QORTI TAL-MAĠISTRATI (MALTA) BĦALA QORTI TA' ĠUDIKATURA KRIMINALI

MAĠISTRAT DR NATASHA GALEA SCIBERRAS

Illum, 25 ta' Novembru 2020

Wara li rat l-imputazzjonijiet miġjuba fil-konfront tal-imputat Joseph Johnston ta' 46 sena, iben Emanuel u Dolores neeˋ Augugliaro, imwieled Ħad-Dingli fid-19 ta' Frar 1962 u residenti Quintano Flats, Flat 1, Triq Mahatma Ghandi, Bormla, detentur tal-karta tal-identitaˋ bin-numru 723370(M);

Akkużat talli f'dawn il-Gżejjer fl-20 ta' Settembru 1998 u fid-disa' xhur ta' qabel din id-data:

a) Forna jew ipprokura jew offra li jforni jew jipprokura d-droga kokajina speċifikata fl-ewwel skeda ta' l-Ordinanza dwar il-Mediċini Perikolużi, Kap. 101 tal-Liġijiet ta' Malta lill-persuna jew persuni jew għall-użu ta' persuna jew persuni mingħajr ma kellu liċenżja mill-President ta' Malta, mingħajr ma kien awtorizzat bir-Regoli tal-1939 għall-Kontroll Intern tad-Drogi Perikoluzi (G.N.292/1939) jew minn xi awtoritaˋ mogħtija mill-President ta' Malta li

jforni d-droga u mingħajr ma kien fil-pussess ta' awtorizzazzjoni għall- importazzjoni jew għall-esportazzjoni maħruġ mit-Tabib Prinċipali tal-Gvern skond id-dispożizzjonijiet tas-sitt (6) Taqsima ta' l-Ordinanza msemmija, u mingħajr ma kellu liċenzja jew xort'oħra awtorizzat li jimmanifattura jew jforni d-droga msemmija u mingħajr ma kellu liċenzja li jipprokura l-istess droga; liema reat sar fi jew ġewwa distanza ta' mitt metru mill-perimetru ta' skola, club, jew ċentru taż-żgħażagħ jew xi post ieħor fejn normalment jiltaqgħu ż-żgħażagħ u dan bi ksur tar-regolament 4 tal-1939 għall-Kontroll Intern tad-Drogi Perikolużi (G.N. 292/1939) kif sussegwentement emendati u bi ksur tal-Ordinanza dwar il-Mediċini Perikolużi, Kap. 101 tal-Liġijiet ta' Malta u tal-Artikolu 22(2)(b) tal-Kap.

101 tal-Liġijiet ta' Malta;

b) Itraffika, biegħ, qassam jew offra li jitraffika, jbiegħ jew iqassam mediċina psikotropika u ristretta (ecstasy) mingħajr awtorizzazzjoni speċjali u bil- mitkub mis-Supritendent tas-Saħħa Pubblika, liema reat sar fi jew ġewwa distanza ta' mitt metru mill-perimetru ta' skola, club jew ċentru taż-żgħażagħ jew xi post ieħor fejn normalment jiltaqgħu ż-żgħażagħ bi ksur ta' l-Ordinanza Dwar il-Professjoni Medika u l-Professjonijiet li għandhom x'jaqsmu magħha, Kap. 31 tal-Liġijiet ta' Malta, u r-Regolamenti dwar il-Kontroll tal- Mediċini, Avviż Legali 22 tal-1985 kif emendati u tal-Artikolu 22(2)(b) tal- Kap. 101 tal-Liġijiet ta' Malta.

Semgħet ix-xhieda, rat l-atti kollha tal-każ u d-dokumenti esebiti, inkluż l-Ordni ta' l-Avukat Ġenerali tal-4 ta' Ġunju 2008 ai termini tal-Artikolu 22(2) tal-Kapitolu 101 tal-Liġijiet ta' Malta, kif ukoll l-Ordni ta' l-Avukat Ġenerali, mhux iffirmat, datat Ġunju 2008, mingħajr jum speċifikat, ai termini tal-Artikolu 120A(2) tal-Kapitolu 31 tal-Liġijiet ta' Malta, sabiex dan il-każ jinstema' minn din il-Qorti bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali1;

Rat in-nota ta' sottomissjonijiet tal-Prosekuzzjoni2 u illi minkejja illi d-difiża wkoll ingħatat żmien sabiex tintavola n-nota ta' sottomissjonijiet tagħha, dan baqgħet ma għamlitux;

Semgħet it-trattazzjoni finali tad-difiża.

1 Ara l-Ordni ai termini tal-Kap.

2 tal-proċess u l-Ordni ai termini tal-Kap.

3 tal-proċess.

188 tal-proċess.

Ikkunsidrat:

Illi mill-atti proċesswali imputazzjonijiet miġjuba kontra l-imputat fuq is-segwenti xhieda u provi:

l-Prosekuzzjoni qegħda ssejjes

jirriżulta

L-Ispettur (illum Assistent Kummissarju) Dennis Avellino xehed kif dan il- każ huwa riżultat ta' żewġ investigazzjonijiet separati; waħda mmexxija mill- Ispettur (sussegwentement Supretendent) Sandro Borg Baldacchino u oħra mill-Assistent Kummissarju Neil Quintano.

F'dawn l-investigazzjonijiet separati ġew arrestati u investigati xi persuni, fosthom James Mayo (ID 559559(M)) li kien instab fil-pussess ta' ammont ta' pilloli ecstasy fl-20 ta' Settembru 1998 u Clifford Pawley (ID 01641(M)), li wkoll kien instab fil-pussess ta' sustanzi lleċiti.

Skont ix-xhud, nhar is-16 ta' Novembru 2004, James Mayo għażel li jixhed fil-proċeduri li ġew intavolati fil-konfront tiegħu dwar pussess aggravat ta' ecstasy, u indika lill-persuna li mingħandha huwa xtara l-pilloli ecstasy li nstabu fil-pussess tiegħu waqt rave party ġewwa l-Westin Bouvett fis-sena 1998 ossia lil ċertu Joseph Johnston.

Sussegwentement, mill-invetigazzjoni tagħha, il-pulizija waslet sabiex tidentifika lill-imputat odjern bħala dak li Mayo indika li kien fornih bil-pilloli ecstasy.

Ix-xhud jgħid ukoll illi bħala riżultat ta' din ix-xhieda, fil-proċeduri li ttieħfu kontra tiegħu, l-istess James Mayo ibbenefika mid-disposizzjonijiet tal-Artikolu 29 tal-Kap.

101 tal- Liġijiet ta' Malta.

L-Ispettur Dennis Avellino jgħid ukoll illi waqt ix-xhieda mogħtija minn Clifford Pawley fil-proċeduri li ttieħdu kontra tiegħu, dan kien indika lil ċertu Joseph Johnston magħruf bħala t-Tiny bħala dak li kien ifornih bid-droga kokaina.

Anke hawn, il-pulizija kkonkludiet illi Johnston kien l-imputat odjern.

Ix-xhud jgħid illi għalhekk a bażi tas-suespost, l-imputat ġie mixli bir-reati odjerni.

Huwa jkompli jgħid illi l-imputat, imbagħad, ġie investigat mill- pulizija u rrilaxxja stqarrija fl-24 ta' Ottubru 2007.3 In kontro-eżami, l-Ispettur Dennis Avellino jgħid illi James Mayo ma kienx ikkonferma l-istqarrija li rrilaxxja lill-pulizija bil-ġurament quddiem il- Maġistrat tal-Għassa, iżda kien minflok għażel li jixhed fil-proċeduri li ttieħdu fil-konfront tiegħu u matul din ix-xhieda, huwa ndika lill-persuna li fornietu

32 u 33 tal-proċess.

bil-pilloli ecstasy.

Skont ix-xhud, lanqas Clifford Pawley ma kien ikkonferma bil-ġurament l-istqarrija li huwa rrilaxxja lill-pulizija, iżda xehed fil-proċeduri odjerni u sostna illi l-persuna li huwa indika bħala l-fornitur tiegħu ossia Joseph Johnston, ma kienx l-imputat odjern.4 L-istess Spettur Theuma esebixxa wkoll l-istqarrija rilaxxjata minn Clifford Pawley bħala parti integrali mix-xhieda tal-istess Sultana tat-3 ta' Settembru 2007, quddiem din il-Qorti kif diversament preseduta.5

Oriana Farrugia Randon, Deputat Reġistratur, li esebiet vera kopja tax-xhieda ta' James Mayo tas-16 ta' Novembru 2004 quddiem din il-Qorti kif diversament preseduta, fil-kawża fl-ismijiet 'Il-Pulizija (Spettur Sandro Gatt) vs James sive James Edward Mayo'6, kif ukoll vera kopja tax-xhieda ta' Clifford Pawley tat-3 ta' Settembru 2007 quddiem din il-Qorti, kif diversament preseduta, fil-kawża fl-ismijiet 'Il-Pulizija (Supt.

Jirriżulta mix-xhieda ta' James Mayo tas-16 ta' Novembru 2004, quddiem din il-Qorti kif diversament preseduta, fil-kawża fl-ismijiet 'Il-Pulizija (Spettur Sandro Borg Baldacchino) vs James sive James Edward Mayo', illi x-xhud jgħid li huwa xtara l-pilloli mingħand Joseph Johnston.

Jgħid ukoll illi kull ma jaf dwaru hu li huwa mill-Fgura u li jaħseb li ghandu 45 sena8.

Jgħid illi l-aħħar darba li xtara mingħand Rizzo kien ftit qabel il-każ tiegħu, jiġifieri fis-sena 1998.

Jgħid in oltre illi Rizzo kien salesman bil-parts tal-karozzi u li dawn kien ibiegħhom billi jiġri bil-vann.

Jgħid illi huwa (ix-xhud) minn Ħad-Dingli u lil Rizzo kien jarah Ħad-Dingli stess, li huwa (ix-xhud) joqgħod il-pjazza u lil Rizzo kien jarah għax "hu dejjem hemm"9.

Jgħid ukoll illi Rizzo kellu vann tal-marka Toyota bir-riklam "tal-Kleen Flo"10.

Mingħandu huwa kien jixtri pilloli ecstasy u xtara darba jew darbtejn mingħandu.

F'din l-okkażjoni, huwa kien akkwista ħamsin pillola bil-prezz ta' mitejn Lira Maltin (Lm200).

Qabel kien xtara darb'oħra għall-użu tiegħu.

Mis-sena 1998 qatt ma reġgħu tkellmu.

Jgħid in oltre illi l-imputat kien twil ħames piedi u nofs, irqiq u ta' karnaġġjon

108 sa 115 tal-proċess, kif ukoll a fol.

11 u 12 u 30 u 31 tal-proċess.

Jirriżulta wkoll mix-xhieda tal- Ispettur Dennis Avellino tas-7 ta' Novembru 2008, illi fil-proċeduri li ttieħdu fil-konfront tiegħu, nhar is-7 ta' Frar 2005, James Mayo ġie kkundannat għal erba' xhur priġunerija.

75 u 76 tal-proċess.

L-istqarrija ta' Sultana tinsab esebita a fol.

77 u 78 tal-proċess.

13 u 14 tal-proċess.

56 u 57 tal-proċess.

16 tal-proċess.

17 tal-proċess.

18 tal-proċess.

Ma kienx jilbes nuċċali, kellu xagħru iswed u qasir.

Ma kienx jaf jekk l-imputat kellux laqam.

Jgħid ukoll illi huwa kien jieħu l-ecstasy fil- weekends, ġewwa Paceville u fil-parties.

Mill-ħamsin pillola li kien akkwista f'din l-okkażjoni, huwa kien ħa żewġ pilloli u li huwa ġieli biegħ id-droga biex iżomm il-vizzju li kellu.11 F'dawn il-proċeduri, imbagħad, nhar id-9 ta' Frar 2009, quddiem din il-Qorti, kif diversament preseduta, l-istess James Mayo jikkonferma illi l-pulizija kienu sabulu l-pilloli ecstasy u jgħid illi kien ġie kkundannat erba' xhur priġunerija.

Jgħid in oltre illi huwa kien akkwista dawn il-pilloli mingħand Joseph Johnston, li huwa jidentifikah bħala l-imputat odjern.

B'kollox kien xtara ħamsin pillola bi prezz ta' madwar mitejn lira Maltin (Lm200).

Din kienet l- unika okkażjoni li fiha xtara l-pilloli mingħand l-istess imputat.

Jgħid illi huwa kien sempliċiment iltaqa' miegħu u akkwista l-pilloli mingħandu u li sar jaf bl-imputat tramite xi ħbieb.

Ix-xhud jgħid ukoll illi huwa kien instab fil- pussess tal-pilloli waqt party nhar il-21 ta' Settembru 1998 u li kien xtara l- istess pilloli xi jum jew jumejn qabel.

Skont ix-xhud, l-imputat kien dejjem jiġri b'vann, li fuqu kellu riklam tal-Kleen Borg Salerno.12 L-istess James Mayo reġa' xehed quddiem din il-Qorti, kif preseduta, nhar is-7 ta' Lulju 2014.

Huwa jikkonferma li fis-sena 1998, huwa ġie investigat mill-pulizija mill-Iskwadra kontra d-Droga u kien tressaq il-Qorti fuq pussess aggravat ta' pilloli ecstasy li, huwa jgħid, kien akkwistahom mingħand Joseph Johnston.

Jgħid ukoll illi huwa kellu tmienja u erbgħin pillola fil-pussess tiegħu.

Huwa jidentifika lil Rizzo ossia l-fornitur tal-pilloli in kwistjoni bħala l- imputat odjern.

Jgħid in oltre illi nesa kemm kien ħallas għall-pilloli u nesa wkoll kif għamel sabiex xtara dawn il-pilloli mingħandu, għalkemm sussegwentement jgħid illi kienu ltaqgħu, l-imputat tah il-pilloli u huwa ħallsu.

Jgħid illi nesa fejn kienu ltaqgħu, iżda wara jgħid li ltaqgħu Ħad-Dingli, tal-pieta'.

Jgħid ukoll illi din kienet l-unika darba li kien xtara mingħand l-imputat.

Ix-xhud ikkonferma x-xhieda mogħtija minnu quddiem din il-Qorti kif diversament preseduta u jgħid, rigward il-prezz tal-pilloli li, f'dik ix- xhieda preċedenti tiegħu kien qal illi kien ta' mitejn lira Maltin (Lm200) għal ħamsin pillola, "Jekk ghidt hekk, hekk hu imma onestement ma niftakarx".13

Jirriżulta mix-xhieda ta' Clifford Pawley tat-3 ta' Settembru 2007, quddiem 'Pulizija

il-Qorti kif diversament preseduta,

fl-ismijiet

fil-kawża

15 sa 25 tal-proċess u a fol.

38 sa 48 tal-proċess.

49 sa 53 tal-proċess.

164 tal-proċess.

158 sa 168 tal-proċess.

(Supritendent Neil Quintano) vs Clifford Pawley et'14, illi wara li nqrat lilu l- istqarrija li huwa kien irrilaxxja lill-pulizija nhar it-12 ta' April 1998, huwa jikkonferma li din kienet l-istqarrija tiegħu u illi huwa kien irrilaxxja l-istess stqarrija volontarjament, wara li huwa kien ingħata s-solita twissija skont il- liġi.

F'din l-istqarrija15 Pawley jgħid illi huwa tela' Għawdex ma' sieħbu Anthony Tantawi u li hemmhekk kienu qed joqogħdu Bormla ġewwa appartament flimkien ma' persuni oħrajn li huwa jsemmi fl-istess stqarrija.

Huwa jgħid b'referenza għall-biċċiet tar-raża tal-cannabis li nstabu fl-appartament fil-jum ta' qabel, illi dawn kienu għall-użu personali tiegħu u li kien ilu jpejjep il- ħaxixa xi xahrejn jew tlieta.

Mistoqsi jekk dan l-aħħar kienx ta xi kokaina lil Tantawi, huwa jikkonferma dan u jgħid illi huwa kien ta tnax-il pakkett kokaina lil Tantawi f'biċċa tal-Kinder, li tah dawn il-pakketti jum qabel telgħu Għawdex, jiġifieri nhar l-Erbgħa fil-għaxija u li kien tahomlu biex iżommhomlu.

Huwa ma kienx jaf fejn kien għamilhom Tantawi, iżda dan kellu jerġa' jagħtihomlu lura meta jmur lura.

Jgħid ukoll fl-istqarrija illi huwa ma jużax kokaina, iżda kien ser jipprovaha.

Mistoqsi minn fejn kien xtara l- kokaina, Sultana jgħid illi "Nhar l-erbgha fil-ghaxija, rajt lil Joseph Johnston, maghruf bhala 'it-tiny'.

Rajtu fejn 'it-tik-tik confectionery' li qeghda fejn l- entratura principali tal-ground 'Pace-Grasso'.

Jiena kont diga miftiehem li jgibli 3 grammi kokajina.

Hu gie b'van tat-tip bhal Toyota, li mal-genb u quddiem tieghu ghandu miktub 'Kleen-flo'.

Jiena kont bil-mixi.

Qadt barra l-van, u hu taghni 6 pakketti bil-kokajina.

Jiena kont diga miftiehem mieghu, li jaghmilhomli pakketti, ghax jiena ma' nafx naghmilhom.

Jiena kont fthemt mieghju jidhirli nhar it-tnejn.

Jiena kont rajtu ghaddej bil-van u fthemna hekk.

Nhar l-erbgha ma' hallastux taghhom.

Ghandi intieh Lm35 kull gramma, u suppost taghni 3 grammi kokajina.

Hadthom id-dar, u irdubjajt l-ammont, billi hallatha mal-bicarbonat.

B'hekk minn 6 gibthom 12 il-pakkett."16 Dwar dawn il-pakketti, Sultana jgħid illi huwa kellu l-ħsieb li jtellagħhom Għawdex miegħu sabiex ibiegħhom hemm, bil-prezz ta' Lm20 il-pakkett, iżda beża' għaliex magħhom kien hemm ulied Bonello u beżgħu wkoll minħabba r-roadblocks li jsiru ċ-Ċirkewwa u postijiet oħra.

Dwar Rizzo, huwa jgħid illi kien jaf li miżżewweġ, u li għandu garaxx bejn L-Għasri u Ħad-Dingli.

Fuq il-bieb tal-garaxx, kellu stickers tal-Kleen Flo u jgħid illi huwa ġieli mar għandu ġewwa l-garaxx.

58 sa 63 tal-proċess.

77 u 78 tal-proċess.

78 tal-proċess.

Fix-xhieda tiegħu tat-3 ta' Settembru 2007, Sultana jgħid inter alia illi dak iż-żmien huwa kien weġġa' fuq il-post tax-xogħol bil-konsegwenza illi d- datur tax-xogħol tiegħu tterminalu l-impjieg.

B'kollox dam sena u nofs mingħajr xogħol.

Fiż-żmien li huwa kien ġie arrestat dwar il-każ odjern (ossia l-każ tiegħu), huwa ma kienx qiegħed jaħdem, kien ikun muġugħ, iżda kien ikollu ħafna ħin liberu.

Fl-istess żmien, huwa beda jagħmilha ma' kumpanija ħażina u waqa' fil-vizzju tad-droga.

Jgħid illi huwa kien juża kemm il- cannabis kif ukoll il-kokaina, illi huwa beda juża d-droga madwar xahrejn wara li ġie terminat l-impjieg tiegħu u li baqa' juża d-droga sakemm ġie arrestat.

Jgħid ukoll illi huwa nefaq il-maġġor parti tal-flus kollha li kien faddal mill-impjieg preċedenti tiegħu ammontanti għal elfejn u ħames mitt lira Maltin (Lm2,500) fuq id-droga, tant illi għalkemm kien faddal bil-ħsieb li jixtri karozza, din baqa' ma xtrahiex.

Jgħid in oltre illi huwa kien tela' Għawdex għal tliet ijiem mal-persuni/ħbieb li jissemmew fl-istqarrija tiegħu.

Jgħid ukoll illi dak iż-żmien huwa kien jixtri mingħand Joseph Johnston, li kien ilu jafu għal xi xhur.

Mistoqsi sabiex jgħid x'wasslu sabiex jixtri mingħand Johnston dak li jsemmi fl-istqarrija tiegħu, huwa jwieġeb illi f'dak l-istadju kien spiċċa mingħajr flus, stante li l-ġenituri tiegħu dak iż-żmien kienu ndunaw li kien qed jeħdilhom il-flus u allura kienu qed joqogħdu attenti li ma jħallu xejn fl-idejn.

Jgħid ukoll illi d-droga nstabet għand il-ko-imputat.

Jgħid ukoll in oltre illi huwa kien xtara din il-kokaina biex jagħmel użu minnha ġewwa Għawdex, għalkemm kellu xi intenzjoni wkoll li jbiegħ minnha hemmhekk, iżda skont hu, wara rrealizza li ma kienx ta' dawn l-affarijiet u għalhekk kien ħalla d-droga Malta bit-tir li jerġa' jagħtiha lura lil Johnston.

Fuq domanda li saritlu, jekk xi ħadd kienx ħajjru biex ibiegħ xi droga, jgħid illi kien dan Joseph Johnston u dan għaliex dak iż-żmien, kienu spiċċawlu l-flus.

Jgħid ukoll f'dan ir-rigward: "Jiena tip li nibza'...".

Skont hu mal-arrest tiegħu, huwa ma baqax jagħmel użu mid-droga u apparti li f'dan ir-rigward, għenuh il-ġenituri tiegħu, mar ukoll Sedqa.

Jgħid ukoll illi għalkemm fl-istqarrija tiegħu huwa kien qal li ma jagħmilx użu

mill-kokaina, fil-veritaˋ huwa kien jagħmel użu minnha, iżda kien beża' jgħid

dan u kien maħsud.

Jgħid ukoll illi l-cannabis li nstabet Għawdex kien xtraha

minn hemmhekk stess, mix-Xlendi.

In kontro-eżami, Sultana jerġa' jgħid illi kien huwa li kabbar it-tliet grammi għal sitta, bl-iskop li jbiegħhom, iżda wara biddel fehmtu u kien ħalliha Malta biex jerġa' jirritornaha kollha lura.

Jgħid ukoll illi f'dak l-istadju huwa ma kellux biex iħallas lil Rizzo.

Lil Rizzo kien għadu ma tahomlux lura, għaliex ma laħaqx iltaqa' miegħu qabel mar Għawdex.

Għalkemm kien jaf fejn isib lil Rizzo, huwa beża' joħroġ bid-droga u għalhekk kien qed jispera li jiltaqa' miegħu u jitolbu li jiġi għalihom hu.

Fix-xhieda tiegħu f'dawn il-proċeduri quddiem il-Qorti kif diversament preseduta, nhar it-2 ta' Ottubru 2009, imbagħad, Clifford Pawley jikkonferma illi fix-xhieda tiegħu preċedenti (fil-proċeduri li ttieħdu kontra tiegħu) huwa kien semma' lil ċertu Joseph Johnston bħala l-persuna li kienet fornietu bid-droga, iżda dan ma kienx preżenti fl-awla u ma kienx l-imputat odjern.

Jgħid illi l-fornitur kien qallu li jismu Joseph Johnston, iżda dan ma kienx l-imputat.

Skont hu, lanqas ma kien jaf li kienu jgħidulu 't-Tiny' u kienu l- pulizija li staqsewh jekk jgħidulux hekk.

Meta ġie ssuġġerit lilu mill-Qorti illi la darba fix-xhieda preċedenti tiegħu huwa kien qal li kellu l-intenzjoni li jagħti lura d-droga lil Rizzo, allura dan kif ifisser li kien jafu, Sultana wieġeb fl-affermattiv iżda reġa' sostna li ma kienx l-imputat odjern u jgħid illi Rizzo kien twil u ftit ismar.

Jgħid ukoll illi kienu ltaqgħu Ħad-Dingli sabiex jagħtih id-droga, ħdejn il-pjazza, wara l-knisja u li Rizzo kien minn Ħad-Dingli.

Dak iż-żmien kellu madwar 32 jew 33 sena.

Jgħid ukoll illi huwa kien jiltaqa' miegħu u allura jgħarfu sew, kif ukoll illi l-pulizija qatt ma kienu wrewh ritratt tiegħu.

Imwissi li kien bil-ġurament, ix-xhud jerġa' jinnega li Rizzo, l- fornitur tiegħu kien l-imputat odjern.

Jgħid ukoll illi ma jiftakarx il-vettura li kien juża Johnston.17

Fix-xhieda tiegħu f'dawn il-proċeduri, quddiem il-Qorti kif preseduta, tas-7 ta' Marzu 2014, Sultana jikkonferma illi fis-sena 1998 huwa ġie investigat mill-Ispettur Quintano u li kien ġie arrestat in konnessjoni ma' smoke "u affarijiet ohra"18 li, skont hu, "qalu li sabu coke ghax ma nstabux fil-presenza tieghi.

Dakinhar konna qeghdin Ghawdex...".19 Mistoqsi jekk apparti l-ismoke, kienx jabbuża minn xi drogi oħrajn, huwa jwieġeb li "Ma kellix problema tad-droga imma"20 u jgħid illi dak iż-żmien kien jabbuża mill-cannabis.

Jgħid ukoll illi huwa kien ġie arrestat dwar smoke u kokaina u li nesa eżatt x'kien ir-reat għax il-każ seħħ fis-sena 1998.

Jgħid ukoll illi nesa

64 sa 70 tal-proċess.

119 tal-proċess.

120 tal-proċess.

121 tal-proċess.

jgħid

x'kien qal fl-istqarrija tiegħu, u wara jgħid illi wara li reġa' qara l-istqarrija ftakar ftit iżda nesa għax għadda ż-żmien.

Mistoqsi jekk kienx ta xi ħaġa lil Anthony Tantawi, huwa jgħid illi kien tah smoke u li ma tah xejn iżjed u b'referenza għall-istqarrija li kien irrilaxxja jgħid, minkejja li wkoll ġie spjegat lilu illi ma setax jinkrimina ruħu b'dak li seta' jgħid in konnessjoni ma' dan il-każ għaliex il-każ tiegħu kien għadda in ġudikat, illi "Ifhem jien dan ma nafx ghaliex qed nixhed fuqu".21 Sussegwentement, meta suġġerit lilu illi oriġinarjament huwa kien qal li lil Tantawi kien tah tnax-il pakkett kokaina, huwa jgħid "Jekk ghidt hekk hemm hekk iva"22 u wara mistoqsi jekk kienx illi kien nesa għax għadda ż-żmien u jiftakar dwar dan, sussegwentement illi "meta nstabet Malta, Anthony qal li kelli x'naqsam jien maghhom"23.

Mistoqsi x'kien ta lil Tantawi, huwa jikkonferma li kien hemm droga oħra (apparti l-ismoke) iżda jgħid li ma jiftakarx jekk kinitx kokaina, għalkemm skont hu, jaf li lil Tantawi tah smoke "u xi haga ohra".24 Wara ħafna tidwir u logħob bil-kliem, ix-xhud jgħid "Jekk hemm miktub li tajtu coke"25 u wara jgħid illi kienu ġew akkużati in konnessjoni mad-droga kokaina.

Jerġa' jgħid li nesa x'kien ta lil Tantawi iżda jiftakar li kien qal dwar din is-sustanza li kien xtraha mingħand "wiehed Joseph...Rizzo ghandikun"26 u li l-laqam tiegħu ma kienx jiftakru.

Jgħid ukoll wara ħafna mistoqsijiet anke tal-Qorti, illi huwa kien ġab smoke biss mingħand Johnston u li ma kienx ġab ħafna.

Lil Johnston kien ilu jafu "ftit hafna"27, jiftakar li ġieli ċempillu u ltaqa' miegħu "Jew il-pjazza Rahal il-Gdid"28, li ma kienx jaf fejn kien joqgħod Johnston u li ġieli kien jiltaqa' miegħu bil-pass jew inkella b'vettura, karozza jew vann li mingħalih kien abjad, għalkemm ma jiftakarx il-marka tal-vann.

Ma jiftakarx kemm il-darba inqeda mingħand Johnston, għalkemm f'punt minnhom jgħid illi mhux ħafna drabi u li kien jaf lil Johnston għax kien mill-istess post li fih kien jgħix hu.

Jerġa' jgħid li mingħand Johnston huwa xtara smoke biss, iżda jgħid li fl-istqarrija qal il-veritaˋ, u jekk kien qal li xtara l-kokaina mingħand Rizzo, allura hekk kien, għalkemm nesa.

Jgħid illi d-dettalji kien nesihom.

Mistoqsi min hu Rizzo li jsemmi fl-istqarrija tiegħu, huwa jgħid illi ma jafx, li ilu ma jarah u jiltaqa' miegħu u mistoqsi kienx qed jagħrfu fl-awla, huwa jgħid illi għadda wisq żmien mis-sena 1998 u sostna li ma kienx ċert.

Jgħid illi huwa minn Ħad-Dingli u joqgħod hemm ukoll, iżda mix-xogħol imur dritt

124 tal-proċess.

125 tal-proċess.

127 tal-proċess.

128 tal-proċess.

129 tal-proċess.

130 tal-proċess.

132 tal-proċess.

132 tal-proċess.

id-dar u li m'għadux jagħmilha mal-istess nies.

Jgħid illi minn dak iż-żmien ma reġax ra l-vettura ta' Rizzo.

In oltre kkonferma l-istqarrija tiegħu bil- ġurament.

In kontro-eżami, mistoqsi jekk qatt tkellimx mal-pulizija dwar ċertu Gilbert li mingħandu kien imur jixtri, huwa jiċħad dan u jgħid li ma jiftakarx u li l-każ kien dak li hemm fl-istqarrija.29

L-Assistent Kummissarju Neil Quintano jixhed illi fit-12 ta' April 1998, meta huwa kien għadu Spettur, il-pulizija arrestat żewġ persuni Maltin ġewwa Għawdex ossia lil ċertu Clifford Pawley u lil Anthony Tantawi.

Fil-pussess ta' Sultana nstabet xi raża tal-cannabis, fil-waqt illi fil-pussess ta' Tantawi nstabu xi tnax-il qartas bil-kokaina.

Mill-investigazzjoni rriżulta illi l-qratas bil-kokaina kienu jappartjenu lil Sultana, li da parti tiegħu kien tahom lil Tantawi sabiex iżommhomlu sakemm jitilgħu Għawdex.

Skont ix-xhud, Sultana kien indika lill-fornitur tal-kokaina bħala Joseph Johnston, magħruf bħala 't-Tiny' u li meta dan kien fornieh bid-droga, kien mar jiltaqa' miegħu b'vann Toyota li mal-ġenb, fuq quddiem, kellu l-kliem 'Kleen Flo' miktubin.

Ix-xhud jgħid illi Sultana kien ikkonferma l-istqarrija tiegħu bil-ġurament waqt il-proċeduri li ttieħdu kontra tiegħu quddiem din il-Qorti kif diversament preseduta.

Ix-xhud jgħid ukoll illi huwa kien jaf lil Joseph Johnston, li Sultana semmieh bħala 't-Tiny', għaliex huwa kien investigah f'Awwissu 1994 in konnessjoni ma' droga.

Huwa għalhekk kien jaf illi Joseph Johnston, 'it-Tiny' li kellu vann Toyota bil-kliem imsemmija fuqu u li kellu garaxx il-Fgura wkoll b'dak il-kliem, skont kif qallu Sultana, kien l-istess Rizzo li kien investiga hu fis-sena 1994 ossia l-imputat odjern.

In kontro-eżami, ix-xhud jgħid illi apparti illi dan il-każ ġie abbinat ma' każ ieħor fil-konfront ta' Johnston, il-każ ta' Sultana kien ġie deċiż fis-sena 2007 u għalhekk Sultana ma setax jixhed fil-konfront ta' Johnston sa dak iż-żmien.30 Fix-xhieda tiegħu tas-26 ta' April 2010, l-istess Assistent Kummissarju Neil Quintano jgħid ukoll illi huwa personalment kemm il-darba ra lill-imputat odjern isuq vann abjad bl-istickers man-naħa ta' fuq fil-ġenb, bil-kliem Kleen Flo.

Jgħid ukoll illi l-vann kien jintgħaraf għaliex dan il-kliem huwa kbir u evidenti ħafna fuq dan il-vann.

L-istess vann kien qisu vann Toyota, bil-kaxxa

118 sa 150 tal-proċess.

175 sa 180 tal-proċess.

ta' wara magħluqa.

Ma kienx jaf kienx eżattament Toyota, għaliex hawn ditti differenti li jixxiebħu, iżda huwa l-istess tip.31

Stephen Duffy in rappreżentanza tal-Awtoritaˋ dwar it-Trasport ta' Malta jgħid illi huwa għamel riċerka fuq vettura bin-numru ta' reġistrazzjoni YAN 285, li jirriżulta illi hija vann tal-marka Toyota Hi-Ace reġistrata fuq Joseph Johnston (ID DUFFY) u li ilha hekk reġistrata mid-19 ta' Ġunju 1995.32

PC 10 Trevor Stanmore Van Dommelen jixhed illi huwa kien ilu snin twal fl-Iskwadra kontra d-Droga u li għamel sorveljanza fuq l-imputat iżjed minn darba.

Huwa jgħid illi l-imputat, magħruf bil-laqam 'it-Tiny', għamel żmien twil jagħmel użu minn vann magħluq tal-marka Toyota Hi-Ace b'riklam tad-ditta Kleen Flo.

Jgħid ukoll illi l-istess imputat kien joqgħod il-Fgura.33

PC 47 Chris Zahra Conti xehed illi huwa kien xhud tal-istqarrija rilaxxjata mill-

imputat odjern nhar l-24 ta' Ottubru 2007.34

Ikkunsidrat ukoll: Illi kif ingħad iżjed 'il fuq, f'dawn il-proċeduri l-imputat Joseph Johnston qed jiġi akkużat bir-reati ta' traffikar tad-droga kokaina u tal-mediċina psikotropika u ristretta ecstasy, b'referenza għall-20 ta' Settembru 1998 u d-disa' xhur ta' qabel din id-data, u dan wara illi fil-mori tal investigazzjonijiet u proċeduri separati fil- konfront ta' terzi persuni ossia James Mayo u Clifford Pawley, huwa ġie indikat mill-istess Mayo bħala l-persuna li fornietu bil-pilloli ecstasy u minn Sultana bħala l-persuna li fornietu bid-droga kokaina, għalkemm dan tal-aħħar, kif ser jingħad, baqa' ma identifikax lil Joseph Johnston msemmi minnu bħala l-imputat odjern.

Fl-ewwel lok, il-Qorti ser tagħmel il-kunsiderazzjonijiet tagħha dwar l-Ordni tal- Avukat Ġenerali li ġie esebit fl-atti mill-Prosekuzzjoni in kwantu l-imputazzjoni (b), li tikkontempla r-reat ta' traffikar ta' mediċina psikotropika u ristretta ecstasy.

Kif ingħad iżjed 'il fuq, dan l-Ordni, ai termini tas-sub-artikolu (2) tal-Artikolu 120A tal-Kap.

31 tal-Liġijiet ta' Malta, mhuwiex iffirmat mill-Avukat Ġenerali u lanqas ma ġie datat minnu, kuntrarjament għall-Ordni tal-istess Avukat Ġenerali taħt is- sub-artikolu (2) tal-Artikolu 22 tal-Kap.

101 tal-Liġijiet ta' Malta, li allura dwar l-

79 sa 81 tal-proċess.

97 u 98 tal-proċess.

99 u 100 tal-proċess u a fol.

151 sa 155 tal-proċess.

116 u 117 tal-proċess.

imputazzjoni (a) li tikkontempla r-reat ta' traffikar tad-droga kokaina, jordna li l-każ jinstema' minn din il-Qorti fil-kompetenza tagħha surreferita.

L-Artikolu 120A(2) tal-Kapitolu 31 tal-Liġijiet ta' Malta jaqra hekk:

"Kull persuna akkużata b'reat kontra din l-Ordinanza għandha titressaq jew quddiem il-Qorti Kriminali jew quddiem il-Qorti tal-Maġistrati (Malta) jew il-Qorti tal-Maġistrati (Għawdex), skont kif jordna l-Avukat Ġenerali ...".

F'dan il-każ, għalkemm l-Ordni ai termini tal-Kap.

31 ġie esebit fl-atti, kif ingħad, dan mhuwiex iffirmat mill-Avukat Ġenerali u għaldaqstant, il-Qorti ma tistax tqis dan l-Ordni bħala wieħed validament mogħti jew maħruġ mill-istess Avukat Ġenerali.

Għalkemm din il-kwistjoni ma ġietx sollevata mill-partijiet, il-Qorti ma jidhrilhiex illi għandha jew li tista' tinjora dan l-istat ta' fatt, stante illi n-nuqqas li qed jiġi ravviżat, fil-fehma tagħha, jġib miegħu konsegwenzi li jistgħu jimpinġu serjament fuq l-eżitu ta' dawn il-proċeduri, u dan b'mod partikolari meta wieħed iqis in-natura serja tal-imputazzjoni li għaliha jirreferi dan l-Ordni invalidu u l-piena li jikkomporta dan ir-reat.

Il-Qorti hawnhekk ser tagħmel referenza għall-każ fl-ismijiet Il-Pulizija (Spettur Jesmond Barth) vs Matthew Duffy, deċiż mill-Qorti tal-Appell Kriminali fil-25 ta' Marzu 2010, f'liema każ l-appellant kien akkużat bħal fil-każ odjern, b'reati kemm taħt il-Kapitolu 31, kif ukoll taħt il-Kapitolu 101 tal-Liġijiet ta' Malta, iżda l- Prosekuzzjoni esebiet biss l-Ordni tal-Avukat Ġenerali ai termini tal-Kapitolu 101.

Wieħed mill-aggravji tal-appellant kien illi l-proċeduri kienu nulli fid-dawl ta' dan in-nuqqas.

F'dak il-każ, wara li l-ewwel Qorti, fuq ammissjoni tal-appellant, kienet sabitu ħati tal-imputazzjonijiet kollha miġjuba kontra tiegħu, il-Qorti tal-Appell Kriminali qalet hekk:

"Il-kunsens tal-Avukat Generali bid-data 30 ta' Gunju, 2008 sabiex il-kawza tigi trattata w deciza mill-Qorti tal-Magistrati bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali sar bis-sahha tas-sub artikolu 2 tal-artikolu 22 tal-Ordinanza Dwar il-Medicini Perikoluzi Kap. 101 jinsab esebit a fol.

5 tal-process.

tajjeb osserva

tal-Magistrati ma gietx moghtija Kif awtorizzazzjoni biex tiddetermina l-ewwel zewg akkuzi kif jidhru fil-bidu ta' dan il-

il-Qorti

gudikat35 bis-sahha tal-artikolu 120A(2) tal-Kap.

31, liema awtorizzazzjoni hija eskluza ghal kollox mill-kunsens tal-Avukat Generali tat-30 ta' Gunju, 2008.

Jidher illi dan il-fatt sfugga l-partijiet waqt li kienu qeghdin jittrattaw il-kawza fl- ewwel stadju.

Tant hu hekk illi fit-2 ta' Dicembru 2008 hemm verbal tal-ammissjoni tal-imputat (fol.

L-Ewwel Qorti ghaddiet ghal prolazzjoni tas-sentenza fis-6 ta' Lulju, 2009 u fil-parti konkluzzjonali taghha rreferiet ghall-artikolu 120A(1) u 120A(2) tal-Kap.

31 wara li ddikjarat lill-imputat hati tal-imputazzjonijiet kollha kontra tieghu ...

L-appellant issa qieghed jilmenta illi l-Ewwel Qorti ma setghetx issibu hati tal- ewwel zewg akkuzi dawk li jirrigwardaw l-ecstasy peress illi l-Qorti tal-Magistrati ma kienitx awtorizzata tiddeciedi dak il-Kap bil-kunsens li kien ta l-Avukat Generali fit-30 ta' Gunju, 2008.

Dan l-argument jidher li sab il-konfort ukoll tal-Avukat Generali fejn qabel ma l- appellant illi awtorizzazzjoni ma kienx hemm.

Fl-isfond tas-suespost jidher illi huwa accettat illi ma kienx hemm kunsens tal- Avukat Generali sabiex il-Qorti tal-Magistrati tiehu konjizzjoni tal-ewwel zewg akkuzi addebitati lill-appellanti.

Ghalhekk l-Ewwel Qorti ma kienitx awtorizzata tikkundanna lill-appellant ukoll ghal dawn iz-zewg kapi, dana minkejja l-ammissjoni tieghu registrata fil-verbal tat-2 ta' Dicembru, 2008.

35 Dan kien qed jingħad b'referenza għall-akkużi ta' traffikar u pussess aggravat tal-mediċina psikotropika u ristretta ecstasy.

… bin-nuqqas ta' kunsens tal-Avukat Generali, l-Qorti ma setghetx skond il-ligi tikkundanna lill-imputat ghall-ewwel zewg akkuzi u dana nonostante l-ammissjoni inkondizzjonata tal-appellant."

Għaldaqstant, dik il-Qorti għaddiet sabiex tilqa' l-appell tal-appellant u annullat u rrevokat dik il-parti tas-sentenza li permezz tagħha huwa nstab ħati tal-ewwel u t- tieni akkużi taħt il-Kap.

31 u lliberatu minn kull imputazzjoni u ħtija dwar l-istess.

Il-Qorti hawnhekk tagħmel referenza wkoll għall-każ deċiż mill-Qorti tal-Appell Kriminali fil-5 ta' Frar 1996, fl-ismijiet Ir-Repubblika ta' Malta vs George Bone, fejn il-Qorti għamlet analiżi dettaljata dwar il-funzjoni tal-Ordni tal-Avukat Ġenerali fi proċeduri dwar akkużi relatati ma' droga.

Fil-konsiderazzjonijiet tagħha, dik il-Qorti rreferiet kemm għat-test Malti tal-Artikolu 22(2) tal-Kap.

101 tal-Liġijiet ta' Malta, kif ukoll għal dak Ingliż li skont l-istess Qorti jispjega ċar u mingħajr ebda possibilita` ta' dubju, verament x'tipprovdi l-liġi.

It-test Ingliż, f'dak il-każ, kien jaqra hekk:

Il-Qorti kompliet hekk f'dan ir-rigward:

"Ghal din il-Qorti huwa ovvju illi il-figura tal-Avukat Generali u l-funzjoni tieghu tidhol fix-xena mhux bhala pre-rekwizit biex jigu istitwiti proceduri penali taht il- Kap. 101 izda bhala pre-rekwizit ghal dik li hija ix-xelta ta' liema Qorti sejra tiggudika lill-imputat jew akkuzat skond il-kaz."

Il-Qorti mbagħad rreferiet għal disposizzjonijiet li jinsabu f'liġijiet differenti biex turi d-distinzjoni li teżisti bejn il-każ kif regolat taħt l-Artikolu 22(2) tal-Kap.

101 (u bl-istess mod bħalu taħt l-Artikolu 120A(2) tal-Kap.

31 tal-Liġijiet ta' Malta) u l- każijiet l-oħra fejn il-figura tal-Avukat Ġenerali temerġi mill-ewwel bħala pre- rekwiżit sabiex il-proċeduri jkunu jistgħu jiġu istitwiti.

Hekk per eżempju, qalet dik il-Qorti, taħt il-Kap.

233 tal-Liġijiet ta' Malta, li jirregola il-Kontroll fuq il-Kambju,

36 Illum it-test Malti tal-Artikolu 22(2) tal-Kap.

101 jgħid hekk: "Kull persuna akkużata b'reat kontra din l-Ordinanza għandha titressaq jew quddiem il-Qorti Kriminali jew quddiem il-Qorti tal-Maġistrati (Malta) jew il-Qorti tal- Maġistrati (Għawdex), skond kif jordna l-Avukat Ġenerali ...", fil-waqt illi t-test Ingliż jaqra hekk: "Every person charged with an offence against this ordinance shall be tried in the Criminal Court or before the Court of Magistrates (Malta) or the Court of Magisrates (Gozo), as the Attorney General may direct".

skont l-Artikolu 43, "ma għandhom isiru ebda proċedimenti għar-reat kontra dan l- Att ħlief bil-kunsens tal-Avukat Ġenerali".

Il-Qorti qalet hekk f'dan ir-rigward:

"… huwa ovvju li f'kull kaz dak li l-ligi trid u qed timponi huwa illi qabel ma jkunu jistghu jinbdew il-proceduri, huwa rikjest sine qua non il-permess jew l- awtorizzazzjoni tal-Avukat Generali ...

L-artikolu 22(2) tal-Kap.

101 ma jghidx hekk.

Dak li dan is-sub-artikolu jippreciza huwa illi il-Qorti li eventwalment sejra tiddeciedi l-kaz ta' allegat ksur tad- disposizzjonijiet ta' dak il-kap, ma jaghziliex l-imputat kif jista' jaghmel prattikament fil-kazijiet kollha kriminali fejn jista' jkun hemm ix-xelta prevista mil- ligi, izda jaghzilha l-Avukat Generali.

Ghal din il-Qorti jekk wiehed jara it-test Malti u specjalment it-test Ingliz, dak li hemm previst f'dan is-sub-artikolu huwa illi f'kaz ta' allegat ksur tad-disposizzjonijiet tal-Kap.

101, meta jittiehdu proceduri – u dawn jittiehdu mill-Pulizija li m'ghandhiex bzonn il-kunsens tal-Avukat Generali biex tibdihom – u jigu kompilati l-atti, ix-xelta dwar liema Qorti sejra tiddeciedi l- kaz, ma tispettax lill-akkuzat jew l-imputat bhal f'hafna kazijiet ohra, imma tispetta esklussivament lill-Avukat Generali ...

Din il-Qorti fir-rigward tikkonfessa li ghal mument kellha xi ftit tad-dubju minhabba li s-subartikolu (2) tal-artikolu 22 tal-Kap.

101 juza il-kliem "ghandha titressaq jew quddiem il-Qorti Kriminali jew quddiem il-Qorti tal-Magistrati tal-Pulizija Gudizzjarja".

Pero` dan id-dubbju gie eliminat wara li kkonsidrat fl-ewwel lok it- test ingliz li kif jinghad juza l-kliem "shall be tried" u it-tieni, illi anke fit-test Malti l-istess sub-artikolu jibda bil-kliem "kull persuna akkuzata b'reat kontra din l- ordinanza".

Dan igib lil din il-Qorti ghal unika konkluzjoni plawsibbli fit-termini ta' dan is-sub-artikolu, u cioe`, li ebda awtorizzazzjoni mill-Avukat Generali ma hija rikjesta mil-ligi biex jinbdew il-proceduri u li dak li hemm previst mil-ligi hija id- diskrezzjoni assoluta tal-Avukat Generali li jiddeciedi hu u mhux l-imputat mil-liema Qorti ser jigi gudikat l-istess imputat."

Huwa evidenti għalhekk illi minkejja li l-proċeduri fil-każ ta' reati dwar droga jistgħu jinbdew mingħajr l-Ordni tal-Avukat Ġenerali, finalment id-diskrezzjoni dwar il-kompetenza u konsegwentement il-proċedura li għandha tiġi segwita (ossia jekk hux dik tal-qorti fil-kompetenza tagħha ta' Qorti Istruttorja jew ta' Qorti ta' Ġudikatura Kriminali ab initio jew hekk reża, permezz tal-Kontro-Ordni tal-istess fil-liġi esklussivament vestita fl-Avukat Ġenerali.

Avukat Ġenerali) hija

Konsegwentement il-Qorti ma tistax tużurpa dik id-diskrezzjoni u tagħmilha tagħha billi tiġġudika lill-imputat odjern mingħajr l-Ordni tal-Avukat Ġenerali.

Għalkemm il-każ odjern mhuwiex preċiżament identiku għall-każijiet fuq ċitati, biss fil-fehma tal-Qorti la darba l-Ordni esebit mhuwiex iffirmat mill-Avukat Ġenerali, dan għandu l-istess effett daqs li kieku ma ġiex esebit għaliex effettivament, ma ġiex esebit Ordni li jista' jingħad li huwa validu.

Għaldaqstant, il-Qorti tqis illi m'għandhiex triq oħra ħlief illi tastjeni milli tieħu konjizzjoni tal-imputazzjoni (b) li tikkontempla reat taħt il-Kap.

Dan qed jingħad stante li fil-fehma tal-Qorti, lanqas ma tista' tgħaddi sabiex tillibera lill-imputat minn din l-imputazzjoni u dan għaliex f'dak il-każ, xorta waħda tkun qegħda tiddeċiedi l-istess, minkejja n-nuqqas ta' awtorizzazzjoni tal-Avukat Ġenerali li l-każ jinstema' u jiġi deċiż minnha fil- kompetenza tagħha surreferita.

Ikkunsidrat ulterjorment:

tal-imputazzjoni (b), madankollu m'hijiex prekluża milli

Jibqa' għalhekk li l-Qorti tiddeċiedi l-imputazzjoni (a) li tikkontempla t-traffikar tad- droga kokaina, flimkien mal-aggravju tad-distanza.

Jibda biex jingħad illi minkejja illi l-Qorti hija proċeduralment prekluża milli tieħu konjizzjoni tieħu konjizzjoni tal-provi kollha riżultanti mill-atti proċesswali, inkluż il-provi li tressqu mill-Prosekuzzjoni in sostenn ta' din l-istess imputazzjoni.

Fil-fatt, m'hemm xejn li jżomm lill-Qorti milli tqis dawn il-provi, fil-kuntest tal-provi kollha mressqa, fil- konsiderazzjonijiet tagħha dwar il-ħtija o meno tal-imputat odjern dwar l- imputazzjoni (a).

Da parti tagħha, dwar il-mertu taż-żewġ imputazzjonijiet dedotti kontra l-imputat, id-difiża ssostni li din il-Qorti ma għandiex tistrieħ fuq ix-xhieda ta' James Mayo u ta' Clifford Pawley.

Fir-rigward tax-xhieda ta' James Mayo, id-difiża ssostni li dan ix-xhud kellu kull interess sabiex fil-proċeduri penali li ttieħdu fil-konfront tiegħu, huwa jindika 'isem' ta' persuna li allegatament fornietu bid-droga.

Fi kliem id-difiża, "dan ix-xhud kellu nteress li jipprova jindika lil xi hadd u johloq certu cirkostanzi biex jiprova jiggustifika minn fejn huwa kien ġab dawn il-pilloli".

Dwar dan, id-difiża tkompli tgħid illi jirriżulta mill-atti illi l-istess James Mayo ibbenefika permezz ta' tnaqqis fil-piena erogata lilu fil-proċeduri li ttieħdu fil-konfront tiegħu u dan billi huwa ġie kkundannat għal erba' xhur priġunerija effettiva.

F'dan ir-rigward, il-Qorti tinnota

illi jirriżulta mill-atti proċesswali, speċifikatament mill-verbal tas-seduta tad-19 ta' Frar 2009, illi l-istess James Mayo ibbenefika mid-disposizzjonijiet tal-Artikolu 29 tal-Kap.

101 (fil-każ ta' mediċina psikotropika u ristretta, reż applikabbli permezz tad-disposizzjonijiet tal-Artikolu 120A(2B) tal-Kap.

31 tal-Liġijiet ta' Malta) wara li ġie mixli bir-reat ta' pussess aggravat ta' pilloli ecstasy, meta nstab fil-pussess ta' numru ta' pilloli waqt party nhar il-21 ta' Settembru 1998, u għaldaqstant verament huwa minnu li huwa kellu interess li jindika l-persuna li kienet fornitu b'dawn l- istess pilloli.

Dana manakollu huwa l-iter ta' din id-disposizzjoni tal-liġi, u ċioeˋ illi persuna ħatja ta' reat kontra l-liġijiet dwar id-droga, tibbenefika minn temperament fil-piena kemm il-darba jirriżulta illi tali persuna tkun għenet lill-pulizija sabiex taqbad lil dik il-persuna li tkun fornietha bl-istess.

L-għemil ta' Muscat, li kixef lill- persuna li fornietu bid-droga, mhux talli mhuwiex illeċitu, iżda huwa meqjus favorevolment mil-liġi u dan dejjem bil-għan li jinkixfu l-persuni mdaħħla fiċ-ċrieki tad-droga, fil-qafas tal-ġlieda kontra l-kriminalitaˋ.

Naturalment, il-Qorti għandha dejjem tgħarbel sew ix-xhieda ta' xhud u dan fid- dawl ta' dak li jipprovdi l-Artikolu 637 tal-Kodiċi Kriminali, li jgħid illi fi kwistjonijiet li jolqtu l-kredibilita` ta' xhud, għandu jittieħed qies tal-imġieba, kondotta u karattru tax-xhud, tal-fatt jekk ix-xhieda għandhiex mis-sewwa, jekk hix konsistenti u ta' fattizzi oħra tax-xhieda tiegħu, jekk dik ix-xhieda hix imsaħħa minn xhieda oħra u taċ-ċirkostanzi kollha tal-każ.

In oltre skont l-Artikolu 30 tal-Kap.

101 tal-Liġijiet ta' Malta, reż applikabbli għal reati taħt il-Kap.

31 permezz tal-Artikolu 120A(2A) tal-istess Kapitolu, meta persuna tkun xtrat jew xort'oħra kisbet jew akkwistat mediċina bi ksur tad- disposizzjonijiet tal-Ordinanza, ix-xhieda ta' dik il-persuna fi proċedimenti kontra l- persuna li mingħandha tkun xtrat, kisbet jew akkwistat il-mediċina, m'għandhiex għalfejn tkun korroborata b'ċirkostanzi oħra.

Imbagħad skont l-Artikolu 30A tal- Kap. 101, minkejja d-disposizzjonijiet tal-Artikolu 661 tal-Kodiċi Kriminali, meta xi persuna tkun involuta f'xi reat kontra dik l-Ordinanza, kull dikjarazzjoni magħmula minn dik il-persuna u li tiġi konfermata bil-ġurament quddiem maġistrat, tista' tinġieb bi prova kontra kull persuna oħra akkużata b'reat kontra l-imsemmija Ordinanza, kemm il-darba jinstab li dik id-dikjarazzjoni tkun saret jew ingħatat volontarjament u ma ġietx imġiegħla jew meħuda b'theddid jew biża', jew b'wegħdiet jew twebbil ta' vantaġġi.

Stabbiliti dawn il-prinċipji u applikati għall-każ odjern, wara li fliet bir-reqqa x- xhieda ta' Mayo, ma jirriżultax lil din il-Qorti, sewwa sew kif timplika d-difiża, illi bil-prospett ta' temperament fil-piena, James Mayo lissen isem l-imputat meta ma kienx minnu li kien l-istess imputat li provdih bil-ħamsin pillola ecstasy li huwa jsemmi fix-xhieda tiegħu.

Għall-kuntrarju, u kif tajjeb tirrimarka d-difiża f'dan ir-

rigward, ix-xhud kien konsistenti fix-xhieda tiegħu (ħlief fejn fl-ewwel xhieda tiegħu indika li kien xtara l-pilloli ecstasy f'żewġ okkażjonijiet mingħand Rizzo u wara jibqa' jsemmi okkażjoni unika li fiha xtara l-ħamsin pillola) u indika l-lok li fih sar in-negozju, f'hiex kien jikkonsisti l-istess negozju, il-vettura li kien qiegħed isuq l-imputat u d-dettalji li huwa kien jaf dwaru ossia fejn kien jirrisjedi u anke x- xogħol tiegħu, inkluż deskrizzjoni korretta tal-istess imputat.

Dan apparti illi mingħajr ebda eżitazzjoni, ix-xhud identifika lill-imputat fl-awla fil-mori tax-xhieda tiegħu darbtejn, ossia quddiem il-Qorti kif preseduta mill-Maġistrat Dr. Lawrence Omran u darb'oħra quddiem din il-Qorti, kif preseduta.

Fid-dawl ta' din ix- xhieda, il-Qorti m'għandhiex dubju li kien proprju l-imputat odjern li forna lil Muscat bil-pilloli ecstasy li l-istess Mayo isemmi fix-xhieda tiegħu, xi jumejn qabel l-arrest tiegħu f'Settembru 1998.

Naturalment, u mil-lat proċedurali, kien jispetta lid-difiża sabiex ixxejjen bħala inveritiera x-xhieda ta' James Mayo.

Mhuwiex suffiċjenti li d-difiża tqajjem dubji li, mill-atti proċesswali, ma jirriżultawx fondati.

Fir-rigward ta' Clifford Pawley, imbagħad, id-difiża ssostni li minkejja li huwa minnu li x-xhud stqarr mal-pulizija a tempo vergine meta ġie arrestat, jiġifieri f'April 1998, illi huwa kien akkwista d-droga mingħand ċertu Joseph Johnston, huwa baqa' ma identifikax lill-imputat odjern bħala l-istess Johnston, meta ġie mitlub jagħmel dan.

Dwar Sultana, il-Qorti tinnota illi meta huwa xehed fil-proċeduri li ttieħdu fil- konfront tiegħu quddiem il-Qorti kif preseduta mill-Maġistrat Dr. Micallef Baldacchino Schembri, fis-sena 2007, ix-xhud ikkonferma l-istqarrija rilaxxjata minnu f'April 1998 salv għal xi dikjarazzjonijiet li huwa kien għamel fl-istess stqarrija, li għażel li jikkoreġihom fix-xhieda tiegħu, bħal per eżempju, fejn huwa kien qal fl-istqarrija tiegħu li ma kienx juża droga kokaina.

M'hemmx dubju minn dik ix-xhieda madankollu, illi x-xhud Sultana indika lill-fornitur tad-droga kokaina li nstabet għand Anthony Tantawi f'April 1998, bħala Joseph Johnston, magħruf bħala 't-Tiny', li dak iż-żmien kien isuq vann Toyota, li mal-ġenb u quddiem tiegħu kellu miktub 'Kleen-Flo'.

Fix-xhieda tiegħu tat-2 ta' Ottubru 2009, imbagħad, Sultana jgħid illi Rizzo kien minn Ħad-Dingli u jerġa' jikkonferma illi huwa kien iltaqa' miegħu Ħad-Dingli sabiex jakkwista l-kokaina mingħandu.

Dwar ix-xhieda mogħtija minn Sultana quddiem din il-Qorti, kif preseduta, il-Qorti ma tantx għandha xi tgħid ħlief illi Sultana għamilha ta' bir-ruħu li ma jiftakar xejn, għamel minn kollox biex ma

jgħidx li nstab fil-pussess tad-droga kokaina u per konsegwenza biex ma jsemmix

lil Rizzo u in oltre reġa' għal darb'oħra għamel minn kollox biex ma jidentifikax lill-

imputat odjern bħala l-istess Rizzo li jsemmi fix-xhieda tiegħu.

Minkejja li huwa minnu li l-każ jirrisali għas-sena 1998, ma hemmx dubju illi x- xhud kien għal kollox retiċenti illi jixhed fil-presenza tal-imputat u illi jindikah bħala l-persuna li fornitu bid-droga kokaina.

Mingħajr tlaqliq il-Qorti tgħid illi bl-ebda mod ma emmnet lix-xhud Sultana, meta huwa sostna diversi drabi li ma kienx ċert li l-imputat kien l-istess Joseph Johnston, kif ma emmnitux f'diversi aspetti oħrajn tax- xhieda tiegħu quddiemha, kif wara kollox huwa evidenti mit-traskrizzjoni tax-xhieda tal-istess Sultana, jew inkella meta ċaħad, fix-xhieda tiegħu tas-sena 2009, illi l- imputat ma kienx l-istess Joseph Johnston li għalih għamel referenza fix-xhieda tiegħu tas-sena 2007.

Għalkemm din ix-xhieda ma nstemgħetx mill-Maġistrat illum sedenti, mit-traskrizzjoni tax-xhieda tal-istess Sultana, ir-retiċenza tiegħu f'din l- aħħar xhieda msemmija hija evidenti mill-bidunett, meta wara biss ftit domandi, ix- xhud mill-ewwel jgħid illi huwa kien semma' lil Joseph Johnston, li madankollu ma kienx preżenti dakinhar fl-awla.

Il-Qorti tinnota wkoll illi fil-waqt illi quddiem il- Qorti kif diversament preseduta, Sultana sostna li l-imputat ma kienx l-istess Joseph Johnston li huwa rrefera għalih, mill-banda l-oħra, quddiem din il-Qorti kif preseduta, huwa sostna kemm il-darba illi ma kienx ċert dwar dan.

Il-Qorti m'għandiex dubju illi d-dehra tal-imputat inbidlet xi ftit mis-sena 1998 sas-sena 2009 u iżjed u iżjed sas-sena 2014, meta xehed l-istess Sultana, iżda ma tistax ma tinnutax fl-ewwel lok, illi Sultana stess jgħid fix-xhieda tiegħu illi huwa kien ilu jaf lil Rizzo għal xi xhur, illi huwa jgħid illi kienu mill-istess akkwati, kif ukoll illi minkejja li għadda dan iż- żmien kollu, kuntrarjament għal Sultana, James Mayo għaraf mingħajr problemi lill-istess imputat bħala Joseph Johnston li kien fornieh b'sustanzi lleċiti.

Naturalment din il-kunsiderazzjoni tal-aħħar hija biss relevanti kemm il-darba l-Qorti tqis illi jirriżulta pruvat fil-grad rikjest mil-liġi illi Joseph Johnston li jindika James Mayo, huwa l-istess Johnston li jindika Clifford Pawley u dan minkejja ċ-ċaħda tal-istess Sultana f'dan ir-rigward.

Huwa evidenti wkoll illi l-Qorti ma tistax tistrieħ biss fuq in-nuqqas ta' kredibiltaˋ tal-istess Sultana sabiex issib ħtija fl-imputat odjern.

Mill-atti proċesswali, jirriżulta illi fl-ebda ħin, Sultana ma identifika lill-istess imputat bħala l-istess Joseph Johnston li huwa jagħmel referenza għalih fix-xhieda tiegħu.

Biss il-Qorti qegħda tistrieħ fuq id-dettalji li provda Clifford Pawley dwar Joseph Johnston, li fil-fatt huma proprju l- istess dettalji li provda wkoll James Mayo, li identifika lill-imputat odjern f'dawn il-proċeduri bħala l-istess Joseph Johnston li fornieh bid-droga.

F'dan il-kuntest, il- Qorti qed tqis illi żewġ persuni arrestati u nvestigati f'żewġ każijiet distinti u separati

fl-istess sena 1998, iżda fi żminijiet u xhur diversi, it-tnejn indikaw lil Joseph Johnston

bħala fornitur tad-droga u taw l-istess dettalji fil-konfront tiegħu, b'mod partikolari

li huwa kien ikun Ħad-Dingli u li kien isuq vann Toyota bir-riklam tal-Kleen Flo

fuqu.

In oltre fiż-żewġ każijiet, in-negozju sar ġewwa Ħad-Dingli.

Il-Qorti tqis

ukoll f'dan il-kuntest ix-xhieda ta' PC 10 Trevor Stanmore Van Dommelen li għamel sorveljanza

fuq l-imputat f'iżjed minn okkażjoni waħda, mil-liema xhieda jirriżulta illi l-istess Joseph Johnston magħruf bħala 't-Tiny' – il-laqam li bih indikah ukoll Clifford Pawley - għamel żmien twil jagħmel użu minn vettura tal-marka Toyota bir-reklam tad-ditta Kleen Flo, kif ukoll ix-xhieda tal-Assistent Kummissarju Neil Quintano li wkoll jikkonferma dan il-fatt, apparti wkoll ix-xhieda tar-rappreżentant tal-Awtoritaˋ dwar it-Trasport f'Malta, li xehed illi fis-sena in kwistjoni, l-imputat odjern kellu vettura Toyota Hi-Ace reġistrata fuq ismu.

Irid jingħad ukoll illi minkejja li s-sustanza fil-pussess ta' Sultana baqgħet ma ġietx esebita mill-Prosekuzzjoni f'dawn il-proċeduri u għalhekk lanqas ma ġiet analizzata sabiex jiġi stabbilit illi din kienet kokaina, il-Qorti tqis fl-ewwel lok, illi mix-xhieda ta' Sultana jirriżulta illi din ma kinitx l-ewwel darba li huwa xtara l-kokaina mingħand Rizzo u fit-tieni lok, illi ma hemmx dubju illi huwa xtara s-sustanza mingħandu bħala droga kokaina u xejn inqas u illi Rizzo offra u biegħ din l-istess sustanza bħala tali u għalhekk fit-termini ta' dak li jipprovdi l-Artikolu 22(1B) tal- Kapitolu 101.

Għaldaqstant, fid-dawl tas-suespost, il-Qorti tqis illi l-imputazzjoni (a) tirriżulta sodisfaċentement ippruvata fil-grad li trid il-liġi.

Mill-banda l-oħra, l-Qorti ma tqisx illi l-Prosekuzzjoni ġabet provi suffiċjenti fir- rigward tal-aggravju tad-distanza li jifforma parti mill-istess imputazzjoni (a).

Kunsiderazzjonijiet dwar il-piena Illi għal fini ta' piena, il-Qorti qegħda tqis fl-ewwel lok illi dawn il-proċeduri jirrisalu għas-sena 1998, u illi minkejja li kien ukoll l-imputat stess li kkawża ħafna mid-dewmien f'dawn il-proċeduri, il-Prosekuzzjoni damet għaxar snin sabiex tixli lill-imputat bir-reati odjerni, wara li stenniet li jiġu finalment deċiżi l-proċeduri penali fil-konfront ta' James Mayo u Clifford Pawley.

Tqis ukoll il-fedina penali refrattarja tal-imputat, kif aġġornata sa Mejju 2019, mil- liema jirriżulta illi huwa nstab ħati ta' diversi reati, fosthom, diversi reati kontravenzjonali, illi kkaġuna feriti ta' natura ħafifa f'iżjed minn okkażjoni waħda, serq aggravat, pussess tad-droga fi tliet okkażjonijiet, illi saq b'veloċita` eċċessiva

jew traskurata f'diversi okkażjonijiet, reati kontra r-regolamenti tat-traffiku,

riċettazzjoni u reati kontra l-liġi dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud ukoll f'diversi

okkażjonijiet.

Tqis ukoll in oltre n-natura serja tar-reat li tiegħu qed jinstab ħati l-imputat, kif ukoll iċ-ċirkostanzi kollha li jirriżultaw in kwantu din l-imputazzjoni, inkluż l-ammont ta' kokaina li akkwista Pawley mingħand l-imputat odjern f'April 1998 u li din ma kinitx l-unika okkażjoni li fiha huwa xtara l-kokaina mingħandu.

Konklużjoni

Għal dawn il-motivi, il-Qorti wara li rat it-Taqsimiet IV u VI, l-Artikoli 22(1)(a) u 22(2)(b)(i) tal-Kap.

101 tal-Liġijiet ta' Malta u r-Regolament 4 tal-Leġislazzjoni Sussidjarja 101.02, filwaqt li qed issib lill-imputat Joseph Johnston mhux ħati tal- aggravju tad-distanza formanti parti mill-imputazzjoni (a) u tilliberah mill-istess aggravju, qed issib lill-istess imputat ħati tal-imputazzjoni (a) in kwantu huwa traffika d-droga kokaina u tikkundannah għall-piena ta' sitt (6) xhur priġunerija u multa ta' elfejn ewro (€2,000) li, bl-applikazzjoni tal-Artikolu 14(2) tal-Kap.

9 tal- Ligijiet ta' Malta, tista' titħallas mill-ħati f'rati mensili u konsekuttivi ta' mitejn ewro (€200), bl-ewwel pagament isir fi zmien xahar mil-lum, b'dan illi jekk huwa jonqos milli jħallas pagament wieħed il-bilanċ jiġi dovut minnufih u jiġi konvertit fi priġunerija skont il-liġi.

Għar-raġunijiet fuq indikati, il-Qorti qegħda tastjeni milli tieħu konjizzjoni ulterjuri tal-imputazzjoni (b).

Natasha Aguilar Coleiro Grech


Appell Inferjuri Numru 155/2018 LM

MALTA QORTI TAL-APPELL (Kompetenza Inferjuri) ONOR.

IMĦALLEF LAWRENCE SCHIRÒ Seduta tal-25 ta' Novembru, 2020

Appell Inferjuri Numru 155/2018 LM

GasanMamo Insurance Limited kif surrogata fid-drittijiet tal-assikurat tagħha George Vella Caruana u l-istess George Vella Caruana ("l-appellanti")

Dan huwa appell magħmul mis-soċjetà rikorrenti GasanMamo

Insurance Limited (C 3143) u minn George Vella Caruana (K.I. Numru 692591M)

(minn issa 'l quddiem "l-appellanti"), mid-deċiżjoni mogħtija mit-Tribunal fi

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 1 minn 18

Appell Inferjuri Numru 155/2018 LM

ħdan iċ-Ċentru dwar l-Arbitraġġ ta' Malta (minn issa 'l quddiem "it-Tribunal"),

fid-9 ta' Ottubru, 2018, (minn issa 'l quddiem "id-deċiżjoni appellata"), li

permezz tagħha t-Tribunal iddeċieda li l-assikurat tas-soċjetà rikorrenti,

George Vella Caruana, kien unikament responsabbli għall-inċident mertu tal-

proċeduri.

Permezz tal-Avviż tal-Arbitraġġ ippreżentat fit-13 ta' Ġunju, 2013 ir-

rikorrenti talbu li l-intimata tiġi kkundannata tħallas is-somma ta' tmint elef

disa' mija u ħames Euro u erbgħa u tletin ċenteżmu (€8,905.34) rappreżentanti

danni sofferti minnhom b'konsegwenza tal-inċident awtomobilistiku li seħħ fit-

2 ta' Lulju, 2012 ġewwa Santa Luċija (minn issa 'l quddiem "l-inċident"), bejn il-

vettura bin-numru ta' reġistrazzjoni GRG 073, proprjetà tar-rikorrent George

Vella Caruana, assikurat tas-soċjetà rikorrenti, u l-vettura BBV 314 irreġistrata f'isem l-

Ir-rikorrenti talbu lit-Tribunal jiddikjara li (i) l-intimata hija unikament

responsabbli għall-inċident, minħabba negliġenza u nuqqas ta' osservazzjoni

tar-regolamenti tat-traffiku, (ii) kienet is-soċjetà assikurattiva Gasan Vella Caruana

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 2 minn 18

Appell Inferjuri Numru 155/2018 LM

Insurance Limited li għamlet tajjeb għad-danni kollha sofferti mir-rikorrent

b'konsegwenza tal-inċident, għajr għall-excess ta' €55 li tħallsu minn George

Vella Caruana stess; (iii) li d-danni subiti fil-vettura numru GRG 073 b'konsegwenza

tal-inċident jammontaw għal €8,905.34 jew għal somma oħra verjuri li

għandha tiġi determinata fil-proċeduri ta' arbitraġġ; (iv) li l-intimata għandha

tagħmel tajjeb għall-ammont likwidat in linea ta' danni, flimkien mal-

imgħaxijiet relattivi min-notifika tal-ittra uffiċjali tat-22 ta' Frar, 2013, bl-

ispejjeż u d-drittijiet ta' din il-proċedura.

L-intimata, min-naħa tagħha kkontestat

ir-responsabbilità tagħha għall-

inċident.

dakinhar li seħħ l-inċident, huwa kien waħdu fil-vettura misjuqa minnu, u t-triq

Qal li kien għaddej mill-inħawi fejn hemm il-Vibes, fi triqtu lejn

Tal-Ibraġġ, fil-parti tat-triq li hija dejqa ħafna, u dak il-ħin hu kien qiegħed isuq

b'veloċità ta' madwar 20-22 kilometru fis-siegħa.

Qal li eżatt kif wasal fil-

kantuniera tat-triq, min-naħa tal-lemin tiegħu ġiet vettura li kienet qiegħda

tinstaq b'veloċità qawwija, li baqgħet sejra fuqu u ħabtet miegħu fil-parti ta'

quddiem tal-vettura tiegħu.

Qal li huwa kien diġà waqaf meta seħħ l-impatt, u

żied jgħid li mad-daqqa l-vettura misjuqa mill-intimata imxiet madwar sitt

Qal li wara ftit sekondi huwa ħareġ mill-vettura sabiex jara l-

intimata kienx ġralha xi ħaġa, u ra li din kellha xi demm fuq xufftejha.

jgħid li l-ħsara sofferta mill-vettura tiegħu tammonta għal eluf ta' Euro, u din il-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 3 minn 18

Appell Inferjuri Numru 155/2018 LM

ħsara għamlet tajjeb għaliha s-soċjetà rikorrenti.

In kontroeżami, Mamo qal li

fil-parti tat-triq fejn seħħ l-inċident huwa kien fil-wita, filwaqt li l-parti tat-triq

li kienet għaddejja minnha l-intimta kienet ġejja kemm kemm għat-telgħa.

Kumar Bartoli, surveyor mas-soċjetà rikorrenti, qal li l-vettura tar-

rikorrent ġarrbet ħsarat konsiderevoli fl-inċident, u l-ħsarat kienu kemm

mekkaniċi kif ukoll elettriċi.

Ix-xhud qal li ż-żewġ vetturi involuti fl-inċident

huma robusti u jifilħu għal inċidenti ta' dan it-tip.

L-Avukat Reuben Buhaglar Bugeja spjega li l-intimata hija l-mara tiegħu, u

dakinhar tal-inċident din kienet ikkuntattjatu u qaltlu li kienet involuta

f'inċident stradali ġewwa Tal-Ibraġġ fil-parti tat-triq li tagħti għal Santa Luċija.

Kompla jgħid li huwa kien fuq il-post f'madwar seba' minuti u fuq il-post sab lil

martu bid-demm ma' xofftejha u bit-tifel tagħhom b'gundalla f'nofs moħħu.

Qal li s-sewwieq tal-vettura l-oħra ma kellmux, iżda beda jagħmel xi sinjali

b'idejh u b'rasu, qisu ried jiskuża ruħu għal dak li ġara.

Pulizija fuq il-post, huwa ġibed l-attenzjoni tagħhom għall-fatt li wara l-vettura

GRG 073 misjuqha mill-appellat kien hemm brake mark estensiv, li kien

madwar tliet darbiet aktar mit-tul tal-vettura.

L-intimata spjegat li fil-ħin tal-inċident hija kienet sejra għand ħabiba

tagħha li tgħix il-Għargħur, u li hija kienet tgħaddi mit-triq fejn seħħ l-inċident

madwar tlieta jew erba' darbiet kuljum.

Qalet li hija kellha viżwali tajba tat-

triq, u ħin minnhom, waqt li bdiet tirrallenta, rat vettura ġejja mid-direzzjoni

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 4 minn 18

Appell Inferjuri Numru 155/2018 LM

opposta li kienet qiegħda tinstaq b'veloċità li hija eċċessiva għal dik it-triq.

Qalet li hija waqfet u stenniet li s-sewwieq l-ieħor jgħaddi, iżda xħin il-vettura

l-oħra waslet viċin tagħha, hija indunat li s-sewwieq ma kienx qiegħed iħares 'il

quddiem iżda lejn ix-xellug tiegħu, u dan baqa' jżomm l-istess veloċità.

L-

intimata żiedet tgħid li hija kienet wieqfa għalkollox, u dak il-ħin bdiet iddoqq

il-ħorn.

Qalet li x-xufier l-ieħor baqa' ma waqafx, u kien biss fl-aħħar sekondi

qabel seħħ l-impatt li dan irrallenta u pprova jieqaf, iżda l-impatt bejn il-vetturi

seħħ xorta waħda.

L-intimata qalet li d-daqqa kienet waħda qawwija, u mad-

daqqa l-karozza tagħha imxiet lura.

Qalet li kif ħarġet mill-vettura tagħha hija

baqgħet impressjonata bid-distanza li l-vettura tagħha ntefgħet lura.

tgħid li minkejja li kienet liebsa s-safety-belt, hija xorta waħda spiċċat titbandal

wieħed minn uliedha li kien riekeb ħdejha ma kellux ġrieħi, iżda t-tifel iż-żgħir li

kien riekeb wara, ħabat rasu.

Kompliet tgħid li meta pprova jkellimha s-

sewwieq l-ieħor hija qaltlu li dak il-ħin kien aħjar li kieku dan ma jkellimhiex u li

hija kienet taf li huwa ma kienx qiegħed iħares lejn it-triq meta seħħ l-inċident.

Għad-domandi li sarulha in kontroeżami, l-intimata qalet li hija ma taqbilx li

dan l-inċident seħħ f'temp ta' ftit sekondi, u hija setgħet tara u tipprevedi dak

li kien ser jiġri.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 5 minn 18

Appell Inferjuri Numru 155/2018 LM

Id-Deċiżjoni Appellata

Permezz tad-deċiżjoni mogħtija fid-9 ta' Ottubru 2018, it-Tribunal laqa'

l-eċċezzjonijiet tal-intimata, u ddeċieda l-vertenza li kellu quddiemu billi

stabbilixxa li r-responsabbilità ta' dan l-inċident hija tar-rikorrent assikurat tas-

soċjetà rikorrenti u mhux tal-intimata, u dan wara li għamel is-segwenti

konsiderazzjonijiet:

"Illi dan l-Arbitraġġ jittratta inċident awtomobilistiku li seħħ fit-triq li tgħaqqad San Ġwann ma' Tal-Ibraġġ, fin-naħa ta' Tal-Ibraġġ.

It-Triq fejn seħħ l-inċident jisimha in fatti Triq tal-Ibraġġ, u mhux Għargħur Road, kif erronjament indikat fl-iskizz tal- Pulizija.

L-inċident seħħ proprju fil-bidu ta' din it-triq fuq in-naħa ta' Tal-Ibraġġ.

Dan irid jiġi ppreċiżat stante li l-iskizz ma jirriflettix b'mod korrett l-akkwati – Triq Tal- Ibraġġ tispiċċa 'in a fork' fuq dik in-naħa jekk issuq lejn tal-Ibraġġ – fuq ix-xellug tgħaddi għall-Madliena, mentri fuq il-lemin tinżel lejn Tal-Ibraġġ.

L-iskizz ma jurix it- triq li tagħti għall-Madliena.

L-inċident seħħ fis-sajf, għall-ħabta tal-4 ta' wara nofsinhar, u fin-nuqqas ta' notazzjoni bil-kuntrarju fir-Road Accident Report, x'aktarx il-ġurnata kienet bnazzi b'viżibilità tajba.

Skont ir-rikorrent George Vella Caruana, huwa kien qiegħed isuq waħdu, u kien ġej min- naħa tal-Vibes (illum Aria Complex), u sejjer lejn Tal-Ibraġġ.

Peress li t-triq hija waħda dejqa, huwa kien għaddej b'veloċità ta' madwar 20-22 kilometri fis-siegħa.

Jgħid li meta wasal fl-aħħar tat-triq, fejn tinfetaħ, tfaċċat l-intimata ssuq b'veloċità qawwija minn fuq il-lemin.

L-Arbitru jifhem li r-rikorrent George Vella Caruana qiegħed jgħid li l-intimata kienet ġejja mit-telgħa ta' Tal-Ibraġġ.

Huwa jsostni li għafas il- brake mill-ewwel u l-vettura tiegħu waqfet mill-ewwel mentri l-intimata baqgħet ġejja fuqu u bid-daqqiet inbeżqet lura madwar 6 metri.

Ir-rikorrent jippreċiża li fil- mument tal-ħabta huwa kien diġà wieqaf.

Huwa kkonferma l-verżjoni li ta a tempo vergine lill-Pulizija, li tikkombaċja perfettament max-xhieda tiegħu.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 6 minn 18

Appell Inferjuri Numru 155/2018 LM

In kontroeżami jsostni li l-intimata ħalliet skid marks ta' 6 metri tul u ma qabilx mal- verżjoni mogħtija mill-intimata a tempo vergine, senjatament li hija kienet wieqfa fil-mument tal-ħabta.

L-Avukat Reuben Buhaglar Bugeja huwa żewġ l-intimata.

Huwa ma kienx preżenti meta seħħ l-inċident, iżda mar jissokkorri lil martu u lil uliedu meta l-intimata infurmatu bil-ħabta.

Huwa xehed li kellem lir-rikorrent George Vella Caruana fuq il-post, iżda dan ma kellmux lura, u jidher li kien qiegħed jiġġestikola b'rasu u idejh b'mod li x-xhud fehem li kienet tfisser talba għal skuża.

Jgħid li ġibed l-attenzjoni tas-Surġent li ġie fuq il-post li kien hemm brake mark estensiv wara l-vettura tar-rikorrent George Vella Caruana, b'tul ta' tlieta jew erba' karozzi.

L-Avukat Buhaglar Bugeja xehed ukoll li mill- konċentrazzjoni tad-debris sa fejn kienet il-vettura tal-intimata, kien hemm mixxela ta' diesel fluid u marki ta' tkaxkir.

L-intimata xehdet li kienet ġejja mid-direzzjoni ta' Tal-Ibraġġ u sejra lejn il-Vibes (illum Aria Complex).

Tgħid li waqfet fejn it-triq tidjieq u tgħid li kellha viżwali fit-tul.

L-intimata tkompli tixhed kif rat lir-rikorrent George Vella Caruana ġej mill-bogħod b'veloċità li ħasset li ma kinitx idoneja għat-triq, u dan mill-esperjenza u frekwenza li tuża l-istess triq.

Iddeċidiet li tistenna lir-rikorrent George Vella Caruana jgħaddi.

Meta setgħet tarah sew innutat li r-rikorrent George Vella Caruana ma kienx qiegħed iħares 'il quddiem u baqa' jżomm l-istess veloċità, u bdiet iddoqqlu l-ħorn.

Id-daqqa tant kienet qawwija li mbuttat il-vettura tal-intimata lura.

Wara l-ħabta, l-intimata tgħid li r-rikorrent George Vella Caruana skuża ruħu magħha.

Ikkunsidra:

Dan huwa każ tipiku fejn ix-xufiera involuti jagħtu verżjonijiet dijammetrikament opposti.

L-oneru tal-prova li tassew l-intimata saqet b'mod imprudenti, bi traskuraġni, jew b'nuqqas ta' ħarsien tar-regolamenti tat-traffiku tinkombi fuq ir-rikorrenti.

F'każ illi r-rikorrenti jonqsu milli jġibu provi sodisfaċenti għat-teżi tagħhom, jirrenja l- prinċipju ta' actor non probante reus absolvitur.

L-Arbitru jirritjeni li huwa utli li ssir referenza għall-varji sentenzi tal-Qrati tagħna in subjecta materia:

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 7 minn 18

Appell Inferjuri Numru 155/2018 LM

Fis-sentenza tal-Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) fl-ismijiet Joseph Santoni vs Joseph Ali Farag, nitgħallmu li: "ma hux dubitat li r-regola ġenerali hi l-'onus probandi' hu fuq min jafferma fatt u mhux fuq min jinnegah – "ei incumbit probatio qui dicit, non ei qui negat."

Fis-sentenza fl-ismijiet Joseph Barbuto vs Philip Elbenghazi, nitgħallmu:

"(i) Ibda biex ir-regola tradizzjonali tal-piż tal-provi timponi a kariku tal-parti li tallega l-fatt l-oneru li ġġib il-provi tal-eżistenza tiegħu.

Tali oneru hu ugwalment spartit bejn il-kontendenti, sija fuq l-attur li jsostni l-fatti favorevoli li jikkostitwixxu l- bażi tad-dritt tal-azzjoni minnu (actori incumbit probatio), sija fuq il-konvenut għas- sostenn tal-fatt miġjub minnu biex jikkontrasta l-pretiża tal-attur (reus in excipiendo fit actor) – Ara Vol.

XLVI/i/5; (ii) Fil-kors tal-kawża dan il-piż jista' joxxilla minn parti għall-oħra, għax, kif ingħad, 'jista' jkun ġie stabbilit fatt li juri prima facie li t-teżi tal-attur hija sostenuta' – Ara Vol.

XXXVII/i/577; (iii) Il-ġudikant adit mill-mertu tal-każ hu tenut jiddeċiedi iuxta allegata et probata, u dan jimporta li d-deċiżjoni tiegħu tiġi estratta unikament mill-allegazzjoni tal- partijiet.

Jiġifieri, minn dawk iċ-ċirkostanzi tal-fatti dedotti abbażi tad-domanda jew tal-eċċezzjoni u l-provi offerti mill-partijiet.

Jikkonsegwi illi d-dixxiplina tal-piż tal- provi ssir bażi għar-regola legali tal-ġudizzju in kwantu timponi fuq il-ġudikant il- konsiderazzjoni li l-fatt allegat mhuwiex veru għax mhux ippruvat; (iv) Il-valutazzjoni tal-provi hu fondat fuq il-prinċipju tal-konvinċiment liberu tal- ġudikant.

Lilu hu mogħti l-poter diskrezzjonali tal-apprezzament tar-riżultanzi probatorji u allura hu liberu li jibbaża l-konvinċiment tiegħu minn dawk il-provi li hu jidhirlu li huma l-aktar attendibbli u idoneji għall-formazzjoni tal-ġudizzju tiegħu."

Fis-sentenza fl-ismijiet Chef Choice Limited vs Raymond Dos Santos Calcado et3, intqal:

"… Illi l-Qorti tqis li, għalkemm il-grad ta' prova fil-proċediment ċivili mhuwiex wieħed tassattiv daqs dak mistenni fil-proċediment kriminali b'daqshekk ma jfissirx li l-provi mressqa jridu jkunu anqas b'saħħithom.

Il-prova mistennija fil-qasam tal- proċediment ċivili ma tistax tkun sempliċi suppożizzjoni, suspett jew konġettura, imma prova li tikkonvinċi lil min irid jagħmel ġudizzju.

1 Deċiża fis-27 ta' Ġunju 1953, kif ċitata fis-sentenza fl-ismijiet Martin Filletti et vs Marika Grogan (Ċit.

225/08 LFS) deċiża fis-16 ta' April 2013.

2 Deċiża mill-Onorabbli Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) fit-12 ta' April 2007 (App.

Ċiv.

3 Deċiża mill-Onorabbli Prim Awla tal-Qorti Ċivili fis-26 ta' Settembru 2013 (Ċit.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 8 minn 18

Appell Inferjuri Numru 155/2018 LM

Illi minbarra dan, il-parti attriċi għandha l-obbligu li tipprova kif imiss il-premessi għat-talbiet tagħha b'mod li, jekk tonqos li tagħmel dan, iwassal għall-ħelsien tal- parti mħarrka (ara – App.

Il-fatt li l-parti mħarrka tkun ressqet verżjoni li ma taqbilx ma' dik imressqa mill-parti attriċi ma jfissirx li l-parti attriċi tkun naqset minn dan l-obbligu, għaliex jekk kemm-il darba l-provi ċirkostanzjali, materjali jew fattwali jagħtu piż lil dik il-verżjoni tal-parti attriċi, il-Qorti tista' tagħżel li toqgħod fuqha u twarrab il- verżjoni tal-parti mħarrka.

Min-naħa l-oħra, il-fatt li l-parti mħarrka ma tressaqx provi tajba jew ma tressaq provi xejn kontra l-pretensjonijiet tal-parti attriċi, ma jeħlisx lil din milli tipprova kif imiss l-allegazzjonijiet u l-pretensjonijiet tagħha (ara – App.

Illi huwa għalhekk li l-liġi torbot lill-parti f'kawża li tipprova dak li tallega (ara l-Art.

562 tal-Kap.

12) u li tagħmel dan billi tressaq l-aħjar prova (Art.

559 tal-Kap.

12). … … Ladarba min kellu l-obbligu li jipprova dak li qed jallega ma jseħħlux iwettaq dan, il-parti l-oħra m'għandhiex tbati tali nuqqas u dan bi qbil mal-prinċipju li actore non probante reus absolvitur (ara PA – LFS – 18.5.2009 – Col.

Min-naħa l-oħra, mhux talli kunflitt ta' prova jew kontradizzjoni għandha twassal lill-Qorti biex ma tasalx għal deċiżjoni jew li jkollha ddur fuq il-prinċipju li għadu kemm issemma.

Dan għaliex, fil-qasam tal- azzjoni ċivili, il-kriterju li jwassal għall-konvinċiment tal-ġudikant għandu jkun li l- verżjoni tinstab li tkun waħda li l-Qorti tista' toqgħod fuqha u li tkun tirriżulta bis- saħħa ta' xi waħda mill-għodda proċedurali li l-liġi tippermetti fil-proċess probatorju (ara App.

Ċiv.

Fit-twettiq ta' eżerċizzju bħal dak, il-Qorti hija marbuta biss li tagħti motivazzjoni kongruwa li tixhed ir-raġunijiet u l-kriterju tal-ħsieb li hija tkun ħaddmet biex tasal għall-fehmiet tagħha ta' ġudizzju fuq il-kwistjoni mressqa quddiemha (ara – App.

Illi fis-sentenza fl-ismijiet Maria Micallef Castillo et vs Clement Tonsi et4, ġie ritenut illi fil- kamp ċivili:

"Huwa paċifiku f'materja ta' kunflitti ta' verżjonijiet illi l-Qorti kellha tkun gwidata minn żewġ prinċipji fl-evalwazzjoni tal-provi quddiemha:

4 Deċiża mill-Onorabbli Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) fl-24 ta' Marzu 2004 (App.

Ċiv.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 9 minn 18

Appell Inferjuri Numru 155/2018 LM

(1) Li tagħraf tislet minn dawn il-provi korroborazzjoni li tista' tikkonforta xi waħda miż-żewġ verżjonijiet bħala li tkun aktar kredibbli u attendibbli minn oħra; u

(2) Fin-nuqqas, li tiġi applikata l-massima "actore non probante reus absolvitur".

Ara a propożitu sentenza fl-ismijiet "Fogg Insurance Agencies Ltd noe vs Maryanne Schirò", Appell, Sede Inferjuri, 22 ta' Novembru 2001.

Fi kliem ieħor il-Qorti għandha teżamina jekk xi waħda miż-żewġ verżjonijiet, fid- dawl tas-soliti kriterji tal-kredibbilità u speċjalment dawk tal-konsistenza u verosimiljanza, għandhiex teskludi lill-oħra, anke fuq il-bilanċ ta' probabbiltajiet u tal-preponderanza tal-provi, għax dawn, f'kawża ċivili, huma ġeneralment suffiċjenti għall-konvinċiment tal-ġudikant (Kollez.

Fis-sentenza fl-ismijiet Emanuel Treeby vs David Abela Spearing noe5, intqal:

f'materja konsimili

"Huwa ben magħruf illi mhux kwalunkwe konflitt, kontradizzjonijiet jew ineżattezzi fil-provi għandhom iħallu lil dik il-qorti f'dak l-istat ta' perplessità li minħabba fihom ma tkunx tista' tiddeċiedi b'kuxjenza kwieta jew ikollha b'konsegwenza taqa' fuq ir-regola ta' in dubio pro reo;

Fil-kamp ċivili għal dak li hu apprezzament ta' provi, il-kriterju ma huwiex dak jekk il- ġudikant assolutament ma jemminx l-ispjegazzjonijiet forniti lilu imma jekk dawk l- istess spjegazzjonijiet humiex, fiċ-ċirkostanzi żvarjati tal-ħajja, verosimili.

Dan fuq il- bilanċ ta' probabbiltajiet, sostrat bażiku ta' azzjoni ċivili, in kwantu huma dawn, flimkien mal-preponderanza tal-provi, ġeneralment bastanti għall-konvinċiment.

Għax kif inhu paċifikament akkolt, iċ-ċertezza morali hi ndotta mill-preponderanza tal-probabbilitajiet.

Dan għad-differenza ta' dak li japplika fil-kamp kriminali fejn il- ħtija trid tirriżulta mingħajr ma tħalli dubju raġjonevoli (Vol.

Fis-sentenza George Cuschieri Mizzi vs Joseph Marlow, ġie ritenut illi:

"Il-konflitt fil-provi huma ħaġa li l-Qrati jridu minn dejjem ikunu lesti għaliha.

Il-Qorti għandha teżamina jekk xi waħda miż-żewġ verżjonijiet, fid-dawl tas-soliti kriterji tal- kredibbilità u speċjalment dawk tal-konsistenza u verosimiljanza, għandhiex teskludi lill-oħra, anke fuq il-bilanċ tal-probabbiltajiet, u tal-preponderanza tal-provi, għax dawn, f'kawżi ċivili, huma ġeneralment suffiċjenti għall-konvinċiment tal-ġudikant.

5 Deċiża mill-Onorabbli Prim' Awla tal-Qorti Ċivili fit-28 ta' April 2003 (Ċit.

153/94PS) ikkonfermata mill-Onorabbli Qorti tal- Appell fid-19 ta' Ġunju 2006.

6 Deċiża mill-Onorabbli Prim' Awla tal-Qorti Ċivili fit-30 ta' Ottubru 2003 (Ċit.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 10 minn 18

Appell Inferjuri Numru 155/2018 LM

Fil-kamp ċivili għal dak li hu apprezzament tal-provi, il-kriterju ma huwiex dak jekk il- ġudikant assolutament jemminx l-ispjegazzjonijiet forniti lilu, imma jekk dawn l- istess spjegazzjonijiet humiex, fiċ-ċirkostanzi żvarjati tal-ħajja, verosimili.

Dan fuq il- bilanċ tal-probabbiltajiet, sostrat bażiku ta' azzjoni ċivili, in kwantu huma dawn, flimkien mal-preponderanza tal-provi, ġeneralment bastanti għall-konvinċiment.

Għax kif inhu paċifikament akkolt, iċ-ċertezza morali hi indotta mill-preponderanza tal-probabbiltajiet.

Dan għad-differenza ta' dak li japplika fil-kamp kriminali fejn il- ħtija trid tirriżulta mingħajr ma tħalli dubju raġjonevoli.

Mhux kwalunkwe tip ta' kunflitt għandu jħalli lill-Qorti f'dak l-istat ta' perplessità li minħabba fih ma tkunx tista' tiddeċiedi b'kuxjenza kwieta u jkollha taqa' fuq ir- regola ta' in dubbio pro reo.

Fil-fatt huwa wkoll prinċipju assodat fil-ġurisprudenza tagħna illi l-verosimiljanza hija forma ta' korroborazzjoni."

Ikkunsidra:

L-Arbitru m'għandu l-ebda diffikultà jikkonkludi li l-verżjoni tal-intimata hija ferm iżjed kredibbli minn dik tar-rikorrent George Vella Caruana.

Filwaqt illi l-Arbitru eżamina bir- reqqa x-xhieda kollha mogħtija, huwa jħossu konfortat li jista' jasal għall-konklużjoni li l-inċident de quo seħħ b'tort esklussiv tar-rikorrent George Vella Caruana mhux minħabba dak li allegatament qal ir-rikorrent George Vella Caruana wara l-inċident, iżda mill-provi oġġettivi iżda mhux limitatament fl-iskizz tar-Road Accident Report.

Ix-xhieda tax-xufiera tieħu importanza sekondarja.

jinsabu fil-proċess ta' dan

l-Arbitraġġ, senjatament,

L-Arbitru jibda billi jirrileva li xi ħadd mix-xufiera gideb taħt ġurament.

Ma jistax ikun li ssir ħabta bejn żewġ vetturi, u dawn ikunu t-tnejn wieqfa.

Il-partijiet jaqblu li d-daqqa kienet waħda kbira.

Dan huwa kkonfortat sia mill- quantum tad-danni pretiżi u s-survey report esebit mir-rikorrenti, kif ukoll mill-fatt li l-partijiet ukoll jaqblu li l-vettura tal-intimata inbeżqet lura.

l-akkwati, Għalkemm, kif diġà ngħad, madanakollu, jgħaddi biżżejjd informazzjoni li permezz tagħha l-Arbitru jista' jislet provi oġġettivi biex jasal għall- konklużjoni tiegħu.

is-surġent PS0102 Alan Bartolo Grech Cachia rnexxielu

jirriflettix b'mod korrett

l-iskizz ma

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 11 minn 18

Appell Inferjuri Numru 155/2018 LM

L-Arbitru jirrileva li l-konċentrazzjoni ta' debris kif impinġija tindika, fuq bilanċ ta' probabbiltajiet, l-ispot of impact tal-inċident.

Jindika wkoll diesel fluid u marki ta' tkaxkir, b'tul ta' kważi 7 metri, li jwasslu mid-debris sal-vettura tal-intimata.

Jirriżulta paċifiku li mad-daqqa, il-vettura tal-intimata inbeżqet b'lura.

Dawn il-marki ta' tkaxkir u diesel jikkombaċjaw mal-marki li jgħid ir-rikorrent George Vella Caruana li ħalliet il-vettura tal-intimata.

Però, b'kull rispett lejn ir-rikorrent George Vella Caruana, huwa ċar u ovvju li dawn il-marki ta' tkaxkir indikati fl-iskizz seħħew wara l-inċident u mhux qabel.

Ma setgħu qatt ikunu skid marks, ossia brake marks da parti tal-intimata, kif jipprova jgħid ir-rikorrent George Vella Caruana biex jitfa' l-ħtija tal-inċident fuq l-intimata.

Mill-fatt li dawn il-marki huma mħalltin kollha kemm huma bid-diesel, jirriżulta ċar u ovvju li din it-taħlita ta' marki seħħet meta l-vettura tal-intimata ġiet imbuttata lura wara li l-inċident seħħ.

Dan huwa korroborat iżjed u iżjed mir-rikorrent stess meta xehed di proprio illi, "il-karozza daħlet fija u bbownsjat għal madwar sitt (6) metri lura."

B'hekk, ir-rikorrent stess qiegħed jikkontradiċi lilu nnifsu.

Daqskemm hija inverosimili l-verżjoni tar-rikorrent George Vella Caruana li kien għaddej b'20-22 kilometri fis-siegħa.

Dan ifisser li kien għaddej bl-ewwel jew bit-tieni gear, li diġà l-Arbitru ma jemminx.

Di più, kieku tabilħaqq kien għaddej b'dik il-veloċità, ta' nemla, meta ma kellu lil ħadd quddiemu, huwa żgur illi l-impatt ma kienx ikun kbir daqs kemm jirriżulta li kien f'dan il-każ, sia mid-danni pretiżi kif ukoll mill-fatt li l- vettura tal-intimata inbeżqet lura għal kważi 7 metri.

Filwaqt illi x-xhieda tal-Avukat Reuben Buhaglar Bugeja, fir-rigward tal-brake marks li jattribwixxi lir-rikorrent George Vella Caruana, ma tgħinx it-teżi tal-intimata, l-Arbitru se jagħżel li jiskarta din ix-xhieda, stante li l-Avukat Reuben Buhaglar Bugeja ma kienx preżenti meta seħħ l-inċident, u għalhekk ma kienx f'qagħda li jivverifika jekk tabilħaqq dawk tar-rikorrent George Vella Caruana o meno. il-brake marks kinux effettivament Madanakollu, mill-assjem tal-provi, l-Arbitru jiddikjara mingħajr tlaqliq illi jqis il- verżjoni tal-intimata iżjed kredibbli u verosimili, u dan stante illi l-fatt waħdu li l- vettura rikorrenti baqgħet fejn seħħet id-daqqa, kif jirriżulta mill-pożizzjoni tagħha qrib il-konċentrazzjoni tad-debris, mentri l-vettura intimata inbeżqet b'lura, jagħti x'jifhem li x'aktarx, fuq bilanċ ta' probabbiltajiet, dak li tistqarr l-intimata tassew ġara.

L-Arbitru huwa dispost li jaċċetta l-verżjoni tal-intimata, kif mogħtija a tempo vergine, u kif elaborat waqt id-depożizzjoni tagħha, u ċioe illi l-vettura tagħha kienet wieqfa, mentri r-rikorrent George Vella Caruana baqa' jsuq għal fuqha.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 12 minn 18

Appell Inferjuri Numru 155/2018 LM

setax ikun mod ieħor, stante li hekk biss il-vetturi rispettivi setgħu jistrieħu wara l- inċident.

L-ispjegazzjoni li jittenta r-rikorrent George Vella Caruana tisfida l-liġijiet bażilari tal-fiżika.

Filwaqt illi ma hux possibbli li tiġi stabbilita l-veloċità li verament ir-rikorrent George Vella Caruana kien għaddej biha, l-Arbitru m'għandux provi li l-veloċità kienet oltre l-limitu legali, iżda kjarament kienet iżjed elevata minn dak li xehed ir-rikorrent George Vella Caruana.

Veloċità li twassal għal impatt daqshekk qawwi ma' vettura, li l-Arbitru jemmen idoneja u ċertament ikkontribwiet ukoll biex seħħ l-inċident.

illi kienet wieqfa, ċertament ma tistax tkun

Għal dawn il-motivi, l-Arbitru qiegħed jaqta' u jiddeċiedi illi:

1) L-inċident awtomobilistiku tat-2 ta' Lulju 2012 bejn il-partijiet seħħ b'tort unikament imputabbli lir-rikorrent George Vella Caruana;

2) L-ispejjeż kollha ta' dan l-Arbitraġġ għandhom jitħallsu mir-rikorrenti.

Bħala konklużjoni, l-Arbitru jirrileva li dan l-arbitraġġ, intavolat fis-sena 2013, qiegħed jiġi deċiż wara 5 snin, ossia fis-sena 2018, u dan tenut kont ukoll illi għal 3 snin sħaħ lanqas biss saru seduti.

Kienet x'kienet ir-raġuni għal dan id-dewmien, l- Arbitru jqis li dan huwa inaċċettabbli tenut kont illi l-proċess ta' Arbitraġġ huwa intiż u maħsub biex ikun spedittiv, u dan jirreka inġustizzja lill-partijiet.

Filwaqt illi l- Arbitru sottofirmat inħatar biss f'Ottubru tas-sena 2017, u rnexxielu jistrada dan il- każ, huwa jħoss li għandha ssir apoloġija lill-partijiet talli s-sistema, u l-istituzzjoni li tirregola l-Arbitraġġi ma qdiethomx fi żmien raġonevoli li kien mistħoqq, għal każ li, frankament, ma jispikkax għat-tul u n-numru ta' xhieda."

Ir-rikorrenti ppreżentaw l-appell tagħhom mid-deċiżjoni appellata fit-18

ta' Ottubru, 2018, fejn talbu lil din il-Qorti sabiex,

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 13 minn 18

Appell Inferjuri Numru 155/2018 LM

"… tħassar u tirrevoka l-lodo arbitrali tad-9 ta' Ottubru 2018 fl-ismijiet fuq premessi u tilqa' in toto t-talbiet tal-esponenti bl-ispejjeż taż-żewġ istanzi kontra l-intimata."

L-appellanti jgħidu li jħossu ruħhom aggravati mid-deċiżjoni appellata

għaliex fil-fehma tagħhom it-Tribunal kellu jasal għal konklużjoni differenti

minn dik li wasal għaliha, partikolarment peress li dan ikkonkluda li l-verżjoni

tal-appellata hija aktar kredibbli minn dik tal-appellant, u fil-fehma tal-

appellanti dan seħħ wara li t-Tribunal għamel apprezzament ħażin ta' dak li qal

l-appellant, kif ukoll għaliex it-Tribunal injora l-iskizz li sar mill-Pulizija.

L-

appellant qal li mhux minnu li huwa skuża ruħu mal-intimata jew mar-raġel

tagħha in segwitu għall-inċident, u żied jgħid li x-xhieda tal-Avukat Reuben

Buhaglar Bugeja għandha tiġi skartata kompletament għaliex dan kellu kull interess li

jaqbeż għal martu u x-xhieda tiegħu tikkonsisti f'opinjonijiet u mhux fi provi

konkreti, peress li ma kienx preżenti meta seħħ l-inċident.

L-appellanti qalu

wkoll li l-Avukat Buhaglar Bugeja kien wieħed mill-avukati tal-appellata, u għalhekk

dan kien ben konxju minn dak li xehed l-appellant George Vella Caruana, u seta'

jibbaża x-xhieda tiegħu fuq dak li xehed Vella Caruana.

L-appellanti sostnew li mill-

provi kellu jirriżulta li l-inċident mertu ta' dawn il-proċeduri seħħ waqt li l-

appellata kienet ħierġa mill-parti wiesgħa tat-triq biex tidħol fil-parti tat-triq li

tidjieq, u fil-ħin tal-inċident din kienet għaddejja min-nofs tat-triq.

Qalu li

ladarba l-appellata rat il-vettura misjuqa minn George Vella Caruana rourke, din

kien messha waqfet u stenniet lil Vella Caruana jgħaddi.

L-appellanti qalu li jidher ċar

li George Vella Caruana kien għaddej mill-parti d-dejqa tat-triq, u kien għaddej fuq in-

naħa tiegħu tat-triq, b'tali mod li kien qiegħed isuq viċin ħafna ta' ħajt tas-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 14 minn 18

Appell Inferjuri Numru 155/2018 LM

sejjieħ.

L-appellanti ġibdu l-attenzjoni għall-fatt li l-impatt seħħ mal-parti tal-

lemin tal-vettura misjuqa minn Vella Caruana, filwaqt li d-daqqa fuq il-vettura tal-

appellata kienet ukoll fuq in-naħa tal-lemin tal-vettura tagħha.

jgħidu li t-Tribunal naqas milli jispjega r-raġunijiet għalfejn iqis li l-verżjoni

mogħtija mill-appellata hija aktar kredibbli u verosimili minn dik mogħtija mill-

appellant, u x'kien eżattament dak li wasslu biex jemmen aktar lill-appellata

milli lill-appellant.

Ir-rikorrenti żiedu jgħidu li filwaqt li t-Tribunal kien korrett

fl-osservazzjoni tiegħu li ma jistax ikun li ż-żewġ vetturi misjuqa mill-partijiet,

kienu t-tnejn li huma wieqfa fil-ħin tal-inċident, madanakollu l-konklużjoni tat-

Tribunal li kienet il-vettura tal-appellata li waqfet u mhux dik tal-appellant, hija

waħda mingħajr bażi, għaliex m'hemm xejn fix-xhieda mogħtija mill-appellant

li kellha twassal għall-konklużjoni li wasal għaliha t-Tribunal.

L-appellant qal li l-

Arbitru li eventwalment iddeċieda l-vertenza bejn il-partijiet, ma kienx l-istess

Arbitru li sema' d-depożizzjoni li ta George Vella Caruana, u għalhekk dan ma setax

jasal għal xi konklużjoni abbażi tal-mod kif xehed l-appellant jew tal-

komportament tiegħu waqt li kien qiegħed jagħti d-depożizzjoni tiegħu.

L-

appellanti jsostnu li ladarba dan l-inċident seħħ f'country lane, f'ċirkostanzi

fejn huwa diffiċli għat-Tribunal li jiddeċiedi b'ċertezza min mill-partijiet kien

responsabbli għall-inċident, ir-responsabbilità għall-inċident kellha tinqasam

L-appellata ma ressqet

l-ebda risposta għar-rikors tal-appell tal-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 15 minn 18

Appell Inferjuri Numru 155/2018 LM

Konsiderazzjonijiet ta' din il-Qorti

Fl-aggravju tagħhom

li t-Tribunal m'għamilx

apprezzament korrett tal-provi li kellu quddiemu, u għalhekk wasal għall-

konklużjoni żbaljata li r-responsabbilità għall-inċident hija unikament tal-

appellant, u jgħidu li f'każ li t-Tribunal kien fl-impossibilità li jiddetermina min

kien responsabbli għall-inċident, dan kellu japporzjona l-ħtija nofs bin-nofs

bejn il-partijiet, u mhux jikkonkludi li l-verżjoni mogħtija mill-appellant hija

waħda inverosimili.

L-appellanti jgħidu wkoll li t-Tribunal naqas milli jagħti r-

raġunijiet għalfejn iqis li l-verżjoni mogħtija mill-appellant hija inqas verosimili

Il-Qorti tqis li minkejja li t-Tribunal esprima d-diffikultajiet li kellu sabiex

jasal għad-deċiżjoni tiegħu dwar min għandu jġorr ir-responsabbilità għall-

inċident, partikolarment għaliex il-verżjonijiet mogħtija mill-partijiet huma

dijametrikament opposti għal xulxin, madanakollu t-Tribunal wasal għall-

konklużjoni li l-verżjoni mogħtija mill-appellant ma kinitx tikkorrobora provi

oġġettivi oħra li tressqu fil-proċeduri arbitrali, u għalhekk il-verżjoni mogħtija

mill-appellant ma tistax titqies li hija kredibbli jew verosimili.

L-appellant jgħid

li mir-ritratti esebiti jidher ċar li l-inċident seħħ fil-parti tat-triq li hija aktar

wiesgħa mill-parti tat-triq li kienet dieħla fiha l-appellata, u għalhekk din kellha

tieqaf kompletament meta rat

javviċina.

Fil-fatt mill-provi

jirriżulta li dan huwa proprju dak li għamlet l-appellata, li fix-xhieda tagħha

spjegat li hija waqfet meta rat lill-appellant ġej lejha mingħajr ma rrallenta l- Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 16 minn 18

Appell Inferjuri Numru 155/2018 LM

veloċità li kien għaddej biha.

Sabiex it-Tribunal wasal għall-konklużjoni tiegħu,

jirriżulta li għamel analiżi ta' provi oġġettivi oħra li tressqu, bħall-fatt li ma

jistax ikun li l-appellant kien għaddej b'veloċità ta' bejn 20-22 kilometru fis-

siegħa, għaliex l-impatt u l-ħsara li rriżultaw mhumiex konsegwenzi ta' inċident

li seħħ b'sewqan moderat, imma huma riżultat ta' sewqan b'veloċità eċċessiva.

It-Tribunal kkonsidra, fil-fehma tal-Qorti korrettement, li ma jistax ikun li l-

appellant kien qiegħed isuq bl-ewwel jew bit-tieni gear meta seħħ l-impatt.

Jirriżulta wkoll li mal-impatt, kienet il-vettura tal-appellata li mxiet b'lura, u fl-

art kien hemm taħlita ta' diesel mal-marki ta' tkaxkir tal-vettura tal-appellata,

li huma prova oħra li mal-impatt, il-vettura tal-appellata kienet wieqfa.

Din il-

Qorti tqis ukoll li marki bħal dawn mhumiex marki ta' brejkijiet, iżda marki li

saru minn vettura wieqfa li ġiet imbuttata lura mal-impatt.

appellant stess li kkonferma fix-xhieda tiegħu li l-vettura tal-appellata ġiet

imbuttata madwar sitt metri lura hekk kif seħħ l-impatt.

Jirriżulta wkoll mil-

lodo arbitrali, li t-Tribunal skarta għalkollox ix-xhieda ta' Dr Reuben Buhaglar Bugeja, li

ma kienx fuq il-post meta seħħ l-inċident, u għalhekk ma setax jgħid x'ġara jew

x'kien li wassal għal dan l-inċident.

Minn dak li tista' tikkonstata l-Qorti, ma jirriżultax li t-Tribunal ibbaża l-

konklużjonijiet tiegħu biss billi straħ fuq dak li xehdet l-appellata u skarta

għalkollox dak li xehed l-appellant, imma evalwa x-xhieda mogħtija mill-

partijiet fid-dawl ta' dak li jirriżulta b'mod oġġettiv mill-provi prodotti.

jkunx ġust li kif qiegħed jissuġġerixxi l-appellant, il-ħtija tiġi attribwita nofs bin-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 17 minn 18

Appell Inferjuri Numru 155/2018 LM

nofs bejn il-partijiet, meta f'dan il-każ huwa ċar, meta wieħed jikkonsidra l-

provi kollha prodotti, li l-verżjoni tal-appellata hija korroborata b'provi

oġġettivi li tressqu fil-proċeduri arbitrali.

Tqis għalhekk li l-aggravju tal-

appellanti mhuwiex ġustifikat u tiċħdu.

Għar-raġunijiet premessi, din il-Qorti qiegħda tiddeċiedi dwar l-appell tal-

appellanti billi tiċħad l-aggravju tal-appellanti, u tikkonferma d-deċiżjoni

appellata fl-intier tagħha, bl-ispejjeż tal-proċeduri arbitrali jibqgħu kif deċiżi,

u l-ispejjeż ta' dan l-appell huma a karigu tal-appellanti.

Onor. Dr Lawrence Ripard LL.D. Sofia Delicata Rosemarie De Giorgio Deputat Reġistratur

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 18 minn 18

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


Appell Inferjuri Numru 1/2020 LM

MALTA QORTI TAL-APPELL (Kompetenza Inferjuri) ONOR.

IMĦALLEF LAWRENCE MINTOFF Seduta tal-25 ta' Novembru, 2020

("l-appellat") vs. Vodafone Malta Ltd (C 10865) ("is-soċjetà appellanta")

Appell Inferjuri Numru 1/2020 LM

Dan huwa appell magħmul mis-soċjetà intimata Vodafone Malta

Limited (C 10865) [minn issa 'l quddiem "is-soċjetà appellanta"] mid-deċiżjoni

mogħtija fis-17 ta' Frar, 2020, nru CCT/21/19/B [minn issa 'l quddiem "id-

deċiżjoni appellata"], mit-Tribunal Għal Talbiet tal-Konsumatur [minn issa 'I

quddiem "it-Tribunal"], li permezz tagħha ddeċieda t-talba tar-rikorrent Henry

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 1 minn 12

Appell Inferjuri Numru 1/2020 LM

Fenech Azzopardi (K.I. Nru 536101M) [minn issa 'l quddiem "l-appellat"] billi

laqa' parzjalment dik it-talba u kkundanna lis-soċjetà appellanta sabiex tħallas

lill-appellat is-somma ta' elf, tliet mija u tmienja u ħamsin Euro u sbatax-il

ċenteżmu (€1,358.17ċ) flimkien mal-ispejjeż ta' dik il-proċedura.

Il-fatti ta' din il-kawża jirrigwardaw pretensjoni ta' ħlas ta' danni

mressqa mill-appellat, stante l-allegata informazzjoni żbaljata li huwa ngħata

mill-impjegati tas-soċjetà appellanta.

Dan seħħ meta mar jindaga fil-ħwienet

tas-soċjetà appellanta, għal darba darbtejn, jekk it-Traveller's Scheme offruta

kinitx tapplika ġewwa Kalifornja u fl-Eġittu għas-servizz mogħti fuq linja tal-

Ir-risposta kienet fl-affermattiv.

Peress li l-offerta kienet tapplika biss

għal arranġament ta' pre-paid u mhux fejn kien hemm ftehim, huwa aċċetta li

tali ftehim kellu jiġi kkanċellat u l-arranġament mas-soċjetà appellanta jibqa'

wieħed ta' pre-paid.

L-iskema ħadmet ġewwa Kalifornja, iżda mal-wasla tiegħu

ġewwa l-Eġittu huwa ntebaħ li ma kinitx applikabbli hemmhekk u saħansitra

spiċċa bla credit fuq is-servizz offrut.

L-appellat istitwixxa proċeduri quddiem it-Tribunal fil-25 ta' Frar 2019,

permezz ta' Avviż tat-Talba fejn talab sabiex l-imsemmi Tribunal jikkundanna

lis-soċjetà appellata tħallsu s-somma ta' elf, tliet mija u erbgħa u disgħin Euro

(€1,394) bħala danni.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 2 minn 12

Appell Inferjuri Numru 1/2020 LM

Is-soċjetà appellanta wieġbet fid-29 ta' Marzu, 2019, fejn ċaħdet kull

responsabbiltà għall-allegati spejjeż inkorsi mill-appellat konsistenti fi ħlas

għas-servizz mogħti mis-soċjeta' GO.

Id-Deċiżjoni Appellata

It-Tribunal wasal għad-deċiżjoni appellata wara li għamel is-segwenti

konsiderazzjonijiet rilevanti għal dan l-appell:

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 3 minn 12

Appell Inferjuri Numru 1/2020 LM

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 4 minn 12

Appell Inferjuri Numru 1/2020 LM

Is-soċjetà appellanta ppreżentat ir-rikors tal-appell tagħha fis-6 ta'

Marzu, 2020, fejn qiegħda titlob lil din il-Qorti sabiex:

"...tħassar, tannulla u/jew tirrevoka d-decizjoni appellata tat-Tribunal Ghat Talbiet tal-Konsumatur datata 17 ta' Frar 2020 u/jew tvarja u tnaqqas l-ammont ta' kumpens dovut lill-appellat in vista tal-aggravji premessi".

Dawn huma l-aggravji li qiegħda tressaq is-soċjetà appellanta: (1) it-

Tribunal għamel apprezzament ħażin tal-fatti meta kkunsidra li l-konsumatur

ma kellu l-ebda għażla għajr li juża l-linja tal-GO u ma kien hemm l-ebda ness

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 5 minn 12

Appell Inferjuri Numru 1/2020 LM

kawżali u dirett bejn id-danni sofferti mill-appellat u l-iżball tar-rappreżentant

tagħha; u (2) it-Tribunal ma kkunsidrax il-prinċipju legali li kull min isofri dannu

għandu jagħmel mill-aħjar sabiex jimminimizza d-dannu soffert.

Ir-Risposta tal-Appell

Min-naħa tiegħu l-appellat iwieġeb li din il-Qorti għandha tikkonferma

d-deċiżjoni appellata stante li din hija waħda ġusta u timmerita konferma fl-

intier tagħha, filwaqt li tiċħad l-appell interpost mis-soċjetà appellanta.

Konsiderazzjonijiet ta' din il-Qorti

Din il-Qorti ser tgħaddi sabiex tikkunsidra ż-żewġ aggravji tas-soċjetà

appellanta f'daqqa, flimkien mas-sottomissjonijiet tal-appellat, u dan fid-dawl

tal-konsiderazzjonijiet magħmula mit-Tribunal fid-deċiżjoni appellata.

Is-soċjetà appellanta, filwaqt

li tispjega

l-ewwel aggravju tagħha,

tikkontendi li kuntrarjament għal dak li ddikjara t-Tribunal fid-deċiżjoni

appellata, kienu jeżistu diversi mezzi ta' komunikazzjoni li l-użu tagħhom ma

kienx jikkontribwixxi għal kont bħal dak.

Għalhekk l-għażla tal-appellat li

jagħmel użu minn linja ta' soċjetà terza, ma kinitx l-unika għażla għad-

dispożizzjoni tiegħu u s-soċjetà appellanta ma kellhiex tbati l-konsegwenzi.

Għaldaqstant hija kienet tal-fehma li dan ir-raġunament m'għandux jiġi

addottat u kkonfermat minn din il-Qorti.

Is-soċjetà apellata hawnhekk tgħaddi

sabiex tispjega t-tieni aggravju tagħha u tibda billi ttenni li l-allegat dannu

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 6 minn 12

Appell Inferjuri Numru 1/2020 LM

soffert mill-appellat kien sa ċertu punt l-għażla tiegħu u awtokaġunat.

li t-Tribunal naqas milli jikkunsidra l-prinċipju stabbilit li kulħadd għandu l-

obbligu li jimminimizza d-danni li jkun sofra.

In sostenn tal-argument tagħha,

is-soċjetà appellanta tiċċita żewġ sentenzi tal-Qrati tal-Appell.1 Tinsisti li l-

appellat kellu l-għażla li jagħmel użu mil-linja l-oħra jew minn xi linja fissa, jew

saħansitra jikkomunika permezz ta' SMS jew Whatsapp, jew anki jagħmel użu

mill-istess linja u jitlob rifużjoni stante l-iżball da parti tagħhom, jew jieħu

kwalunkwe miżura oħra raġonevoli sabiex jimmitiga d-danni sofferti.

Iżda l-

appellat m'għamel xejn minn dan u ddeċieda li ma joqgħodx iżjed attent għall-

ispejjeż, forsi bil-għan li jitlob kumpens aktar tard.

L-appellat jiddikjara li sabiex it-Tribunal wasal għall-konklużjoni li l-

konsumatur ma kellu l-ebda għażla għajr li jagħmel użu mil-linja tal-GO, dan

kien għamel apprezzament sew tal-provi u anki tas-sottomissjonijiet tal-

partijiet.

Isostni li l-konklużjoni kienet wara kollox sorretta mill-fatt li s-soċjetà

appellanta kienet aċċettat li l-appellat kien ingħata informazzjoni żbaljata u li

kien biss waqt li kien imsiefer li ġie infurmat bl-iżball.

Għalhekk id-danni kollha

sofferti minnu proprju minn dak il-punt 'il quddiem, kienu riżultat tal-iżball tas-

soċjetà appellanta.

Fir-rigward tas-suġġerimenti magħmula mis-soċjetà

appellanta dwar alternattivi oħra ta' komunikazzjoni

li kienu għad-

dispożizzjoni tiegħu, l-appellat iwieġeb: (a) il-linja tal-customer care ma

setgħetx tkun ta' għajnuna biex jikkomunika ma' familjari u terzi; (b) il-Wifi

kien jiddependi fuq jekk dan kienx offrut jew le fil-lokalità u jekk is-servizz

kienx bi ħlas; (ċ) il-mobile data dejjem kien bi ħlas.

L-appellat jinsisti li

03.11.1956, Accountant General vs. Joseph Mallan, P.A., 28.04.2003, u Aquilina vs. Cuschieri Taylor App.

Ċiv., 24.01.1969.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 7 minn 12

Appell Inferjuri Numru 1/2020 LM

ġaladarba huwa kien ġie infurmat bl-iżball waqt li kien wasal l-Eġittu, huwa

kellu diffikultà reali jekk ried jibqa' jinqeda bil-linja tal-mobile tiegħu tal-

Vodafone għaliex: (i) dik il-linja kienet pre-paid u għalhekk kien hemm bżonn l-

għajnuna ta' xi ħadd f'Malta sabiex isir top-up u sussegwentement isir rimbors;

(ii) huwa kien ser jinkorri spejjeż kbar biex ikompli jagħmel użu mill-mobile

tiegħu.

Dan kollu kien waslu sabiex kellu jagħmel użu mil-linja tal-GO li kienet

bil-kuntratt.

Iżid jgħid li wara kollox ma kien hemm xejn x'jindikalu li jekk

jagħmel użu minn linja flok oħra, l-ispejjeż kienu ser ikunu orħos.

għas-sottomissjonijiet tas-soċjetà appellanta fir-rigward tat-tieni aggravju

tagħha, l-appellat jirrileva li l-iżball tagħha kien wassal sabiex huwa kien

sprovvist minn linja telefonika u għalhekk huwa kien ġie kostrett jagħmel użu

mil-linja tal-GO.

L-użu mil-linja tas-soċjetà appellanta kien jirrikjedi li huwa

jiskomoda lil terzi hawn Malta sabiex jittoppjawlu l-credit fuqha.

Jirrileva li l-

ispiża ta' dan kienet ukoll ser tkun eżorbitanti għaliex fil-fatt f'ġurnata waħda

huwa kien nefaq €100.

Jikkontendi li ma kienx possibbli għalih li jagħmel użu

minn linja fissa u spjega li fl-Eġittu huwa kien mar fuq hunting trip f'nofs ta'

għadira.

Jirrileva li wara kollox anki l-lukanda kellha l-extra charges tagħha.

Għal dak li kien jirrigwarda l-SMS u l-Whatsapp, l-appellat jissottometti li dawn

kienu jinvolvu spiża wkoll, jintużaw minn liema linja li tkun.

Imbagħad

b'riferiment għall-insistenza tas-soċjetà appellanta li huwa kellu jagħmel użu

mil-linja provduta minnha, l-appellat jissottometti li dan l-argument kien

jippreżenta kontradizzjoni lampanti u ammissjoni ta' ħtija u ta' responsabbiltà,

b'mod li l-appell tagħha ċertament ma setax jiġi aċċettat.

Dwar l-argument li

huwa ma osservax il-prinċipju li jimminimizza d-danni, il-kont tal-GO ma kien

jippreżenta xejn straordinarju li kien jindika li sar xi użu mhux xieraq tas-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 8 minn 12

Appell Inferjuri Numru 1/2020 LM

jiġu miċħuda.

servizz.

B'hekk jispjega kif iż-żewġ aggravji tas-soċjetà appellanta għandhom

fid-deċiżjoni appellata,

is-soċjetà

appellanta ammettiet li l-impjegati tagħha kienu taw informazzjoni żbaljata lill-

Għalhekk huwa kien siefer lejn l-Eġittu bil-ħsieb li meta jagħmel użu

mill-mobile tiegħu, huwa kien ser jieħu vantaġġ mit-Traveller's Scheme li kellha

tariffi speċjali u ferm orħos minn dawk applikabbli mingħajr l-użu tal-istess

It-Tribunal osserva wkoll li l-appellat kien intebaħ li l-impjegati tas-

soċjetà appellanta kienu tawh informazzjoni ħażina, hekk kif kien wasal l-

Eġittu, fejn ma setax isib rimedju għall-problema li kienet inħolqitlu.

ikkunsidra

il-mument

l-ebda mezz

ta'

kommunikazzjoni għad-dispożizzjoni tiegħu għajr permezz tal-użu tal-linja tal-

GO, u kienet proprju s-soċjetà appellanta permezz tar-rappreżentazzjonijiet

ħżiena

tagħha

kienet direttament

responsabbli

għad-danni

Il-Qorti taqbel mad-deċiżjoni appellata.

Min-naħa tagħha s-soċjetà

appellanta ma ressqet l-ebda prova sabiex turi b'mod sodisfaċenti li l-appellat

verament sab ruħu f'sitwazzjoni fejn kellu għad-dispożizzjoni tiegħu b'mod

immedjat l-istess tip ta' servizz ta' kommunikazzjoni permezz tal-mobile.

tagħmel diversi suġġerimenti fir-rikors tal-appell tagħha, iżda l-Qorti tirrileva li

s-soċjetà appellanta naqset milli tressaq provi quddiem it-Tribunal jew forsi

sottomissjonijiet spjegattivi sabiex turi li dawn l-alternattivi suġġeriti minnha

kienu tal-istess effikaċja u disponibbiltà bħas-servizz li kien ġie garantit lilu mill-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 9 minn 12

Appell Inferjuri Numru 1/2020 LM

impjegati tas-soċjetà appellanta permezz tat-Traveller's Scheme.

Għalhekk

jgħid li jirriżulta li kien biss l-użu tal-linja tal-GO li kien joffrilu dan.

Is-soċjetà appellanta tinsisti wkoll li ma hemm l-ebda ness kawżali u

dirett bejn id-danni sofferti mill-appellat u l-iżball tar-rappreżentant tagħha.

Iżda mill-atti

jirriżulta kemm dan mhux minnu.

Fix-xhieda2 tiegħu

kontroeżami quddiem it-Tribunal, l-appellat iddikjara li kieku hu ma kienx

ingħata l-parir sabiex jaqleb minn arranġament mas-soċjetà appellanta għall-

użu tas-servizz abbażi ta' ftehim għal wieħed ta' top-up, huwa kien ser jibqa'

jagħmel użu mis-servizz tas-soċjetà appellanta.

Mingħajr dubju ta' xejn l-iżball

wassal sabiex l-appellat, b'mod jew ieħor u permezz tal-istess soċjetà

appellanta jew terz provditur, jinkorri spejjeż oltre dawk previsti.

Ċertament

f'dak il-mument l-appellat ma setax lanqas raġonevolment jipprevedi jew

jikkunsidra li parti minn dawk l-ispejjeż jew kollha kemm huma, kif donnha

qiegħda tissuġġerixxi s-soċjetà appellanta, setgħu

jiġi

eventwalment imħassra jekk hu jkompli jagħmel użu mil-linja provduta mis-

soċjetà appellanta.

Wara kollox, kif sewwa josserva l-appellat, is-sottomissjoni

tagħha ma tistax tinftiehem għajr ammissjoni tar-responsabbiltà għad-danni li

huwa sofra b'riżultat tal-informazzjoni żbaljata li ngħata mill-impjegati tagħha.

l-aggravju tas-soċjetà appellanta

li t-Tribunal naqas milli

jikkunsidra li l-appellat m'għamel xejn sabiex jimminimizza d-danni, il-Qorti

tosserva li mix-xhieda tal-appellat mogħtija quddiem it-Tribunal waqt is-seduta

tas-6 ta' Mejju, 2019, jirriżulta li dan saħansitra naqas milli jagħmel użu kemm

mil-linja tal-Vodafone u anki mil-linja tal-GO għaliex din kienet daqsxejn għalja.

2 Seduta tal-15.07.19.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 10 minn 12

Appell Inferjuri Numru 1/2020 LM

Imma qal li proprju ġurnata qabel ma kien ser jirritorna lura mal-grupp tal-

klijenti tiegħu, wieħed minnhom waqa' fil-baħar u tilef l-arma tiegħu.

b'hekk huwa ma kellu l-ebda għażla oħra għajr li f'dan il-punt jagħmel użu mil-

linja tal-GO sabiex jagħmel l-arranġamenti meħtieġa mal-Avukat Ġenerali tal-

Eġittu ħalli jikseb il-permess biex jitilqu lura lejn Malta.

Fid-dawl ta' dak li

jirriżultax

il-Qorti

l-appellat naqas milli

jimminimizza d-danni li kien qed isofri u għalhekk lanqas ma jirriżulta li t-

Tribunal iddeċieda ħażin.

Għalkemm it-Tribunal ma daħalx fil-kwistjoni tal-

imminimizzar ta' danni għaliex wara kollox din l-eċċezzjoni ma jirriżultax li s-

soċjetà appellanta kienet qajmitha f'dak l-istadju, fid-deċiżjoni appellata tiegħu

osserva li l-appellat kien ġie kostrett jagħmel użu mil-linja tal-GO minħabba

dan l-inċident.

Il-Qorti tosserva wkoll li in kontroeżami, l-appellat waqt is-

seduta tal-15 ta' Lulju, 2019 miżmuma mit-Tribunal, xehed li huwa kien

għamel użu mill-mobile ta' Raymond Gata! darbtejn, iżda kien prudenti u

ma reġax għamel użu minnu, għaliex ma kienx jaf jekk tapplikax l-iskema fuq

dik il-linja tal-mobile.

Kompla jixhed li f'kwalunkwe każ, l-istess Raymond

Gata! ma kienx miegħu meta mar il-Qorti fl-Eġittu sabiex jottjeni permess

biex jitlaq mill-pajjiż mingħajr l-arma.

Għaldaqstant din

il-Qorti ssib

l-aggravji tas-soċjetà appellanta

mhumiex ġustifikati u tiċħadhom.

Għar-raġunijiet premessi,

il-Qorti tiddeċiedi dwar

l-appell tas-soċjetà

appellanta billi tiċħdu, filwaqt li tikkonferma d-deċiżjoni appellata fl-intier

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 11 minn 12

tagħha.

L-ispejjeż tal-proċeduri quddiem it-Tribunal jibqgħu kif deċiżi, u dawk ta' dan

l-appell għandhom ikunu a karigu tas-soċjetà appellanta.

Appell Inferjuri Numru 1/2020 LM

Onor. Dr Lawrence Bogdanovic LL.D. Spooner Rosemarie Caruana Turner Deputat Reġistratur

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 12 minn 12