QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA ONOR.

IMĦALLEF TONI ABELA LL.D.

Seduta ta' nhar it-Tnejn, 25 ta' Novembru, 2019

Arkitett Raymond Tantawi (ID 488801M), bħala azzjonist fis- soċjeta' Regent Holdings Limited (C 21310), u martu Mariella Tantawi (ID 4230 M), għal kull interess li jista' jkollha li qed jaġixxu u jeżerċitaw azzjoni derivattiva fl-interess tas-soċjeta' Regent Holdings Limited (C 21310) Vs Reġistratur tal-Qrati Ċivili, u għal kull interess li jista' jkollhom Dr Jonathan Aras Vella Bardon, Dr Antoine Gauci Borda, Dr Albert Fletcher, P.L. Gerald Wilkins Theuma, Anthony u Ingrid konjugi Parlato Custo, Arkitett William u Gabriella sive Gaby konjugi Alaoui Chrifi Degabriele, Arkitett Edward u Anna konjugi Micallef, Parade Limited (C4082) u Windsor Holdings Limited (C11422)

Rat ir-Rikors tal-Atturi ppreżentat fit-3 ta' Settembru 2018 li permezz

tiegħu talbu s-segwenti:-

Illi dan huwa rikors ta' ritassa li qed jiġi mressaq ai termini tal-Artikolu 64 tal-Kodiċi ta' Organizazzjoni u Proċedura Ċivili.

Illi, fil-25 ta' Ottubru 2011, ir-rikorrenti kienu intavolaw proċeduri ġudizzjarji quddiem din l-Onorabbli Qorti (Rikors Ġuramentat Numru 1045/2011 JZM fl-ismijiet hawnhekk premessi), liema proċeduri ġew

kkanċellati fis-26 ta' Ottubru 2016, deċiż fit-30 ta' Jannar 2014.

Ir- rikorrenti interponew appell li ġie ċedut fil-11 ta' April 2017.

Illi, ir-rikors ġuramentat kien ippremetta li t-talba kienet waħda a tenur tad-derivative action maħsuba taħt l-Artikou 402 tal-Companies Act mill-punto di vista ta' second tier shareholder.

U bħala tali, l-azzjoni kienet intiża sabiex tipproteġi s-soċjeta' Regent Holdings Limited mill- abbuż u l-kolluzzjoni tal-intimati (salv l-avukati u prokuraturi legali).

Fil-fatt, responsabbilita' u ta' kundanna konsegwenzjali ta' danni u telf soffert.

fittxew dikjarazzjoni

ir-rikorrenti

Illi, il-Qorti laqgħet l-ewwel eċċezzjoni preliminari tal-konvenuti u lliberathom mill-osservanza tal-ġudizzju stante li l-azzjoni derivattiva kif proposta mill-atturi ma kienitx azzjonabbli skond il-liġi Maltija, bl- ispejjez għall-atturi.

Illi, r-rikorrenti interponew appell minn din id-deċiżjoni liema proċeduri ġew ċeduti fil-11 ta' April 2017.

Illi, l-esponenti ġew notifikati b'Ittra Uffiċjali fejn l-intimati qiegħdin jitolbu ħlas ta' spejjeż ġudizzjarji a bażi tat-taxxa hemm annessa (illum hawn annessa u mmarkata Dok A).

L-esponenti jixtiequ jikkontestaw tali taxxa għas-segwenti raġunijiet:

A. Ebda taxxa dovuta lir-Reġistratur Illi, l-ewwel ma jiġi rilevat huwa li skond it-Tariffa A, kwalunkwe spejjeż ġudizzjarji dovuti lir-Reġistratur għandhom jitħallsu "mal- preżentata ta' xi petizzjoni, rikors jew xi att ieħor ta' proċedura li jkun fihom talba li biha tinbeda proċedura kontenzjuża f'Qorti ta' Prim Istanza ..."

Dan ifisser illi kwalukwe taxxa li kellha titħallas lir- Reġistratur neċessarjament, diġa tħallset in saldu mal-preżentata tar- Rikors Ġuramentat 1045/2011 JZM.

Infatti, l-Artikolu 9(1) tat-Tariffa 'A' itenni bl-aktar mod ċar illi:

"Ħlief fejn jingħad mod ieħor, id-drittijiet kollha dovuti għandhom jitħallsu kollha flimkien mal-preżentata xi att tal-proċedura li ma jkollux miegħu d-dritt relattiv."

U di piu, l-Artikolu 9(2) tal-istess Tariffa jikkonkludi illi:

"L-intaxxar li jsir mir-Reġistratur tal-ammont ta' drittijiet li għandu jitħallas ikun finali".

M'hemm l-ebda provediment ieħor għal xi taxxa pagabbli fir-Reġistru, la fit-Tariffa 'A' u lanqas banda oħra fil-Kapitolu 12, ħlief għall-kas kontemplat fl-Art.

4(3) tat-Tariffa 'A' li ma japplikax fil-kas in eżami billi din tipprovdi:

"Minkejja d-disposizzjonijiet ta' dan il-paragrafu, jekk, wara s- sentenza finali, il-Qorti tkun iddikajrat jew illikwidat ammont bħala l- valur tal-kawża u dak il-valur hu ċert jew għandu jiġi determinat skont il-liġi, u d-drittijiet intaxxati fuq dak il-valur ikunu ogħla mill-ammont imħallas bħala drittijiet tar-reġistru, ir-Reġistratur tal-Qrati jista' jitlob id-differenza mill-parti li tkun għamlet il-kawża; u jekk fi tmiem il- proċeduri l-valur jibqa' ma jiġix dikjarat jew mhux determinat mill- partijiet jew mill-imsemmija Qorti, id-drittijiet ikunu stabbiliti skont il- minimu miżjuda (€600), salv id-dritt tar-reġistratur li joħroġ taxxa addizzjonali jekk u meta jkun il-każ."

Illi, jirriżuta mill-istess deċiżjoni illi din hija sentenza finali fejn l- intimati ġew liberati mill-0osservanza ta' ġudizzju, għalhek ebda valur ma ġie ddikjarat jew likwidat allura, eba somma oħra ma setgħet tkun dovuta ai termini tal-Artikolu ċitat.

Illi, għalhekk ebda ammont ma huwa dovut lir-Reġistratur.

B. Kalkolazzjoni tat-Taxxa a bażi ta' Punt ta' Liġi jew Punt ta' Fatt

Illi, mingħajr preġudizzju għas-suespost, jidher mit-taxxa annessa li d-drittijiet kemm tar-reġistru u kemm tal-avukati ġew ikkalkolati ad valorem skond id-disposizzjoni numru 3 tat-Tariffa A tal-Kap 12 tal- Liġijiet ta' Malta.

Illi, qabel kollox, l-esponenti jirrilevaw li t-taxxa in kwistjoni ma kellha qatt tiġi kkalkolata ad valorem u dana billi fl-ewwel lok, l-oġġett tal- kawża kien wieħed għal rimedju taħt l-Artikolu 402 tal-Companies Act u ċioe sabiex jiġi determinat punt ta' liġi u punt ta' fatt. Huwa veru, li fir-rikors promotur intalbet ukoll dikjarazzjoni ta' responsabbilita' għad-danni u jew telf kkawżati, pero' din it-talba kienet ansilljari għat- talba prinċipali, in u għalhekk ma kellhiex kunsiderazzjoni fl-intaxxar tal-kawża; dan speċifikament meta l- kawża stess ġiet deċiża fuq punt ta' liġi, u ċioe li r-rikorrenti ma kellhomx id-dritt jaġixxu bl-azzjoni derivattiva kif proposta.

tiġi meħuda

Illi, barra minn hekk, jidher illi l-kawża kellha tiġi ntaxxata abbażi ta' punt ta' liġi/fatt u mhux ad valorem, speċifikament għaliex fid- deċiżjoni tagħha l-ewwel Onorabbli Qorti qalet eżattament hekk:

"Din il-Qorti hija tal-fehma li sabiex tiġi deċiża l-ewwel eċċezzjoni ma hemmx ħtieġa li jinġabru aktar provi oltre dawk li diġa' jinsabu in atti.

Huwa evidenti illi kif dedotta l-ewwel eċċezzjoni huwa jekk l-azzjoni derivattiva kif proposta mill-atturi hijiex premessa mil-liġi tagħna nkella le".

Illi, għalhekk, l-ispejjeż tal-avukati u l-prokuraturi legali kellhom jinħadmu, mhux ad valorem, iżda skont ir-Regola 15 tat-Tariffa E, li tipprovdi:

"(a) Għal kull dikjarazzjoni oħra meħtieġa li jkun fiha d-deċiżjoni ta' xi punt ta' liġi jew ta' fatt .........................… minn 23.29 sa 232.94"

Illi, b'hekk il-massimu li t-taxxa fuq id-dritt tal-avukat seta' jilħaq kien ta' mitejn u tnejn u tletin Ewro u erbgħa u disgħin ċenteżmu (€232,94), u l-massimu li t-taxxa tad-dritt tal-prokuratur legali seta' jilħaq kien ta' sebgħa u sebgħin Ewro u ħamsa u sittin ċenteżmu (€77.65).

C. Kalkolazzjoni tat-taxxa a bażi tal-Artikolu 38 tat-Tariffa E 14.

Illi, in segwitu għas-suespost, fi stadju ta' appell, dawn il-valuri ta' €232,94 u €77.65 rigward tariffi tal-avukati u prokuraturi legali, ai termini tar-Regola 38 tat-Tariffa E għandhom jiżdiedu b'terz.

Għaldaqstant l-esponenti in vista tas-suespost u għar-raġunijiet premessi umilment jitolbu, ai termini tal-Artikolu 64 tal-Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta' Malta li din l-Onorabbli Qorti jogħġobha: 1.

Tħassar u tirrevoka t-taxxa ta' din il-kawża hekk kif ikkalkolata fil-11 ta' April 2017, stante li din ma ġietx ikkalkolata korrettament u/jew fuq regola erronja tal-liġi;

Tordna li t-taxxa surreferita terġa tinħadem mill-ġdid a bażi tal- prinċipji hawn elenkati u l-valuri hawn fuq imsemmija jew a bażi ta' kalkolu jew somma verjuri kif din l-Onorabbli Qorti jidhrilha xieraq, b'mod konformi mal-Artikoli indikati f'dan ir-rikors kemm tat-Tariffa A, kif ukoll tat-Tariffa E.

Bl-ispejjeż kontra l-intimati."

Rat ir-Risposta tal-Konvenuti Dr. Jonathan Cassar Azzopardi, Dr. Antoine

Micallef Fava Custo, Arkitett William u Gabriella sive Vella Meagher konjugi Alaoui Chrifi Degabriele,

Arkitett Edward u Anna konjugi Micallef Worley, Parade Limited (C4082) u

Windsor Holdings Limited (C11422) preżentata fis-6 ta' Diċembru 2018 li

permezz tagħha wieġbu s-segwenti:-

"Illi din hija r-risposta tal-esponenti għat-talba għar-ritassar tal- 1) kawża numru 1045/2011 JZM fl-ismijiet "Arkitett Raymond Tantawi et vs Arkitett William Alaoui Chrifi Degabriele et", liema kawża, kienet ġiet deċiża minn dina l-

Onorabbli Qorti diversament presjeduta fit-30 ta' Jannar 2014 (Dok.

"JDM.1"), minn liema sentenza l-imsemmija atturi Arkitett Raymond Tantawi et interponew appell li eventwalment kien ġie minnhom ċedut fil- 11 ta' April 2017 (Dok.

2) Illi l-ewwel u qabel kollox, it talba attriċi għar-ritassa tad-drittijiet u l-ispejjez tal-kawza bin-numru 1045/2011 JZM fl-ismijiet "Arkitett Raymond Tantawi et vs Arkitett William Alaoui Chrifi Degabriele et" hija perenta stante li hekk kif jirriżulta mill-annessa ittra uffiċjali numru 2412/17 fl-ismijiet "Reġistratur, Qrati Ċivili u Tribunali vs Arkitett Raymond Tantawi et" (Dok.

"JDM.3"), fl- 14 ta' Awissu 2017 l-istess Arkitett Raymond Tantawi et ġew debitament notifikati bit-talba hemm kontenuta tar-Reġistratur biex jħallsu l-ispejjes tal- appell interpost mis-sentenza fl-istess atti hekk kif debitament intaxxati u x- xahar konċess għall-preżentata ta' talba għar-ritassa permezz ta' l-artikolu 64 tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta laħaq skada inutilment.

Minn dan l- esponenti jifmu li t-talba għar-ritassa odjerna ta' l-Arkitett Raymond Tantawi et hija waħda għal kollox frivola u vessatoria u hija intiża biss biex itawwlu ż-żmien u fil-frattemp ma jħallsux l-ispejjeż li huma dovuti minnhom skond il-liġi.

Għalhekk, it-talbiet kontenuti fl-istess rikors tat-3 ta' Settembru 2018 għandhom jiġu riġettati bl-ispejjeż.

3) Illi jidher li kien appuntu n-notifika tal-ittra uffiċċjali bin-numru 2900/18 (Dok.

"JDM.4") li l-Arkitett William Alaoui Chrifi Degabriele et interpellaw lill- Arkitett Raymond Tantawi u lil martu Mariella Tantawi biex jħallsuhom l- ispejjeż tal-kawża bin-numru 1045/2011 JZM fl-ismijiet "Arkitett Raymond Tantawi et vs Arkitett William Alaoui Chrifi Degabriele et" li ġiet debitament notifikata bl- hemm annessa taxxa mertu ta' din il-proċedura lill-istess konjugi Tantawi fit-22 ta' Awissu 2018, li wasslet biex l-istess konjugi Tantawi jippreżentaw il-proċedura ta' ritassa odjerna.

4) Illi bit-tassazzjoni li ssir wara li tiġi mogħtija sentenza jiġu determinati żewg serji ta' rapport patrimonjali; wieħed jirrigwarda r- relazzjonijiet tal-kollitiganti bejniethom, u t-titolu ta' eżekuzzjoni huwa s-

sentenza stess; u l-ieħor jirrigwarda r-relazzjonijiet bejn id-difensuri u l-

klijenti, u t-titolu eżekuttiv huwa t-taxxa (vide s-sentenza ta' dina l-

Onorabbli Qorti tat-12 ta' Frar 1946 fl-ismijiet "John Spagnol ne. vs Dr.

Illi għalhekk preliminarjament, ir-rikors promotur tal-kawża odjerna

huwa impostat inkorrettement għaliex l-Avukat Dottor Patrick Genovese Faenza u l-

rikorrenti fil-kawża li nbdiet permezz tar-Rikors Maħluf ta' Arkitett Raymond

Tantawi et li kien ġie preżentat fil-25 ta' Ottubru 2011 (Dok.

kellhom ukoll jkunu rikorrenti (u mhux biss sempliċi firmatarji bħala Avukat

u Prokuratur Legali fil-kawża odjerna).

Għalhekk jiġi eċċipit in-nullita' ta' l-

istess rikors promotur tal-proċedura odjerna.

Illi preliminarjament ukoll, l-attur Raymond Tantawi ma kellux u

m'għandux l-awtorita' sabiex jistitwixxu l-azzjoni odjerna għan-nom tas-

soċjeta' attriċi Regent Holdings Limited, u dana skond kif ġja deċiż u

aċċettata mill-atturi odjerna biċ-ċessjoni tagħhom tal-appell minnhom interpost rigwardanti l-kawża bin-numru 1045/2011 JZM fl-ismijiet "Arkitett Raymond Tantawi et vs Arkitett William Alaoui Chrifi Degabriele et".

Għalhekk l-azzjoni odjerna tar-Ritassa, in kwantu promossa mill-Arkitett Raymond Tantawi fil- kwalita' tiegħu ta' azzjonist u/jew direttur tas-soċjeta' Regent Holdings Limited hija irremidjabbilment monka.

Illi fil-mertu, jiġi eċċepit illi t-talba għar-ritassa ta' l-Arkitett Tantawi 7) et hija frivola, vessatorja u żejda u għandha tiġi miċħuda stante li l-punt dwar jekk kawża dwar ilment dwar aġir f'kumpannija u li fiha hemm talba għal-likwidazzjoni ta' danni u li minnha joħorgu valuri determinati u/jew determinabbli għandhiex tiġi ntaxxata ad valorem jew fuq punt ta' dritt ġja ġie ampjament trattat minn dina l-Onorabbli Qorti hekk kif diversament presjeduta fl-atti tal-kawża Rikors numru 1053/2013AE fl-ismijiet "L-Arkitett Raymond Tantawi ID 016922 M u martu Mariella Tantawi ID 7998 (M) vs Windsor Holdings Limited u d-Direttur, Qrati Ċivili u Tribunali".

8) Illi permezz tad-deċiżjoni tagħha tas-17 ta' Marzu 2014 f'dawk l- atti (Dok.

"JDM.6" anness) dina l-Onorabbli Qorti ddisponiet bit-talbiet tal- konjugi Tantawi hekk kif ġej:- "

Tilqa' l-ewwel eċċezzjoni tar-Reġistratur fis-sens li r-rikorrenti kellhom iħarrku bħala intimati lill-avukat u prokuratur legali ta' Windsor Holdings Limited.

Tilqa' l-eċċezzjoni tal-intimati li t-taxxa kellha ssir ad valorem. (emfażi tal-esponenti) Tiċħad it-talba tar-rikorrenti għar-ritassa.

Spejjeż a karigu tar-rikorrenti."

9) Illi dik l-konklużjonijiet li wasslet għalihom dina l-Onorabbli Qorti diversament presjeduta fid-deċiżjoni tagħha tas-17 ta' Marzu 2014 fl-atti tal-preċitat Rikors 1053/2013AE fl-ismijiet "L-Arkkitett Raymond Tantawi ID 7998 (M u martu Mariella Tantawi ID 7998 (M) vs Windsor Holdings Limited u d-Direttur, Qrati Ċivili u Tribunali"(għalkemm l-Arkitett Tantawi et interpona d-debitu appell minna li għadu kemm ġie appuntat għall-ewwel smiegħ) japplikaw ukoll għall-każ odjern.

10) Illi issa jidher li l-Perit Tantawi qed jipprova jwassal lil dina l- Onorabbli Qorti biex terġa' tesprimi ruħha fuq il-metodu stabbilit mill-liġi u kkonfermat li a bażi tiegħu jrid issir l-intaxxar tal-kawża numru 1045/2011 JZM fl-ismijiet "Arkitett Raymond Tantawi et vs Arkitett William Alaoui Chrifi Degabriele et", iżda issa b'żieda tal-premessi li:

a. Ebda taxxa m'hi dovuta lir-Reġistratur stante li kwalunkwe spejjeż ġudizzjarji dovuti lir-Reġistratur għandhom jitħallsu mal- preżentata tal-att promotur li bih tinbeda proċedura kontenzjuża f'Qorti ta' Prim' Istanza… u mhux wara

Il-kalkolazzjoni tat-Taxxa kellha tkun abbażi ta' Punt ta' Ligi jew Punt ta' Fatt u mhux ad valorem; Il-kalkolazzjoni tat-Taxxa kellha ssir abbażi tal-Artikolu 37 tat- Tariffa E.

Illi hija appuntu

TAXXA HI DOVUTA LIR-REĠISTRATUR TAL-QRATI U TRIBUNALI ĊIVILI – U HI DOVUTA AD VALOREM 11) ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili (Kap. 12 tal-Liġijiet ta' Malta) kif del resto wieħed jista' jifhem anke min-nomenklatura tagħha ("Drittijiet li jitħallsu rigward is-smigħ tal-kawżi fir-Reġistri tal-Qrati Superjuri u fil- Qrati ta' Ġurisdizzjoni Volontarja") li tipprovdi dwar il-mod li għandhom jiġu ntaxxati d-drittijiet dovuti lir-Reġistratur ta' dina l-Onorabbli Qorti fir-rigward tal-kawżi kontenzjużi.

Difatti l-artikolu 3 ta' l-istess Tariffa A testwalment jgħid hekk:

f'Għawdex, eskluża

tal-Maġistrati

tal-Kodiċi

12) Illi minn ħarsa lejn l-ewwel paġna tar-Rikors Maħluf promotur tal- kawża preċitata numru 1045/2011 JZM fl-ismijiet "Arkitett Raymond Tantawi et vs Arkitett William Alaoui Chrifi Degabriele et" (Dok.

JDM.5), wieħed jista' faċilment jinduna li d-"Dritt Registru" ta' €582.34 ezibit mir-Reġistratur tal-

Qrati u Tribunali Ċivili (ir-Reġistratur) fuq dak l-att kien dak preskritt fl- artikolu 4(2) qabel ma id-drittijiet preskritti fl-istess Tariffa ġew aġġornati permezz tal-Avviz Legali 36 tal-2015 ta' l-istess Tariffa A ma kienx ibbażat fuq xi valur partikolari iżda kien ibbażat fuq it-talbiet attriċi hemm premessi (bħal ma hi dejjem il-prassi kull meta tiġi preżentata kawża), liema talbiet attriċi ma kienux jindikaw valur u testwalment kienu biex l-Onorabbli Qorti:

Tiddikjara u

tiddeċiedi

illi bin-nuqqasijiet

il- konvenuti Arkitett William Alaoui Chrifi Degabriele, Anthony Micallef Fava Custo, l-Arkitett Edward Micallef Worley, solidament jew min minnhom ikkawżaw nuqqas patrimonjali, telf u danni lis- soċjeta` Regent Holdings Limited, li għalihom huma responsabbli u għandhom iwieġbu;

tagħhom

Tiddikjara u tiddeċiedi illi l-intimati solidament jew min minnhom Arkitett William Alaoui Chrifi Degabriele, Anthony Micallef Fava fid-doveri l-Arkitett Edward Micallef Worley, naqsu Custo, tagħhom lejn is-soċjeta` Regent Holdings Limited u anzi komplew jaggravaw l-assi tal-kumpannija;

Tillikwida n-nuqqas patrimonjali,

it-telf u danni għar- fuq esposti sofferti u subiti mill-kumpannija

raġunijiet Regent Holdings Limited;

lill-konvenuti Arkitett William Alaoui Chrifi Degabriele, l-Arkitett Edward Micallef Worley, Anthony Micallef Fava Custo, solidament jew min minnhom, iħallsu lis-soċjeta` Regent Holdings Limited l-ammont hekk likwidat;

lill-konvenuti Arkitett William Alaoui Chrifi Degabriele, Anthony Micallef Fava Custo, l-Arkitett Edward Micallef Worley, solidament jew min minnhom, iroddu lura lis- soċjeta` Regent Holdings Ltd l-ammont misluf mill-Bank;

Tordna lill-istess soċjeta` Regent Holdings Limited trodd l- istess ammont lura lill-Bank biex ma jkomplux jakkumulaw interessi kontra l-istess soċjeta`.

Bl-imgħax min-notifika ta` din iċ-ċitazzjoni, u bl-ispejjeż kontra l- konvenuti li huma nġunti għas-subizzjoni, bir-riserva ta` kull dritt u azzjoni fil-liġi.

Illi l-intaxxar oriġinali tad-drittijiet u spejjeż tal-kawża bin-numru 13) 1045/2011 JZM fl-ismijiet "Arkitett Raymond Tantawi et vs Arkitett William Alaoui Chrifi Degabriele et" fuq ir-Rikors Maħluf promotur tagħha (Dok.

"JDM.5") ma tfissirx illi wara skrutinju aktar akurata kemm tal-att promotur u anke tal-atti l-oħra kollha tal-kawża mhux ser joħroġ valur determinabbli li fuqu r- Reġistratur jista' jistabilixxi dak dovut lilu u dak dovut lill-avukati u lill- prokuraturi legali tal-kontendenti … wara kollox huwa preċiżament l- intaxxar ad valorem li bħala regola ġenerali teziġi l-liġi.

Huwa appuntu l- Artikolu 4(3) ta' l-imsemmi Tariffa A li jistipula li r-Reġistratur tal-Qrati jista' jistabilixxi d-drittijiet korretti bbażati fuq il-valuri li jirriżultaw li għandhom jiġu eziġiti skond il-liġi.

14) Fil-fatt, wara ħarsa akkurata lejn il-preċitat Rikors Maħluf promotur tal- kawża preċitata bin-numru 1045/2011 JZM (Dok.

"JDM.5") jirriżulta li hemm, l-atturi ndikaw is-segwenti ċifri taħt l-intestatura "Lanjanzi u Danni", ċioe':

Illi jirriżulta bl-aktar mod lampanti li hekk seħħ fil-kawża odjerna.

"Spejjes inutli marbuta mal-kawza 1199/2010 MCH:" … "danni stmati provvizorjament għal xi €8,500"

"Spejjes inutli marbuta mal-kawża u sekwestru frivoli 61024429 MCH:" … "Mit-total massimu li għalhekk ilaħħaq €80,000, l-atturi qegħdin ikopru ammont prudentement limitat għal nofs dan it- total, cioe' €40,000 fis-sekwestrutru kawtelatorju mitlub kontestwalment mal-kawża preżenti"

"Danni konsegwenti ghas self inġustifikat u abusiv, dikjarat mill- istess intimati:" … "Fid-dawl tal-abbuż u telf relatat mas-self bankarju kif fuq spjegat, l-atturi qed ikopru l-ammont tad-dejn ġdid ta' xi €450,000, flimkien ma danni anċillari stmati mill-istess intimati għas-somma ta' xi €100,000, ammontanti flimkien għal €550,000, bħala parti mis-somma tas-sekwestru kawtelatorju mitlub kontestwalment ma din il-kawża."

"Dikjarazzjoni u distribuzzjoni ta' dividends nulli jew illeciti:" … "Dan l-abbuż kien jolqot mill-anqas l-aħħar żewġ dividends dikjarati u distribwiti f'Lulju u Ottubru 2010, u ammontanti flimkien għal xi €80,000, liema somma ukoll qegħda tiġi koperta fis-sekwestru mitlub kontestwalment ma din il-kawża."

Illi dawn

15) il-pretensjonijiet kollha effettivament ġew kawtelati permezz tal-mandat ta' sekwestru bin-numru 1476/2011 u fejn ġie indikat bħala kreditu sorte ta' sitt mija u tmenin elf euro (€680,000), kopja ta' liema mandat qed jigi annessa u mmarkata bhala Dok.

16) Illi ċioe' nonostante, minn ħarsa lejn it-taxxa uffiċċali maħruġa mir- Reġistratur rigwardanti l-kawża preċitata bin-numru 1045/2011 JZM (Dok.

"JDM.8"), mid-dokument li hu anness mal-folder tal-proċess tal-kawża bin- numru 1045/2011 JZM u li jiddeskrivi l-bażi tal-intaxxar ta' dik il-kawża

(kopja annessa u mmarkata bħala Dok "JDM.9") jidher li r-Reġistratur wera (inġustament) ħniena fuq l-atturi f'dik il-kawża u intaxxa l-kawża fuq is- somma ta' ħames mija u ħamsin elf euro (€550,000) (li jidher li huwa l- valur li ġie indikat mill-atturi f'klawzola a fol.

6 tar-Rikors Maħluf promotur ta' dik il-kawża (Dok.

"JDM.5") bħala valur komplessiv, iżda li fil-verita' kienet biss tirrelata għad-danni pretiżi taht il-Kap ta' "Danni konsegwenti ghas self inġustifikat u abusiv, dikjarat mill-istess intimati:").

17) Illi a bazi ta' dak fuq spjegat, dina l-Onorabbli Qorti għandha ssib li r-Reġistratur kien korrett meta intaxxa d-drittijiet professjonali spettanti lill- istess Reġistratur rigwardanti l-kawża numru 1045/2011 JZM fl-ismijiet "Arkitett Raymond Tantawi et vs Arkitett William Alaoui Chrifi Degabriele et" fuq bażi ad valorem.

INTAXXAR PROKURATURI LEGALI TAL-KONTENDENTI – ISSIR AD VALOREM 18) Illi għal dak li għandu x'jaqsam mal-intaxxar tad-drittijiet spettanti lill-avukati u prokuraturi legali tal-kontendenti japplika t-Tariffa E tal-Skeda A tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta.

19) Illi di fatti hija t-Tariffa E tal-istess Skeda A li tipprovdi dwar kif għandhom jiġu intaxxati d-"Drittijiet li jitħallsu lill-Avukati, Prokuraturi Legali u Kuraturi "ex officio"".

20) jgħid:

Illi l-artikolu 13 ta' l-istess Tariffa E tal-istess Skeda A testwalment

LILL-AVUKATI

21) tal-istess Skeda A tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta.

Dan testwalment jgħid:

Illi ta' daqstant importanza huwa l-artikolu 14 ta' l-istess Tariffa E

22) Illi għalhekk nonostante dak kollu li jgħid r-rikorrent Perit Tantawi et, meta' jiġi biex jintaxxa d-drittijiet spettanti lill-avukati u prokuraturi legali tal-kontendenti ta' kawza, ir-Reġistratur huwa obbligat li jsegwi r-regoli ċitati f'dawn l-artikoli hekk kif del resto huwa obbligat jsegwi r-regoli l-oħra ċitati fit-Tariffi fl-istess Skeda A tal-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili.

Illi jidher biċ-ċar li l-Perit Tantawi et qed jipprova jevitaw intaxxar 23) fuq bażi ad valorem tal-kawża numru 1045/2011 JZM fl-ismijiet "Arkitett Raymond Tantawi et vs Arkitett William Alaoui Chrifi Degabriele et".

Jgħid x'jgħid pero', jirriżulta bl-aktar mod ċar minn qari tat-Tariffi A u E tal-Iskeda A tal- Kap. 12 li l-intensjoni tal-leġislatur tant hija ċara li kull kawża għandha tiġi ntaxxata fuq bażi ad valorem u hija biss f'ċirkostanzi eċċezzjonali fejn verament ma jistax jiġi stabbilit valur li kawża ma tiġix intaxxata fuq bażi ad valorem.

24) Illi mill-istess kopja tar-Rikors Maħluf (Dok.

"JDM.5"), promotur tal- kawża numru 1045/2011 JZM, senjatament a fol 8 ta' l-istess jirriżulta li t- talba numru 3 ta' l-istess hija appuntu sabiex dina l-Onorabbli Qorti "tikkundanna lill-konvenuti iħallsu lis-soċjeta' Regent Holdings Limited l- ammont hekk likwidat".

Illi fil-fatt kif ingħad, minn ħarsa lejn it-taxxa uffiċċjali maħruga mir- 25) Reġistratur rigwardanti l-kawża preċitata bin-numru 1045/2011 JZM, u kif jirriżulta aħjar mill-imsemmi dokument li hu anness mal-folder tal-proċess tal-kawża bin-numru 1045/2011 JZM u li jiddeskrivi l-bażi tal-intaxxar ta' dik il-kawża (Dok "JDM.9") jidher li r-Reġistratur intaxxa l-kawża fuq is- somma ta' ħames mija u ħamsin elf euro (€550,000) u saħansitra rriduċa d-drittijiet hemm intaxxati a tenur tal-Artikolu 27 tat-Tariffa E stante li s- sentenza tal-Ewwel Onorabbli Qorti wasslet għall-ħelsien mill-osservanza tal-ġudizzju tal-konvenuti f'dik il-kawża.

Illi ċioe' nonostante, il-Perit Tantawi, fir-rikors promotur ta' din il-

proċedura ta' ritassa ddikjara li l-intaxxar tad-drittijiet professjonali spettanti

lill-avukati u lill-prokuraturi legali tal-kontendenti rigwardanti l-kawża numru

Alaoui Chrifi Degabriele et" kellhom jiġu kkalkolati abbażi tar-Regola 15 tat-Tariffa "A"

ta' l-istess Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta - ċioe' abbażi ta' punt ta' liġi u mhux

Illi din il-premessa hija grossolanamet żbaljata kif fuq ingħad u a

bażi ta' dak fuq spjegat, dina l-Onorabbli Qorti għandha ssib li r-

Reġistratur tal-Qrati u Tribunali Ċivili kien korrett meta intaxxa d-drittijiet

tiegħu u dawk professjonali spettanti lill-avukati u lill-prokuraturi legali tal-

LILL-AVUKATI

kontendenti rigwardanti l-kawża numru 1045/2011 JZM fl-ismijiet "Arkitett Raymond Tantawi et vs Arkitett William Alaoui Chrifi Degabriele et" fuq bażi ad valorem.

U INTAXXAR PROKURATURI LEGALI TAL-KONTENDENTI SKOND L-ARTIKOLU 38 TAT-TARIFFA E 28) Illi skond l-atturi d-dritt tal-avukati u tal-prokuraturi legali kellu jkun terz ta' drittijiet ta' €232.94 u €77.65 rispettivament bl-applikazzjoni tal- artikolu 38 tat-Tariffa E tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta.

29) Illi għalkemm huwa korrett li d-drittijiet mogħtija għall-Ewwel istanza għandhom jiżdiedu b'terz – u dan mhux kontestat, għar-raġunijiet jiġu hekk awmentati fuq mogħtija d-drittijiet oriġinali fuq bażi ad valorem, (ċioe' kif għandhom effettivament għamel ir-Reġistratur) li hekk kif seħħ, jiġu ridotti a tenur tal- artikolu 28 tat-Tariffa E tal-Kap 12 stante li l-Arkitett Tantawi et ċeda l- Appell tiegħu wara li ġiet preżentata r-risposta tal-Appell iżda qabel ma dak l-istess Appell kien laħaq ġie appuntat għall-ewwel smiegħ.

Għaldaqstant it-talba attriċi għat-tħassir u għar-revoka tal-intaxxar tad- drittijiet tal-avukati u prokuraturi legali tal-kontendenti u anke ta' dawk tar- Reġistratur tal-Qrati u Tribunali Ċivili fir-rigward tal-kawża bin-numru 1045/2011 JZM fl-ismijiet "Arkitett Raymond Tantawi et vs Arkitett William Alaoui Chrifi Degabriele et" u anke t-talba tal-atturi għall-intaxxar mill-ġdid ta' l-istess drittijiet għandhom jiġu miċhuda.

Bl-ispejjeż u bir-riżerva ta' kull dritt ieħor spettanti lill-esponenti."

jkunu dawk kalkolati

li għandhom

Rat ir-Risposta tal-Konvenut Reġistratur tal-Qrati Ċivili preżentata fl-10 ta'

Diċembru 2018 li permezz tagħha wieġeb is-segwenti:-

Illi t-talbiet tar-rikorrenti huma nfondati fil-fatt u fid-dritt u għandhom jiġu respinti in toto u dan inter alia għas-segwenti raġunijiet:-

Illi t-talbiet fil-kawża 1045/2011 fl-ismijiet l-Arkitett Raymond Tantawi et vs l-Arkitett William Alaoui Chrifi Degabriele et huma sabiex jiddikjaraw lill- intimati f'dik il-kawża responsabbli għan-nuqqasijiet, likwidazzjoni tat- telf u danni u kundanna ħlas tal-istess.

Illi l-kawża ġiet deċiża mill-prim'istanza fit-30 ta' Jannar 2014 billi laqgħet l-ewwel eċċezzjoni preliminari tal-konvenuti u lliberathom mill-osservanza tal-ġudizzju;

Illi sar appell li ġie intavolat fis-17 ta' Frar 2014 liema appell ġie ċedut fil-11 ta' April 2017.

Illi dik il-kawża ġiet intaxxata fuq l-ammont pretiż fl-istess kawża a fol 6 tal-proċess u ċjoe €550,000, imma peress li kif ġja ingħad l-intimati f'dik il-kawża ġew illiberati mill-osservanza tal-ġudizzju fuq eċċezzjoni li ma tolqotx il-mertu tal-kawża ġie applikat dak provvdut fis-sezzjoni 5(3) tat-Tariffa A u s-sezzjoni 27 tat-Tariffa E.

Illi għalhekk it-taxxa hija korretta u għalhekk it-talbiet għandhom jiġu miċħuda bl-ispejjeż.

Illi di piu jingħad ukoll illi l-punt dwar jekk kawża dwar ilment dwar aġir f'kumpannija u li fiha hemm talba għal-likwidazzjoni ta' danni u li minnha joħorġu valuri determinanti u/jew determinabbli għandhiex tiġi ntaxxata ad valorem jew fuq punt ta' dritt ġja ġie ampjament trattat minn dina l-Onorabbli Qorti hekk kif diversament presjeduta fl-atti tal- kawża Rikors numru 1053/2013AE fl-ismijiet "L-Arkitett Raymond Tantawi ID 61024429 u martu Mariella Tantawi ID 2440(M) vs Windsor Holdings Limited u d-Direttur, Qrati Ċivili u Tribunali."

8) Għaldaqstant it-talbiet tar-rikorrenti għandhom jiġu miċħuda bħala

infondati fil-fatt u fid-dritt bl-ispejjez kontra l-istess rikorrenti."

Rat l-atti kollha tal-kawża;

Rat id-dokumenti li ġew esebiti in atti;

Qrat ix-xhieda fil-kawża;

llum għas-sentenza.

Punti ta' fatti

Rat il-verbal tal-udjenza tas-27 ta' Ġunju 2019 fejn il-kawża tħalliet għal-

Permezz ta' dawn il-proċeduri l-atturi qed jattakkaw it-taxxa uffiċjali,

maħruġa mir-reġistratur

tad-drittijiet u spejjeż

ta' Rikors

Ġuramentat Numru 1045/2011 JZM fl-ismijiet l-Arkitett Raymond Tantawi

F'dan ir-rikors ġuramentat l-atturi, inter alia, premettew li ġie

preżentat kontestwalment mal-istess

rikors ġuramentat, sekwestru

kawtelatorju għall-ammont ta' €550,000 (ara fol 6 tal-atti 1045/2011).

Fir-

rikors imsemmi l-atturi talbu lill-Qorti is-segwenti:-

1. tiddikjara u tiddeċiedi illi bin-nuqqasijiet tagħhom, il-konvenuti Arkitett

solidalment jew min minnhom ikkawżaw nuqqas patrimonjali, telf u danni

li għalihom huma

responsabbli u għandhom iwieġbu;

2. tiddikjara u tiddeċiedi illi l-intimati solidalment jew min minnhom Arkitett

William Alaoui Chrifi Degabriele, Anthoy Micallef Fava Custo, l-Arkitett Edward Micallef Worley,

naqsu fid-doveri tagħhom lejn is-soċjetá Regent Holding Limited u anzi

komplew jiggravaw l-assi tal-kumpanija;

3. tillikwida n-nuqqas patrimonjali, t-telf u danni għar-raġunijiet fuq esposti

sofferti u subiti mill-kumpanija Regent Holdings Limited;

4. tikkundanna lill-konvenuti Arkitett William Alaoui Chrifi Degabriele, Anthony Micallef Fava

Custo, l-Arkitett Edward Micallef Worley, solidalment jew min minnhom, iħallsu

5. tikkundanna u tordna lill-konvenuti Arkitett William Alaoui Chrifi Degabriele, Anthony

Micallef Fava Custo, l-Arkitett Edward Micallef Worley, solidalment jew min minnhom

jroddu lura lis-soċjetá Regent Holdings Ltd l-ammont misluf mill-Bank;

6. tordna lill-istess soċjetá Regent Holdings Limited trodd l-istess ammont

lura lill-Bank biex ma jkomplux jakkumulaw interessi kontra l-istess

soċjetá.

Permezz ta' sentenza datata 30 ta' Jannar 2014, din il-Qorti

diversament presjeduta iddeċidiet din il-kawża billi laqgħet l-ewwel

eċċezzjoni preliminari tal-konvenuti u lliberathom mill-osservanza tal-

ġudizzju (ara sentenza a' fol 115 tal-atti 1045/2011).

Minn din is-sentenza, l-atturi nterponew appell li eventwalment kien

ġie minnhom ċedut fil-11 ta' April 2017 (ara fol 158 tal-atti 1045/2011).

Din it-taxxa inħadmet fl-4 ta' Mejju 2017 fuq l-ammont imsemmi ta'

€550,000 indikat fir-rikors ġuramentat skont it-Tariffa A u t-Tariffa E tal-

Kap. 12 tal-Liġijiet ta' Malta (ara xhieda ta' Emanuel Tanti Gregoraci qua

Reġistratur Qrati Ċivili u Tribunali a' fol 124 u 125).

Punti ta' Liġi

l-azzjoni hija waħda

ta' ritassa

tat-taxxa maħruġa mir-

Reġistratur tal-Qorti, wara s-sentenza mogħtija fit-30 ta' Jannar 2014

minn din il-Qorti diversament presjeduta fil-kawża numru 1045/2011 JZM

Tali azzjoni fejn tiġi attakkata taxxa ta' spejjeż ġudizzjarji,

tal-Kodiċi

ta' Organizzazzjoni u

Proċedura Ċivili (Kap. 12 tal-Ligijiet ta' Malta).

Konsiderazzjonijiet

L-atturi jsejsu din il-kontestazzjoni fuq tlett ilmenti, senjatament li

ebda taxxa ma hi dovuta lir-reġistratur, kalkolazzjoni tat-taxxa a bażi ta'

Punt ta' Liġi jew Punt ta' Fatt, u kalkolazzjoni tat-taxxa a bażi tal-Artikolu

Il-Konvenuti Dr. Jonathan Cassar Azzopardi et laqgħu għal din l-azzjoni

b'numru ta' eċċezzjonijiet kemm preliminari u anke fil-mertu.

Din il-Qorti se tibda biex tikkonsidra l-ewwel eċċezzjoni preliminari li

t-talba attriċi għar-ritassa tad-drittijiet u l-ispejjeż tal-kawża bin-numru

1045/2011 JZM hija perenta stante li ġiet istitwita wara li skada l-perjodu

ta' xahar stipulat fl-artikolu 64(1) tal-Kap.

12 minn meta l-atturi ġew

notifikati bl-ittra uffiċjali numru 2412/17 (fol 48) (eċċezjonijiet numru 2 u

Joħroġ mix-xhieda tar-Reġistratur

innifsu li l-ispejjeż tal-Prim

Istanza dovuti lilu ndikati fl-ewwel parti tat-taxxa in kwistjoni, ġew fil-fatt

imħallsa (a' fol 124).

Li baqa' ma ġiex imħallas huwa l-parti tat-taxxa li

Dan l-ammont ġie notifikat lill-Atturi bl-ittra

uffiċċjali numru 2412/17 fil-21 ta' Lulju 2017 (ara notifika a' fol 49).

ifissier li la darba sar il-ħlas tal-ispejjeż tal-Prim Istanza ftit hemm aktar xi

tgħid.

Il-ħlas isir f'isem u fl-interess tal-interessati kollha li jkunu ġew

ikkundannati jħallsu l-ispejjeż.

Ir-rikors odjern ġie intavolat fit-3 ta' Settembru 2018, jiġifieri ħafna

wara ż-żmien perentorjament rikjest mill-artikolu 64(1) tal-Kap.

Din il-Qorti għalhekk tilqa' l-eċċezzjoni tal-konvenuti Dr. Jonathan

chanwong Vella Bardon et u tiddeżisti milli tikkunsidra t-taxxa in kwistjoni safejn din

tolqot l-ispejjeż tal-appell dovuti lir-reġistratur.

Dan minħabba li din hija

ormai perenta (ara f'dan is-sens is-sentenza mogħtija min din il-Qorti

stess fl-14 ta' Lulju 2017 fl-ismijiet Mary sive Miriam Bray vs Direttur,

Qrati Ċivili u Tribunali et).

Din il-Qorti għaldaqstant se tiskarta l-ewwel ilment u tikkunsidra

biss dawk l-ilmenti safejn jolqtu t-taxxa favur il-konvenuti.

Dan peress li l-

azzjoni odjerna ġiet istitwita entro t-terminu stabbilit mid-data li fiha l-atturi

ġew notifikati bl-istess permezz ta' ittra uffiċċjali numru 2900/2018 (ara fol

50 u 51).

Din il-Qorti sejra issa tqis l-eċċezzjoni preliminari tan-nullitá tar-

rikors promotur fuq ir-raġuni li l-istess ġie impostat inkorrettement għaliex

ukoll ikunu rikorrenti (ara eċċezzjonijiet numri 4 u 5).

Din il-Qorti ma taqbilx ma dan ir-raġonament.

Sabiex jintlaħqu l-

għanijiet proċedurali ndikati fl-artikolu 64 tal-Kap.

12, l-atturi ma humiex

statutorjament ritenuti li jeżegwixxu din it-tip ta' formalitá rikjesta mill-

Konvenuti Dr. Jonathan Cassar Azzopardi et taħt piena ta' nullitá.

Kif tajjeb osservat il-Qorti Ċivili Prim' Awla (per Foo Albert J.

Russell) fil-kawża Mid-Med Bank p.l.c. vs Ellul Holdings Ltd et datata12

ta' Ġunju 2002, "l-azzjoni għar-ritassa jew għal dikjarazzjoni ta' nullita' ta'

taxxa maħruġa mir-Reġistratur tal-Qorti trid bil-fors l-presenza ta' l-istess

Reġistratur inkwantu dan huwa necessarjament parti interessata kif

jissemma fis-subinciz (2) tal-artikolu 64 fuq imsemmi.

Inoltre l-azzjoni

intentata, għalkemm temani mill-proċeduri determinati bejn il-kontendenti

fil-proċeduri li taw lok għat-tassazzjoni kontestata, hija azzjoni separata u

totalment indipendenti mill-istess proċeduri billi l-Qorti tkun mitluba

tikkunsidra xi ħaga li ġrat wara d-determinazzjoni tal-kontestazzjoni bejn

il-partijiet u indipendentement mill-volonta tal-partijiet.

L-istess presenza

tar-Reġistratur f'dawn il-proċeduri, liema presenza ma kienitx la rikjesta u

lanqas meħtieġa fil-kawża determinata, tkompli ssaħħaħ l-argument tal-

intimat kif fuq riportat."

Kif sewwa ritenut mill-Qorti Ċivili Prim' Awla (per Foo Grazio

Portanier Mifsud) fil-kawża Avukat Dottor Larry Tufigno vs Reġistratur tal-

Qrati Ċivili u Tribunali datata 8 ta' Ottubru 2019, "L-Art.

64 jipprovdi għal

proċedura sommarja, u minn kif inhi redatta, tqis bħala uniku leġittimu

kontradittur lir-Reġistratur, li wara kollox ikun hu li għamel it-taxxa li tkun

qiegħedha tiġi impunjata.

Min-naħa l-oħra, l-Art.

64(2) jistipula li r-

rikorrent għandu jara li kopja tar-rikors għandha tiġi nnotifikata lil kull min

ikollu nteress fih, li mbagħad ikollu għoxrin jum li matulhom ikun jista'

jippreżenta risposta.

Din hi l-proċedura – pjuttost partikolari - voluta mil-

leġislatur; xejn iżjed u xejn inqas;"

L-atturi ottemperaw ruħhom mal-proċedura stabbilita fl-imsemmi

artikolu 64 tal-Kap.

12 billi ħarrku mhux biss lir-reġistratur iżda wkoll lill-

konvenuti li kienu wkoll hekk konvenuti fil-kawża li tat lok għat-taxxa hawn

Din l-eċċezzjoni għalhekk ma jisħoqqiliex tiġi milqugħa.

Din il-Qorti sejra issa tgħaddi għall-aħħar eċċezzjoni preliminari

(eċċ numru 6) li l-attur Raymond Tantawi m'għandux l-awtoritá sabiex

jistitwixxi l-azzjoni odjerna għan-nom tas-soċjetá attriċi Regent Holdings

Limited, minħabba kif ġie deċiż fil-proċeduri 1045/11 JZM u aċċettat mill-

atturi biċ-ċessjoni tagħhom tal-appell minnhom interpost.

Il-Qorti mill-ewwel tikkonkludi li din l-eċċezzjoni ma treġix.

deċiżjoni mogħtija fil-proċeduri msemmija u li fuqhom inħadmet it-taxxa

Raymond Tantawi li jippromwovi l-azzjoni odjerna qua azzjonist fis-

soċjetá Regent Holdings Limited (ara sentenza a

Id-deċiżjoni kkonkludiet biss li l-azzjoni azzjonabbli skont il-

liġi Maltija ma hijiex dik tad-derivative action promossa mill-atturi iżda dik

skont l-Artikolu 402 tal-Kap.

Kien għalhekk li l-Qorti għaddiet biex

tilqa' l-ewwel eċċezzjoni tal-Konvenuti u tilliberahom mill-osservanza tal-

ġudizzju.

Din il-Qorti sejra għalhekk tiċħad ukoll din l-eċċezzjoni kif

sollevata mill-Konvenuti Dr. Jonathan Cassar Azzopardi et.

Din il-Qorti sejra issa tgħaddi għal mertu ta' dawn il-proċeduri billi,

filwaqt li tiskarta l-ewwel ilment għar-raġunijiet delinjati supra, tqis l-ilment

prinċipali spjegat fil-premessi 9 et seq tar-rikors promotur.

L-Atturi jsostnu li t-taxxa in kwistjoni ma kellha qatt tiġi kkalkolata

ad valorem skont ir-regola 3 tat-Tariffa A tal-Kap 12.

Dan għaliex l-oġġett

prinċipali tal-kawża kien wieħed ibbażat fuq punt ta' liġi/fatt u mhux fuq

dikjarazzjoni ta' responsabbilitá għad-danni u jew telf kkawżati.

Dejjem

skont l-Atturi, l-ispejjeż tal-avukati u l-prokuraturi legali kellhom għalhekk

jinħadmu skont ir-regola 15 tat-Tariffa E.

Kif sewwa eċċeppew il-konvenuti kollha (ara eċċezzjoni numru 7 a'

fol 16 u eċċezzjoni numru 7 a' fol 119) dan il-punt ġie ampjament trattat fl-

atti tar-rikors numru 1053/2013AE.

Din il-Qorti tikkondividi pjenament ma

dak ritenut fis-sentenza tal-ewwel Qorti datata 17 ta' Marzu 2014 kif

riformata mill-Qorti tal-Appell fis-sentenza datata 31 ta' Mejju 2019.

Din il-

Qorti sejra għalhekk tagħmel tagħha l-istess ratio decidendi hawn taħt

ċitat:

"ladarba l-valur tad-danni reklamati mill-appellanti jirriżultaw daqstant ċari

mir-rikors promotur fil-kawza 842/2009, fil-fehma ta din il-Qorti, għamel

sew id-Direttur tal-Qrati Civili u Tribunali li ħadem it-taxxa ad valorem

peress li l-pretensjonijiet tal-appellanti f'dawk il-proċeduri jirriżultaw mit-

talbiet tagħhom fl-istess kawża.

Kwindi huma l-paragrafi 13 u 14 tat-

Tariffa E, li japplikaw għall-każ in eżami u mhux il-paragrafu 15, kif

Din il-Qorti għalhekk tikkonkludi li t-taxxa in kwistjoni maħduma ad

valorem kif ridotta bl-applikazzjoni tar-regola 27 tat-Tariffa E tal-Kap.

tal-Liġijiet ta' Malta hija waħda tajba u korretta.

Rigward l-aħħar ilment din il-Qorti tqis li ma hemmx kontestazzjoni

billi t-taxxa għad-drittijiet u spejjeż tal-appell kif kalkolata fuq bażi ad

valorem ġew fil-fatt miżjuda b'terz kif ridotti a tenur tar-regola 28 tat-

Tariffa E tal-Kap.

12 (ara f'dan is-sens l-eċċezzjoni numru 29 a' fol 22 u x-

xhieda ta' Emanuel Tanti Gregoraci a' fol 125).

Għaldaqstant u għar-raġunijet fuq imsemmija, il-Qorti qiegħda taqta u

tiddeċiedi din il-kawża billi;

Tilqa' it-tieni eċċezzjoni preliminari tal-konvenuti Dr. Jonathan Aras

D'Amico ir-raba, il-ħames u s-sitt eċċezzjoniijiet preliminari

Tilqa' l-eċċezzjonijiet fil-mertu.

Tiċħad it-talbiet attriċi.

Bl-ispejjeż jitħallsu mill-atturi.

Imħallef Toni Wheeler

Deputat Reġistratur


QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA (Ġurisdizzjoni Kostituzzjonali) ONOR.

IMĦALLEF TONI ABELA LL.D.

Seduta ta' nhar it-Tnejn, 25 ta' Novembru, 2019

Charles Steven Callus Mizzi vs Avukat Generali Il-Kummissarju tal-Pulizija Ministru Nazzjonali Il-Kap tas-Servizz tas-Sigurta'

tal-Intern u s-Sigurta'

Rat ir-Rikors ta' Charles Steven Callus Mizzi, ppreżentat fit-13 ta' Settembru

2018 li permezz tiegħu talab is-segwenti:-

"Illi f'Diċembru tas-sena elfejn u wieħed (2001), il-Pulizija tal-Iskwadra kontra d-droga ġew infurmati li kienu qed isiru arranġamenti sabiex jiġu impurtati ġewwa Malta mill-Olanda ammonti konsiderevoli tad-droga kokaijina u cannabis u dan sabiex jiġu ttraffikati.

Illi mill-informazzjoni illi kellha l-Pulizija u sussegwentement mill-investigazzjoni illi saret mill-istess Pulizija irriżulta li kien hemm diversi persuni, xi uħud minnhom li kienu ġol- ħabs ta' Malta, li kienu involuti fl-operat tal-kuntatti sabiex dan isseħħ fejn fost dawn in-nies kien hemm l-esponent.

Illi jirriżulta illi l-uffiċjali tal-pulizija inkarigati minn din l-operazzjoni jew aħjar investigazzjoni, operazzjoni li kienet qed titmexxa id f'id mas-Servizzi tas-

Sigurta` li kienu qed jinterċettaw xi telefonati marbuta ma' allegat konġura dwar importazzjoni ta' droga f'Malta.

Illi l-istess uffiċjali tal-Pulizija jikkonfermaw illi d-dettalji dwar kif bdiet tiżvolgi din l-allegata importazzjoni ta' droga ġiet miksuba mit-telefonati li ġew interċettati mis-Servizzi tas- Sigurta` li kienu qed jindikaw ukoll in-nies li setgħu kienu involuti fl-istess operazzjoni.

Fil-fatt, jidher illi abbażi ta' dawn it-telefonati l-pulizija bdew isegwu il-movimenti ta' xi nies li dehrilhom li setgħu kienu involuti biex b'hekk fil-jum indikat fl-att ta' l-akkuża, Ix-Xewkija wasslu sabiex jinterċettaw importazzjoni ta' droga erojina mertu tal-każ.

Illi waqt l-investigazzjonijiet, irriżulta li meta bdew isiru trattattivi meħtieġa bejn diversi persuni ai fini ta' din l-azzjoni illegali, Charles Steven Callus Mizzi, li f'dak iż-żmien kien detenut ġewwa l-faċilita' korrettiva ta' Kordin, beda jikkomunika ma' persuna jew persuni sabiex jiġu fornuti ammonti kbar tad- droga kokajina u cannabis, bl-isop li din tiġi importata f'Malta u dan ai fini ta' traffikar tal-istess f'pajjiżna.

Illi sussegwentement l-esponenti ġie mressaq il-Qorti b'diversi reati senjtament assoċjazzjoni, importazzjoni, traffikar u pussess ta' droga.

Illi konsegwentement inħareg l-Att tal-Akkuża bin-numru 47/2010 fl-ismijiet Ir- Repubblika ta' Malta vs Charles Steven Callus Mizzi.

Lanjanzi Kostituzzjonali

L-illegalita' tal-Interċettazzjonijiet ta' telefonati magħmula mis- Servizz tas-Sigurta' ta' Malta

tal-Uffiċjali Prosekuturi

jirriżulta u dan anke mix-xhieda

Illi l-esponent jirrileva illi l-każ tiegħu hu msejjes prinċiparjament fuq l- interċettazzjonijiet ta' telefonati magħmula mis-Servizz tas-Sigurta' ta' Malta illi saru bejn l-esponent u persuni oħra; Illi tali interċettazzjonijiet ta' telefonati magħmula mis-Servizz tas-Sigurta' ta' Malta kienu saru a bażi ta' mandati awtorizzati mill-Ministru tal-Intern (responsabbli minn tali interċettazzjonijiet fil-perjodu tal-akkadut); Illi l-Att dwar is-Servizz tas-Sigurta (Kap 391 tal-Liġijiet ta' Malta) jipprovdi l-funzjonijiet tas-Servizz u ċioe' primarjament il-protezzjoni tas-Sigurta' Nazzjonali u funzjonijiet oħra bħal prevezjoni jew kxif ta' delitti gravi.

Illi l- istess Att fl-artikoli sussegwenti jipprovdi dwar il-ħruġ tal-mandati relattivi anke għall-interċettazzjonijiet telefoniċi fejn anke jistabbilixxi illi l-mandati għall-interċettazzjonijiet ta' komunikazzjonijiet għandhom jinħargu biss bil- miktub mill-Ministru Responsabbli mis-Servizz jew f'każ ta' urġenza saħansitra jista' jinħareg bil-miktub mis-Segretarju Permanenti jew mis- Segretarju tal-Kabinett jekk awtorizzat mill-Ministru; Illi l-Att jipprovdi illi kollox għandu jsir b'segretezza assoluta dwar l-operat u saħansitra l-kontrolli fuq l-operat tas-Servizz huma mill-inqas, kważi ineżistenti, u jeskludu anke skrutinju saħansitra mill-Qorti anke meta tali interċettazzjonijiet jintużaw fi proċeduri penali;

Illi għalkemm huwa prinċipju kardinali illi l-Pulizija Eżekuttiva għandu jkollha l-għodda neċessarja sabiex tipprevjeni reati kriminali iżda jiġi rilevat illi l-Leġislatur bil-promulgazzjoni ta' dan l-Att dwar is-Servizz tas-Sigurta (Kap 391 tal-Liġijiet ta' Malta) għazel illi jagħti parti mill-għodda meħtieġa lill-istituzzjonijiet sigriet lil hinn minn kull skrutinju ġudizzjarju u għalhekk bi vjolazzjoni tad-drittijiet fundamentali tal-bniedem; Illi ladarba l-prosekuzzjoni għażlet li teżebixxi l-interċettazzjonijiet telefoniċi bħala prova, kull azzjoni tal-awtoritajiet konċernati in konnessjoni ma' tali interċettazzjonijiet hija suġġetta għall-iskrutinju ġudizzjarju anke in vista tal-kunċett ta' equality of arms.

Illi jiġi rilevat illi minn fost il-pajjiżi kollha membri tal-Unjoni Ewropea huma Malta u r-Renju Unit (għalkemm fil-Liġi Ingliża ġew postulati salvagwardji illi fil-Liġi Maltija ġew kopletament ijorati) biss fejn il-mandati għall- interċettazzjonijiet telefoniċi jinħarġu mill-Ministru Responsabbli mill-Intern u mingħajr ebda kontroll mill-organu ġudizzjarju; Illi dan ifisser illi tali interċettazzjonijiet fil-każ odjern saru ai termini ta' mandat maħruġ mill-Eżekuttiv u mhux minn awtorita' gudizzjarja u għalhekk mhemmx skrutinju ġudizzjarju u serħan tal-moħħ fl-esponent illi tali prova nġabet b'mod trasparenti; Illi għalhekk l-awtorizazzjoni ġudizzjarja jew quasi-ġudizzjarja indipendenti jiġu mill-operat ssalvagwardjati d-drittijiet fundamentali tal-bniedem u dan ħalli jiġi sorveljat l-operat tal-istess Pulizija Eżekuttiva f'dik l-investigazzjoni; Di piu' jiġi rilevat illi l-Artikolu 18(5) tal-Att dwar is-Servizz tas-Sigurta' wkoll huwa leżiv stante illi jipprojbixxi l-Qrati milli jintervjenu fl-eżerċizzji tal-poteri mogħtija fl-istess att.

Dan ifisser illi l-Qrati m'għandhomx u ma jistgħux skont l-istess Att jissindikaw il-poteri tal-Att innifsu u dan ovvjament imur kontra l-ispirtu tal-Konvenzjoni Ewropea senjatament l-Artikolu 13.

Illi jiġi rilevat illi fil-każ odjern dawn is-salvagwardi ma sarux u għalhekk

kwalunkwe interċettazzjoni illi saret hija leżiva għad-drittijiet fundamentali

tal-esponent senjatament l-Artikolu 6, 8 u 13 tal-Konvenzjoni Ewropea u l-

Artikoli 32 (cc) u 39 tal-Kostituzzjoni ta' Malta u dan anke kif jirriżulta minn

diversi sentenzi tal-Qorti Ewopea għad-Drittijiet tal-Bniedem;

Illi kif ġie rilevat mill-Qorti Ewropea għad-Drittijiet tal-Bniedem fis-sentenza

Laus vs Sweden (deciza fis-26 ta' Marzu 1981):

Illi di piu' l-istess Qorti fil-każ Williams: and Stephenson vs Schembri Jones qalet hekk:

tal-Pulizija hija neċessarja u meħtieġa sabiex

Illi fil-fatt, jiġi rilevat illi fil-każ Attard Bugeja vs Russia ġie rilevat is-segwenti: 76.

Fil-kawża Kennedy vs UK inqal hekk:- 118.

relattivi għall-

fil-każ odjern

interċettazzjonijiet m'għandhomx l-istess forma u għalhekk huwa fl-aħjar

amministrazzjoni tal-ġustizzja illi jiġi ċċarat ta' min huma dawn il-firem u

dan anke sabiex tiġi stabbilita jekk il-firem f'dawn id-dokumenti humiex

ffalsifikati jew le;

il-mandati

jiġi

L-Illegalita' fiż-żamma ta' data ġenerata jew proċessata

Illi inoltre l-esponent jirrileva illi permezz ta' Direttiva 2006/24/KE tal- Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta' Marzu tas-sena 2006, dwar iż- żamma ta' data ġenerata jew proċessata b'konnessjoni mal-provvista ta' servizzi pubblikament disponibbli ta' komunikazzjoni elettronika jew ta'

networks ta' komunikazzjoni pubblika u Ii temenda d-Direttiva 2002/58/KE (Data Retention Directive), ġew armonizzati d-disposizzjonijiet tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea relatati maż-żamma, mill-fornituri ta' servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi aċċessibbli għall-pubbliku jew ta' networks pubbliċi ta' komunikazzzjoni, ta' data ġġenerata jew ipproċessata minn dawn il-fornituri bil-għan li tiggarantixxi d-disponibilita' ta' din id-data għall- finijiet ta' revenzjoni, riċerka, identifikazzjoni u prosekuzzjoni ta' reati; Illi jiġi rilevat iżda illi d-Direttiva 2006/24/KE imponiet inter alia obbligu fuq il-fornituri ta' servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi aċċessibbli għall- pubbliku jew ta' networks pubbliċi ta' komunikazzjoni li jżommu data tal- users tas-servizzi tagħhom li tiġi ġġenerata jew ipproċessata minn dawn il- fornituri għall-finijiet li jagħmlu lil din id-data aċċessibbli lill-awtoritajiet nazzjonali (data retention obbligation); Illi din id-Direttiva ġiet trasposta hawn Malta permezz tal-Avviż Legali 198 tal-2008 u ċioe' Regolamento tal-2008 li jemendaw ir-Regolamenti dwar l- Ipproċessar ta' Data Personali fis-settur tal-Komunikazzjonijiet Elettronici.

Fil-fatt, din id-Direttiva tinsab implimentata fil-Liġi Maltija fit-Taqsima II (Żamma ta' Data) tar-Regolamenti dwar l-Ipproċessar ta' Data Personali fis-settur tal-Komunikazzjonijiet Elettronici (S.L. 440.01); Illi iżda jiġi rilevat illi permezz ta' diversi sentenzi mogħtija mill-Onorabbli Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea ġie rilevat illi din id-Direttiva surreferita hija invalida u llegali għall-finijiet u effetti kollha tal-liġi (vide: Digital Rights Ireland Ltd vs Minister for Communications, Marine and Natural Resources et).

Illi sussegwentement diversi Qrati Kostituzzjonali ta' Stati Membri oħra ddikjaraw illi l-leġislazzjoni nazzjonali tagħhom li timplimenta din id-Direttiva huma nulli u bla effett; Illi għalhekk stante illi din id-Direttiva ġiet dikjarata invalida u llegali isegwi illi f'Malta l-istess l-Avviż Legali 198 tal-2008 u t-Taqsima II tar- Regolamenti dwar tal- Komunikazzjonijiet Elettroniċi (S.L. 440.01) illi huma bbażati fuq l-istess Direttiva huma wkoll nulli u bla effett;

Illi dan ifisser illi kull żamma ta' data mill-fornituri ta' servizzi ta'

komunikazzjonijiet elettroniċi aċċessibbli għall-pubbliku jew ta' networks

pubbliċi ta' komunikazzjoni, u kull aċċess lill-awtoritajiet ta' tali data u użu

ta' tali data mill-Pulizija u kwalunkwe entita oħra hija llegali u leżiva għad-

drttijiet fundamentali tal-esponenti.

Illi inoltre kwalunkwe data miġbura fil-

każ odjern bis-saħħa tal-leġislazzjoni sussidjarja fuq imsemmija ma tistax

tiġi użata fi proċeduri kriminali bili hija miġjuba llegalment u bi ksur tad-

drittijiet fundamentali tal-bniedem u għalhekk tali data għandha tiġi sfilzata

mill-inkartament kriminali fil-każ odjern;

Illi għaldaqstant il-Leġislazzjoni fuq imsemmija, ossia, l-Avviż Legali 198

tal-2008 u t-Taqsima II tar-Regolamenti dwar l-Ipproċessar ta' Data

Personali fis-settur tal-Komunikazzjonijiet Elettroniċi (S.L. 440,01) huma

invalidi u llegali u l-użu ta' tali data fi proċeduri kriminali ai termini ta' din il-

ta' Data Personali

l-Ipproċessar

fis-settur

Leġislazzjoni jikkostitwixxi ksur tad-drittijiet fundamentali tal-bniedem ossia l-Artikoli 6, 8 u 13 tal-Konvenzjoni Ewropea u l-Artikoli 39 u 65 tal- Kostituzzjoni ta' Malta; Għaldaqstant l-esponenti jitlob reverentement lil dina l-Onorabbli Qorti jogħġobha: 1.

Tiddikjara illi ġew leżi d-drittijiet fundamentali tal-esponenti għal smiegħ xieraq kif sanċit fl-atikolu 32(cc) u 39 tal-Kostituzzjoni ta' Malta u fl-Artikoli 6, 8 u 13 tal-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal- Bniedem stante illi l-interċettazzjonijiet fil-każ odjern saru ai termini ta' mandat maħruġ mill-Eżekuttiv u mhux minn awtorita' ġudizzjarja u għalhekk mhemmx skrutinju ġudizzjarju u serħan tal-moħħ fl- esponent illi tali prova nġabret b'mod trasparenti;

Tiddikjara illi ġew leżi d-drittijiet fundamentali tal-esponenti għal smiegħ xieraq kif sanċit fl-artikolu 32 (cc) u 39 tal-Kostituzzjonali ta' Malta u fl-Artikolu 6, 8 u 13 tal-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal- Bniedem stante illi żamma ta' data mill-fornituri ta' servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi aċċessibbli għall-pubbliku ta' networks pubbliċi ta' komunikazzjoni, u kull aċċess lill-awtoritajiet ta' tali data u użu ta' tali data mill-Pulizija u kwalunkwe entita' oħra hija llegali u leżiva;

Takkorda dawk ir-rimedji effettivi u xierqa fiċ-ċirkostanzi."

Rat ir-Risposta tal-Awtoritajiet intimati ppreżentata fl-1 ta' Ottubru 2018 li

permezz tagħha wieġbu s-segwenti:-

"Illi l-pretensjonijiet tar-rikorrenti huma mibnija fuq żewġ binarji fis-sens illi fl-ewwel lok "ġew leżi d-drittijiet fundamentali tal-esponenti għal smiegħ xieraq kif sanċit fl-artikoli 32 (cc) u 39 tal-Kostituzzjoni ta' Malta u fl-Artikoli 6, 8 u 13 tal-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem stante illi l- interċettazzjonijiet fil-każ odjern saru ai termini ta' mandate maħrub mill- Eżekuttiv u mhux minn awtorita' ġudizzjarja u għalhekk mhemmx skrutinju ġudizzjarju u serħan tal-moħħ fl-esponenti illi tali prova nġabret b'mod trasparenti" u fit-tieni lok illi "ġew leżi d-drittijiet fundamentali tal-esponenti għal smiegħ xieraq kif sanċit fl-artikoli 32 (cc) u 39 tal-Kostituzzjoni ta' Malta u fl-Artikoli 6, 8 u 13 tal-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal- ta' Bniedem stante komunikazzjonijiet elettroniċi aċċessibbli għall-pubbliku jew ta' networks pubbliċi ta' komunikazzjoni, u kull aċċess lill-awtoritajiet ta' tali data u użu ta' tali data mill-Pulizija u kwalunkwe entita' oħra hija llegali u leżiva".

Illi l-esponenti jissottomettu li l-pretensjonijiet tar-rikorrenti huma nfondati fil-fatt u fid-dritt għar-raġunijiet segwenti:-

ta' data mill-fornituri

ta' servizzi

illi żamma

Illi in linea preliminari, il-Kummissarju tal-Pulizija, il-Ministru tal-Intern u s-Sigurta' Nazzjonali u l-Kap tas-Servizz tas-Sigurta' mhumiex il- leġittimi kontraditturi stante li l-ilment tar-rikorrenti huwa mibni fuq l- l-esponenti kostituzzjonalita' o meno Kummissarju tal-Pulizija, Ministru tal-Intern u s-Sigurta' Nazzjonali u l-Kap tas-Servizz tas-Sigurta' għandhom jiġu dikjarati bħala mhux il- leġittimi kontraditturi u jiġu liberati mill-osservanza tal-ġudizzju;

li għalhekk

liġi u

ta'

ta'

Illi in linea preliminari wkoll, in kwantu l-allegazzjonijiet ta' ksur huma mibnija abbażi l-esponenti jissottomettu illi l-Artikolu 32 tal-Kostituzzjoni huwa inapplikabbli u dan peress illi dan l-artikolu huwa biss introduzzjoni għal-lista tad- Drittijiet Fundamentali bħal ma huwa l-Ewwel Artikolu tal-Konvenzjoni li jintroduċi l-lista ta' drittijiet u libertajiet fundamentali li dwarhom l- Istati firmatarji jobbligaw ruħhom li jħarsu fit-territorju tagħhom.

Dawn iż-żewġ artikolu qatt ma jistgħu invokati.

tal-Kostituzzjoni,

ta'

ta'

tiegħu

l-applikazzjoni

L-esponenti jirrilevaw illi hija l-Kostituzzjoni stess illi fl-Artikolu 46 fl-ewwel subinċiż l-istess Kostituzzjoni meta tiprovdi s-segwenti: "46.

(1) Bla ħsara għad-disposizzjonijiet tas-subartikoli (6) u (7) ta' dan l- artikolu, kull persuna li tallega li xi waħda mid-disposizzjonijiet ta' l-artikoli 33 sa 45 (magħdudin) ta' din l-Kostituzzjoni tkun ġiet, tkun qed tiġi jew tkun x'aktarx ser tiġi miksura dwarha, jew kull persuna oħra li l-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili f'Malta tista' taħtar ad istanza ta' xi persuna li hekk tallega, tista', bla ħsara għal kull azzjoni oħra dwar l-istess ħaġa li tkun tista' ssir legalment, titlob lill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili għal rimedju".

L-esponenti jissottomettu illi l-Artikolu 32 tal-Kostituzzjoni huwa biss artikolu introduttiv u mhux intiż sabiex jiġi invokat bħala dritt fundamentali per se u dan peress illi l-artikoli protettivi għad-drittijiet fundamentali huma kontenuti fl-artikoli 33 sa 45 u dan kif jipprovdi l-Artikoli 46 (1) tal- Kostituzzjoni.

Illi in linea preliminari wkoll in kwantu l-lanjanza tar-rikorrenti hija mibnija fuq allegata leżjoni ta' dritt ta' smigħ xieraq naxxenti mill- interċettazzjonijiet telefoniċi, l-esponenti jirrilevaw li r-rikorrenti diġa' kien ippropona azzjoni kostituzzjonali mibnija fuq allegata leżjoni ta' dritt ta' smigħ xieraq fuq l-kwistjoni li titratta interċettazzjonijiet telefoniċi fl-ismijiet "Charles Steven Callus Mizzi vs Avukat Ġenerali" (rikors kostituzzjonali numru 24/12JRM) li nqatgħet mill-Prim Awla tal-Qorti Ċivili (sede Kostituzzjonali) fis-27 ta' Settembru 2012 liema sentenza ma ġietx appellata u hija llum res judicata u r-rikorrenti għalhekk ma jistax jerġa' jirriproponi ilment ieħor mibni fuq allegata leżjoni ta' dritt ta' smigħ xieraq mill-istess kwisjoni u ċioe' minn interċettazzjonijiet telefoniċi quddiem dina l-Onorabbli Qorti tramite l- proċeduri odjerni.

Illi fil-fehma tal-esponenti għalhekk in kwantu l-

allegazzjonijiet tar-rikorrenti huma mibnija fuq allegata leżjoni tad-dritt għal smigħ xieraq dawn huma milquta' bl-ostakolu tar-res judicata;

Illi in linea preliminari wkoll, l-esponenti jeċepixxu n-nuqqas ta' applikabilita' tal-Artikolu 65 tal-Kostituzzjoni liema artikolu ma jagħti l- ebda dritt ta' azzjoni iżda jiddelinea l-prinċipju ġenerali tal-poter leġislattiv li huwa vestit fil-Parlament;

Illi in linea preliminari wkoll, ir-rikorrenti qiegħed jabbuża mill-proċess kostituzzjonali stante jadopera proċedura illi huwa qiegħed straordinarja bħal ma hija l-proċedura odjerna meta għad għandu a disposizzjoni tiegħu rimedji ordinarji sabiex iħares id-drittijiet pretiżi minnu.

Illi l-ammissibilita' ta' xhieda u dokumenti fi proċeduri kriminali taqa' fil-kompetenza esklussiva tal-Qrati penali u dan skont il-provvedimenti tal-Kodiċi Kriminali (Kap. 9 tal-Liġijiet ta' Malta).

Illi għalhekk ir-rikorrenti għandu l-possibilita' li jqajjem l-oġġezzjoni tiegħu kemm għall-interċettazzjonijiet kif ukoll għall-użu tad-data quddiem il-qrati kriminali ordinarji u huma dawk il-qrati li għandhom il- kompitu li jiddeċiedu tali kwistjonijiet.

Illi dan ir-rimedju kien disponibbli quddiem (Malta) bħala Qorti Istruttorja fejn setgħa jattakka tali prova u tali rimedju xorta waħda għadu disponibbli għall-istess rikorrent quddiem il-Qorti Kriminali fejn l- l-istess ammissibbilita' ta' tali evidenza.

F'dan ir-rigward l-esponenti għalhekk jeċepixxu n-nuqqas ta' eżawriment tar-rimedji ordinarji da parti tar- rikorrenti u l-esponenti jistiednu lil dina l-Onorabbli Qorti sabiex tiddeklina milli teżerċita l-ġurisdizzjoni konvenzjonali tagħha ai termini tal-proviso għall-Artikolu 4 (2) tal-Att dwar il-Konvenzjoni Ewropeja (Kap. 319 tal-Liġijiet ta' Malta);

jqajjem eċċezzjoni preliminari sabiex

tal-Maġistrati

il-Qorti

jista'

Illi in linea preliminari wkoll, l-esponenti jeċepixxu li għal dak li jirrigwarda l-jedd ta' smigħ xieraq, il-Qrati tagħna kif ukoll ta' Strasburgu dejjem irritenew illi sabiex japplikaw l-Artikolu 39 tal- Kostituzzjoni u l-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni Ewropeja rispettivament jridu tabilfors jitqiesu l-fatturi proċesswali partikolari tal-każ, b'mod illi biex jiddeterminaw jekk kienx hemm ksur tal-jedd ta' smigħ xieraq, iridu jqisu l-proċess kollu kemm hu fl-assjem tiegħu.

Dan ifisser li l- Qorti ma tistax u mgħandhiex tiffoka fuq biċċa waħda mill-proċess sħiħ ġudizzjarju biex minnu jekk issib xi nuqqas tasal għall- konklużjoni li tabilfors seħħ ksur tal-jedd għas-smigħ xieraq (ara Adrian Gauci Borda vs Avukat Ġenerali deċiża mill-Qorti Kostituzzjonali fit-13 ta' Marzu 2006 u Dimech v. Malta deċiża mill- Qorti Ewropeja fit-2 ta' April 2015).

In vista ta dan it-tagħlim, l- esponenti fir-rikors promotur hija waħda intempestiva u prematura tenut kont li l-proċeduri kriminali in konfront tar-rikorrenti għadhom mhumiex konklużi u għalhekk għandha tiġi dikjarata bħala intempestiva minn dina l-Onorabbli Qorti.

Illi fil-mertu u mingħajr preġudizzju għas-suespost, in kwantu r- rikorrenti qiegħed jallega illegalita' tal-interċettazzjonijiet ta' telefonati

jagħmel

ta' min

l-awtorizzazzjoni għal

magħmula mis-Servizz tas-Sigurta' ta' Malta bi ksur tal-Artikoli 6, 8, 13 tal-Konvenzjoni Ewropea u l-Artikolu 39 tal-Kostituzzjoni u jiffoka fuq tali interċettazzjonijiet telefoniċi, l-esponent jibdew billi jissottomettu li bħala prinċipju ġenerali l-Konvenzjoni Ewropeja ma tipprojbixxix interċettazzjonijiet il-Qorti Ewropeja irrikonoxxiet li fil-ġlieda kontra ċertu reati li huma kkunsidrati bħala serji hemm il-ħtieġa li jkun hemm sorveljanza fil-kommunikazzjonijiet.

Dan diversi Konvenzjonijiet mill-Kunsill espressament jirrakomanda l-użu ta' interċettazzjonijiet bħala miżura speċjali ta' investigazzjoni (ara Council of Europe Criminal Law Convention on Corruption).

bil-promulgazzjoni

Għall-kuntrarju,

tal-Ewropa

telefoniċi.

ta'

L-esponenti jissottomettu li l-Artikoli 7 u 8 tal-Att dwar is-Servizz tas- Sigurta' (Kap. 391 tal-Liġijiet ta' Malta) jipprovdu b'dettaljatament u b'mod ċar x'ikopri mandat ta' interċettazzjoni, il-mod kif għandu jinħareġ mandat u t-termnu ta' validita' tal-mandat.

Illi l-Artikoli 13 tal- Kap. 391 jaħseb għall-investigazzjoni ta' ilmenti u l-Artikolu 12 tal- Kap. 391 jaħseb għall-ħatra tal-Kummissjunarju li għandu l-funzjoni li jinvestiga l-ilmenti magħmula dwar l-aġir tas-Servizz tas-Sigurta'.

Illi l-Artikolu 15 tal-Kap.

391 jitratta l-projbizzjoni ta' interċettazzjonijiet u l-Artikolu 16 tal-Kap.

391 jirregola l-iżvelar ta' messaġġi minn impjegati f'ċertu oqsma.

Illi in kwantu r-rikorrenti jallega ksur tal-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni Ewropeja, l-esponenti jissottomettu li bħala regola dan l-artikolu tal- Konvenzjoni jipprovdi illi kull persuna għandha dritt għar-rispett tal- ħajja familjari tagħha u għall-privatezza tagħha.

Is-subinċiż (2) ta' l- istess artikolu jipprovdi illi interferenza fit-tgawdija ta' dan id-dritt ma twassalx għall-leżjoni jekk tali interferenza saret skont il-liġi u tkun neċessarja f'soċjeta' demokratika.

Illi ma hemmx dubbju li l- interferenza li minnha qiegħed jillamenta r-rikorrenti hija koperta bl- Att dwar is-Servizz tas-Sigurta' (Kap. 391 tal-Liġijiet ta' Malta) u li tali interċettazzjoni kienet waħda neċessarja stante li l-iskop warajha huwa l-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni ta' reati serji bħal dak odjern li jinvolvi traffikar ta' droga.

Illi minn eżami anke superfiċjali tal-Att dwar is-Servizz tas-Sigurta' jinżel biċ-ċar li dina l-liġi hija waħda aċċessibbli stante li hija kodifikata (ara Liberty v. the United Kingdom; u Attard Cachia v. Russia), hija wkoll ċara u prevedibbli fis-sens li huwa possibbli għall-persuna (anke wara li tottjeni pariri legali) li tkun taf meta jistgħu isiru interċettazzjonijiet (fl-artikolu 3 tal-Kap.

391 jagħmilha ċara li waħda mill-funzjonijiet prinċipali tas-servizz tas- sigurta' huwa l-prevenzjoni u kxif ta' delitti gravi).

Illi l-għan wara l- interċettazzjonijiet li jaħseb għalihom il-Kap.

391 huwa s-sigurta' nazzjonali, sigurta' pubblika u l-prevenzjoni u kxif ta' reati serji.

Illi dawn l-għanijiet huma għanijiet li ġew kunsidrati bħala ġustifikati mill- Qorti Ewropeja (ara Klass and Others v. Germany).

Illi għal dak li jirrigwarda n-neċessita' f'soċjeta' demokratika l-esponenti jirrilevaw li dan l-element jinstab ukoll sodisfatt peress li l-Att dwar is-Servizz tas-

toġġezzjona għall-produzzjoni

Sigurta' jaħseb għat-tip ta' reati meta jistgħu isiru l-interċettazzjonijiet; it-terminu ta' validita' tal-mandat; il-kategoriji ta' persuni fuq min jista' jinħareġ il-mandat; x'jiġri mid-data li tinġabar mill-interċettazzjonijiet.

Illi l-fatt fih innifsu li l-mandat ta' interċettazzjoni ma jinħariġx minn awtorita' ġudizzjarja b'daqshekk ma jfissirx li l-mekkaniżmu li jaħseb għalih il-Kap.

391 tal-Liġijiet ta' Malta huwa leżiv b'mod awtomatiku.

Iln fatti l-Qorti Ewropeja ddeċidiet li ma kienx hemm leżjoni tal- Artikolu 8 tal-Konvenzjoni naxxenti mill-fatt li l-awtorizzazzjoni għall- interċettazzjonijiet isir minn membri tal-parlament.

Illi in kwantu r-rikorrenti jallega ksur tal-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni Ewropeja u tal-Artikolu 39 tal-Kostituzzjoni ta' Malta naxxenti mill- mod kif jinħarġu l-mandati, l-esponenti jissottomettu li dawn iż-żewġ artikoli jiggarantixxu proċess ġjust u smigħ xieraq fil-kuntest ta' garanziji proċedurali.

Madankollu dawn l-artikoli ma jigarantixxu l- ebda dritt ta' prova partikolari iżda jiggarantixxu l-jedd li persuna jkollha l-opportunita' li tiddefendi lilha nfisha fi proċeduri li jinġiebu kontra tagħha jew li hija ġġib kontra ħaddieħor; li tkun assistita fil-proċeduri; li titħalla tipproduċi l-provi in sostenn tat-teżi tagħha; li tiġi trattata b'mod ugwali; u li tagħmel is-sottomissjonijiet tagħha.

Illi dawn l-artikoli jigarantixxu biss il-protezzjonijiet proċedurali neċessarji sabiex parti f' kawża ssemma' leħħinha u tingħata proċess ġjust quddiem Qrati imparzjali u indipendenti.

Illi ġialadarba li dak li qiegħed jilmenta minnhu r-rikorrenti huwa effettivament l-mandat u indirettament l-ammissibilita' ta' prova u ċioe' l-interċettazzjonijiet miġbura abbażi ta' tali mandat, l-esponenti jissottomettu li dina l-kwistjoni toħroġ il-barra mill-garanziji ta' smigħ xieraq u dan stante li tirreferi għas-sustanza tal-proċedura kriminali u mhux limitata għall-kwistjoni ta' proċess ġjust.

Illi għal dak li jirrigwarda allegat ksur tal-artikolu 13 tal-Konvenzjoni, l- esponenti jissottometti li dan l-artikolu ma jeżiġix xi proċedura partikolari dwar kif għandu jingħata r-rimedju.

L-importanti huwa li

jingħata rimedju effettiv quddiem awtorità nazzjonali.

Fil-fehma tal-

esponenti din l-Onorabbli Qorti fis-sede kostituzzjonali tagħha hija

awtorità nazzjonali li tista' tagħti rimedju effettiv lir-rikorrenti jekk

jinstab li seħħew infrazzjonijiet konvenzjonali.

Tassew hija għandha

s-saħħa li tagħti kumpens morali lir-rikorrenti jekk huwa jingħata

raġun fl-ilmenti tiegħu.

Illi in kwantu ir-rikorrenti qiegħed jallega li l-Avviż Legali 198 tal-2008 jikser l-Artikoli 6, 8, 13 tal-Konvenzjoni Ewropea u l-Artikolu 39 tal- Kostituzzjoni u dan billi jistrieħ fuq is-sentenza Digital Rights Ireland Ltd vs Minister for Communications, Marine and Natural Resources l-esponenti et jissottomettu li t-tħassir tad-Direttiva numru 2006/24 mill-Qorti tal- t-tħassir tal-Unjoni Ewropeja ma ġabitx magħha Ġustizzja

tal-Unjoni Ewropeja,

tal-Ġustizzja

ta'

tħassir

iżomm

jeħtieġu

f'moħħu

jissodisfaw

l-konsegwenza

l-intervent nazzjonali sabiex

awtomatiku ta' leġislazzjoni domestika li implimentat tali Direttiva u lanqas il-fatt (kif allegat mir-rikorrenti) li kien hemm Stati Membri tal- Unjoni Ewropja li ddeċidew li jħassru l-liġi domestika tagħhom wara l- pronunzjament ta' dina d-deċiżjoni ma ġġib magħha l-konsegwenza awtomatika li l-Istati Membri oħra għandhom iħassru l-liġi tagħhom jew li tali liġi hija invalida b'mod awtomatiku; tal-Unjoni Ewropeja Illi wieħed b'differenza għal regolamenti mhumiex applikabbli direttament u dan abbażi tal-Artikolu 288 tat-Trattat tal-dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropeja li jipprovdi senjatament illi "A directive shall be binding, as to the result to be achieved, upon each Member State to which it is addressed, but shall leave to the national authorities the choice of form and methods." (emfażi tal-esponenti).

Illi ġialadarba direttivi tal-Unjoni Ewropeja jiġu implimentati, liema direttivi, jagħtu wkoll dik il-flessibilita' lill-Istati Membri sabiex jagħmlu t-trasposizzjoni tad-direttiva fil-liġi nazzjonali jfisser li t-tħassir ta' direttiva mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni tal-liġi Ewropeja ma ġġibx magħha nazzjonali li tkun ittrasponiet tali direttiva.

Dan kollu jrid jiġi nkwadrat fis-sens illi Stati Membri huma obbligati li jitrasponu direttivi tal-Unjoni Ewropeja sabiex internazzjonali assunti minnhom, u jekk ma jagħmlux dan jesponu ruħhom għall-proċeduri istitwiti mill-Kummissjoni Ewropeja.

Madankollu l-Istati Membri ma għandhom l-ebda obbligu li jħassru l-liġi nazzjonali tagħhom f'każ li l- Qorti tal-Ġustizzja Ewropeja tħassar direttiva u hija l-prerogattiva tal- Istat Membru jekk iħassarx l-liġi nazzjonali tiegħu jew li jintoroduċi xi emendi lill-liġi nazzjonali f'tali każijiet.

Illi kienet tkun differenti s- sitwazzjoni li kieku l-miżuri li tħasret mill-Qorti tal-Ġustizzja Ewropeja kienet regolament u dan stante li tali tħassir kien ikun vinkolanti fuq l- Istati Membri peress li l-istess regolamenti fin-natura tagħhom huma direttament applikabbli.

Illi jekk jiġi eżaminat dak li effettivament iddeċidiet il-Qorti tal-

Ġustizzja Ewropeja joħroġ biċ-ċar li dik il-Qorti ma kkundannatx

b'mod kategoriku r-ritenzjoni tad-data minn telefonija ċellulari, iżda

dak li sabet kien biss sproporzjon ta' ċertu disposizzjonijiet tad-

Direttiva.

Illi notevolment il-Qorti irritentiet illi "the fight against

1 Ara is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea fil-kawżi C-293/12 u C-594/12 Digital Raights Ireland, paragrafi 42 sa 44.

jinvolvu

ir-ritenzjoni

telefonija ċellulari kienet

li f'tali każijiet, u ċioe' f'każijiet

Consequently, the retention of such data may be considered to be appropriate for attaining the objective pursued by that directive."2 (Emfażi tal-esponenti); Illi mingħajr preġudizzju għas-suespost, huwa manifest li l-fattispecie tal-kawża odjerna jinkwadraw ruħħhom perfettament fix-xenajri li ġew identifikati mill-Qorti tal-Ġustizzja Ewropeja fis-sentenza tagħha fejn għamlitha ċara l- investigazzjoni u l-prosekuzzjoni ta' reati serji, ir-ritenzjoni tad-data minn telefonija ċellulari hija permissibbli u dan sakemm id-data tirreferi għall-perjodu taż-żmien partikolari marbut maż-żmien meta r- reat ġie kommess u liema data tirrigwarda l-persuni li kienu involuti b'xi mod fil-perpetrazzjoni tar-reat li fin-natura tiegħu jikkwalifika bħala reat serju.

ħajja familjari kif protett u dan stante li r-ritenzjoni tad-data telefonika

fiċ-ċirkostanzi partikolari

tassew ġustifikata,

neċessarja u proporzjonata mal-iskop li għalih qiegħdha tinżamm u

ċioe' l-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni ta' reat serju u ċioe' traffikar

ta' droga.

Illi in kwantu r-rikorrenti jallega ksur tal-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni

Ewropeja, l-esponenti jissottomettu li bħala regola dan l-artikolu tal-

Konvenzjoni jipprovdi illi kull persuna għandha dritt għar-rispett tal-

ħajja familjari tagħha u għall-privatezza tagħha.

Is-subinċiż (2) ta' l-

istess artikolu jipprovdi illi interferenza fit-tgawdija ta' dan id-dritt ma

twassalx għall-leżjoni jekk tali interferenza saret skont il-liġi u tkun

neċessarja f'soċjeta' demokratika.

Illi kif intwera ampjament f'din ir-

risposta, l-interferenza li minnha qiegħed jillamenta r-rikorrenti hija

koperta bl-Avviż Legali 198 tal-2008 u li r-ritenzjoni tad-data kienet

tal-każ odjern hija

waħda neċessarja stante li l-iskop warajha huwa l-investigazzjoni u l- prosekuzzjoni ta' reati serji bħal dak odjern li jinvolvi traffikar ta' droga;

li dawn

jissottomettu

Illi in kwantu r-rikorrenti jallega ksur tal-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni Ewropeja u tal-Artikolu 39 tal-Kostituzzjoni ta' Malta naxxenti mill-użu tad-data, iż-żewġ artikoli jiggarantixxu proċess ġjust u smigħ xieraq fil-kuntest ta' garanziji proċedurali.

Madankollu dawn l-artikoli ma jigarantixxu l-ebda dritt li persuna toggezzjona għall-produzzjoni ta' prova partikolari iżda jiggarantixxu l-jedd li persuna jkollha l-opportunita' li tiddefendi lilha nfisha fi proċeduri li jinġiebu kontra tagħha jew li hija ġġib kontra ħaddieħor; li tkun assistita fil-proċeduri; li titħalla tipproduċi l-provi in sostenn tat-teżi tagħha; li tiġi trattata b'mod ugwali; u li tagħmel is- sottomissjonijiet tagħha.

Aktar minn hekk, id-dritt għal smigħ xieraq ma jiggarantix li s-sentenzi mogħtija minn Qrati jkunu korretti iżda jigarantixxi biss il-protezzjonijiet proċedurali neċessarji sabiex parti f' kawża ssemma' leħħinha u tingħata proċess ġjust quddiem Qrati imparzjali u indipendenti.

Illi ġialadarba li dak li qiegħed jilmenta minnhu r-rikorrenti huwa effettivament ammissibilita' ta' prova u ċioe' l-użu ta' data, l-esponenti jissottomettu li dina l-kwistjoni toħroġ il-barra mill-garanziji ta' smigħ xieraq u dan stante li tirreferi għas-sustanza tal-proċedura kriminali u mhux limitata għall-kwistjoni ta' proċess ġjust.

L-importanti huwa li jingħata rimedju effettiv quddiem awtorità nazzjonali.

Fil-fehma tal- esponenti din l-Onorabbli Qorti fis-sede kostituzzjonali tagħha hija awtorità nazzjonali li tista' tagħti rimedju effettiv lir-rikorrenti jekk jinstab li seħħew infrazzjonijiet konvenzjonali.

Tassew hija għandha s-saħħa li tagħti kumpens morali lir-rikorrenti jekk huwa jingħata raġun fl-ilmenti tiegħu.

Fi kliem ieħor, l-importanti huwa li jkollok rimedju quddiem awtorità nazzjonali, dan irrispettivament jekk bil-mezz ta' talba quddiem il- Qrati ordinarji jew bil-mezz ta' kawża kostituzzjonali/konvenzjonali.

Hekk pereżempju ilment taħt l-artikolu 13 kien ġie mwarrab mill-Qorti Ewropea Għad-Drittijiet tal-Bniedem fis-sentenza Vassallo Mersey Pavanello vs. Malta deċiża fl-4 ta' Lulju 2006, għaliex għan-nuqqas fil-liġi ordinarja li tipprovdi għal rimedju fil-każ ta' dewmien inġustifikat fil-proċeduri, kien jagħmel tajjeb ir-rimedju taħt il-Kap 319 tal-Liġijiet ta' Malta quddiem il-qrati b'setgħat kostituzzjonali.

Propriju dawn il-proċeduri kostituzzjonali għandhom il-potenzjal li jagħtu dak li qiegħed ifittex r-rikorrenti u ċioe' rimedju.

Illi bl-intavolar ta' dawn r-rikorrenti stess qiegħed jirrikonoxxi li s-sistema Maltija tipprovdi għal rimedju domestiku li

il-proċeduri konvenzjonali

Li kieku ma kienx hekk ir-rikorrenti ma kienx ser joqgħod jeħlu l-ħin u l-flus tiegħu biex jiftaħ dawn il-proċeduri.

Għalhekk safejn ir-rikorrenti qiegħed jilmenta minn ksur tal-artikolu 13 tal-Konvenzjoni Ewropeja dan huwa manifestamnet infondat jekk mhux ukoll fieragħ għaliex dawn il-proċeduri u din l-Onorabbli Qorti bħala awtorita nazzjonali għandhom is-setgħa li jagħtu rimedju effettiv lir-rikorrenti jekk kemm–il darba jirnexxielu juri li tassew ġew imkasbra lilu xi wieħed mill-jeddijiet fundamentali tiegħu kif imħares taħt il-Konvenzjoni Ewropea.

Illi jsegwi li dina l-lanjanzi u t-talbiet kollha tar-rikorrenti għandhom jiġu miċħuda.

Salv eċċezzjonijiet ulterjuri.

Bl-ispejjeż."

Rat l-atti kollha tal-kawża;

Rat id-dokumenti li ġew esebiti in atti;

Qrat ix-xhieda fil-kawża;

Rat il-verbal tal-udjenza tad-29 ta' Ottubru 2018 fejn il-partijiet qablu illi l-

provi f'dan l-istadju jiġu limitati għat-tielet eċċezzjoni tar-res judicata;

Rat il-verbal tal-udjenza tat-8 ta Lulju 2019 fejn il-kawża tħalliet għal-lum

għas-sentenza fuq din l-eċċezzjoni.

Punti ta' fatti

Ir-rikorrent Charles Steven Callus Mizzi ġie mressaq il-Qorti akkużat b'diversi

reati relatati ma' pussess u traffikar ta' droga.

L-Att tal-Akkuża iġġib in-

numru 47/2010 fl-ismijiet Ir-Repubblika ta' Malta vs Charles Steven

Agius Attard li l-Uffiċjali tal-Pulizija akkużawh wara li kisbu informazzjoni minn

interċettazzjonijiet ta' telefonati magħmula mis-Servizz tas-Sigurtá ta'

Malta illi saru bejn ir-rikorrent u persuni oħra.

Jidher li dawn l-

interċettazzjonijiet kienu saru bis-sahha ta' mandati awtorizzati mill-

Ministru tal-Intern skont l-Att dwar is-Servizz tas-Sigurtá, Kap. 391 tal-

Liġijiet ta' Malta.

Ir-rikorrent jilmenta li d-data miġbura minn dawn l-interċettazzjonijiet ġiet

miżmuma mill-fornituri

ta' servizzi

ta' komunikazzjonijiet elettroniċi

aċċessibbli għall-pubbliku jew ta' networks pubbliċi ta' komunikazzjoni ai

termini tad-Direttiva 2006/24/KE.

Skont ir-rikors promotur din id-Direttiva

ġiet trasposta fil-liġi tagħna permezz tal-Avviż Legali 198 tal-2008 u

implimentata fit-Taqsima II (Żamma ta Data) tar-Regolamenti dwar l-

Ipproċessar ta' Data Personali fis-settur tal-Komunikazzjonijiet Elettroniċi

Il-Kap 440 illum m'għadhux fis-seħħ billi ġie mħassar bl-Att

XX tal-2018.

Punti ta' Liġi

Din hija azzjoni dwar ksur ta' jeddijiet fundamentali.

Ir-rikorrent qed

jallega ksur tad-dritt għal smiegħ xieraq kif sanċit fl-artikolu 32(cc) u 39

tal-Kostituzzjoni ta' Malta u fl-Artikoli 6, 8 u 13 tal-Konvenzjoni Ewropea

tad-Drittijiet tal-Bniedem minħabba żewġ raġunijiet:

1. li tali intercettazzjonijiet saru bis-saħħa ta' mandat maħrug mill-

Esekuttiv u mhux minn Awtorita' ġudizzjarja u li ma humiex

għalhekk soġġetti għall-iskrutinju ta' Awtoritá ġudizzjarja bis-serħan

tal-moħħ li jkun hemm trasparenza.

2. li ż-żamma ta' data mill-fornituri ta' servizzi ta' komunikazzjonijiet

elettroniċi aċċessibbli għall-pubbliku jew ta' networks pubbliċi ta'

komunikazzjoni, u kull aċċess lill-awtoritajiet ta' tali data u użu ta'

tali data mill-Pulizija u kwalunkwe entitá oħra hija llegali u leżiva.

Konsiderazzjonijiet

L-intimati

laqgħu għal din

l-azzjoni billi

fost oħrajn eċċepew

preliminarjament ir-res judicata mibnija fuq allegata leżjoni ta' dritt ta'

smigħ xieraq naxxenti mill-interċettazzjonijiet telefoniċi (ara eċċezzjoni

numru 3 a' fol 13).

Skont l-intimati, ir-rikorrent kien ippropona azzjoni

kostituzzjonali mibnija fuq l-imsemmija allegata leżjoni fil-kawża fl-ismijiet

Charles Steven Callus Mizzi vs Avukat Generali, rikors kostituzzjonali numru

24/12JRM fil-Prim Awla tal-Qorti Ċivili (Sede Kostituzzjonali) u deċiża fis-

27 ta' Settembru 2012 u liema Sentenza ma ġietx appellata (ara fol 24).

F'dik il-kawża r-rikorrent ilmenta dwar ksur tal-jedd fundamentali ta'

smiegħ xieraq taħt il-Kostituzzjoni u l-Konvenzjoni meta l-Qorti Kriminali, li

kienet qed tisma' l-każ tiegħu, ċaħditlu t-talba sabiex jressaq b'xhud lill-

Onorevoli Tonio Diamato, Ministru tal-Intern fiż-żmien li nħargu l-mandati li

bis-saħħa tagħhom saru dawn l-interċettazzjonijiet telefoniċi.

xhud riedu sabiex jikkonferma l-firma tiegħu fuq provi dokumentali li kienu

diġa' kienu jinsabu fl-atti tal-każ (ara sentenza a' fol 27).

Din it-talba ġiet

miċħuda b'digriet tal-Qorti Kriminali tat-28 ta' Frar 2012.

ittenta iressaq rikors ieħor biex il-Qorti tibdel contrario imperio l-ewwel

digriet tagħha.

Dik it-talba ukoll ġiet miċħuda b'digriet mogħti fit-2 ta' April

2012 (ara sentenza a' fol 29).

F'dik il-kawża, il-Qorti għaddiet biex tilqa' t-tielet eċċezzjoni preliminari tal-

intimat u fis-sens li "ma twettaqx is-setgħat tagħha li tisma' l-kawża skond

il-provisio tal-artikolu 46(2) tal-kostituzzjoni u l-provisio tal-artikolu 4(2) tal-

Kapitolu 319 tal-Liġijiet ta' Malta u dan għar-raġuni li r-rikorrent ma

nqediex bir-rimedji ordinarji mogħtija lilu mil-liġi qabel ma fittex il-

proċedura bil-kawża tal-lum" (ara sentenza a' fol 37).

Fid-decide tagħha

dik il-Qorti konsegwentement ħelset lill-intimat milli jibqa' aktar fil-kawza

bl-ispejjes kontra r-rikorrent.

Is-Sentenzi ta' dawn il-Qrati dwar x'jikkostitwixxi res iudicata huma kopjużi

u t-tagħlim huwa ċar u preċiż.

Mit-tagħlim ġurisprudenzjali jemerġi li

sabiex tirnexxi din l-eċċezzjoni ta' res judicata, "iridu jikkonkorru tliet

rekwiziti:- identita` tal-persuni, identita` tal-oġġett u l-identita` tal-kawża".

(ara Sentenza fl-ismijiet Joseph Talamayan vs Anthony Mifsud Taliana et – P.A.

(A.D.) 5 ta' April 1993; u kif ukoll fl-ismijiet Dottor Joseph Abunada

nomine vs Antonio D'emanuele et – A.C. 8 ta' Marzu 1995) jew kif ġew

Sentenza fl-ismijiet Edward Mifsud Buhagiar vs Direttur tar-Reġistru Pubbliku

– A.C. 5 ta' Marzu 1984 – LXVIII.ii.107 u kif ukoll Raymond Elgadi

Skont l-Avukat Ġenerali, dawn it-tliet rekwiżiti jikkonkorru għaliex "iż-żewġ

proċeduri saru: (i) bejn l-istess partijiet, kif wara kollox jixhed l-okkju

rispettiv taż-żewġ proċeduri...; (ii) jinvolvu l-istess oġġett u ċioe' l-kwistjoni

tal-interċettazzjonijiet telefoniċi; u (iii) fihom ukoll l-istess talbiet, jiġifieri

talba għal dikjarazzjoni ta' vjolazzjoni tal-Artikolu 39 tal-Kostituzzjoni u tal-

Artikolu 6 tal-Konvenzjoni Ewropeja" (ara nota ta' sottomissjonijiet a' fol

44 u 45).

Ma hux l-ewwel darba li din ix-xorta ta' eċċezzjonijiet tqanqlet f'materja ta'

natura Kostituzzjonali rigwardanti ksur ta' drittijiet fundamentali tal-

Ġie anke osservat li f'każijiet partikulari, il-Qrati mhux biss

jistgħu jieħdu konjizzjoni ta' dan il-prinċipju meta jirrikorri iżda addirittura

jistgħu ukoll iħollu lill-partijiet anke mill-effetti tiegħu.

Di fatti fid-deċiżjoni

Nru. 21/05 mogħtija fl-4 ta' Lulju 2005, il-Prim' Awla tal-

Qorti Ċivili (Sede Kostituzzjonali) (per Onor. Imħallef G. Doublet Meagher

Brock) il-Qorti għamlet din l-osservazzjoni li "għalkemm huwa minnu illi,

fil-kompetenza kostituzzjonali tagħha, din il-qorti għandha wkoll is-setgħa

li tħoll lill-partijiet mir-rabta ta' res judicata jekk dan ikun meħtieg biex

tagħti rimedju kontra ksur ta' drittijiet fondamentali, dan ma għandux isir

leggerment u żgur mhux qabel ma tkun ingħatat sentenza li ssib illi

tassew kien hemm dak il-ksur.

Allegazzjoni ex parte illi sar ksur ta' dritt

fondamentali ma hijiex ekwivalenti għal sejbien ġudizzjarju ta' ksur ta'

drittijiet fondamentali, u hija għal kollox inkompatibbli mas-serjetà tal-

proċess ġudizzjarju u l-finalità ta' res judicata illi sentenza tinżamm milli

titwettaq għax xi ħadd jallega li kien hemm ksur ta' drittijiet fondamentali.

Fil-fehma ta' din il-qorti, sentenzi li saru res judicata għandhom jitqiesu li

jiswew u li ngħataw rite et recte sakemm ma jintweriex mod ieħor."

il-Qorti eżaminat bir-reqqa s-Sentenza

Kostituzzjonali) tas-27 ta' Settembru 2012.

Jibda biex jingħad li r-rikorrent

qed jikkontesta din l-eċċezzjoni fuq ir-raġuni li t-talbiet fiż-żewġ kawżi

huma totalment differenti (ara nota a' fol 75 et seq).

Isegwi għalhekk li s-

sottomissjoni tar-rikorrent hija li ma jesistix l-element tal-eadem res.

Għalhekk ikun utli, li din il-Qorti l-ewwel teżamina dan l-element

partikulari tal-vertenza li għandha quddiemha.

Jekk ir-rikorrent għandu

raġun, ma jkunx hemm għalfejn jiġu eżaminati l-elementi oħrajn ta' dan l-

Istitut peress li t-tlett elementi li jikkomponuh jridu ikunu kumulattivi. (ara

tal-Mandat ta' Inibizzjoni 3639/00 RCP 8/1/02 Av. Joseph M Debrincat

vs Tat-Taljan Co Ltd per Onor. Mħallef R.C. Scuereb u Joseph Doublet Meagher

Ċiv 14/7/04 ).

Illi kif ingħad f'għadd ta' deċiżjonijiet, l-element tal-eadem res "jinkorpora li

l-oġġett mitlub fit-talba l-ġdida hu identiku għal talba preċedenti li ġiet

determinata minn sentenza li għaddiet in ġudikat.

Il-bażi għal dan ir-

rekwiżit hija ċara: sentenza li tikkostitwixxi ġudikat ma tistax timpedixxi

talba ġdida milli tiġi proposta quddiem il-qorti, jekk din hi ntiża sabiex

tottjeni xi ħaġa differenti għal dak li kien ipprova b'talba preċedenti li ġiet

determinata minn sentenza preċedentement.

Minn dan isegwi li anki jekk

l-oġġett ta' talba ġdida hu simili għal ta' deċiżjoni preċedenti, din is-

similarita` mhix ostaklu għal talba ġdida għaliex l-affetti ta' sentenza li

tkun għaddiet in ġudikat huma limitati għal dak li kienu ssottomettew il-

partijiet u għal dak li jkunu iddeċidew il-qrati.

Mill-interpretazzjoni li jagħtu

d-diversi awturi ta' kif għandha tiġi determinata l-identita` tal-oġġett jidher

illi l-aħjar mod hu li teżamina jekk il-kwistjoni mqajjma fit-talbiet attriċi ġietx

jew le deċiża minn sentenza li tkun għaddiet in ġudikat.

Illi għalhekk,

wieħed

jekk

il-punt

imqajjem fl-istess talbiet ġewx

determinati mis-sentenza l-oħra jew jekk baqax irrisolt.

Illi jekk il-

kwistjoni tkun ġiet diskussa u deċiża, allura jkun hemm l-identita`

tal-oġġett.

Dwar l-identita` tal-ħaġa mitluba hu paċifikament ammess li

mhux necessarju li l-identita` tkun assoluta u materjali, iżda biżżejjed l-

identita` ġuridika";

Construction Company Limited, Prim'Awla tal-Qorti Ċivili, 9 ta'

Kif ġie ippreċiżat b'mod mill-iktar ċar mill-Qorti Ċivili (Sede Kostituzzjonali)

stess fil-kawża l-oħra nru 24/12JRM fuq imsemmija "l-qofol kollu tal-

ilment tar-rikorrenti jirrigwarda d-digriet mogħti mill-Qorti Kriminali

fit-28 ta' Frar, 2012, li ċaħad it-talba tar-rikorrent li jressaq lill-

Onorevoli Ministru b'xhud tiegħu u tad-digriet tat-2 ta' April, 2012, li

ma laqax it-talba tar-rikorrent biex il-Qorti tibdel il-fehma tagħha

Għalhekk, il-Qorti sejra tillimita l-istħarriġ tagħha biss

fuq dan il-qafas, u m'hijiex sejra tidħol fuq kwestjonijet oħrajn marbuta

mal-każ, biex ma tkunx qiegħda tiddeċiedi aktar minn dak mitlub jew lil

hinn minn dak li huwa tassew l-ilment tar-rikorrent".

(Emfażi u sottolinear

ta' din il-Qorti) (ara sentenza fol 29).

Fil-kawża l-oħra r-rikorrent qed jattakka d-digrieti nfushom bħala li qed

jikkostitwixxu ksur tal-jedd fundamentali ta' smiegħ xieraq.

Fil-kawża li

għandha quddiemha llum, ir-rikorrent qed jattakka mhux id-digrieti, iżda

il-Kap.

391 tal-ligijiet ta' Malta fih innifsu (safejn jistipula li mandat jinħareġ

mill-Eżekuttiv

innifsu) bħala

jikkostitwixxi

fundamentali ta' smiegħ xieraq.

Issa jekk għandux raġun jew le f'dan ir-

rigward hija għal kollox ħaġa oħra.

Pero', fil-Kawża l-oħra deċiża, dik il-

Qorti riedet tippuntwalizza, anke ai fini ta' referenza futura, li ffukat biss

fuq iċ-ċaħda ta' digriet biex jitressaq xhud u xejn aktar.

Bħal donnha

riedet tagħmilha aktar minn ċara, li kienet qegħdha toqgħod 'il bogħod

minn kull kwistjoni oħra.

Hu ċar għalhekk, li l-kwistjoni taħt eżami ma ġietx trattata u deċiża minn

din il-Qorti diversament presjeduta fil-kawża numru 24/12JRM.

mhux biss għaliex il-punt imqajjem fit-talbiet tal-każ l-ieħor huwa distint

minn dak imqajjem fit-talbiet tal-każ de quo .

Imma wkoll għaliex il-punt

mqajjem fit-talbiet tal-kawża l-oħra baqa' irriżolt.

Dan ghaliex f'dik il-

kawża ma ġiex determinat l-aspett sostantiv tal-pretensjonijiet imressqa

mir-rikorrent.

Ġiet determinata biss l-eċċezzjoni preliminari tan-nuqqas ta'

eżawriment tar-rimedju ordinarju u kien x'kien il-mertu sostantiv dan baqa'

Dik il-Qorti għamlitha ċara f'dik is-Sentenza li ma kienitx

qegħdha tirfes fuq terren sostantiv tal-azzjoni.

Irid ukoll jiġi rilevat li artikolu 46(2) tal-Kostituzzjoni għid hekk:

"Iżda l-Qorti tista', jekk tqis li jkun desiderabbli li hekk tagħmel, tirrifjuta li

teżerċita s-setgħat tagħha skont dan is-subartikolu f'kull każ meta tkun

sodisfatta li mezzi xierqa ta' rimedju għall-ksur allegat huma jew kienu

disponibbli favur dik il-persuna skont xi liġi oħra".

Huwa minnu, li f'ħafna mill-Kawżi Kostituzzjonali n-non eżawriment ta'

rimedji ordinarji tingħata bħal eccezzjoni mill-intimat.

Iżda fil-verita', anke

jekk ma tingħatax formalment mill-parti, xorta waħda tista' titqanqal mill-

Anzi, l-artiklu tal-Kostituzzjoni hekk fisser.

tant huwa minnu, li meta jiġi rilevat dan il-punt l-intimat jistieden lil dik il-

Qorti sabiex tirrifjuta milli teżercita din is-setgħat peress li jeżistu mezzi

xierqa ta' rimedju.

Dan ifisser li l-kwistjoni hija prettament ta' natura

proċedurali u mhux waħda sostanzjali.

Di fatti, kwistjoni bħal din tiġi

deċiża ad limine jiġifieri fuq l-għatba tas-smiegħ qabel ma jintrifes il-

mertu sostantiv tal-azzjoni.

Huwa propju għalhekk li l-Qorti l-oħra ħasset

li kellha obiter tagħmel il-caveat fuq imsemmija dwar il-mertu tal-każ li

Il-Qorti ma tistax ma tosservax ukoll li f'dik is-Sentenza, kull ma għamlet

il-Qorti hu li "ħelset lill-intimat mill jibqa' aktar fil-kawza" u ċioe' ħelsitu

mill-osservanza tal-ġudizzju.

Meta jiġri hekk ma jfissirx li l-istess azzjoni

ma tistax tkun riproposta għaliex il-mertu tal-każ ma jkunx ġie investit (ara

Sentenza Kollezz Vol XXXVll , Pt 1. pġ 149).

Kif intqal fis-Sentenza fl-

ismijiet P.L. Roberto Attard Cassar noe. vs Joseph Fenech Millo tal-Prim Awla

tas-6 ta' Marzu 1946 illi "sakemm ma jkunx hemm ebda deċiżjoni fuq il-

vera kwistjoni kontroversa, u dik il-kwistjoni ma tkunx ġiet prekluża minn

ebda deċiżjoni definittiva mogħtija fil-ġudizzju l-istess kwistjoni tibqa'

mhux deċiża u ma jistax mill-parti l-oħra jingħad li għad-deċiżjoni josta l-

ġudikat."

Issa fil-każ li għandha quddiemha l-Qorti mhux biss il-kwistjoni

f'din il-kawża ma ġietx prekluża minn ebda deċiżjoni definittiva mogħtija

fil-ġudizzju minn Qorti oħra talli propju dik il-Qorti l-oħra għamlitha ċara li

ma kienitx qed tirfes il-mertu, iżda qegħdha biss tiddeċiedi jekk kellhiex

tiddeklina milli teżerċita s-setgħat lilha mogħtija mill-Kostituzzjoni kif fuq

F'dan ir-rigward l-awtur taljan Luigi Coshia għid li "sta soltanto

Fil-parti disposittiva tas-Sentenza fuq

imsemmija l-Qorti provdiet biss għall-ħelsien mill-ġudizzju tal-Konvenut

Għalhekk in vista tal-premess, ma jistax jingħad li f'dan il-każ li jeżistu r-

rekwisiti kollha li trid il-liġi sabiex tintlaqa' l-eċċezzjoni ta' res judicata.

f'dik il-kawża.

Għaldaqstant u għar-raġunijet fuq imsemmija, il-Qorti qiegħdha taqta' u

tiddeċiedi in parte din il-kawża billi;

Tiċħad it-tielet eċċezzjoni preliminari tal-intimati u ċioe' dik tar-res

iudicata u tordna għalhekk il-prosegwiment tal-kawża.

Spejjeż ta' dan l-episodju għandhom ikunu kollha sopportati mill-intimati.

Imħallef Toni Rodenas

Deputat Reġistratur

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


FIT - TRIBUNAL GHAL TALBIET ZGHAR

Seduta ta' nhar l-Erbgha, 25 ta' Novembru 2020

Shawn Sanchez Sosa u 7 Steps Co. Ltd.

Ra t-talba ta' l-attur imressqa fl-14 ta' Mejju 2019 li permezz taghha ppremetta:

Illi l-konvenut kien qabbad lill-attur sabiex jaghmillu xoghol ta' disinn, grafika

digitali u mod iehor, kif ukoll fost ohrajn disinn ta' menu, signs u oggetti relatati.

Illi l-attur wettaq ix-xoghol kollu mitlub u pattwit a sodisfazzjon tal-konvenut li min-

naha tieghu pero' naqas li jhallas l-ammont kollu mitlub u ghalhekk baqa' bilanc ta'

Paġna 1

Talba Nru: 101/19 CZ – 25/11/2020 Illi minkejja li l-attur interpella lill-konvenuti peremzz ta' Ittra 166A numru 1923/18

dawn baqghu inadempjenti.

Illi ghalhekk l-attur qed jitlob lil dan it-Tribunal jordna lill-konvenuti jew min

minnhom ihallsu lill-attur l-ammont ta' €1,256 jew ammont verjuri inkuz bl-ispejjez

tal-prezenti u tal-istess ittra numru 1923/18 u l-imghat ta' 8% piu' imghax b'rata

ohra li t-Tribunal jidhirlu xieraq mid-data tal-konsenja jew minn data ohra sal-hlas

segwenti ragunijiet:

Ra r-risposta tal-konvenuti prezentata fit-18 ta' Gunju 2019 li permezz taghha

Illi t-talba tal-attur ghandha tigi michuda bl-ispejjez kontra tieghu, u dan ghas-

Fl-ewwel lok, l-attur ma ghandu l-ebda relazzjoni kuntrattwali ma'

Shawn Sanchez Sosa, u kwalunkwe servizz li ta, tah lil u ghall-beneficcju tas-

socjeta' 7 Steps Co. Limited biss;

Fit-tieni lok, is-socjeta' intimata 7 Steps Co. Limited hallset is-somma

ta' €400, li hija gusta u proporzjonali mal-prodott shih li nghatat u

konsonanti mal-prezzijiet fis-suq; b'hekk ghandha titqies li hallset

B'hekk ukoll, l-ammont li qieghed jippretendi l-attur huwa

esagerat, eccessiv, u/jew ibbazat fuq sighat inezistenti, sproporzjonati,

u/jew minfuha, li ma humiex riflessi fil-prodott moghti.

Fit-tielet lok, it-talba tal-attur hija infondata fil-fatt u fid-dritt.

Salv eccezzjonijiet ulterjuri permessi mil-Ligi.

Paġna 2

Ikkunsidra:

Sema' x-xiehda tal-konvenut1, tal-attur2, tal-attur mill-gdid3, u l-konvenut mill-

Sema' t-tratazzjoni tal-avukati difensuri tal-partijiet;

Ra li l-kawza thalliet ghal-lum ghas-sentenza.

Illi l-fatti kif jirrizultaw mill-atti huma s-segwenti:

Illi l-konvenut qabbad lill-attur sabiex jaghmillu xi xoghol ta' grafika u dizinn ghal pasterizzerija f'San Giljan.

Fiz-zmien li qabbdu, l-attur kien ghadu student, u l- konvenut jghid li qabbdu f'din il-kwalita' sabiex jiffranka mill-prezz tas-servizz;

Illi l-attur indika lill-konvenut li ghal xoghlu kien behsiebu jithallas hmistax-il Euro (€15) is-siegha, u x-xoghol beda.

Illi l-attur ghamel ix-xoghol li tqabbad jaghmel, u mhuwiex kontestat li dan ix- xoghol tlesta, u dwar dan ma kienx hemm problemi.

Paġna 3

Illi l-attur baghat it-talba tal-hlas ghal xoghlu fl-10 ta' Mejju 2018, u dan ghall-

ammont tas-somma indikata fil-kawza odjerna.

Parti minn din is-somma kienet

tirraprezenta spejjez propju, filwaqt li parti ohra kienet sabiex l-attur jithallas tas-

servizz propju li ta.

Illi l-konvenut deherlu li l-kont kien wiehed eccessiv, u persuna impjegata mill-

konvenut anke qalet lill-attur illi jekk inaqqas mit-talba li kien ghamel, kienu

Illi l-konvenut isostni illi l-attur ma messux ha l-ammont ta' sighat li ha sabiex

wettaq ix-xoghol maghmul, u in sostenn ta' dan ipproduca stimi ohra li juru li ghax-

Illi finalment il-hlas mitlub baqa' ma thallas l-ebda parti minnu.

Ikkunsidra ulterjorment:

Illi mhuwiex kontestat illi l-attur ghamel ix-xoghol li tqabbad jaghmel.

Illi huwa principju ben stabbilit fil-gurisprudenza nostrana illi kull xoghol ghandu jsir

il-hlas misthoqq ghalih.

Intqal fis-sentenza fl-ismijiet Nutar Dr. Remigio Sacco

5 Qorti ta' l-Appell (Sede Inferjuri) per Onor. Imhallef Philip Eboh – 20 ta' Novembru 2009

Paġna 4

Ma jistax ikun qatt dubitat in linea ta' principju illi, sakemm il-prestazzjoni ma tkunx wahda gratuwita, min jippresta s-servizzi tieghu taht kwalsiasi forma, ghal vantagg ta' haddiehor, hu intitolat li jigi retribwit.

Dan in omagg ghall-principju illi omnia labor, optat premium.

Tenut rigward ta' l-elementi probatorji determinanti fil-kaz konkret, jispetta lill-apprezzament ghaqli tal- Qorti fil-mertu, u lill-valutazzjoni libera taghha, kemm ghandu jkun il- kwantum ta' dik ir-retribuzzjoni, anke ghaliex, fil-prattika kostanti tal-Qrati taghna, Qorti ta' revizjoni ma tiddisturbax id-diskrezzjoni ta' l-ewwel Qorti dwar dak il-kwantum jekk mhux hlief u wara li tkun konvinta illi dik id- diskrezzjoni hi manifestament errata u jkunu jezistu ragunijiet gravi illi, jekk din il-Qorti ma tissostitwix id-diskrezzjoni taghha ghal dik ta' l-ewwel tribunal, tigi krejata inikwita` ghall-parti sokkombenti"

Illi fil-kaz in kwestjoni jidhol ukoll l-istitut tal-locatio operis, anke jekk mhux ghal xi

haga maghmula bl-idejn, izda purament ghal servizzi professjonali.

sentenza fuq imsemmija, inghad hekk:

Issa in tema legali, trattasi li hawnhekk qeghdin fil-presenza tal-figura guridika tal-locatio operis, ukoll jekk professjonali, ghal liema jirreferi l- Artikolu 1623 tal-Kodici Civili, il-kriterju dominanti fil-komputazzjoni tal- korrispettiv, attiz l-assenza ta' konvenzjoni minn qabel bejn il-partijiet u l- inapplikazzjoni ghall-fattispeci tat-tariffi professjonali dettati mil-ligi jew mill- uzu, kien dak meqjus mill-Qorti skond ic-cirkostanzi (Artikolu 1624, Kodici Civili).

Jinzel minn dan illi, kif ravvizat f'sentenzi ohra ta' din l-istess Qorti, lil gudikant hu moghti l-funzjoni ta' arbitratur, f'liema kaz dan mhux vinkolat minn xi parametri prefissi.

Jikkonsegwi ghalhekk illi in linea ta' massima l- attenzjoni tal-gudikant ghandha ghad-determinazzjoni tal-korrispettiv tiffoka ruhha fuq "id-durata, il-kwantita`, il-kwalita` u kull element iehor pertinenti tar-rizultat utli percepit minn min tal-prestazzjonijiet ezegwiti u jikkommissjona x-xoghol" jew is-servizz professjonali.

Ara "Nazzareno Sacco –vs- Anthony Bonnici-Hunt", Appell Inferjuri, 7 ta' Frar, 2007.

Anke jekk mhux ezawstiva tali konsiderazzjoni, ukoll jekk komplimentari, twessgha l- affermazzjoni tal-Qorti f'dik is-sentenza l-ohra citata.

Dan kif analogikament deciz minn din l-istess Qorti f'sentenzi ohra ko-involgenti prestaturi professjonali.

Ara inter alia "Avukat Joseph Pullicino Anastasi - vs- Goliath Developments Limited", 12 ta' April, 2007, u "Perit Caroline Cuomo -vs- George Properties Limited", 9 ta' Jannar, 2009;

Illi dan kollu qed jigi citat anke fid-dawl tal-fatt illi l-konvenut qed isostni li l-prezz

isib illi essenzjalment l-attur qed jitlob €675 ghal xoghol relatat mal-logo u d-ditta,

Paġna 5

Talba Nru: 101/19 CZ – 25/11/2020 €360 ghal xoghol tal-menu, u €255 ghal disinn tad-display.

Dawn l-ammonti hadu

hamsa w erbghin, erbgha u ghoxrin, u sbatax-il siegha rispettivament, b'kollox sitta

u tmenin siegha, li jammontaw b'kollox ghal €1,290.

Illi t-Tribunal ra wkoll l-istimi migjuba mill-konvenut u jidhirlu li ghax-xoghol

maghmul dawn l-istimi huma baxxi wisq.

Min-naha l-ohra l-attur jidher li verament

ghamel ricerka u uza ammont ta' sighat sabiex wasal ghall-prodott li wasal ghalih,

inkluz billi anke ghen fizikament sabiex jitwahhal ix-xoghol u ssorvelja dan fuq il-

post. Madankollu t-Tribunal huwa wkoll tal-fehma illi l-ammont ta' sighat inidikati

mill-attur ghal dan ix-xoghol huma verament eccessivi, u wara li qies l-istimi

migjuba mill-konvenut, ix-xoghol maghmul, u t-talba maghmula mill-attur, ghandu

jitnaqqas mill-ammont mitlub indikat fil-paragrafu precedenti (€1,290) kwart ta'

dan l-ammont, filwaqt li l-ispejjez indikati fit-talba ghall-hlas tal-attur jithallsu fis-

B'hekk jigi li mit-talba maghmula mill-attur, ghandhom jitnaqqsu tliet mija u

tnejn u ghoxrin Euro u hamsin centezmu (€322.50), u l-ammont verament dovut

Illi kwantu ghall-argument tal-konvenut illi l-attur kellu jithallas inqas ghaliex kien

student, it-Tribunal jara li ma kien hemm xejn x'ixekkel lill-konvenut, anke dak iz-

zmien, milli jgib stimi bhal dawk li gab matul il-kawza, sabiex iqabbel u jara x'ikun

Ghalhekk dan l-argument ma jregix.

Illi kwantu ghall-eccezzjoni li nghatat minhabba li l-konvenut gie mharrek ukoll

personalment, ghandu jinghad illi l-konvenut dejjem wiegeb u wkoll prezenta ruhu

f'ismu u bhala tali ma kienx fin-nuqqas l-attur li indikah bhala konvenut veru u

propju.

Illi finalment ghandu jinghad illi l-konvenut ma wera l-ebda rieda tajba sabiex

ihallas, la l-ammont is-shih u lanqas l-ammont li kien jidhirlu li ghandu jhallas.

rrizultax li offra lill-attur ammont inqas, jew li b'xi mod iddepozita taht l-awtorita'

Paġna 6

Talba Nru: 101/19 CZ – 25/11/2020 tal-Qorti s-somma li skond hu kellu jhallas.

Dan ittiehed in kunsiderazzjoni mit-

Tribunal ukoll sabiex iktar 'l isfel qed jigi deciz li ghandhom ikunu l-konvenuti li

jhallsu l-ispejjez ta' dawn il-proceduri.

Illi ghalhekk lit-Tribunal jirrizultalu li l-attur ghandu jithallas is-somma ta' €933.50

kif stabbilita mit-Tribunal iktar 'il fuq arbitrio boni viri.

Ghaldaqstant, it-Tribunal jaqta' u jiddeciedi billi filwaqt li jichad l-ewwel u t-tielet

eccezzjoni tal-konvenuti, jilqa' parzjalment it-tieni eccezzjoni tal-konvenuti, u

konsegwentement jilqa' parzjalment ukoll it-talbiet tal-attur, u jordna lill-konvenuti

jhallsu lill-attur is-somma ta' disa' mija u tlieta u tletin Euro u hamsin centezmu

(€933.50), flimkien mal-imghax, li ghandu jibda jiddekorri mill-10 ta' Mejju 2018

L-ispejjez ta' din il-kawza u tal-ittra ufficcjali numru 1923/18

ghandhom jithallsu mill-konvenuti.

Paġna 7