QORTI TAL-APPELL IMHALLFIN ONOR.

Seduta ta' nhar il-Hamis, 24 ta' Ottubru, 2019.

Nazzareno Vella Jones, Felice Azzopardi Mercieca, Maria Concetta Azzopardi Mercieca u Maria Concetta Valentino u, b'digriet tal-Bord datat 15 ta' April 2015, Nazzareno Vella Jones u Maria Concetta Valentino ma baqghux rikorrenti fil-proceduri odjerni wara illi rrinunzjaw ghall-azzjoni taghhom in konnessjoni mal-atti odjerni v. Kummissarju tal-Artijiet u, b'digriet tal-24 ta' Mejju 2017, l-atti gew assunti mill-Awtorita` tal-Artijiet

Rat ir-rikors promotur tar-rikorrenti Nazzareno Vella Jones et, ipprezentat

quddiem il-Bord fis-7 ta' Novembru, 2014, li permezz tieghu nghad:

"Illi b'ittra ufficjali datata l-15 ta Ottubru 2014 notifikata fuq ir-rikorrenti fit-22 ta' Ottubru 2014, mibghuta ghall-finijiet ta' l-Artikolu 22 tal- Ordinanza Dwar l-Akkwist ghal Skopijiet Pubbliči (Kap. 88 tal-Ligijiet ta' Malta), il-Kummissajru intimat, filwaqt li rrefera lir-rikorrenti ghall-Avviż Numru mitejn u wiehed u hamsin (251) ippublikat fil-Gazzetta ta' Gvern tat-tnejn ta' April tas-sena elfejn u disgha (2/04/2009) ghax-xiri assolut bhala liberu u frank bicca art fil-Kalkara, tal-kejl ta' mitejn u hamsa u sittin metru kwadru (265 m.k.), offra lir-rikorrenti is-somma ta' elfejn, erba mija u tnejn u disghin Ewro u tnejn u erbghin centeżmu (€2,492.42) u dan skont stima li saret mill-Perit Fred H. Grech Balzan A.&C.E.

"Illi r-rikorrenti jridu jikkontestaw l-ammont lilhom offert bhala kumpens billi dan mhux adegwat u jirriflettix il-valur ta' l-istess propjeta skont il- ligi "Illi r-rikorrenti jippretendu li l-kumpens gust ghall-istess propjeta' lilhom appartenenti huwa ta' mitejn u ghaxart' elef Ewro (€210,000) u dan skont valutazzjoni li saret mill-perit arkitett Nadia Celeste inkarigata mir- rikorrenti, liema valutazzjoni qed tigi hawn annessa u mmarkat Dok "A"; "Ghaldaqstant, ir-rikorrenti jitolbu bir-rispett lil dan il-Bord jogghbu jiffissa bhala kumpens ghall-propjeta' fuq imsemmijia appartenenti lir- rikorrenti li qed tigi espropjata mill-Kummissajru intimat ghall-użu pubbliku taht titolu ta' xiri assolut ghas-somma ta' elfejn, erba mija u tnejn u disghin Ewro u tnejn u erbghin centeżmu (€2,492.42) u dan flimkien ma l-imghaxx kif stabbilit mil-ligi mid-data li l-istess Awtorita' Pubblika hadet il-pussess ta' l-art fuq imsemmija inkluzi l-ispejjez tal- presenti proceduri."

Rat ir-risposta tal-Kummissarju tal-Artijiet tat-8 ta' Jannar, 2015, li

permezz taghha wiegeb:

"Illi l-esponent gie notifikat bir-rikors datat 7 ta' Novembru 2014 fl- ismijiet fuq imsemmija fejn ir-rikorrenti oggeżżjonaw ghall-kumpens lilhom offrut mill-awtorita kompetenti ta elfejn, erba' mija u tnejn u disghin Ewro u tnejn u erbghin čenteżžmu (2,492.42) ghax-xiri assolut bhala libera u frank ta' porzjon art fil-Kalkara tal-kejl ta' cirka mitejn u hamsa u sittin metru kwadru (265m.k.), liema art hija meqjusa bhala agrikola; "Illi l-imsemmi rikors huwa in parte null stante li r-rikorrenti Nazzareno Vella Jones u Maria Concetta Valentino kienu diga intavolaw rikors quddiem dan il-Bord (Ref: 18/2014) fl-istess ismijiet fil-5 ta' Novembru 2014; "Illi di piu, ghalkemm ir-rikorrenti qedghin jiddikjaraw permezz tar-rikors promotur li kumpens gust ghall-imsemmija propjeta huwa ta' mitejn u ghaxart elef Ewro (210,000) fit-talba taghhom fl-istess rikors promotur

ir-rikorrenti talbu lil dan l-Onorabbli Bord sabiex jiffissa l-kumpens fl- ammont ta' elfejn, erba' mija u tnejn u disghin Ewro u tnejn u erbghin centeżmu (2,492.42) - cioe fl-ammont propost mill-istess esponent; "Illi la darba r-rikorrenti qedghin jippretendu u qedghin jitolbu lil dan l- Onorabbli Bord li jiffissa l-kumpens fl-ammont hekk kif offrut mill- esponent, l-esponent ma jara l-ebda raguni ghalfejn dan l-Onorabbli Bord ghandu jiehu konjizzjoni tar-rikors promotur.

"Ghaldaqstant l-esponent qed jitlob bir-rispett lil dan l-Onorabbli Bord sabiex jiddikjara r-rikors promotur bhala null u ma jiehux konjizzjoni tal- kawża odjerna."

is-sentenza

ta'

l-Artijiet

ta'

Novembru, 2018, li permezz taghha ddecieda l-kawza fis-sens li laqa' t-

talbiet tar-rikorrenti u ddikjara l-kumpens dovut lir-rikorrenti Felice Azzopardi Mercieca

u Maria Concetta Azzopardi Mercieca ghas-sehem taghhom ta' terz (1/3) indiviz ghax-

xiri assolut bhala liberu u frank ta' bicca art fil-Kalkara, tal-kejl ta' mitejn

u hamsa u sittin metru kwadru (057m6), skont l-irjieh indikati ghandu

jkun ta' €35,333.33, bl-imghax ikun dovut skont il-ligi.

ispejjez ghandhom ikunu sopportati mill-partijiet fi proporzjon li d-

differenza fl-ammont dovut mill-Awtorità tal-Artijiet u dak hemm stabbilit

mill-Bord, ikollhom ghad-differenza fl-ammont mitlub mir-rikorrenti u l-

ammont stabbilit mill-Bord, filwaqt li gie ordnat li l-kuntratt ghandu jigi

ppubblikat gewwa l-ufficcji ta' l-Awtorità intimata min-Nutar minnha

inkarigat sa mhux aktar tard mill-Hamis, 28 ta' Frar 2019.

il-Bord

tieghu wara

is-segwenti

konsiderazzjonijiet:

Konstatazzjonijiet fattwali.

Jirrizulta illi r-rikorrenti fil-kaz odjern huma BISS Felice Azzopardi Mercieca u Maria Concetta Azzopardi Mercieca, u dana wara illi fil 15 ta' April 2015 l-atti mibdija minn Nazzareno Vella Jones u Maria Concetta Valentino huma l-meritu ta' kawza ohra, ossija Harrison Vella Jones vs Kummissarju tal-Artijiet, Rikors Nru 18/14, illi giet intavolata minn konsulent legali differenti u li qed timxi kontestwalment mal- kawza odjerna.

Jirrizulta illi r-rikorrenti Felice Azzopardi Mercieca u Maria Concetta Azzopardi Mercieca huma propretarji ta' terz indiviz tal-art indikata fl-Avviz Nru 251 tat 2 ta' April 2009, ossija 265 metri kwadri ta' art gewwa l- Kalkara, kif ahjar deskritta fl-avviz promotur.

Jirrizulta illi Nazzareno Vella Jones u Maria Concetta Valentino huma sidien tar-rimanenti zewgt terzi indivizi tal-art indikata fl-Avviz Nru 251 tat 2 ta' April 2009 li dwaru hemm rikors Nru 18/14 illi qed jigi deciz kontestwalment mal-kawza odjerna..

Jirrizulta illi l-kawza odjerna miexja kontestwalment mal-kawza Rikors 18/14 fuq imsemmija, w il-provi u konsiderazzjonijiet fejn maghmulha, anke peritali, ghandhom possibbli, ghal kaz odjern ukoll.

japplikaw, sa

Jirrizulta illi l-kawza odjerna giet intavolata wara illi l-intimat ippresenta Ittra Ufficjali datata 16 ta' Ottubru 2014, illi kienet tghid is-segwenti: (fol 53)

il-Kummissarju

tal-Artijiet qieghed

"Bil-prezenti att gudizzjarju illi qieghed jintbaghat ghall- finijiet tal-Artikolu 22 tal-Ordinanza Dwar l-Akkwist ta' Artijiet ghal Skopijiet Pubblici (Kap. 88 tal-Ligijiet ta' Malta), jirreferik ghall-Avviż Numru mitejn u wiehed u hamsin (251) fil- Gazzetta tal-Gvern tat-tnejn (2) ta' April tas-sena elfejn u disgha (2009), ghax-xiri assolut bhala liberu u frank ta' bicca art fil-Kalkara, tal-kejl ta' mitejn u hamsa u sittin metru kwadru (harrison), li tmiss mix-Xlokk ma' propjeta ta' Harrison Vella Jones u ohrajn, mit- Tramuntana ma' propjeta ta' Dott. Charles Fava Naudi u mill- Grigal ma' Triq is-Sienja jew irjieh verjuri, li hija mmarkata bil-kulur ahmar u bhala plot 1E fuq il-pjanta bl-ittri P.D. u bin- numru mitejn u sebgha u hamsin, underscore, tlieta 257_73_3) u li ghall-imsemmija propjeta l-awtorita kompetenti qieghda tofri l-kumpens ta elfejn, erba' mija u tnejn u disghin Ewro u tnejn u erbghin čentezmu (2,492.42), skond l-istima li hemm imsemmijia fl-istess Avviż Numru mitejn u wiehed u hamsin (251) li saret mill-Perit Fred H. Grech Balzan A.&C.E., li kklassifika l-art bhala agrikola fit-termini ta' Kap. 88 tal-Ligijiet ta' Malta.

Il-Kummissarju tal-Artijiet qieghed jinfurmak ukoll illi abbażi tal-parir legali tal-Avukat Dottor Stefan Mcshannon Debono Cachia Castelletti, huwa sodisfatt li inti kellek titolu fuq l- imsemmija art li jaghtik drit itirievi l-kumpens fl-ammont fig imsemmi, liema kumpens gie depožitat fkont bankarju skont it-termini tal-Artikolu 22(3) ta' Kap. 88.

"Illi ghaldaqstant il-Kummissarju tal-Artijiet qieghed javżak illi inti ghandek wiehed u ghoxrin in-notifika ta' dan jidhirlek, tikkontesta l- ammont ta' kumpens fuq imsemmi, jigifieri l-ammont elfejn, erba' mija u tnejn u Ewro u tnejn u erbghin centeżmu (2,492.42).

l-att gudizzjarju sabiex,

"F'każ li tiddeciedi li tikkontesta dan il-kumpens, il- kontestazzjoni ghandha issir permezz ta rikors li ghandu jigi ppreżentat minnkom fir-Registru tal-Bord ta' Arbitragg dwar Artijiet li fih tindikaw l-ammont illi qeghdin fuq imsemmija u dan skond ma huwa mehtieg mill-Artikolu 22 ta' Kap. 88 tal-Liğijiet ta' Malta.

tippretendu bhala kumpens ghall-art

"Fin-nuqqas ta' kontestazzjoni min-naha tieghek ghall- kumpens offrut kif fuq imfisser, il kumpens offrut jitqies li qieghed jigi aččettat minnek bhala l-valur gust tal- bicca art esproprijata ghall-finijiet u l-effetti kollha tal- ligi.

Jirrizulta illi l-Avviz Nru 251 ippubblikat fil-Gazzetta tal-Gvern datat 2 ta' April 2009 kien jghid dan li gej: (fol 55)

"DIN id-dikjarazzjoni li gejja, maghmula mill-President ta' Malta bis-sahha tal-artikolu 3 tal-Ordinanza dwar l- Akkwist tal-Artijiet ghal Skopijiet Pubblici (Kapitolu 88) hija ppubblikata skont u ghall-finijiet tal-artikolu 9(1) ta' dik l-Ordinanza.

"DIKJARAZZJONI TAL-PRESIDENT TA' MALTA

"Jiena hawnhekk niddikjara taht imsemmija hija mehtiega mill-awtorità kompetenti ghal skop pubbliku skont id-dispożizzjonijiet tal-Ordinanza dwar ta Artijiet ghal Skopijiet Pubbliči (Kapitolu 88) u illi l-Akkwist taghha ghandu jkun b'xiri assolut.

"Deskrizzjoni tal-Art

"L-art li gejja fil-Kalkara:-

"Bicca art tal-kejl ta' madwar 265 metru kwadru, li timiss mix-Xlokk ma' proprjetà ta' Harrison Vella Jones u ohrajn, mit-Tramuntana ma' proprjetà ta' Dott. Charles Fava Naudi u mill-Grigal ma' Triq is-Sienja jew irjieh verjuri.

"L-art hawn fuq imsemmija tidher murija bil-kulur ahmar u mmarkata bhala plot '1E' fuq il-pjanta P.D. Nru. 257_73_3, li wiehed jista' jara fuq talba fid- Dipartiment tal-Artijiet, Auberge de Baviere, Il-Belt Valletta.

"Il-kumpens offrut huwa ta' elfejn, erba' mija u tnejn u disghin Ewro u tnejn u erbghin centeżmu (2,492.42), skont l-istima li hawn ma din id-dikjarazzjoni kif din saret mill-Perit Arkitett Fred H Grech Balzan A&CE

Jirrizulta illi l-intimati jikkontendu illi permezz ta' Avviz ta' Akkwist ta' Art Nru 126 mahruga fit 8 ta' Frar 1974, dina l-art kienet gia espropriata mill-Awtoritajiet kompetenti – dana madanakollu ma huwiex rifless fid-Dikjarazzjoni illi abbazi tieghu saret l-Ittra Ufficjali mibghuta a tenur tal-Artikolu 22 tal-Kap 88, liema Dikjarazzjoni gie ippubblikata fl-Avviz 252 tas-sena 2009.

illi d-Dikjarazzjoni

Jirrizulta ta' Malta giet ippubblikata fit-2 ta' April tas-sena 2009 (fol 55) u giet notifikata lir-rikorrenti permezz ta' Ittra Ufficjali mibghuta fis-16 ta' Ottubru 2014 (fol 53).

Jirrizulta illi r-rikorrenti ddikjaraw, f'verbal datat 5 ta' Lulju 2017, illi jablu li d-data meta t-titolu tal-art inghaddiet lill-Gvern kien fit-2 ta' April 2009, mal-pubblikazzjoni tal-Avviz Nru 251, u ghalhekk jikkontendu illi huma ghandhom jinghataw il-valur ta' l-art illi kienet tesisti fit 2 ta' April 2009, kemm ghal dak illi jirrigwarda kwalita' kif ukoll ghal dak illi ghandu x'jaqsam ma' rata. (fol 105)

Konstatazzjonijiet Peritali "1.

Jirrizulta illi l-Membri Teknici mqabbda mill-Bord, ossija l-Periti Alan Bugeja Calleja u Elena Spiteri k/a Spiteri De Bono Bharwani, ghamlu vari osservazzjonijiet u konkluzjonijiet, kemm fil-kawza odjerna, kif ukoll fil-kawza 18/14 illi tirrigwarda ezattament l-istess bicca art u ezattament l- istess Avviz u ezattament l-istess Ittra Ufficjali.

Ghaldaqstant, ikun opportun illi l-Bord jezamina t-tlett rapporti differenti illi saru fiz-zewgt kawzi

Jirrizulta illi fil-kawza 18/2014, il-Membri Teknici inizzjalment ippresentaw is-segwenti rapport fit 22 ta' Settembru 2016 fejn ghamlu s-segwenti osservazzjonijiet: (Rik 18/14 - fol 44)

"PUNT 1 - KWALITA TAL-ART: L-art fil-kwistjoni tmiss ma' Triq is-Sienja u tifforma parti mill- grounds' tal- iskola primarja qalb zona residenzjali.

Skont il- 'Grand Harbour Local Plan' mahrug mill-Awtorita tal-Ippjanar fis-sena 2002 (emendat fis-sena 2007), fid-data tat- tehid tat-02 ta' April 2009 din l-art kienet tinsab gewwa l-limiti ta' skema ta' bini u skedata bhala 'Retention of Existing or more Environmental Friendly Uses.

Fl-atti tissemma wkoll applikazzjoni pendenti ghal żvilupp socjali, madanakollu, kif jidher mis-'siteplan' mal-istess applikazzjoni (Dok.

16), din l-applikazzjoni ma titrattax l-art fil-kwistjoni.

Ghalhekk, fit-termini ta' Artikolu 18(1) tal-Ordinanza dwar l-Akkwist tal-Artijiet ghal Skopijiet Pubblici (Kap. 88 tal-Ligijiet ta' Malta) din l-art tikkwalifika bhala art ghall-bini pero bl-użu limitat ghal dak eżistenti (skola) fit-termini ta' Artikolu 18(2).

harget Dikjarazzjoni

"Billi kif inghad hawn fuq, jirriżulta li fis-sena 1974 kienet id- dispożizzjonijiet tranzitorji f'Artikolu 36 tal-Ordinanza tal-Artijiet ghal Skopijiet Pubblici dwar (Kapitolu 88 tal-Ligijiet ta Malta), id-data relevanti sabiex tigi stabbilita l-kwalita tal-art ghandha tkun id- data tad-Dikjarazzjoni originali (cioe s-sena 1974) skont il-kriteriji li jkunu stabbiliti bil-ligi dak iż-żmien, cioe dawk tal-faccata fuq triq u tad-distanzi minn 'built- up area.

Ghalhekk, jekk wiehed ikollu jqis din id- Dikjarazzjoni originali, ma japplikawx 'policies' jew pjani lokali li nharğu mill-awtoritajiet.

Mill-pjanta fol.

36 jirriżulta li fis-sena 1974 din l-art ma kelliex faccata u ghalhekk tikkwalifika bhala agrikola.

"Ghalhekk, l-esponenti Membri Teknici qed ihejju żewg stimi ghall-konsiderazzjoni tal-Bord, wahda bbażata fuq id-Dikjarazzjoni tal-President tas-sena 2009 biss (billi r-Rikors Promotur jaghmel referenza biss ghal din id-Dikjarazzjoni, liema Dikjarazzjoni ma tinsabx fl-atti) u l-ohra tenut kont id Dikjarazzjoni tas-sena 1974.

"PUNT 2 - DATA TAL-ISTIMA: Skont Artikolu 27(1)(b)(i) tal- Ordinanza, il-valur tal-art ghandu jitqies bhala l-valur fid-data tan-notifika tad-Dikjarazzjoni tal- President, cioe' d-19 ta' Ottubru 2014 jekk wiehed jikkonsidra tal-President imsemmija fir-Rikors Promotur (mhux prezentata fl-atti) u ma jikkonsidrax id-Dikjarazzjoni tal-President tas- sena 1974.

id-Dikjarazzjoni

"Jekk wiehed iqis li kienet inharget Dikjarazzjoni tal- President qabel il-05 ta' Marzu 2003 u billi ma jirrizultax li nhareg Avviż ghall-Ftehim qabel 1-01 ta' Jannar 2005, il-valur tal-art ghandu jkun skont kif ikun fl-01 ta' Jannar 2005.

Ghalhekk, l-esponenti Membri Tekniči qed ihejju żewg stimi fiż-żewg dati msemmija skont il-kwalita relattiva tal-art.

"PUNT 3 STIMI: L-esponenti Membri Tekniči kkunsidraw dan kollu, id- dispożizzjonijiet tal-Ordinanza, u bhala riżultat huma tal-opinjoni illi I-valur gust li din l-art b'kejl ta' 265 metri kwadri kienet iggib fis-suq kieku giet mibjugha bhala libera u franka minn sidha volontarjament:

il-lokalita u kif ukoll

"A. Fid-19 ta' Ottubru 2014, ikkunsidrata bhala art ghall-bini pero bl-użu limitat ghall-iskola jammonta ghal mija u sitt elef Euro (€106,000) ghall-intier ekwivalenti ghal €400 kull metru kwadru.

Madankollu, fit-termini ta' Artikolu 25(1) tal- Ordinanza, din l-istima teccedi l- kumpens ta' €386.42 kull metru kwadru, cioe' l- ammont ta' tmienja u sittin elf, mitein u sitta u sittin Euro u sitta u sittin centeżmi (€68,266.66) propost mir- Rikorrenti ghas-sehem taghhom ta' 2/3 indiviżi.

"B. Fl-01 ta' Jannar 2005, ikkunsidrata bhala agrikola jammonta ghal tlett elef, hames miia u tlieta u tletin Euro u tlieta u tletin centeżmi (€3,533.33) ghas-sehem tar-Rikorrenti ta' 2/3 indiviżi ekwivalenti ghal €20 kull metru kwadru

Jirrizulta illi, sussegwentement, fl-4 ta' Ottubru 2016, l-Membri Teknici fil-kawza 18/2014 hargu "Rapport Korrettorju" fejn qalu s-segwenti: (Rik 18/14 - fol 49)

"DAN IR-RAPPORT QED JIKKOREGI R-RAPPORT DATAT 14 TA' SETTEMBRU 2016 U PREZENTAT MILL-ESPONENTI MEMBRI TEKNICI FIT-22 TA' SETTEMBRU 2016 BILLI WAQT LI HUMA KIENU QED JIRREDIGU R-RAPPORT FIR-RIKORS NUMRU 17/2014, INDUNAW LI BI ŻVISTA MA KIENUX IKKONSIDRAW IL- PROVI MRESSQA FIR-RIKORS NUMRU 17/2014 SKONT IL-VERBAL TAT-08 TA' GUNJU 2016.

Jirrizulta illi tali rapport tal-4 ta' Ottubru 2016 jghaddi biex jghid is-segwenti: (Rik 18/14 - fol 52)

"PUNT 1 - KWALITA TAL-ART: L-art fil-kwistjoni tmiss ma' Triq is-Sienja u tifforma parti mill-'grounds' tal- iskola primarja qalb zona residenzjali.

Jirrizulta illi, fil-kaz odjern, ossija 17/2014, l-Membri teknici ippreentaw ir-rapport taghhom fl-4 ta' Ottubru 2016, fejn ghamlu s-segwenti osservazzjonijet: (fol 68)

cioe' dawk tal-faccata fuq triq u tad-distanzi minn 'built- up area.

Ghalhekk, ma japplikawx 'policies' jew pjani lokali li nhargu wara mill-awtoritajiet.

Mill-pjanta fol.

36 jirrizulta li fis-sena 1974 din l-art ma kelliex faccata u ghalhekk tikkwalifika bhala agrikola.

"PUNT 2 - DATA TAL-ISTIMA: Skont Artikolu 18A tal- Ordinanza, billi kienet tal- President qabel il-05 ta Marzu 2003 u billi ma jirriżultax li nhareg Avviż ghall-Ftehim qabel l-01 ta' Jannar 2005, il-valur tal-art ghandu jkun skont kif ikun fl-01 ta' Jannar 2005.

inharget Dikjarazzjoni

il-lokalita u kif ukoll

"PUNT 3 - STIMA: L-esponenti Membri Teknici kkunsidraw dan kollu, id- dispożizzjonijiet tal-Ordinanza, u bhala riżultat huma tal-opinjoni illi I-valur gust li din l-art b'kejl ta' 265 metri kwadri kienet iggib fis-suq kieku giet mibjugha bhala libera u franka minn sidha volontarjament fl-01 ta' Jannar 2005 ikkunsidrata bhala agrikola jammonta ghal tlett elef, hames mija u tlieta u tletin Euro u tlieta u tletin centezmu (€3,533.33) ghas-sehem tar-Rikorrenti ta' 2/3 indiviz ekwivalenti ghal €20 kull metru kwadru.

Billi jirriżulta li fis-sena 1974 kienet harget Dikjarazzjoni ohra, skont id-dispozizzjonijiet tranzitorji f'Artikolu 36 tal-Ordinanza dwar tal-Artijiet ghal Skopijiet Pubbliči (Kapitolu 88 tal-Ligijiet ta' Malta), id-data relevanti sabiex tigi stabbilita l-kwalita tal-art ghandha tkun id- data tad-Dikjarazzjoni originali (cioe s-sena 1974) skont il-kriterji li jkunu stabbiliti bi ligi dak iz-żmien, cioe' dawk tal-faccata fuq triq u tad-distanzi minn 'built- up area.

Mill-pjanta fol.

36 tar-Rikors Numru 18/2014 jirrizulta li fis-sena 1974 din l-art ma kelliex faccata u ghalhekk tikkwalifika bhala agrikola.

inharget Dikjarazzjoni

"PUNT 3 - STIMA: L-esponenti Membri Teknici id- kkunsidraw dan kollu,

il-lokalita u kif ukoll

dispożizzjonijiet tal-Ordinanza, u bhala riżultat huma tal-opinjoni illi I-valur gust li din l-art b'kejl ta' 265 metri kwadri kienet iggib fis-suq kieku giet mibjugha bhala libera u franka minn sidha volontarjament fl-01 ta' Jannar 2005 ikkunsidrata bhala agrikola jammonta ghal elf, seba mija u sitta u sittin Euro u sebgha u sittin centezmi (€1,766.67) ghas-sehem tar-Rikorrenti Felice Azzopardi Mercieca u maria Concetta Azzopardi Mercieca indiviz ekwivalenti ghal €20 kull metru kwadru.

ta' 1/3

Jirrizulta illi kemm ir-rikorrenti kif ukoll l-intimati ghamlu domandi in eskussjoni, illi ghalihom irrispondew l-abbli Membri Teknici tal- Bord, fejn il-konkluzjonijet taghhom fiz-zewgt rapporti ppresentati fl-4 ta' Ottubru 2016 hawn fuq riprodotti ma gewa mibdula.

Konsiderazzjonijiet tal-Bord.

jekk huma ma kienux ser

Jirrizulta illi l-azzjoni odjerna giet imnieda rizultat ta' Ittra Ufficjali illi ghamlet l-Awtorita fis-16 ta' Ottubru 2014 fejn gharrfet li- jikkontestaw d- rikorrenti Dikjarazzjoni illi saret mill-President ta' Malta fit-2 ta' April 2009, a tenur tal-Artikolu 22 tal-Kap 88 s-somma hemm indikata bhala kumpens, ossija €2,492.42, kienet ser tigi meqjusa bhala accettata.

Jirrizulta, ghalhekk, tal-azzjoni kollha hija d- Dikjarazzjoni tal-President ta' Malta tat-2 ta' April 2009, kif ippubblikata permezz ta' Avviz Nru 251 fil-Gazzetta tal-Gvern tat-2 ta' April 2009.

Jirrizulta car illi l-art indikata fl-Avviz Nru 251 hija bicca art fil- Kalkara tal-kejl ta' 265 metri kwadri li tmiss mix-Xlokk ma' propjeta ta' Nazzareno Vella Jones u ohrajn, mit-tramuntana ma' propjeta ta' Dott Charles Fava Naudi u mill-grigal ma' Triq is-Sienja jew irjieh verjuri.

Jirrizulta illi d-Dikjarazzjoni tal-President ta' Malta fuq imsemmija ppubblikata permezz ta' Avviz Nru 251 imkien ma taghmel referenza ghall xi Dikjarazzjoni tal-President ta' Malta jew Dikjarazzjoni ohra illi setghet inharget qabel dakinhar.

Jirrizulta illi l-Awtorita Intimata tikkontendi illi tali art kienet gia ttiehdet fis-sena 1974, u ghal dan il ghan ghamlet referenza ghall-Avviz nru 126 ippubblikat fil-Gazzetta tal-Gvern fejn, permezz ta' Dikjarazzjoni tal-Gvernatur Generali tat-8 ta' Frar 1974, kienet ittiehdet "bicca art tal kejl ta' 1,286 qasab kwadri (5,647 metri kwadri) li tmiss mill-Lbic parti ma propjeta tas-Sur Carmelo Mizzi Casha, parti ma' Triq il-Kapuccini u parti ma propjeta tas- Sur Charles Valentino Mccarthy u ohrajn, mill-Majjistral parti ma' propjeta tal-Gvern u parti ma' triq Santa Filomena u mil-Lvant

parti ma' propjeta tas-Sinjura Gemma Fava Naudi u ohrajn u parti ma propjeta tas-Sur George Azzilla" (fol 64)

Jirrizulta illi la l-kobor tal-art fuq imsemmija kif ukoll l-irjhat indikat fl-Avviz ma jaqblu bl-ebda mod mal-art indikata fid-Dikjarazzjoni tal-President ta' Malta ppubblikata permezz ta' Avviz Nru 251 u li hija l-meritu tal-kawza odjerna.

Jirrizulta wkoll illi l-Awtorita' Intimata tikkontendi illi kien hemm Dikjarazzjoni Presidenzjali ohra, u ghal dan il-ghan l-Awtorita esebiet Dikjarazzjoni tal-President ta' Malta illi ma ghandhiex data visibbli u li tirrigwarda "bicca art fil-Kalkara tal-kejl ta' 265 metri kwadri li tmiss mix-Xlokk ma' propjeta ta' Harrison Vella Jones u ohrajn, mit-tramuntana ma' propjeta ta' Dott Charles Fava Naudi u mill-grigal ma' Triq is-Sinjra jew irjieh verjuri". (fol 61)

Jirrizulta, madankollu, tali illi ghalkemm Dikjarazzjoni, ma kienetx f'pusizzjoni tikkonferma u tippresenta dokumentazzjoni li turi illi attwalment tali Dikjarazzjoni giet ippubblikata permezz ta' Avviz fil-Gazzetta tal-Gvern, kif trid il- Ligi, u wisq anqas ma kienet f'pusizzjoni tippresenta Dikjarazzjoni fejn id-data tal-firma tal-President ta' Malta kienet legibbli.

In vista ta' tali nuqasijiet, il-Bord ma jistax iqis id-Dikjarazzjoni esebita a fol 61 tal-process bhala Dikjarazzjoni valida fil-Ligi.

l-abbli Membri Teknici

Jirrizulta tal-Bord wasslu ghall- konkluzjonjiet taghhom fiz-zewgt rapporti taghhom tal-4 ta' Ottubru 2016, illi jinsabu a fol 49 fil-process Rik Nru 18/14 u fol 68 fil-process odjern, abbazi tal-premess illi fuq l-art meritu tal- kawza Presidenzjali precendentement, u ghalhekk kien japplika d-dettam tal-Artikolu 18A tal-Kap 88.

saret Dikjarazzjoni

Jirrizulta, madanakollu, mill-provi kif fuq prodotti u spjegati minn dana il-Bord, illi Dikjarazzjoni tal-President ta' Malta jew tal- Gvernatur Generali fuq l-art meritu tal-kawza odjerna ma tesistix, tant illi fid-Dikjarazzjoni tal-President ta' Malta tat 2 ta' April 2009 ma ssir ebda referenza assoluta ghal xi Dikjarazzjoni precendenti.

Jirrizulta, ghalhekk, illi fil-kaz odjern, ma japplikax id-dettam tal- Artikolu 18A tal-Kap 88, izda japplika d-dettam tal-Artikolu 27 tal- Kap 88 u, fejn jirrigwarda valur tal-art u l-istat taghha, japplia dak stabbilit fl-Artikolu 27 (1) (b) (i), ossija "il-valur tal-art huwa l-valur illi tad-Dikarazzjoni mill- jkollha President"

Jirrizulta illi d-Dikjarazzjoni tal-President ta' Malta tat-2 ta' April 2009 gie notifikat lir-rikorrent fid 19 ta' Ottubru 2014, kif stabbilit mill-Membri Teknici, u dana rizultat tal-fatt illi, ghal ragunijiet maghrufa biss l-Ittra Ufficjali rikjesta mill-Ligi inharget aktar minn hames snin wara, ossija fis 16 ta' Ottubru 2014.

lill-Awtorita',

Jirrizulta ghalhekk illi l-valur tal-art illi ghandu jikkunsidra dana il- Bord huwa dak esistenti fid-19 ta' Ottubru 2014, u dana a tenur tal-Artikolu 27 (1) (b) (i) tal-Kap 88, illum rexiss.

Jirrizulta, ghalhekk, illi l-valur illi ghandu jasal ghalih il-Bord huwa dak stabbilit fir-rapport originali tal-Membri Teknici, ossija dak fejn qalu s-segwenti:

A. Fid-19 ta' Ottubru 2014, ikkunsidrata bhala art ghall- bini pero bl-użu limitat ghall-iskola jammonta ghal mija u sitt elef Euro (€106,000) ghall-intier ekwivalenti ghal €400 kull metru kwadru.

Jirrizulta ukoll, illi, a differenza tal-valur raggunt hawn fuq, is- sehem tar-rikorrent fikaz odjern huwa ta' 1/3 indiviz, u ghalhekk l-ammont dovut bhala kumpens lir-rikorrenti ghandu jkun ta' hames u tletin elf, tlett mija u tlieta u tletin Euro u tlieta u tletin centezmu (€35,333.33)

Konstatazzjonijiet finali

"Il-Bord, abbazi tal-provi u konstatazzjonijiet fuq maghmulha, jasal ghas-segwenti konkluzjonijet: "a) L-art ghandha titqies bhala art ghall-bini pero bl-uzu limitat

ta' April 2009, ossija erbghatax-il gurnata wara

"b) Id-data tat-tehid tal-pussess ta' l-art ghandu jitqies illi huwa is-16 l- pubblikazzjoni tal-Avviz Nru 251, u dan a tenur tal-Artikolu 12 (1) tal-Kap 88

"c) Il-kumpens xieraq ghax-xiri assolut, bhala franka u libera, tal- art meritu tal-kawza odjerna ghas-sehem ta' terz tar-rikorrenti Felice Azzopardi Mercieca u Maria Concetta Azzopardi Mercieca ghandu jkun ta' hames u tletin elf, tlett mija u tlieta u tletin Euro u tlieta u tletin centezmu (€35,333.33)

"d) L-imghax ghandu jiddekorri skond il-Ligi."

Rat ir-rikors tal-appell tal-Awtorità tal-Artijiet li assumiet l-atti minflok il-

Kummissarju tal-Artijiet, li permezz tieghu talbet li din il-Qorti thassar u

tirrevoka s-sentenza appellata tal-Bord tal-Arbitragg dwar l-Artijiet fl-

ismijiet premessi tal-21 ta' Novembru, 2018, u minflok tibghat il-process

lura lill-istess Bord biex jiddeciedi l-vertenza skont il-ligi jew jekk

jidhrilha, tiffissa l-kumpens xieraq hi bl-istess mod li jidhrilha li huwa

opportun u skont il-ligi, bl-ispejjez taz-zewg istanzi kontra l-appellati.

Rat ir-risposta ta' l-appell ta' Felice Azzopardi Mercieca u Maria Concetta Azzopardi Mercieca li

permezz

li s-sentenza appellata ghandha

kkonfermata, bl-ispejjez kontra l-Awtorità appellanti.

Rat li waqt is-seduta tas-6 ta' Gunju, 2019, id-difensuri tal-partijiet

iddikjaraw li m'ghandhomx xi jzidu u li l-appell jista' jibqa' ghas-

Rat l-atti kollha tal-kawza u d-dokumenti esebiti;

Ikkonsidrat:

Illi dan il-kaz, flimkien ma' kaz iehor (Rikors Numru 18/2014) li qieghed

jigi deciz illum ukoll, jitratta l-esproprju ta' porzjon art fil-Kalkara tal-kejl

ta' 256 metru kwadru b'titolu ta' xiri assolut.

jitratta l-porzjon indiviz ta' terz, il-kaz l-iehor jitratta l-porzjon indiviz ta'

zewg terzi fuq l-istess art.

Dawn il-proceduri ta' esproprju skattaw

permezz tal-ittra ufficjali tas-16 ta' Ottubru, 2014, indirizzata lill-erba'

sidien tal-istess porzjon art, li fiha saret referenza ghall-avviz numru 251

fil-Gazzetta tal-Gvern ippubblikat fit-2 ta' April, 2009.

Din l-art hija

mmarkata bhala plot 1 E fuq il-pjanta PD Numru 257_73_3 esebita in

Il-Gvern offra bhala kumpens is-somma ta' €2,492.42 ghall-intier

fit-termini tal-Kap.88 tal-Ligijiet ta' Malta.

Ir-rikorrenti appellati m'accettawx dan il-kumpens u kkontestawh in

kwantu qiesu li dan ma kienx adegwat u ma jirriflettix il-valur ta' l-istess

proprjetà skont il-ligi stante li fil-fehma taghhom il-kumpens gust ghall-

istess proprjetà huwa ta' €210,000 ghall-intier.

Din il-pretensjoni

taghhom hija bbazata fuq stima tal-perit inkarigata minnhom, il-Perit

Nadia Celeste, li ssejjes din l-istima taghha fuq il-prezzijiet vigenti fis-sena

2014, wara li kkunsidrat li din l-art illum tifforma parti mill-iskola u li taqa'

fl-iskemi tal-izvilupp tal-Awtorità ta' Malta ghall-Ambjent u l-Ippjanar.

Kummissarju appellat baqa' jsostni li l-valur tal-art kellu jkun dak ta'

Il-Bord hatar zewg periti sabiex jassistuh fil-materja, li wara li ezaminaw

l-atti tal-kaz waslu ghall-konkluzjoni li ladarba jirrizulta li fis-sena 1974

kienet harget Dikjarazzjoni ohra, kellha

tapplika d-dispozizzjoni

tranzitorja fl-Artikolu 36 tal-Kapitolu 88, sabiex tigi stabbilita l-kwalità tal-

art fid-data tad-Dikjarazzjoni originali.

Skont il-kriterji vigenti dak iz-

zmien, ma kenux japplikaw il-pjan lokali jew policies li jinhargu mill-

awtoritajiet, izda l-kriterji kienu dawk ta' faccata fuq triq u tad-distanzi

minn built up area u ladarba stabbilew li mill-pjanta tal-esproprju

annessa mad-dikjarazzjoni originali jirrizulta li din l-art ma kellhiex

faccata fuq triq, dan kien ifisser li l-art tikkwalifika bhala wahda agrikola.

Imbaghad il-periti tal-Bord applikaw l-Artikolu 18A tal-Ordinanza, sabiex

stabbilew li l-valur tal-art in kwistjoni kellu jkun dak tal-1 ta' Jannar,

2005, li f'dan il-kaz jammonta ghas-somma ta' €1,766.67 ghas-sehem

tar-rikorrenti appellati ta' terz indiviz, ekwivalenti ghar-rata ta' €20 kull

Izda l-Bord ma qabilx ma' din il-konkluzjoni peress li qies li l-azzjoni

odjerna kienet imsejsa fuq id-Dikjarazzjoni tal-President tat-2 ta' April,

2009, kif pubblikata fl-avviz numru 251 fil-Gazzetta tal-Gvern tat-2 ta'

Qies ukoll li din id-Dikjarazzjoni Presidenzjali mkien

m'ghamlet referenza ghal xi Dikjarazzjoni Presidenzjali precedenti.

Filwaqt li l-Bord ghamel referenza ghall-pretensjoni tal-Awtorità intimata

li din l-art kienet ittiehdet fis-sena 1974, permezz tal-avviz numru 126

ippubblikat fil-Gazzetta tal-Gvern fejn permezz tad-Dikjarazzjoni tal-

Gvernatur Generali tat-8 ta' Frar, 1974, kienet ittiehdet art tal-kejl ta'

5,647 metru kwadru, l-Bord irrileva li la l-kobor tal-art u lanqas l-irjihat

indikati fl-Avviz ma jaqblu ma dawk rizultanti fl-avviz mertu tal-kawza

Dikjarazzjoni tal-President b'data li ma kenitx vizibbli li kienet titratta

bicca art fil-Kalkara tal-kejl ta' 265 metru kwadru u bl-irjieh hemm

f'posizzjoni

tikkonferma u

dokumentazzjoni li turi li attwalment tali Dikjarazzjoni giet ippubblikata

permezz ta' Avviz fil-Gazzetta tal-Gvern, kif trid il-ligi jew ipprezentat

Dikjarazzjoni fejn id-data tal-firma tal-President ta' Mata kienet legibbli.

Kwindi l-Bord iddecieda li japplika l-valur tal-art vigenti fid-19 ta' Ottubru,

2014 u dan a tenur tal-Artikolu 27(1)(b)(i) tal-Kap.

88 u adotta l-valur

stabbilit mill-periti membri fir-rapport originali taghhom fl-atti tar-rikors

18/2014, sabiex stabilixxa l-kumpens dovut lir-rikorrenti ghas-sehem

taghhom ta' terz indiviz fis-somma ta' €35,333.33.

L-Awtorità intimata hassitha aggravata bl-imsemmija sentenza u ssejjes

l-appell taghha fuq zewg aggravji principali.

L-ewwel aggravju taghha

l-Bord zbalja meta qabel mar-rikorrenti u qal

Dikjarazzjoni Presidenzjali ma ssemmietx

fit-tieni Dikjarazzjoni

Presidenzjali u lanqas fl-att gudizzjarju, dan meta l-ligi ma tpoggi l-ebda

obbligu fuq il-President jew fuq l-Awtorità sabiex issir tali referenza.

Mentri l-ligi tipprovdi li wiehed ghandu jiehu l-ewwel dikjarazzjoni

presidenzjali sabiex jara l-kwalità tal-art li ttiehdet.

Tishaq li ladarba l-ligi

li ghandhom

valutazzjonijiet, il-gudikant huwa marbut li japplika d-dettami tal-ligi.

It-tieni aggravju huwa dak dwar il-konsiderazzjoni maghmula dwar l-art li

hija "art ghall-bini però bl-uzu limitat ghall-skola", meta l-Bord ikkunsidra

l-valur tal-art fid-19 ta' Ottubru, 2014 u ghaldaqstant dan jorbot

direttament mal-ewwel aggravju taghha.

Dana peress li jekk l-art

kellhiex titqies fabrikabbli jew le hija konsiderazzjoni li tohrog mil-ligi u

ghalhekk ihossu aggravat b'dan il-fatt ukoll.

Tishaq li l-ewwel

Dikjarazzjoni Presidenzjali hija valida fil-ligi u ma kellhiex tigi skartata

mill-Bord, kif ukoll il-provi prodotti fil-mori tal-kawza kellhom iwasslu

ghall-konkluzjoni li l-art in kwistjoni ghandha tigi kkunsidrata bhala

wahda agrikola skont il-kriterji vigenti fil-ligi fiz-zmien il-hrug tal-ewwel

Dikjarazzjoni Presidenzjali.

Kwindi ssostni li f'dawn ic-cirkostanzi, jekk

din il-Qorti ma tissindikax l-apprezzament tal-provi maghmul mill-Bord in

prim'istanza, ser tigi kkawzata ngustizzja manifesta ghaliex il-provi

prodotti ma kenux u ma setghux iwasslu ghall-konkluzjoni raggunta mill-

Ir-rikorrenti appellati jwiegbu li l-Awtorità appellanti ma ressqet ebda

raguni serja fir-rikors tal-appell sabiex twassal lil din il-Qorti tiddisturba

d-decizjoni tal-Bord.

Dan meta huwa pacifiku li l-ittra ufficjali tal-15 ta'

Ottubru, 2014 u l-avviz fil-Gazzetta tal-Gvern tat-2 ta' April, 2009 ma

referenza ghal Dikjarazzjoni Presidenzjali precedenti.

Ghalkemm l-appellati jikkoncedu li huwa minnu li l-ligi ma kenitx tobbliga

lill-Awtorità li taghmel tali referenza, u din l-osservazzjoni tal-Bord hija

wahda prettament fattwali, l-Awtorità appellanti tistrieh fuq dan l-

appellati jikkontendu li din il-Qorti ta' revizjoni hija marbuta li tillimita

ruhha ghall-aggravji espressament dedotti altrimenti tippekka fl-ultra

Jishqu li ladarba l-Awtorità riedet li ghall-kaz

in ezami jigi applikat provvediment specjali tal-ligi, jigifieri l-Artikolu 18A

tal-Kap.

88, hija kienet obbligata li tressaq prova adegwata li tassew

kienet harget dikjarazzjoni dwar l-art precedentement kif mahsub fl-

Ladarba l-Bord skarta l-prova maghmula mill-

Awtorità li nharget dikjarazzjoni precedenti fis-sena 1974 u l-Awtorità ma

tghid xejn fir-rigward fl-appell taghha, r-rikorrenti appellati jsostnu li din

il-Qorti hija prekluza milli tinvesti oltrè dak li jirrizulta mill-aggravju.

ladarba ma saritx prova sodisfacenti, ghalhekk l-Awtorità ma pprovatx li

ghall-kaz kellu japplika l-Artikolu 18A.

Dan apparti li jinghad li l-Awtorità

ressqet bhala prova Dikjarazzjoni ohra, li kellha data li ma kenitx

legibbli, izda li certament ma kenitx tas-sena 1974, ladarba kienet

tirreferi ghall-President, peress li fil-15 ta' Jannar, 1974, ma kien hemm

ebda President ta' Malta.

Kwindi lanqas din il-prova m'hija wahda

adegwata stante li dan id-dokument jirreferi ghal dikjarazzjoni ohra li

qatt ma giet esebita, u ma tistax tittiehed bhala ppruvata peress li quod

Filwaqt li jigu citati sentenza u awtur

in sostenn ta' dan il-principju, jikkontendu li l-Bord ghamel sew meta

eziga li l-Awtorità kellha tressaq provi adegwati u sufficjenti sabiex turi

kif kellha ssir dik il-valutazzjoni, wara kollox il-Bord strah fuq dak li

rrizulta mill-atti processwali u abbazi ta' dawk ir-rizultanzi sab li ma

kellux japplika l-Artikolu 18A tal-Ordinanza izda l-Artikolu 27.

tal-Awtorità appellanti u r-risposta

appellati, din il-Qorti tirrileva li fil-verità z-zewg aggravji tal-Awtorità

appellanti huma marbuta ma' xulxin.

Ghandu jinghad mal-ewwel li, din

il-Qorti ssib li l-Awtorità appellanti ghandha ragun fl-ewwel aggravju

taghha, in kwantu kif wara kollox jikkoncedu r-rikorrenti appellati, l-ligi

ma timponix obbligu li t-tieni Dikjarazzjoni Presidenzjali ghandha

taghmel referenza ghall-ewwel dikjarazzjoni sabiex ikun jista' jittiehed

konjizzjoni taghha.

Gazzetta tal-Gvern tal-15 ta' Frar, 1974, (Dok KTA2), kuntrarjament

ghal dak li jinghad mir-rikorrenti appellati, din il-prova bilfors kellha

tittiehed mill-Bord bhala prova legali tal-kontenut taghha, salv jekk issir

prova kuntrarja u dan kif jipprovdi l-Artikolu 627(c) u (d) tal-Kodici ta'

Organizzazzjoni u Procedura Civili.

(Ara f'dan is-sens ukoll is-sentenza

ta' din il-Qorti tat-28 ta' Gunju, 2019, fil-kawza fl-ismijiet Camilla Sobh

et v. Kummissarju tal-Artijiet.)

ddecieda li l-Awtorità naqset milli tipprezenta dokumentazzjoni in

sostenn tal-pretensjoni taghha ta' dikjarazzjoni precedenti, peress li dan

l-obbligu l-Awtorità wettqitu billi pprezentat il-Gazzetta tal-Gvern tal-

jaghlaq ghajnejh ghall-prova

effettivament saret dikjarazzjoni precedenti dik tas-sena 2009, kif

rizultanti mid-Dikjarazzjoni

msemmija fil-Gazzetta tal-Gvern esebita in atti.

Kif inghad fis-sentenza

"Il-fatt li l-Gazzetta tal-Gvern esebita quddiem il-Bord kellha tittiehed bhala prova ta dak li hemm fiha, sakemm ma jigix muri mod iehor, dan ifisser li l-prezunzjoni hija li l-Gazzetta tal-Gvern hija xhieda ta' dak li turi u l-htiega li jintwera li l-affarijiet saru mod iehor, jispetta lil min jallega l-kuntrarju,"

Applikat dan il-principju ghall-kaz in ezami, dan ifisser li l-Bord ma setax

jiskarta tali avviz fil-Gazzetta tal-Gvern semplicement peress li ma kienx

hemm id-dikjarazzjoni originali esebita in atti stante li dak l-avviz kellu fih

innifsu jservi bhala prova adegwata ghall-fini ta' prova ta' dikjarazzjoni

Ladarba l-prova ta' dikjarazzjoni precedenti in atti tirrizulta,

rikorrenti appellati ma jibqax relevanti.

Ghall-istess ragunijiet, jista'

jinghad ukoll li huwa rrelevanti l-fatt li d-dikjarazzjoni esebita in atti (Dok

KTA1) ma jirrizultax li ghandha data vizibbli, ladarba l-Gazzetta tal-

Gvern (Dok KTA2) hija prova legali tal-kontenut taghha.

tikkontendi

dikjarazzjoni precedenti hija wahda valida, jehtieg li din il-Qorti tghaddi

sabiex tistharreg jekk effettivament din id-dikjarazzjoni titrattax l-istess

art jew le.

Din il-Qorti ma tqisx li b'daqshekk tkun qeghda tippekka fl-

ultra petitae jew fl-extra petitae, peress li dan l-istharrig huwa parti

intrinsiku mill-aggravju tal-Awtorità appellanti, tant hu hekk li jekk dan il-

kwezit ifalli, ma jkunx mehtieg li din il-Qorti tkompli tistharreg l-aggravju

Il-Bord fis-sentenza appellata rrileva li l-art

esproprjata permezz tad-Dikjarazzjoni tal-Gvernatur Generali tat-8 ta'

Frar, 1974, kienet tal-kejl ta' 5,647 metru kwadru, u kwindi la l-kobor tal-

art u lanqas l-irjihat indikati fl-Avviz ma jaqblu ma dawk rizultanti fl-avviz

mertu tal-kawza odjerna.

Jigi osservat li ghalkemm huwa minnu li l-kejl

tal-art fiz-zewg avvizi ma jaqbilx, anzi jvarja bil-kbir, minn harsa lejn il-

pjanti esebiti in atti jirrizulta car li filwaqt li d-dikjarazzjoni tas-sena 1974,

li kellha annessa maghha l-pjanta L.D.257/73, kienet titratta arja shiha

ta' artijiet li kellhom jigu nkorporati fil-formazzjoni ta' toroq madwar l-

iskola tal-Gvern fil-Kalkara, d-dikjarazzjoni tas-sena 2009 kienet titratta

Minn harsa lejn il-pjanta P.D. No. 257_73_3, huwa

evidenti li din l-ahhar dikjarazzjoni, kienet titratta plot wahda minn diversi

li kienu precedentement milquta bid-dikjarazzjoni tas-sena 1974.

Inoltrè din il-Qorti m'ghandha l-ebda dubju li l-art milquta biz-zewg

dikjarazzjonijiet hija in parti l-istess art, peress li r-rikorrenti appellati fil-

mori tal-proceduri jaghmlu referenza ghall-proceduri kostituzzjonali li

kellhom fuq l-istess art (Rikors Numru 40/2005).

Minn harsa lejn il-

premessi ta' dawk il-proceduri jirrizulta li r-rikorrenti appellati, rikorrenti

ukoll fil-proceduri kostituzzjonali, kienu qeghdin proprju jippremettu li

permezz ta' dikjarazzjoni fil-gazzetta tal-gvern tal-15 ta' Frar, 1974, il-

Gvernatur Generali iddikjara illi bicca art tal-kejl ta' 1286 qasab kwadri

kompetenti ghal skop pubbliku.

Kwindi altru li jirrizulta car li din id-

dikjarazzjoni precedenti titratta l-istess art.

Ladarba huwa stabbilit li nharget Dikjarazzjoni Presidenzjali precedenti

ghal dik tas-sena 2009, u li l-esproprju fuq l-art de quo, jmur lura ghas-

sena 1974, kwindi huma relevanti

l-emendi u d-disposizzjonijiet

applikabbli ghall-kaz, kif introdotti permezz tal-Att I tas-sena 2006.

Isegwi li ghandha ragun l-Awtorità appellanti, meta torbot l-valutazzjoni

tal-proprjetà mal-Artikolu 18A tal-Kap 88, li jipprovdi illi f'dawk il-kazijiet

fejn tkun harget dikjarazzjoni ta' esproprju qabel l-5 ta' Marzu 2003 u ma

jkunx inhareg Avviz ghall-Ftehim qabel l-1 ta' Jannar 2005, skont il-ligi

vigenti f'dak iz-zmien, il-President jista' jerga' johrog Dikjarazzjoni ta'

esproprju gdida u f'dak il-kaz, il-valur tal-art ghandu jkun dak bazat fuq

il-valur fl-1 ta' Jannar 2005.

Hekk ghamlu l-periti membri tal-Bord fil-

li ghalkemm kienet harget Dikjarazzjoni

Presidenzjali fis-sena 1974 u ohra fis-sena 2009, u ma rrizultax li

nhareg avviz ghall-ftehim, kwindi huwa l-valur tal-1 ta' Jannar, 2005 li

ghandu jigi adoperat.

Hekk ukoll, il-kwalità tal-art in kwistjoni kellha tigi determinata ai termini

tal-Ordinanza kif applikabbli fiz-zmien tad-Dikjarazzjoni originali (dik tas-

sena 1974), sa fejn din kienet fabbrikabbli jew agrikola, skont kif

jipprovdi l-istess Artikolu 9(2)(b) tal-Att 1 tas-sena 2006.

sens is-sentenza ta' din il-Qorti tal-5 ta' Ottubru, 2018, fil-kawza fl-

ismijiet Carmelo Galea Valletta et v. Kummissarju tal-Artijiet.)

Il-periti

membri ghamlu l-ezercizzju opportun meta rrilevaw li fir-rigward tal-

kwalità tal-art, din kellha titqies bhala wahda agrikola ladarba mill-pjanta

originali tal-espoprju jirrizulta li din l-art ma kellhiex faccata fuq triq.

Isegwi li ghandha ragun l-Awtorità appellanti fiz-zewg aggravji taghha, in

japplika

l-provvedimenti

applikabbli tal-ligi ghall-kaz in ezami.

Kwindi din il-Qorti tqis opportun li

fic-cirkostanzi tal-kaz, filwaqt li thassar id-decizjoni tal-Bord, tadotta l-

konkluzjoni milhuqa mill-periti membri, in kwantu din kienet imsejsa fuq

il-konsiderazzjonijiet xierqa.

Ghaldaqstant, ghar-ragunijiet premessi,

Awtorità appellanti, billi tilqa' l-istess u filwaqt li thassar u tirrevoka s-

sentenza tal-Bord tal-21 ta' Novembru, 2018, fl-ismijiet premessi,

tiddeciedi illi filwaqt li tilqa' t-talbiet tar-rikorrenti u tiddikjara l-kumpens

dovut lir-rikorrenti Felice Azzopardi Mercieca u Maria Concetta Azzopardi Mercieca ghas-sehem

taghhom ta' terz (1/3) indiviz ghax-xiri assolut bhala liberu u frank ta'

bicca art fil-Kalkara, tal-kejl ta' mitejn u hamsa u sittin metru kwadru

(265m2), skont l-irjieh indikati ghandu jkun ta' elf seba' mija sitta u sittin

Ewro u sebgha u sittin centezmu (€1,766,67), kif stmat mill-periti

membri, bl-imghax skont il-ligi.

L-ispejjez in prim'istanza jithallsu kif ordna l-Bord, b'dan illi l-proporzjon

ivarja skont il-valur indikat f'din is-sentenza, filwaqt li dawk mertu ta' dan

l-appell, meqjusa l-konsiderazzjonijiet maghmula qabel, jkun opportun li

jigi ordnat li kull parti tbati l-ispejjez taghha.

Tordna li l-kuntratt relattiv ghandu jigi ppubblikat fi zmien tliet xhur mid-

data ta' din is-sentenza.

Deputat Registratur gr


MALTA Fil-Qorti tal-Maġistrati (Malta) Maġistrat Dr. Gabriella Touarha B.A., LL.D.

Fl-Atti tal-Mandat ta' Qbid Eżekuttiv Numru 977/19 fl-ismijiet: Supreme Travel Limited Vs Joseph Mary Savona

Il-Qorti, Rat ir-Rikors ippreżentat mis-soċjetà Chrismarmig Company Limited fil-25 ta' Settembru 2019 permezz ta' liema, għar-raġunijiet mogħtija fir-Rikors, titlob: (i) l- allegazzjoni ta' l-atti tal-Mandat ta' Qbid bin-numru 977/19 fl-ismijiet "Supreme Travel Limited v. Joseph Mary Savona"; u (ii) wara li r-Rikors jiġi appuntat għas- smigħ a tenur ta' l-Artikolu 281(3) tal-Kap.12 tal-Liġijiet ta' Malta, il-Mandat ta' Qbid fl-ismijiet premessi jiġi mħassar jew alternattivament jiġi ordnat li l-imsemmi Mandat ma jiġix esegwit fil-fond Belvedere Court, Penthouse 13, Triq it-Trill, Il-Fontana, u dan taħt dawk il-provvedimenti li l-Qorti jidhrilha xieraq u opportun li timponi; Rat id-dokumenti annessi mar-Rikors promotur a fol.

3 sa' 9 tal-proċess; Rat ir-Risposta tas-soċjetà Supreme Travel Limited permezz ta' liema topponi għat- talbiet tas-soċjetà Rikorrenti u titlob li l-istess jiġu miċħuda, bl-ispejjez kontra s- soċjetà Rikorrenti; Rat id-dokument anness mar-Risposta tas-soċjetà Supreme Travel Limited a fol.

17 sa' 19 tal-proċess; Rat li Joseph Mary Savona ġie notifikat bir-Rikors promotur1 iżda ma ppreżentax Risposta entro t-terminu lilu prefiss u dana nonostante li huwa deher, anke fil-vesti tiegħu personali waqt is-seduta ta' l-10 ta' Ottubru 20192; Semgħet ix-xhieda ta' Joseph Mary Savona mogħtija waqt is-seduta ta' l-10 ta' Ottubru 20193;

1 A tergo ta' fol.

12 tal-proċess.

20 tal-proċess.

21 u 22 tal-proċess.

Semgħet it-trattazzjoni orali; Rat li b'Digriet datat 11 ta' Ottubru 20194, ġiet ordnata l-allegazzjoni ta' l-atti tal- Mandat ta' Qbid bin-numru 977/19 fl-ismijiet "Supreme Travel Limited v. Joseph Mary Savona"; Rat l-atti tal-Mandat ta' Qbid bin-numru 977/19 fl-ismijiet "Supreme Travel Limited v. Joseph Mary Savona" allegati ma' l-atti ta' dawn il-proċeduri; Rat l-atti kollha tal-kawża; Ikkunsidrat: Bil-proċeduri odjerni s-soċjetà Rikorrenti oltre li titlob l-allegazzjoni ta' l-atti tal- Mandat ta' Qbid bin-numru 977/19 fl-ismijiet "Supreme Travel Limited v. Joseph Mary Savona" [iktar 'l quddiem f'din is-sentenza indikata bħala l-Mandat ta' Qbid Nru. 977/19], titlob li l-imsemmi Mandat ta' Qbid Nru. 977/19 jiġi mħassar jew alternattivament jiġi ordnat li ma jiġix eżegwit fil-fond Belvedere Court, Penthouse 13, Triq it-Trill, Il-Fontana, u dan taħt dawk il-provvedimenti li l-Qorti jidhrilha xieraq u opportun li timponi.

Is-soċjetà Rikorrenti tibbaża t-talbiet tagħha fuq is-segwenti premessi: illi riċentement inħareġ mandat ta' qbid eżekuttiv fl-ismijiet premessi in segwitu ta' sentenza fl-ismijiet Supreme Travel Limited (C-16048) vs Joseph Mary Savona deċiża minn din il-Qorti diversament presjeduta fis-27 ta' Frar 2019.

Illi s-soċjetà kreditriċi Supreme Travel Limited qed tittanta teżegwixxi dan il-mandat ta' qbid fuq il-mobbli ġewwa l-fond Belvedere Court, Penthouse 13, Triq it-Trill, Il-Fontana.

Illi però l-proprjetà Belvedere Court, Penthouse 13, Triq it-Trill, Il-Fontana, m'hix proprjetà tad-debitur Joseph Savona iżda proprjetà tas-soċjetà esponenti.

Fil-fatt is-soċjetà esponenti kienet xtrat u akkwistat plot fis-26 ta' April 1999 (kopja tal- kuntratt qed jiġi eżibit bħala Dok.

A) u filwaqt li żviluppat l-art f'appartamenti u biegħet ħafna minnhom, hija żammet għaliha l-penthouse.

Fl-appartament qiegħed jgħix id-direttur tas-soċjetà esponenti, Joseph Savona, però l-oġġetti kollha f'dan l- appartament m'humiex ta' Joseph Savona iżda tas-soċjetà esponenti.

Qed jiġi eżebit is-soċjetà esponenti biegħet wieħed mill- ukoll wieħed mill-kuntratti fejn appartamenti in kwistjoni (Dok.

Illi għalhekk, in kwantu l-mandat qiegħed jiġi esegwit fuq assi tas-soċjetà esponenti u mhux fuq assi tad-debitur, tali mandat huwa wieħed irritwali u s-soċjetà esponenti għandha dritt tintavola dan ir-rikors a

tenur ta' l-artikolu 281 tal-Kap.125.

Is-soċjetà intimata Supreme Travel Limited topponi għat-talbiet tas-soċjetà

Rikorrenti u titlob li l-istess jiġu miċħuda stante li: huwa minnu li l-kumpannija

esponenti talbet u ottjeniet il-ħruġ tal-madnat ta' qbid eżekuttiv mertu ta' dawn il-

proċeduri u dana in eżekuzzjoni ta' titolu eżekuttiv li għadda in ġudikat fil-konfront

ta' Joseph Savona.

Illi d-debitur tal-kumpannija esponenti, ossija Joseph Savona

23 tal-proċess.

1 u 2 tal-proċess.

jabita fil-fond Belvedere Court, Penthouse 13, Triq it-Trill, Il-Fontana, kif del resto huwa ammess mil-kumpannija rikorrenti.

Illi l-imsemmi Joseph Savona huwa direttur uniku tal-kumpannija rikorrenti u l-azzjonist maġġoritarju ta' l-istess kumpannija apparti li jokkupa l-kariga wkoll ta' segretarju u rappreżentant legali u ġudizzjali ta' l-istess u dana kif jirriżulta mid-dokumenti hawn annessi u markati kollettivament bħala Dok.

A. Illi l-kumpannija rikorrenti, tramite r-rappreżentant tagħha l-istess Joseph Savona, tissottometti li l-appartament li fih jirrisjedi d- direttur tagħha Joseph Savona ma japparjenix lil Joseph Savona iżda lill- kumpannija rikorrenti.

In sostenn ta' dina s-sottomissjoni l-kumpannija rikorrenti ma tressaq ebda prova għajr għal kuntratt li bih hija kienet biegħet lil terzi appartament ieħor formanti parti mill-istess blokk li bir-rispett kollu ma jfisser assolutament xejn!

Illi l-kumpannija rikorrenti tikkontendi wkoll illi l-mobbli kollha li jinsabu f'dana l-appartement li fih jirrisjedi Joseph Savona ma jappartjenux lil Joseph Savona imma lill-kumpannija rikorrenti.

F'dana r-rigward l-kumpannija rikorrenti ma tressaq assolutament ebda prova li tali mobbli ġew akkwistati mill- kumpannija rikorrenti u mhux minn Joseph Savona.

Illi kif inhu risaput 'ei incumbit probatio qui affirmat no qui negat' u in sostenn ta' l-istess kien jinkombi fuq il- kumpannija rikorrenti li tipprova dak li tistqarr u dana billi minn ta' l-inqas: (a) tressaq kopja kompleta tar-riċerki mir-Reġistru Pubbliku f'isem Joseph Savona li minnhom għandu jirriżulta jekk huwiex minnu li Joseph Savona ma huwiex proprjetarju ta' l-appartament li jgħix fih; u (b) tressaq kopja tar-riċevuti u/jew kuntratti li permezz tagħhom il-kumpannija rikorrenti tipprova li l-oġġetti mobbli li hemm fl-appartament li jirrisjedi fih Joseph Savona jappartjenu lilha u mhux lil Joseph Savona.

Illi dawn il-provi huma aktar kruċjali fil-każ odjern u dana għaliex huwa mill-aktar evidenti li Joseph Savona, debitur tal-kumpannija esponenti, qiegħed jipprova jaħrab mill-obbligu li jħallas id-debiti tiegħu billi jinħeba wara l- kumpannija tiegħu stess!!!

Illi fl-aħħar għandu jingħad illi skond il-Liġi u l- ġurisprudenza nostrana l-persuna li tkun fil-pussess ta' oġġetti mobbli hija presunta li hija l-proprjetarja ta' l-istess, liema presunzjoni hija juris tantum u hija biss bi provi konklusivi li tali preżunzjoni tista' tiġi kontradetta.

Illi huwa ammess illi Joseph Savona jinsab fil-pussess ta' dawn l-oġġetti mobbli u dana stante li jinsabu fl-appartament li fih huwa jirrisjedi.

Illi għalhekk fin-nuqqas li tiġi preżentata prova konkreta li l-mobbli li jinsabu fir-residenza ta' Joseph Savona huma fil-verità proprjetà tal-kumpannija rikorrenti, għandha tapplika l- preżunzjoni li dawk il-mobbli huma proprjetà ta' Joseph Stevanovic.

Joseph Mary Savona, għad illi ġie notifikat bir-Rikors tas-soċjetà Chrismarmig

Company Limited ma ppreżentax Risposta entro t-terminu lilu prefiss.

Qabel ma tittratta r-Rikors tas-soċjetà Rikorrenti fil-mertu, il-Qorti tosserva li l-

ewwel talba ta' l-imsemmija soċjetà kif avvanzata fir-Rikors tagħha tal-25 ta'

Settembru 2019, ossia t-talba sabiex jiġu allegati l-atti tal-Mandat ta' Qbid bin-

Numru 977/19 fl-ismijiet "Supreme Travel Limited v. Joseph Mary Savona", ġiet

indirizzata b'Digriet mogħti fil-11 ta' Ottubru 20197, li bih ġiet effettivament ordnata

tali allegazzjoni.

Għaldaqstant il-Qorti tastjeni milli tieħu konjizzjoni ulterjuri ta' tali

6 Risposta tas-soċjetà intimata, fol.

14 sa' 16 tal-proċess.

23 tal-proċess.

Dwar il-mertu tar-Rikors ippreżentat mis-soċjetà Rikorrenti fil-25 ta' Settembru 2019, jiġi osservat li mill-istess Rikors jirriżulta ferm ċar li s-soċjetà Rikorrenti tibbaża t-talbiet tagħha għat-tħassir tal-Mandat ta' Qbid Nru. 977/19 jew alternattivament biex jiġi ordnat li dak il-Mandat ta' Qbid Nru. 977/19 ma jiġix eżegwit fil-fond Belvedere Court, Penthouse 13, Triq it-Trill, Il-Fontana, fuq l-Artikolu 281 tal-Kap.12 tal-Kodiċi Ċivili, li jipprovdi: (1) Mingħajr preġudizzju għal kull jedd ieħor taħt din il-liġi jew xi liġi oħra, persuna kontra min jinħareġ att eżekuttiv jew xi persuna oħra interessata, tista' tagħmel rikors li jkun fih is-sottomissjonijiet kollha li tista' tkun tixtieq tagħmel flimkien mad-dokumenti kollha li jsostnu r-rikors lil dik il-qorti li tkun ħarġet dak l-att fejn titlob li l-att eżekuttiv jitħassar sew għal kollox jew f'parti minnu biss, għal raġuni valida skond il-liġi.

(2) Ir-rikors għandu jiġi notifikat lill-parti opposta li, fi żmien għaxart ijiem, għandha tippreżenta risposta li jkun fiha is-sottomissjonijiet kollha li tista' tkun tixtieq tagħmel flimkien mad-dokumenti kollha li jsostnu r-risposta li tista' tippreżenta: Iżda l-qorti tista', f'każijiet urġenti, tirriduċi l-perjodu msemmi f'dan is-subartikolu.

Fin-nuqqas ta' din l-oppożizzjoni il-qorti għandha tilqa' t-talba.

(3) Il-qorti għandha tiddeċiedi dwar ir-rikors wara is-smigħ tal-partijiet, u kull xhieda li jidhrilha xierqa, jekk taħseb hekk, u dan mhux iktar tard minn perjodu ta' xahar mill-jum tal-preżentata.

(4) Appell minn digriet mogħti taħt is-subartikolu (3) jista' jsir b'rikors fi żmien sitt ijiem minn meta d-digriet jinqara fil-qorti bil-miftuħ.

Il-Qorti ta' l-Appell għandha tappunta dan l-appell għas-smigħ fi żmien xahar minn meta d-digriet jinqara' fil- qorti bil-miftuħ u dan għandu jiġi deċiż fi żmien tlett xhur mid-data ta' l- appuntament għas-smigħ.

(5) Il-garanzija imsemmija fl-artikolu 249 ma tinħtieġx fil-każijiet imsemmija fis-subartikolu ta' qabel dan.

Dwar l-interpretazzjoni w applikazzjoni ta' l-Artikolu 281 tal-Kap.12 tal-Liġijiet ta' Malta, il-Qorti tagħmel referenza għad-deċiżjoni tal-Prim' Awla tal-Qorti Ċivili wara ir-Rikors fl-atti tal-Mandat ta' Qbid Nru. 23/2015 fl-ismijiet A.A.S.K. Enterprises Limited v. MORE Supermarkets (Fgura) Limited, Rik.

Nru. 28/15 mogħtija fit-12 ta' Frar 2015, fejn ġie osservat illi: fil-provvediment tagħha ta' l-20 ta' Ġunju 2012 fl-atti tar-rikors ta' Rose Marie Buhagiar wara l-Mandati ta' Qbid (Eżekuttivi) numri 1817/11MB u 1818/11MB fl-ismijiet "Victor Fituri et v. Anthony Milosevic et" din il-Qorti (PA/JRM) qalet hekk:- … ir-rimedju mogħti bl- imsemmi artikolu 281 huwa wieħed speċjali (kemm fir-rigward tal-proċedura imfassla u kif ukoll għas-sura ta' rimedju mogħti) maħsub li jġib it-tħassir ta' l-att eżekuttiv, kemm għal kollox jew inkella f'biċċa minnu, u dan ‘għal raġuni valida

skond il-liġi’.

Għalkemm ma tingħata l-ebda tifsira fil-liġi dwar x’tista’

tkun ‘raġuni valida’ li twassal għall-għoti tar-rimedju mitlub, huwa

meqjus li, għall-finijiet ta’ l-artikolu 281, l-għan li għaliha ddaħħlet din

id-dispożizzjoni fil-Kodiċi tal-Proċedura huwa marbut ma’ xi għelt jew

nuqqas fl-att eżekuttiv innfisu li, bis-saħħa tiegħu, il-parti interessata

tista’ ġġarrab preġudizzju, u dan billi jsir eżami formali ta’ l-att li tiegħu

qiegħed jintalab it-tħassir.

Il-Qorti tistħarreġ li r-rekwiżiti mitluba mil-

liġi għall-ħruġ tal-Mandat ikunu tħarsu u jkunu jidhru mill-att

eżekuttiv innifsu, u li dak il-Mandat ma jkunx inħareġ b’mod abbużiv…

Illi huwa aċċettat li l-fatt li l-ħwejjeġ maqbuda fl-eżekuzzjoni ta’ Mandat

ma jagħmlux mill-ġid tad-debitur eżekutat ma għandu jkollu l-ebda

effett fuq is-siwi tal-Mandat innifsu, iżda jekk stess iħalli effett fuq l-

eżekuzzjoni. … Min għandu d-dritt u l-interess li jattakka dik l- eżekuzzjoni, m'għandux il-jedd li jattakka s-siwi tal-Mandat li bis- saħħa tiegħu saret tali eżekuzzjoni, sakemm ma toħroġx xi waħda mir- raġunijiet li trid il-liġi. … Min-naħa l-oħra, it-talba għas-sospensjoni ta' l-eżekuzzjoni ta' Mandat ma ssirx taħt l-artikolu 281… Il-prattika stabilita, imbagħad, hi li min irid jattakka l-eżekuzzjoni ta' Mandat, irid jagħmel dan billi jmexxi bil-proċedura normali maħsuba fil-liġi8.

Illum il-ġurnata, din il-proċedura hija azzjoni li tinbeda b'Rikors Maħluf. … Illi jagħti 'l wieħed x'jargumenta bis-sħiħ jekk l-eżekuzzjoni ta' Mandat għandhiex titqies bħala parti essenzjali mill-istess Mandat.

U dan jista' wkoll jitqies fid-dawl tar-rimedju mogħti fi kliem l-artikolu 281 lil 'xi persuna oħra interessata'.

Fl-istess waqt, il-Qorti tagħraf ukoll li l-fehmiet tal-qrati tagħna dwar jekk l-artikolu 281 jistax iservi biex wieħed jattakka l-eżekuzzjoni ta' Mandat eżekuttiv m'hux dejjem jaqblu (ara: P.A. GC: 12.2.2010 fil-kawża fl-ismijiet "Car Care Products Ltd. v. John Mallia German et" (li ma aċċettatx li l-art 281 jista' jintuża biex wieħed jattakka l-eżekuzzjoni tal-Mandat) u P.A. AE: 2.8.2011 fl-atti tar-Rikors fl-ismijiet "Alan Musumeci noe vs A Gatt Trading Ltd et (fejn l-art.

281 tħalla jintuża biex jattakka eżekuzzjoni ta' Mandat ta' Qbid fuq ħwejjeġ li ma kienux tad-debitur eżekutat).

Madanakollu, il-fehma ta' din il- Qorti hi li l-proċedura ta' l-artikolu 281 ma tistax tgħin biex persuna tattakka l-eżekuzzjoni u mhux is-siwi tal-mandat innifsu.

Din il-fehma, minbarra li dak li issemma qabel, toħroġ ukoll mill-fatt li r-rimedju mogħti mill-Liġi għal min irid jattakka l-eżekuzzjoni ta' att eżekuttiv (Art.

276 tal-Kap.12) jiġifieri bi proċedura kontenzjuża 'normali', kien jeżisti sa' minn qabel ma ddaħħal fil-Kodiċi r-rimedju speċjali li llum jinstab fl-artikolu 281 (qabel kien imsejjaħ l-art.

Ma jidhirx li meta l-leġislatur (fl-2006) wessa' l-applikazzjoni ta' l-artikolu 281 tal- Kap. 12 favur "xi persuna oħra interessata" wessa' wkoll ir-raġunijiet li dwarhom dak ir-rimedju sata' jintalab qabel dak iż-żmien.

Wieħed ma jridx jinsa li r-rimedju mogħti taħt l-artikolu 281 tal-Kodiċi tal- Proċedura m'huwiex ir-rimedju waħdien li jista' jingħata "taħt din il- liġi jew xi liġi oħra"9 (ara: App.

9.1.2008 fil-kawża fl-ismijiet "Awtorità ta' Malta v. Polidano Brothers Ltd"). … din il-Qorti jidhrilha li jkun utli li jingħad illi l- iskop wara l-proċediment skond l-Art.

281 tal-Kap.12 baqa' l-istess kif kien meta d- disposizzjoni viġenti kienet l-Art.

283A qabel dan l-artikolu kien sostitwit bl-Art.

Infatti fil-provvediment tagħha tal-5 ta' Mejju 2005 fl-atti tar-Rikros Nru. 287/2005 wara il-Mandat ta' Sekwestru Nru. 392/05 fl-ismijiet "Edward Leonardi v.

Michael Parsons et" l-istess Qorti (PA/JRM) li ppronunzjat il-provvediment hawn

fuq riferit qalet hekk dwar l-iskop ta’ l-Art.

283A:- "… Illi l-każ li għandha

quddiemha l-Qorti llum jinkwadra ruħu u huwa espressament imsejjes mir-

rikorrenti fuq dak li jipprovdi l-artikolu 283A tal-Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta’ Malta.

Illi l-Qorti hija tal-fehma li l-għan li għaliha ddaħħlet din id-dispożizzjoni fil-Kodiċi

tal-Proċedura huwa marbut ma’ xi għelt jew nuqqas fl-att eżekuttiv innifsu, li, bis-

saħħa tiegħu l-parti eżekutata tbati preġudizzju.

Minn dak li jirriżulta minn eżami

tad-dibattiti parlamentari li wasslu għad-dħul ta’ l-imsemmi artikolu fil-Kodiċi, ma

kinitx il-fehma tal-leġislatur li din il-proċedura tintuża biex il-mandat jew att

eżekuttiv ieħor jiġi attakkat jew imħassar għal raġunijiet ta’ kontestazzjoni li huma

8 Enfasi ta' din il-Qorti.

9 Enfasi ta' din il-Qorti.

marbuta mal-mertu nnifsu li, bis-saħħa tiegħu, l-istess att eżekuttiv ikun inħareġ. … Kemm hu hekk, l-ewwel kliem tas-subartikolu (1) tal-artikolu 283A jagħmluha ċara li r-rimedju mogħti lir-rikorrent jingħata bla ħsara għal kull jedd ieħor taħt l- istess Kodiċi jew xi liġi oħra.

Illi l-liġi ma tgħidx x'tista' tkun 'raġuni valida skond il-liġi" li nsibu fl-imsemmi artikolu.

Madanakollu, in ġenerali, jista' jingħad li mandat jista' biss jiġi attakkat kemm-il darba jkun inħareġ minn Qorti żbaljata jew jekk ikun hemm xi difett fil-forma.

Meta l-liġi riedet tfisser f'liema ċirkostanzi jista' jintalab il-ħruġ ta' Kontro-Mandat, dan qalitu u fissritu b'reqqa, per eżempju fl-Artikolu 836 li jitkellem dwar Mandati kawtelatorji.

Il-Mandat mertu tal-kawża preżenti m'huwiex Mandat kawtelatorju10.

Applikati l-prinċipji ġuridiċi hawn appena ċitati għall-każ in eżami jirriżulta b'mod ċar li t-talbiet tas-soċjetà Rikorrenti kemm għat-tħassir tal-Mandat ta' Qbid Nru.977/19 kif ukoll alternattivament sabiex jiġi ordnat li tali Mandat ta' Qbid Nru.977/19 ma jiġix eżegwit fil-fond Belvedere Court, Penthouse 13, Triq it-Trill, Il-Fontana, in kwantu bbażati fuq l-Artikolu 281 tal-Kap.12 tal-Liġijiet ta' Malta, ma jistgħux jiġu milqugħa.

A tenur ta' l-Artikolu 252 tal-Kap.12 tal-Liġijiet ta' Malta: Bla ħsara għal kull dispożizzjoni oħra tal-liġi dwar il-mandati in factum, l-eżekuzzjoni b'wieħed mill- meżżi msemmijin fl-artikolu 273 tista' ssir biss bis-saħħa ta' titolu eżekuttiv.

L- Artikolu 253(a) tal-Kap.12 tal-Liġijiet ta' Malta jipprovdi li: huma titoli eżekuttivi: (a) is-sentenzi u d-digrieti tal-qrati tal-ġustizzja ta' Malta u l-Artikolu 256(1) tal- Kap.12 tal-Liġijiet ta' Malta jipprovdi li: kull sentenza oħra definittiva illi ma jkunx fiha kondizzjonijiet sospensivi, u li tkun tikkundanna lid-debitur għal ħlas ta' somma likwida jew biex jagħti jew jitlaq ħaġa ċerta, jew biex jesegwixxi fatt jew obbligu partikolari, hija esegwibbli wara jumejn minn dak in-nhar li tingħata.

A tenur ta' l-Artikolu 274 tal-Kap.12 tal-Liġijiet ta' Malta: (1) Kull wieħed mill- mandati msemmija fl-aħħar artikolu qabel dan [inkluż il-Mandat ta' Qbid fuq Ħwejjeġ Mobbli - Artikolu 273(a) tal-Kap.12 tal-Liġijiet ta' Malta] jiġu maħruġa mill- qorti fuq talba ta' l-esekutant: Iżda, meta fil-fehma tar-reġistratur il-firma ta' l- Imħallef jew tal-Maġistrat li għandu s-setgħa li joħroġ mandat ta' qbid ta' ħwejjeġ mobbli jew mandat ta' sekwestru esekuttiv ma tistax tinkiseb fi żmien raġonevoli w illi d-dewmien jista’ jkun ta’ preġudizzju, l-imsemmi mandat jista’ jiġi maħruġ bil-

firma personali tar-reġistratur wara li jkun l-ewwel kiseb awtorizzazzjoni verbali

mingħand l-Imħallef jew il-Maġistrat biex jagħmel hekk, l-Imħallef jew il-

Maġistrat għandu jżid il-firma tiegħu taħt dik tar-reġistratur ma’ l-ewwel

opportunità li jkollu bi prova li dik l-awtorità tkun ingħatat jew inkella, jekk

mhuwiex possibbli għar-reġistratur li jikseb dik l-awtorizzazzjoni, ir-reġistratur

għandu joħroġ dak il-mandat jew ordni bil-firma tiegħu biss b’dan illi Imħallef jew

Maġistrat ikun irid jirratifika dik il-firma kemm jista’ jkun malajr, u ħadd ma jkun

jista’ jattakka r-regolarità ta’ dak il-mandat minħabba li l-mandat ikun seta’ joħroġ

bil-firma ta’ Imħallef jew Maġistrat, skond il-każ.

(2) It-talba għall-ħruġ ta’ mandat

jew ordni għandha ssir b’rikors, u dan ir-rikors għandu jindika s-somma jew u, jew

il-ħaġa dovuta bis-saħħa tat-titolu, kif ukoll ir-rimedji u, jew il-provvedimenti

(3) Fejn it-titolu eżekuttiv ikun ta’ xort’ oħra milli sentenza tal-qorti li lilha

10 Enfasi ta' din il-Qorti.

tagħhom mid-debitur għall-kunsinnatarju;

hi magħmula t-talba, kopja ta' l-istess titolu u ta' l-att li fih in-notifika, fejn l-istess notifika hi meħtieġa skond l-artikolu 256, għandhom jiġu ppreżentati flimkien mat- talba.

(4) Jekk bl-istess mandat jew ordni jintalab li jiġu rkuprati wkoll spejjeż ġudizzjarji, l-ammont tagħhom għandu jitniżżel fit-talba u t-taxxa ta' dawn l- ispejjeż tiġi annessa magħhom.

L-Artikolu 282 tal-Kap.12 tal-Liġijiet ta' Malta jipprovdi li: il-mandat ta' qbid ta' ħwejjeġ mobbli, barra l-partikolaritajiet imsemmijin fl-artikolu 274, għandu jkun fih l-ordnijiet tal-Qorti fejn: (a)(i) għandu jiffissa l-jum, il-lok u l-ħin tal-bejgħ fl-irkant bil-qorti u sussegwentement li jaqbad u kontestwalment jeleva l-oġġetti kollha mil-lok indikat mill-kreditur jew minn fuq il-persuna tad-debitur; jew (ii) għandhom jinqabdu mil-lok li jiġi indikat mill- kreditur, inkluż minn fuq il-persuna tad-debitur, l-oġġetti kollha fil-pussess tad- debitur jew l-oġġett jew oġġetti msemmija fil-mandat; kif ukoll li wara l- eżekuzzjoni, l-uffiċjal eżekuttiv tal-qorti għandu jiġi ordnat sabiex jiffissa, flimkien ma' l-avukat jew il-prokuratur legali tal-kreditur, il-ġurnata tal-bejgħ bl-irkant fil- qorti wara konsultazzjoni ma' l-uffiċjal eżekuttiv inkarigat, u liema uffiċjal għandu jiffissa wkoll mal-kreditur il-jum li għandu jkun ta' l-inqas sebat ijiem qabel dak iffissat għall-bejgħ fl-irkant bil-qorti sabiex issir l-elevazzjoni ta' l-oġġetti li l- kreditur eżekutant jagħżel li jiġu elevati; (b) għandu jiġi eżegwit il-mandat, jekk hekk meħtieġ, wara s-siegħat legali u fil-Ħdud u btajjel pubbliċi u jekk wara żewġ attentati ta' eżekuzzjoni l-uffiċjal eżekuttiv tal-qorti ma jirnexxilux jinnotifika, huwa jkun awtorizzat jiżgassa; (ċ) għandhom jiġu trasportati l-ħwejjeġ maqbuda w elevati għall-postijiet tal-ħażna li jiġu indikati mill-kunsinnatarju u jittrasferixxi l- pussess jaħtar kunsinnatarju u għandu jintaxxa u jirċievi ħlas dovut lill-kunsinnatarju mingħand il-kreditur għall-perijodu li l-oġġetti maqbuda u elevati ser jagħmlu f'idejn il- kunsinnatarju b'dan illi dan il-ħlas jista' jiġi maqsum fuq perijodi li jiffissa r- Reġistratur skond in-natura ta' l-oġġetti maqbuda w elevati.

Dan il-ħlas isir bla ħsara tal-jedd tar-rigress kontra d-debitur meta hemm lok għal dan ir-rigress; (e) għandhom jiġu maħtura esperti biex jivvalutaw il-ħwejjeġ miżmuma, jekk dan hu meħtieġ bil-liġi, jew f'ċirkostanzi speċjali li l-qorti jidhrilha li hu xieraq, jew fuq talba ta' xi parti interessata jew tad-debitur; (f) għandu jiġi maħtur irkantatur bi ħlas skond id-dispożizzjonijiet ta' l-Att dwar l-Irkantaturi, jekk dan hu meħtieġ bil- liġi; (g) tordna l-bejgħ fl-irkant bil-qorti ta' dawk l-oġġetti maqbuda w elevati fil- jum stabbilit skond ir-regolamenti magħmulin mill-Ministru responsabbli għall-

ġustizzja u dan mingħajr il-bżonn ta' notifika oħra lid-debitur.

Fil-każ in eżami ma huwiex kontestat bejn il-partijiet kontendenti li s-soċjetà

Supreme Travel Limited għandha titolu eżekuttiv fil-konfront ta' Joseph Mary

Savona bis-saħħa ta' sentenza fl-ismijiet "Supreme Travel Limited (C-16048) vs

Joseph Mary Savona" deċiża minn din il-Qorti diversament presjeduta fis-27 ta' Frar

Lanqas ma huwa kontestat li s-soċjetà Supreme Travel Limited għaddiet għall-

esekuzzjoni tat-titolu eżekuttiv tagħha fil-konfront ta' Joseph Mary Savona permezz

tal-Mandat ta' Qbid Nru.977/19, liema Mandat intalab, permezz tar-Rikors opportun

fejn ġew indikati s-sorte u l-imgħaxijiet pretiżi kif ukoll ir-rimedji mitluba, fit-22 ta'

Mejju 2019 - kwindi iktar minn jumejn wara li ngħatat u addirittura li saret res

judicata - u ġie milqugħ b'Digriet mogħti fl-24 ta' Mejju 2019.

Il-Mandat ta' Qbid

Nru.977/19 huwa debitament iffirmat minn Maġistrat u d-Digriet datat 24 ta' Mejju

2019 jindirizza l-elementi w ordnijiet kollha indikati w elenkati fl-Artikolu 282 tal-

Kap.12 tal-Liġijiet ta' Malta iktar 'l fuq ċitat.

(d) għandu

Minn dan kollu osservat jirriżulta għalhekk li l-Mandat ta' Qbid Nru.977/19 ma fih l- ebda għelt jew nuqqas li bis-saħħa tiegħu s-soċjetà Rikorrenti tista' ġġarrab preġudizzju u għaldaqstant it-talba tagħha għat-tħassir ta' dan il-Mandat ta' Qbid a tenur ta' l-Artikolu 281 tal-Kap.12 tal-Ligijiet ta' Malta ma hijiex ġustifikata u b'hekk ma jisthoqqx li tiġi milqugħa.

Jiġi ulterjorment osservat, u dan fid-dawl tal-fatt li in verità s-soċjetà Rikorrenti istitwiet il-proċeduri odjerni peress illi tallega li l-mobbli sitwati fil-fond fejn għanda ssir l-eżekuzzjoni tal-Mandat ta' Qbid Nru.977/19, ossia Belvedere Court, Penthouse 13, Triq it-Trill, Il-Mosta/Qawra, huma di proprjetà tagħha u mhux ta' Joseph Mary Savona in kwantu l-imsemmi fond hu di proprjetà tagħha u mhux ta' l- imsemmi Savona, li hekk kif jirriżulta mill-prinċipji ġuridiċi iktar 'l fuq ċitati, il-fatt li l-ħwejjeġ maqbuda jew, iżżid tosserva din il-Qorti, li jistgħu potenzjalment jiġu maqbuda fl-eżekuzzjoni ta' Mandat, ma humiex di proprjetà tad-debitur eżekutat ma għandu jimpinġi bl-ebda mod fuq is-siwi tal-Mandat fih innifsu in kwantu din, se mai, hija kwistjoni li tolqot l-eżekuzzjoni tal-Mandat u mhux il-validità intrinsika legali tiegħu u per konsegwenza mhux proponibbli taħt l-Artikolu 281 tal-Kap.12 tal- Liġijiet ta' Malta.

Fid-dawl ta' dan kollu osservat għalhekk, il-Qorti tqis li t-talba avvanzata mis-soċjetà Rikorrenti għat-tħassir tal-Mandat ta' Qbid Nru. 977/19 ma hijiex ġustifikata u b'hekk ma jistħoqqx li tiġi milqugħa.

Alternattivament għat-tħassir tal-Mandat ta' Qbid Nru.977/19 is-soċjetà Rikorrenti titlob li jiġi ordnat li dan l-istess imsemmi Mandat ta' Qbid ma jiġix eżegwit fil-fond Belvedere Court, Penthouse 13, Triq it-Trill, Il-Fontana, in kwantu dak il-fond, bil-mobbli ta' ġo fih, huwa di proprjetà tagħha u mhux ta' Joseph Mary Savona.

Fir-rigward ta' tali talba l-Qorti tosserva li apparte l-fatt li l-istess ma hijiex proponibbli taħt l-Artikolu 281 tal-Kap.12 tal-Liġijiet ta' Malta - u dan kif ġia iktar 'l fuq osservat - hemm raġuni oħra in bażi għal liema din it-talba alternattiva tas-soċjetà Rikorrenti ma tistax tiġi milqugha, u dina hija l-fatt li mill-atti tal-Mandat ta' Qbid Nru.977/19 jirriżulta li l-istess Mandat - fiċ-ċert sad-data tal-preżentata tal-proċeduri odjerni u preżumibilment anke sa' llum - għadu ma ġiex esegwit.

Mir-riferti tal-Marixall tal-Qorti Ivan Madatli Binachi jirriżulta li huwa għamel ben tlett tentattivi għall-eżekuzzjoni tal-Mandat ta' Qbid Nru. 977/19 iżda l-ebda wieħed minn dawn it-tentattivi ma rnexxa peress illi kull darba ma fetaħ ħadd.

Ladarba l- Mandat ta' Qbid Nru. 977/19 għadu ma ġiex eżegwit japplika dak tassattivament provdut fl-Artikolu 276 tal-Kap.12 tal-Liġijiet ta' Malta, ossia li: ħadd ma jista' jagħmel oppożizzjoni għall-esekuzzjoni ta' mandat, ħlief wara li tkun saret l-esekuzzjoni.

Il-prinċipju li l-eżekuzzjoni ta' Mandat Eżekuttiv ma tistax tiġi opposta u/jew ostakolata qabel ma din l-istess eżekuzzjoni sseħħ ġie kkonfermat fid- deċiżjoni ir-Rikors fl-Atti tal-Mandat ta' Żgumbrament Numru 1606/17 fl-ismijiet Bank fo Valletta p.l.c. v. Antoine shaw et, mogħtija fis-27 ta' Settembru 2019, fejn il-Qorti ta' l-Appell appuntu osservat illi: sewwa qalet l-ewwel qorti illi l-liġi ma tippermettiv is- sospensjoni ta' l-esekuzzjoni ta' mandat esekuttiv.

Ir-raġuni għal dan inisbuha mhux biss fl-argument ubi voluti dixit imsejjes fuq l-art.

281 tal-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili, li fuqu strieħet l-ewwel qorti, 8

ta'

iżda fid-disposizzjoni espressa tal-liġi fl-art.

276 tal-Kodiċi: "276.

Ħadd ma jista' jagħmel oppożizzjoni għall-esekuzzjoni ta' mandat ħlief wara li tkun saret l-esekuzzjoni"11.

Fid-dawl ta' dan kollu osservat jirriżulta li anke t-talba sabiex jiġi ordnat li l-Mandat ta' Qbid Nru. 977/19 ma jiġix eżegwit fil-fond Belvedere Court, Penthouse 13, Triq it- Trill, Il-Mosta/Qawra, avvanzata mis-soċjetà Rikorrenti ma hijiex ġustifikata u b'hekk ma jistħoqqx li tiġi milqugħa.

Għal dawn ir-raġunijiet il-Qorti taqta' u tiddeċiedi billi filwaqt li tastjeni milli tieħu konjizzjoni ulterjuri ta' l-ewwel talba tas-soċjetà Rikorrenti avvanzata bir-Rikors ippreżentat fil-25 ta' Settembru 2019, in kwantu din ġiet indirizzata bl-allegazzjoni ta' l-Atti tal-Mandat ta' Qbid bin-Numru 977/19 fl-ismijiet "Supreme Travel Limited v. Joseph Mary Savona" ordnata b'Digriet mogħti fl-11 ta' Ottubru 2019, tiċħad fl- intier tagħha t-tieni talba avvanzata mis-soċjetà Rikorrenti fl-imsemmi Rikors ippreżentat fil-25 ta' Settembru 2019

L-ispejjez ta' dawn il-proċeduri jibqghu a karigu tas-soċjetà Rikorrenti Chrismarmig Company Limited.

Mogħti llum 24 ta' Ottubru 2019

MAĠISTRAT

11 Enfasi ta' din il-Qorti.

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


Qorti tal-Appell Kriminali

Illum, 24 ta' Ottubru, 2019.

imwieled fid-29 ta' Awwissu, 1984, detentur tal-karta ta' l-identita' numru 484228(M), u

Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali talli nhar l-14 ta' Dicembru,

B'kul mezz ta' xi net work jew apparat tal-komunikazzjoni eletronika ghamel

Gab ruhu b'mod li ta fastidju lil Raisa Mallia Farrugia b'mod li kien jaf jew messu kien

jaf li dan kien ta fastidju ghal din il-persuna u

Aktar talli kiser sentenza moghtija lilu mill-Onorevoli Magistrat Dr Saviour

Rizzo fit-28 ta' Frar, 2013.

Rat li f'kaz ta' htija l-Qorti giet mitluba sabiex tapplika l-artikolu 383 tal-kap 9 tal-

ligijiet ta' Malta.

Rat is-sentenza moghtija mill-ewwel Qorti nhar it-28 ta' April, 2015 fl-ismijiet premessi

fejn l-appellant gie misjub hati tat tieni akkuza u kkundannat ihallas multa ta €3,493.06

u mhux hati ta l-ewwwl akkuza u gie liberat minnha.

L-appellant gie ukoll msijub hati

tat-tielet akkuza u ordnat li s-somma ta elf euro imposta ghall-obbligazzjoni fis-entenza

datata 28 ta Frar , 2013 tghadi a favur il-Gvern ta Malta.

Ordnat ukoll li fuq l-akkuzi riflessi fis-sentenza ta-sena 2013 Jonathan Amato Cohen jerga

jitqighed mill illum taht liberazzjoni kunidzzjonata ghal perijodut ta tlett snin mill

Rat ukoll li l-appellant gie marbut b'obbligazzjoni ai termini ta' l-artikolu 383 tal- kap 9

tal-ligijiet ta' Malta taht penali ta' elfejn euro (€2,000) li bl-ebda mod ma jdejjaq jew

jivvesssa li Raisa Mallia Farrugia ghal perijodu ta' sena mill illum.

L-Qorti spjegat lill-appellant l-import tas-sentenza moghtija u cioe l-import tal-

liberazzjoni taht il-kapitolu 446 tal-ligijiet ta' Malta.

Rat illi l-appellant hass ruhu ingurjat bis-sentenza u ghalhekk interpona appell fir-

registru ta' din l-Onorabbli Qorti nhar l-11 ta' Mejju, 2015 ( fol.

l--appellant jispjega fir-rikors tieghu li huwa kellu relazzjoni extra maritali mal-parte

civile Raisa Mallia Farrugia u minn din ir- relazzjoni twiedet tifla.

Ir- relazzjoni taghhom qatt

Jinghad li l-unika rabta li illum hemm

bejn il-kontendenti hi li l-parte civile tircievi messaggi dwar bintha minghand l-

L-aggravju tieghu jikkonsisti fil-fatt li r-reat ta' fastidju jehtieg a course of conduct u l-

akkuzi kif dedotti ma kellhomx dan l-element u in oltre fil-mertu il-fastidju per se ma

jissustix u ma giex pruvat u ghaldaqstant ma setghetx tinstab htija ta' dan ir-reat fil-

konfront tal-appellanti u ghalhekk l-ewwel Qorti kellha tillibera lill-appellant .

Fit-tieni lok il-piena inflitta hija wahda eccessiva u esagerata meta wiehed jikkunsidra l-

Rat id-digriet taghha tat-23 ta Lulju 2019 ( fol.

95) fejn din il-Qorti irrilevat ex ufficcio li

s-sentenza moghtija mill-ewwel Qorti nhar it-28 ta' April 2019 mill-Qorti tal-Magistrati

bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali hija nulla u dan ghaliex l-Qorti qabdet u minn

rajha tat sentenza wahda meta quddiemha kellha zewg processi minkejja li kienu kontra

l-istess appellant l-akkuzi kienu differenti u ghalhekk kient stiednet lill-partijeit

jittrattaw din in-nullita fis-seduta sussegwenti.

Illi nhar l-24 ta Settembru 2019 il-partijiet irrimettu ruhhom ghall- gudizju tal- Qorti.

Ikkunsidrat.

Illi fis-sentenza tal-Qorti tat-28 ta April 2015, il-Qorti qabdet zewg kawzi li kienu qed

jinstemghu quddiemha kontra l-istess appellant u tat sentenza wahda fuq l-provi li

kienu gew mismugha fiz-zewg kawzi b'mod separat u distint.

processi ma jidher minn imkien li l-ewwel Qorti kienet ordnat la li x-xhieda li tinstema

f'kawza wahda tapplika ghall-kawza l-ohra u lanqas li ghandhom jinstemghu flimkien

sabiex tinghata sentenza wahda.

Fil-fatt iz-zewg kawzi instemghu b'mod distint minn

xulxin u jirrizulta mill-verbali li jinsabu fiz-zewg processi separati li iz-zewg kawzi

kienu gew differiti ghas-sentenza independetement minn xulxin.

Kien tabilhaqq biss li

meta l-appellant deher sabiex jinghata iz-zewg sentenzi, li l-Qorti ghaddiet biex taghti

Ma jirrizulta minn imkien lanqas li kien hemm xi korrezzjoni f'kawza

wahda minnhom sabiex izzid il-perijodu tal-allegat fastidju li inghata lill-kwerelant

sabiex l-prosekuzzjoni ikollha l-course of conduct mehtieg sabiex din l-akkuza kif

disposta fl-artikolu 251 A tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta tigi provata.

L-artikolu 382 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta jiprovdi li:

'Il-qorti, meta tagħti s-sentenza kontra l-imputat, għandha tgħid il-fatti li tagħhom dan ikun ġie

misjub ħati, tagħti l-piena u ssemmi l-artikolu ta' dan il-Kodiċi jew ta' kull liġi oħra li tkun

tikkontempla r-reat.'

Issa fil-kaz in esami jirrizulta li l-ewwel Qorti nizlet fis-sentenza taghha akkuza li

tirreferi ghal zewg dati separati u cioe' nhar l-14 ta' Dicembru 2013 u nhar is-6 ta'

Dicembru 2013 meta in effetti dawn iz-zewg dati kienu jirreferu ghal zewg kazijiet

separati u ghalhekk l-ewwl Qorti ma setghetx a sua braccia taqbad u takkolji id-dati hi

disposta fl-artikolu 251A tal-Kap 9.

hemm zewg processi u f'kul sentenza tghid il-fatti li taghom tkun qed issib il-htija u

taghti l-piena relattiva wahda li ssemmi l-artikolu tal-kodici li jikkontempla r-reat li

Dil-Qorti ma ghandiex triq ohra ghajr li tiddikjara s-sentenza appellata bhala nulla.

Ghal dawn il-motivi din il-Qorti qieghda ex officio tannulla s-sentenza appellata u biex

ma tipprivax lill-partijiet mill-beneficcju tad-"doppio esame", qieghda tirrinvija l-atti lil

Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali sabiex iz-zewg kawzi

jigu trattati u decizi b'mod independenti minn xulxin u ghalhekk qeda tpoggi lill-

appellant fl-istess posizjoni li kien qabel ma inghatat is-sentenza li qed tigi annullata u


Qorti tal-Appell Kriminali

Onor. Imħallef Consuelo Depares Valenzia, LL.D., Dip Matr., (Can)

Illum, 24 ta' Ottubru, 2019

Rat l-akkuzi dedotti kontra l-appellant Maximilian Bray, detentur tal-karta ta' l-

identita' numru 13236 M, akkuzat quddiem il-Qorti tal-Magistrati (Malta):

Talli f'diversi granet u f'diversi hinijiet matul il-perjodu li jkopri bejn it-08 u 28 ta'

Jannar, 2016, gewwa dawn il-Gzejjer Maltin, b'diversi atti maghmulin, ukoll jekk fi

zminijiet differenti u li jiksru l-istess dispozizzjonijiet tal-ligi u li gew maghmula

b'rizoluzzjoni wahda u cioe' talli:-

Ingurja, hedded jew ghamel offiza fuq il-persuna ta' Probation Officer Mary Rose

Gatt Meli, persuna inkarigata skond il-ligi minn servizz pubbliku, waqt li kien

qed Pagna 2 minn 14 jaghmel jew minhabba li ghamel dan is-servizz, jew bil-

hsieb li jbezzaghha jew li jinfluwixxi fuqha kontra l-ligi fl-esekuzzjoni ta' dak is-

servizz, u dan bi ksur talArtikolu 95 tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

U aktar talli permezz ta' xi network jew apparat ta' komunikazzjoni elettronika

(a) hedded li ser jaghmel xi reat; (b) bil-hsieb li jiehu xi flus jew xi haga ohra, jew

biex jaghmel xi gwadann, jew bil-hsieb li jgieghel lil haddiehor biex jaghmel jew

jonqos milli jaghmel xi haga, hedded li jakkuza jew li jaghmel ilment kontrih, jew

immalafama lil dik il-persuna jew xi persuna ohra; (c) ghamel uzu mhux xieraq

bih, u dan bi ksur tal-Artikolu 49 tal-Kap 399 tal-Ligijiet ta' Malta;

U aktar talli gab ruhu b'mod li ta' fastidju lill-Probation Officer Mary Rose

Gatt Meli, u b'mod li kien jaf jew missu kien jaf lid an kien ta' fastidju ghal din il-

persuna, u dan bi ksur tal-Artikolu 251A tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

U fl-ahharnett talli fil-perjodu msemmi kkommetta reat waqt il-perjodu ta'

sentenza sospiza mposta fuqu mill-Qorti tal-Magistrati ta' Malta fit-28 ta' Jannar,

tistax tigi mibdula u dan bi ksur tal-Artikolu 28B tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta.

Il-Qorti hija mitluba li f'kaz ta' htija, tiqs lill-imputat bhala li sar recediv ai termini

talArtikoli 49 u 50 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta wara li kien misjub hati ta' diversi

sentenzi moghtija lilu mill-Qrati ta' Malta, liema sentenzi saru definittivi u ma jistghux

Il-Qorti hija wkoll gentilment mitluba, bl-iskop li tipprovdi ghas-sigurta' tal-persuna

offiza u cioe' ta' Mary Rose Gatt Meli, jew ghaz-zamma tal-ordni pubbliku jew ghall-isop

tal-protezzjoni tal-persuna msemmija u l-familjari taghha minn fastidju jew imgieba

ohra li tikkaguna biza' ta' vjolenza, tohrog ordni ta' protezzjoni kontra l-akkuzat skond

l-Artikolu 412C tal-Kap 9 u f'kaz ta' htija, il-Qorti hija mitluba sabiex tipprovdi

ghassigurta' tal-persuna offiza u l-familja taghha ai termini tal-Aritkoli 382A, 383, 384,

385, 412C u 412D tal-Kap.

9 tal-Ligijiet ta' Malta

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) tat-23 ta' Lulju, 2019, fejn il-Qorti illiberat

lill-imputat mit-tieni (2), it-tielet (3) u r-raba' (4) imputazzjoni u ma sabithux hati

taghhom, u wara li rat l-Artikolu 95 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta, sabet lill-

imputat hati ta' l-ewwel (1) akkuza ikkundannatu ghal perjodu ta' tletin (30) gurnata

detenzjoni u ghal multa ta' elf u hames mitt Ewro (€1500).

Ordnat l-hrug ta' ordni ta' protezzjoni ai termini ta' l-Artikolu 412 C tal-Kapitolu 9 tal-

Ligijiet ta' Malta fil-konfront ta' l-imputat, fejn il-persuna protetta hija dik ta' Mary Rose

Gatt Meli, liema ordni ghandha tibqa' fis-sehh ghal perjodu ta' hames (5) snin mil-lum.

Rat ir-rikors tal-appellanti Maximilian Bray minnu pprezentat fil-31 ta' Lulju, 2019,

fejn talab lil din il-Qorti joghgobha tirriforma s-sentenza appellata billi tikkonfermaha

fejn sabitu mhux ħati u tirrevokaha għall-kumplament u hekk tilliberah minn kull ħtija

segwenti:-

Rat ir-rikors prezentat mir-rikorrenti nhar it-23 ta' Settembru 2019 fejn ippremetta is-

"Illi huwa persuna li ghadda minn hafna esperjenzi ta' droga u sahansitra kien hemm

okkazzjonijiet fejn kienhemm anke b'overdose ittihedl-isptar.

Illi s-sitwazzjoni teighu kient gravi u huwa qed jaghmel minn kollox biex jsita jirranga

idin is-sitwazzjoni.

Illi barra l-ghajnuna tal-partner li ghnadu, ghandu ukoll is-support ta' missieru u ommu

halli johrog minn din il-problema tad-droga .

Prattikament hareg imam jixtieq jaghmel

program peress li tali sitwazzjoni facilment jirrepetu ruhhom.

Illi fil-fatt huwa qieghed jaghmel arrangamenti halli jaghmel evening program mal

Illi dak li deher siss fil-gurnal juri kemm verament dan ghandu bzonn

Illi fil-pusess tieghu qatt ma kellu spacc jew kwantitajiet.

Id-droga dejjem kient ghall-uzu

trattament u mhux kundanni .

personali tieghu u f'ammonti zghar.

Fil-fatt ir-rikorrenti dejjem hadem pero filghaxijiet kellu tali vizzju u ma kienx jsikarta

mix-xoghol imma kien juza d-droga bhal mezz rikrejattiv."

Ghalhekk talab li din l-Onorabbli Qorti tezamina l-kaz tieghu halli eventwalment

tikkonverti ruhha f'Qorti ta' Droga ghall-finijiet u effetti kollha tal-ligi u jinghata

provediment favorevoli ghat-trattament tieghu skond il-kapitolu 537 tal-ligijiet ta'

Rat id-digriet taghha ta' l-istess jum fejn ordnat notifika ta' dan ir-rikors lill-Avukat

Rat ir-risposta ta' L-Avukat Generali prezentata fir-registru ta' din l-Qorti nhar il-25 ta'

Settembru 2019 fejn irrileva s-segwenti:-

" Illi ir-rikorrenti jinsab akkuzat li wettaq diversi reati kontra l-persuna, fosthom ta' 'offiza fuq

il-persuna tal-Probabtion Officer Mary Rose Gatt Meli, fastidju fuq Maryrose Gatt Meli u

malafama u theddid permezz ta' network elettronika.

Illi permezz tar-rikros odjern, ir-rikorrenti qed jitlob sabiex din l-Onorabbli Qorti tikkonverti

f'Qorti dwar id-Droga kif stipulat fl-artikolu 8 et seq tal- kapitolu 537 tal-ligijiet ta' Malta.

Illi l-esponenti umilment jsostni li sabiex din l-Obnorabbli Qorti tikkonverti f'Qorti dwar id-

droga, jehteg lil-kundizzjonijiet tal-Artikolu 8 u inter alia t-tlett rekwiziti tal-artikolu 8(2) tal-

kapitolu 537 tal-ligijiet ta' Malta jkunu sodisfatti.

Illi minghajr pregudizzju u mid-daqqa ta' ghajn, jirriuta car li l-imputat ma jissodisfax ir-

rekqizit misjub fl-artikolu 8 (2) (b) tal-kapitolu 537 tal-ligijiet ta' Malta u akkurament li l-

akkuzat rikorrent ma jistax jkun akkuzat b'reat volontarju kontra l-persuna.

Illi kif indikat iktar 'l fuq d'in l-stess risposta , l-imputa intab mixli b'divesi reeti kontra l-

persuna b'dan ghalhekk hija l-umli fehma ta' l-esponenti li ma jsitghux jigu applikati l-benficcji

tal-artikolu 8 al-kaotiolu 537 tal-ligijiet ta' Malta."

Ghalhekk l-Avukat Genrali oggezzjona ghat-talba ta' Maximillian Bray .

Semghet lill-partijiet jittrattaw dan ir-rikors fs-seduta tas-26 ta' Settembru, 2019.

Ikkunsidrat.

Illi dan hu appell intavolat mir-rikorrenti wara li kien instab hati b'sentenza moghtija

mill-ewwel Qorti fl-ismijiet premessi nhar it-23 ta' Lulju 2019 fejn kien instab hati tal-

ewwel akkuza u cioe dik li ingurja ,hedded jew ghamel offiza fuq il-persuna ta'

Probabtion Oficer Mary Rose Gatt Meli persuna inakrigata skond il-ligi minn servizz

pubbliju , waqt li kienet qed taghmel jew minhabba li kienet ghamlet danis-ervizz jew

bil-hsieb li ibezzaghha jew lijinfluwixxi fuqha kontra l-ligi fl-esekuzzjoni ta' dak is-

ervizz udan bi ksur tla-artikolu 95 tal-ligijiet ta' Malta.

Dan ir-reat jinsab taht is-sub

titolu II intitolat " Fuq ingurji u vjolenza konta ufficcjali Pubblici " taht it Titolu III intitolat

itolu III "Fuq id-delitti kontra l-amminsitrazzjoni tal-Gustizzja u Amminsitrazzjonijiet

Ghalhekk jinghad li ir-reat li tieghu instab hati l-appellant huwa reat kontra l-

amminsitrazzjoni tal-gustizzja u mhux reat kontra l-persuna.

Jinghad li f'dan il-kaz l-Avukat Generali ma interpona l-ebda appell u ghalhekk l-uniku

aggravju li evetwalment ser jigi trattat hu dak li jikkoncerna l-artikolu 85 tal-ligijiet ta'

Konsegwentement din il-Qorti ma tistax tfhem kif l-Avukat Generali fir-risposta

tieghu fejn oggezzjona ghat-talba rikorrenti stqarr li ab initio ir-irikorrenti ma jistax

javvanza talba konsimili sabiex din il-Qort tikkonverti ruhha fi drug Court u dan

ghaliex hemm ostakolu fil-ligi u appuntu fis-sub incizi 2 (b) tal-artikolu 8 tal-Kapitolu

537 tal-ligijiet ta' Malta.

Dan l-artikolu jipprovdi s-segwenti:-

(2) Il-kundizzjonijiet li għandhom jiġu sodisfatti għall-finijiettas-subartikolu (1) huma dawn li

ġejjin:-

(b) li r-reat kontra xi liġi oħra li mhix il-liġijiet dwar id-droga li bih il-persuna akkużata hi

mixlija majikkonsistix f'reat volontarju kontra l-persuna jew f'attkriminali mwettaq waqt li l-

persuna akkużata kienetfil-pussess ta' armi regulari jew bl-użu ta' nar jewsplussiv.

Illi ghalhekk jidher car li ir-reat li tieghu instab hati ma ghandu x''jaqsam xejn ma dak li

jipprovdi dan is-sub artikolu til-ligi.

Din il-Qorti ghalhekk ezaminat dak li jipprovdi l-artikolu 8(1) ai fini tat-talba tal-

appellanti lijipprovdi s-segwenti:-

(1) Meta l-persuna akkużata hija mixlija b'reat kontra l-liġijiet dwar id-droga fir-rigward ta'

kwantità ta' droga projbita li,irrispettivament mit-tip tad-droga jew mill-purità ma taqbiżx il-

kwantità ta' droga elenkata fil-Linji Gwida li jinsabu fir-Raba'Skeda tal-Ordinanza dwar il-

Mediċini Perikolużi jew fir-Raba'Skeda tal-Ordinanza dwar il-Professjoni Medika u l-

Professjonijiet li għandhom x'jaqsmu magħha bħala kwantità ta' droga li tindika lil-persuna

akkużata m'għandhiex tiġi riferita għal procedure quddiem il-Qorti Kriminali, jew hi akkużata

bit-twettiq ta' xi reat li għalih hemm piena ta' mhux aktar minn seba' snin priġunerija , u l-

kundizzjonijiet imsemmija fis-subartikolu (2) huma sodisfatti, il-Qorti tista', wara li tisma' s-

sottomissjonijiet magħmula f'isem il-persuna akkużata u f'isem il-prosekuzzjoni u wara li tisma'

kull xhud li l-Qorti tqis bħala neċessarju li jinstema' , toħroġ digriet li permezz tiegħu l-Qorti

tassumi l-funzjoni ta' Qorti dwar id-Droga.

Illi ghalhekk jidher car li sabiex dak li jkun jista' jghamel talba ghal tali talba quddiem

din il-Qorti u cioe sabiex tikkonverti ruha fi Qorti ta' Droga iridu jigu sodisftti b'mod

Ir-reat li jkun akkuzat bih ma jistax ikollu piena li teccedi seba' snin priġunerija u

f'kaz li din il-kondizzjoni hija sodisfatta jibqa' t- tieni kundizzjoni u cioe'

Li l-kundizzjonijiet imsemmija fis-subartikolu (2) huma sodisfatti.

Il-kundizzjonijiet li għandhom jiġu sodisfatti għall-finijiet tas-subartikolu (1) huma

dawn li ġejjin:

(a) li r-reat kontra l-liġijiet dwar id-droga jew kontra kull liġi oħra li bih il-persuna akkużata hi

mixlija hu sostanzjalment attribwibbli għad-dipendenza ppruvata fuq id-droga tal-akkużat;

mixlija ma jikkonsistix f'reat volontarju kontra l-persuna jew f'att kriminali mwettaq waqt li l-

persuna akkużata kienet fil-pussess ta' armi regulari jew bl-użu ta' nar jew splussiv;

(ċ) li hemm raġunijiet oġġettivi li jindikaw li l-persuna akkużata x'aktarx tiġi riabilitata mid-

dipendenza fuq id-droga jew li għamlet progress jew sforz sostanzjali sabiex teħles mid-

dipendenza mid-droga

Issa fil-kaz in desamina jidher li l-appellant kien imressaq il-Qorti akkuzat bit-twettiq

ta' xi reat li għalih hemm piena ta' mhux aktar minn seba' snin priġunerija.

Konsegwentment ab initio l-appellant jista' jghamel talba ghal tali konversjoni purche it-

tlett kundizzjonijeit imsemmija fis-sub artikolu 2 tal-artikolu 8 huma sodifatti

partikolarment li r-reati attribiwibbli mill-appellant kienu sostanjzlament attriwibbli

ghad dipendenza pppruvata fuq id-droga tal-akkuzat, li r-reat li tieghu instab hati

mhux reat kontra il-persuna u ma intuzaw l-ebda armi regolari, jew splussiv fil-

kummissjoni tar-reat u fit-tielet lok hemm ragunijiet li ghandhom iwasslu lil Qorti li l-

apellant vermanet jisxieq jehles mid-dipendenza tad-droga.

Ghalhekk f'dan l-istadju din il-Qorit qeda tawtorizza lir-rikorrenti sabiex iressaq provi

sabiex jikkonvinci lil Qorti li huwa qed jindirizza il-problema tieghu ta' abbuz ta' droga

u li fil-fatt qed jirnexxilu jgheleb dan il-vizzju mishut.

Il-Qorti ghalhekk qed tiddiferixxi dan il-kaz ghal nhar l-14 ta' Novembru 2019 sabiex ir-

rikorrenti iressaq il-provi tieghu in sostenn tat-talba tieghu ghall konverzjoni fi Qorti ta'

Droga u tirriserva li tipprovdi dwar il-konversjoni una volta tisma dawn ix-xhieda hekk

imresqa.