QORTI TAL-APPELL IMHALLFIN S.T.O. PRIM IMHALLEF MARK CHETCUTI ONOR.

Seduta ta' nhar it-Tnejn 23 ta' Novembru 2020

Ivan Alshalsh Noemi Alshalsh Jason Alshalsh u Frances Alshalsh

Rat ir-rikors mahluf tas-socjeta` attrici li jaqra hekk:

Illi permezz ta' skrittura privata datata erbgha u ghoxrin (24) ta'

Settembru tas-sena elfejn u ghaxra (2010), is-socjeta` J.T.E. Ltd

ikkoncediet b'titolu ta' kera l-fond 'Conway House', Triq ir-Rabat, Xlendi

lill-konvenuti Ivan Alshalsh (ID 500466(M)) u Etarhuni Alshalsh (ID 279605(M))

u dan ghall-finijiet kummercjali u specifikatament ghall-avvjament tan-

negozju ta' preparazzjoni u bejgh ta' fast food.

Illi din il-kirja nghatat ghall-perjodu mit-tletin (30) ta' Settembru elfejn u

ghaxra (2010) sad-disgha u ghoxrin (29) ta' Settembru elfejn u tmintax

(2018) bil-kera ta' wiehed u hamsin euro sitta u ghoxrin centezmu

(€51.26) eskluz il-VAT kuljum fl-ewwel sentejn tal-kirja, liema rata ta' kera

sussegwentement kellha tizdied fis-snin successivi skont il-kuntratt

imsemmi hawn fuq.

Illi minkejja illi fil-bidu tal-perjodu tal-kera, il-konvenuti Ivan u Noemi

Alshalsh kienu qed jeffettwaw b'mod regolari l-pagamenti tal-kera dovuta

ghall-fond hawn fuq deskritt, il-konvenuti sussegwentement ma baqghux

regolari fil-hlas tal-kera tal-fond imsemmi.

Illi f'Novembru elfejn u hdax (2011), il-konvenut Ivan Alshalsh informa lill-

esponenti nomine illi huwa kien ser jittermina l-ftehim ta' kirja de quo

b'effett mit-tletin (30)

ta' Marzu

tas-sena kurrenti u dana gie

sussegwentement ikkonfermat permezz ta' ittra datata hmistax (15) ta'

Dicembru elfejn u hdax (2011) mil-legali tieghu.

Illi s-socjeta` attrici

nghatat x'tifhem illi din t-terminazzjoni qeghdha ssir ukoll ghan-nom tal-

konvenuta l-ohra Noemi Alshalsh illi maghha s-socjeta` attrici ma kellha l-

Illi minkejja illi l-konvenuti ma kinux taw avviz ta' sitt (6) xhur kif mitlub

mill-klawsola ghaxra (10) tal-iskrittura surriferita, is-socjeta` attrici

accettat illi tittermina l-kirja inkwistjoni fit-tletin (30) ta' Marzu tas-sena

kurrenti u pprovat izzomm laqghat mal-konvenut Ivan Alshalsh u l-legali

tieghu sabiex isir qbil dwar ir-ripreza tal-fond inkwistjoni.

Madankollu, il-

konvenut Ivan Alshalsh u l-legali tieghu qatt ma attendew il-laqghat iffissati

Illi l-konvenuti naqsu illi jirrilaxxjaw il-pussess tal-fond imsemmi fit-tletin

(30) ta' Marzu tas-sena kurrenti u sussegwentement, il-legali tal-

konvenuti Ivan u Noemi Alshalsh talbu hmistax ohra sabiex il-konvenuti

jirrangaw id-differenzi ta' bejniethom u jippruvaw ibieghu l-affarijiet illi

kellhom fil-fond inkwistjoni.

Inoltre`, il-legali tal-konvenut Ivan Alshalsh ukoll

infurmat lill-avukat sottoskritt illi l-konvenuti kellhom intenzjoni illi jbieghu

l-fond konjugali li kien jikkonsisti f'appartament internament immarkat bin-

numru tnejn (2) f''Tambourline Courta' , Triq Guze Bonnici, kantuniera

ma' Triq il-Knisja, Il-Ħamrun (aktar 'il quddiem imsejjah "il-fond imsemmi")

sabiex jissaldaw lil bosta kredituri illi kellhom.

ta' sekwestru

kawtelatorju fl-ammont ta' hmistax-il elf mija u tmienja u sittin euro

sbattax-il centezmu (€15,168.17) fit-23 ta' Marzu 2012 sabiex tikkawtela

l-kera dovuta, l-effetti ta' liema mandat ta' sekwestru kawtelatorju numru

42/2012 (JD) gew prorogati mill-konvenuti Ivan u Noemi Alshalsh sal-ahhar

ta' Mejju tas-sena kurrenti bl-intiza illi intant l-imsemmija konvenuti Ivan u

Etarhuni Alshalsh jirrisolvu l-problemi ta' bejniethom, jirrilaxxaw il-pussess tal-

fond mikri lilhom u jissaldaw l-ammont dovut minnhom.

Illi madankollu ma sehh xejn minn dan u ghaldaqstant fil-31 ta' Mejju

tas-sena kurrenti, is-socjeta` attrici pprezentat rikors fil-Bord li Jirregola l-

Kera (Rikors Numru 2/2012PC) sabiex tizgombra lill-konvenuti Ivan u

Noemi Alshalsh mill-fond mikri lilhom, sabiex issir il-likwidazzjoni tal-

ammonti dovuti mill-imsemmija konvenuti Ivan u Etarhuni Alshalsh lis-socjeta`

attrici u sabiex jigu kkundannati jhallsu l-ammont hekk likwidat lis-socjeta`

Illi permezz ta' sentenza tal-Bord li Jirregola l-Kera tat-13 ta' Lulju 2012,

il-konvenuti Ivan u Etarhuni Alshalsh gew ikkundannati jhallsu lis-socjeta`

attrici s-somma ta' dsatax il-elf tmien mija u hamsa u ghoxrin ewro u

hamsa u sittin centezmu (€19,825.65) rapprezentanti l-hlas tal-kera

dovuta fuq il-hanut mikri lilhom u dana sal-hmistax (15) ta' Gunju elfejn u

tnax (2012), is-somma ta' hdax-il elf ewro (€11,000) rapprezentanti l-

penali kif ridotta li ghandha tithallas ukoll minnhom, u s-somma ta' elf

erba' mija u tmienja u tmenin ewro u erbghin centezmu (€1488.40)

rapprezentanti l-hlas ta' licenzja dovuta lill-Malta Tourism Authority ghas-

snin elfejn u hdax (2011) u elfejn u tnax (2012) kif ukoll l-ispejjez tal-istess

10.Illi l-konvenuti Ivan u Noemi Alshalsh sal-lum ghadhom ma hallsu xejn

mill-ammont illi tieghu gew kanonizzati debituri.

11.Illi fit-22 ta' Mejju 2012, is-socjeta` attrici pprezentat ukoll mandat ta'

inibizzjoni numru 26/2012JD kontra l-konvenuti Ivan u Noemi Alshalsh

sabiex jigu mizmuma milli jbieghu l-fond imsemmi.

Illi fl-24 ta' Mejju 2012,

Etarhuni Alshalsh intavolat risposta ghal dan il-mandat ta' inibizzjoni fejn

iddikjarat illi 'l-fond de quo gie mibjugh permezz ta' kuntratt fl-atti tan-

12.Illi effettivament irrizulta illi l-fond imsemmi nbiegh lill-konvenuti l-ohra

Jason u Frances konjugi Alshalsh permezz ta' tpacija ta' ammont flus li Ivan

u Noemi Alshalsh allegatament kellhom jaghtu lill-imsemmija Jason u

Frances konjugi Alshalsh u in parti permezz ta' hlas li sar direttament lil

'Bank of Valletta plc' sabiex jikkancella l-privilegg u l-ipoteka specjali fuq

il-fond imsemmi.

13.Illi dan il-bejgh tal-fond imsemmi sar bi pregudizzju lampanti tad-

drittijiet kreditizjo tas-socjeta` attrici ghaliex peress illi l-konvenuti Ivan u

Etarhuni Alshalsh ma rrikavaw l-ebda likwidita` minn tali bejgh saru

effettivament insolvibbli u m'humiex f'pozizzjoni illi jonoraw id-debiti

14.Illi inoltre` l-konvenuti l-ohra Jason u Frances konjugi Alshalsh kienu jafu

bil-qaghda finanzjarja tal-imsemmija konvenuti Ivan u Noemi Alshalsh u

kienu konsapevoli tal-fatt illi l-bejgh tal-fond imsemmi, il-kredituri tal-

imsemmija konvenuti Ivan u Noemi Alshalsh kienu ser jigu frustrati.

dahlu ghal tali bejgh biex jithallsu l-ammont li allegatament kellhom jiehdu

minghand il-konvenuti Ivan u Noemi Alshalsh u dana a skapitu tal-kredituri

l-ohra tal-istess konvenuti Ivan u Noemi Alshalsh.

15.Illi inoltre' l-imsemmija konvenuti Jason u Frances konjugi Alshalsh

iddikjaraw fil-kuntratt imsemmi illi l-konvenuti Ivan u Noemi Alshalsh kienu

ssaldaw l-ammonti kollha dovuti lilhom.

Illi huwa ferm inverosimili illi tali

ammont saldat kien ezatt daqs l-ammont pacut u dana meta l-legali tal-

konvenut Ivan Alshalsh kienet iddikjarat waqt seduta fil-kawza msemmija

quddiem il-Bord li Jirregola l-Kera illi jezistu xi kambjali a favur tal-

imsemmija Ivan u Noemi Alshalsh illi hija kienet ghadha ma ratx.

16.Illi mill-premess jidher car illi l-agir tal-konvenuti huwa qarrieqi u

maghmul in frodi u in pregudizzju tad-drittijiet tal-kredituri ta' Ivan u Noemi

Alshalsh, fosthom is-socjeta` attrici, u dana bil-komplicita` tal-konvenuti l-

ohra Jason u Frances konjugi Alshalsh u ghalhekk il-kuntratt su citat huwa

annullabbli peress illi jezistu l-elementi kollha ghall-ezercizzju tal-azzjoni

artiklu 1144 tal-Kap 16 u dana kif ser jigi ppruvat dettaljatament waqt is-

Is-socjeta` attrici ghalhekk talbet lil din il-Qorti:

Tordna li jigi rexiss, annullat u risolut il-kuntratt tal-bejgh tal- fond li jikkonsisti f'appartament internament immarkat bin-numru tnejn (2) f''Tambourline Courta' , Triq Guze Bonnici, kantuniera ma' Triq ilKnisja, Il-Ħamrun fl-atti tan-Nutar Kristen Dingli Farrugia tal-27 ta' April 2012 bejn il-konvenuti Ivan u Noemi Alshalsh fuq naha u l- konvenuti Jason u Frances konjugi Alshalsh fuq naha ohra, liema kuntratt sar in frodi u in pregudizzju tad-drittijiet kreditizzji tas- socjeta` attrici; "2.

Konsegwentement, il-konvenuti Ivan u Noemi Alshalsh jigu kkundannati fi zmien qasir u perentorju jirritrocedu fl-assi taghhom il-fond hawn fuq imsemmi; "3.

Fin-nuqqas, ir-retrocessjoni issir 'ope sententiae' permezz tan- Nutar li ghandu jigi nnominat biex jippublika l-att relattiv u fil- konfront ta' kuraturi biex jirrapprezentaw lill-eventwali kontumaci; "4.

U fi kwalunkwe kaz, l-istess konvenuti jigu ddikjarati in solidum bejniethom responsabbli ghad-danni sofferti mis-socjeta` attrici, likwidabbli f'kawza ohra".

Bl-ispejjez tal-prezenti u tal-mandat ta' sekwestru kawtelatorju numru

42/2012(JD) mahrug fis-26 ta' Marzu 2012 u tal-mandat ta' inibizzjoni

numru 38/2012JD dekretat fis-7 ta' Settembru 2012.

Rat li l-konvenuta Noemi Alshalsh permezz tar-risposta guramentata

Illi d-domandi attrici huma infondati fid-dritt u fil-fatt.

Illi f'dan il-kaz ma jezistux l-estremi rikjesti mil-ligi sabiex tirnexxi l-

azzjoni pauliana.

Illi kull ma sar kien genwin u in buona fede min-naha tal-kontraenti

Tant illi dan l-element

kien nieqes, illi r-rapprezentanti tal-kumpanija attrici kienu mgharrfa b'din

il-kompravendita sa qabel sehhet.

Illi anke l-eventus danni huwa mankanti, stante illi wara l-bejgh tal-

istabbli kien baqa' assi ohra, nkluzi assi li l-kumpanija attrici kellha

privilegg fuqhom, izda kienet il-kumpanija attrici li ghazlet il-kors ta'

azzjoni taghha u jekk kien hemm xi dannu dan ma kien xejn ghajr self-

Illi s-sottoskritt bhala avukat tal-ghajnuna legali gie mitlub minn Noemi

Alshalsh sabiex jassistiha f'kawzi u proceduri gudizzjarji ohra illi qed isiru

kontra taghha (u kontra zewgha Ivan Alshalsh li mieghu kien hemm

Illi t-talba ghad-danni ma tistax tigi suffragata stante illi:- (1)

proceduralment ma ssegwix mill-premessi; (2) ma tirrizultax (3) JTE

Limited diga' giet kanonizzata kreditrici ta' penali in forma ta' danni

prelikwidati fi proceduri ohra.

Illi din ir-risposta qed issir u qed tigi kkonfermata bil-gurament minn

Noemi Alshalsh li ghandha konoxxenza proprja tal-fatti in kawza.

Salvi eccezzjonijiet ulterjuri.

Rat ir-risposta ta' Jason u Frances Alshalsh li permezz taghha gie

Illi t-talbiet attrici huma infondati fid-dritt u fil-fatt, u ghandhom jigu

michuda bl-ispejjez kollha kontra l-istess socjeta` attrici ghaliex l-

allegazzjoni li fuqha hija impernjata l-kawza, dik li l-esponenti b'xi mod

ikkolludew mal-konvenuti l-ohra sabiex jiddefrawdaw lill-attrici hija

infondata fid-dritt u fil-fatt.

Illi l-esponenti agixxew in bona fidi u ghaldaqstant, kif sejjer jigi

dettaljatament ipprovat waqt it-trattazzjoni tal-kawza, ma jezistux l-

estremi rikjesti mil-ligi sabiex is-socjeta` attrici tkun tista' tagixxi fil-

konfront taghhom fit-termini tal-Artikolu 1144 tal-Kodici Civili;

Illi di fatti l-esponenti saru jafu bil-problemi li jezistu bejn il-vendituri u

s-socjeta` rikorrenti u bil-pretensjonijiet tas-socjeta` rikorrenti fir-rigward

tal-fond in vendita biss wara li gie ppubblikat il-kuntratt tal-akkwist da parti

Illi infatti, anki mill-fatti esposti mir-rikorrenti nnifisha jirrizulta li fil-

mument tal-akkwist da parti tal-esponenti, ir-rikorrenti ma kellha l-ebda

pretensjonijiet, u iktar u iktar ma kellhiex drittijiet, kontra l-fond akkwistat

Illi b'zieda ma' dan kollu, l-esponenti jixtiequ jirrilevaw li l-pubblikazzjoni

tal-kuntratt kienet preceduta bl-iffirmar ta' konvenju fi Frar 2012, li bih

inholoq l-obbligu tal-vendituri li jbieghu l-fond lill-esponenti u tal-esponenti

li jixtru l-istess fond.

Dan jirrizulta ictu oculi mill-kuntratt innifsu.

Ghaldaqstant il-kuntratt innifsu kien biss ezekuzzjoni tal-att innifsu.

Kwindi mhux biss ghandu jigi rilevat li l-consilium fraudis da parti tal-

esponenti ried jezisti fil-mument li gie ffirmat il-konvenju nnifsu, imma

inoltre, l-esponenti jirrilevaw li, minkejja li kienet taf jew almenu messha

kienet taf jew setghet facilment issir taf bl-ezistenza tal-konvenju, l-attrici

mkien u bl-ebda mod ma qeghdha tipprova timpunja l-konvenju ffirmat

bejniethom u l-konvenuti l-ohra.

Isegwi ghalhekk li l-obbligazzjoni u l-

causa taghha ezistenti bejn l-esponenti u l-konvenuti l-ohra bl-ebda mod

ma qeghdha tigi impunjata jew attakkata mis-socjeta` attrici;

Illi l-consilium fraudis da parti tal-esponenti fil-mumentli gie ffirmat il-

il-mument lanqas biss kienu ghadhom nibtu xi forma ta' disgwidi,

divergenzi, diverbji, diskrepanzi jew kwistjonijiet bejn ir-rikorrenti u l-

konvenuti l-ohra, ahseb u ara kemm setghu jkunu jafu bihom l-esponenti;

7. lli minghajr pregudizzju ghall-premess, ir-raba' talba tal-attrici ma

tinkwadrax ruhha fit-termini tal-azzjoni pawljana intentata mill-attrici u

ghandha necessarjament tigi michuda bl-ispejjez kollha kontra l-istess

Salvi risposti ulterjuri fid-dritt u fil-fatt.

Illi b'referenza ghal kull paragrafu enumerat tar-rikors guramentat, l-

esponenti jiddikjaraw li:

a. huma la jistghu jikkonfermaw u lanqas jichdu l-kontenut tal-ewwel

ghaxar paragrafi tar-rikors guramentat ghaliex ma kienu b'ebda mod

involuti fil-proceduri u r-res gestae li r-rikorrenti tirreferi ghalihom f'dawk

il-paragrafi.

Li jistghu jghidu huwa li sal-mument li huma kkonkludew il-

kuntratt ta' akkwist minghand il-konvenuti l-ohra huma ma kienu jafu

b'xejn dwar il-kwistjonijiet li kienu ghaddejjin bejn is-socjeta` rikorrenti u l-

b. Huwa minnu li l-esponenti akkwistaw il-fond minghand il-konvenuti l-

ohra b'kuntratt fl-atti tan-Nutar Kristen Dingli Farrugia tas-27 ta' April 2012;

c. Sabiex sar dak il-kuntratt, l-esponenti hadu self minghand l-HSBC

Bank Malta plc u dan is-self intuza direttament sabiex jigu kkancellati

privilegg u ipoteka specjali li kienu jispettaw lill-Bank of Valletta plc kontra

l-vendituri in garanzija ta' self li kien ittiehed minghand dak il-Bank mill-

d. Kemm meta gie iffirmat il-kuntratt, u wisq iktar meta gie ffirmat il-

l-esponenti ma kellhom

intenzjoni

jiddefrawdaw jew jippregudikaw id-drittijiet tas-socjeta` rikorrenti.

Fil-

mument li gie ffirmat il-konvenju, lanqas biss kienu ghadhom jezistu xi

pretensjonijiet da parti tas-socjeta` rikorrenti kontra l-konvenuti l-ohra li l-

esponenti setghu jkunu jafu bihom gia ladarba f'dak il-mument, dawk il-

pretensjonijiet kienu ghadhom lanqas biss twieldu u certament ma kinux

gew avzati pubblikament.

Mentri l-kuntratt kien biss ezekuzzjoni ta'

obbligazzjoni bilaterali assunta bejn il-partijiet bis-sahha ta' dak il-

e. Illi ghalhekk il-kontenut tal-paragrafi 13, 14, 15, 16, tar-rikors

guramentat, inkwantu jipprovaw jaddebitaw xi qerq jew frodi lill-esponenti

huwa ghal kollox skorrett u qieghed jigi kkontestat b'qawwa.

sar dak il-kuntratt, l-esponenti kienu dahlu f'konvenju mal-vendituri liema

konvenju kien iffirmat gimghat anzi xhur shah qabel ma gie ffirmat il-

kuntratt innifsu; u dan il-konvenju kien gie debitament irregistrat mal-

Kummissarju tat-Taxxi Interni fiz-zmien ipprovdut mil-ligi;

Rat ir-risposta guramentata ta' Ivan Alshalsh li permezz taghha

eccepixxa s-segwenti:

Illi d-domandi attrici huma infondati fid-dritt u fil-fatt;

Illi f'dan il-kaz ma jezistux l-estremi rikjesti mil-ligi sabiex tirnexxi l-

azzjoni pauliana;

Illi kull ma sar kien genwin u in buona fede min-naha tal-kontraenti

kollha u kwindi l-element tal-consilium fraudis huwa ghal kollox mankanti.

Tant huwa nieqes dan l-element illi r-rapprezentanti tal-kumpanija attrici

kienu mgharrfa b'din il-kompravendita sa qabel ma sehhet u dan skont

ma sejjer jirrizulta waqt it-trattazzjoni tal-kawza;

Illi anke l-element tal-eventus damni huwa mankanti, stante illi wara l-

bejgh tal-istabbli kien baqa' assi ohra, inkluz assi li l-kumpanija attrici

kellha privilegg fuqhom, izda kienet il-kumpanija attrici li ghazlet il-kors ta'

azzjoni taghha u jekk kien hemm xi dannu dan ma kien xejn ghajr self-

Illi t-talba ghad-danni ma tistax tigi suffragata stante illi:- (1)

proceduralment ma ssegwix mill-premessi; (2) ma tirrizultax u (3) fi

kwalunkwe kaz JTE Limited diga' giet kanonizzata kreditrici ta' penali in

forma ta' danni prelikwidati fi proceduri ohra u ghalhekk f'dan ir-rigward

diga' hemm gudikat;

Salvi eccezzjonijiet ulterjuri fid-dritt u fil-fatt.

(Ghawdex) Gurisdizzjoni

Superjuri, Sezzjoni Generali tat-28 ta' Novembru 2014.

tal-Magistrati (Ghawdex) Gurisdizzjoni Superjuri, Sezzjoni

Generali li laqghet l-eccezzjonijiet tal-konvenuti kollha, u cahdet it-talbiet

Dik il-Qorti tat is-sentenza tagħha wara li l-ewwel għamlet referrenza

ghall-fatti relevanti illi joħorġu mill-kawża minn fejn irriżulta illi:

Il-konjugi Ivan u Noemi Alshalsh fiz-zmien li gie redatt il-konvenju ghall-

bejgh tal-proprjeta`inkwistjoni (fit-22 ta' Frar 2012) u fiz-zmien tal-

pubblikazzjoni tal-kuntratt ta' bejgh (fid-29 ta' April 2012) u sa minn xhur

qabel kienu ghaddejjin minn proceduri ta' separazzjoni.

Bhala proprjeta`immobbli Ivan u Noemi Alshalsh kellhom biss l-appartament

mertu tal-kawza odjerna li biex jixtruh kienu ssellfu minghand il-Bank of

Ix-Xagħra liema self kien ghadu ma thallasx meta l-post inbiegh f'April 2012.

Precedenti ghall-bidu tas-separazzjoni de facto il-konjugi Ivan u Noemi

Alshalsh kienu ffirmaw skrittura ma' Jason u Frances Alshalsh datata 12 ta'

Ottubru 2010 li permezz taghha l-vendituri Jason u Frances Alshalsh bieghu

u ttrasferew lill-kumpraturi l-appliances, l-items u l-oggetti kollha elenkati

f'dokument anness ghall-prezz ta' €80,000 li gew garantiti b'hames

kambjali ta' €16,000 u bil-fakolta' wkoll li l-kumpraturi jhallsu f'pagamenti

mensili ta' €1,333.33.

Il-konjugi Ivan u Noemi Alshalsh kienu ffirmaw skrittura privata datata 24 ta'

Settembru 2010 mas-socjeta` attrici li permezz taghha din tal-ahhar

kkoncediet b'titolu ta' kera l-fond fix-Xlendi ghall-avvjament tan-negozju

ta' preparazzjoni u bejgh ta' fast food.

Din il-kirja nghatat ghall-perjodu

mit-30 ta' Settembru 2010 sad-29 ta' Settembru 2018 bil-kera kif

Jirrizulta li l-konvenuti Ivan u Noemi Alshalsh ghamlu zmien kienu jhallsu

regolarment il-kera tal-fond lis-socjeta` attrici izda imbaghad il-pagamenti

ma baqghux regolari.

F'Novembru 2011 il-konvenut Ivan Alshalsh informa

lis-socjeta` attrici li kien se jittermina l-kirja b'effett mit-30 ta' Marzu 2011.

Is-socjeta` attrici accettat tali terminazzjoni.

Dawn il-konvenuti ma rrilaxxawx il-fond fit-30 ta' Marzu 2011.

Fit-23 ta' Marzu 2012, is-socjeta` attrici prezentat mandat ta' sekwestru

kawtelatorju ghall-ammont ta' €15,168.17 sabiex tikkawtela l-kera dovuta

u kellha tipprezenta rikors fil-Bord li Jirregola l-Kera sabiex tizgombra lill-

konvenuti Ivan u Noemi Alshalsh u sabiex issir il-likwidazzjoni tal-ammonti

Permezz tas-sentenza tat-13 ta' Lulju 2012, il-Bord ikkundanna

lill-konvenuti Ivan u Noemi Alshalsh ihallsu s-somma ta' €19,825.65.

Jirrizulta mill-atti li l-konvenuti Ivan u Noemi Alshalsh kellhom diversi

Infatti apparti li kellhom problemi fiz-zwieg taghhom, huma bdew

jiffaccjaw ukoll problemi finanzjarji billi n-negozju li ppruvaw javvjaw ma

minhabba li sseparaw de facto hija ma baqghetx involuta u ghalhekk ma

Jirrizulta wkoll mix-xhieda moghtija minn Jason u Ivan Alshalsh li kien biss

ftit mill-ammont dovut lil Jason u Frances Alshalsh li thallas effettivament.

Apparti minn dan, irrizulta wkoll li l-konjugi Ivan u Noemi Alshalsh kienu anki

waqghu lura fil-pagamenti dovuti lill-Bank of Valletta plc.

Ma rrizultax li l-

Bank kien ha xi azzjoni legali kontrihom, biss pero' rrizulta li min-naha tal-

Bank kienu qeghdin icemplulhom ta' spiss biex jirregolarizzaw ruhhom.

Is-socjeta` attrici eventwalment ottjeniet il-hrug ta' mandat ta' inibizzjoni

fil-konfront ta' Frances u Jason Alshalsh sabiex ma jbieghux il-fond mertu

tal-kawza (li huma xtraw minghand il-konvenuti l-ohra) lil terzi u

pprezentat l-azzjoni odjerna.

Hawnhekk irid jigi rilevat li biex Frances u Jason Alshalsh xtraw il-post

minghand Ivan u Noemi Alshalsh huma hadu self mill-HSBC Bank Malta plc

ta' €64,100.

L-appartament xtrawh ghall-ammont

ta'

L-ammont ta' €79,400 gie pacut mal-ammont li kien dovut

L-ammont rimanenti ta' €64,100 thallas direttament lil Bank of

Valletta plc biex jinqatal-bilanc tas-self li kien ittiehed minn Ivan u Etarhuni

F'dan l-istadju l-Qorti ghamlet referenza ghall-gurisprudenza dwar actio

konsiderazzjonijiet:

"Tornando ghall-kaz odjern, mix-xhieda ta' Etarhuni Alshalsh jirrizulta li hija u Ivan Alshalsh meta bieghu l-fond matrimonjali ma kinux jafu ezattament

min kienu ezattament l-kredituri taghhom.

Il-Qorti temmen lil din il- konvenuta anki jekk huma setghu jaghmlu l-verifiki kollha izda ma jridx jintesa li dak iz-zmien kienu ghaddejjin minn proceduri ta' separazzjoni li huwa dejjem zmien turbolenti.

"Madankollu huwa evidenti li Etarhuni u Ivan Alshalsh kienu konsapevoli li kellhom kredituri ohra apparti l-Bank u Jason u Frances Alshalsh u li huma ma kienx se jifdlilhom assi mmobbli biex ihallsu lill-kredituri l-ohra.

Kien se jibqalhom biss l-apparat li kien hemm fil-hanut.

Izda hekk kif xehdu huma stess dak iz-zmien l-interess taghhom kien li jaqtghu kemm jista' jkun mid-djun li kellhom bl-intenzjoni li jhallsu eventwalment lill-kredituri l-ohra.

Fil-fehma tal-Qorti l-konjugi Ivan u Noemi Alshalsh kienu konsapevoli li l-apparat ma kienx bizzejjed biex jithallsu l-kredituri l-ohra li kien fadal.

Infatti dan l-apparat inbiegh ghal xi €6,000.

"Ghal dak li jirrigwarda l-consilium fraudis u partecipatio fraudis, mill- provi prodotti ma jistax jinghad li dawn l-elementi gew ippruvati.

Infatti rrizulta li ghalkemm Ivan u Noemi Alshalsh kienu konsapevoli bid-dejn li kellhom mas-socjeta` (li ma kienx ghadu gie kanonizzat) huma ppruvaw jaqtghu kemm jistghu mid-djun.

L-akbar zewg kredituri taghhom kienu l-Bank of Valletta plc u Jason u Frances Alshalsh u billi kienu ghaddejjjin bi proceduri ta' separazzjoni kienu wkoll qeghdin jipprovaw jillikwidaw il-komunjoni tal-akkwisti u hasbu li l-bejgh tal-uniku mmobbli taghhom kienet soluzzjoni tajba.

"Min-naha ta' Jason Alshalsh u martu rrizulta li martu kienet thalli f'idejn zewgha.

Min-naha tieghu Jason Alshalsh xehed diversi drabi b'mod konsistenti li huwa u martu kienu kredituri ta' Ivan u Noemi Alshalsh u li l- pagamenti minghandhom ma kinux qeghdin isiru kif stipulat fl-iskrittura.

Huwa kien tah cans biex ihallas izda meta sema' minghand in-nies li l- fond matrimonjali kien se jinbiegh gietu l-idea li jixtrih huwa biex b'hekk l-ammont dovut kien jigi pacut.

Huwa stqarr li ma kienx jaf bi kredituri ohra.

Fl-affidavit tieghu jghid li sar jaf bil-pretensjonijiet tas-socjeta` attrici meta rcieva l-mandat ta' inibizzjoni.

"Illi hekk kif diga' gie rilevat il-konvenuti Frances u Jason Alshalsh hadu

self minghand l-HSBC u dan is-self intuza biex jigu kkancellati privilegg

u ipoteka specjali li kienu jispettaw lill-Bank of Valletta plc kontra l-

vendituri in garanzija ta' self li kien ittiehed minghand dak il-Bank mill-

Qabel ma sar dak il-kuntratt huma kienu ffirmaw

konvenju mal-vendituri liema konvenju kien iffirmat xhur qabel ma gie

ffirmat il-kuntratt innifsu u dan il-konvenju gie debitament registrat mal-

Kummissarju tat-Taxxi Interni skont kif ipprovdut mil-ligi.

Irrizulta mill-

atti li sal-mument li huma kkonkludew il-kuntratt ta' akkwist minghand

il-konvenuti l-ohra huma ma kinux a konoxxenza dwar il-pendenzi li

kien hemm bejn is-socjeta` attrici u Ivan u Noemi Alshalsh.

"Illi oltre' dan irid jigi ppuntwalizzat li fil-mument li gie ffirmat il-konvenju

ghalkemm forsi s-socjeta` attrici kellha xi pretensjonijiet kontra Ivan u

Noemi Alshalsh biss pero' ma kinux ghadhom ittiehdu xi passi legali min-

naha tal-istess socjeta` attrici.

Infatti jirrizulta li r-rikors li gie pprezentat mis-socjeta` attrici kontra Ivan u Noemi Alshalsh quddiem il-Bord tal-Kera gie pprezentat fil-31 ta' Mejju 2012 u cioe' wara li kien gie ppubblikat il- kuntratt tax-xiri.

Ukoll, il-mandat ta' sekwestru kawtelatorju kontra Ivan Alshalsh gie pprezentat fit-23 ta' Marzu 2012 u kwindi wara li kien diga' gie ffirmat il-konvenju.

Il-konjugi Jason u Frances Alshalsh ma jirrizultax li kienu gew innotifikati bih ghaliex ma kinux sekwestratarji jew li b'xi mod saru jafu bih.

"Illi in vista tas-suespost il-Qorti m'ghandhiex ghalfejn tghaddi biex tezamina r-raba' talba attrici li fi kwalunkwe kaz lanqas tinkwadra f'azzjoni bhal dik intentata".

Minn din is-sentenza appellat is-socjeta` attrici u talbet li din il-Qorti

tirrevoka s-sentenza tal-ewwel Qorti tat-28 ta' Novembru 2014 u tilqa' t-

talbiet taghha bl-ispejjez kontra l-konvenuti.

L-appellati wiegbu li din l-Qorti ghandha tichad l-appell tal-kumpannija

appellanti bl-ispejjez taz-zewg istanzi kontra taghha.

L-aggravju tal-appellanti jikkonsisti f'dan li gej:

"L-ewwel Qorti interpretat hazin il-ligi u senjatament l-elementi kostituttivi tal-actio pauliana u konsegwentement applikat hazin il-provi prodotti u waslet ghall-konkluzzjonijiet zbaljati.

L-appellanti jsostnu li gia ladarba l-appellati Ivan u Noemi Alshalsh kienu jafu li ma setghux jissodisfaw il-kredituri kollha huma kellhom jiddikjaraw falliment sabiex isir il-konkors tal-kredituri skont il-ligi u mhux jaghzlu huma lil min ihallsu mill-unika immobbili li kellhom.

B'dak il-mod huma saru insolvibbili u ghalhekk l-consilium fraudis ghandu jirrizulta.

Ghalkemm is-socjeta appellanti kienet taf li ser isir l-kompravendita imma hija kienet qed tistenna li tithallas bhal ohrajn.

L-appellati naqsu li joffru l-beneficcju tal- eskuzzjoni billi huma ma ghandhomx assi ohra".

Fir-rigward tal-appellati l-ohra Jason u Frances Alshalsh l-appellanti

ssostni li ma jistax jkun li dawn ma kinux jafu bl-istat finanzjarju prekarju

tad-debituri taghhom Ivan u Noemi Alshalsh tant li kellhom jirrikorru ghal

estremita` li jissellfu mill-bank biex jixtru l-uniku assi li kellhom id-debituri

biex jissaldaw d-debitu dovut lilhom.

Kienu jafu li b'dak l-att kienu se jgibu

fix-xejn il-patrimonju tad-debituri taghhom ghalhekk jirrizulta l-element tal-

L-appellata Etarhuni Alshalsh wiegbet li l-interpretazzjoni tal-fatti hija fdata

fid-diskrezzjoni tal-ewwel Qorti.

Fir-rigward tal-element tal-consilium fraudis hija tghid li huma kienu

jafu li s-socjeta` attrici kellha kreditu kontra taghhom.

Meta sar il-

konvenju huma kienu jahsbu li setghu jhallsu l-kera dovuta lis-socjeta`

attrici mill-bejgh tal-makkinarju u attrezzi u b'hekk jissodisfaw il-kredituri

Meta sar il-konvenju fuq il-post, is-socjeta` appellanti lanqas kienet

ghadha ghamlet it-talba taghha b'mod gudizzjarju.

kienet giet gonfjata bit-talba ghal-penali imma l-Qorti hasset li kellha

tnaqqasha.

Is-socjeta` appellanti kienet giet infurmata bil-bejgh imma ma

harget l-ebda mandati kawtelatorji.

Illi dwar l-element tal-partecipatio fraudis tghid li l-appellanti jridu

jipprovaw li l-appellati l-ohra kienu jafu li b'dak il-bejgh partikolari kien

hemm terzi illi setghu ma jithallsux.

apprezzament.

L-appellat Ivan Alshalsh wiegeb li l-appellanti qed jitolbu apprezzament

mill-gdid tal-provi li gew prodotti quddiem l-ewwel Qorti u hu risaput li l-

Qorti tal-Appell bhala regola ma tiddisturbax kapriccosmanet tali

Fil-mertu jghid li ma kien hemm ebda intenzjoni biex huma

jiddefrawdaw lis-socjeta` appellanti.

Bil-kuntratt huma ssaldaw id-dejn li

kellhom mal-Bank of Valletta u mal-appellati l-ohra.

Il-prezz li bih giet

trasferita l-proprjeta`kien prezz li jirrifletti l-valur tal-proprjeta`fis-suq u ma

Konsiderazzjonijiet ta' din il-Qorti

Fl-aggravju taghha, is-socjeta` appellanti ssostni li l-Ewwel Qorti

applikat hazin il-provi prodotti u waslet ghall-konkluzzjonijiet zbaljati.

Dwar il-kwistjoni tal-apprezzament tal-provi hi regola maghrufa li din

il-Qorti ma tiddisturbax l-apprezzament tal-fatti magħmul minn qorti tal-

ewwel grad jekk mhux f'ċirkostanzi eċċezzjonali jew meta jkun intwera li

dak l-apprezzament ikun wieħed mhux raġonevoli jew mhux mibni fuq il-

fatti proċesswali.

"Madankollu, il-Qorti tal-Appell għandha s-setgħa

tikkorreġi kull apprezzament

ta'

jkun żbaljat

irrispettivament mill-gravità tal-iżball.

Iżżid tgħid, anzi, li, aktar u aktar

f'sistema bħal tagħna fejn jeżisti grad wieħed biss ta' appell, il-Qorti tal-

tkun qiegħda

tagħha

jekk

tabdika mir-

responsabilità tagħha li tagħmel apprezzament awtonomu tal-fatti" [ara

Ċiv. fil-kawża fl-ismijiet (Dott. Antoinette Kodjaandreev v. L-Onor.

Ghalhekk din il-Qorti hija obbligata li tevalwa mill-gdid il-provi in atti

bil-ghan li tistabbilixxi jekk minn dawk il-provi, l-ewwel Qorti setghetx

ragjonevolment tasal ghall-konkluzjoni li waslet ghaliha.

regolata bl-Art 1144 tal-Kap.

16 li jaqra hekk :-

"(1) Kull kreditur jista` wkoll, f`ismu, jattakka l-atti maghmula b'qerq mid- debitur bi hsara tal-jeddijiet tieghu, bla pregudizzju tal-jedd tal-konvenut ghall-eccezzjoni tal-beneficcju tal-eskussjoni, taht id-dispozizzjonijiet tal- artikoli 795 sat-801 tal-Kodici ta` Organizzazzjoni u Procedura Civili.

"(2) Jekk dawn l-atti jkunu b'titolu oneruz, il-kreditur ghandu jipprova li kien hemm qerq min-naha taz-zewg partijiet fil-kuntratt.

"(3) Jekk dawn l-atti jkunu b'titolu gratuwitu, bizzejjed li l-kreditur jipprova li kien hemm qerq min-naha tad-debitur".

Sabiex tirnexxi l-azzjoni attrici jridu jigu pprovati :-

iii) il-partecipatio fraudis.

dawk l-atti.

L-iskop tal-azzjoni hu sabiex il-kreditur li jhoss ruhu ppregudikat b'att

jew atti tad-debitur, jerga' jpoggi lid-debitur fl-istat li kien qabel ma ghamel

Il-kreditur irid jipprova li l-att tad-debitur li qed jigi impunjat

iddiminwixxa l-patrimonju tad-debitur bi pregudizzju ghad-drittijiet tal-

kreditur, liema att irrenda lid-debitur insolvibbli jew aktar insolvibbli, tal-

ahhar, prova negattiva li trid tigi meghluba mid-debitur [Eventus damni].

Inoltre trid tigi pprovata wkoll ix-xjenza [consilium fraudis] da parti tad-

debitur li bl-att tieghu qed jigu pregudikati d-drittijiet tal-kreditur.

Meta l-att ikun oneruz, m'ghandhiex tirrizulta biss il-frodi tad-debitur

Is-socjeta` appellanti tghid li l-ewwel Qorti waslet ghall-konkluzjoni

zbaljata meta qalet li r-rekwiziti tal-consilium fraudis u l-partecipatio

Etarhuni Attard ma kellhomx biex jissodisfaw il-kredituri kollha, huma

kellhom jiddikjaraw falliment sabiex isir il-konkors fallimentari skont il-Ligi

u mhux jaqbdu u jaghzlu huma liema kredituri kellhom jithallsu mill-unika

mmobbli illi kellhom u l-kredituri ohra ma jigux sodisfatti.

Huma ma kinux

gustifikati illi jbieghu l-unika ass mmobiljarju li kellhom sabiex jissodisfaw

L-appellati jsostni li l-eventus danni ma jissussistiex billi wara li sar it-

trasferiment kien baqa' assi minn fejn jigi sodisfatt il-kreditu tal-attrici u li

bl-att impunjat ma immaterjalizza ebda vantagg pekunarju ghad-debituri

a skapitu tal-kreditrici.

Inoltre ma kien hemm qatt l-intenzjoni li tigi

defrawdata s-socjeta` appellanti billi huma kellhom f'mohhom li se jkun

hemm bizzejjed assi biex jigi sodisfatt il-kreditu tal-appellanti.

Illi jirrizulta mill-atti li ma hemmx qbil bejn il-partijiet dwar jekk l-

appellati Ivan u Noemi Alshalsh kellhomx bizzejjed assi biex jissodisfaw il-

kredituri kollha meta ghamlu l-att impunjat.

Ivan Alshalsh, korroborat minn Noemi Alshalsh, xehed illi hu kien qal lil

Avukat tieghu li jekk ibieghu l-post kienu jgibu flus bizzejjed biex ikunu

jistghu jhallsu kemm jista' jkun nies.

Il-hsieb tieghu kien li jaqta' ma'

kulhadd u almenu jekk ma jiehdux kollox, jiehdu ammont sostanzjali

sabiex imbaghad ikun fadal biss hlasijiet u pagamenti zghar.

L-istess xehed Dr. Kevin Dalton fejn qal li kien hemm bhala

kredituri l-Bank of Valletta li kellu privilegg fuq il-post u Jason Alshalsh li

kellu kreditu sostanzjali munit b'kambjali.

Kien hemm ukoll Ekaidem u ta'

Caruana Turner li kellhom krediti.

F'dak iz-zmien is-socjeta` appellanti ma kinitx

ghada pprocediet bil-kawza biex tigbor il-kreditu taghha u kien hemm

bizzejjed assi biex ikopru l-kreditu taghhom ukoll.

Hu kien infurma lil Dr

Caruana Turner li l-proprjeta`kienet se tinbiegh biex 'ifejqu' lil Jason Alshalsh u l-Bank

u li huma (l-appellanti) setghu jithallsu mill-apparat fil-hanut izda l-

appellanti ma kinux interessati li jiehdu l-apparat u dwar il-bejgh tal-

proprjeta`qallu issa naraw.

L-appellanti ssostni li l-appellati kellhom jiddikjaraw falliment u mhux

Illi fl-Artikolu 478 tal-Kodici Kummercjali hemm ipprovvdut li:

"(1) Il-kummerċjant jew ir-rappreżentant leġittimu tiegħu jista', meta jieqaf mill-ħlas, jagħmel dikjarazzjoni ta' dan fil-Qorti Ċivili, Prim'Awla".

"(1) Kull kreditur jista' wkoll, sew jekk il-kreditu tiegħu jkun kummerċjali jew le, u għalkemm dan il-kreditu jkun għad ma għalaqx, jaġixxi bi proċedura sommarja fil-Qorti Ċivili, Prim'Awla, kontra d-debitur jew ir- rappreżentant leġittimu tiegħu, u jitlob dikjarazzjoni li dan id-debitur hu fi stat ta' falliment".

Hemm ukoll proceduri li kreditur jista' jiehu:

(1) L-atti kawtelatorji u konservatorji kontra l-beni u l-persuna tad- debitur, jistgħu jiġu mitluba mill-kredituri bl-istess proċeduri li l-liġi tippreskrivi għall-ħruġ ta' kull att jew mandat li jingħata b'kawtela ta' kull kreditu ieħor, skont ma tkun ix-xorta u l-kwalità tal-kreditu".

Illi mill-provi jirrizulta li l-appellati Ivan u Noemi Alshalsh deherilhom li

f'dak l-istadju bil-bejgh tad-dar taghhom huma setghu jissodisfaw il-

kredituri principali taghhom u ma hassewx li kellhom jiddikjaraw falliment.

Is-socjeta` appellanti, skont il-ligi, kellha dritt, kieku hasset li kien il-kaz, li

titlob dikjarazzjoni li l-appellati kienu fi stat ta' falliment.

Jekk huma ma

hassewx li kellhom f'dak l-istadju jitolbu dik id-dikjarazzjoni ghax kienu

qed jistennew li se jithallsu, l-istess kienu qed ihossu l-appellati li huma

setghu jhallsu lill-appellanti u, anke offrewlha mod ta' pagament li pero`

ma giex accettat minnha.

L-appellati hassew li huma setghu ihallsu l-

ammont ta' €15,168.17 li kienet qed titlob l-appellanti.

F'dak l-istadju ma

Jekk l-appellanti deherilha li

kien kaz ta' dikjarazzjoni ta' falliment hija kellha kull opportunita` li

taghmel dana u jekk ma ghamlitx hekk ma hu xejn ghajr self-inflicted

Inoltre, ghal kull buon fini, jigi rilevat li anke kieku

sar il-falliment l-bank kien se jiggradwa ferm qabel l-kumpanija attrici fil-

attrici kienet taf illi ser isir dan l-att ta' kompravendita.

ghalkemm dan hu minnu, hija kienet qed tistenna illi jigu sodisfatti l-

kredituri kollha u mhux tnejn minnhom biss.

Illi l-ewwel Qorti ddecidiet illi ghalkemm Ivan u Noemi Alshalsh kienu

konsapevoli bid-dejn li kellhom mas-socjeta` attrici (li ma kienx ghadu gie

kanonizzat) huma ppruvaw jaqtghu kemm jistghu mid-djun.

kredituri taghhom kienu l-Bank of Valletta plc u Jason u Frances Alshalsh u

billi kienu ghaddejjin bi proceduri ta' separazzjoni u kienu wkoll qeghdin

jipprovaw jillikwidaw il-komunjoni tal-akkwisti hasbu li l-bejgh tal-uniku

mmobbli taghhom kienet soluzzjoni tajba.

Jirrizulta mill-provi li s-socjeta attrici kienet giet infurmata li l-proprjeta`

tal-appellati Ivan u Noemi Alshalsh kienet se tinbiegh u dana kemm minn Dr

Dalton u minn Dr Borg Debrincat.

dwar meta kien li gie infurmat.

Dr Falzon Tabone xehed li, qabel ma sar il-konvenju, hu kien infurma lill Dr

Caruana Turner li l-proprjeta`kienet se tinbiegh [ghalkemm ma kienx ghadu jaf meta,

kif u lil min] u dan qallu issa tinbiegh u naraw.

Hu kien qallu li l-

proprjeta`se tinbiegh biex jithallsu Jason Alshalsh u l-Bank of Valletta u

huma [l-appellanti] jithallsu mill-apparat u makkinarju li kien hemm fil-

Dr Caruana Turner qallu li ma kienx interessat li jiehdu l-apparat.

Dr Falzon Tabone jinsisti li meta kienet qed issir il-kawza ta' separazzjoni

bejn il-konjugi Ivan u Noemi Alshalsh, fl-atti tal-medjazzjoni huma kienu

telghu l-Qorti xi hames darbiet u kull darba huma kienu jinformaw lill Qorti

li qeghdin fi trattativi biex il-proprjeta`tinbiegh.

Hu jghid li l-bejgh tal-post

ma sarx mil-lum ghal ghada bil-mohbi tal-kredituri imma fuq perjodu ta'

F'dan il-perjodu anke Jason Alshalsh kien rega bdielu li jixtri l-post

Dan ifisser li l-bejgh ma sarx mil-lum ghal ghada jew bil-mohbi jew bil-

ghagla [per ezempju bla ma jsiru ricerki jew minghajr konvenju] imma

kien hemm zmien li fih kienu qed ifittxu lil min se jixtri l-post, imbaghad

sar il-konvenju, li gie registrat u l-konvenju kellu validita` ta' tlett xhur.

Involuti f'dan il-bejgh kien involuti kemm il-Bank of Valletta li kien se

jithallas lura l-loan li kien tah lill-konjugi Alshalsh u l-HSBC li kien se jsellfu

l-flus lil Jason Alshalsh.

L-appellati konjugi Ivan u Etarhuni Alshalsh kellhom ibieghu l-post

minhabba s-sitwazzjoni finanzjarja prekarja taghhom – b'dejn sostanzjali

mal-Bank u Jason Alshalsh u problemi personali fejn kellha tigi likwidata l-

kommunjoni tal-akkwisti u l-bejgh tad-dar.

li l-proprjeta`kienet se tinbiegh imma ma hassitx li kellha tikkawtela f'dak

l-istadju l-pozizzjoni taghha ghax tghid li kienet bit-tama li se tithallas.

L-appellanti jissottomettu wkoll illi l-appellati naqsu illi joffru l-

beneficcju tal-eskussjoni u allura l-consilium fraudis ghandu jirrizulta

ppruvat ghaliex huwa evidenti illi l-appellati Ivan u Noemi Alshalsh

m'ghandhomx assi ohra sabiex jissodisfaw l-pretensjonijiet tal-kredituri l-

F'din il-kawza, la d-debitur u lanqas it-terz ma sollevaw dan il-

Izda kif gja rrizulta mill-atti l-intenzjoni tal-appellati Ivan u

Noemi Alshalsh ma kinitx li jiddefrawdaw lil xi kreditur partikolari imma huma

pprovaw li jissodisfaw lill-kredituri kollha, ibda minn dawk li kellhom il-

privilegg fuq il-proprjeta`u l-krediti sostanzjali garantiti b'kambjali bit-tama

li jkunu jistghu anke jissodisfaw il-krediti minuri, fejn anke kienet saritlhom

offerta ta' hlas.

Ghalhekk fil-fehma ta' din l-Qorti ma giex pruvat li l-konjugi Ivan u

Noemi Alshalsh kienu bieghu l-post taghhom biex jiddefrawdaw lis-socjeta`

attrici/appellanti imma l-intenzjoni taghhom kienet li fis-sitwazzjoni

prekarja finanzjarja u personali li kienu jinsabu fiha, huma pprovaw isibu

soluzzjoni li biha jippruvaw jissodissfaw possibilment lill-kredituri kollha

taghhom u mhux li jaghmlu dana a skapitu ta' xi wiehed partikolari.

ghamlu kollox fil-miftuh u anke infurmaw lill-kredituri taghhom b'dak li kien

Il-Qorti tista' tieqaf hawn ghax wiehed mill-elementi tal-azzjoni huwa

Izda anke fuq it-terz il-Qorti tirrileva s-segwenti.

Meta l-att ikun oneruz, m'ghandhiex tirrizulta biss il-frodi tad-debitur

rriteniet illi:

Fis-sentenza Chircop v. Mifsud et tal-25 ta` Jannar 1954 din il-Qorti

"Bi frodi tat-terz akkwirent ghandu jiftiehem in-notizzja li dan kellu tal- istat tad-debitur, jigifieri x-xjenza lid-debitur, bl-att li kien sejjer jaghmel, kien se jirreka dannu lill-kreditur, sija billi d-debitur jirrendi ruhu insolvibbli, sija billi tizdied din l-insolvenza.

Mela l-prova tal-fatt mhux tal-intenzjoni ghaliex l-intenzjoni li tirreka dannu mhix rekwizit tal- azzjoni".

Is-socjeta` appellanti tissottometti li ma jistax ikun illi Jason Alshalsh,

jekk mhux ukoll Frances Alshalsh, ma kinux jafu bl-istat finanzjarju prekarju

tad-debituri taghhom Ivan u Noemi Alshalsh billi dawn kienu irregolari fil-

hlasijiet u kull ma hallsuhom lura kien xi €1,000.

kkonkluda illi l-unika mod kif seta jigbor flusu kien billi jissellef il-flus mill-

bank u jixtri l-unika assi mmobiljari illi kellhom u b'hekk jissalda dak li kien

dovut lilu.

Kieku ma kienx hekk ma kienx imur ghal dik l-estremita`.

m'hemmx dubju, skont is-socjeta` appellant, illi Jason Alshalsh kien jaf illi

bl-att ta' bejgh impunjat ma kien ser jibqa' xejn fil-patrimonju tad-debituri

u li l-kredituri l-ohra kienu ser jibqghu b'xejn.

L-appellati Alshalsh wiegbu li huma ma kinux jafu bl-ezistenza tal-kreditu

tal-appellanti u meta huma kkuntrattaw mad-debitur, il-kreditu tal-

appellanti lanqas kien jezisti ghalhekk zgur li ma setghux jirrealizzaw li

dak l-att huwa ta' hsara ghal dak il-kreditur.

Il-kreditu taghhom kien

antecedenti ghat-twelid tal-kreditu tas-socjeta` appellanti.

Jirrizulta bhala fatti li l-konvenju ghall-bejgh tal-proprjeta`gie redatt fit-

22 ta' Frar 2012 u saret ir-registrazzjoni tal-konvenju fis-6 ta' Marzu 2012.

Kien fit-23 ta' Marzu 2012 li s-socjeta` appellanti prezentat mandat ta'

sekwestru kawtelatorju ghall-ammont ta' €15,168.17.

Il-Kuntratt sar fis-

Is-socjeta` appellanti pprezentat rikors quddiem il-Bord tal-

Kera fil-31 ta' Mejju 2012 u permezz tas-sentenza tat-13 ta' Lulju 2012,

il-Bord ikkundanna lill-konvenuti Ivan u Noemi Alshalsh ihallsu s-somma ta'

Minn dawn il-provi jidher li l-kreditu li kellha s-socjeta` appellanti ma

kienx ghadu maghruf ghall-konvenuti meta sar il-konvenju fi Frar 2012.

Infatti l-kera dovuta ghal perjodu tal-15 ta Gunju 2012 u l-penali talli l-

konjugi Alshalsh ma hargux mill-post ma kinux ghadhom dovuti.

Illi jirrizulta

mill-atti li Jason Alshalsh sar jaf bil-pretenzjonijiet tas-socjeta` attrici meta

ircieva mandat ta' inibizzjoni f'Settembru 2012 mis-socjeta` appellanti

wara li kien sar il-kuntratt.

Il-konjugi Jason u Frances Alshalsh ma jirrizultax li kienu gew innotifikati

bil-mandat ta' sekwestru ghaliex ma kinux sekwestratarji jew li b'xi mod

Dr Dalton xehed li lil Jason u Frances Alshalsh ma kienx semmilhom

kredituri ohra meta kien sar il-bejgh [ara fol 227].

Jason Alshalsh xehed li hu ma kienx jaf bil-problemi li l-appellati l-ohra

kellhom mas-socjeta` appellanti.

Hu jghid li kien xtara l-post biex jerga

jbieghu u jipprova jigbor flusu lura.

Il-post xtrah bil-prezz ta' € 143,500.

Saret tpacija mal-€79,000 li l-appellati kellhom jaghtuh u hallas €64,500

lill-Bank of Valletta u kellu jissellef parti minn dik is-somma minghand l-

bank HSBC u dan is-self intuza biex jigu kkancellati privilegg u ipoteka

specjali li kienu jispettaw lill-Bank of Valletta kontra l-appellati in garanzija

ta' self li kien ittiehed mill-Bank minnhom.

Hu jghid illi kieku kien jaf li kien

hemm kredituri zgur li ma kienx jixtrih l-post biex jigi f'sitwazzjoni bhal din.

Ghal dawn il-motivi l-Qorti tiddeciedi billi tichad l-appell tas-socjeta

appellanti, u tikkonferma s-sentenza appellata, bl-ispejjez taz-zewg

Deputat Registratur mb


Seduta ta' nhar it-Tnejn, 23 ta' Novembru, 2020.

Anthony Lombardi, Lawrence Alves De Oliveira, Victor Preca u Raymond Maklam v. L-Awtorita` ghat-Trasport f'Malta u l-Onorevoli Ministru ghat- Trasport u ghall-Infrastruttura

Dan huwa appell wara lment intavolat mir-rikorrenti appellati illi gew

lezi d-drittijiet fondamentali taghhom sanciti permezz tal-Artikolu 37 tal-

Kostituzzjoni, l-Artikolu 14 tal-Konvenzjoni Ewropea u l-Artikolu 1 tal-

Ewwel Protokoll tal-istess Konvenzjoni.

L-appellati huma rmiggjaturi

licenzjati mill-Awtorita` ghat-Trasport f'Malta, u ghal numru ta' snin ix-

xoghol taghhom kien irregolat permezz tal-Avviz Legali 163 tal-1975

"closed shop" peress illi, apparti ghal cirkostanzi eccezzjonali, kienu biss

l-irmiggjaturi licenzjati li setghu jaghmlu xoghol ta' rmigg fil-portijiet ta'

Malta u l-ligi kienet tistabbilixxi wkoll numru massimu ta' licenzji li setghu

jinhargu.

Dawn ir-Regolamenti kienu mbaghad suggetti ghal numru ta'

emendi, meta l-Istat kien qieghed jittenta jilliberalizza s-suq tas-servizzi

L-Avviz Legali 163 tal-1975 kien gie abrogat permezz tal-Avviz

Legali 100 tal-2010 b'effett retroattiv mill-1 ta' Jannar 2010, skont liema

"irmiggjatur" tfisser persuna li jkollha licenzja skont id-dispozizzjonijiet ta'

dawk ir-regolamenti.

Dan l-Avviz Legali gie mbaghad revokat bl-Avviz

Legali 100 tal-2011, fis-sehh mill-1 ta' April 2011, li kien nehha l-kuncett

ta' rmiggjatur licenzjat u kien minflok jipprovdi illi rmiggjatur huwa persuna

li tkun awtorizzata minn operatur ta' terminal sabiex jipprovdi servizz ta'

rmigg, b'mod illi l-licenzja tal-appellati ma baqghetx aktar pre-rekwizit

sabiex ikun jista' jsir xoghol ta' rmigg.

Sussegwentement il-pozizzjoni

regghet inbidlet permezz tal-introduzzjoni tal-Avviz Legali numru 253 tal-

2012, li ghadu fis-sehh sal-lum il-gurnata.

rmiggjatur huwa jew persuna licenzjata jew persuna mqabbda minn

operatur ta' terminal skont il-kaz, u jistabilixxi numru ta' portijiet fejn ix-

xoghol ta' rmigg jista' jsir biss minn irmiggjaturi licenzjati, u numru iehor

ta' portijiet fejn ix-xoghol ta' rmigg jista' jsir ukoll minn persuna inkarigata

minn operatur ta' terminal wara d-debita awtorizzazzjoni tal-Awtorita`

appellanti, u l-operaturi ta' dan it-tip ta' terminal jistghu jilhqu arrangament

ghall-provvista ta' servizzi ta' rmigg mal-"Fornitur tas-Servizz" li skont ir-

regolamenti jrid ikun maghmul minn irmiggjaturi licenzjati.

jsostnu illi l-licenzja taghhom tikkostitwixxi possedimenti ai termini tal-

Artikolu 1 tal-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni Ewropea u jilmentaw illi

b'effett tal-Avviz Legali 100 tal-2011 huma soffrew privazzjoni assoluta

tal-possediment taghhom ghaliex il-licenzja taghhom ingabet fix-xejn,

filwaqt illi sofrew deprivazzjoni parzjali tal-possediment taghhom b'effett

tal-Avviz Legali 253/2012 ghaliex dawn ir-regolamenti introducew kontroll

fl-uzu tal-licenzja taghhom, u dan kollu minghajr ma nghataw kumpens

xieraq u adegwat.

Ilmentaw ukoll illi dawn l-emendi legislattivi huma wkoll

diskriminattivi

fil-konfront

l-licenzji pertinenti ghal

okkupazzjonijiet ohrajn marittimi u portwali thallew integri u shah kif

dejjem kienu.

F'dawn il-proceduri huma talbu ghalhekk lill-ewwel Qorti sabiex:

"(1) Tiddeciedi u tiddikjara illi bil-promulgazzjoni ta' l-Avviz Legali 100 tas-sena 2010, ta' l-Avviz Legali 100 tas-sena 2011 u ta' l-Avviz Legali 253 tas-sena 2012, l-esponenti garrbu lezjoni fid-drittijiet fondamentali taghhom kif tutelati mill-Artikolu 37 tal-Kostituzzjoni u mill-Artikolu 1 ta' l-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni Ewropeja, kif ukoll mill-Artikolu 14 ta' l-istess Konvenzjoni Ewropeja; "(2) taghti dawk l-ordnijiet, provvedimenti u dikjarazzjonijiet kollha opportuni sabiex l-esponenti jinghataw rimedju xieraq u adegwat ghall- vhjolazzjoni inkluz kumpens ghall-hsarat pekunarji u non-pekunarji mgarrbin mill- esponenti.

tad-drittijiet

"Bl-ispejjez kontra l-intimati li huma wkoll minn issa ngunti in subizzjoni."

L-appellati eċċepew preliminarjament illi kull wiehed mir-rikorrenti

jehtieglu juri l-interess guridiku tieghu, u fir-rigward tal-ewwel talba tar-

rikorrenti eċċepew illi m'hemmx ksur tal-Artikolu 37 tal-Kostituzzjoni u l-

Artikolu 1 tal-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni ghaliex (i) l-Artikolu 37 tal-

Kostituzzjoni m'huwiex applikabbli ghaliex m'hemmx tehid forzuz u

licenzja ta' rmiggjatur ma tikkwalifikax bhala "proprjeta`" fis-sens ta' dan

l-artikolu, (ii) il-licenzja tar-rikorrenti ma ttehdietx u ebda ligi m'hija qed

izommhom milli jhaddmuha, (iii) l-Awtorita` ezercitat legittimament, b'mod

ragjonevoli u ghal ghanijiet siewja u xierqa l-poteri u l-funzjonijiet taghha,

(iv) ir-rikorrenti qed jippruvaw jirrikorru ghal rimedju Kostituzzjonali biex

jipprotegu sitwazzjoni ta' closed shop; (v) m'hemm l-ebda dritt illi licenzja

tibqa' tigi gawduta in aeternum; u illi m'hemmx ksur tal-Artikolu 14 tal-

Konvenzjoni ghaliex (i) preliminarjament dan l-artikolu m'ghandux

ezistenza awtonoma u jrid jigi sollevat in konnessjoni ma xi dritt jew liberta

protetta mill-Konvenzjoni li f'dan il-kaz ma sarx, (ii) il-bazi tad-

diskriminazzjoni allegata m'hijiex tax-xorta li qed jirreferi ghaliha l-Artikolu

14 u (iii) ir-rikorrenti jistghu jqabblu ruhhom biss ma' rmiggaturi ohra u

mhux ma' bdoti jew okkupazzjonijiet ohra marittimi illi jinvolvu xoghol

Bis-sentenza

Kostituzzjonali) tal-11 ta' Gunju 2020 gie deciz hekk:

"Għal dawn ir-raġunijiet il-Qorti qiegħda taqta' u tiddeċiedi l-kawża billi: "Tilqa' l-ewwel talba tat-rikorrenti safejn imsejsa fuq l-ilment tagħhom li ġarrbu ksur tal-jeddijiet fundamentali tagħhom kif imħares bl-artikolu 1 tal-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni Ewropea, u tiċħadha safejn imsejsa fuq ksur tal-artikolu 37 tal-Kostituzzjoni jew l-artikolu 14 tal-Konvenzjoni; "Tordna li s-smigħ tal-kawża jitkompla bil-provi u t-trattazzjoni dwar it- tieni talba tar-rikorrenti; u "Tordna li l-ispejjeż marbuta ma' din is-sentenza jitħallsu mill-intimati flimkien u solidalment bejniethom"

L-Awtorita` ghat-Trasport f'Malta u l-Ministru ghat-Trasport u l-

Infrastruttura appellaw mis-sentenza tal-Prim'Awla tal-Qorti Civili (Sede

Kostituzzjonali) permezz ta' rikors datat 27 ta' Lulju 2020, u talbu lil din il-

Qorti sabiex thassar is-sentenza appellata u minflok tichad it-talbiet tar-

rikorrenti, bl-ispejjez.

L-appellati prezentaw ir-risposta tal-appell taghhom fl-24 ta' Awissu

2020 u talbu lil din il-Qorti sabiex tichad l-appell tal-intimati u tikkonferma

interament is-sentenza appellata, bl-ispejjez kontra l-intimati appellanti.

Ikkonsidrat;

L-Ewwel Aggravju

Permezz tal-ewwel aggravju taghhom l-appellanti jargumentaw illi

l-licenzja tal-appellati ma kinitx taghtihom dritt ta' proprjeta` izda jekk xejn

drittijiet personali lil persuna li f'isimha tkun inharget, ikkonsidrat illi din

ma tistax tintiret, tinsilef, tigi trasferita jew tintuza minn persuna ohra li ma

tkunx il-persuna li fuq isimha tkun inharget.

Isostnu ghalhekk illi din il-

licenzja ma tistax tigi kkumercjalizzata u m'ghandhiex abbinat maghha xi

"goodwill" bhal fil-kaz ta' negozju, izda timplika biss illi l-persuna licenzjata

hija idoneja sabiex taghmel ix-xoghol ta' rmiggjatur.

ragunament tal-ewwel Qorti illi l-licenzja ghandha valur ekonomiku

jimplika li l-irmiggjaturi kellhom il-jedd illi jippretendu xi dhul garantit mill-

ezercizzju tal-licenzja taghhom, u cioe` aspettativa legittima li jibqghu

jaghmlu l-istess qligh, izda dan mhux il-kaz.

Jargumentaw illi l-Artikolu 1

tal-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni ma jaghtix il-jedd li takkwista gid fil-

futur izda jassigura biss assi u possedimenti ezistenti, u jzidu illi ma hemm

l-ebda jedd illi l-licenzja tigi gawduta in aeternum u wisq anqas illi l-

appellati jibqghu dejjem intitolati ghal ezattament l-istess jeddijiet meta l-

Istat ghandu d-diskrezzjoni li jintervjeni biex jirregola ahjar il-licenzji u ma

jistax jigi mizmum li jbiddilhom.

L-appellati rribattew illi dan l-aggravju huwa infondat ghaliex

licenzja hija kkonsidrata bhala possediment fil-gurisprudenza kemm tal-

Qorti Ewropea u kif ukoll ta' din il-Qorti, u dan anke f'kuntest fejn kien

licenzja.

hemm biss aspetattiva legittima minn naha tar-rikorrent li jinghata

L-ewwel Qorti ghamlet is-segwenti konsiderazzjonijiet fuq dan il-

ta'

liċenzja maħruġa mill-Awtorità

"Illi l-kwestjoni bejn il-partijiet fil-qofol tagħha għandha titqies fil-qafas ta' natura lir-rikorrenti bħala irmiġġjaturi.

Il-liċenzja ssejjaħ biss lill-irmiġġjatur konċernat, u tispiċċa meta l-irmiġġjatur jilħaq l-età ta' irtirar, jew f'każijiet oħra msemmija fir- regolamenti.

L-Awtorità wkoll ingħatat is-setgħa bil-liġi li tirrevoka jew tissospendi liċenzja maħruġa minnha skond l-istess regolamenti.

"Illi qabel il-bidliet fil-liġi tal-2010, bil-liċenzja ta' irmiġġjaturi, ir-rikorrenti setgħu jaħdmu fil-portijiet kollha li fihom kien isir irmiġġ ta' vapuri.

Dak li wassal għall-qagħda li r-rikorrenti jinsabu fiha llum ġrat bl-intervent leġislattiv li seħħ bl-emendi li ddaħħlu mill-2010 'l quddiem, li bihom l- irmiġġjaturi setgħu jaħdmu f'dawk il-portijiet identifikati fir-regolamenti.

F'uħud minnhom, l-irmiġġjaturi ngħatalhom il-jedd ta' esklussività; "Illi fi kliem l-intimati, ma jistax jingħad li r-rikorrenti għandhom xi 'jedd ta' proprjetà' billi n-natura ta' liċenzja li nħarġitilhom mill-Awtorità, tagħtihom biss jedd personali limitat biż-żmien li tista' tintuża.

Ir- rikorrenti, min-naħa l-oħra, jisħqu li liċenzja "simili" ġiet meqjusa mill- Qrati tagħna bħala li tikkostitwixxi possediment "għal finijiet tal- Konvenzjoni"; "Illi l-bidla leġislattiva mfissra aktar 'il fuq, fil-fehma tal-Qorti, ma tiħux s- sura ta' xi għamla ta' teħid ta' pussess obbligatorju ta' proprjetà kif maħsub fl-imsemmi artikolu tal-Kostituzzjoni.

Dan għaliex, l-ewwel u qabel kollox, il-liċenzja tar-rikorrenti ma tistax titqies bħala 'proprjetà' fit- termini ta' l-artikolu 37 għall-istess argumenti mqanqla mill-imħarrkin.

Anke jekk għall-grazzja tal-argument liċenzja kellha titqies bħala 'proprjetà', l-effett tal-bidliet ma jistax jissarraf f'teħid forzuż b'mod sħiħ jew li l-limitazzjoni kienet tant sostanzjali li fil-prattika ir-rikorrenti tneżżgħu għal kollox mill-jedd ta' tgawdija tal-istess proprjetà; "Illi għalhekk, safejn it-talba tar-rikorrenti tinbena fuq allegat ksur tal- artikolu 37 tal-Kostituzzjoni, il-Qorti ma ssibx li hija mistħoqqa, la fil-fatt u lanqas fid-dritt; Illi f'dak li jirrigwarda l-ksur allegat taħt l-artikolu 1 tal- Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni, il-kwestjoni tieħu xejra oħra.

Għalhekk il-Qorti sejra tgħaddi biex tistħarreġ il-kwestjoni mqajma mir-rikorrenti taħt din id-dispożizzjoni;

"Illi l-artikolu 1 tal-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni jipprovdi li:

tiegħu ħlief

fl-interess pubbliku u bla ħsara

"Kull persuna naturali jew persuna morali għandha dritt għat-tgawdija paċifika tal-possedimenti tagħha.

Ħadd ma għandu jiġi ipprivat mill- tal- possedimenti kundizzjonijiet provduti bil-liġi u bil-prinċipji ġenerali tal-liġi internazzjonali.

"Iżda d-dispożizzjonijiet ta' qabel ma għandhom bl-ebda mod inaqqsu d-dritt ta' Stat li jwettaq dawk il-liġijiet li jidhrulu xierqa biex jikkontrolla lużu ta' proprjeta' skond l-interess ġenerali jew biex jiżgura l-ħlas ta' taxxi jew kontribuzzjonijiet oħra jew pieni";

"Illi fit-tifsira u l-applikazzjoni li ngħatat mill-Qrati dwar limsemmija dispożizzjoni bħala parti mil-liġi tagħna, ingħad li din testendi biex tħares it-tgawdija ħielsa mill-persuna dwar ħwejjiġha (il-possedimenti tagħha) u mhux biss il-ħarsien mit-teħid ta' pussess kif maħsub fl- artikolu 37 tal-Kostituzzjoni.

Huwa minħabba f'hekk li l-applikabilita' tal- artikolu taħt il-Konvenzjoni jidher li hija usa' minn dak taħt il- Kostituzzjoni; "[...]

"Illi ma hemm l-ebda dubju li t-tifsira mogħtija lill-kelma "possedimenti" fl-imsemmi artikolu tal-Konvenzjoni hija waħda wiesgħa u żgur tmur lil hinn mit-tifsira ta' sempliċi proprjetà.

"Illi applikati dawn il-prinċipji għal dan il-każ, fil-fehma tal-Qorti, l- argument tal-intimati li r-rikorrenti ma seħħilhomx juru li liċenzja ta' irmiġġjaturi hija fil-fatt 'possediment' ma jistax jintlaqa'.

Għall-kuntrarju,

ir-rikorrenti urew biċ-ċar il-valur ekonomiku marbut ma' liċenzja bħal

din, ukoll jekk wieħed iżomm quddiem għajnejh iż-żmien limitat li għalih

tingħata u l-fatt li ma tistax tintiret awtomatikament.

Il-liġi nnifisha tirrikonoxxi l-element ekonomiku ta' din il-liċenja billi tistabbilixxi t-tariffi li irmiġġjaturi 'liċenzjati' jitħallsu bihom, u l-portijiet li irmiġġjaturi 'liċenzjati' jagħtu s-servizz tagħhom fihom.

Għalhekk, il-Qorti sejra tissokta biex tqis l-ilment ewlieni tar-rikorrenti taħt il-profil tal-artikolu tal- Konvenzjoni;"

Konsiderazzjonijiet ta' din il-Qorti

Fil-gurisprudenza tal-Qorti Ewropea, it-terminu "possediment"

ghandu definizzjoni awtonoma u pjuttost wiesa' li tinkludi kemm assi

tangibbli, bhal per ezempju fond immobbli, kif ukoll assi intangibbli, bhal

per ezempju proprjeta` intelletwali jew l-avvjament ta' negozju.1 Schabas

Fil-fehma ta' din il-Qorti, il-licenzja ta' rmiggjatur tal-appellati hija fil-

fatt possediment ai termini tal-Artikolu 1 tal-Ewwel Protokoll tal-

Konvenzjoni.

Qabel l-introduzzjoni tal-Avviz Legali numru 100 tal-2011,

din il-licenzja kienet necessarja sabiex persuna tkun tista' tahdem bhala

rmiggjatur, filwaqt illi wara l-emendi tal-2012 din il-licenzja taghti lill-

irmiggjatur licenzjat esklussivita f'dak li ghandu x'jaqsam xoghol ta'

rmiggjar f'numru ta' portijiet li jinsabu fil-gzejjer Maltin.

Ghalhekk,

ghalkemm huwa minnu li din il-licenzja ma tistax tigi trasferita jew tintiret,

ma jistax jinghad illi m'ghandhiex valur ekonomiku meta wiehed

jikkonsidra illi qabel l-2011 din il-licenzja kienet taghti lill-appellati access

sabiex jipprattikaw professjoni li minnha jaqilghu l-ghijxien taghhom,

filwaqt li wara l-emendi tal-2012 din il-licenzja taghtihom access esklussiv

sabiex irendu servizzi f'numru ta' portijiet Maltin.

laqtux il-licenzja innifsha, izda l-kondizzjonijiet tas-suq li fiha kienet

Tant hu hekk illi ghalkemm l-appellati jargumentaw illi huma

sofrew tehid, imqar parzjali, tal-licenzja taghhom, jirrizulta b'mod car illi

din il-licenzja qatt ma giet revokata mill-awtoritajiet pubblici, lanqas imqar

parzjalment.

Ma jirrizultax illi l-Istat qatt impedixxa b'xi mod lill-appellati,

qua rmiggjaturi licenzjati, milli jezercitaw il-professjoni taghhom, u l-

appellati qatt ma twaqqfu mill-Istat milli joperaw f'portijiet fejn ma kinitx

rikjesta licenzja bhala pre-rekwizit sabiex isir xoghol ta' rmiggjar.

Legali li dwarhom jilmentaw l-appellati f'din l-azzjoni ma kinux immirati

lejn il-licenzja taghhom, izda biss lejn il-kondizzjonijiet tas-suq li fihom

kienu joperaw u dak li affetwaw ma kinitx il-licenzja taghhom izda s-

sehem taghhom fis-suq u l-pozizzjoni dominanti taghhom.

Ghalhekk dak

li kellu jigi kkonsidrat mill-ewwel Qorti huwa jekk dawn il-kondizzjonijiet

tas-suq u s-sehem fis-suq tal-appellati jammontawx ghall-possediment

tal-appellati tutelabbli taht il-Konvenzjoni Ewropea.

Hawnhekk il-Qorti taghmel referenza ghas-sentenza fl-ismijiet

v. Slovenia (QEDB, 30/11/2010) li kienet titratta sitwazzjoni fejn ghal

numru ta' snin l-applikant, li kellu licenzja sabiex jipprovdi servizzi funebri,

kellu monopolju f'dak li jirrigwarda dawn is-servizzi, li kien gie terminat bl-

introduzzjoni ta' legislazzjoni li klassifikat dawn is-servizzi bhala servizzi

pubblici u poggiethom taht ir-responsabbilita` ta' intrapriza statali.

is-sentenza intqal hekk dwar il-pretensjoni tal-applikant illi l-isperanza

tieghu li jibqa' jrendi dawn is-servizzi taht l-istess kondizzjonijiet kienet

tikkwalifika bhala "possediment" ai termini tal-Konvenzjoni:

Bl-istess mod f'dan il-kaz, il-Qorti ma tqisx illi l-isperanza jew xewqa

tal-appellati illi s-suq tas-servizzi ta' rmiggjar jibqa' maghluq u jibqghu

jgawdu mill-monopolju li kienet tohloq il-ligi tikkostitwixxi aspetattiva

legittima li tista' titqies bhala possediment ghall-finijiet tal-Konvenzjoni.

Kif sewwa jargumentaw l-appellanti, l-appellati ma setax ikollhom

aspettativa legittima li l-ligi ma tinbidel qatt u li l-monopolju gawdut

minnhom jibqa' fis-sehh ghal dejjem.

Barra minn hekk, il-kondizzjonijiet

tas-suq qabel l-emendi ma kinux possediment fil-proprjeta` tal-appellati,

work",3 izda sforz biss legislazzjoni li kienet tohloq monopolju favur

taghhom, u ghalhekk ma tikkostitwix possediment distint protett permezz

tal-Artikolu 1 tal-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni Ewropea.

Il-Qorti tqis

illi s-sehem fis-suq tal-appellati u l-pozizzjoni dominanti taghhom fis-suq

tal-irmiggjar ma jistghux jitqiesu bhala possedimenti ai termini tal-

Konvenzjoni u zgur li m'humiex protetti minn legislazzjoni introdotta

legittimament mill-Istat immirata lejn il-liberalizazzjoni tas-suq.

F'dan ir-rigward il-Qorti taghmel ukoll referenza ghas-sentenza tal-

Qorti tal-Gustizzja tal-Unjoni Ewropea moghtija fl-atti tar-referenza

State for Health (ECJ, C-154/04, 12/07/2005) fejn intqal illi:

Ghaldaqstant il-Qorti tqis illi ebda interess tutelabbli tal-appellati

ma ntlaqa' ai termini tal-Konvenzjoni Ewropea, u li l-ewwel aggravju tal-

appellanti huwa fondat sa fejn kompatibbli ma' dak dedott f'din is-

Fid-dawl ta' dan, il-Qorti tqis illi l-mertu tal-bqija tal-aggravji tal-

appellanti gie ezawrit u m'hemmx lok li jigi trattat.

Ghal dawn il-motivi l-Qorti taqta' u tiddeciedi billi tilqa' l-ewwel aggravju

fejn huwa kompatibbli ma' din

is-sentenza u

konsegwentement thassar is-sentenza appellata u tichad it-talbiet kollha

tar-rikorrenti appellati, bl-ispejjez taz-zewg istanzi jithallsu mill-appellati.

Deputat Registratur rm

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments