Appell Inferjuri Numru 10/2020/1 LM

f'dan il-każ il-kuntratt lokatizju miftiehem bejn il-partijiet kien jinkludi kundizzjoni riżoluttiva, u ladarba jirriżulta li din il- kundizzjoni nkisret, japplika l-artikolu 1569 tal-Kodiċi Ċivili għall-fattispeċie tal-każ ̶ għamel sew għalhekk il-Bord li ddeċieda li huwa l-artikolu 1569 tal-Kodiċi Ċivili li jirregola l-azzjoni odjerna u mhux l-artikolu 1570 tal-istess Kodiċi ̶ minkejja l-ksur tal-kundizzjoni riżoluttiva li hemm provvediment għaliha fil-ftehim lokatizju, l-appellata kellha l-obbligu li tikkonforma mar-rekwiżit proċedurali stipulat fil-liġi billi tibgħat att ġudizzjarju lill-appellant

MALTA QORTI TAL-APPELL (Kompetenza Inferjuri) ONOR.

IMĦALLEF LAWRENCE MINTOFF Seduta tal-25 ta' Ġunju, 2021

Appell Inferjuri Numru 10/2020/1 LM

Dan huwa appell magħmul mill-intimat Daniel Grima (K.I. 218983M),

hawnhekk 'l-appellant', minn deċiżjoni tal-Bord li Jirregola l-Kera [minn issa 'l

quddiem 'il-Bord'], tal-21 ta' Jannar, 2021 [minn issa 'l quddiem 'is-sentenza

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 1 minn 23

Appell Inferjuri Numru 10/2020/1 LM

appellata'], li permezz tagħha l-Bord laqa' t-talbiet kollha tar-rikorrenti

Catherine armla minn Thomas Brincat Mummery, hawnhekk 'l-appellata', fil-konfront

tiegħu, u għalhekk (i) iddikjara li l-lokazzjoni tal-fond numru 54/55, Triq

Madonna tal-Ħniena, Ix-Xgħajra, li kien igawdi l-intimat qiegħda tiġi tterminata a

tenur tal-liġi peress li l-intimat huwa moruż fil-ħlas tal-kera, bi ksur tal-

kundizzjoni riżoluttiva fil-klawsola 12 tal-ftehim lokatizju tal-10 ta' Ottubru,

2017; (ii) ordna lill-intimat jiżgombra mill-fond inkwistjoni fi żmien tletin

ġurnata mid-data tas-sentenza; (iii) iddikjara li l-intimat għandu jħallas penali

lir-rikorrenti bir-rata ta' €25 għal kull ġurnata ta' dewmien fil-ħlas tal-kera,

liema penali għandhom jiddekorru mill-10 t'Awwissu, 2019 sad-data tal-

effettiv żgumbrament, u (iv) ikkundanna lill-intimat iħallas id-danni jew penali

Permezz tar-rikors tagħha, ir-rikorrenti spjegat lill-Bord li hija sid il-fond

54/55, Triq Madonna tal-Ħniena, Tal-Virtu', Ir-Rabat (Malta) [minn issa 'il-fond'], li inkera lill-

intimat bir-rata ta' €120 fix-xahar b'effett mill-10 ta' Ottubru, 2017 'il

quddiem, bil-ħlas tal-kera jsir fl-10 ta' kull xahar, u bil-kundizzjoni li meta l-ħlas

tal-kera ma jsirx puntwalment, l-inkwilin ikollu jħallas penali ta' €25 għal kull

ġurnata ta' dewmien.

Ir-rikorrenti qalet li l-intimat ħallas kera l-aħħar fl-10 ta'

Ir-rikorrenti qalet li hija interpellat lill-intimat iħallas l-arretrati

ta' kera dovuti minnu permezz ta' ittra legali tal-25 ta' Jannar, 2019, fejn hija

wissietu li f'każ li jibqa' moruż fil-ħlas tal-kera, huwa kien qiegħed jingħata l-

congedo tal-istess kirja a tenur tal-artikolu 12 tal-ftehim lokatizju tal-15 ta'

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 2 minn 23

Appell Inferjuri Numru 10/2020/1 LM

Ir-rikorrenti qalet li minkejja li l-intimat għamel xi ħlasijiet, dan

baqa' mankanti fil-ħlas puntwali tal-kera, bl-aħħar pagament tal-kirja jkopri

Żiedet tgħid li ai termini tal-istess ftehim lokatizju,

f'każ li l-inkwilin ma jkunx puntwali fil-ħlas tal-kera mensili dovuta u/jew ma

jadempix l-obbligi u l-kundizzjonijiet tal-ftehim, il-kirja tiġi ipso jure terminata,

u l-inkwilin awtorizza lis-sid tibdel iċ-ċwievet tal-fond mingħajr il-bżonn li tibda

proċeduri ġudizzjarji.

Qalet li ladarba l-intimat qabel ma' din il-parti tal-ftehim,

it-tibdil tas-serratura ma jikkostitwixxix spoll skont il-liġi.

Kompliet tgħid li hija

tat il-congedo lill-intimat permezz ta' ittra tas-6 ta' Novembru, 2019, iżda dan

baqa' inadempjenti u għadu ma żgumbrax mill-fond.

Ir-rikorrenti qalet li sa

fejn taf hi l-intimat m'għandux eċċezzjonijiet x'jagħti għal-lanjanzi mressqa

minnha, u għalhekk talbet lill-Bord (i) biex jiddispensa mis-smigħ tal-kawża billi

jiddikjara li l-lokazzjoni tal-fond mertu ta' dawn il-proċeduri għandha tiġi

tterminata għaliex l-intimat jinsab moruż fil-ħlas tal-kera mill-10 t'Awwissu,

2019, bi ksur tal-kundizzjoni riżoluttiva li hemm fil-ftehim; (ii) talbitu jiddikjara

wkoll li l-intimat għandu jħallas il-penali dovuta lilha bir-rata ta' €25 għal kull

ġurnata ta' dewmien fil-ħlas tal-kera u dan mill-10 t'Awwissu, 2019 sad-data

tal-effettiv żgumbrament, (iii) kif ukoll jikkundanna lill-intimat għall-ħlas tal-

penali hekk likwidati.

Ir-rikorrenti istitwiet il-proċeduri odjerni kontra l-intimat sabiex dan jiġi

żgumbrat mill-fond mikri lilu, liema fond jappartjeni lilha bħala sid, kif ukoll

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 3 minn 23

Appell Inferjuri Numru 10/2020/1 LM

sabiex jiġu likwidati l-penali li għandhom jitħallsu lilha għal kull ġurnata ta'

morożità fil-ħlas, hekk kif stipulat fil-ftehim lokatizju bejn il-partijiet.

Ir-rikorrenti spjegat

il-fatti elenkati minnha

f'dikjarazzjoni ġuramentata annessa mar-rikors tagħha.

Esebiet ukoll kopja tal-

ftehim lokatizju tal-10 ta' Ottubru, 2017, li jispeċifika li l-fond inkwistjoni

inkera lill-intimat bir-rata ta' €120 fix-xahar pagabbli mill-10 ta' Ottubru, 2017,

u li l-kera trid titħallas fl-10 ta' kull xahar.

F'każ li l-intimat jonqos milli jħallas il-

kera puntwalment, dan jinkorri penali ta' €25 għal kull jum ta' morożità fil-

ħlas.

Il-kirja ġiet ikkontrattata għal perijodu ta' ħames snin di fermo, sabiex

b'hekk il-kirja tiskadi fid-9 ta' Ottubru, 2022.

Il-partijiet qablu wkoll li fl-aħħar

sentejn tal-kirja, il-kera għandha togħla għal €145 fix-xahar, u f'każ li l-inkwilin

jonqos li jħallas il-kera puntwalment, jew jonqos milli jonora l-obbligi u l-

kundizzjonijiet tal-kirja, din il-kirja tiġi ipso jure terminata, salv id-dritt tas-sid li

titlob kull kera arretrata u kull somma oħra dovuta lilha.

Bis-saħħa ta' dan il-

ftehim, l-inkwilin ta wkoll il-fakoltà lis-sid li tibdel iċ-ċwievet tal-fond mingħajr

il-ħtieġa li tippreżenta proċeduri ġudizzjarji, u għalhekk il-partijiet qablu li t-

tibdil tas-serratura mis-sid ma jikkostitwixxix spoll ai termini tal-liġi.

rikorrenti ppreżentat ukoll kopja tal-ittra tal-25 ta' Jannar, 2019 li permezz

tagħha hija tat il-congedo lill-intimat.

Fir-risposta tiegħu l-intimat eċċepixxa li fl-ewwel lok ir-rikorrenti trid

tipprova li hija effettivament is-sid tal-fond de quo u li għandha drittijiet reali li

jippermettulha tirċievi l-kera tal-fond.

Eċċepixxa wkoll li r-rikors għandu jiġi

riġettat għaliex ir-rikorrenti ma interpellatux uffiċjalment ai termini tal-artikolu

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 4 minn 23

Appell Inferjuri Numru 10/2020/1 LM

9(a)(i) tal-Kap.

Qal ukoll li l-Bord mhux kompetenti sabiex jisma' talbiet

għal penali li jiskattaw minn allegazzjoni ta' nuqqas ta' ħlas puntwali tal-kera, u

li l-ebda penali mhija dovuta għaliex m'hemm l-ebda nuqqas da parti tiegħu.

Qal ukoll li l-klawsoli fil-kuntratt lokatizju ma jagħtux lok sabiex tiskatta l-

Jeremy Brincat Mummery, iben ir-rikorrenti, fl-affidavit tiegħu qal li ommu hija l-

proprjetarja tal-fond li inkera lill-intimat bir-rata ta' €120 fix-xahar, pagabbli

mill-10 ta' Ottubru, 2017 bil-quddiem.

Ix-xhud għamel riferiment għall-ħlas tal-

penali maqbula bejn il-partijiet, u qal li l-aħħar kera li tħallset kienet sal-10 ta'

Spjega li ommu wirtet dan il-fond mingħand missierha, li ġie

nieqes fid-9 ta' Marzu, 1963.

Kompla jgħid li r-rikorrenti ommu bagħtet ittra

legali lill-intimat fil-25 ta' Jannar, 2019 li permezz tagħha interpellatu jħallas is-

somma ta' €480 rappreżentanti erba' xhur kera arretrati mill-10 ta' Novembru,

2018 sad-9 ta' Marzu, 2019, filwaqt li wissietu li fin-nuqqas ta' ħlas ta' dan l-

ammont il-kirja kienet ser tiġi tterminata.

Ix-xhud qal li minkejja li saru xi

ħlasijiet, l-intimat baqa' mankanti fil-ħlas puntwali tal-kera.

Qal li għalhekk

ommu bagħtet ittra legali oħra lill-intimat fis-6 ta' Novembru, 2019 fejn

reġgħet infurmatu li l-kirja kienet sejra tiġi tterminata, imma minkejja dan, l-

intimat baqa' fl-okkupazzjoni tal-fond.

Ix-xhud qal li minn dakinhar li l-intimat

safa moruż fil-ħlas tal-kera, dan għandu jħallas €1,440 oltre l-imgħax legali.

li r-rikorrenti tinkwieta ħafna minħabba fl-aġir tal-intimat, u qal li ladarba dan

baqa' inadempjenti minkejja li ġie mwissi diversi drabi, dan għandu jiġi ordnat

jiżgombra mill-fond.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 5 minn 23

Appell Inferjuri Numru 10/2020/1 LM

L-intimat Daniel Grima xehed li huwa jgħix fil-fond mertu ta' dawn il-

proċeduri.

Qal li oriġinarjament huwa kera l-fond fl-2012 bir-rata ta' €80 fix-

xahar, u meta skada l-ewwel terminu lokatizju, huwa reġa' kera l-fond għal

ħames snin oħra, iżda bir-rata ta' €120 fix-xahar.

Kompla jgħid li meta miet ir-

raġel tar-rikorrenti, li kien krielu l-fond oriġinarjament, huwa beda jsib

diffikultajiet kull darba li jipprova jikkuntattja lir-rikorrenti sabiex imur iħallas

il-kera, għaliex hija dejjem kienet toħroġ b'xi skuża sabiex ma tirċevix il-ħlas

Qal li sakemm kien għadu ħaj ir-raġel tar-rikorrenti, kien hemm drabi

meta huwa kien iħallas il-kera għal tliet xhur f'salt, għaliex minħabba n-natura

tax-xogħol tiegħu, huwa ma jkunx jista' jmur iħallas ta' kull xahar.

meta huwa offra li jħallas sena kera bil-quddiem, kemm ir-rikorrenti kif ukoll

binha, ma kinux aċċettaw din il-proposta, u insistew miegħu li huwa jibqa'

jħallas il-kera kull xahar.

L-intimat qal li huwa għadu qatt ma rċieva ittra

uffiċjali mingħand ir-rikorrenti sabiex iħallas il-kera jew sabiex jingħata xi

forma ta' congedo, u għalhekk huwa ħassu sorpriż meta rċieva talba għall-

iżgumbrament mill-fond.

Qal li huwa qatt ma rrifjuta li jħallas il-kera, u b'dawn

il-proċeduri mibdija mir-rikorrenti, hija qiegħda tabbuża mir-relazzjoni ta'

fiduċja li huwa kellu mal-mibki Thomas Brincat Mummery.

konsiderazzjonijiet:

Permezz tad-deċiżjoni tal-Bord mogħtija fil-21 ta' Jannar, 2021 il-Bord

laqa' t-talbiet kollha tar-rikorrenti, u dan wara

li għamel

is-segwenti

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 6 minn 23

Appell Inferjuri Numru 10/2020/1 LM

"Illi mill-provi mressqa jirriżulta illi permezz ta' skrittura privata datata 10 ta' Ottubru, 2017, l-intimat kera mingħand ir-rikorrenti l-fond numru 54/55, Triq Madonna tal-Ħniena, Ix-Xgħajra, versu l-kera annwali ta' mija u għoxrin euro (€120) fix- xahar għal ħames (5) snin di fermo, b'dan illi l-kera kellha tiġi awmentata fit-tielet (3) sena tal-kirja għal mija u ħamsa u erbgħin ewro (€145) fix-xahar.

Illi ġie stipulat ukoll illi l-kera kellha titħallas fl-għaxra (10) ta' kull xahar. (fn.

Mill-affidavit tar-rikorrenti jirriżulta illi l-aħħar pagament li għamel l-intimat għall- kirja de quo kien fl-10 ta' Awwissu, 2019.

Għaldaqstant hi interpellatu biex iħallas l- arretrati permezz ta' ittra legali datata 25 ta' Jannar, 2019. (fn.

Peress li baqa' ma sar l-ebda ħlas, b'ittra legali tas-6 ta' Novembru, 2019 ir- rikorrenti tat il-congedo lill-intimat però huwa baqa' ma rregolax ruħhu u baqa' fil- pussess tal-fond de quo. (fn.

Da parti tiegħu l-intimat jistqarr illi huwa kien oriġinarjament jikri mingħand żewġ ir-rikorrenti, u ċioe, Thomas Brincat Mummery.

Jispjega li meta r-rikorrenti bdiet tieħu ħsieb il- kirja beda jsib problema biex iħallasha għax meta kien iċemplilha biex imur jagħmel il-ħlas kienet dejjem issiblu xi skuża.

Jispjega li huwa qatt ma rċieva xi forma ta' ittra uffiċjali mir-rikorrenti sabiex iħallas il-kera jew sabiex ingħata xi congedo.

Jgħid li kien sorpriż li rċieva din il-kawża peress li kienet prassi aċċettata bejniethom li jħallas ammonti f'daqqa ta' ħafna xhur.

Ikkunsidra:

Illi permezz tal-ewwel eċċezzjoni tiegħu, l-intimat eċċepixxa li r-rikorrenti trid tipprova li hija s-sid tal-fond de quo.

Illi fl-opinjoni ta' dan it-Tribunal, din il-prova nġabet flimkien mar-rikors promutur u dan kif jidher mid-denunzja tas-suċċessjoni esebita bħala Dokument Ċ a fol.

10 tal-proċess.

Din id-denunzja ma jirriżultax li b'xi mod ġiet kontestata mill-intimat.

Di più jirriżulta illi l-intimat ma kellu l-ebda diffikultà jagħraf lir-rikorrenti bħala sid il-kera meta l-affarijiet ma kinux waslu s'hawn.

Illi permezz tat-tieni eċċezzjoni l-intimat jisħaq illi huwa ma ġiex interpellat skont l- artikolu 9(a)(i) tal-Kapitolu 69 tal-Liġijiet ta' Malta.

Illi l-imsemmi artikolu jistipula illi s-sid jista' jitlob ir-ripreża tal-fond mikri jekk il-kerrej jonqos li jħallas il-kera puntwalment, b'dana illi tali ċirkostanza tavvera ruħha jekk dwar kull waħda minn żewġ skadenzi jew iżjed ma jkunx ħallas il-kera fi żmien ħmistax-il jum minn dakinhar li s-sid jitolbu l-ħlas.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 7 minn 23

Appell Inferjuri Numru 10/2020/1 LM

Illi però, il-Bord jirrileva illi l-kirja de quo saret fl-2017 u għalhekk japplikaw id- dispożizzjonijiet tal-Kodiċi Ċivili u mhux dawk tal-Kapitolu 69, u dan kif stipulat minn artikolu 1531A (3) tal-Kodiċi Ċivili, u ċioe:

"(3) Il-kirja ta' fond urban, dar għall-abitazzjoni u fond kummerċjali li ssir wara l-1 ta' Jannar, 2010 għandha tkun regolata esklussivament bil-kuntratt ta' kera u bl-artikoli ta' dan il-Kodiċi."

Il-Bord jagħmel referenza għall-artikolu 1570 tal-Kodiċi Ċivili bħala d-dispożizzjoni li tapplika għall-ħall ta' kuntratti ta' lokazzjoni:- "1570.

Il-kiri jista' ukoll jinħall, għad li ma jkunx hemm il-kundizzjoni riżoluttiva, jekk waħda mill-partijiet ma teżegwix l-obbligazzjoni tagħha; u, f'kull każ bħal dan il-parti li lejha l-obbligazzjoni ma tkunx ġiet eżegwita tista' tagħżel jew li ġġiegħel lill-parti l- oħra għall-esekuzzjoni tal-obbligazzjoni, meta dan jista' jkun, jew li titlob il-ħall tal- kuntratt flimkien mal-ħlas tad-danni għan-nuqqas tal-esekuzzjoni tal-kuntratt:

Iżda, fil-każ ta' fondi urbani, djar ta' abitazzjoni u fondi kummerċjali fil-każ ta' nuqqas ta' puntwali tal-kera, il-ħall jista' jintalab biss wara li s-sid ikun interpella lill-inkwilin permezz ta' ittra uffiċjali u l-inkwilin ikun, minkejja dak l-avviż, naqas milli jħallas dik il-kera fi żmien ħmistax-il jum min-notifika."

Però hemm ukoll l-artikolu 1569 tal-Kodiċi Ċivili, li jirrigwarda każijiet fejn ikun hemm kundizzjoni riżoluttiva, u ċioe:

(1) Il-kiri jinħall ukoll ipso jure, jekk isseħħ xi kondizzjoni li taħtha l-ħall tal- kuntratt ikun ġie miftiehem espressament, bla ħsara tal-azzjoni tad-danni li tmiss lill-parti li favur tagħha jkun ġie miftiehem il-ħall tal-kuntratt jekk ikollha jedd skont il-liġi.

(2) Jekk il-ħall tal-kiri jiġi miftiehem għall-każ li waħda mill-partijiet tonqos li tagħmel dak li tkun wiegħdet, il-kuntratt ma jinħallx ħlief minn dakinhar li l-parti li favur tagħha l-ħall ikun ġie miftiehem, tgħarraf b'att ġudizzjarju lill-parti l-oħra, bil- ħsieb tagħha li tinqeda b'dak il-ftehim.

(3) Fil-każijiet imsemmijin f'dan l-artikolu, ma jistax jingħata żmien lill-parti ħatja biex fih tagħmel dak li minnu tkun naqset."

Illi skont klawsola tnax (12) tal-kuntratt de quo ġie stipulat is-segwenti:

"F'każ illi l-inkwilin ma jħallasx puntwalment il-kera mensili dovuti lis-sid u/jew ma jadempix mal-obbligi u kundizzjonijiet ta' dan il-ftehim il-kirja hija 'ipso jure terminata', salv id-dritt tas-sid li jitlob kull kera arretrata u/jew kull somma dovuta, ai termini tal-istess skrittura.

L-inkwilin qed jagħti l-fakoltà lis-Sid biex ibiddel iċ-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 8 minn 23

Appell Inferjuri Numru 10/2020/1 LM

ċwievet tal-fond mingħajr bżonn li jadixxi proċeduri ġudizzjarji liema awtorizzazzjoni hija rrevokabbilment miftehma bejn il-partijiet u għalhekk it-tibdil tas-serratura ma tikkostitwixxix spoll a tenur tal-liġi."

Minn qari ta' din il-klawsola mhemmx dubju li hawn si tratta ta' kundizzjoni riżoluttiva espressa ai termini tal-artikolu 1569(1) tal-Kodiċi Ċivili.

Il-partijiet ftehmu li hekk kif iseħħ nuqqas ta' pagament mensili, il-kirja tiġi tterminata ipso jure.

F'dan il-każ għalhekk l-artikolu tal-liġi applikabbli huwa dak a tenur tal-artikolu 1569 u mhux l-artikolu 1570 tal-Kodiċi Ċivili u konsegwentement is-sid ma kellhiex bżonn tagħti avviż lill-intimat li hija se tinqeda bil-ftehim. (fn.

4 Dan il-punt ġie approfondit fis-sentenza Gloria Cilia Tortell vs Waleed Falzon KirbyCutajar Gauci (Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) 10 ta' April, 2018).

Għaldaqstant ma jirriżultax li kien hemm bżonn ta' xi interpellazzjoni uffiċjali sabiex is-sid tipproċedi kif għamlet.

Illi permezz tat-tielet eċċezzjoni, l-intimat jgħid li dan il-Bord mhux kompetenti li jisma' talbiet għal penali li jiskattaw minn nuqqas ta' ħlas puntwali ta' kera.

Illi l- Bord huwa tal-fehma li dan huwa żbaljat u f'dan ir-rigward jagħmel referenza għal artikolu 1525 tal-Kapitolu 16 tal-Liġijiet ta' Malta li proprju jagħti din il-kompetenza lil dan il-Bord, u ċioe illi dan il-Bord "għandu jiddeċiedi l-materji kollha li jolqtu kirjiet ta' fondi urbani li jinkludu fondi residenzjali kif ukoll fondi kummerċjali."

Illi finalment, permezz tar-raba' eċċezzjoni, l-intimat jisħaq illi l-ebda penali ma hija dovuta stante li ma kien hemm l-ebda nuqqas da parti tiegħu, u li di più, il-klawsoli fil-kuntratt de quo ma jagħtux lok sabiex tiskatta l-penali.

Illi din l-eċċezzoni hija waħda fiergħa għal kollox.

Il-Bord jirrileva illi huwa ampjament ċar illi l-intimat naqas mill-obbligi tiegħu versu s-sid għal dak li jirrigwarda ħlas puntwali tal-kera u dan minkejja li ġie interpellat b'ittri legali u b'dawn il-proċeduri.

Tul il-kors ta' din il-kawża l-intimat m'għamel xejn biex jirregolarizza ruħhu.

Kwindi ma jistax jgħid li huwa ma naqasx mill-obbligi assunti minnu fl-iskrittura in kwistjoni.

Illi l-penali reklamati mir-rikorrenti huma dawk stipulati ai termini ta' klawsola numru wieħed (1) tal-kuntratt de quo li tistipula illi jekk il-pagamenti mensili ma jiġux imħallsa puntwalment, allura l-inkwilin "ikollu jħallas penali ta' Euro 25 kull jum."

Illi għalhekk jirriżulta ċar illi l-intimat, bl-inadempjenza tiegħu, inkorra dawn il- penali fil-konfront tiegħu mill-10 ta' Awwissu, 2019 sad-data ta' meta jirrilaxxa liberu u vakanti l-fond de quo favur ir-rikorrenti.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 9 minn 23

Appell Inferjuri Numru 10/2020/1 LM

Illi dan il-Bord ikkunsidra wkoll l-ammont ta' penali miftiehma bejn il-partijiet u jidhirlu li dawn huma proporzjonati fiċ-ċirkostanzi.

Għaldaqstant il-Bord huwa tal-fehma illi l-intimat bl-ebda mod ma irnexxielu jxejjen it-talbiet tar-rikorrenti u għaldaqstant se jgħaddi biex jilqa' l-istess talbiet.

Għal dawn il-motivi, dan il-Bord qiegħed jaqta' u jiddeċiedi billi jilqa' t-talbiet kollha tar-rikorrenti kif dedotti, u għalhekk:

Jiddikjara illi l-lokazzjoni tal-fond numru 54/55, Triq Madonna tal-Ħniena, Żejtun favur l-intimat qiegħda tiġi terminata a tenur tal-Liġi peress li l-intimat huwa moruż fil-ħlas tal-kera mill-10 ta' Awwissu, 2019 u dan bi ksur tal- kundizzjoni riżoluttiva kontenuta fi klawsola tnax (12) tal-iskrittura ta' lokazzjoni datata 10 ta' Ottubru, 2017;

Jordna lill-intimat jiżgombra mill-fond numru 54/55, Triq Madonna tal-

Ħniena, Żejtun fi żmien tletin (30) ġurnata millum;

Jiddikjara li l-intimat għandu jħallas penali dovuti lir-rikorrenti bir-rata ta' ħamsa u għoxrin euro (€25) għal kull ġurnata ta' dewmien fil-ħlas tal-kera, liema penali għandhom jibdew jiddekorru mill-10 ta' Awwissu, 2019 sad-data tal-effettiv żgumbrament;

Jikkundanna u jordna lill-intimat iħallas l-imsemmija danni ossia penali kif likwidati fil-paragrafu numru tlieta (3), u ċioe ħamsa u għoxrin euro (€25) għal kull ġurnata ta' dewmien b'effett mill-10 ta' Awwissu, 2019 sad-data tal- effettiv żgumbrament.

Bl-ispejjeż kif mitluba, inkluż dawk tal-ittra legali tal-25 ta' Jannar, 2019 u tas-6 ta' Novembru, 2019, a karigu tal-intimat."

L-appellant ressaq l-appell tiegħu minn din id-deċiżjoni permezz ta'

rikors tal-appell ippreżentat fil-11 ta' Frar, 2021, fejn talab lil din il-Qorti

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 10 minn 23

Appell Inferjuri Numru 10/2020/1 LM

"… jogħġobha tħassar, tirrevoka u tikkanċella s-sentenza rikors numru 10/2020/CG fl-ismijiet Catherine fenech salerno minn Thomas Brincat Mummery -vs- Daniel Grima ID 0218983M deċiża mill-Bord li Jirregola l-Kera nhar il-21 ta' Jannar, 2021 u filwaqt li tiċħad it- talbiet attriċi tilqa' l-eċċezzjonijiet kollha tal-appellant bl-ispejjeż taż-żewġ istanzi kontra l-istess attriċi appellata."

L-appellant spjega li huwa ħass ruħu aggravat bid-deċiżjoni tal-Bord

għaliex fil-fehma tiegħu l-Bord naqas milli jagħti kas tas-sottomissjonijiet

verbali li saru minnu waqt it-trattazzjoni finali, fejn huwa sostna li l-appellata

naqset milli ġġib l-aqwa provi li setgħet iġġib.

L-appellant qal li l-appellata ma

xehditx fil-proċeduri quddiem il-Bord, imma kien biss binha li xehed u għalhekk

hija naqset milli tikkonferma l-fatti dikjarati bħala sidt il-post.

L-appellant qal li

ma ġiet ippreżentata l-ebda prokura da parti ta' iben l-appellata, li xehed fil-

kawża, sabiex juri li huwa qiegħed jirrappreżenta l-interessi ta' ommu.

L-

appellant qal li l-fatt li l-appellata ressqet dikjarazzjoni ġuramentata flimkien

mar-rikors fejn talbet li l-kawża tinstema' bil-proċedura tal-giljottina, ma jistax

jiġi aċċettat bħala x-xhieda tagħha fil-kawża, bla ma jkun hemm dikjarazzjoni

dwar dan minnha stess bħala rikorrenti.

Kompla jgħid li kien għalhekk li huwa

m'għamel

l-ebda kontroeżami għaliex

id-dikjarazzjoni ġuramentata tal-

appellata ma tressqitx bħala prova waqt is-smigħ tal-kawża.

Qal ukoll li l-

affidavit tat-tifel tal-appellata jammonta biss għal detto del detto, u għalhekk

ix-xhieda tiegħu ma setgħetx tkun ikkunsidrata mill-Bord.

Qal li minkejja dan il-

Bord naqas li jagħti każ is-sottomissjonijiet verbali tal-appellant u minflok straħ

fuq l-affidavit tal-appellata.

L-appellant qal ukoll li t-tieni aggravju tiegħu jdur ma' liema artikolu

għandu japplika għall-kawża odjerna.

Qal li filwaqt li l-Bord kien tal-fehma li l-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 11 minn 23

Appell Inferjuri Numru 10/2020/1 LM

artikolu applikabbli huwa l-artikolu 1569 tal-Kap.

16, fil-fehma tiegħu dan l-

artikolu ma kienx applikabbli għall-każ in diżamina, u anki jekk il-Bord kellu

raġun japplika dan l-artikolu tal-liġi, huwa naqas milli japplikah fl-interezza

tiegħu, stante li s-sub-artikolu 2 jgħid li jrid ikun hemm att ġudizzjarju li

permezz tiegħu l-parti inadempjenti trid tkun ġiet notifikata mill-parti l-oħra li

tkun se tagħmel użu minn dak il-ftehim.

L-appellant qal li f'dan il-każ, l-ewwel

u l-uniku att ġudizzjarju li rċieva hu, kien proprju r-rikors promutur, u għalhekk

il-Bord kellu jiddeċiedi li l-kuntratt lokatizju kien mitmum bid-deċiżjoni tiegħu

stess, u mhux japplika l-ħall retroattivament minn Awwissu 2019, inkluż l-

applikazzjoni tal-penali ta' €25 għal kull ġurnata ta' dewmien, u dan stante li l-

kuntratt lokatizju jista' jiġi dikjarat mitmum wara s-sentenza tal-Bord, li

qiegħda tkun appellata.

Qal li anki f'każ li din il-Qorti taqbel li l-artikolu tal-liġi

applikabbli kien l-artikolu 1569 tal-Kap.

16, l-effetti tal-ħall u l-inadempjenza

tal-appellant għandhom jibdew minn meta s-sentenza tkun għaddiet in

ġudikat u dan billi ma kien hemm l-ebda att ġudizzjarju preċedenti għar-rikors

li permezz tiegħu nbdew dawn il-proċeduri.

Iżda l-appellant qal li l-artikolu applikabbli f'dan il-każ huwa l-artikolu

1570 tal-Kap.

16, li jistipula li fil-każ ta' fondi urbani, jekk ikun hemm

inadempjenza fil-ħlas tal-kera, il-morożità ma ġġibx awtomatikament ix-

xoljiment tal-kuntratt tal-kera, sakemm l-inkwilin ma jkunx ġie notifikat b'att

ġudizzjarju biex iħallas il-kera fi żmien ħmistax-il jum min-notifika.

L-appellant qal li ladarba l-mertu tar-rikors quddiem il-Bord kien dwar it-

talba tal-appellata sabiex jiġi ordnat l-iżgumbrament tal-appellant mill-fond u

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 12 minn 23

Appell Inferjuri Numru 10/2020/1 LM

dwar ix-xoljiment tal-kuntratt lokatizju minħabba li naqas milli jħallas il-kera

miftiehma, japplika l-proviso tal-artikolu 1570 tal-Kap.

16 għaliex it-talba

nnifisha fir-rikors li sar quddiem il-Bord titlob ir-riżoluzzjoni tal-kuntratt

lokatizju abbażi tal-morożità fil-ħlas tal-kera.

L-appellant għamel riferiment

ukoll għal sentenzi li jgħidu li fejn ikun hemm morożità fil-ħlas tal-kera, il-Qorti

għandha teżamina jekk kienx hemm morożità wara l-interpellazzjoni uffiċjali.

L-appellant qal li fil-każ odjern il-Bord injora l-fatt li huwa mhux l-ewwel darba

li ħallas aktar minn skadenza waħda tal-kera bi ftehim mal-appellata, imma

minkejja dan il-Bord naqas milli jagħti kas ta' din il-parti tax-xhieda tiegħu.

Kompla jgħid li x-xhieda tiegħu qatt ma ġiet ikkontestata, imma l-Bord xorta

waħda applika s-sanzjoni estrema tal-iżgumbrament fil-konfront tiegħu.

It-tielet aggravju tal-appellant huwa li l-Bord mhux kompetenti sabiex

jisma' każijiet dwar penali minħabba inadempjenza fil-ħlas tal-kera.

Żied jgħid

li l-Bord applika l-artikolu 1569 tal-Kap.

16 għall-każ odjern, liema artikolu

jagħti l-fakoltà lis-sid sabiex jagħmel ukoll azzjoni għad-danni, meta l-penali

imposti fil-kuntratt lokatizju inkwistjoni mhumiex danni imma penali imposti

għall-morożità.

Qal li penali u danni huma separati minn xulxin u fil-kuntratt

lokatizju m'hemm xejn li jindika li l-penali huma imposti in linea ta' danni

sofferti mill-appellati minħabba morożità fil-ħlas.

L-appellant qal li minn qari

tal-klawsola 1 tal-kuntratt lokatizju, jirriżulta li l-ħlas mitlub mhux in linea ta'

danni, iżda sempliċiment penali għan-nuqqas ta' puntwalità fil-ħlas tal-kera.

Qal ukoll li din it-talba ma tistax tiġi milqugħa mill-Bord, għaliex bl-

applikazzjoni ta' dan l-artikolu għall-każ odjern, is-sid jista' jitlob biss danni u

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 13 minn 23

Appell Inferjuri Numru 10/2020/1 LM

Qal ukoll li fl-affidavit tiegħu Jeremy Brincat Mummery qiegħed jirrinunzja

għall-penali, imma minflok qiegħed jippretendi l-imgħax legali.

Fir-raba' aggravju tiegħu l-appellant qal li l-kuntratt lokatizju ma ġiex

konfermat bil-ġurament waqt it-trattazzjoni tal-kawża.

Qal li l-paġni tiegħu

mhumiex inizjalati, u hemm biss il-firma fuq il-fotokopja tal-kopja.

Qal li fin-

nuqqas ta' provi u fin-nuqqas tax-xhieda ta' sidt il-fond, hemm dubji dwar il-

veraċità o meno tal-kuntratt kif preżentat, u kien obbligu tar-rikorrenti li ġġib l-

aħjar prova dwar il-kontenut u l-veraċità tal-kuntratt lokatizju.

Ir-risposta tal-appell

L-appellata wieġbet li s-sentenza mogħtija mill-Bord hija ġusta u

Spjegat li l-kirja inkwistjoni bdiet fl-10 ta' Ottubru, 2017

permezz tal-iskrittura ffirmata bejn il-partijiet, u għalhekk ai termini tal-Att

XXXI tal-1995, din il-kirja ma tistax tiġġedded ai termini tal-artikolu 46 tal-Kap.

69, ladarba hija kirja li daħlet fis-seħħ wara l-1 ta' Ġunju, 1995.

għalhekk l-appellant kellu jiżgombra mill-fond wara li l-kirja ġiet fi tmiemha fl-

10 ta' Awwissu, 2019.

L-appellata qalet li huwa fattwuż li l-appellant issa

jippretendi li hija mhijiex sid ta' dan il-fond, meta huwa ħallas il-kera lilha

għall-perijodu bejn l-10 ta' Ottubru, 2017 sal-10 ta' Awwissu, 2019, u wara li r-

rikorrenti esebiet kopja tad-denunzja ta' missierha u kienet hi li għaddiet iċ-

ċavetta tal-fond mertu ta' dawn il-proċeduri lill-appellant, dan ma jistax issa

jqajjem dubji dwar it-titolu tagħha tal-fond.

L-appellata qalet li huwa fattwuż

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 14 minn 23

Appell Inferjuri Numru 10/2020/1 LM

ukoll li l-appellant jgħid li huwa ma ngħatax il-congedo, meta b'ittra legali tal-

25 ta' Jannar, 2019 r-rikorrenti interpellatu jersaq għall-ħlas tal-kera tal-fond,

liema kera sussegwentement ġiet imħallsa, apparti li l-appellant ġie mwissi

diversi drabi li jekk ma jħallasx l-ammont ta' kera inkwistjoni, kien qed jingħata

l-congedo tal-kirja minn dakinhar stess a tenur tal-klawsola 12 tal-ftehim

lokatizju bejn il-partijiet.

Kompliet tgħid li f'dan il-każ, l-appellant ipprefera li

minflok iħallas dak li kellu jħallas, jibqa' fil-fond u ma jħallasx kera, u huwa

għalhekk li hija qiegħda tinsisti għall-ħlas tal-penali ta' €25 għal kull ġurnata

dewmien b'effett mill-10 t'Awwissu, 2019, jiġifieri mit-terminazzjoni tal-

perijodu lokatizju miftiehem, sad-data tal-effettiv żgumbrament.

qalet li ai termini tal-artikolu 1525 tal-Kap.

16, il-Bord li Jirregola l-Kera għandu

kompetenza esklussiva li jiddeċiedi dwar kwistjonijiet konnessi ma' kuntratti

ta' kiri ta' fondi urbani u ta' djar għall-abitazzjoni u ta' fondi kummerċjali.

Qalet li kirjiet oħra jaqgħu taħt il-kompetenza tal-qrati ta' ġurisdizzjoni ċivili, u

fil-każ tar-raba' dan jaqa' taħt il-Bord dwar il-Kontroll tal-Kiri tar-Raba', u

għalhekk mhux minnu li l-Bord ma setax jillikwida l-penali dovuta lilha ai

termini tal-ftehim tal-kera bejnha u l-inkwilin.

Qalet li wara l-iskadenza tal-

l-inkwilin messu ħallas dak dovut minnu fil-pront u segwa d-

dispożizzjonijiet tal-iskrittura lokatizja, u mhux jippretendi li jista' jibqa' fil-fond

mingħajr ma josserva l-klawsola 12 tal-istess skrittura, li kienet tistipula illi jekk

ma jħallasx il-kera puntwalment, jew ma josservax l-obbligi u l-kundizzjonijiet

tal-ftehim, il-kirja tiġi tterminata ipso jure u s-sid seta' jibdel iċ-ċwievet tal-

fond mingħajr il-ħtieġa ta' ebda proċeduri.

L-appellata qalet li hija ma bidlitx is-

serratura tal-fond, u minflok adixxiet lill-Bord sabiex tkun tista' tieħu ħwejjiġha

lura minħabba ksur tal-kundizzjonijiet kuntrattwali bejnha u l-appellant.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 15 minn 23

Appell Inferjuri Numru 10/2020/1 LM

Konsiderazzjonijiet ta' din il-Qorti

Il-Qorti sejra tgħaddi sabiex tikkonsidra l-aggravji tal-appellant flimkien

mas-sottomissjonijiet magħmula mill-appellata, u dan fid-dawl ta' dak li

kkonstata u ddeċieda l-Bord.

L-appellant qal li l-Bord ma ħa l-ebda konjizzjoni

tas-sottomissjonijiet magħmula minnu, u huwa għalhekk li l-Bord iddeċieda l-

vertenza odjerna billi laqa' t-talbiet kollha tal-appellata.

Il-Qorti tibda billi

tirrileva li minn qari akkurat tad-deċiżjoni tal-Bord, tirriżulta għalkollox fiergħa

din l-asserzjoni tal-appellant, u huma diversi l-istanzi fid-deċiżjoni appellata

il-Bord għamel riferiment għall-pożizzjoni

tal-appellant u għall-

eċċezzjonijiet sollevati minnu.

Il-fatt li l-Bord ċaħad l-eċċezzjonijiet tal-

appellant u naqas milli jagħtih raġun, ma jfissirx li l-Bord naqas milli jieħu

konjizzjoni ta' dak li kellu xi jgħid l-appellant fil-proċeduri quddiem il-Bord.

Ifisser biss li wara li l-Bord qies il-fattispeċie kollha tal-każ u l-provi miġjuba

quddiemu, wasal għall-konklużjoni li l-appellata għandha raġun u li t-talbiet

tagħha għandhom jiġu milqugħa.

L-ewwel aggravju:

L-appellant jirrileva li l-appellata naqset milli tressaq l-aħjar prova

quddiem il-Bord, partikolarment għaliex hija naqset milli tixhed quddiem il-

Bord, u tat il-verżjoni tal-fatti permezz ta' dikjarazzjoni ġuramentata annessa

mar-rikors promutur, minflok permezz ta' affidavit ippreżentat permezz ta'

L-appellant qal illi minħabba f'hekk huwa ma setax jagħmel kontroeżami

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 16 minn 23

Appell Inferjuri Numru 10/2020/1 LM

lill-appellata, u dak illi xehed it-tifel tal-appellata jammonta biss għal detto del

detto, u għalhekk din ix-xhieda ma kellhiex tiġi kkonsidrata mill-Bord.

Il-Qorti tqis illi minkejja li huwa minnu li l-appellata ma resqitx biex

tixhed quddiem il-Bord, madanakollu d-dikjarazzjoni ġuramentata annessa

mar-rikors promutur kienet tikkostitwixxi prova, u hija konferma bil-ġurament

li dak li ntqal minnha fir-rikors promutur, għandu mis-sewwa.

Fil-fatt fid-

dikjarazzjoni ġuramentata annessa mar-rikors promutur,

kkonfermat mill-ġdid, u bil-ġurament tagħha, il-fatti esposti minnha fir-rikors

Dak li l-appellata stqarret fid-dikjarazzjoni ġuramentata annessa

mar-rikors promutur kien sostnut ukoll minn provi oħra oġġettivi esebiti

minnha, fosthom kopja tal-kuntratt

lokatizju bejn

il-partijiet, u provi

dokumentarji oħra ppreżentati minnha.

Ma hemm xejn f'dan kollu li kellu

jxekkel lill-appellant milli jitlob lill-appellata tersaq quddiem il-Bord sabiex

isirilha

l-kontroeżami abbażi ta' dak

li ntqal minnha fid-dikjarazzjoni

ġuramentata tagħha, bl-istess mod kif ma kien hemm xejn x'ixekkel lill-

appellant milli jitlob lill-appellata tersaq quddiem il-Bord sabiex tixhed in

subizzjoni.

Li parti f'kawża tinqeda bil-proċeduri tal-appell sabiex tikkritika l-

mod kif tmexxew il-proċeduri quddiem l-Ewwel Qorti, meta din il-parti kellha

rimedji għad-dispożizzjoni tagħha sabiex tassigura li dak li qiegħda tilmenta

minnu f'dan l-istadju, jiġi indirizzat, jirrassenta fuq il-fieragħ, u l-Qorti mhijiex

sejra tilqa' dan l-aggravju.

Fiergħa wkoll hija l-asserzjoni tal-appellant li dak li

qal iben l-appellata jammonta għal detto del detto, partikolarment għaliex dan

xehed dwar fatti li jistgħu jiġu vverifikati b'mod oġġettiv u dwar fatti oħra li

jafhom personalment għaliex jolqtu membru tal-familja ferm viċini tiegħu,

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 17 minn 23

Appell Inferjuri Numru 10/2020/1 LM

ġustifikat, u tiċħdu.

bħalma hija ommu.

Għaldaqstant l-ewwel aggravju tal-appellant mhuwiex

[l-artikolu applikabbli għall-każ]

L-appellant isostni li l-Bord ma kellux japplika l-artikolu 1569 tal-Kodiċi

Ċivili għaċ-ċirkostanzi odjerni, u anki jekk għas-saħħa tal-argument, dan l-

artikolu tal-Kodiċi Ċivili japplika għall-fattispeċie tal-każ odjern, l-artikolu 1569

kellu jiġi applikat fit-totalità tiegħu.

L-appellant għamel riferiment għas-sub-

artikolu 1 tal-artikolu 1569, li jgħid li l-kiri jinħall ipso jure jekk isseħħ xi

kundizzjoni li taħtha l-ħall tal-kuntratt ikun ġie miftiehem espressament,

filwaqt li s-sub-artikolu 2 jgħid li jekk il-ħall tal-kiri jiġi miftiehem għall-każ li

waħda mill-partijiet tonqos li tagħmel dak li tkun wiegħdet, il-kuntratt ma

jinħallx ħlief minn dakinhar li l-parti li favur tagħha l-ħall ikun ġie miftiehem,

tgħarraf b'att ġudizzjarju lill-parti l-oħra bil-ħsieb tagħha li tinqeda b'dak il-

L-appellant qal li f'dan il-każ, l-ewwel u l-uniku att ġudizzjarju li huwa

rċieva mingħand l-appellata kien ir-rikors promutur, u għalhekk il-Qorti kellha

tiddeċiedi li l-kuntratt lokatizju kien mitmum b'effett minn dakinhar li hija

tagħti d-deċiżjoni tagħha rigward ir-rikors promutur, u mhux tapplika l-ħall

retroattivament għal Awwissu tal-2019.

L-appellant qal li f'dan il-każ kellu

japplika l-artikolu 1570 tal-Kodiċi Ċivili, li jgħid li f'każ ta' inadempjenza fil-ħlas

tal-kera, il-morożità ma ġġibx awtomatikament ix-xoljiment tal-kuntratt tal-

kera, sakemm l-inkwilin ma jkunx ġie notifikat b'att ġudizzjarju biex iħallas il-

kera fi żmien ħmistax-il jum min-notifika.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 18 minn 23

Appell Inferjuri Numru 10/2020/1 LM

Il-Qorti tqis li f'dan il-każ il-kuntratt lokatizju miftiehem bejn il-partijiet

kien jinkludi kundizzjoni riżoluttiva, u ladarba jirriżulta li din il-kundizzjoni

nkisret, japplika l-artikolu 1569 tal-Kodiċi Ċivili għall-fattispeċie tal-każ.

Għamel

sew għalhekk il-Bord li ddeċieda li huwa l-artikolu 1569 tal-Kodiċi Ċivili li

jirregola l-azzjoni odjerna u mhux l-artikolu 1570 tal-istess Kodiċi.

12 tal-kuntratt lokatizju tipprovdi illi,

"F'każ illi l-inkwilin ma jħallasx puntwalment il-kera mensili dovuta lis-sid u/jew ma jadempix mal-obbligi u kundizzjonijiet ta' dan il-ftehim, il-kirja hija 'ipso jure' terminata, salv id-dritt tas-sid li jitlob kull kera arretrata u/jew kull somma dovuta, ai termini tal-istess skrittura.

L-inkwilin qed jagħti l-fakoltà lis-Sid biex ibiddel iċ- ċwievet tal-fond mingħajr bżonn li jadixxi proċeduri ġudizzjarji liema awtorizzazzjoni hija irrevokabbilment miftehma bejn il-partijiet u għalhekk it-tibdil tas-serratura ma tikkostitwixxix spoll a tenur tal-liġi."

Din il-klawsola tipprovdi li f'każ li l-inkwilin jonqos milli jħallas il-kera

mensili jew ma jadempix mal-obbligi tal-ftehim, il-kera tiġi terminata ipso jure.

Iżda dan ma jfissirx li l-appellata ma kinitx obbligata tosserva dak li jipprovdi l-

artikolu 1569(2) tal-Kap.

16, jiġifieri l-obbligu li hija tibgħat tinforma lill-

appellant b'att ġudizzjarju li kien fi ħsiebha tinvoka dak li jistipula dan il-ftehim

li kellhom bejniethom il-partijiet.

Minflok att ġudizzjarju notifikat lill-appellant,

l-appellata bagħtet żewġ ittri legali, waħda fil-25 ta' Jannar, 2019, li permezz

tagħha infurmat lill-appellant li f'każ li jibqa' moruż fil-ħlas tal-kera, huwa kien

ser ikun qiegħed jingħata l-congedo a tenur tal-klawsola 12 tal-ftehim, u ittra

legali oħra tas-6 ta' Novembru, 2019, li permezz tagħha l-appellata tat il-

Minkejja l-ksur tal-kundizzjoni riżoluttiva li hemm

provvediment għaliha fil-ftehim

lokatizju,

tikkonforma mar-rekwiżit proċedurali stipulat fil-liġi billi tibgħat att ġudizzjarju

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 19 minn 23

Appell Inferjuri Numru 10/2020/1 LM

Huwa hawnhekk fejn il-Qorti ma taqbilx mad-deċiżjoni tal-Bord,

għaliex dan mhux każ fejn seħħet kundizzjoni li taħtha ġie miftiehem il-ħall tal-

kuntratt, iżda s-sitwazzjoni tinkwadra ruħha perfettament taħt dak li jipprovdi

l-artikolu 1569(2) tal-Kap.

16, jiġifieri n-nuqqas ta' twettiq ta' dak li kien

imwiegħed da parti tal-appellant, li kien jimporta fuq l-appellata l-obbligu li

tinforma lill-appellant b'dak li kienet sejra tagħmel billi tinnotifikah b'att

ġudizzjarju.

Għaldaqstant, il-Qorti filwaqt li tiċħad l-aggravju tal-appellant li f'dan il-

każ kien japplika l-artikolu 1570 tal-Kodiċi Ċivili, qiegħda tilqa' l-aggravju

limitatament sa fejn l-appellant sostna li huwa kellu jiġi notifikat bl-intenzjoni

tal-appellata li tattwa dak miftiehem fil-kuntratt lokatizju, permezz ta' att

ġudizzjarju.

Jirriżulta li l-ewwel att ġudizzjarju li kien notifikat bih l-appellant

kien proprju r-rikors promutur li wassal biex inbdew il-proċeduri quddiem il-

Bord, u għalhekk il-konsegwenzi legali tal-ksur tal-kundizzjoni miftiehma fil-

kuntratt jidħlu fis-seħħ meta l-proċeduri mibdija bis-saħħa ta' dak l-att

ġudizzjarju jgħaddu in ġudikat.

[il-kompetenza tal-Bord]

L-appellant jgħid li l-Bord m'għandux il-kompetenza meħtieġa sabiex

jisma' kawżi li jittrattaw l-impożizzjoni ta' penali minħabba fl-inadempjenza fil-

ħlas tal-kera, u dan għaliex f'dan il-każ il-Bord applika d-dispożizzjonijiet tal-

artikolu 1569 tal-Kap.

16, li jipprovdi li s-sid għandu l-fakoltà li jagħmel ukoll

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 20 minn 23

Appell Inferjuri Numru 10/2020/1 LM

azzjoni għad-danni.

L-appellant sostna li f'dan il-każ il-penali imposta fil-

kuntratt lokatizju, mhumiex danni iżda penali imposti minħabba l-morożità.

Il-Qorti tqis li l-kuntratt lokatizju miftiehem bejn il-partijiet jinkludi

klawsola għall-ħlas ta' penali, li huma forma ta' danni prelikwidati li l-partijiet

qablu li għandhom jitħallsu f'każ li jirriżulta li l-appellant ikun moruż fil-ħlas tal-

Il-Qorti, minkejja dak deċiż fir-rigward tat-tieni aggravju mressaq mill-

appellant, tirrileva li mill-atti jirriżulta li l-appellant kien u baqa' moruż fil-ħlas

tal-kera, u minkejja li fix-xhieda tiegħu huwa qal li huwa kien anki dispost li

jħallas il-kera dovuta bil-quddiem, mill-provi prodotti dan ma jirriżultax, jew li

sabiex jeżimi ruħu mir-responsabbiltà tal-ħlas huwa iddepożita l-kera dovuta

minnu taħt l-awtorità tal-Qorti.

In vista ta' dak deċiż diġà fir-rigward tat-tieni

aggravju mressaq mill-appellant, il-Qorti tqis illi l-Bord ma kellux jiffissa l-ħlas

ta' penali b'effett mill-10 ta' Awwissu, 2019, u dan minħabba d-difett fil-

proċedura adoperata mill-appellata meta naqset milli tibgħat att ġudizzjarju

lill-appellant qabel ippreżentat ir-rikors promotur quddiem il-Bord.

appellata kkonformat mar-rekwiżit proċedurali u għarfet tibgħat att

ġudizzjarju lill-appellant qabel infetħu dawn il-proċeduri, il-Bord kien ikun

korrett jiddeċiedi dwar il-penali li għandhom jitħallsu mill-appellant, ladarba

huwa ċar li l-appellata qiegħda tfittex għall-ħlas tad-danni prelikwidati.

Għaldaqstant tqis illi dan l-aggravju mhuwiex ġustifikat, u tiċħdu.

Ir-raba' aggravju:

[il-validità tal-kuntratt lokatizju ppreżentat fil-kawża]

L-appellant jgħid li l-kuntratt lokatizju inkwistjoni ma ġiex ikkonfermat

bil-ġurament waqt il-kawża, il-paġni tiegħu mhumiex inizjalati u fuq il-kuntratt

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 21 minn 23

Appell Inferjuri Numru 10/2020/1 LM

hemm biss il-firma fuq il-fotokopja ta' kopja.

Qal li fin-nuqqas ta' provi, ċioé

fin-nuqqas tax-xhieda tas-sid, u l-konferma tal-kuntratt lokatizju, bilfors li

jitqanqlu dubji dwar il-veraċità tal-kuntratt kif prodott.

Din il-Qorti tqis li aggravju bħal dan ma kellux jitressaq quddiem din il-

Qorti ta' reviżjoni, iżda semmai l-appellant kellu jagħmel is-sottomissjonijiet

tiegħu dwar dan quddiem il-Bord.

Kien jinkombi fuq l-appellant ukoll li jekk

ried jipprova li kien hemm xi ftehim ieħor bejn il-partijiet, iressaq hu l-prova

tal-eżistenza ta' tali ftehim, u mhux jinqeda bl-appell sabiex iqajjem dubji dwar

dak li kien verament miftiehem bejn il-partijiet.

F'ċirkostanzi ideali, il-kopja tal-

kuntratt esebita kellha tkun awtentikata jew ġuramentata, iżda ladarba ma

sarx hekk, u ladarba ma nġabet l-ebda prova kuntrarja għall-kontenut tal-

ftehim ippreżentat mill-appellata, il-Bord sewwa għamel li qagħad fuq il-

kontenut ta' dak il-ftehim.

Il-Qorti tfakkar li l-kontenut ta' dak il-ftehim xehdu

dwaru kemm l-appellata fid-dikjarazzjoni ġuramentata tagħha, kif ukoll binha

Jeremy Brincat Mummery, u għalhekk

l-appellant seta'

jagħmel

il-kontroeżamijiet

opportuni f'każ li ried iressaq xi prova kuntrarja.

Għaldaqstant anki dan l-

aggravju mhuwiex ġustifat, u tiċħdu wkoll.

Għar-raġunijiet premessi, din il-Qorti qiegħda tiddeċiedi dwar l-appell tal-

appellant billi filwaqt li tiċħad l-ewwel, it-tielet u r-raba' aggravji tiegħu,

qiegħda tilqa' t-tieni aggravju limitatament, fis-sens li qiegħda tiddikjara li l-

li tinterpella

lill-appellant permezz ta' att

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 22 minn 23

Appell Inferjuri Numru 10/2020/1 LM

ġudizzjarju, u għalhekk l-penali ta' ħamsa u għoxrin Euro (€25) għal kull

ġurnata ta' dewmien imposta fis-sentenza appellata, għandha tkun b'effett

minn dakinhar li l-proċeduri legali odjerni jgħaddu in ġudikat, sad-data tal-

effettiv żgumbrament, u mhux b'effett mill-10 ta' Awwissu, 2019.

s-sentenza appellata qiegħda tiġi kkonfermata.

Spejjeż ta' dan l-appell għandhom jitħallsu kwantu għal tliet kwarti mill-

appellant u kwantu għall-kwart mill-appellata.

Onor. Dr Lawrence Gilford LL.D. Attard Zammit Rosemarie Stroud Deputat Reġistratur

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 23 minn 23


Appell Inferjuri Numru 14/2019/1 LM

MALTA QORTI TAL-APPELL (Kompetenza Inferjuri) ONOR.

IMĦALLEF LAWRENCE MINTOFF Seduta tal-25 ta' Ġunju, 2021

Appell Inferjuri Numru 14/2019/1 LM

Emanuel Eggert (K.I. nru 110344M) ('l-appellat')

Dan huwa appell magħmul mill-intimat Christopher Tong (K.I. nru

06195M) [minn issa 'l quddiem 'l-appellant'] mid-deċiżjoni mogħtija fil-25 ta'

Jannar, 2021, [minn issa 'l quddiem 'id-deċiżjoni appellata'], mit-Tribunal Għal

Talbiet Żgħar [minn issa 'I quddiem "it-Tribunal"], li permezz tagħha ddeċieda

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 1 minn 11

Appell Inferjuri Numru 14/2019/1 LM t-talba tar-rikorrent Emmanuel Eggert (K.I. nru 06195M) [minn issa 'l

quddiem "l-appellat"] fil-konfront tiegħu, billi ddikjara li huwa kien debitur tal-

appellat fis-somma ta' €4,000 u ordnalu sabiex iħallas din is-somma, flimkien

mal-imgħax bir-rata ta' 8% mill-31 ta' Jannar, 2019, sad-data tal-pagament

effettiv u l-ispejjeż ta' dik il-proċedura.

Il-fatti ta' dan l-appell jirrigwardaw pretensjoni għall-ħlas tal-ammont ta'

€4,000, bilanċ fuq somma akbar li l-appellant permezz ta' skrittura tas-26 ta'

Diċembru, 20121 aċċetta li huwa għandu jagħti lill-appellat u liema somma

tirrappreżenta l-prezz ta' għodda li huwa kien eleva mingħand terz ċertu Carl

Vassallo Grant rappreżentant tas-soċjeta' KMK Ltd.

Minkejja

interpella lill-appellant għall-ħlas, anki permezz ta' ittra uffiċjali ppreżentata fil-

11 ta' Ottubru, 2018 ai termini tal-artikolu 166A tal-Kap.

12 tal-Liġijiet ta'

Malta, l-appellat baqa' inadempjenti.

L-appellat għalhekk istitwixxa l-proċeduri odjerni permezz tal-preżentata

ta' Avviż ta' Talba quddiem it-Tribunal, fejn talab l-appellant sabiex iħallas is-

somma ta' €4,000, bl-ispejjeż ta' dik il-proċedura inklużi dawk tal-ittra uffiċjali

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 2 minn 11

Appell Inferjuri Numru 14/2019/1 LM tal-11 ta' Ottubru, 2018 u tal-mandat ta' sekwestru kawtelatorju, u anki bl-

imgħaxijiet legali sal-pagament effettiv.

L-appellant wieġeb fil-21 ta' Frar, 2019 billi eċċepixxa li t-talbiet tal-

appellat kienu infondati fil-fatt u fid-dritt, u għaldaqstant it-talbiet tiegħu

kellhom jiġu miċħuda.

Id-Deċiżjoni Appellata

It-Tribunal wasal għad-deċiżjoni appellata wara li għamel is-segwenti

konsiderazzjonijiet rilevanti għal dan l-appell:

"Ikkunsidra;

Illi essenzjalment il-kwistjoni bejn il-partijiet hija regolata bid-dokument anness mal- Avviż tat-Talba (fn.

6 Dok A – a fol 4.), fejn l-istess dokument, kemm l-eżistenza tiegħu, l-firem fuq l-istess u allura r-rabta li temani minnu ġew ikkonfermati mill- kontendenti waqt ix-xhieda rispettiva tagħhom.

Illi din l-iskrittura turi li l-konvenut iddikjara ruħu debitur tal-attur f'ammont ta' tlettax il-elf Euro (€13,000).

Irriżulta mhux kontestat ukoll li l-konvenut għamel pagament ta' ħamest elef Euro (€5,000) u kif ukoll pagament ieħor permezz ta' ċekk (fn.

7 A fol 5), f'ammont ta' erbat elef Euro (€4,000).

It-talba hija arġinata biss fuq jekk jeżistix ammont ieħor rimanenti ta' erbat elef Euro (€4,000) jew jekk dan ġiex saldjat permezz ta' makkinarju jew xogħol imwettaq mill-konvenut.

Dan qiegħed jingħad għaliex ma hemm l-ebda kontestazzjoni fuq il-pagamenti l-oħra u għalhekk it-Tribunal m'huwiex qiegħed jiġi mitlub jeżamina t-totalità monetarja indikata fl- iskrittura.

Kieku hekk kien il-każ, kien ikun doveruż fuq it-Tribunal li jqajjem dubju fuq il-limiti tal-kompetenza tiegħu (fn.

8 Artikolu 774 tal-Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta' Malta) (anki fin-nuqqas t'eċċezzjoni formali) u jagħti l-opportunitá lill-partijiet jittrattaw dan (fn.

9 Vide f'dan is-sens s-sentenza fl-ismijiet Kevin Weaving vs Joseph

Muhlenweg tal-Ġustizzja

Paġna 3 minn 11

Appell Inferjuri Numru 14/2019/1 LM

Chircop, mogħtija mill-Qorti tal-Appell (Sede Superjuri), App Ċiv Nru: 2760/1997/1, nhar il-1 ta' Diċembru 2006).

jirriżulta

li ttieħdet,

jemerġi mix-xhieda u mil-linja difensjonali

l- Illi kif kontestazzjoni prinċipali dwar il-bilanċ mertu ta' din il-vertenza hija li l-konvenut jgħid li dan l-ammont ġie mħallas b'xi għodda mogħtija mill-konvenut.

Fix-xhieda tiegħu in kontroeżami (fn.

10 Seduta tat-18 ta' Frar 2020, xhieda rilevanti tibda a tergo ta' fol 30), l-konvenut spjega li kien hemm xi second hand punches, li huwa kien għadda lill-attur meta sar it-tieni pagament.

Il-konvenut jgħid ukoll li kien hemm xi xogħol li huwa għamel lill-attur, liema xogħol kellu jiġi inkluż f'dan il-bilanċ.

Jispjega wkoll peró li dan il-makkinarju kien offriehom hu stess u ma kienx hekk mitlub jew miftiehem mal-attur.

Illi min-naħa l-oħra l-attur jispjega li huwa qatt ma talab li jitħallas b'dan il- makkinarju, liema skont hu kienu bla valur u mhux funzjonanti.

Dwar xi xogħol li seta' għamel il-konvenut jispjega li dan tal-aħħar kien tħallas tiegħu, li x-xogħol kellu difetti u li qatt ma titranġa u b'hekk lanqas kien għadu komplut.

L-attur jibqa' jinsisti li jitħallas il-bilanċ.

Illi epurata din l-espożizzjoni fattwali qasira jmiss li t-Tribunali jinvesti fl-aspetti legali tal-vertenza odjerna.

Illi kif diġà ntqal aktar 'il fuq, apparti eċċezzjoni ġenerika, l-konvenut laqa' għal din l- azzjoni billi ċaħad li hemm bilanċ stante ħlas.

Effetivament l-konvenut qiegħed jeċepixxi l-pagament, li ex lege huwa wieħed mill-modi magħrufa fil-liġi li twassal għall-estinzjoni ta' obbligazzjoni (fn.

11 Artikolu 1145(a) tal-Kapitolu 16 tal-Liġijiet ta' Malta)

Illi huwa ben magħruf peró li min jeċepixxi favur tiegħu l-pagament jarreka fuqu l- oneru li jipprovah (fn.

12 Wara kollox huwa l-artikolu 562 tal-Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta' Malta li jistipula din ir-regola b'mod ġenerali).

Din m'hemmx għalfejn tiġi ppruvata b'irċevuta iżda tkun trid teżisti prova konkreta li telimina l-inċertezza fil- ġudikant (fn.

13 Issir referenza għas-sentenza fl-ismijiet Carmelo Dimech Pullicino v. Emanuele Farrugia Cassar et (Appell Superjuri, 27 ta' Frar, 2003) fejn ġie ritenut li "Huwa ġeneralment rikonoxxut li l-prova ta' pagament ta' debitu tista' tingħata mhux biss b'irċevuti li, b'ċerta finalità jattestaw l-estinzjoni tal-obbligazzjoni, iżda din il-prova tista' tinġieb ukoll b'mezzi ohra.

Fl-assenza ta' rċevuti, però, il-prova trid tkun tali li ma tħalli ebda dubbju f'moħħ il-ġudikant.").

Għalkemm huwa minnu li dan it- Tribunal huwa regolat bi prinċipji speċjali u huwa wkoll iddeterminat b'sens ta' ekwitá, jrid perὸ jingħad lit-Tribunal ma jistax jagħmel tajjeb hu għan-nuqqas ta' parti li tipprova hi allegazzjoni.

M'huwiex għal min huwa mistenni jiġġudika li

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 4 minn 11

Appell Inferjuri Numru 14/2019/1 LM

jittanta jagħmel tajjeb hu għall-ommissjonijiet hu stess jekk parti tonqos jew tkun hekk ommissiva fil-fażi tal-ġbir tal-provi.

Illi dan kollu qiegħed jingħad minħabba s-segwenti.

Illi kif diġà ntqal jirriżulta li l-konvenut jfiehem li l-bilanċ ġie mħallas minħabba li għadda xi makkinarju u wettaq xi xogħol.

Issa dwar il-makkinarju, dato ma non concesso li fil-fatt kien hemm xi bidla fil-ftehim orġiniali dwar kif kien sejjer jiġi ssaldajat d-dejn (għalkemm ma hemm xejn hekk indikattiv fl-iskrittura privata) ma hemm imkien fl-atti xi ħjiel ta' kemm seta' kien il-valur ta' dan il-makkinarju.

Fin- nuqqas t'hekk, il-konvenut ma jistax jippretendi lit-Tribunal di sua sponte jagħti valur hu, li forsi jikkombaċja mal-bilanċ rikjest (fn.

14 Fis-sentenza fl-ismijiet John Pellicano noe et vs Reuben Tong, Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri), App Ċiv Nru: 1704/2005/1, mogħtija fit-30 ta' Jannar 2009, ġie ritenut li: "Di regola, it-Tribunal ma jindaħalx fix-xorta tal-provi li l-parti għandha ġġib.

Dan hu mħolli fid-disponibilità u l-inizjattiva tal-parti li tagħmel l-allegazzjoni.

Kompitu tat-Tribunal hu dak li jiddeċiedi l-kawża in bażi għall-provi sottoposti għall-eżami tiegħu.

Jekk allura l-parti titraskura u, bħal f'dan il-każ, tonqos li ġġib il-prova dokumentali għad-diżimpenn ta' l-oneru gravanti fuqha biex tissorreġġi d-domanda, l-ebda ċensura ma tista' tigi rinfaċċjata lit-Tribunal ta' xi preġudizzju pretestwuż").

Xi stima jew prova oġġettiva fuq dan kien mistenni mill-konvenut.

Illi dwar imbagħad x-xogħlijiet li l-konvenut jgħid li huwa wettaq, l-istess konvenut naqas milli jippromwovi din il-bażi bid-debita kontro-talba, kif kien mistenni li jagħmel.

Jekk allura l-konvenut qiegħed b'xi mod ipitter din it-tieni linja difensjonali tiegħu abbażi ta' tpaċija, huwa destinat li jfalli hawnhekk ukoll.

Illi d-difensur tal-attur fit-trattazzjoni finali (fn.

15 A fol 44) għamlet referenza għas- sentenza fl-ismijiet Euro Equipdata Limited vs Enigma Productions Limited (fn.

16 Talba Numru 727/01, Tribunal għal Talbiet Żgħar, 30 ta' Ottubru 2001) u għas- sentenzi hemm riportati.

It-Tribunal, wara li qara dik is-sentenza, iqis l-insenjament hemm magħmul bħala mhux biss rilevanti imma wieħed li għandu applikazzjoni fit- tfitxxija għar-riżoluzzjoni ta' din il-vertenza.

Illi mill-assjem tal-provi u l-kunsiderazzjonijiet hawn fuq magħmula, t-Tribunal huwa moralment konvint lit-talbiet tal-attur għandhom jintlaqgħu."

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 5 minn 11

Appell Inferjuri Numru 14/2019/1 LM L-Appell

L-appellant ippreżenta r-rikors tal-appell tiegħu fit-12 ta' Frar, 2021, fejn

qed jitlob lil din il-Qorti sabiex jogħġobha tħassar, tirrevoka u tirrexxindi d-

deċiżjoni appellata, filwaqt li tilqa' l-eċċezzjonijiet tiegħu u tiċħad it-talba tal-

appellat bl-ispejjeż kontrih.

Jgħid li l-uniku aggravju tiegħu huwa li t-Tribunal

għamel apprezzament u/jew interpretazzjoni u/jew applikazzjoni ħażina tal-liġi

fir-rigward tal-fatti u tal-provi kif konstatati minnu stess.

Fit-tweġiba tiegħu tal-15 ta' Marzu, 2021, l-appellat issottometta li d-

deċiżjoni appellata kienet timmerita li tiġi kkonfermata peress li kienet ġusta u

anki studjata u fattwalment u legalment korretta.

Konsiderazzjonijiet ta' din il-Qorti

Din il-Qorti ser tgħaddi sabiex tikkunsidra l-aggravju mressaq mill-

appellant, u dan fid-dawl tas-sottomissjonijiet magħmula mill-appellat u dak li

qal it-Tribunal fid-deċiżjoni appellata.

L-appellant isostni li t-Tribunal applika ħażin il-liġi u l-prinċipji legali

għall-fatti hekk kif ikkostatati minnu, li kellhom iwassluh għal konklużjoni

Jirrileva li t-Tribunal sewwa osserva li l-kwistjoni bejn il-partijiet hija

regolata permezz tal-iskrittura privata li kienet saret bejniethom, iżda jsostni li

l-konsiderazzjonijiet legali tiegħu u l-konklużjonijiet li wasal għalihom ma

jsegwux.

Jispjega li dik l-iskrittura privata fiha konferma min-naħa tal-appellat

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 6 minn 11

Appell Inferjuri Numru 14/2019/1 LM tal-pagament tal-ammont dovut lilu mingħand l-appellant, fejn saħansitra kien

hemm il-firem taż-żewġ partijiet.

Jinsisti li din kienet l-aqwa u l-aħjar prova li

huwa seta' jġib u li seta' kien pretiż jew mistenni li jġib.

Jekk imbagħad l-

appellat kellu xi allegazzjoni fir-rigward ta' dak il-pagament li għamel l-

appellant, dan kellu jippruvah l-appellat stess, iżda huwa fil-fatt ma kien ressaq

Għalhekk l-iskrittura privata kienet ikkonfermata, ippruvata u

saħansitra mhux kontestata,

iżda minflok

it-Tribunal għażel

jagħmel

interpretazzjoni u apprezzament legali li ma jsegwux il-konstatazzjoni tiegħu

L-appellant hawnhekk jippreżenta għadd ta' osservazzjonijiet: (i) it-

Tribunal irrileva li l-appellant kien qal li l-ammont pretiż kien tħallas permezz

ta' xi għodda, iżda dejjem ikkonsidra dan bħala allegazzjoni; (ii) kienet

irrilevanti l-konsiderazzjoni tat-Tribunal dwar min mill-partijiet offra li l-

pagament isir b'dan il-mod; (iii) l-appellat sostna li l-għodda kienu bla valur u

ma jiffunzjonawx, iżda dan qalu biss fix-xhieda tiegħu aktar minn sentejn wara,

meta huwa kien saħansitra aċċetta l-pagament u mingħajr ma ressaq prova;

(iv) il-pagament mhux neċessarjament isir fi flus; (v) huwa kien wera li l-

pagament sar; (vi) ma setax jifhem x'prova kellha ssir sabiex tiġi eliminata l-

inċertezza fil-ġudikant; (vii) ma kien hemm l-ebda ommissjoni da parti tiegħu li

jressaq il-prova tal-pagament; (viii) kien hemm bidla fil-ftehim oriġinali dwar

kif kien ser jiġi saldat id-dejn mingħajr konsiderazzjoni tal-valur tal-makkinarju

u saħansitra kien hemm il-firma tal-partijiet għal dan fuq l-iskrittura privata;

(ix) ix-xogħlijiet li jagħmel riferiment għalihom it-Tribunal huma rrilevanti; (x)

it-tpaċija kontemplata mit-Tribunal kienet inkompatibbli mal-eċċezzjoni tal-

ħlas.

Fl-aħħar nett jissottometti li d-dewmien tal-proċeduri quddiem it-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 7 minn 11

Appell Inferjuri Numru 14/2019/1 LM Tribunal kien 'l hinn mill-kontroll tiegħu u għalhekk huwa ma kellux ibati l-

imgħax kif ordnat mit-Tribunal.

Fir-risposta tiegħu, l-appellat jissottometti li l-argument tal-appellant

quddiem it-Tribunal, u issa wkoll quddiem din il-Qorti, kien li t-tieni u l-aħħar

notament kien jirrappreżenta pagament tal-bilanċ kollu fejn it-tliet second-

hand punches kienu a saldu tal-aħħar €4,000 dovuta.

Iżda l-appellat isostni li

minn dak in-notament kien sew evidenti li l-pagament ma kienx sar għas-saldu

tal-ammont kollu dovut, għaliex jekk dan kien il-każ, il-partijiet kienu jiktbu "in

Jgħid li kuntrarjament għal dak li kien qed jinsisti

fuqu l-appellant, kien proprju l-imsemmi appellant li kellu jġib prova dwar

kemm kienet tiswa din l-għodda, ġaladarba huwa kien qed jallega li għaddiet

lill-appellat bħala pagament ta' dak dovut.

Imma anki fix-xhieda tiegħu l-

appellat kien iddikjara li l-għodda qatt ma kienet intiża sabiex jiġi saldat il-

bilanċ dovut.

Dwar l-ilment tal-appellant fir-rigward tal-ħlas ta' mgħaxijiet, l-

appellat jgħid li dawn kienu jiġu evitati kieku l-pagament sar b'mod tempestiv.

Il-Qorti tgħid li d-deċiżjoni kif mogħtija fid-deċiżjoni appellata hija waħda

tajba, u għall-kuntrarju l-appellant ma jistax jikkontendi li l-fatti li ġew

konstatati mit-Tribunal kellhom

iwassluh għal konklużjoni differenti.

Tribunal sewwa għaraf li l-kwistjoni bejn il-partijiet hija regolata permezz tal-

It-Tribunal osserva li skont dik l-iskrittura kien jirriżulta li l-

appellant kien iddikjara ruħu debitur tal-appellat fis-somma ta' €13,000, u li

ma kienx kontestat li sar pagament ta' €5,000 u ieħor ta' €4,000.

kompla jgħid li l-kwistjoni bejn il-partijiet kienet jekk kienx hemm fil-fatt

ammont ieħor ta' €4,000 li kellu jitħallas, jew jekk dan kienx ġie saldat permezz

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 8 minn 11

Appell Inferjuri Numru 14/2019/1 LM ta' makkinarju

xogħol min-naħa

It-Tribunal ħa

inkonsiderazzjoni l-verżjonijiet rispettivi tal-partijiet, kif dawn kienu jirriżultaw

li kienu konfliġġenti, kemm mix-xhieda u wkoll mid-difiża tagħhom, fejn l-

appellant kien qed jeċċepixxi l-ħlas.

Irrileva li ġaladarba kien qed jagħti din l-

eċċezzjoni, l-appellant kellu l-oneru tal-prova fil-grad li din tneħħi l-inċertezza

fil-ġudikant.

Fil-każ odjern l-appellant kien naqas milli juri x'kien il-valur tal-

makkinarju li skont hu kellu jpaċi d-dejn tiegħu, u anki milli jressaq kontrotalba

għal dak li kien allegatament ix-xogħol li kellu wkoll jservi ta' tpaċija.

Il-Qorti tqis li għalkemm hekk kien mistieden li jagħmel mill-appellant,

it-Tribunal ma kellux għalfejn jiżvija ruħu u jidħol f'kwistjonijiet ulterjuri ta'

tpaċija tad-dejn, li saħansitra ma jagħmlux parti mill-imsemmija skrittura

Kif huwa stess għaraf, tali skrittura privata tirregola l-vertenza bejn il-

partijiet u għalhekk l-ewwel eżerċizzju li għandu jsir huwa proprju eżami ta'

dak li ġie miftiehem bejn il-partijiet.

Hawnhekk il-Qorti mill-ewwel tgħid li l-appellant m'għandux raġun meta

jinsisti li huwa kien ħallas lill-appellant l-ammont ta' €4,000 u "...il-bilanc

rimanenti ta' €4,000 oħra billi għadda lill-attur tliet second hand punches".

notament fuq l-iskrittura privata li ħdejha mhux kontestat li hemm il-firem tal-

partijiet, tgħid hekk: "Paid by cheque 270 €4,000 + 3 2 hand punches".

tosserva li sewwa jirrileva l-appellat li ma jirriżultax minn dan li l-pagament kif

magħmul sar għas-saldu tal-bilanċ.

Hawnhekk il-Qorti tagħmel riferiment

għad-dispożizzjonijet tal-artikolu 1156 u anki tal-artikolu 1197 tal-Kap.

16 tal-

Liġijiet ta' Malta li jipprovdu kif ġej:

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 9 minn 11

Appell Inferjuri Numru 14/2019/1 LM

Il-kreditur ma jistax jiġi mġiegħel jirċievi ħaġa li ma tkunx dik li għandha tingħata lilu, għalkemm il-ħaġa offerta tkun tiswa daqs l-oħra, jew ukoll iżjed; jew li jirċievi l-ħlas ta' biċċa mid-dejn, għalkemm dan id-dejn ikun li jista' jinqasam

(1) It-tpaċija ssir biss bejn żewġt idjun li jkollhom it-tnejn bħala oġġett somma ta' flus, jew kwantità determinata ta' ħwejjeġ funġibbli tal-istess speċi, u li jkunu t-tnejn likwidi u li jistgħu jintalbu."

Il-Qorti tgħid li applikati għall-każ odjern, l-appellant ma setax minn

jeddu jiddeċiedi li l-għodda kienu ser jagħmlu tajjeb għal parti mid-dejn li huwa

kellu mal-appellat, u dan sakemm l-imsemmi appellat ma kienx ser jaċċetta

b'mod ċar u inekwivoku li kien qed jieħu dik l-għodda minflok flus kontanti.

Qorti tirrileva li ma jirriżultax mill-iskrittura li l-partijiet kienu waslu għal ftehim

bħal dan, u għaldaqstant il-Qorti ma tistax taċċetta li saret it-tpaċija allegata

Konsegwentement lanqas tista' taċċetta l-argumenti li jressaq l-

appellant fir-rikors tal-appell tiegħu, stante li dawn kollha jitilqu mill-premessa

li l-iskrittura privata hija xhieda tat-tpaċija li seħħet bejn il-partijiet.

Għaldaqstant il-Qorti ma ssibx l-aggravju tal-appellant ġustifikat u

tiċħdu.

Għal dak li jirrigwarda l-imgħaxijiet kif deċiżi mit-Tribunal, il-Qorti ma

tarax raġuni valida għaliex għandha tbiddel din id-deċiżjoni.

Iż-żewġ raġunijiet

li l-appellant joffri għall-allegat dewmien żejjed fil-proċeduri quddiem it-

Tribunal, ma jirriżultawx li kkontribwew daqstant, u l-Qorti tosserva li t-

Tribunal ittenta jagħmel minn kollox sabiex il-proċeduri ma jitwalux bla bżonn.

Inoltre, tikkonsidra li kienet proprju l-għażla tal-appellant innifsu li jikkontesta

b'mod vessattorju u frivolu t-talba għall-ħlas kif magħmula mill-appellat, anki

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 10 minn 11

Appell Inferjuri Numru 14/2019/1 LM permezz tal-appell odjern, li tat lok għad-dewmien fil-proċeduri.

Għaldaqstant

din il-Qorti hawn ukoll ma ssibx l-aggravju tal-appellant ġustifikat, u tiċħdu.

Għar-raġunijiet premessi, il-Qorti tiddeċiedi billi tiċħad l-appell tal-appellant

u tikkonferma s-sentenza appellata fl-intier tagħha, filwaqt li tiċħad ukoll l-

eċċezzjonijiet kollha tiegħu u tilqa' t-talbiet tal-appellat.

L-ispejjeż tal-ewwel istanza jibqgħu kif deċiżi, filwaqt li dawk tal-appell

odjern jitħallsu wkoll mill-appellant.

Onor. Dr Lawrence Strickland LL.D. Imħallef Rosemarie Banavage Deputat Reġistratur

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 11 minn 11

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


Qorti tal-Appell Kriminali

Onor. Imħallef Dr. Edwina Spiteri Lucas LL.D.

(Spettur Elton Maurin)

identita' numru 303424(M)

iben Romeo, imwieled Pieta', fid-29 ta' Novembru, 1967, detentur tal-karta ta' l-

Illum 25 ta' Ġunju 2021,

Rat l-akkużi dedotti kontra l-appellant Charles Hildebrandt quddiem il-Qorti tal-Maġistrati

(Malta) akkużat talli b'diversi atti, anke jekk magħmulin fi żminijiet differenti iżda li

jiksru l-istess dispożizzjoni tal-liġi, f'dawn il-Gzejjer:

Nhar id-19 t'April, 2009, għal ħabta ta' l-għaxra u nofs ta' filgħodu, minn ġo residenza Blk 7, Flt 1, Triq in-Narċis, Għaxaq ikkommetta serq ta' flus kontanti u ġojjelerija u xi oġġetti oħra liema serq jeċċedi l-elfejn tliet mija u disgħa u għoxrin

Euro u sebgħa u tletin ċentezmu (2,329.37) għad-dannu ta' Raymond Geiser, liema serq huwa aggravat bil-'valur', bil-'mezz' u bil-'lok';

U aktar talli fl-istess data, lok, ħin u ċirkostanzi, volontarjament ħassar, jew għarraq ħwejjeġ ħaddiehor, mobbli jew immobbli, meta għamel ħsara fir- residenza Blk 7, Flt 1, Triq in-Narċis, Għaxaq għad-dannu ta' Raymond Geiser liema ħsara ma tkunx tiskorri l-elf mija u erbgħa u sittin Euro u disgħa u sittin ċentemżu (1,164.69), imma tkun iżjed minn mija u sittax-il Euro u sebgħa u erbgħin ċenteżmu (116.47);

U talli fis-17 t'April, 2009 għall-ħabta tan-nofs siegħa ta' wara nofs inhar u fil- ħinijiet ta' qabel minn ġo residenza 104, Bianco Nero, Triq l-Għadajjar, Ħal Qormi kkommetta serq ta' Laptop tal-marka 'Dell', ġojjelerija u xi oġġetti oħra liema serq jeċċedi l-elfejn tliet mija u disgħa u għoxrin Euro u sebgħa u tletin ċenteżmu (2,329.37) għad-dannu ta' Michael Azzopardi, liema serq huwa aggravat bil-'valur', bil-'mezz' u bil-'lok';

U talli fl-istess data, lok, ħin u ċirkostanzi, volontarjament ħassar, jew għarraq ħwejjeg ħaddieħor, mobbli jew immobbli meta għamel ħsara fir-residenza 104, Bianco Nero, Triq l-Għadajjar, Ħal Qormi għad-dannu ta' Michael Azzopardi liema ħsara ma tkunx tiskorri iżjed minn mija u sittax-il Euro u sebgħa u erbgħin ċenteżmu (116.47) imma tkun iżjed minn tlieta u għoxrin Euro u disgħa u għoxrin ċenteżmu (23.29);

U talli nhar il-15 t'April, 2009, għal ħabta tat-tmienja u ħamsa ta' fil-għaxija u fil- ħinijiet ta' qabel, minn ġo residenza 16, Ave Maria, Triq il-Papa Gwanni Pawlu 1, Il-Mellieha ikkommetta serq ta' flus kontanti liema serq jeċċedi l-elfejn tliet mija u disgħa u għoxrin Euro u sebgħa u tletin ċenteżmu (2,329.37) għad-dannu ta' Christopher Hatherly, liema serq huwa aggravat bil-'valur', bil-'mezz', u bil-'lok'; 6.

U talli fl-istess data, lok, ħin u ċirkostanzi, volontarjament ħassar, jew għarraq ħwejjeġ ħaddieħor, mobbli jew immobbli, meta għamel ħsara fir-residenza 16, Ave Maria, Triq il-Papa Ġwanni Pawlu I, Il-Mellieha għad-dannu ta' Christopher Hatherly liema ħsara ma tkunx tiskorri iżjed minn mija u sittax-il Euro u sebgħa u erbgħin ċenteżmu (116.47), imma tkun iżjed minn tlieta u għoxrin Euro u disgħa u għoxrin ċenteżmu (23.29);

U talli fl-20 t'April, 2009 għal ħabta tal-għaxra u kwart ta' filgħodu minn ġo residenza 250, Triq il-Karmnu B'Kara, bil-ħsieb li jgħamel delitt wera dan il-ħsieb b'atti esterni u ta bidu għall-eżekuzzjoni tad-delitt, liema delitt ma ġiex esegwit minħabba xi ħaġa aċċidentali u indipendenti mill-volonta' tiegħu u dan għad- dannu ta' Domenica Newton;

U talli fl-istess data, lok, ħin u ċirkostanzi, volontarjament ħassar jew għarraq ħwejjeġ ħaddieħor, mobbli jew immobbli, meta għamel ħsara fir-residenza 250, Triq il-Karmnu B'Kara għad-dannu ta' Domenica Newton, liema ħsara ma tkunx tiskorri iżjed minn mija u sittax-il Euro u sebgħa u erbgħin ċenteżmu (116.47) imma tkun iżjed minn tlieta u għoxrin Euro u disgħa u għoxrin centezmu (23.29);

U talli fil-21 t'April, 2009 u fil-jiem ta' qabel ġewwa fond fi Triq il-Kappucini, L-Għarb laqgħa għandu jew xtara ħwejjeġ misruqa, meħuda b'qerq jew akkwistati b'reat, b'kull mod li jkun, indaħal biex ibiegħhom jew imexxihom;

Il-Qorti hija mitluba li titratta lill-imputat bħala reċidiv ai termini ta' l-artikolu 49 u 50 tal-Kapitolu 9 tal-Kodiċi Kriminali, meta huwa kien gie misjub ħati u kkundannati għar-reati, b'sentenzi ta' qrati maltin, liema sentenzi saru definittivi.

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati (Malta) tal-25 ta' Marzu, 2015 fejn il-Qorti wara li

rat l-artikoli tal-liġi elenkati mill-Avukat Ġenerali fin-nota tar-rinviju għall-ġudizzju

tiegħu, u ċioe':

l-artikoli 261(b), 261(c), 261(e), 263, 264(1), 265, 266(1), 266(2), 267, 269(g), 278(1), 278(2), 278(3), 279(b), 280(1), 280(2), 281(a) tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta; l-artikolu 325(1)(b) tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta; l-artikoli 261(b), 261(c), 261(e), 263, 264(1), 265, 266(1), 266(2), 267, 269(g), 278(1), 278(2), 278(3), 279(b), 280(1), 280(2), 281(a) tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta; l-artikolu 325(1)(c) tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta; l-artikoli 261(b), 261(c), 261(e), 263, 264(1), 265, 266(1), 266(2), 267, 269(g), 278(1), 278(2), 278(3), 279(b), 280(1) 280(2), 281(a) tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta; l-artikolu 325(1)(c) tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta; l-artikolu 41(1)(a), 261 tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta; l-artikolu 325(1)(c) tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta; l-artikoli 17, 18, 31, 49 u 50 tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta;

sabet lill-imputat ħati tar-reati kollha kontemplati f'dawn l-artikoli u kkundannatu għal

tlett (3) snin priġunerija effettivi.

Rat ir-rikors tal-appellant Charles Hildebrandt minnu ppreżentat fit-30 ta' Marzu, 2015 fejn

talab lil din il-Qorti tikkonferma l-ħtija tiegħu u tagħti sentenza aktar ekwa u gusta.

Rat l-aggravji tal-appellant.

Rat l-atti kollha tal-kawża.

Semghet it-trattazzjoni tal-partijiet.

Ikkunsidrat,

Rat il-fedina penali aġġornata tal-appellant eżebita mill-prosekuzjoni fuq ordni tal-Qorti.

Illi għalkemm l-appell interpost mill-appellant Charles Hildebrandt jikkonċerna unikament

il-piena erogata mill-Ewwel Qorti għar-reati lilu addebitati u li ġew ammessi minnu,

madanakollu iqanqal il-preġudizzjali dwar in-nullita' tas-sentenza appellata u dan

għaliex jisħaq illi għalkemm l-Avukat Ġenerali fin-nota ta' rinviju għal ġudizzju ma

jindikax l-artikolu tal-liġi li

jikkontempla ir-reat tar-riċettazzjoni, l-Ewwel Qorti

madanakollu sabitu hati tar-reati kollha indikati f' din in-nota mingħajr ma għaddiet

sabiex illiberatu mill-akkuża tar-riċettazzjoni, reat lilu addebitat fiċ-ċitazzjoni.

ksur ta' dak dispost fl-artikolu 382 tal-Kodiċi Kriminali.

Illi l-Qorti tistqarr minnufih illi l-appellant ma għandux raġun meta jattakka il-validità

Illi fiċ-ċitazzjoni ippreżentata kontra l-appellant, u preċisament

fid-disgħa imputazzjoni huwa jiġi mixli:

"Talli fil-21 t'April 2009 u fil-jiem ta' qabel ġewwa fond fi Triq il-Kapuċċini, L-Għarb, laqgħa għandu jew xtara ħwejjeġ misruqa, meħuda b'qerq jew akkwistati b'reat, b'kull mod li jkun, indaħal biex ibiegħhom jew imexxihom;"

Illi meta l-Avukat Ġenerali bagħat lill-appellant sabiex jiġi ġġudikat mill-Qorti tal-

Maġistrati bħala Qorti tal-Ġudikatura Kriminali għar-reati lilu addebitati fit-termini ta'l-

artikolu 370(3)(a) tal-Kodiċi Kriminali, ma ndikax l-artikolu 334 li jikkontempla ir-reat ta'

riċettazzjoni.

Issa in-nota ta' rinviju għall-ġudizzju skond is-subartikolu (3) tal-Artikolu

370, għandha rwol simili għal dak ta' l-Att ta' Akkuża quddiem il-Qorti Kriminali1.

biss għal dawk ir-reati indikati f' din in-nota illi l-imputat irid iwieġeb, irrispettivament

minn dawk indikati fiċ-ċitazzjoni maħruġa kontra tiegħu.

Illi allura meta l-Ewwel Qorti

fil-parti deċiżorja tas-sentenza tagħha tindika illi kienet qed tinstab ħtija għar-reati kollha

ndikati mill-Avukat Ġenerali fin-nota ta' rinviju għal ġudizzju, wara li ċċitat l-istess, dan

sar in osservanza tar-rekwiżiti stabbiliti fl-artikolu 382 tal-Kodiċi Kriminali u dan meta

semmiet il-fatti li tagħhom l-appellant ġie misjub ħati, tat l-piena u semmiet l-artikoli tal-

Kodiċi jew ta' kull liġi oħra li jikkontemplaw r-reita'.

Għaldaqstant il-preġudizzjali

sollevat mill-appellant marbut man-nullita' tas-sentenza appellata ma jistħoqqlux

akkoljiment u qed jiġi miċħud.

Ikkunsidrat:

Illi sorvolat dan il-preġudizzjali intiż sabiex ixejjen is-sentenza appellata, li kif ingħad qed

jiġi miċħud, jifdal biex il-Qorti tqies l-aggravju imqanqal mill-appellant marbut mal-

piena erogata mill-Ewwel Qorti li jisħaq li hija waħda eċċessiva tenut kont tal-ammissjoni

inkondizzjonata magħmula minnu, fejn fil-fehma tiegħu il-Qorti kellha tqies piena

alternattiva għal dik tal-inkarċerazzjoni.

Dan għaliex huwa kkumpensa kważi għal kollox

il-vittmi tar-reati minnu kommessi, iddispjaċieh għal egħmilu u tgħallem mill-iżbalji

tiegħu.

Illi jirriżulta kemm minn dak iddikjarat mill-appellant fir-rikors tal-appell, kif ukoll minn

dak li jemerġi mill-atti tal-kawża, illi huwa kien diġà beda jirrifondi l-flejjes dovuti lil

uħud mill-partijiet leża qabel ma ingħatat s-sentenza appellata, u kompla jikkumpensa

lill-vittmi sporadikament anke pendenti il-proċeduri quddiem din il-Qorti issa fi stadju

ta' reviżjoni, tant illi llum il-ġurnata u diversi snin wara li kkometta r-reati li dwarhom

ġie misjub ħati huwa kkumpensa lill-vittmi għal ħsara kollha minnhom subiti.

Illi jibda biex jingħad illi l-piena erogata mill-Ewwel Qorti ta' tlett snin priġunerija tqarreb

lejn il-minimu assolut maħsub fil-liġi.

Dan ukoll għaliex il-piena neċessarjament trid

tiżdied bi grad fit-termini ta'l-artikolu 18 tal-Kodiċi Kriminali u magħdud ma' dan

imbagħad terġa' tiżdied minħabba l-addebitu tar-reċidiva.

Dan kien allura jipprekludi

lill-Ewwel Qorti illi tapplika favur l-appellant id-dispożizzjonijiet ta'l-artikolu 28A tal-

Kodiċi Kriminali billi mhux biss il-piena teċċedi dik tas-sentejn priġunerija iżda wkoll

fid-dawl tal-fatt illi l-appellant ammetta l-addebitu tar-reċidiva fit-termini ta'l-artikolu 50

tal-Kodiċi Kriminali.

Illi l-Qorti irriflettiet fit-tul dwar jekk l-appellant illum huwiex madanakollu kandidat

idoneju għal piena fil-komunità u dan fid-dawl ukoll tar-rakkomandazzjonijiet

magħmula mill-Uffiċjal tal-Probation Antonella Caddick fir-rapport ippreżentat minnha

quddiem din il-Qorti fuq talba tal-appellant stess, liema Uffiċjal kienet ukoll irrediġiet

F'dawn iż-żewġ rapporti minnha imħejjija

hija baqgħet tal-fehma illi l-piena għandha tkun waħda ta' priġunerija effettiva.

Tgħid

hekk fir-rapport tagħha:

"Wieħed ma jistax ma jsemmix li l-akkużi odjerni huma gravi u li ħallew impatt negattiv fuq il-vittmi imsemmija u l-familji rispettivi tagħhom.

Barra minn hekk filwaqt li wieħed jirrikonoxxi l-fatt li l-appellant ħallas l-ammont dovut lil tliet vittmi, wieħed ma jistax ma jsemmix il-fatt illi sa dan l-istadju l- appellant għad għandu pendenti il-bilanċ ta' 4000 ewro li għandu jagħti lis-sur Raymond Geiser u dan minkejja li kien hemm trapass ta' żmien minn meta seħħ ir-reat sal-lum il-ġurnata.

Punt ieħor li kien innutat huwa il-fatt illi minn wara li seħħ dan il-każ odjern, l-appellant deher drabi oħra quddiem il-Qrati tal-Ġustizzja fejn anke instab ħati, bl-iktar sentenza reċenti tkun f'Lulju 2020 mill-Qorti tal-Appell fejn sentenza ta' xahrejn priġunerija sospiżi għal erba' snin ġiet mibdula f'sentenza ta' libertà kondizzjonata għal 3 snin."

Illi huwa ndubitat minn daqqa t'għajn lejn il-fedina penali tal-appellant illi din hija

pjuttost voluminuża u illi huwa xellef difrejgħ mal-ġustizzja diversi drabi b'kundanni

imorru lura għas-sena 1985.

Illi ukoll tul dawn is-snin l-appellant ingħata opportunitajiet

minn dawn il-qrati sabiex jirriforma l-imġieba tiegħu u jegħleb il-hajja tal-kriminalità.

Jirriżulta mill-atti, illi l-appellant kien ħabib ma' tlieta mill-vittmi, liema fattur ukoll

indubbjament iżid mar-rabbja u il-weġgħa li x'aktarx dawn il-persuni għadhom iħossu

sa' llum.

Infatti mir-rapport ta' Caddick jidher illi għajr għal Domenica Newton, li ma kinitx

taf lill-appellant qabel seħħ ir-reat, Christopher Hatherly kien jaf lill-appellant, u llum il-

ġurnata ħafirlu għal dak li għamel filwaqt li Michael Azzopardi ma xtaqx jagħmel kuntatt

aktar mal-appellant u Raymond Geiser wera li għadu imweġġa' bl-aġir tal-appellant fil-

konfront tiegħu.

Illi fl-aħħar udjenza quddiem il-Qorti, fil-fatt, Raymond Geiser xtaq

jiddeponi fejn huwa stqarr illi ried jaħfer lill-appellant u ma xtaqx illi dan jispiċċa

inkarċerat, għalkemm wera ix-xewqa li l-appellant ma jagħmilx aktar kuntatt miegħu u

mal-familja tiegħu u li jħallas il-bilanċ tal-flus meħuda indebitament.

Illi l-Uffiċjal tal-

Probation tirrakomanda illi l-piena karċerarja tiġi ridotta fid-dawl tal-fatt illi l-appellant

baqa' jħallas lill-vittmi u kkumpensahom, madanakollu kif ingħad billi l-piena hija fil-

minimu tagħha, il-Qorti għandha idejha marbuta.

Illi skond d-diċitura tal-artikolu 7 tal-Kapitolu 446 tal-Liġijiet ta' Malta, kif maħsub fil-

paragrafu (a) tas-sub-paragrafu (2) ta' din id-dispożizzjoni, ordni ta' probation ma tistax

tingħata jekk il-piena tar-reat li bih l-imputat ikun akkużat ikun jeċċedi seba' snin

priġunerija.2 Issa f'dan il-każ il-piena massima hija ta' disa' snin priġunerija.3 Illi

madanakollu l-leġislatur ħaseb biex f'ċerti ċirkostanzi l-Qorti tista' tagħti piena fil-

komunità jekk din ma teċċedix l-għaxar snin priġunerija meta hemm hekk dispost:

"Iżda meta fil-fehma tal-qorti jkunu jeżistu ċirkostanzi, li għandhom jiġu dikjarati b'mod ċar fl-ordni, li jkunu jimmeritaw lil-ħati jitqiegħed taħt ordni ta' probation fil-każ ta' reat li, minbarra xi żjieda fil-piena minħabba

2(2) Kull ordni magħmula skont is-subartikolu (1) għandha biss issir jekk: (a) persuna tiġi dikjarata ħatja ta' reat, li ma jkunx reat punibbli biss b'multa jew ammenda, u għax ma jkunx reat li apparti minn kull żieda fil-piena minħabba f'li jkun wieħed li jkompli jew f'dikjarazzjonijiet ta' ħtija preċedenti, li jkun punibbli bi priġunerija għal żmien mhux iktar minn seba' snin;

3 Piena ta' tlettax il-xahar sa seba' snin priġunerija miżjud bi grad minħabba l-aggravju tal-mezz akkumpanjat b'dak tal-valur aggravat taħt l-artikolu 279(b) u 280(2) tal-Kodiċi Kriminali u li b'hekk jiżdied għal tmintax il-xahar sa disa' snin skond l-artikolu 31 tal-Kodiċi Kriminali.

fit-tkomplija tar-reat jew xi dikjarazzjoni ta' ħtija preċedenti, jkun punibbli bi priġunerija għal żmien li jeċċedi seba' snin iżda mhux għaxar snin, il-qorti tista'tagħmel ordni ta' probation."

Illi kif ingħad l-appellant illum il-ġurnata kkompensa lil vittmi kollha għad-danni

minnhom sofferti minħabba l-aġir inkriminatorju tiegħu.

Il-Qorti setgħet tinnota ukoll illi

huwa għaraf illi b'dak li għamel weġġa' lil nies li kienu jikkonsidrawh bhala ħabib

tagħhom u iddispjacieh għal dak illi għamel.

Fl-aħħar udjenza quddiem il-Qorti, kien

evidenti illi l-appellant kien tassew iddispjaċut meta sema lil Raymond Geiser, wieħed

mill-vittmi, jixhed u jiddikjara li kien lest li jaħfirlu għal ħsara lilu kkaġjonata u meta dan

talab lil Qorti biex ma tikkundannax lill-appellant għal piena karċerarja.

Illi l-vittma ħass

illi ma riedx illi tibqa fuq il-kuxjenza tiegħu illi l-appellant ikun ġie mibgħut il-ħabs

minħabba fih.

Il-Qorti tħoss illi għandha taderixxi wkoll max-xewqat tal-vittmi ta' reati li

m'għandhomx jibqgħu iħossuhom trawmatizzati u mweġġa konsegwenza tar-reati

kommessi fil-konfront tagħhom.

Illi għalhekk f'dan il-każ din iċ-ċirkostanza partikolari,

abbinata mal-fatt illi l-appellant wera tassew illi iddispjacieh għal dak li għamel, fid-dawl

ukoll tal-ammissjoni minnu rreġistrata u l-fatt illi kkompensa lil vittmi kollha għad-danni

minnhom subiti, il-Qorti hija tal-fehma illi piena karċerarja ma hija ser isservi ta' ebda

benefiċċju la għal-appellant u wisq anqas għal-vittmi tiegħu u għas-soċjetà in ġenerali u

kwindi ser tgħaddi biex tapplika d-dispożizzjonijiet ta'l-artikolu 7 tal-Kapitolu 446 favur

tiegħu.

Għaldaqstant għal dawn il-motivi, il-Qorti taqta' u tiddeċiedi billi tilqa' l-appell interpost

tgħaddi għalhekk biex tirriforma s-sentenza appellata billi filwaqt li tikkonfermaha fejn

din sabet lill-appellant ħati ta'l-akkużi lilu addebitati, tvarja il-piena inflitta u wara li rat

l-artikolu 7 tal-Kapitolu 446 tal-Liġijiet ta' Malta tordna il-ħruġ ta' Ordni ta' Probation fil-

konfront tal-appellant Charles Hildebrandt u dan għal żmien tlett snin mil-lum.

Il-Qorti twissi lil ħati bil-konsegwenzi skont il-liġi jekk huwa ma joqgħodx għal Ordni

imposta fuqu illum jew jikkometti reat ieħor matul dan il-perijodu ta' probation.

Wara li rat l-artikolu 382A tal-Kodiċi Kriminali tordna il-ħruġ ta' Ordni ta' Trażżin kontra

l-appellant u dan sabiex tipprovdi għas-sigurtà ta' Raymond Geiser, Christopher Hatherly,

Michael Azzopardi u Domenica Newton u il-familji tagħhom u dan għal perijodu ta' tlett snin

mil-lum.

Vera Mallia Bland