11 li ssurroga lis-soċjetà attriċi GasanMamo

Insurance Limited fid-drittijiet tiegħu kontra l-konvenuti.

L-għada tal-inċident

ix-xhud mar fuq il-post għax fil-locker room li nħarqet kellu l-locker tiegħu bl-

equipment tiegħu konsistenti f'golf clubs, golf shoes, aluminium retreiver,

trolley u xi accessories oħrajn.12 Busuttil jgħid li kien sab straġi sħiħa u sab l-

apparat tiegħu kollu maħruq u mdewweb u kien total loss.

Minn dak li seta'

jara, kienu waqgħu partijiet mill-murtali fuq is-saqaf tal-locker room u s-saqaf

li kien tal-corrugated sheets kien ħa in-nar.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 7 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

Vanessa Brooks, is-Segretarja tar-Royal Malta Golf Club fix-xhieda tagħha13

tgħid li meta ssir il-festa ta' San Bastjan, l-organizzaturi jaħarqu n-nar minn

parti tal-golf course billi hemm permess iffirmat mill-Gvern mal-kuntratt tal-

Dakinhar tal-inċident marret fuq il-post wara li kien ċemplilha ċ-Chairman

tal-Club, Paul Herbert u meta wasslet fuq il-post kien għad hemm il-pumpiera

qed jippruvaw jikkontrollaw in-nar li kien hemm fil-club house, fin-naħa fejn

kien hemm il-locker room.

L-inkwiet tax-xhud kien li hemmhekk kienu jżommu

ċ-ċilindri tal-gass tal-kċina li kienet viċin il-locker room.

Hija kienet aċċediet

flimkien mal-pumpiera għal kuridur li jagħti għall-uffiċċju minn fejn ġabu ċ-

ċwievet, imbagħad il-pumpiera irnexxielhom jidħlu fir-restaurant biex minn

hemmhekk ippruvaw jikkontrollaw in-nar.

Ix-xhud tgħid li fuq il-post kien

hemm fost l-oħrajn Joseph Ohaka, il-watchman tal-Marsa Sports Club.

Vanessa Brooks tgħid li d-dawra ta' madwar fejn inħaraq il-club house kienet

mimlija bil-fdalijiet tal-murtali.

Ix-xhud tgħid li l-lockers ġew prattikament

distrutti bil-kontenut tagħhom.

Eventwalment wara li ntefa' n-nar, ix-xhud

kienet ivverifikat flimkien mas-surveyor nominat mill-insurance, l-affarijiet

kollha li ġew affettwati bil-ħruq.

Ix-xhud tgħid ukoll illi dak il-lejl stess meta seħħ l-inċendju, tal-Għaqda tan-Nar

ta' San Sebastjan kien għad fadlilhom kaxxa oħra ta' murtali li ma kinitx

għadha nħarqet u talbu l-parir tal-pumpiera jekk kellhomx jaħarqu din il-kaxxa

u minkejja li l-pumpiera ma kinux tal-parir, tal-Għaqda peress li qalu li kien

iktar perikoluż jekk iħallu l-murtali fuq il-post mhux maħruqa, ħadu r-

responsabbilità li jaħarquhom u hemm innotat li bir-riħ kif kien dakinhar, il-

fdalijiet ta' dawn il-murtali, uħud minnhom għadhom iġemmdu, bdew jaqgħu

fuq il-bini tar-RMGC.

L-istess ġara l-għada filgħodu bil-ħruq ta' aktar murtali.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 8 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

In kontroeżami14 Vanessa Brooks tgħid li l-Għaqda tan-Nar kellha dritt tuża

parti mill-art li r-RMGC kien jikri mill-Marsa Sports Club.

Ix-xhud tgħid li kienet

ilha mar-RMGC mill-2001 u qatt ma tiftakar ħruq bħal dan.

tikkonferma li l-għada tal-festa tal-Għaqda kienu jiġu jnaddfu d-debris li jaqa'

mill-murtali.

Ix-xhud tgħid li ma kellhomx policy li jħallu watchman fil-ġranet

meta ikun hemm il-ħruq tan-nar.

Galea tgħid li però tiftakar li fil-festa ta' xi

snin ta' qabel, kienu ġew tat-tifi tan-nar minħabba ħruq ta' xi siġar.

tgħid illi llum is-saqaf tal-locker room inbena tal-konkos jew planki u żgur

mhux tal-corrugated sheeting u wara li seħħ l-inċident inkwistjoni, fil-ġranet

tal-festa bdew iħallu watchman overtime.

Mir-rapport tal-okkorrenza tal-Pulizija15 ma hemm ebda indikazzjoni dwar il-

kawża tan-nirien, salv li jissemma li kienet inħatret inkjesta mill-Maġistrat

Silvio Bajada u ġew innominati bħala esperti l-Profs.

Alfred Galea Muscat u l-perit Paul

Patiniott-Supretendent Lawrence Rodwell esebixxa l-liċenzja ffirmata

minnu, maħruġa lill-konvenuti biex setgħu jaħarqu in-nar dakinhar tal-

inċident,17 flimkien maċ-ċertifikat tal-assigurazzjoni li tal-Għaqda kellhom għal

dawk il-ġranet.18

Xehed ukoll iċ-Chairperson Onorarju tal-Bord tar-RMGC, Paul Alhammo. li mar

fuq il-post l-għada għax dakinhar tal-inċident kien hemm is-Segretarja tal-club,

li qaltlu li dakinhar stess tal-inċendju meta fuq il-post kien għad hemm il-

pumpiera, tal-Għaqda reġgħu bdew jisparaw il-murtali u l-għada qal li rahom

huwa stess qed jaħarqu n-nar.

153 u 154.

156, li kienet tkopri l-ġranet tal-ħruq tan-nar, inkluż il-ġurnata tal-inċident tat-18 ta' Lulju, 2009.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 9 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

In kontroeżami Paul Herbert jgħid20 li ilu jokkupa l-kariga ta' Chairperson tar-

RMGC għal tnax-il sena.

Ix-xhud ikkonferma li l-aktar parti li ntlaqtet fl-

inċident kienet dik il-kamra li kellha is-saqaf tal-corrugated sheeting.

jgħid li fil-club kienu jżommu fire extinguisher.

Herbert jgħid illi huma qatt ma

ġew ikkuntatjati minn tal-Għaqda qabel xi festa biex jieħdu xi prekawzjonijiet.

Ix-xhud jgħid li l-arranġament biex tal-Għaqda jaħarqu n-nar fl-akkwati tar-

RMGC, kien sar bejn il-Gvern u l-Għaqda u mhux mar-RMGC.

Stoner jgħid li

huma kienu ilhom jilmentaw mal-Gvern dwar dan l-arranġament.

sostna li minn fejn sparaw tal-Għaqda dakinhar tal-inċendju, ma kienx miż-

żona li tal-Għaqda kienu ftiehmu fuqha mal-Gvern, iżda 'l barra minn dik iż-

żona.

Meta ġie muri r-ritratt a fol.

206 li kien mar-rapport ta' Jason Mahoney li

kien inkarigat mis-soċjetà SMS Insurance, li juri minn fejn kienu qegħdin

sparaw tal-Għaqda u fejn jinsab il-Club House u li juri wkoll id-direzzjoni tar-

riħ, Paul Herbert ikkonferma li fejn hemm immarkat minn fejn kienu qegħdin

jisparaw tal-Għaqda huwa korrett, però dan kien lil hinn miż-żona fejn suppost

kienu qegħdin jisparaw.21 Ix-xhud spjega wkoll li hu dejjem kien oppona għall-

ftehim bejn l-Gvern u l-Għaqda dwar minn fejn setgħu jisparaw, kemm

minħabba ħsarat li kien isir lit-turf u lis-siġar tagħhom u kemm minħabba l-

fdalijiet li kienu jitħallew.

Paul Herbert jgħid li dan l-aħħar kienu qegħdin

jikkumpensawhom tal-ħsarat, iżda l-ħsarat kienu jkunu pjuttost żgħar.

jispeċifika li ma kellux kopja tal-ftehim bejn il-Gvern u l-Għaqda, li huwa

private encroachment agreement datat 14 ta' Ġunju, 1991 bir-referenza

64577, però kellu kopja tal-pjanta annessa mal-kuntratt.22 Herbert jgħid illi

f'post minnhom minn fejn sparaw tal-Għaqda dakinhar tal-inċendju, kien ferm

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 10 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

aktar viċin tal-Club House milli kellu jkun skont l-pjanta annessa mal-ftehim

bejn il-Gvern u l-Għaqda u dan ikkonfermah ukoll b'ritratti li esebixxa.23

Paul Herbert qal li l-club ma ħax passi kontra l-Gvern minħabba dan il-ftehim li

għamel mal-Għaqda u lanqas fittex lill-Gvern għad-danni.

Ix-xhud jgħid li meta

tal-Għaqda kienu jisparaw barra miż-żona allokata lilhom, huma (tar-RMGC)

kienu jirrappurtaw lill-Pulizija, li però ma kinux jieħdu passi għax kienu

jgħidulhom li lil dawk in-nies ma setgħu jagħmlulhom xejn.

Stoner jispjega wkoll li kienu ħadu prekawzjoni b'kopertura tal-assigurazzjoni,

imma wara l-inċendju rrealizzaw li ma kinux aġġornaw maż-żmien l-ammont

fil-polza

tagħhom u

l-assigurazzjoni kkonkludiet

illi kienu

undervalued u ħallsithom ammont pro rata u l-kumplament tal-ispejjeż tal-

ħsarat ħariġhom il-club minn ġewwa.24 Ix-xhud jispjega li qabel l-inċident

mertu tal-kawża, l-aktar li kellhom ħsarat kien fit-turf u qatt ma għaddew mill-

esperjenza li jinħarqilhom il-corrugated sheeting li kien jgħatti l-locker room.

Ix-xhud jgħid li bl-inċendju, fejn kien hemm is-saqaf tal-corrugated fibre glass,

li kien imsaqqaf b'dan il-mod għax kien bini antik, inħaraq bil-materjal tal-

murtali li laqtu minn fuq.

Stoner jgħid li wara l-inċident saqqfu skont il-best

practice tal-lum u allura mhux bil-fibre glass.

Ġiet esebita wkoll kopja tal-procès-verbal tal-inkjesta li kienet saret mill-

Maġistrat Silvio Bajada bl-assistenza tal-perit Paul Cutajar Vassallo u tal-professur Alfred

Galea Muscat.25 Il-Maġistrat Inkwirenti Silvio Bajada qabel mal-konklużjonijiet tar-

rapporti tal-esperti.

Il-perit Cutajar Vassallo ikkonkluda illi l-ħsarat kienu jkunu ferm 23 A fol.

344 u 345.

24 Dan huwa spjegat ukoll fir-rapporti tal-loss adjuster Bernard De Mesquita.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 11 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

akbar li kieku ma marrux fil-pront fuq il-post il-ħaddiema tal-Protezzjoni Ċivili,

fejn anki kien hemm ċilindri tal-gass li ma laħqux splodew.

Fir-rapport tal-Profs.

Alfred Galea Muscat jingħad illi:

Fl-opinjoni

tiegħu

l-ħruq ma kienx doluż

iżda ġie kkawżat

aċċidentalment;

Din il-konklużjoni hi bbażata fuq il-fatt li fil-post ma nstab ebda sinjal ta'

żgass u lanqas provi fiżiċi li jindikaw li l-ħruq kien doluż;

Il-mod kif inħarqu l-affarijiet jindika li n-nar oriġina fil-livell tas-saqaf u

mhux tal-art:

"Il-mod ta' kif inħarqu l-affarijiet fi kmamar A u B kien konsistenti ma' impatt minn front ta' nar li laqat lil dawn l-affarijiet min-naħa ta' fuq: u ċjoè, li s-sors ta' fjammi kien is-saqaf jaqbad tal-glass fibre.

Il-glass fibre li minnu kien magħmul is-saqaf ta' kmamar A u B huwa materjal li huwa faċilment kombustibbli u jekk jiġi inċendjat b'xi mod ir-resina li tifforma parti integrali mill-glass fibre tkompli taqbad b'faċilità kbira u b'rapidità.";

In-nar għamel l-akbar ħsarat f'waħda minn dawn iż-żewġ kmamar, il-

kamra B, fejn is-seat of fire mhux bilfors kien lokalizzat fiha, imma jfisser

biss li n-nar hawnhekk sab l-akbar ammont ta' affarijiet kombustibbli;

Wara li eżamina jekk setax l-inċendju kien riżultat ta' kawżi elettriċi,

ikkonkluda minn kif kien għaddej l-elettriku u fejn beda l-ħruq, li din il-

possibbilità li dan kien is-sors tal-ħruq kienet baxxa ħafna;

Ikkonkluda li d-debris pirotekniku volanti ġġenerat mill-ħruq tal-murtali

tal-festa ta' Ix-Xewkija li seħħ dakinhar fil-viċinanzi tal-golf club fil-ħin

jew ftit minuti qabel oriġina n-nar fil-club house, dan id-debris jaqbad, Paġna 12 minn 32

Qrati tal-Ġustizzja

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

jekk jaqa' fuq is-saqaf tal-glass fibre tal-kmamar A jew B tal-golf club, bi

probabbiltà kbira kien kapaċi jikkawża li dan is-saqaf jieħu n-nar.

Skont ix-xhieda tal-watchman John Ohaka n-nar beda fil-golf club għal

ħabta ta' bejn l-10.00 u l-10.15 p.m. fil-ħin li kien qiegħed isir sparar ta'

murtali tal-festa minn post li jinsab madwar 650 m 'il bogħod mill-club.

Zerafa stqarr li ra debris pirotekniku jaqbad niżel fl-akkwati tal-golf club

anki qabel ma skopra li kien hemm in-nar jaqbad fil-golf club;

Il-preżenza ta' kwantità kbira ta' debris pirotekniku madwar il-bini tal-

golf club kienet evidenti fuq il-ħaxix tal-grounds tal-golf club wara l-

inċident.

Mhux biss, imma l-espert ra b'għajnejh stess dan il-materjal

nieżel fl-art waqt ħruq ta' murtali nhar il-Ħadd 19 ta' Lulju, 2009;

ġġenerat mill-ħruq ta' murtali tal-festa ta' San Bastjan, jidher li bi

probabbilità kbira, in-nar fis-saqaf tal-glass fibre ġie kkawżat minn

impatt fuqu ta' debris volanti jaqabad iġġenerat mill-ħruq tal-murtali.

Xehed ukoll Jason Antonelli ta' Equitas

consultants, li ħejja survey report27 fuq l-inkarigu tal-assigurazzjoni tal-Malta

Pyrotechnics Society u tal-konvenut Raymond Mohamed.

Ix-xhud jgħid li hu kien

ħa r-ritratti a fol.

205 u 206 fl-24 ta' Lulju, 2009.

Vassallo jgħid li l-materjal tas-

saqaf li nħaraq, corrugated plastic sheeting, hu materjal li faċilment jieħu n-

nar u diffiċli biex titfiegħ.

Ix-xhud żied jgħid li ma kien hemm l-ebda raġuni

għaliex ma kellux jsir il-logħob tan-nar dakinhar tal-inċident.

Fir-rapport tiegħu

Mahoney jispjega li dakinhar tal-inċident kien hemm "a steady wind - Beaufort

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 13 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

rapport ta' Jason Mahoney, għalkemm il-vetturi tat-tifi tan-nar kienu mill-

ewwel fuq il-post tal-inċident, ix-xogħol tagħhom ġie imfixkel minħabba li l-

bieb ta' barra tal-locker room kien tal-azzar u imsakkar minn ġewwa u il-

materjal tas-saqaf għen biex n-nar jinxtered malajr.

Fir-rapport tiegħu Mahoney

jgħid li fil-liġi Maltija ma tesixtix "strict liability", iżda r-responsabbilità hi

ibbażata biss fuq negliġenza.

Ix-xhud jgħid illi l-golf club fil-kirja li kellu, kien

aċċetta li f'ċerti dati jiġu sparati il-murtali.

Apparti dan, il-murtali dakinhar tal-

inċident ġew sparati 210 metru 'l bogħod mill-club u għalhekk aktar mill-

minimu ta' 200 metru rikjest mil-liġi.

Jason Mahoney jasal għall-konklużjoni li

għalkemm ma kien seħħ ebda inċident fis-sit inkwistjoni fid-19-il sena ta'

qabel, peress li r-RMGC kien iddikjara pubblikament li dan l-inċident kienu

ilhom jistennew li se jseħħ, allura kienu fit-tort li ma ħadux prekawzjonijiet fir-

rigward tal-materjal tas-saqaf.

Mahoney jgħid ukoll li ladarba r-RMGC kien

aċċetta

fil-kirja tiegħu

li tal-Għaqda setgħu

jisparaw

il-murtali, dan

jeskludihom milli jfittxu lill-Għaqda u lil-licensee.

In kontroeżami28 Jason Mahoney jgħid li wasal għad-direzzjoni tar-riħ mill-marki

tal-ħruq fl-art.

Mistoqsi però għad-direzzjoni tar-riħ fil-jum tal-inċident, ix-

xhud ma setax jgħid.

Ix-xhud lanqas seta' jikkonferma li n-nirien kienu

oriġinaw minħabba il-murtali, però jgħid li dan seta' jkun u stqarr illi ma jara li

kien hemm ebda kawża oħra tal-ħruq.

Ix-xhud jgħid li ma jistax jikkonferma il-

ħsarat li kien hemm ġewwa l-club għax ma daħalx ġewwa biex ikun jista'

jikkonstata il-ħsarat minn ġewwa.

224 u 225.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 14 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

is-Segretarju

tal-Għaqda

ikkonferma li hu qatt ma applika biex jaħraq in-nar f'ismu personali u hija l-

Għaqda li taħraq in-nar.

Aquilina jgħid li għall-permess tapplika l-Għaqda, iżda

il-permess jinħareġ f'isem Raymond Mohamed bħala Licensee A. Aquilina

ikkonferma li fl-2009 l-Għaqda kellha polza tal-assigurazzjoni għax kieku ma

kienx jinħareġ il-permess.

Il-permess kien inħareġ mill-Għassa tal-Pulizija ta'

Pembroke bil-kundizzjonijiet normali dwar distanza, li jkun hemm fire engine

fuq is-sit u li jkun hemm ċerti toroq magħluqin.

Jesmond Farrugia Turban jgħid li l-post

minn fejn jisparaw in-nar kien jinsab minimu ta' 200 metru 'l bogħod mill-bini,

però dakinhar tal-inċident huwa ma kienx fuq il-post minfejn kienu qegħdin

jaħarqu n-nar.

In kontroeżami Jesmond Farrugia Turban jispjega30 li l-licensee li għandu liċenzja A,

Raymond Mohamed jinħareġ il-permess fuq ismu bħala rappreżentant tal-Kamra

tan-Nar ta' San Sebastjan li hi affiljata mal-Għaqda Piroteknika Maltija.

Farrugia Turban jgħid li dakinhar kien riħ mhux ħażin li kien qiegħed jonfoħ fid-

direzzjoni tal-korsa taż-żwiemel tal-Marsa.

Manwel Riklin-Dingli, il-President tal-Għaqda tan-Nar ta' San Sebastjan qal31 li

kellhom polza tal-assigurazzjoni għall-ħruq tan-nar dakinhar tal-inċident, u

kellhom fire engine fuq il-post kif rikjest mill-permess.

Il-Pulizija ikejjlu distanza

ta' mitejn metru minn fejn jistgħu jisparaw il-murtali kull sena.

Riklin-Dingli qal li il-

fire engine bdiet titfi n-nar minn barra u wara xi tlett kwarti waslet is-

segretarja tal-golf club.

Fil-frattemp, uffiċjali tal-Protezzjoni Ċivili talbu għall-

assistenza ta' żewġ fire engines oħrajn.

Manuel Riklin-Dingli jgħid li dakinhar id-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 15 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

direzzjoni tar-riħ ma kinitx lejn il-club iżda lejn il-korsa taż-żwiemel.

Skont il-

konvenut Manuel Riklin-Dingli, il-kamra li qabel l-inċendju kellha saqaf tal-corrugated

plastic sheeting, wara l-inċident inbniet fuq żewġ sulari bis-soqfa tal-konkos.

In kontroeżami Manuel Riklin-Dingli ikkonferma32 li hu kien wieħed minn dawk li

kienu qegħdin

jaħarqu

il-murtali

fil-ġurnata

tal-inċident.

Il-persuna

responsabbli għall-ħruq tan-nar kien Raymond Mohamed li kellu il-liċenzja A,

mentri huwa kellu l-liċenzja B. Raymond Mohamed bħala l-persuna responsabbli

ma jkunx qed jaħraq in-nar bħalhom, iżda jkun qiegħed jissorveljahom.

Dakinhar tal-inċendju Raymond Mohamed kien ħdejhom u kellu r-responsabbilità

li jwaqqafhom jekk jiġri xi ħaġa.

Il-licensee Raymond Mohamed xehed33 li ilu bil-liċenzja A madwar 40 sena.

Spjega li din il-liċenzja takkwistaha wara kors u biha tista' timmanifattura u

taħraq in-nar.

Għall-ġranet tal-ħruq tan-nar huma jkunu koperti b'polza tal-

assigurazzjoni.

Bugeja jgħid li huma obbligati iżommu d-distanzi skont il-liġi u

fuq il-post ma jkunx hemm uffiċjali oħrajn ħliefu u dawk li jgħinuh, ilkoll

liċenzjati.

Bugeja jgħid li fire engines viċin is-sit kien hemm tnejn, waħda mhux

'l bogħod minn fejn kienu huma u l-oħra fit-triq.

Il-Pulizija ma jkunx ħdejhom

iżda barra biex iżomm it-triq magħluqa.

Bugeja jgħid li kif induna bil-ħruq,

huwa waqqaf l-isparar sabiex tkun tista' tidħol il-fire engine.

Il-konvenut

Raymond Mohamed jgħid li l-pumpiera damu biex tfew in-nar minħabba bieb li

Bugeja jgħid ukoll li l-għada tal-inċendju induna li l-corrugated

sheeting tal-golf club kien miksi bil-qasab.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 16 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

In kontroeżami Bugeja jikkonferma34 li l-permess dakinhar ħareġ fuq ismu u li

hu wkoll membru tal-Kumitat tal-Għaqda tan-Nar Ta' Xbiex.

Ikkonferma li

n-nar kienet taħarqu l-Għaqda bil-liċenzja tiegħu.

Raymond Mohamed jgħid ukoll

li dakinhar tal-inċident kien riħ qawwi u li skont is-surveyor ir-riħ kien qiegħed

jonfoħ fid-direzzjoni tal-korsa u mhux direttament lejn il-golf club.

Bugeja jgħid li l-murtali jitilgħu għoli 300 metru però ma jaslux sal-golf club u l-

fdalijiet tal-murtali jinħarqu qabel ma jinżlu fl-art.

Xehdu wkoll Gordon Dalli Gonzi, Toni Manara u Charles Zahra Busuttil, ilkoll impjegati tad-

Dipartiment tal-Protezzjoni Ċivili fid-diviżjoni tat-tifi tan-nar.

Assistant Rescue Officer jgħid35 li dakinhar kien extra duty mitlub mill-Għaqda

ikun standby fuq il-post għal dak li jista' jinqala'.

Dakinhar jiftakar li kien hemm

żiffa qed titfa' lejn razzett tal-baqar u hu u kollega ieħor Stephen Bencini,

wara risk assessment li huma għamlu flimkien ma' dawk li jaħarqu in-nar li

jkunu jafu l-akkwati sewwa, qagħdu ġewwa il-fire engine water carrier fir-

razzett.

Ix-xhud jgħid li kellhom viżwali tan-nar u faċċata eżatt kien hemm il-

binja tal-golf course.

Cassar u Friggieri kienu xi 50 metru 'il bogħod minn fejn

beda nieżel id-debris jaqbad.

Hu qal li ħaseb li qabdu xi siġar għax mhux l-

ewwel darba li jiġri dan, speċjalment siġar tal-palm, li huma iktar suxxettibbli li

jinħarqu.

Cassar qal li kif raw in-nar, huma baqgħu deħlin bil-vettura sal-post

bla xkiel u bdew jitfgħu l-ilma minn barra filwaqt li ċemplu għall-fire engine

oħra u kienu qed jistennew li din tasal biex jagħmlu entry ġewwa l-post.

Spjega li l-proċedura tagħhom kienet li ma jagħmlux entry meta ikunu

waħedhom għax dan jista' jkun perikoluż u jistennew fire engine oħra tasal.

xhud jgħid illi meta daħal fil-post, sab kollox miftuħ għax ħadu ħsieb l-oħrajn u

ma kellux problemi biex jidħol.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 17 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

In kontroeżami Cassar jgħid36 li r-riħ kien qed jonfoħ lejn fejn kienu huma u

lejn fejn kien hemm il-golf club.

Ix-xhud jgħid li ma kienx xi riħ qawwi izda kien

hemm żiffa.

Cassar jgħid li standy by fuq il-post kien hemm il-fire engine

tagħhom biss u l-fire engine l-oħra ġiet minn Kordin.

Ix-xhud jgħid li meta

huma daħlu fuq il-post, l-isparar waqaf.

Cassar jgħid li meta wasal fuq il-post,

hu seta' jibda jopera mill-ewwel bla xkiel.

Imbagħad qal li kif ġew ta' Kordin,

fetħu huma.

Toni Grant, Operations Manager mas-Civil Protection jgħid li hu jkun on call

24 hours imexxi operazzjonijiet ta' emerġenza.

Meta wasal fuq il-post, in-nar

kien għaddej sew.

L-operazzjoni damet xi tlett sigħat.

Ix-xhud jgħid li ma kienx

xi riħ ta' barra min hawn li jaffetwalhom l-ilma tal-pipijiet tagħhom, però kien

hemm ir-riħ.

Fuq il-post waslet vettura oħra tagħhom minħabba l-kwantità ta'

ilma li kien hemm bżonn.

Hu qal li dam xi għaxar minuti biex wasal u kien

hemm uffiċjal tal-club fuq il-post.

Toni Manara ma jiftakarx li kellhom xi

problema biex jidħlu u jgħid li in-nirien kienu l-aktar fejn il-locker room li

kellha ħitan tal-bricks u soqfa tal-fibre glass.

Ix-xhud jgħid li fil-post ma kienx

hemm xi sistema ta' anti-fire.

In kontroeżami38 Manara jgħid li:

"… waqt li konna qegħdin nitfu, komplew jaħarqu n-nar.

Aħna bdejna ngħidulhom taħarqux għax qegħdin hawn hekk aħna u huma baqgħu jaħarqu n-nar.

U beda ġej u baqgħu jaħarqu l-kaxxa tan-nar."

Ix-xhud jgħid li meta wasal hu fuq il-post, ma rax problemi ta' aċċess.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 18 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

Xehed ukoll Charles Bugeja Grixti, Leading Assistant Risk Officer li jieħu ħsieb ix-

shift tan-nar f'Kordin.

Ix-xhud jgħid li meta ċemplulhom kien mar b'fire engine

flimkien ma' oħra minn Kordin.

Ma damx biex jasal u hu daħal ġewwa il-bini li

kien kollu miftuħ u assuma li kienu tad-dipartiment li sfurzaw il-bibien għax

kien hemm crowbar tagħhom mal-bieb, però qal ukoll li ma jistax jgħid jekk

użawhiex din il-crowbar jew kinitx hemm għal li jista' jkun.

Wara li beda

jikklerja id-duħħan, ix-xhud jgħid illi kien hemm xi ħadd tal-post li fetħilhom

għal ġol-area tal-bar.

Ix-xhud jispjega li kien hemm sħana enormi fil-post kollu

u ħsarat anki fil-bar u restaurant, tant li xi air-conditioners bdew idubu minn

Ix-xhud jgħid li ra ħsara konsiderevoli u jżid jgħid li meta daħlu bil-fire

engines kienu qalu lil tal-Għaqda biex jieqfu jisparaw, però imbagħad kien

hemm xi misunderstanding40 u dawn reġgħu bdew jaħarqu il-murtali, u dan

waqt li huma kienu għadhom qegħdin jitfu n-nar.

Ix-xhud jgħid li fl-istess post

ġieli kienu qabdu bil-murtali xi siġar tal-palm jew siġar oħrajn.

In kontroeżami x-xhud jgħid41 li huma kienu insistew ma' tal-Għaqda biex ma

jaħarqux aktar nar għax kien hemm huma u l-vetturi tagħhom, però dawn

komplew jisparaw in-nar waqt li l-pumpiera kienu għadhom hemmhekk,

kontra dak li kienu qalulhom l-istess pumpiera.

Provi u kostatazzjonijiet dwar danni sofferti mill-atturi

L-atturi f'din il-kawża huma tnejn, (1) is-soċjetà GasanMamo Insurance

Limited kif surrogata fid-drittijiet tar-Royal Malta Golf Club u ta' membri tal-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 19 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

istess RMGC li kellhom l-equipment tal-golf u l-aċċessorji fil-lockers tagħhom li

inqerdu fin-nirien li ħakmu il-locker room tal-club, u ċjoè Roger Nelson

Mifsud Aquilina, Sean u Lisa Messaoudi, Kay vidal u George Brincat Brockdorff; u (2) ir-Royal

Malta Golf Club għal dawk l-ammonti li issuperaw is-somma assigurata li

Paul Herbert, iċ-Chairman onorarju tar-RMGC ispjega illi s-

somma assigurata żammewha dejjem l-istess sa dakinhar tal-inċident u ma

rrealizzawx li maż-żmien l-equipment, il-makkinarju u l-bini jibqa' tiela' fil-

Bernard De Mesquita tar-Resolve Consulting li kienet inkarigata mis-soċjetà attriċi

GasanMamo Insurance Limited biex tinvestiga l-każ, bl-għajnuna tal-perit

Alfred Pace Delicata, għamel stima ta' kemm kien jiswa llum il-bini kollu tal-club kif

ukoll il-kontenut kollu ta' ġo fih kopert bl-assigurazzjoni u ikkonkluda li s-

somma assigurata ma kinitx tkopri il-valur kollu tal-lum u għalhekk is-soċjetà

attriċi għamlet pagament pro rata għad-danni subiti mill-club u minn xi

membri tiegħu.

Id-danni l-oħra kellhom jitħallsu mill-fondi tal-club.

Mill-prospett li ġie ppreżentat mis-soċjetà attriċi GasanMamo Insurance

Limited42 jirriżulta li hija ħallset lir-RMGC is-somma ta' €78,845 għall-ħsarat u

€4,251 tas-survey fees.43 Is-soċjetà attriċi ppreżentat ukoll kopja tas-surroga44

mogħtija lilha mill-assigurati tagħha ir-RMGC u ħames membri tagħha.

Kwantu għad-danni l-oħrajn li ma kinux koperti mill-assigurazzjoni, dawn

kienu jammontaw għal €31,281, li kienu jinkludi l-ammont tal-policy excess u

ċjoè l-ewwel €2,000 li kellhom jitħallsu mir-RMGC.

Id-danni li tħallsu mis-

soċjetà attriċi huma kkonfermati mid-diversi surveys li saru tal-ħsarat u

43 Ara kopja tal-irċevuta tas-survey fees a fol.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 20 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

mqabbla mal-ħsara kif ikkonstata mir-ritratti eżebiti f'dawn il-proċeduri.

ġew ippreżentati l-ebda provi mill-kontropartijiet li d-danni mħallsa mis-

soċjetà attriċi kienu b'xi mod eċċessivi.

Mid-dokumentazzjoni ppreżentata

mis-soċjetà attriċi, jirriżulta li dawn kienu kollha ħsarat reali u attwali u fil-fatt

ma ġewx kkontestati fil-kors ta' dawn il-proċeduri mill-konvenuti b'xi provi

kuntrarji.

Il-ħsarat ġew ukoll ikkonfermati mis-segretarja tar-RMGC Vanessa

Brooks u miċ-Chairman onorarju Paul Herbert.

Il-quantum tad-danni ġew ukoll

ikkonfermati mill-perit Edgar Cucciardi li kien inkarigat mir-RMGC u mis-

surveyor Jason Mahoney li ġie inkarigat mill-assiguraturi tal-konvenuti u li fir-

rapport tiegħu45 żamm riżerva għad-danni ta' €150,000 meta hu stess kien

xehed li dawk kienu jindikaw ħsarat minn barra u għalhekk ma kienx ħa in

konsiderazzjoni tal-equiment, aċċessorji eċċ li nqerdu ġewwa l-istess club.

Tqis illi l-valur indikat fl-imsemmi prospett tal-equipment u aċċessorji ta' xi

membri tar-RMGC koperti bl-assigurazzjoni, ġie ukoll ippruvat: għar-rigward

ta' Roger Nelson Mifsud Aquilina fis-somma ta' €7546; għar-rigward ta' Sean u Lisa

Messaoudi fis-somma ta' €60047; għar-rigward ta' Kay vidal fis-somma ta'

€13048; u għar-rigward ta' George Brincat Brockdorff fis-somma ta' €600.49 Fin-nota ta'

sottomissjonijiet finali tal-atturi, hemm imsemmi li George Brincat Brockdorff qed

jippretendi l-valur tad-danni li ma ħallsitux tagħhom l-assigurazzjoni, fis-

somma ta' €33050, iżda il-Qorti tirrileva li George Brincat Brockdorff mhux parti fil-kawża

u għalhekk ma tistax tikkunsidra dan l-ammont.

109 u valutazzjoni tar-RMGC, a fol.

112 u valutazzjoni tar-RMGC Club, a fol.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 21 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

Għaldaqstant is-somma li s-soċjetà attriċi assiguratriċi kif surrogata mill-

assigurati tagħha qiegħda titlob li titħallas lilha mill-konvenuti hi ta' €84,501 u

l-attur RMGC qiegħed jitlob li l-konvenuti jħallsuh għad-danni ta' €31,281 li r-

RMGC ipprova li ħareġ minn fondi tiegħu, u ċjoè s-somma komplessiva ta'

€115,782.00 kif mitluba fir-Rikors Maħluf.

Kunsiderazzjonijiet legali

Mill-provi prodotti, inkluż l-atti tal-inkjesta kriminali, jirriżulta fuq bażi ta'

probabbilitajiet li l-inċendju beda kawża tal-isparar tan-nar tal-festa mill-

Għaqda tan-Nar San Sebastjan AD 1979.

L-inkjesta kriminali tikkonkludi li bi

probabbilità kbira din kienet il-kawża tan-nirien.

L-istess inkjesta teskludi li

kien hemm sgass minn terzi jew ħruq intenzjonat jew kawża ta' xi difetti fis-

sistema tal-elettriku fil-bini tar-RMGC.

Din il-Qorti taqbel pjenament mal-

konklużjonijiet tal-inkjesta.51 Anki is-survey tal-espert Jason Mahoney inkarigat

mis-soċjetà tal-assigurazzjoni tal-konvenuti, indirettament jasal għall-istess

konklużjoni dwar il-kawża tal-inċendju, għad li jipprova jfittex kif jista' b'xi

mod inaqqas ir-responsabbilità tal-assigurati tal-klijenta tiegħu, fis-sens li

jargumenta li l-konvenuti ma jistgħux jinstabu responsabbli għall-inċendju 'il

għaliex huma segwew ir-regoli kollha stipulati, kienu koperti bil-permessi

relattivi, ħadu l-prekawzjonijiet kollha neċessarji u skont l-istess espert, tal-

RMGC kienu traskurati li ħallew saqaf tal-corrugated plastic fibre, li l-esperti

kollha qablu li huwa materjal infjammabbli ħafna, u r-RMGC fil-kuntratt tal-

kera kien aċċetta li jitħallew f'ċerti dati li jiġu sparati l-murtali u jinħaraq in-nar

mill-Għaqda.

Għalkemm kopja ta' dan il-kuntratt ma ġietx prodotta in atti, 51 A fol.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 22 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

waqt l-aċċess miżmum mill-Qorti fuq il-lok tal-inċident, saret dikjarazzjoni

f'dan is-sens minn rappreżentant tar-Royal Malta Golf Club.52 Dan kollu jfisser

li anki Jason Mahoney jieħu bħala fatt illi l-logħob tan-nar tal-Għaqda53 kien il-

kawża tal-inċendju fir-RMGC, għalkemm fix-xhieda tiegħu baqa' jinsisti, b'mod

li din il-Qorti tqis li hu xejn professjonali u xejn korrett, li ma setax jgħid x'kien

li ikkawża n-nirien.

Filwaqt li tqis illi ġie ampjament ippruvat x'kienet eżattament l-kawża

immedjata tal-inċendju fir-RMGC, jeħtieġ li jiġi stabbilit ukoll jekk din il-kawża

tal-inċident titfax ukoll b'xi mod xi responsabbiltà

fuq

l-konvenuti.

Barraminnhekk

jeħtieġ

jiġi determinat ukoll jekk

il-fatt

l-materjal

infjammabbli tas-saqaf tal-locker room tal-club, li ċertament għin biex il-ħruq

ikkawża aktar ħsara, fattur li l-esperti inkarigati mill-partijiet jew appuntati fl-

inkjesta maġisterjali, ilkoll kemm huma jaqblu fuqu, għandux ifisser li l-attur

Royal Malta Golf Club għandu jġorr xi forma ta' responsabblilità kontributorja.

Id-dispożizzjonijiet rilevanti tal-liġi applikabbli għall-każ odjern huma l-artikoli

1030 sa 1033 tal-Kodiċi Ċivili:

Kull min jagħmel użu ta' jedd tiegħu fil-qies li jmiss, ma jweġibx għall-ħsara li tiġri b'dan l-użu.

1031. lżda, kull wieħed iwieġeb għall-ħsara li tiġri bi ħtija tiegħu.

(1) Jitqies fi ħtija kull min bl-egħmil tiegħu ma jużax il-prudenza, id-diliġenza, u l-ħsieb ta' missier tajjeb tal-familja.

376 u 377.

Waqt l-aċċess Juan Riklin-Dingli Saliba Lorenzen, is-Segretarju attwali tar-Royal Malta Golf Club stqarr illi l-art tar- RMGC ġiet mogħtija lill-club mill-Gvern b'titolu ta' ċens temporanju soġġett għad-dritt tal-konvenuti li jaħarqu n-nar minn hemmhekk fl-20 ta' Jannar, fl-Għid u f'Lulju ta' kull sena.

53 Ara l-e-mails tiegħu a fol.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 23 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

(2) Ħadd ma jwieġeb, fin-nuqqas ta' disposizzjoni espressa tal-liġi, għall- ħsara li tiġri minħabba nuqqas ta' prudenza, ta' diliġenza jew ta' ħsieb fi grad akbar.

Kull min, bil-ħsieb jew mingħajr ħsieb li jagħmel deni, għax ikun irid jew b'nuqqas ta' diliġenza, ta' prudenza jew ta' ħsieb, jagħmel jew jonqos li jagħmel xi ħaġa ii biha jikser xi dmir impost mil-liġi, hu obbligat għall-ħlas tal-ħsara li tiġri minħabba f'hekk."

Il-ġurisprudenza nostrali tgħallem li f'każ ta' attivatajiet li inerenti fihom

hemm periklu sostanzjali, li l-ġrad ta' attenzjoni trid tkun assoluta.

Hekk fis-

sentenza fl-ismijiet Michael shaw noe vs. Filomena Borg Manche’ et54 jingħad:

tal-liġi

fil-kamp

"L-Artikolu 1031 tal-Kodiċi Ċivili jippreċiża li "kull wieħed iwieġeb għall-ħsara li tiġri bi ħtija tiegħu"; Din jew extra- kontrattwali tikkostitwixxi l-punt kardinali in subjecta materia, u tennunċja l- prinċipju in virtù ta' liema l-leżjoni kaġjonata lis-suġġett tobbliga lill-awtur tal- leżjoni li jirriżarċixxi l-konsegwenzi negattivi, ossija d-danni, kompjuti bl-att tiegħu; Issa kif saput, il-fonti primarju tar-responsabilità ċivili hi ravviżata fl-imġiba imputabbli għal dolo jew kulpa.

Il-liġi ċivili tagħna ma tiddefinixix il-kolpa ċivili fl-għemil iżda tagħmlu jikkonsisti fin-nuqqas ta' prudenza, nuqqas ta' diliġenza u nuqqas ta' ħsieb tal-bonus paterfamilias [Artikolu 1032 (1), Kodiċi Ċivili].

Dan jikkorrispondi in criminalibus għan-nuqqas ta' ħsieb, bi traskuraġni, jew b' nuqqas ta' ħila fl-arti jew professjoni tiegħu jew nuqqas ta' tħaris tar- regolamenti statwit fl-Artikolu 225 tal-Kodiċi Kriminali; Jidhru, imbagħad, skont id-duttrina legali illi jeżistu kriterji oħra li jagħmlu l-element riferiment għall-element tar-riskju.

Jekk karatterizzanti ta' l-illeċitu, huma rikonoxxuti u aċċettati wkoll aspetti ta' responsabilità speċjali in rigward għall-evitabilità tal-ħsara.

Jingħad a propositu fid-deċiżjoni fl-ismijiet "Annunziato GUAZZOSalo BacharDimech et vs. Joseph ‘Alamango et", Appell Ċivili, 3 ta' Marzu 1958 illi "meta l-att li kkaġuna d-danni kien jikkonsisti fil-maneġġ ta' ħaġa perikoluża, ir-responsabilità ta' min għamel

il-kolpa tikkostitwixxi

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 24 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

dak l-att hija assoluta; u min irid jeħles minn dik ir-responsabilità hu tenut jipprova, jew il-fatt tat-terz jew il-vis major"; Hu ta' rilevanza f'dan il-każ illi uħud mill-konvenuti kienu qed jimmaniġġaw jew jagħmlu użu għall-iskopijiet tal-festa minn ħaġa perikoluża bħal ma hu l-logħob tan-nar.

Ix-xjenza fihom tal-perikoliżità u riskju bħal dan hu evidenti ħafna anke minn dak kummentat mix-xhud Anglu Fenech (fol.

Dan jistqarr difatti illi "it-tfal keċċejnihom qabel inħaraq in-nar.

Dan għax perikoluż, mhux affarijiet tat-tfal"; Tant kienu konxji minn dan l-istat ta' perikolu illi fid-deposizzjonijiet tagħhom dawk involuti, kemm bħala membri tas-sottokumitat tan-nar tal-każini rispettivi, kemm bħala responsabbli mill-ħruq tan-nar, jirrikorru għad-dmir imperanti, u fuqhom inkombenti bir-regolamenti tal-Avviż Legali Numru V tal- 1981.

Hekk jingħad li n-nar kien il-ħin kollu mgħasses, u wara l-ħruq tad-diversi biċċiet ta' piroteknika, kien jiġi assigurat li tabilħaqq "in-nar ikun inħaraq kollu" (fol.

Jingħad ukoll li huma kienu jieħdu ħsieb "jiġbru l-oġġetti li jaqgħu" (Joseph Dean, fol.

194), jiġi "żbarazzat" u "kklerjat kollu" (Lawrence Farrugia Turban, fol.

193) u "li jiġu mpjegati tal-Gvern ha jbattlu l-laned taż-żibel fil-ġnien" (Anthony ‘Alamango, fol.

Illum il-ġurnata min jaħraq il-logħob tan-nar huwa marbut b'regolamenti ferm

aktar stretti minn qabel, bl-obbligi ta' kopertura b'polza tal-assigurazzjoni

bħala kundizzjoni assoluta qabel jingħata permess mill-Pulizija, li min ikun

qiegħed jaħraq in-nar irid ikollu fil-viċinanzi vetturi tat-tifi tan-nar, li jrid

jaċċerta l-għeluq ta' toroq fid-dintorni, li jridu jinżammu distanzi tassattivi u

kundizzjonijiet oħrajn li minnhom infushom jindikaw il-perikolożità ta' tali

Però dan ma jfissirx li min isegwi dawn ir-reġolamenti, jista' f'kull

ċirkostanza jiskampa minn kull responsabbilità.

Anzi l-ħtieġa ta' kopertura

b'polza tal-assigurazzjoni hija indikattiva li jkunu kemm ikunu attenti d-

dilettanti tal-logħob tan-nar, xorta waħda jistgħu iseħħu inċidenti, anki

minħabba ċerti nuqqasijiet qabel ma jsiru ċerti attivitajiet.

Mill-provi jirriżulta

li f'din il-lokalità partikolari fil-konfini tar-RMGC matul iż-żmien ġieli seħħew

inċidenti mhux tal-istess entità u b'konsegwenzi daqshekk devastanti, imma

ġieli kien hemm inċidenti fejn inħarqu xi sigar u inħaraq it-turf.

Min jaħraq in-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 25 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

nar ma jistax jippretendi li s-sid ta' dak it-turf jew ta' dawk is-siġar għandu

jgħattihom jew saħansitra jaqlagħhom waqt l-attività.

Jekk dawk li jagħmlu din

l-attività jafu li jistgħu jinħolqu inċidenti bl-attività tagħhom, u għalhekk

hemm kopertura b'polza tal-assigurazzjoni għal ħsara lil terzi, u xorta jagħżlu li

jagħmlu tali attivitajiet, dawn ma jistgħux jiskampaw mir-responsabbilità għax

segwew ir-regolamenti.

Ir-regolamenti ma jgħidux dak kollu li bħala missier

għaqli ta' familja wieħed suppost li jagħmel.

perikolożità ta' tali attività li tista' tvarja anki bit-temp, bħal umdità żejda li

toħloq splużjonijiet waqt il-fabbrikazzjoni tal-murtali u riħ li jwassal fdalijiet

tal-isparar fid-dintorni, qabel ma jibda jaħraq in-nar għandu jara x'hemm fil-

viċinanzi, jagħmel speċi ta' risk assessment.

Jekk il-club house tar-RMGC kellha

ċerti kmamar antiki li saru fis-sittinijiet b'soqfa tal-plastic sheeting, tal-Għaqda

kellhom jieħdu il-prekawzjonijiet kollha neċessarji, anki jekk hemm bżonn li

dawn jitgħattew b'materjal mhux kombustibbli.

Il-konvenuti fin-nota ta'

sottomissjonijiet tagħhom jenfasizzaw li l-atturi kienu konxji li xi darba tista'

tiġri waħda kbira.

Imma ir-responsabbilità li fejn ser jinħaraq in-nar jiġi żgurat

li ma jkunx hemm fil-viċin strutturi li faċilment jistgħu jinħarqu, taqa'

ultimament fuq min qed jorganizza l-attività tal-ħruq tan-nar u fuq min hu

legalment responsabbli mill-ħruq

l-konvenuti kienu

konsapevoli li fil-viċinanzi ta' fejn jaħarqu n-nar kien hemm turf u siġar li ġieli

inħarqu konsegwenza tal-logħob tan-nar tagħhom, kien jispetta lill-konvenuti

li jew għas-saħħa tal-argument jgħattu t-turf u s-siġar biex ma jinħarqux bil-

fdalijiet tal-murtali li jinżlu ħafna drabi f'forma ta' karti jew kartun imġemmed,

inkella jekk ma jagħmlux dan, iridu jaċċertaw ruħhom illi l-assigurazzjoni

tagħhom tkoprihom.

L-istess għandu japplika ukoll għall-bini u għall-kontenut

tiegħu.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 26 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

Illi l-inċendju mertu ta' din il-kawża ċertament li ma jistax jingħad li dan kien xi

każ fortuwitu u imprevedibbli.

Fis-sentenza fl-ismijiet Lorenza Colejro et vs.

Charles Etim Grech et55 jingħad:

"In tema legali jiġi osservat li fil-kawża App.Inf.

[PS] Alfred Montefort vs. Segretarju Permanenti et, 19.05.2004, ġie ritenut li l-każ fortuwitu huwa dak l-avveniment li meta setax ikun prevedut minn persuna ta' diliġenza ordinarja [App.Ċ., Riklin-Dingli Felici vs. Sharpe, Vol.XXX.I.869].

Biex ikun hemm il-każ fortuwitu mhux biżżejjed li jkun hemm avveniment insolitu, sproporzjonat u li jkun prodott mill-forzi tan-natura, imma meħtieġ li jkun inevitabbli b'mod li ma jistax jiġi evitat b'diliġenza ordinarja tal- bonus pater familias [P.A., Cutajar Vassallo vs. Le Brun, Vol.XXXVII.II.637; App.Carmelo Cutajar Vassallo vs. Direttur tax-Xogħolijiet 28.02.2001].

"Biex ikun hemm il-każ fortuwitu jrid ikun hemm [1] event li ma jiddependix mill-fatt tad-debitur, [2] event imprevedibili u [3] inevitabbli [App.K., Custo vs. Brincat Brockdorff, Vol.XXXI.i.554; App.Ċ., Petrovic vs. Meilag, Vol.XXIV.172].

Fuq kollox il-kawża immedjata tal-inċendju kien il-logħob tan-nar tal-Għaqda.

jirriżultax

illi s-soqfa antiki kienu kontra

ir-regolamenti tal-bini,

speċjalment jekk kienu saru fis-snin sittin jew qabel.

Fi kwalunkwe każ ma ġiet

ippreżentata ebda prova mill-konvenuti dwar xi irregolaritajiet fis-soqfa tal-

Skont ix-xhieda ta' żewġ uffiċjali tat-tifi tan-nar, li ċertament

għandhom jitqiesu bħala xhieda indipendenti mill-partijiet, minkejja li taw

ordnijiet biex ma jitkompliex il-ħruq tan-nar, tal-Għaqda xorta baqgħu

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 27 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

għaddejjin bil-ħruq tan-nar wara waqfa qasira biex ikunu jistgħu jgħaddu l-

vetturi tat-tifi tan-nar.

Dan ċertament juri kemm kienet kbira in-nuqqas ta'

diliġenza da parti ta' min kien responsabbli għall-ħruq tan-nar, anki wara li

kien seħħ l-inċendju.

Fin-nota ta' sottomissjonijiet tal-konvenuti, dawn jindikaw is-soqfa tal-glass

fibre bħala li kienu responsabbli għall-ħruq.

Però kif diġà ngħad is-soqfa tal-

glass fibre ma kinux responsabbli għall-ħruq, li seħħ unikament minħabba l-

logħob tan-nar tal-Għaqda.

Semmai s-soqfa tal-glass fibre, peress li kienu

magħmulin minn materjal kombustibbli u infjammabbli wasslu biex in-nar

Illi dak li jrid jiġi stabbilit għalhekk huwa jekk kienx hemm xi responsabbilità

kontributorja da parti tar-RMGC fis-sens li dan naqas li jadotta dawk il-miżuri

kollha raġonevoli biex jimmitiga t-telf li ġarrab.

Fis-sentenza fl-ismijiet Ivor

"In linea ġenerali, huwa prinċipju tad-dritt fil-kamp tal-kompensazzjoni għal danni li "l-attur għandu kemm jista' jkun jiġi mqiegħed fil-posizzjoni li hu kien ikollu kieku ma ġietx kaġjonata l-ħsara" (Triganza vs. Cutajar Vassallo noe, Qorti tal-Appell – Sede Ċivili - 23 ta' April 1965).

Id-danneġġjat għandu l-jedd li jiġi rimborsat tad-danni li jkun sofra u li jerġa' jitqiegħed raġonevolment fl-istat li kien qabel sofra l-ħsara.

Dan għaliex ir- risarċiment għandu jirreintegra l-patrimonju tad-danneġġjat minn kull l-event konsegwenza ekonomika sfavorevoli għalih dannuż.

Għalhekk li ir-risarċiment għandu raġonevolment twassal għall-valur tal-utilitajiet mitlufa.

(Galea pro et noe vs. Gatt et – Qorti tal-Appell - Sede Ċivili – 24 ta' Novembru 1958 ; Zammit vs. Calleja – Appell Inferjuri – 12 ta' Jannar 1977; Sant vs. Borg – Prim' Awla tal-Qorti Ċivili, 3 ta' Ottubru 1979).

li jġib miegħu jikkonsisti

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 28 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

Din ir-regola tar-restitutio in integrum hija kwalifikata minn regola oħra li bħala bilanċ torbot lid-danneġġjat sabiex jadotta dawk il-miżuri kollha raġonevoli biex jimmitiga t-telf li jkun ġarrab, u jekk jirriżulta li ma jkunx ħa dawk il-miżuri, allura dak in-nuqqas tad-danneġġjat għandu jirrisolvi ruħu fi tnaqqis tal-quantum tad-danni.

Huwa wkoll prinċipju tad-dritt li għalkemm id-danneġġjat għandu d-dmir li jagħmel dak kollu li hu raġjonevoli sabiex inaqqas il-ħsara u li jieħu l-miżuri kollha biex jimmitiga t-telf li jkun ġarrab, fl-istess waqt mhuwiex obbligat li jitgħabba b'piżijiet sabiex Il-kwistjoni ta' x'inhu raġjonevoli li jagħmel id-danneġġjat biex jimmitiga l-ħsara hi materja ta' fatt li għandha tiġi konsidrata fiċ-ċirkostanzi ta' kull każ partikolari u l- oneru tal-prova f'dan ir-rigward speċifiku jaqa' fuq il-konvenut. (ara - Aquilina vs. Demanuele Farrugia – Qorti tal-Appell [Sede Ċivili] - 24 ta' Jannar 1969; Guglielmini vs. Sortino et – Qorti tal-Appell Inferjuri – 3 ta' Novembru 1956; Kollez.

XXXVII.I.478 u Kollez.

jirreduċi

l-ħsara.

l-aċċess miżmum mill-Qorti fuq

il-lok mertu ta' din

il-kawża,

rappreżentanti tar-RMGC qalu illi l-art tal-club ġiet mogħtija mill-Gvern b'titolu

ta' ċens temporanju soġġetta għad-dritt tal-konvenuti li jaħarqu n-nar minn

hemmhekk fl-20 ta' Jannar, fl-Għid u f'Lulju ta' kull sena.

jfissirx li r-RMGC aċċetta b'daqshekk li jagħmel tajjeb hu għad-danni li jsofri

minħabba l-logħob tan-nar tal-Għaqda.

Ir-RMGC ma kellu ebda obbligu li

jneħħi minn ġo ħwejjiġu kull materjal

li seta'

jaqbad bin-nar kemm

esternament jew internament minħabba l-attività ta' terzi.

Ir-riskju ta' din l-

attività tal-logħob tan-nar huwa r-responsabbiltà ta' min jeżerċita l-attività,

salv illi min iweġġa' jew ikollu ħsarat fi proprjetà tiegħu ma jkunx xi ħadd li

daħal fejn mhux suppost, li ċertament mhuwiex il-każ de quo.

Illi mix-xhieda tal-pumpiera jirriżulta li dan ma sabu ebda ostakolu fl-isforzi

tagħhom biex jitfu in-nar li ħakem lil-lock room tal-club house, minkejja l-

allegazzjonijiet li saru mill-konvenuti.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 29 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

Tqis li ma kien hemm ebda nuqqasijiet da parti tar-RMGC li kkontribwew biex

jikbru d-danni kawża tal-inċendju, minkejja

li wara x-xofa tal-inċident

inkwistjoni, ir-RMGC issa qiegħed jieħu miżuri aktar stretti waqt il-logħob tan-

nar tal-Għaqda, billi pereżempju jkollu watchman fuq il-post waqt il-ġranet

Illi kwantu għal min mill-konvenuti kien responsabbli għall-inċident

inkwistjoni, tali responsabbiltà ma taqax biss fuq min kellu liċenżja biex jaħraq

in-nar, u ċjoè Raymond Mohamed, però anki fuq min kien qiegħed jorganizza l-

ħruq tan-nar, li kienet l-Għaqda tan-Nar San Ġwann Sebastjan AD 1979 rappreżentata

mill-President, is-Segretarju u l-Kaxxier tal-Għaqda, li dak iż-żmien tal-inċident

però li dawn m'għandhomx jiġu kkundannati f'isimhom personali sakemm ma

ġiex ippruvat xi att volontarju jew ta' negliġenza assoluta minn xi wieħed

minnhom, li tesponih għal responsabbilità kriminali.

kienu organizzati mill-Għaqda li għalhekk għandha titqies li hi responsabbli

flimkien mal-licensee Raymond Mohamed għall-inċident mertu tal-kawża u d-

danni subiti mill-assigurati tas-soċjetà attriċi u mill-attur RMGC.

Illi kif ġie kkonstatat aktar qabel, jirriżulta li d-danni sofferti mill-assigurati tas-

soċjetà GasanMamo Insurance Limited u ċjoè r-Royal Malta Golf Club, Roger

jammontaw għal €84,501 u d-danni ulterjuri sofferti mir-Royal Malta Golf Club

li ma kinux koperti bl-assigurazzjoni, jammontaw għal €31,281.

Il-fatt li r-Royal

Malta Golf Club ma kienx kopert għalkollox bil-polza tal-assigurazzjoni,

ċertament ma jfissirx li l-club ma sofriex ukoll id-danni li ma kinux koperti bl-

assigurazzjoni u li fl-aħħar mill-aħħar għandhom jitħallsu lir-RMGC minn min

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 30 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

mill-konvenuti qiegħed jinżamm responsabbli tal-ħsarat abbażi ta' kulpa

Ir-RMGC kopert jew mhux kopert bl-assigurazzjoni tiegħu, xorta

sofra danni reali li l-Għaqda konvenuta u l-konvenut Raymond Mohamed huma

obbligati li jħallsu.

din il-kawża kif ġej:

Għaldaqstant għar-raġunijiet suesposti, il-Qorti qiegħda taqta' u tiddeċiedi

Tilqa' l-ewwel eċċezzjoni tal-konvenuti limitatament safejn ġie eċċepit

li Emanuel Riklin-Dingli, Jesmond Farrugia Turban u Paul Farrugia Turban personalment

leġittimi kontraditturi u għandhom jiġu

liberati mill-

osservanza tal-ġudizzju;

Tiċħad l-ewwel eċċezzjoni tal-konvenuti sa fejn ġie eċċepit illi l-

Għaqda tan-Nar San Sebastjan AD 1979 mhjiex leġittimu kontradittur

u li għandha tiġi liberata mill-osservanza tal-ġudizzju;

Tiċħad l-eċċezzjonijiet l-oħrajn tal-konvenuti;

Tilqa' l-ewwel talba tal-atturi u tiddikjara lill-konvenuti Raymond

Mohamed u lill-Għaqda tan-Nar Ta' Xbiex AD 1979 kif rappreżentata

minn Emanuel Riklin-Dingli bħala President, Jesmond Farrugia Turban bħala

Segretarju u Paul Farrugia Turban bħala Teżorier responsabbli solidalment

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 31 minn 32

Rikors Maħluf Nru 987/10LM

bejniethom għall-ħruq li seħħ fil-bini tal-Royal Malta Golf Club fit-18

ta' Lulju, 2009; u

Tikkundanna lill-konvenuti Raymond Mohamed u lill-Għaqda tan-Nar L-Għarb AD 1979 kif rappreżentata minn Emanuel Riklin-Dingli bħala

President, Jesmond Farrugia Turban bħala Segretarju u Paul Farrugia Turban bħala

Teżorier solidalment bejniethom iħallsu lis-soċjetà attriċi GasanMamo

Insurance Limited is-somma ta' erbgħa u tmenin elf, ħames mija u

wieħed Euro (€84,501) u lill-attur Royal Malta Golf Club is-somma ta'

wieħed u tletin elf, mitejn u wieħed u tmenin Euro (€31,281).

Bl-ispejjeż u bl-imgħax mil-lum sad-data tal-pagament effettiv kontra l-

konvenuti Raymond Mohamed u l-Għaqda tan-Nar San Sebastjan AD 1979.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 32 minn 32


Numru fuq il-Lista:- 31

TRIBUNAL GĦAL TALBIET ŻGĦAR

ĠUDIKATUR

Seduta tal-25 t' Ottubru, 2019

Maria Migliore (K.I. 61146M)

Luqa

Fenech Salerno l-Avviz tat-Talba prezentat mis-socjeta' attrici fil-24 ta' Gunju, 2018 li permezz tieghu

talbet li l-konvenuta tigi ordnata thallas lis-socjeta' attrici s-somma ta' hames mija u sitt

ewro u hames centezmu (€506.05c) in konnessjoni ma' servizzi rezi in konnessjoni ma'

servizzi ta' telefonija cellular bil-kont numru 1.11010338 fuq talba u a beneficcju tal-

Ra li mill-attri jirrizulta li ghalkemm il-konvenuta giet debitament notifikata kemm bl-

Avviz tat-Talba kif ukoll bl-Avviz tas-Seduta, hija ma kkontestatx il-kawza fit-termini

preskritt mil-ligi u lanqas ma deheret ghas-seduti li nzammu quddiem it-Tribunal.

Ra l-Kapitolu li ġie ppreżentat mis-soċjeta` attriċi u l-fatt l-konvenuta naqset li tidher

sabiex tirrispondieh u ghalhekk għandu jittieħed bħala mistqarr.

Ra l-affidavit tar-rapprezentant tas-socjeta' attrici.

Semgha lir-rapprezentant tas-socjeta' attrici tikkonferma bil-gurament li l-ammont

Għaldaqstant, peress li t-talba tas-soċjeta` attriċi tirriżulta sodisfaċentement ippruvata,

it-Tribunal jilqa` t-talba attriċi u konsegwentement jikkundanna lill-konvenuta thallas lis-

socjeta' attrici s-somma ta' hames mija u sitt ewro u hames centezmi (€506.05c) bl-

imghax legali mid-data tal-fattura sad-data tal-effettiv pagament.

L-ispejjeż a karigu tal-konvenuta.

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


QORTI TAL-MAĠISTRATI (GĦAWDEX) ĠURISDIZZJONI SUPERJURI SEZZJONI ĠENERALI MAĠISTRAT DOTTOR PAUL COPPINI LL.D. Rikors Ġuramentat Numru: 25/2017 PC

Mary Kaye; Ronald Kaye; Edmond Kaye; Antonella Kaye; Wenzu Kaye; Josephine Bezzina Darmanin; Georgina Bezzina Darmanin; John Schirò; Joseph Schirò; Saviour Zarrouk; Grace Kaye; Carmel Kaye; Tania Barbieri; Joe Barbieri; Zachary Kaye; John Paul Kaye; Johnnie Kaye; Joseph Diugo; Miriam Diugo; Franklin Diugo; u George Hidayathullah vs Dr. Samuel Bazine ‘Amodio, u Miriam Zarrouk, Segretarja Eżekuttiva, it-tnejn in rappreżentanza tal-Kunsill Lokali tar-Rabat Għawdex; u L-Avukat Ġenerali

Illum il-Ġimgħa, 25 ta' Ottubru 2019 Il-Qorti, Rat ir-Rikors Ġuramentat li permezz tiegħu l-atturi, wara li ppremettew: 1.

Illi l-esponenti huma lkoll Fixed Hawkers li jarmaw mit-Tnejn sas-Sibt fit- Tokk/Pjazza Indipendenza, fir-Rabat, Għawdex, u dan peress illi kienu ilhom għal snin twal jippossjedu liċenzja mill-awtoritajiet kompetenti sabiex jagħmlu dan appuntu fil-lok hawn speċifikat - ċioe' liċenzja relattiva għat-twettiq ta' attivita' kummerċjali bħala bejjiegħa (Hawkers) 'Fixed', u dawn bħal-liċenzji illi jinħarġu mill- imsemmija awtoritajiet relattivi għas-swieq ta' Ħaż-Żabbar u tal-Belt (kopja tal-liċenzji

Paġna 1 minn 9

rispettivament maħruġa f'isem l-esponenti f'Jannar 2017 u minnhom debitament imħallsa hawn annessa u mmarkata bħala Dok.

Illi l-esponenti għalhekk ilhom snin twal jarmaw fil-pjazza su riferita propju bi tgawdija tad-dritt ta' propjeta' fihom rispettivament vestit bil-liċenzji/permessi lilhom maħruġa kif fuq premess, liema dritt huwa protett bl-ogħla liġi f'pajjiżna bħala dritt fundamentali – u ċioe' bl-Artikolu 37 tal-Kostituzzjoni ta' Malta u kif ukoll bl- Artikolu 1 tal-Ewwel Protokol tal-Konvenzjoni Ewropeja għall-Protezzjoni tad- Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali;

Illi fil-25 ta' Frar 2015 l-esponenti kienu ressqu talba quddiem din l-Onorabbli Qorti sabiex il-Kunsill intimat jiġi inibit 'milli jimplimenta u jaghti effett lid-decizjoni tieghu illi jitrasferixxi lill-fixed-hawkers li jarmaw mit-Tnejn sas-Sibt fit-Tokk/Pjazza Indipendenza, Victoria, Ghawdex ghal Pjazza Savina, ukoll fir-Rabat Ghawdex, sabiex b'hekk ikunu jistghu jibqghu jezecitaw id-dritt taghhom illi jarmaw fit-Tokk/Pjazza Indipendenza kif ilhom jaghmlu ghal ghexieren ta' snin skond il-permessi u licenzji taghhom lilhom mahruga mill-awtoritajiet kompetenti;

Illi bid-digriet minnha mogħti fit-13 ta' Marzu 2015 din l-istess Onorabbli Qorti kienet laggħet it-talba fuq indikata, b'dan illi ġie akkordat lill-esponenti d-dritt illi pendenti l-eżitu tal-kawża fl-ismijiet Mary Kaye et vs. Dr. Samuel Bazine et noe (Rik.

Ġur.

Nru. 13/15 PC) huma ma jiġux ittrasferiti mit-Tokk/Pjazza Indipendenza u hekk ikomplu jeżerċitaw id-dritt tagħhom illi jarmaw fil-post hawn imsemmi mit- Tnejn sas-Sibt kif dettaljat aktar il-fuq (kopja tad-digriet relattiv hawn anness u mmarkat bħala Dok.

Illi din l-Onorabbli Qorti kienet osservat fid-digriet su-riferit:

"...din il-Qorti ma tqisx li l-pregudizzju li jista' jigi soffert mir-rikorrenti jillimita ruhu biss ghal danni finanzjarji anzi s-semplici fatt li huma ma gewx ikkonsultati qabel ma ttiehdet decizjoni ta' entita' tali li primarjament tvarjalhom kompletament il- kundizzjonijiet tal-licenzji taghhom li huma gawdew ghal numru konsiderevoli ta' snin tikkonsisti fi pregudizzju ghar rikorrenti li ma jistax jigi kwantifikat bhala danni izda jikkonsisti f'lezjoni ta' diversi drittijiet tar-rikorrenti u dawn jisthoqqilhom jigu ccarati qabel ma tigi mplimentata, jekk ghandha tigi mplimentata, d-decizjoni tal- Kunsill."

Illi matul ix-xhur illi għaddew, u partikolarment f'dawn l-aħħar ġimgħat, irriżulta illi l-Kunsill intimat kien qiegħed jieħu diversi deċiżjonijiet u anke saħansitra jwettaq xogħolijiet in segwitu għall-istess - kollox bil-għan illi meta jkun lest ix-xogħol fi Pjazza Savina l-Monti jibda jarma hemmhekk minflok fit-Tokk/Indipendenza.

Dan kif ġie debitament ikkonfermat mill-intimat nomine Dr. Samuel Bazine matul ix- xhieda minnu mogħtija quddiem din l-Onorabbli Qorti fit-3 ta' Marzu 2017 (Rik.

Ġur.

Paġna 2 minn 9

Illi dan jirriżulta wkoll b'mod mill-aktar ċar mill-kontenut tal-minuti relattivi għal- laqgħat miżmuma mill-Kunsill fl-24 Ġunju 2016, fl-1 ta' Lulju 2016, fid-19 ta' Awwissu 2016, fis-6 t'Ottubru 2016 u fil-25 ta' Novembru 2016 (estratti rispettivament ippubblikati fuq il-website tal-Kunsill hawn annessi u mmarkati bħala Dok.

Illi d-deċiżjonijiet illi ttieħdu mill-Kunsill skond kif jirriżulta mid-dokumentazzjoni hawn annessa jirrigwardaw diversi fatturi lkoll relatati mat-trasferiment kif propost mill-Kunsill - ċioe' li l-bejjiegħa tal-Monti jibdew joperaw minn Pjazza Savina minflok mit-Tokk/Pjazza Indipendenza.

Jiġi osservat illi fil-minuti hawn annessi ssir referenza għal: (a) Pjanta illi qiegħda titħejja minn Perit Arkitett inkarigat mill-Kunsill;

(b) Ġbir tal-listi tal-persuni illi jħallsu l-liċenzja relattiva mad-Dipartiment tal-

(c) Qsim u preparazzjoni tal-kaxxi fi Pjazza Savina;

(d) Infurzar ta' kwistjonijiet bħal spazju, ħmieġ u ħinijiet wara li jkun sar it-

Kummerċ;

(e) Twaħħil ta' bollards fissi fi Pjazza Indipendenza.

Illi dan kollu għal darba oħra sar mingħajr ebda konsultazzjoni mal-esponenti;

Illi fil-ġimgħat illi għaddew ġew impittra wkoll il-kaxex mal-art fi Pjazza Savina – liema kaxex lanqas jirriflettu dawk illi fil-preżent jissussistu fit-Tokk/Pjazza Indipendenza u lanqas huma nnumerati wara xulxin kif inhuma l-kaxex fl-imsemmi Tokk/Pjazza Indipendenza;

Illi oltre dan irriżulta illi l-Kunsill intimat diġa' ħa xi passi anke f'dan l-istadju - waqt illi għadha pendenti l-kawża 13/15 PC - sabiex l-armar tal-Monti fil-Pjazza t-Tokk ikun ostakolat u ċioe' billi (i) qiegħed tabella tal-parkeġġ fil-post fejn jarma waħda mir rikorrenti; (ii) rama' s-siġra tal-Milied mal-ġenb tal-Pjazza (meta din dejjem kienet armata fin-nofs) u ħalliha fil-post sa Frar 2017, u (iii) qiegħed jibgħat diversi avviżi sabiex il-bejjiegħa tal-Monti ma jarmawx f'ġurnata jew oħra – u dan meta ma jkunx verament neċessarju; (iv) fil-ġranet illi għaddew tressqu xi torċi illi kienu quddiem il monument fil-pjazza sabiex tqiegħdu propju quddiem l-imwejjed/karrijiet tal- esponenti; kollox sabiex lir-rikorrenti jtellifhom fit-twettiq tal-attivita' kummerċjali tagħhom;

Illi kien ġie wkoll a konjizzjoni tal-esponenti illi l-Kunsill bi ħsiebu jwaħħal bollards fissi fit-Tokk/Pjazza Indipendenza – xogħol illi kien ippjanat illi jsir fil-futur viċin in kwantu illi t-tender relattiv kien jidher illi diġa' ġie akkordat u xogħol illi kien ser iservi biss sabiex ir-rikorrenti jiġu effettivament inibiti milli jarmaw fil-Pjazza in kwistjoni

Paġna 3 minn 9

– u dan bi ksur flagranti tad-drittijiet tagħhom kif hawn fuq premess u kif rikonoxxut minn din l Onorabbli Qorti bid-digriet mogħti fit-13 ta' Marzu 2015;

Illi nonostante l-fatt illi kienet din l-Onorabbli Qorti stess illi ħasset li jkun opportun illi ma tiġix implimentata d-deċiżjoni meħuda mill-Kunsill sabiex il-Monti jiġi trasferit fi Pjazza Savina – liema deċiżżoni għadha tikkostitwixxi l-mertu tal-kawża pendenti 13/15 PC – l-Kunsill intimat xorta baqa' jippersisti u sal-ġurnata tal-lum qiegħed dejjem ifittex kif ser jostakola u jinibixxi lir-rikorrenti milli jarmaw fit-Tokk/Pjazza Indipendenza u minn hemmhekk ikomplu jwettqu l-attivita' illi minnha huma jaqilgħu l-għixien tagħhom;

Illi l-esponenti anke talbu u ottjenew il-ħruġ ta' Mandat ta': Inibizzjoni: (Numru 5/17 JVC) kontra l-Kunsill intimat sabiex l-istess Kunsill jigi inibit 'milli bi kwalsiasi mod, u nkluz izda mhux limitatament bit-twahhil ta' bollards u/jew ta' oggetti ohra, jostakola lill bejjiegha tal-Monti, hawnhekk rikorrenti, milli jarmaw mit-Tnejn sas-Sibt fit-Tokk/Pjazza Indipendenza, Ħal Farrug, Ħal Luqa Ghawdex', u b'hekk pendenti. l-eżitu, ta' dawn l-odjerni proċeduri l-esponenti hawn imsemmija pproteġew id-dritt tagħhom illi jeżer itaw ix-xogħol tagħhom skond il-liċenzji f'isimhom maħruġa kif fuq dettaljat;

Illi għalhekk kellha ssir din il-kawża; Talbu lill-konvenuti jgħidu għaliex m'għandhiex din il-Qorti: 1.

Tikkonferma d-deċiżjoni mogħtija minn din l-Onorabbli Qorti fit-23 ta' Marzu 2017 in segwitu għat-talba għall-ħruġ ta' Mandat ta' Inibizzjoni (Numru 5/2017 JVC) fl- ismijiet Mary Kaye et vs. Dr. Samuel Bazine noe et;

Tiddikjara illi l-aġir tal-Kunsill intimat fil-konfront tal-esponenti kif hawn fuq premess u kull aġir li bih ir-rikorrenti jistgħu jiġu mċaħħda milli jeżerċitaw id-dritt tagħhom skond il permessi/liċenzji tagħhom huwa abużiv u llegali u jikkostitwixxi ksur tad-drittijiet akkordati lill-istess rikorrenti ai termini tal-Artikolu 37 tal- Kostituzzjoni ta' Malta u hekk ukoll tal-Artikolu 1 tal-Ewwel Protokol tal- Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali;

Tagħti dawk ir-rimedji kollha illi jistgħu jkunu meħtieġa, inkluż danni illi għandhom

jiġu likwidati fil-konfront tal-esponenti;

Tikkundanna lill-intimati sabiex iħallsu lill-esponenti s-somma illi tiġi hekk likwidata

minn din l-Onorabbli Qorti in linea ta' danni.

Bl-ispejjeż kollha inkluż tal-Mandat ta' Inibizzjoni (Numru 5/2017) kontra l-intimati illi huma minn issa nġunti għas-subizzjoni.

Rat ir-Risposta Ġuramentata tal-konvenut Avukat Ġenerali, li permezz tagħha eċċepixxa:

Paġna 4 minn 9

Illi l-eċċezzjonijiet tal-esponent hawn taħt elenkati qegħdin jingħataw mingħajr preġudizzju għal xulxin: Eċċezzjonijiet preliminari.

Illi in linea preliminari, l-esponent jeċċepixxi l-improponibbilita' tat-talba rikorrenti stante illi t-talba tar-rikorrenti hija waħda vaga u mhux identifikat x'inhu d-dritt illi fuqu hija bbażata l-azzjoni;

Illi in linea preliminari, l-Avukat Ġenerali mhuwiex il-leġittimu kontradittur għat- talbiet vantati mill-atturi u dan ai termini tal-Artikolu 181B tal-Kap.

12 tal Liġijiet ta' Malta.

Illi ai termini tal-artikolu 181B (2) tal-Kap 12 tal-liġijiet ta' Malta jiġi rilevat li rappreżentanza ġudizzjarja f'każijiet li jiġu intavolati kontra l-Gvern jew entita' tal- Gvern, tali azzonijiet u kawżi għandhom jiġu intavolati unikament kontra kap ta' dipartiment tal-gvern konċernat.

Illi di piu' l-esponent jirrileva illi huwa m'huwiex il- leġittimu kontradittur għat-talbiet tar-rikorrenti stante li dak li qed jillamentaw minnu r-rikorrenti ma jaqax taħt il-manzjonijiet tal-Avukat Ġenerali u dan peress li d- deċiżijonijiet fuq armar tal-monti u l-bejjiegħa tal monti in ġenerali ma tispettax lill- esponent;

Illi in linea preliminari ukoll l-esponent jeċċepixxi n-nuqqas ta' interess ġuridiku da parti tal-esponent stante huwa ma ħa l-ebda deċiżjoni fil-konfront tar-rikorrenti u wisq anqas ġie ddebitat b'xi mandat ta' inbizzjoni fil-konfront tiegħu kif qegħdin jsemmu r-rikorrenti.

Illi in linea preliminari ukoll l-esponent jeċċepixxi n-nullità tar-rikors ġuramentat stante li ma saritx id-debita interpellazzjoni hekk kif meħtieġ ad validitatem a tenur tas- subartikolu (1) tal-Artikolu 460 tal-Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta' Malta fil konfront tal- esponent.

Illi in linea preliminari ukoll, l-esponent jeċċepixxi n-nullita u l-irritwalita' tar-rikors ġuramentat redatt bħala azzjoni li tħallat talbiet taħt il-liġi ordinarja ma' talbiet taħt il-Kap 319, il-Kap IV tal-Kostituzzjoni ta' Malta u b'mod partikolari, inkwantu hija azzjoni dwar allegat ksur ta' drittijiet fundamentali huwa null billi mhux konformi mar-regoli dwar il-pratikka u l-proċeduri tal-Qrati.

Illi in linea preliminari l-esponent jeċċepixxi n-nuqqas ta' ġurisdizzjoni ta' dina l Onorabbli Qorti in kwantu qiegħda biss tintalab li tinvestiga allegat ksur tad-drittijiet fundamentali, stħarriġ li jispetta lill-Prim'awla tal-Qorti Ċivili (Sede Kostituzzjonali).

Eċċezzjonijiet fil-mertu.

Illi fil-mertu u mingħajr preġudizzju għas-suespost l-allegazzjonijiet tar rikorrenti huma infondati fil-fatt u fid-dritt;

Paġna 5 minn 9

Illi l-esponent jeċċepixxi illi ai termini tal-Artikolu 158(3)(c) tal-Kapitolu 12 tal Liġijiet ta' Malta, jiġi dikjarat illi l-fatti kif dikjarati mir-rikorrenti qegħdin jiġu kkontestati u jeħtieġ illi jiġu pruvati;

Illi l-esponent jirrileva illi huwa qatt ma ħa xi deċiżjoni fil-konfront tal-bejjiegħa tal- monti u li ċertament qatt ma ġie maħruġ fil-konfront tal-esponent mandat ta' inibizzjoni hekk kif isemmu r-rikorrenti.

Għaldaqstant l-esponent ċertament ma jistgħax jiġi addebitat bil-mertu ta' dan ir-rikors ġuramentat;

Illi l-esponent ma kkawża l-ebda danni lir-rikorrenti u m'għandhux jiġi kkundanat

iħallas l-ebda somma lill-istess;

Illi fi kwalunkwe kas t-talbiet rikorrenti huma għal kollox infondati fil-fatt u fid-dritt.

Salv eċċezzjonijiet ulterjuruii.

Rat ir-Risposta Ġuramentata tal-konvenuti l-oħra nomine li permezz tagħha eċċepew: 1.

Illi preliminarjament qed tiġi eċċepita n-nullita tar-rikors ġuramentat stante li ma saritx id-debita interpellazzjoni hekk kif meħtieġ ad validitatem a tenur tas-Sub-artikolu (1) tal-Artikolu 460 tal-Kap.

12 tal-Liġijiet ta' Malta fil-konfront tal-Avukat Generali;

llli preliminarjament ukoll qed jiġi eċċepiet il-prinċipju ne bis in idem u lis alibi pendens stante li bejn il-partijiet hemm pendenti kawża fl-istess ismijiet (Rikors Ġuramentat numru 13/2015 PC) dwar l-istess meritu quddiem din l-Onorabbli Qorti.

Għalhekk din il-kawża hi sempliċement sdoppjament tal-proċeduri fuq l-istess mertu u għandha tiġi respinta;

llli preliminarjament qed tiġi eċċepita wkoll l-improponibbilita' tat-talba rikorrenti stante illi t-talba tar-rikorrenti hija waħda vaga u mhux identifikat x'inhu d-dritt illi fuqu hija bbażata l-azzjoni;

l-ewwel talba attriċi hija legalment Illi mingħajr preġudizzju għall-premess, improponibbli peress li mhux legalment possibbli li ssir talba għall-inibizzjoni permanenti u/jew konferma permanenti ta' mandat ta' inibizzjoni;

Illi mingħajr preġudizzju għal-premess ukoll m'hemm l-ebda raġuni għaliex id- deċiżjoni mogħtija minn din l-Onorabbli Qorti fit-23 ta' Marzu 2017 fl-atti tal- mandat ta' inibizzjoni numru 5/2017 fl-ismijiet Mary Kaye et v Dr. Samuel Bazine noe et, għandha tiġi perpetwata;

Illi in kwantu bbażata fuq id-disposizzjonijiet tal-Kostituzzjoni ta' Malta u anki l- Ewwel Protokol tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal- Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, huwa sottomess b'mod preliminari wkoll li din il-Qorti tal-Maġistrati m'hijiex kompetenti biex tisma' talbiet ta' din ix-xorta', u dana peress li l-Artikolu 46 tal-Kostituzzjoni ta' Malta jagħti lill-Prim' Awla tal-Qorti

Paġna 6 minn 9

Ċivili l-ġurisdizzjoni esklussiva li tiddeċidi dwar ksur tad-disposizzjonijiet tal-Artikolu 37 tal-istess kostituzzjoni; kif ukoll jagħmel l-Artikolu 4 tal-Kap.

319 tal-Liġijiet ta' Malta.

Għalhekk din il-Qorti għandha tiddikjara ruħha nkompetenti biex tiddeċidi dwar tali talbiet, bil-konsegwenza li tiċħad tali talbiet attrici;

Illi mingħajr preġudizzju għall-premess, tali talbiet kif ibbażati fuq id-disposizzjonijiet tal-Kostituzzjoni ta' Malta u anki l-Ewwel Protokol tal-Konvenzjoni Ewropea għall- Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali huma nfondati fid-dritt u fil-fatt in kwantu kwalunkwe deċiżjoni mogħtija mill-Kunsill, mertu ta' din il-kawża, saret mingħajr ebda ksur tad-disposizzjonijiet relattivi msemmija fir-rikors ġuramentat, u jew bi ksur ta' xi disposizzjoni oħra tal-istess Kostituzzjoni ta' Malta jew l-Ewwel Protokol tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal- Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali;

Illi fi kwalunkwe każ, u mingħajr preġudizzju għall-premess, huwa sottomess li l- għan wara d-deċiżjoni għat-twaħħil ta' bollards mill-Kunsill ma kien bl-ebda mod relatat mal-hawkers, iżda kien li ma jitħallewx vetturi jidħlu jew jipparkjaw fil-parti pavimentata tat-Tokk/Pjazza Indipendenza, u għalhekk m'huwiex leġittimu għar- rikorrenti li jesiġu likwidazzjoni u ħlas ta' danni konsegwenza għal tali deċiżjoni;

Illi fi kwalunkwe każ u mingħajr preġudizzju għall-premess ukoll, m'hemm l-ebda danni li ġew kaġunati lir-rikorrenti per konsegwenza ta' kwalunkwe tip ta' aġir tal- Kunsill;

Illi konsegwentement m'hemmx danni x'jiġu likwidati u/jew imħallsa mill-Kunsill lir-

Illi l-eċċezzjonijiet kollha mogħtija huma indipendenti minn xulxin u kull waħda

qiegħda tingħata espressament bla preġudizzju għall-oħrajn;

Salv eċċezzjonijiet ulterjuri oħra jekk ikun il-każ.

Bl-ispejjeż.

Rat in-Nota tal-atturi tat-8 ta' Ġunju 2018, li biha ċedew il-mertu tal-kawża u ħallew ferm il-kap tal-ispejjeż.

Semgħet it-trattazzjoni tad-difensuri rispettivi tal-partijiet dwar il-kap tal-ispejjeż.

Rat il-verbal tal-udjenza tal-10 ta' Mejju 2019 fejn ħalliet il-kawża għal-lum għas-sentenza fuq il-kap tal-ispejjeż.

Rat ukoll l-atti tal-kawża fl-ismijiet Mary Kaye et. vs. Dr. Samuel Bazine et.

Ġur.

Nru. 13/2015) pendenti wkoll quddiem din il-Qorti.

Ikkunsidrat:

Paġna 7 minn 9

Illi din il-kawża ġiet intavolata in segwitu għall-ħruġ ta' mandat ta' inibizzjoni li kien jinibixxi lll-Kunsill Lokali tar-Rabat, Għawdex, milli jwaħħal bollards jew oġġetti oħra fi Pjazza t-Tokk u b'hekk l-atturi, lkoll bejjegħa tal-monti, ma jkunux jistgħu jarmaw il- prodotti tagħhom għall-bejgħ f'dik il-pjazza.1 It-talba għall-ħruġ ta' dan il-mandat kienet saret fil-mori tas-smiegħ ta' kawża oħra li kienu għamlu uħud mill-atturi f'din il-kawża u oħrajn dwar deċiżjoni tal-Kunsill biex ma jħallix lill-bejjiegħa tal-monti jibqgħu jarmaw fil-Pjazza tat-Tokk.2 Dik il-kawża kienet saret ukoll in segwitu għall-ħruġ ta' mandat ta' inibizzjoni ieħor kontra l-istess Kunsill.3 Dawn iż-żewġ mandati kienu nħarġu għax sa dakinhar il-bejjiegħa tal-monti kien għad għandhom liċenzja valida biex jarmaw f'din il- pjazza.

Ġara pero' illi fil-mori tas-smiegħ tal-kawża presenti, din il-liċenzja ġiet irtirata u għalhekk l-atturi ħassew li ma kienx għad baqgħalhom skop għalfejn ikomplu jinsistu fuq it-talbiet tagħhom u ċedew il-mertu tal-kawża, filwaqt illi żammew ferm il-kap tal-ispejjeż.4 Din is-sentenza titratta proprju il-kap tal-ispejjeż.

Il-konvenut Avukat Ġenerali f'waħda mill-eċċezzjonijiet tiegħu għat-talbiet attriċi f'din il- kawża kien sostna li l-atturi ma segwewx il-proċedua mitluba mill-artikolu 460(1) tal-Kap.

12, u ċioe' l-ħtieġa li qabel ma ssir kawża kontra l-Gvern, kellha ssir id-debita interpellazzjoni.

Ma jirriżultax li din l-interpellazzjoni kienet saret kontra l-Avukat Ġenerali qabel ma ġie msejjaħ f'din il-kawża, u għalhekk din l-eċċezzjoni timmerita li tiġi milqugħa,5 bil-konsegwenza li l-ispejjeż tal-Avukat Ġenerali in konnessjoni ma' din il- kawża għandhom jiġu ssoportati mill-atturi.

Minn naħa tiegħu l-konvenuti l-oħra qed jargumentaw li din il-kawża saret inutilment għaliex l-atturi rrepetew l-istess talbiet li kienu għamlu fil-kawża preċedenti (Rik.

Ġur.

Nru.: 13/2015) u għalhekk ma kienx hemm il-ħtieġa li ssir kawża oħra in segwitu għall- ħruġ tat-tieni mandat ta' inibizzjoni.6 Madankollu eżami akkurat taż-żewġ Rikorsi Ġuramentati jagħti stampa differenti minn kif qed jipprovaw ipinġuha dawn il-konvenuti.

Jibda biex jingħad li fil-kawża presenti hemm atturi li ma kienux involuti fl-ewwel kawża.7 Hemm ukoll konvenut, l-Avukat Ġenerali,li ma kienx imdaħħal fl-ewwel kawża.

Imbagħad il-premessi u t-talbiet fiż-żewġ kawżi huma piuttost differenti wkoll.

Permezz tal-ewwel kawża l-atturi kienu qegħdin jikkontestaw id-deċiżjoni tal-Kunsill Lokali tar- Rabat li ma jippermettix lill-bejjiegħa tal-monti jkomplu jarmaw fi Pjazza it-Tokk fl-istess

ħin li dawn il-bejjiegħa kellhom liċenzja valida mid-Dipartiment tal-Kummerċ biex

jarmaw f'din il-pjazza.

Konsegwentement talbu li tali deċiżjoni tiġi dikjarata nulla a tenur

1 Ara kopja tad-digriet ta' din il-Qorti, kif diversament ippresjeduta fl-atti tal-Mandat ta' Inibizzjoni Numru: 5/2017(JVC), esebita bħala Dok.

H mar-Rikors Ġuramentat presenti a fol.

69 – 71; 2 Ara atti tal-kawża fl-ismijiet: Mary Kaye et. vs Dr. Samuel Bazine et.

Ġur.

Nru. 13/2015 (PC); 3 Ara kopja tad-digriet ta' din il-Qorti, kif diversament ippresjeduta fl-atti tal-Mandat ta' Inibizzjoni Numru 10/2015(JVC),esebita bħala Dok.

B mar-Rikors Ġuramentat presenti a fol.

34 – 38; 4 Ara Nota tal-atturi tat-8 ta' Ġunju 2018 a fol.

5 Ara f'dan is-sens ukoll is-sentenza ta' din il-Qorti, kif ippresjeduta, tal-1.03.2019 fil-kawża: Edmund Debattista Segond et.vs.Monica Sireci et.; 6 Ara trattazzjoni tal-legali tar-rappresentant tal-Kunsill Lokali fl-udjenza tal-10 ta' Mejju 2019 a fol.

119 – 120; 7 Dawn huma Ronald Kaye, Josephine Bezzina Darmanin u Wenzu Kaye.

Paġna 8 minn 9

tal-artikolu 469A tal-Kap.

12, kif ukoll dikjarazzjoni li l-istess deċizjoni kienet tikser l- artikolu 37 tal-Kostituzzjoni ta' Malta u l-Artikolu 1 tal-Protokol tal-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, (ħaġa li pero' din il-Qorti mhix kompetenti tagħmel).

Minn naħa l-oħra bil-kawża presenti, l-atturi kienu qegħdin joġġezzjonaw għat-tentattivi tal-Kunsill li, minkejja li kien ġia ġie miżmum permezz ta' Mandat ta' Inibizzjoni milli jimplimenta d-deċizjoni tiegħu li ma jħallix il-bejjiegħa tal-monti milli jkomplu jarmaw fi Pjazza t-Tokk, xorta waħda pprova jilħaq l-għan tiegħu bit-tqegħid ta' bollards u oġġetti oħra li jostakolaw l-aċċess fiżiku tagħhom għall-istess pjazza.

Ma jirriżultax għalhekk li din il-kawża saret kappriċċjożament, u l-fatt li ġiet irtirata m'għandux jirrifletti ħażin fuq l-atturi, għar-raġuni li din id-deċizjoni ttieħdet biss wara li fil-mori tas-smiegħ tal-kawża, ġraw affarijiet li l-atturi ma seta kellhom ebda kontroll fuqhom, u ċioe' l-irtirar tal-liċenzji validi li kellhom biex jarmaw bil-monti fi Pjazza t- Tokk, deċizjoni li ttieħdet unilateralment mid-Dipartiment tal-Kummerċ.

Għaldaqstant tiddeċidi dwar il-kap tal-ispejjeż, billi tiddikjara li l-ispejjeż tal-konvenut Avukat Ġenerali għandhom ibatuhom l-atturi, filwaqt illi l-kumplament tal-ispejjeż għandhom jissoportuhom il-konvenuti l-oħra nomine li istigaw din il-kawża proprju bl- aġir tagħhom.

(ft) Paul Sari (ft) Silvio Fiorentino

D/Reġistratur

Vera Micallef k/a Micallef Cini Għar-Reġistratur 25.10.2019 – Sup25.2017 – Kaye Mary et vs Dr. Bazine Samuel et 3227

Paġna 9 minn 9


QORTI TAL-MAĠISTRATI (GĦAWDEX) ĠURISDIZZJONI SUPERJURI SEZZJONI ĠENERALI MAĠISTRAT DOTTOR PAUL COPPINI LL.D. Rikors Ġuramentat Numru: 63/2013 PC

Banif Bank (Malta) plc u b'digriet tal-21 ta' Ġunju 2019 l-isem ġie jaqra BNF Bank plc vs Islands Developments Limited (C18772); Mark Muscat Zerafa; Joseph Harrison; Lucia Harrison, fil-kwalita' tagħhom bħala garanti in solidum mal-kumpanija debitriċi prinċipali

Illum il-Ġimgħa, 25 ta' Ottubru 2019 Il-Qorti, Rat ir-Rikors Ġuramentat li permezz tiegħu il-Bank attur, wara li ppremetta: Illi l-kumpannija attriċi hi bank kummerċjali liċenzjat taħt il-Liġijiet ta' Malta biex fost l- oħrajn issellef flus lill-klijenti tagħha; Illi l-kumpannija debitriċi prinċipali hi waħda mill-klijenti tal-kumpannija attriċi u hi kumpannija reġistrata taħt il-Liġi ta' Malta;

Paġna 1 minn 6

Illi l-kumpannija debitriċi prinċipali tisvolġi negozju relatat ma' l-akkwist u l-iżvilupp ta' propjeta u avviċinat lill-kumpannija attriċi biex tissellef flus mingħanda in relazzjoni ma' dan in-negozju; Illi permezz ta' kuntratt ippubblikat fl-Atti tan-Nutar Dr. Kristen Kalabic datat it-18 ta' Novembru 2009 (ara Dok 'A') u kif ukoll il-Credit Agreement relattiv skond kif l-aħħar emendat fis-7 ta' Frar 2012 (ara Dok.

'B'), il kumpannija attriċi sellfet lill-kumpannija debitriċi prinċipali s-somma ta' żewġ miljuni u tlett mitt elf Ewro (€2,300,000); Illi l-kumpannija debitriċi prinċipali naqset milli tħallas lura l-ammont misluf lill- kumpannija attriċi skond kif miftiehem fil-kuntratt u l-Credit Agreement imsemmija aktar 'l fuq u din is-sitwazzjoni ilha tippersisti għal ammont ta' żmien ġmielu; Illi għalhekk seħħew waħda jew aktar mill-events of default imsemmija fil-kuntratt u fl- iskeda annessa mal-Credit Agreement, partikolarment, iżda mhux esklussivament:

Illi ai termini tal-imsemmija kuntratt u Credit Agreement, d-dejn kollu tal-kumpannija debitriċi prinċipali mal-kumpannija attriċi sar pagabli lura b'mod immedjat; Illi l-ammont komplessiv dovut mill-kumpannija konvenuta hu ta' żewġ miljuni, tlieta u għoxrin elf, seba' mija u ħamest Ewro u tnejn u għoxrin ċenteżmu (€2,023,705.22ċ), liem' ammont jikkonċerna l-Loan Account numru 31160 70 001 u jinkludi mgħaxijiet ta' disgħa u sebgħin elf, seba' mija u ħamest Ewro u tnejn u għoxrin ċenteżmu (€79,705.22ċ) kalkolati sas-27 t'Awissu 2013 (ara l-bank statement markat Dok.

'C'); Illi dan l-ammont hu wkoll dovut lill-kumpannija attriċi mill-konvenuti l-oħrajn Mark Muscat Zerafa, Joseph Harrison u Lucia Harrison stante li dawn daħlu bħala garanti in solidum ma' l- istess Kumpannija debitriċi prinċipali permezz ta' żewġ kuntratti datati 17 ta' Ġunju 2009 u 19 ta' Ġunju 2009 (ara Dok.

'D' u Dok.

'E' rispettivament); Illi għal diversi drabi, l-kumpannija attriċi interpellat lill-kumpannija debitriċi prinċipali u lill-garanti in solidum biex iħallsuha l-ammont dovut, fosthom permezz t'ittri legali datati 20 April 2011 u 5 t'April 2012 u kif ukoll permezz t'ittra uffiċċjali datata 9 ta' Mejju 2011 (ara Dok.

'G' u Dok.

'H'), iżda dawn baqgħu inadampjenti;

Paġna 2 minn 6

Illi l-imsemmi kreditu tal-kumpannija attriċi huwa ċert, likwidu u dovut u l-konvenuti m'għandhomx eċċezzjonijiet x'jagħtu f'dan ir-rigward kontra t-talbiet attriċi; Illi għalhekk jeżistu l-elementi kollha rikjesti mil-Liġi a tenur ta' l-Artikoli 167 et sequitur tal-Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta' Malta.

Talab lill-konvenuti jgħidu għaliex m'għandiex din il-Qorti: 1.

Taqta' u tiddeċiedi dina l-kawża bid-dispensa tas-smigħ, ai termini ta' l Artikoli 167

et sequitur tal-Kap.

12 tal-Liġijiet ta' Malta;

Tiddikjara li l-konvenuti huma debituri tal-kumpannija attriċi fis-somma ta'

Tikkundanna lill-konvenuti jħallsu lill-kumpannija attriċi l-ammont komplessiv ta'

€2,023,705.22ċ; u

Bl-ispejjeż, bank charges u fees u bl-imgħaxijiet mis-27 t'Awissu 2013 sad-data tal- pagament effettiv bir-rata ta' għaxra punt tnejn ħamsa fil-mija (10.25%) fis-sena.

Il-bank charges u fees u l-imgħaxijiet qed jintalbu skont kif jingħad fil-Credit Agreement fuq imsemmi.

Il-konvenuti huma minn issa nġunti għas-subizzjoni u dan b'riżerva għal kull dritt ieħor spettanti lill-kumpannija attriċi fil-konfront tal-istess konvenuti.

Rat id-digriet tagħha tas-17 ta' Ottubru 2013 fejn, wara li semgħet id-difensuri rispettivi tal-partijiet, awtorizzat lill-konvenuti jippreżentaw ir-Risposta Ġuramentata tagħhom fiż- żmien li trid il-liġi.

Rat ir-Risposta Ġuramentata tal-konvenuti kollha li permezz tagħha eċċepew: (a fol.

Illi preliminarjament, it-talbiet tal-kumpannija bankarja attriċi, kif formulati, huma legalment insostenibbli u ma jistgħux jintlaqgħu peress illi dina l-Onorabbli Qorti ma tistax tikkundanna lill-esponenti jħallsu lill-kumpannija bankarja attriċi l-ammont minnha mitlub mingħajr ma dina l-Onorabbli Qorti tinvestiga u tippronunzja ruħha dwar jekk seħħewx jew le ċirkostanzi li jġibu d-dekadenza mill-benefiċċju tat-terminu.

Kienet meħtieġa talba ad hoc sabiex jiġi determinat jekk l-esponenti tilfux il-benefiċċju tat-terminu mogħti lilhom u fin-nuqqas dina l-Onorabbli Qorti għandha tiċħad it- talbiet tal-kumpannija bankarja attriċi;

Illi preliminarjament ukoll u mingħajr preġudizzju għall-premess, it-talbiet tal- kumpannija bankarja attriċi, kif formulati, huma legalment insostenibbli u ma jistgħux jintlaqgħu peress illi s-self mogħti lill-esponenti kien għall-żmien determinat, ta' sitt (6) snin, liema żmien għadu ma għaddhiex u għalhekk id dejn reklamat mill- kumpannija bankarja attriċi għadu ma huwiex dovut.

Skond jurisprudenza kopjuża, meta jkun hemm ftehim fuq terminu rigward il-pagamenti, il-kreditur ma jistax jitlob

Paġna 3 minn 6

li tkun eżegwita l-obbligazzjoni qabel l-għeluq ta' dak it-terminu u konsegwentament una volta li l-kreditur ma jistax jitlob l-eżekuzzjoni ta' l-obbligazzjoni qabel l-għeluq tat-terminu ma jistax jingħad li l-kreditu għalaq u li allura huwa dovut, qabel ma jkun ġie verifikat ġudizzjarjament li ċ-ċirkostanzi li provokaw id-dekadenza jkunu seħħew - ħaġa li l-kumpannija bankarja attriċi mhijiex titlob f'din l-istanza u minħabba tali nuqqas dina l-Onorabbli Qorti għandha tiċħad it-talbiet tal-kumpannija bankarja attriċi;

Illi fil-mertu u mingħajr preġudizzju għas-suespost, l-esponenti jwieġbu illi huma dejjem ħallsu b'mod regolari anke sa żminijiet reċenti somom sostanzjali mill-bejgħ tal-proprjetà immobbli tagħhom skond ftehim u diskussjonijiet li huma kellhom mar- rappreżentanti tal-kumpannija bankarja attriċi u bl-aċċettazzjoni ta' l-istess kumpannija bankarja attriċi.

F'kull każ il-kawża intentata mill-kumpannija bankarja attriċi hija kapriċċjuża u ma jikkonkorrux ċirkostanzi li jwasslu għad-dekadenza mill- benefiċċju tat-terminu.

Illi fil-mertu wkoll u dejjem mingħajr preġudizzju għas-suespost, l-ammont mitlub mill-kumpannija bankarja attriċi ċertament ma huwiex dovut u dana peress illi l- komputazzjoni ta' l-ammont reklamat mill-kumpannija bankarja attriċi ma sarx skond il-liġi għaliex is-sistema ta' imputazzjoni tal-ħlas li tuża l-kumpannija bankarja attriċi ma issegwix ir-regoli dwar imputazzjoni tal-ħlas kontenuti fl-artikoli 1168 et seq. tal- Kap. 16 tal-Liġijiet ta' Malta u għalhekk ser jirriżulta matul it-trattazzjoni tal-kawża, jekk meħtieġ permezz ta' nomina ta' perit komputista, illi l-esponenti ħallsu aktar minn dak li jidher illi tħallas minnhom fl-istatements maħruġa mis-sistema tal- kumpannija bankarja attriċi;

Illi fil-mertu wkoll u dejjem mingħajr preġudizzju għas-suespost, l-ammont mitlub mill-kumpannija bankarja attriċi ċertament ma huwiex dovut u dana peress illi l- komputazzjoni ta' l-ammont reklamat mill-kumpannija bankarja attriċi ma sarx skond il-liġi wkoll għaliex tali komputazzjoni tinkludi l-kalkolazzjoni ta' imgħaxijiet fuq imgħaxijiet;

Illi fil-mertu wkoll u dejjem mingħajr preġudizzju għas-suespost, l-ammont mitlub mill-kumpannija bankarja attriċi ċertament ma huwiex dovut u dana peress illi ma jikkonkorrux ċirkostanzi li jwasslu għad-dekadenza mill-benefiċċju tat-terminu;

Illi fil-mertu wkoll u dejjem mingħajr preġudizzju għas-suespost, l-ammont mitlub mill-kumpannija bankarja attriċi ċertament ma huwiex dovut u dana peress illi l- ammont mitlub fir-rikors maħluf (ossija dak ta' żewġ miljuni tlieta u għoxrin elf seba'

Paġna 4 minn 6

mija u ħames Ewro u tnejn u għoxrin centeżmu (€2,023,705.22ċ) ma jaqbilx ma' l- ammont li jirriżulta mill-istatement anness mar-rikors maħluf li juri l-ammont ta' żewġ miljuni tmint'elef tmien mija u disa' Ewro u sitta u tletin ċenteżmu (€ 2,008,089.36ċ);

Illi fil-mertu wkoll u dejjem mingħajr preġudizzju għal dak kollu premess, l-esponenti ma jaqblux mal-mod kif il-kumpannija bankarja attriċi qiegħda taħdem l-imgħaxijiet fuq l-imgħaxijiet u lanqas jaqblu mar-rata ta' imgħax mitluba mill-kumpannija bankarja attriċi.

Fil-fatt, ir-rata ta' imgħax mitluba mill-kumpannija bankarja attriċi ta' għaxra punt tnejn ħamsa fil-mija (10.25% ma tistax tiġi lilha akkordata peress illi huwa risaput li minkejja kull ftehim bejn il-kontraenti, mid-data tal-"call in" tapplika r-rata ta' imgħaxijiet legali mhux xi rata li tkun ġiet qabel miftehma bejn il-partijiet.

F'dan il- każ, anke minn dak premess mill-kumpannija bankarja attriċi biss jirriżulta illi l-"call in" ilha ċertu żmien li saret u għalhekk għandu wkoll isir aġġustament fl-imgħaxijet mitluba mid-data li fiha saret il-"call in".

Finalment, l-esponenti lanqas jaqblu maċ- "charges" li l-kumpannija bankarja attriċi żammitilhom u qiegħda tippretendi li jiġu ikkundannati li jħallsuha;

Salv risposta ulterjuri jekk ikun il-każ;

Bl-ispejjeż kontra l-kumpannija bankarja attriċi li d-diretturi, azzjonisti u rappreżentanti tagħha huma minn issa inġunti in subizzjoni.

Semgħet ix-xhieda prodotti.

Rat in-Nota ta' ammissjoni tal-konvenuti kollha, ppreżentata fit-28 ta' Ġunju 2019.

Rat li l-kawża tħalliet għas-sentenza għal-lum.

Ikkunsidrat: Illi permezz ta' din il-kawża l-Bank attur qiegħed jitlob li l-konvenuti jiġu kkundannati jħallsuh is- somma bilanċjali dovuta lilu minnhom solidament bejniethom għal self li kien ingħata lis-soċjeta' konvenuta permezz ta' kuntratt pubbliku tat-18 ta' Novembru 2009.1 Illi ntqal fir-Rikors li din is-soċjeta' ripetutament naqset milli tħallas il-pagamenti dovuti skont kif kien ġie miftiehem fl-istess kuntratt, u għalhekk saret din il-kawża.

Il-konvenuti ma kienux qegħdin jaqblu fuq l-ammont pretiż mill-Bank attur.

Imma wara li ġie aċċettertat fl-udjenza tal-21 ta' Ġunju 2019 x'inhu l-ammont realment dovut, u dana hekk kif ir-rappreżentant tal-Bank, is-sur Luke Zarrouk ddikjara li l-ammont dovut sa dakinhar kien ta' żewġ miljuni erba' mija u tnejn u ħamsin elf disa mija u sitta u erbgħin

1 Ara kopja annessa bħala Dok.

Paġna 5 minn 6

ewro u tmenin ċenteżmu (€2,452,946.80ċ), il-legali tal-konvenuti ddikjara li kellu struzzjonijiet mill-klijenti tiegħu biex jammetti t-talba għall-ammont li kien għadu kemm ġie dikjarat mis-sur Zarrouk.2 Infatti ġimgħa wara, u ċioe' fit-28 ta' Ġunju 2019 il- konvenuti ntavolaw Nota, debitament iffirmata u kkonfermata minnhom, fejn ammettew il-kawża għall-ammont bilanċjali dikjarat fl-udjenza tal-21 ta' Ġunju 2019.3 Il-Qorti għalhekk, u in vista ta' din l-ammissjoni, filwaqt illi tiċħad l-eċċezzjonijiet tal- konvenuti, tiddeċidi dwar it-talbiet billi: 1.

Tiddikjara lill-konvenuti debituri in solidum bejniethom tal-Bank attur fis-somma bilanċjali ta' żewġ miljuni erba' mija u tnejn u ħamsin elf disa mija u sitta u erbgħin ewro u tmenin ċenteżmu (€2,452,946.80ċ); u

Tikkundanna lill-istess konvenuti in solidum bejniethom sabiex iħallsu lill-Bank attur

Bl-ispejjeż, bank charges u bl-imgħaxijet ulterjuri bir-rata ta' għaxra punt tnejn ħamsa fil- mija (10.25%) b'effett mit-tnejn u għoxrin (22) ta' Ġunju 2019 sad-data tal-pagament effettiv, kontra l-istess konvenuti in solidum bejniethom.

(ft) Paul Cassar Jackson (ft) Silvio Palmier Delre

D/Reġistratur

Vera Salo Bachar Għar-Reġistratur 25.10.2019 – Sup63.2013 – Banif Bank Malta plc vs Island Developments Limited et 1741

2 Ara verbal tal-udjenza tal-21 ta' Ġunju 2019, a fol.

187 tal-proċess; 3 Ara Nota a fol.

Paġna 6 minn 6


TRIBUNAL GĦAL TALBIET ŻGĦAR

ĠUDIKATUR

Seduta tal-25 t' Ottubru, 2019 SENTENZA DWAR IL-KOMPETENZA

Numru fuq il-Lista:- 27

Ħal Safi

Din hija sentenza dwar l-eccezzjoni sollevata mill-konvenuti dwar in-nuqqas ta'

kompetenza ta' dan it-Tribunal rigward it-talbiet odjerni stante li skont il-konvenuti it-

talbiet huma regolati fir-Raba' Skeda tal-Kap 387 tal-Ligijiet ta' Malta bhala tilwima li

ghandha tigi rizolta permezz ta' Arbitragg Mandatarju.

Ra l-Avviz tat-Talba prezentat mis-socjeta' attrici li permezz tieghu qed jippremetti li

waqt il-hin tax-xoghol fit-30 ta' Mejju, 2014 fi Triq Mdina, Zebbug waqt li kien qed isuq il-

vettura AGR-531; li huwa baqa' diehel fil-vettura bin-numru JBM 678 u kkawza danni fil-

vettura AGR-531 proprjeta' tas-socjeta' attrici; li l-konvenuti intavolaw proceduri

quddiem ic-Centru Malti tal-Arbitragg permezz tal-kaz numru M4552/2015 kontra

Renald Scuereb k/a Xuereb fejn talbu li Renald Scuereb k/a Xuereb jinsab responsabbli ghall-incident tat-traffiku

u jigi kkundannat ihallas is-somma ta'elf disa' mija u tmienja u ghoxrin ewro u ghaxar

centezmi (€1,928.10c) u fis-sentenza tal-21 ta' Dicembru, 2017 gie deciz li l-incident sehh

unikament tort tas-sewqan negligenti ta' Anthony Farrugia Lauri li ghalkemm gie interpellat

ihallas id-danni huwa baqa' inadempjenti.

Ra l-eccezzjoni tal-konvenuti li permezz taghha eccepew li dan it-Tribunal ma ghandux

kompetenza jiddeciedi fuq il-materja odjerna liema materja hija regolata fir-Raba' Skeda

tal-Kap 387 tal-Ligijiet ta' Malta bhala tilwima li ghandha tigi rizolta permezz ta' Arbitragg

Mandatarju

Sema' t-trattazzjoni tal-avukati tal-partijiet

Ikkunsidra,

Ħaż-Żabbar' Skeda tal-istess Kap 387 tipprovdi kif gej:

"It-tilwimiet hawn izjed 'l isfel imsemmija fit-taqsima A ghandhom jigu determinati

b'arbitragg u ghandhom jittiehdu f'arbitragg taht ir-regolamenti msemmija fit-Taqsima B

b'zieda ma' dawk ir-regoli li jistghu jigu mahruga mic-Centru minn zmien ghal zmien".

Tilwimiet dwar it-Traffiku ta' Vettura bil-Mutur tghid

hekk:

"Kull tilwima civili jew kummercjali li ma tkunx wahda li jkollha x'taqsam ma' talba ghal

danni ghal hsara fil-persuna li tkun tilwima li torigina minn:

(a) Kollizjoni bejn vetturi jew

(b) Hsara volontarja fil-proprjeta' li tinvolvi l-vetturi; jew....

Illi skont is-sentenza moghtija mic-Centru tal-Arbitragg, sab li Anthony Farrugia Lauri kien

responsabbli ghal dan l-incident; is-socjeta' attrici qed titlob hlas ta' spejjez li rrikorriet

in konsegwenza tal-agir tal-istess Anthony Farrugia Lauri.

Ir-Raba' Skeda tal-Kap 387 dwar l-Arbitragg Mandatarju hija ligi ta' ordni pubbliku u l-

vertenza ta' dan il-kaz cioe' danni sofferti per konsegwenza ta' incident awtomobilistiku

taqa' taht l-istess ligi.

Ladarba t-talba tas-socjeta' attrici hija talba ghal danni li torigina

minn hsara nvolontarju fil-proprjeta' li tinvolvi l-vetturi dan it-Tribunal ma ghandux

ghazla ohra ghajr li jilqa' l-eccezzjoni tal-konvenuti stante li t-talba taghhom taqa' taht r-

Raba' Skeda Taqsima A tal-Kap 387 tal-Ligijiet ta' Malta.

Spejjez a karigu tas-socjeta' attrici.


TRIBUNAL GĦAL TALBIET ŻGĦAR

ĠUDIKATUR

Seduta tal-25 t' Ottubru, 2019

Numru fuq il-Lista: 28

Triq il-Gladjoli,

Il-Qasam ta' San Gorg,

Ann Pauline Beatrice Croker (K.I. 601888L)

Din hija sentenza dwar l-eccezzjoni sollevat mill-konvenuta a fol 13 dwar l-inkompetenza

rationae valoris ta' dan it-Tribunal stante li l-attur qed jitlob lit-Tribunal b'mod

komplessiv valur li jeccedi l-kompetenza ta' dan it-Tribunal sabiex jasal ghal valur tat-

talba tal-istess attur.

Semgha lill-partijiet jitrattaw din l-eccezzjoni.

Ikkunsidra,

Li l-konvenuta qed tikkontendi li galadarba l-allegat ammont dovut jirrizulta minn

somma li teccedi s-somma ta' hamest elef ewro (€5,000) stante li l-ammont pretiz huwa

terz tas-somma totali ta' danni allegatament subiti u li jlahhqu l-ammont ta' sitt elef erba'

mija hamsa u sebghin ewro u tmienja u tletin centezmu (€6,475.38c).

It-Tribunal ghal Talbiet Zghar ghandu l-kompetenza li jiddeciedi "t-talbiet kollha ta' flus

ta' ammont ta' mhux izjed minn hamest elef ewro (€5000)" (Artikolu 3(2) tal-Kap 380).

L-ammont pretiz huwa ta' elfejn mija u tmienja u hamsin ewro u sitta u erbghin centezmu

Il-partijiet jaqblu li dan huwa terz tal-ispiza totali.

Pero' fl-eccezzjonijiet taghha l-konvenuta qeghda wkoll tikkontesta li ntefqet din is-

somma cioe' ta' elfejn mija u tmienja u hamsin ewro u sitta u erbghin centezmu

(€2,158.46c) x 3 total ta' sitt elef erba' mija u hamsa u sebghin ewro u tmienja u tletin

centezmu (€6,475.38c) u anke r-responsabilita' taghha ghal tali danni. (ara it-tielet u r-

raba' eccezzjoni).

Is-sentenza kwotata mill-attur cioe' dik moghtija mill-Qorti tal-Appell Sede Inferjuri per

2017 tirrigwarda fatt fejn l-ammont li minnu originat s-somma dovuta kien jeccedi l-

hamest elef (€5,000) izda li tali ammont originali ma kienx gie kontestat mill-konvenut

kontrarjament bhala ma gara f'dan il-kaz u ghalhekk tali decizjoni ma tapplikax ghal kaz

Li qed jintalab f'dan il-kaz mhux biss it-talba tal-attur izda wkoll ezami tal-eccezzonijiet

tal-konvenuta li tinvolvi stharrig ta' vertenza li allura tkun tmur il-hin mill-kompetenza

tat-Tribunal u dan kif jirrizulta wkoll mis-sentenzi esebiti mill-konvenuta.

Ghaldaqstant dan it-Tribunal qed jaqta' u jiddeciedi billi jilqa' l-ewwel eccezzjoni tal-

konvenuta u jiddikjara li dan it-Tribunal ma ghandux kompetenza jisma u jiddeciedi din

il-kawza.

Spejjez a karigu tal-attur.