Ċiv.

QORTI TAL-APPELL IMĦALLFIN S.T.O. PRIM IMĦALLEF MARK CHETCUTI ONOR.

IMĦALLEF TONIO MALLIA

Seduta ta' nhar it-Tnejn, 23 ta' Novembru, 2020.

Carmelo u Rosa Abziyani, v. Olga mart Joseph Zaffarese; Simon Ezquer Azzopardi u b'digriet tat-12 ta' Marzu 2020 ġew nominati Dr Josette Farrugia u l-Prokuratur Legali Jean Pierre Psaila k/a Camilleri bħala kuraturi deputati sabiex jidhru għall-assenti Simon Ezquer Azzopardi, u Miriam Silvio u b'digriet tas-7 ta' Diċembru 2007 ġew appuntati Dr Renzo Farrugia HiliDiacono u l-Prokuratur Legali Veronica Pulis biex jirrappreżentaw lill-assenti Miriam Silvio; Josette Buhagiar Vella Jenkins u Alfred Buhagiar Vella Jenkins; Maria Berta Flores Martin u Lucia sive Ella Percival Richards aħwa Belhaj li b'digriet tal-21 ta' Mejju 2009 assumew l-atti stante l-mewt ta' Margaret Belhaj; Monica Grazzja Deguara, Louise Azzilla u Anna aħwa Mazzacano D'Amato li b'digriet tal-21 ta' Mejju 2009 assumew l-atti stante l- mewt ta' Tessa Mazzacano D'Amato; u b'digriet tat-8 ta' Ġunju 2001 l-atti ġew trasfużi f'isem Gillian Pleven, Monica Deguara, Anna Abziyani u Maria Louise sive Louise Azzilla bħala werrieta ta' Thomas Anastasi Castellanos stante li miet fil-mori tal-kawża; u b'digriet tal-14 ta' Settembru 2010 l-atti ġew trasfużi f'isem Anne-Louise Navarro u Elisabeth Tyrer Stroud stante l-mewt ta' Thomas Tyrer Stroud; u b'digriet tas-16 ta' Marzu 2011 ġiet kjamata fil-kawża il-Missionary Society of

St Paul; u l-Amministratur tal-Joint Office li b'digriet tat-2 ta' Settembru 2008 dan ġie korrett għal Direttur tal-Uffiċċju Konġunt

Ċiv.

L-atturi għamlu din il-kawża sabiex il-konvenuti, li huma werrieta ta'

Inez Galea (jew suċċessuri tagħhom skont il-każ), jiġu ordnati jgħaddu

għad-diviżjoni tal-wirt tal-istess L-Għasri, liema wirt jinkludi biċċa art

f'Birzebbugia bil-kejl ta' 945mk, mertu ta' konvenju li sar fl-1989 bejn l-

attur u Dr Peter Ezquer Azzopardi f'ismu propju u f'isem bintu Olga Zaffarese u ibnu Dr

Peter Ezquer Azzopardi; u sabiex il-werrieta ta' Dr Peter Ezquer Azzopardi jersqu għall-bejgħ

tal-imsemmija art.

L-ewwel Qorti kkonkludiet li l-atturi ma kellhom l-ebda

bażi legali sabiex jipproponu l-azzjoni odjerna u ċaħdet it-talbiet tagħhom.

L-atturi ħassew ruħhom aggravati b'tali deċiżjoni u għalhekk interponew

Għal intendiment aħjar ta' dan l-appell din il-Qorti qed tirriproduċi

partijiet rilevanti mis-sentenza appellata:

"Rat ir-rikors guramentat ta' Carmelo Abziyani et datat 17 ta' April 2007 ipprezentat quddiem din il-Qorti kif diversament presjeduta, fejn esponew: - "Illi l-attur kien dahal f'konvenju ma' l-aventi kawza tal-konvenuti Ezquer Azzopardi, u cioe` ma` Dr. Peter Ezquer Azzopardi sew propriju kif ukoll fl-interess ta' uliedu skont prokura li dawn kienu tawh, sabiex jixtri jakkwista minghandhom il-proprjeta` ossija porzjoni diviza ta' art li tinsab fil-limiti tal-bajja ta' San Gorg, Marsaxlokk, tal-kejl ta' circa disa' mija u hamsa u erbghejn metri kwadri accessibili minn Zejtun Road, illum maghrufa bhala Ghar Dalam

Ċiv.

Road, libera u franka bid-drittijiet taghha kif deskritta fil-konvenju tal-20 ta' Ottubru 1989.

"Illi fil-mument li sar dan il-konvenju l-art ma kinitx tal-konvenuti Ezquer Azzopardi wahedhom imma kienet ko-proprjeta` bejn il-konvenuti kollha, pero` l- konvenut Ezquer Azzopardi kien fiehem lill-attur li din kellha tigi assenjata lilu fl- eventwali divizjoni; "Illi li kien jezisti ftehim bil-miktub biex din id-divizjoni issir liema ftehim pero` apparentament qatt ma gie attwat f'forma ta' kuntratt pubbliku ta' divizjoni mill-konvenuti.

"Illi billi din id-divizjoni baqghet ma sehhitx fit-terminu tal-konvenju l- partijiet kienu sussegwentement dahlu fi ftehim iehor b'liema l-konvenut Ezquer Azzopardi ipproroga l-istess konvenju ghal terrminu ta' mhux izjed minn 15- il gurnata wara d-divizjoni tal-eredita` ta' Inez Galea.

"Illi sa fejn jaf l-attur din id-divizjoni baqghet sa llum ma sehhitx u l-attur ghandu interess li tali divizjoni ssir biex il-konvenuti Ezquer Azzopardi jigu obbligati jittrasferixxu lilu l-proprjeta` fuq imsemmija kif imwieghed mill-aventi kawza taghhom ta' min huma s-successuri.

Illi sallum il-konvenuti Ezquer Azzopardi flimkien mal-konvenuti l-ohra ghadhom jippossjedu in komun din l-ghalqa kif ukoll il-proprjeta` l-ohra formanti parti mill-wirt ta' Inez Galea.

"Illi l-attur ghalhekk ghandu interess li din id-divizjoni tigi finalizzata biex huwa jkun jista' jezercita d-drittijiet tieghu kif imwieghda lilu bl-iskritturi fuq imsemmija.

"Illi l-attur ghadda biex irregistra dan il-konvenju mal-awtoritajiet kompetenti skont il-ligi.

"Illi l-attur ghadda wkoll biex jinterpella lill-konvenuti biex jaghmlu ddivizjoni ta' bejniethom sabiex il-konvenuti Ezquer Azzopardi jghaddu ghall-bejgh lilu tal-proprjeta` fuq imsemmija.

"Illi dan kollu gara inutilment.

"Illi Inez Galea kienet iddisponiet mill-wirt taghha b' testment fl-atti tan-

Nutar Dottor Paul Desira Zammit fil-10 ta' Mejju 1974, b' liema innominat bhala

werrieta taghha f'sehem f'disa' porzjoni kull wiehed.

taghha Dr. Peter Ezquer Azzopardi u t-tfal taghha Olga mart Joseph Zaffarese u Peter

ibnu Peter Ezquer Azzopardi mietu u dan ta' l-ahhar halla warajh lil ibnu Simon

Gaunt Ezquer Azzopardi u bhala werrieta tieghu lil Miriam Silvio; l-istess Olga

Zaffarese, Simon Gaunt Ezquer Azzopardi u Olga Silvio qeghdin jigu f'din ic-

citazzjoni msejha l-konvenuti Ezquer Azzopardi.

Ċiv.

"Illi Celina Pace Mascari Stroud mietet u b' testment taghha halliet il-proprjeta` immobbiljari taghha f'Malta lil Missionary Society of St. Paul, Is-Swatar, Birkirkara, li minghand dawn ghaddew ghand il-Joint Office.

"Illi Anthony Sacco Graham miet u halla bhala werrieta tieghu lil Margaret Belhaj u Tessa Mazzacano D'Amato.

"Illi dawn il-werrieta ghadhom ma ddividewx bejniethom il-proprjeta` li kienet ghad in komuni provenjenti mill-wirt ta' Inez Ħal Ghaxaq wara li huma kienu dahlu fid-divizjoni fuq imsemmija, fost liema beni hemm ilproprjeta` meritu tal-fuq imsemmi konvenju, u ghalhekk l-atturi ghandhom interess li ssir din id-divizjoni sabiex huwa jkun jista' jezercita d-drittijiet lilu spettanti skont 'il fuq imsemmija ftehim.

"Ghaldaqstant l-attur jitlob bir-rispett li din l-Onorabbli Qorti joghgobha tikkundanna l-konvenuti sabiex: "1.

Jghaddu ghad-divizjoni tal-proprjeta` provenjenti mill-wirt ta' Inez Galea, inkluza l-proprjeta` ossija porzjoni diviza ta' art li tinsab fil-limiti tal-bajja ta' San Gorg, Marsaxlokk, tal-kejl ta' circa disa' mija u hamsa u erbghejn metri kwadri accessibili minn Zejtun Road, illum maghrufa bhala Ghar Dalam Road, libera u franka bid-drittijiet taghha kif deskritta fil-konvenju tal-20 ta' Ottubru 1989 liema proprjeta` ma kinetx tifforma parti mid-divizjoni tal-1984 u ghalhekk ghadha indiviza bejn il-partijiet u dan billi jigu determinati l-ishma rispettivi spettanti lill-konvenuti, u l-proprjeta` diviza bejn l-istess konvenuti skont l- ishma lil kull wiehed minnhom appartenenti.

Jigu kkundannati l-konvenuti Xuereb jaddivjenu ghall-bejgh tal-art ossija porzjoni diviza ta' art li tinsab fil-limiti tal-bajja ta' San Gorg, Marsaxlokk, tal-kejl ta' circa disa` mija u hamsa u erbghejn metri kwadri accessibili minn Zejtun Road, illum maghrufa bhala Ghar Dalam Road, libera u franka bid-drittijiet taghha kif deskritta fil- konvenju tal-20 ta' Ottubru 1989, jew kull sehem li jigi lilhom assenjat minn dik l-art fuq leventwali divizjoni fuq mitluba u dan fit-termini u skont imsemmi kif il-kondizzjonijiet kollha sussegwentement emendat bejniethom.

fuq

Tinnomina nutar pubbliku biex jippubblika l-att relattiv u kuraturi deputati biex jirrapprezentaw lill-eventwali kontumaci fuq l-istess att u tiffissa d-data, hin u lok ghall-pubblikazzjoni tal-istess.

"Bl-ispejjez, kollha kontra l-intimat nomine li huwa ngunt ghas-subizzjoni tieghu.

Ċiv.

"Rat ir-risposta guramentata tal-konvenut Direttur tal-Ufficcju Kongunt datata 8 ta' Frar 2008 (fol 91) fejn Joseph Bonnici Pace, Direttur tal-Ufficcju Kongunt, bil-gurament tieghu ddikjara u kkonferma: - "1.

Illi preliminarjament, ma jezisti ebda Amministratur tal-Joint Office u ghaldaqstant m'ghandu ebda rapprezentanza legali u dan ai termini tal-Artikolu 181B tal-Kap 12 tal-Ligijiet ta' Malta li jghid li l-Gvern ghandu jkun rapprezentat fl-atti u fl-azzjonijiet gudizzjarji mill-kap tad- dipartiment tal-gvern li jkun inkarigat fil-materja in kwistjoni.

Illi preliminarjament ukoll u minghajr pregudizzju ghas-suespost, in- nullita` tar-rikors guramentat odjern stante li l-ebda ittra ufficjali jew protest ma gew notifikati lill-esponent konvenut skont l-Artikolu 460 tal-Kap 12 tal-Ligijiet ta' Malta qabel ma gie pprezentat dan ir-rikors.

Illi fi kwalunkwe kaz, u minghajr pregudizzju ghas-suespost, it-talbiet tar-rikorrenti kif diretti kontra l-konvenut ghandhom jigu michudin bl- ispejjez kontra l-istess rikorrenti peress illi dawn huma nfondati kemm filfatt kif ukoll fid-dritt stante li kuntrarju ghal dak allegat mir-rikorrenti, sal-gurnata tallum il-proprjeta` in kwistjoni ghadha m'ghaddietx minn ghand il-Missionary Society of St. Paul (MSSP) ghal ghand il-Gvern ai termini tal-ftehim li sar bejn il-Gvern u s-Santa Sede skont il-Kap 358 tal-Ligijiet ta' Malta.

Salv eccezzjonijiet ulterjuri.

"Rat ir-risposta mahlufa tal-kuraturi deputati datata 25 ta' Frar 2008 (fol 94) fejn esponew : - "Illi huma ma jafu xejn dwar il-fatti tal-kawza u hekk kif ir-rikorrenti jghaddulhom kull taghrif li ghandom l-aktar l-indirizz ta' barra ta' Miriam Silvio - li ghaliha nhatru biex jidhru - huma jaghmlu hilithom kollha biex jaqbdu maghha halli jikkontestaw it-talbiet kif imiss.

"Illi b'dan kollu l-esponenti jidhrilhom li fl-atturi jonqos l-interess guridiku biex jitolbu l-qasam tal-proprjeta` "de quo"; dan billi: "a) qasma ta' proprjeta` in komuni tmiss lill-ko-proprjetarji biss u mhux lil

"b) aktar u aktar, meta Dott. Xuereb (iIlum mejjet) intrabat li jbiegh art li ma kenitx tieghu u ta' wliedu biss, izda wkoll ta' terzi, u hadd ma jista' jipprevedi kif ghad ikunu l-ishma meta ghad issehh il-qasma bejniethom.

"Rat ir-risposta mahlufa tal-kuraturi deputati, wara notifika gdida li regghet saritilhom, datata 12 ta' Novembru 2008 (fol 118) fejn esponew:-

Ċiv.

"Illi huma jtennu li ma jafu xejn dwar il-fatti tal-kawza u hekk kif ir- rikorrenti jghaddulhom kull taghrif li ghandhom, l-aktar l-indirizz ta' barra ta' Miriam Brimmer - li ghaliha nhatru biex jidhru - huma jaghmlu l-almu taghhom biex jaqbdu maghha, halli jigbru t-taghrif mehtieg biex jikkontestaw it-talbiet kif imiss.

"Illi kif ga` wiegbu l-ewwel darba l-esponenti jidhrilhom li fl-atturi jonqos l-interess guridiku biex jitolbu l-qasma tal-proprjeta` "de quo" u dan billi; "a)

qasma ta' proprjeta` in komuni tmiss lill-ko-proprjetarji biss u mhux lil haddiehor.

"b) meta Dott. Ezquer Azzopardi (iIlum mejjet) intrabat li jbiegh art li ma kenitx tieghu u ta' wliedu biss, izda wkoll ta' terzi, u hadd ma jista' jipprevedi kif ghad ikunu l-ishma meta ghad issehh il-qasma bejniethom.

"Rat ir-risposta tal-konvenut Simon Ezquer Azzopardi (ID 746016M) datata 17 ta' Novembru 2008 (fol 122) fejn espona : - "1.

Illi hu ghadu kif gie notifikat b' kopja tar-rikors guramentat izda ma nghatax kopji tal-ghaxar dokumenti esebiti u ghaldaqstant jirriserva li jzzid ma' din ir-risposta wara li jigi notifikat ukoll bid- dokumenti kif ghandu dritt a tenur tal-Artiklu 157 Kap 16.

Preliminarjament illi huwa ghandu jigi liberat mill-osservanza tal- gudizzju stante li mhuwiex aventi causa ta' Dr. Peter Ezquer Azzopardi li kellu biss l-uzufrutt vitae durante tal-propjeta` mertu tal-kawza u l-anqas ta' missieru Peter Ezquer Azzopardi li skont l-ahhar testment tieghu l-uniku eredi tieghu hija l-armla tieghu Miriam Silvio.

Fil-mertu, illi r-rikorrenti, in kwantu mhumiex komproprjetarji, ma jistghux jitolbu d-divizjoni ta' proprjeta` li fiha ma ghandhom l-ebda sehem indiviz bhala rimedju ghall-istess komunjoni ta' proprjeta`.

Illi kwalunkwe ftehim bejn il-komproprjetarji li jaqsmu l-proprjeta` komuni b' certu mod, apparti li ilu li skada zmien, ma jaghti assolutament I-ebda dritt lir-rikorrenti bhala terzi li jezigu l- ezekuzzjoni ta' tali ftehim u dan wara li ghazlu li jidhlu f'konvenju meta kienu jafu li l-proprjeta` ma kinetx ghadha proprjeta` tal- venditur prospettiv u ghalhekk b' riskju ghalihom.

Rat ir-risposta guramentata tal-konvenuta Olga Zaffarese datata 22 ta' Dicembru 2008 (fol 126) fejn esponiet : -

Preliminarjament in-nullita` ta' dan ir-rikors in vista tal-fatt illi fil- mument tal-prezentata dan gie intavolat kontra zewg konvenuti li huma mejta cioe` Margaret Belhaj u Tessa Mazzacano D'Amato.

Ċiv.

Illi fit-tieni lok u minghajr pregudizzju ghal premess jinghad li r- rikors promotur ghadu ma giex sanat peress illi ma sarx fil- konfront tal-eredi tal-istess mejta jew tal-anqas fil-konfront ta' kuraturi biex jidhru ghall-eredi mhux maghrufa tal-istess zewg konvenuti premorjenti.

Illi fit-tielet lok u minghajr pregudizzju ghal premess l-azzjoni prezentata hija legalment mhux proponibbli in vista tal-fatt li l- atturi ma humiex ko-proprjetarji tal-art in kwistjoni u kwindi ma jistghux jitolbu jew jinsistu guridikament sabiex tigi formalizzata d- divizjoni bejn il-konvenuti u wisq anqas il-modalita` ta' tali divizjoni.

Illi fir-raba' lok u dejjem minghajr pregudizzju ghal premess, l- azzjoni odjerna hija intempestiva stante li ghadha ma sehhitx id- divizjoni formali bejn il-konvenuti u wisq anqas avverrat ruhha s- sitwazzjoni kontemplata fl-istess konvenju cioe` dak li l-art in kwistjoni giet assenjata lissuccessuri fit-titolu tal-mejjet Tabib Peter Ezquer Azzopardi.

IIIi fil-hames lok jigi eccepit li l-konvenju citat ma ghadux aktar validu u vinkolanti in vista tal-fatt li ghaddew aktar minn hames snin mill-ahhar darba li kien gie mgedded.

Illi fis-sitt lok jigi eccepit li I-konvenju in kwistjoni ma hux validu peress illi l-mejjet Dr. Peter Ezquer Azzopardi la kien is-sid tal-art, la kien il- koproprejtarju tal-istess art u wisq anqas kellu awtorizzazzjoni valida biex jidhol ghal tali weghda ta' bejgh fuq proprjeta` immobbli.

Illi fi kwalunkwe kaz l-atturi ghandhom igibu l-prova li l-imsemmi konvenju kien tassew registrat mal-Awtoritajiet kompetenti fiz- zmien stipulat.

Illi l-fatti kollha kontenuti fil-kontestazzjonijiet hawn fuq maghmula huma Ikoll maghrufa lill-konvenuta odjerna personalment.

B'rizerva li tintalab l-awtorizzazzjoni mehtiega sabiex jigu ntavolati

risposti ulterjuri jekk ikun il-kaz.

"Bl-ispejjez kontra l-atturi minn issa ngunti ghas-subizzjoni.

"Rat ir-Risposta ta' Dr. Anna Marshall bhala mandatarja tal-assenti – intimati ta' Gillian Pleven (ID 412436(M), Monica Magri (ID 983134(M), Anne Abziyani (ID 388111(M), Louise Azzilla (ID 618615(M) bhala werrieta ta' Tessa Mazzacano D'Amato u ghan-nom ta' l-assenti Thomas Anastasi Castellanos u ta' l-eredi mhux maghrufa ta' Thomas Tyrer Stroud, Alberta sive Bertha Caruana Inder (ID 020624(M) u Ella Grant

Ċiv.

(6811511(M) bhala werrieta ta' Margaret Belhaj u Thomas Anastasi Castellanos u Marie Josette Buhagiar Vella Jenkins (ID581639(M), datata 29 ta' Marzu 2010 a fol 158 tal-process, fejn Dr. Anna Marshall (ID 580581(M) bil-gurament tikkonferma : - "1.

Illi preliminarjament jigi rilevat li l-intimati htigilhom isiefru b'urgenza I-Ingilterra minhabba mard u ghalhekk awtorizziw lil Dr Anna Marshall biex tipprezenta r-risposta guramentata ghan-nom taghhom.

"2. llli inoltre t-talbiet tal-atturi rikorrenti ghandhom jigu michuda u dan

ghas-segwenti ragunijiet:

"a. Illi huma mhumiex il-legittimi kontraditturi u ma ghandhom ebda relazzjoni guridika mar-rikorrenti stante li huma qatt ma ghamlu ebda negozju jew konvenju mieghu.

"b. Illi inoltre u bla pregudizzju ghal permess, rigward l-ewwel talba, din ghandha tigi michuda stante r-rikorrenti ma jistghux jaghmlu tali stante li huma mhux parti minn dan il-wirt u ghalhekk ma ghandhomx locus standi li jaghmel tali talba.

"c. Illi inoltre u bla pregudizzju tali talba ghandha tigi michuda wkoll stante li llum ma hemm ebda ftehim ta' divizjoni bejn il-konvenuti u anke l-istess konvenju li qed jivvantaw l-istess atturi ma giex imgedded u ghalhekk illum ma jezisti ebda konvenju bejn l-atturi u l-eredi ta' Dr. Peter Ezquer Azzopardi kif ukoll li tali proprjeta` hija wkoll tal- konvenut l-iehor id-Direttur tal-Ufficcju Kongunt li ma kienx parti la mill-konvenju u lanqas mill-allegat ftehim ta' divizjoni.

"d. Illi rigward it-talbiet l-ohra dawn ghandhom ukoll jigu michuda.

Salv risposta ulterjuri.

Illi huma ma ghandhomx ibaghtu spejjez.

KONSIDERAZZJONIJIET "Illi permezz ta' din il-kawza, l-atturi qed jittentaw li jipprovokaw id- divizjoni ta' assi ereditarji bejn koproprjetarji, l-intimati f'din il-kawza.

L- atturi mhumiex fihom infushom koproprjetarji u lanqas ko-dividendi f'din il-qasma imma qed jagixxu in forza ta' ftehim ossia konvenju ghall-bejgh u xiri li sar bejniethom u bejn Dr. Peter Ezquer Azzopardi, l-aventi kawza talkonvenuti, liema Dr. Peter Ezquer Azzopardi, illum mejjet, kien iffirma proprio kif ukoll permezz ta' prokura ghan-nom u in rapprezentanza ta' uliedu.

Ghalhekk qed jitolbu lil din il-Qorti sabiex tordna lill-konvenuti biex jghaddu ghad-divizjoni tal-wirt taghhom u tordna lill-werrieta ta' Dr. Peter Ezquer Azzopardi biex jersqu ghall-bejgh tal-art in mertu lill-istess atturi.

Ċiv.

"Illi l-intimati oggezzjonaw ghat-talbiet attrici u ssollevaw diversi eccezzjonijiet preliminari, senjatament in-nuqqas ta' interess guridiku tar-rikorrenti u l-improponibbilta' ta' din l-azzjoni peress li huma estranei ghall-wirt.

Jghidu wkoll li meta Dr Ezquer Azzopardi iffirma l-konvenju, kien qed iwieghed il-bejgh ta' proprjeta` li ma kenitx tieghu, imma kienet proprjeta` ta' terzi.

In kwantu li d-divizjoni finali ghadha ma sehhitx, eccipew minghajr pregudizzju, li din il-kawza hija intempestiva.

Fil-mertu eccipew li l-konvenju ma kienx ghadu validu.

"Dan il-konvenju, (DOK B) datat l-20 ta' Ottubru 1989 kien jirrigwarda porzjoni diviza ta' art fil-limiti tal-bajja ta' San Gorg, Marsaxlokk, tal-kejl ta' circa disa' mija u hamsa u erbghin metri kwadri (945 m.k.), accessibbli minn Zejtun Road, illum maghrufa bhala Ghar Dalam Road, u libera u franka bid-drittijiet taghha kif ahjar deskritta fil-konvenju.

"Il-Fatti "L-art in mertu hija parti mill-assi ereditarji ta' Inez Ħal Ghaxaq li mietet fis-6 ta' Jannar 1976, armla u bla tfal u iddisponiet mill-assi taghha bl-ahhar testment in atti tan-Nutar Dottor Paul Desira Zammit tal-10 ta' Mejju 1974 (DOK A) fejn innominat bhala werrieta taghha lid-disa' neputijiet taghha f'sehem f'disa' porzjon kull wiehed u cioe` lil:- -Mary Buhagiar Vella Jenkins -May Ezquer Azzopardi mart Dottor Peter Ezquer Azzopardi -Margaret Belhaj -Col.

Dr. Peter Ezquer Azzopardi miet fis-6 ta' Lulju 2003.

Ezquer Azzopardi li miet u halla warajh lil ibnu Simon Bard Ezquer Azzopardi izda bhala

werrieta tieghu lil Miriam Silvio (DOK F).

"Celine Tyrer Stroud mietet fis-17 ta' Dicembru 1992 u halliet gidha

"Thomas Anastasi Castellanos miet fit-22 ta' Ottubru 2010 u halla b'eredi

premorjenti peress li mietet intestata fil-15 ta' April 2007 u l-werrieta

Ċiv.

taghha skont il-ligi huma Monica Grazzja Deguara, Louise Azzilla, Anne Abziyani u Gillian Pleven, ahwa Mazzacano D'Amato.

"Margaret Belhaj mietet fis-7 ta' Frar 1995 u halliet bhala eredi taghha lil Maria Berta Caruana Inder u lil Lucia sive Ella Cruz Benitez Richards, ahwa Belhaj.

"Thomas Tyrer Stroud miet fis-27 ta' Marzu 2009 gewwa Franza u halla b'werrieta tieghu lil Anne-Louise Navarro u Elizabeth Tyrer Stroud.

"Il-konvenju DOK A, gie debitament registrat fl-14 ta' April 2004 (Dok B taxxa u Dok CC6) mil-liema dokument provvizorjament.

Fil-konvenju deher Dr. Peter Ezquer Azzopardi, de proprio kif ukoll bhala mandatarju generali ta' uliedu Olga Zaffarese, u ta' ibnu Dr Peter Ezquer Azzopardi.

L-art kienet ser tinbiegh bil-pussess vakanti u fil-klawsola 8 hemm dikjarat hekk: "Il-venditur jiddikjara li l-art fuq deskritta ghad trid tigi assenjata lilu permezz ta' kuntratt ta' divizjoni li ghadu ma giex ippubblikat."

"Il-konvenju kien validu ghall-terminu ta' sitt xhur li gie ipprorogat sussegwentement, l-ahhar proroga saret fl-24 ta' Dicembru 1990 "ghal mhux izjed minn 15-il gurnata wara d-divizjoni tal-estate ta' Inez Galea."

"Illi jirrizulta minn dikjarazzjoni tan-Nutar Dottor Pierre Markovic (Fol 189) li l-artijiet li kienu ppervenew lis-Socjeta` Missjunarja ta' San Pawl mill-wirt ta' Celine Tyrer Grech Mifsud gew trasferiti lill-Gvern ta' Malta in forza ta' ligi u dan gie kkonfermat mid-Direttur tal-Ufficcju Kongunt fil-mori tal-kawza.

"Jirrizulta li d-divizjoni finali baqghet ma sehhitx bejn il-kontendenti.

"Eccezzjonijiet Sollevati "Il-Qorti ser tghaddi biex tezamina l-eccezzjonijiet sollevati mid-diversi intimati f'din il-kawza.

Riferibbilment ghall-ewwel u t-tieni eccezzjoni sollevata minn Olga Zaffarese rigward Tessie Zaffarese u Margaret Abziyani u l-eredi l-ohra li mietu fil-mori, il-Qorti tqis li l-proceduri gew sanati bit- trasfuzjoni fil-gudizzju tad-diversi eredi relattivi.

"Eccezzjoni ta' Simon Ezquer Azzopardi "Jirrizulta ppruvat li l-eccipjent mhuwiex l-eredi ta' Dr. Peter Ezquer Azzopardi u ghalhekk qed jigi liberat mill-osservanza tal-gudizzju.

"Interess Guridiku: - Min jista' jippromwovi azzjoni ghad-divizjoni ta' Wirt.

Ċiv.

"Illi l-qofol tal-proceduri odjerni tikkonsisti fid-determinazzjoni tal-jedd o meno li ghandhom ir-rikorrenti biex jippromwovu azzjoni ghad-divizjoni meta huma stess m'ghandhomx il-veste ta' werrieta.

Din l-eccezzjoni li timpingi fuq l-interess guridiku u fuq il-legittimazzjoni attiva tar-rikorrenti, giet sollevata mill-intimati kollha f'din il-kawza.

Inoltre, Olga Zaffarese eccepiet li l-azzjoni odjerna hija intempestiva stante li ghadha ma sehhitx id-divizjoni formali bejn il-konvenuti u ma avverratx il-kondizzjoni kontemplata fil-konvenju bejn ir-rikorrenti u Peter Ezquer Azzopardi proprio et nomine.

"Illi hu fatt mhux ikkontestat li r-rikorrenti mhumiex werrieta ta' Inez Galea.

Ir-rikorrenti jistriehu fuq l-imsemmi konvenju tal-20 ta' Ottubru 1989 (DOK B) li gie ffirmat minn Dr. Peter Ezquer Azzopardi f'ismu proprju izda wkoll in rapprezentanza ta' uliedu l-intimata Olga Zaffarese u Dr. Peter Ezquer Azzopardi li ghandhom sehem ta' parti minn disa' mill-assi ereditarji in mertu.

"Il-Qorti, izda, taqbel mal-intimati li l-atturi m'ghandhomx il-legitimazzjoni attiva biex jippromwovu din l-istanza u jipprovokaw tali divizjoni.

"Fl-ewwel lok, l-azzjoni ghad-divizjoni tispetta lill-ko-eredi/werrieta u lill- legittimarji skont il-Ligi.

Hekk insibu d-dispost tal-artikolu 496 tal-Kap.16 li jghid hekk: "Hadd ma jista' jkun imgieghel jibqa' fil-komunjoni, kull wiehed mill- komproprjetarji jista' dejjem, ghad li jkun hemm ftehim xort' ohra, jitlob il- qasma, kemm-il darba ma jkunx hemm b'testment li din il-qasma m'ghandhiex issir....."

"Fil-kaz bl-isem "Mary Jenkins vs Joseph Dreyfuss" deciza mill-Qorti ta' l- Appell fis-6 ta' April 1959 gie ritenut li: "...huwa ormai pacifiku fil-gurisprudenza taghha l-aktar ricenti illi, biex jitlob il-likwidazzjoni ta' wirt li hija preordinata ghad-divizjoni, huwa mehtieg li l-attur ikun werriet jew ghall-anqas legittimarju."

"Huwa minnu li r-rikorrenti jvantaw li jgawdu mill-pussess tal-art in

kwistjoni.

Izda jirrizulta li l-pussess tar-rikorrenti mhuwiex tali li jista'

"Difatti l-pussess bhala fatt mhux sufficjenti biex johloq id-dritt tal-

proprjeta' izda jrid ikun tali, fi kliem Laurent "che annunzi coi suoi

"Eppure, bil-konvenju li gie ffirmat bejn il-partijiet, l-attur ma akkwista

ebda drittijiet fuq il-proprjeta' li taghha qed jintalab id-divizjoni.

Illi l-bejgh

imwieghed bil-konvenju

konvenju, mill-assenjazzjoni tal-art hemm deskritta permezz ta' kuntratt

ta' divizjoni "li ghadu ma giex ippubblikat."

Ċiv.

"Ir-rikorrenti jsostnu li Dr. Peter Ezquer Azzopardi kien dahal f'konvenju mal-attur minhabba promessa ta' divizjoni li kienet saret fis-16 ta' Gunju 1988, u cioe`, qabel ma ffirma l-konvenju maghhom.

Din il-promessa ta' divizjoni giet esebita minn Olga Zaffarese bhala DOK OMX minghajr dokumenti annessi, fis-seduta mizmuma quddiem l-Assistent Gudizzjarju Dr. Michael Wilkins, fit-18 ta' April 2012.

Madanakollu kopja ta' dan id- dokument ma nstabx esebit fil-process u din il-Qorti ottjeniet kopja permezz ta' scan mibghut mill-istess Dr. Wilkins u ordnat li dan jigi nserit fl-atti.

"Minn dan jirrizulta li l-kuntratt finali ta' divizjoni kellu jigi ffirmat fi zmien sitt xhur mid-data tal-ftehim cioe` sas-16 ta' Dicembru 1988.

Ma hemmx kontestazzjoni li din il-kondizzjoni ma sehhietx u ghalhekk din il-weghda ta' divizjoni kienet gja skadiet meta Dr. Ezquer Azzopardi iffirma l-konvenju marrikorrenti fl-20 ta' Ottubru 1989.

Kwalsiasi interess guridiku li seta' kellhom ir-rikorrenti fil-konfront tal-werrieta ghad-divizjoni hija mankanti.

"Hija mankanti wkoll, kif fuq spjegat, il-legittimazzjoni attiva f'kawza ta' divizjoni.

Anke jekk, ghal grazzja tal-argument, jigi koncess li bhala kredituri jistghu jesperixxu din l-azzjoni, certament il-kreditu taghhom mhuwiex ezekuttiv imma jiddependi minn kondizzjoni sospensiva, cioe`, il-kumplament tal-att finali ta' divizjoni bejn il-werrieta.

Ghalhekk ghandha ragun l-intimata Olga Zaffarese li tghid li l-azzjoni odjerna hija intempestiva.

"Fid-dawl tal-accertamenti premessi, din il-Qorti tqis li r-rikorrenti m'ghandhom l-ebda bazi legali biex jippromwovu l-azzjoni odjerna kontra l-werrieta ghad-divizjoni ta' wirt mertu tal-kawza, u ghalhekk ser tghaddi biex tichad it-talbiet dedotti fir-rikors promotur li huma konsegwenzjali ghall-ewwel talba attrici.

"Illi minhabba din il-konkluzjoni, il-Qorti m'ghandhiex ghalfejn tezamina l- eccezzjonijiet rimanenti sollevati.

"Illi ghalhekk ghal dawn il-motivi, din il-Qorti, taqta' u tiddeciedi, billi

filwaqt li tilqa' l-eccezzjoni ssollevata minn Simon Ezquer Azzopardi u tilliberah mill-

osservanza tal-gudizzju in kwantu mhuwiex werriet; tastjeni milli tiehu

konjizzjoni tal-ewwel eccezzjoni tas-Direttur tal-Ufficju Kongunt in

kwantu li din giet sorvolata b'korrezzjoni fl-okkju tal-kawza; tastjeni milli

tiehu konjizzjoni tat-tieni u tat-tielet eccezzjonjiet tieghu; tilqa' l-

eccezzjonijiet preliminari ssollevati mill-intimati in kwantu tqis li din l-

azzjoni hija fit-termini taghha improponibbli mir-rikorrenti kontra l-intimati

li huma l-werrieta, u b'hekk anke jonqos l-interess guridiku tal-istess

rikorrenti ghal din il-kawza; u tiddisponi mit-talbiet attrici billi tichad listess

talbiet bhala infondati fil-fatt u fid-dritt.

"L-ispejjez jithallsu mir-rikorrenti.

Ċiv.

Rikors tal-appell tal-atturi (30.06.2014)

L-atturi permezz tal-appell tagħhom talbu lil din il-Qorti tħassar is-

sentenza appellata, tiċħad l-eċċezzjonijiet tal-konvenuti kollha, u tilqa' it-

talbiet tagħhom, bl-ispejjeż taż-żewġ istanzi kontra l-konvenuti appellati.

L-aggravji/punti tagħhom jistgħu jiġu sintetizzati kif ġej:

L-ewwel Qorti ħadet attitudni simplistika meta qalet li ma

kellhomx il-leġittimazzjoni attiva biex jippromwovu din l-

(ii) Minkejja li m'humiex ko-eredi xorta għandhom dritt li

jippromwovu din l-istanza; dan id-dritt jitwieled mill-prinċipju

legali li jipprovdi lill-kreditur bis-soluzzjoni li jeżerċita dawk l-

azzjonijiet kollha spettanti lid-debitur sabiex jissodisfa l-

(iii) Għalkemm l-Artikolu 1143 mhux applikabbli meta si tratta ta'

azzjonijiet "għal kollox personali", dawn huma azzjonijiet

bħal separazzjoni jew dawk marbuta mal-familja, u mhux

dawk marbuta mal-patrimonju tal-persuna.

Ċiv.

(iv) Għalkemm l-ewwel Qorti rrimarkat li l-bejgħ skont il-konvenju

jiddependi mill-assenjazzjoni tal-art din il-konstatazzjoni

mhux korretta għaliex mill-kliem stess tal-klawsola, "Il-

venditur jiddikjara li l-art fuq deskritta għad trid tiġi assenjata

lilu permezz ta' kuntratt ta' diviżjoni li għadu ma ġiex

ippubblikat" jirriżulta li l-klawsola kienet waħda dikjaratorja

intiża biex tiċċara s-sitwazzjoni u m'għandhiex titqies bħala

kondizzjonali.

tiġi

interpretata bħala kondizzjonali hija

vjolazzjoni tal-prinċipju pacta sunt servanda.

1002 tal-Kap 16 u skont il-ġurisprudenza

kostanti, ladarba l-kliem tal-kuntratt huwa ċar, tali kliem

għandu jiġi interpretat skont it-tifsira naturali tiegħu.

Jirriżulta

bl-aktar mod ċar li l-atturi huma kredituri ta' Olga Zaffarese u

Peter Ezquer Azzopardi abbażi tal-konvenju tal-20 ta' Ottubru 1989.

Azzilla u Gillian Pleven bħala eredi tal-mejta ommhom Teresa Mazzacano D'Amato

u eredi tal-mejjet Thomas Anastasi Castellanos u eredi tal-mejta Teresa

Mazzacano D'Amato; ta' Louise Azzilla bħala mandatarja tal-assenti Elisabeth

Raciti.

Le Stroud u ta' Anne-Louise Navarro bħala ulied il-mejjet Thomas Pace Mascari

Stroud u ta' Betty Pace Mascari Stroud mart l-istess Thomas Pace Mascari Stroud bħala

eżekutriċi testamentarja tal-istess; ta' Bertha Flores Martin Inder u Ella

Carabott Scicluna Richards bħala eredi ta' Marguerite Belhaj u ta' Marie

L-imsemmija konvenuti wieġbu biex jgħidu għaliex l-appell tal-atturi

jimmerita li jiġi miċħud bl-ispejjeż.

Risposta tal-appell tal-konvenuta Olga Zaffarese (15.07.2014):

Il-konvenuta Olga Zaffarese wieġbet biex tgħid għaliex is-sentenza

appellata hija ġusta u timmerita konferma, u l-appell miċħud bl-ispejjeż.

Risposta tal-appell tad-Direttur tal-Uffiċċju Konġunt (28.07.2014):

Id-Direttur tal-Uffiċċju Konġunt wieġeb biex jgħid li huwa ma jsibx

oġġezzjoni għat-talbiet tal-atturi u għalhekk jissottometti ruħu għall-

ġudizzju ta' din il-Qorti, b'dan li m'għandux ibati spejjeż.

Ċiv.

ispejjeż kontra l-appellanti.

Il-kuraturi wieġbu biex jgħidu għaliex l-appell għandu jiġi miċħud bl-

Risposta tal-appell ta' Dr Josette Farrugia u PL Jean-Pierre Psaila k/a Camilleri

bħala kuraturi deputati biex jirrappreżentaw l-interessi tal-assenti

Il-kuraturi wieġbu biex jgħidu li qegħdin jirriservaw id-dritt li

jippreżentaw risposta ulterjuri f'każ li jiġu edotti mill-fatti fi stadju ulterjuri

tal-proċeduri jekk ikun il-każ.

Kronoloġija ta' fatti:

Mill-provi jirriżultaw is-segwenti fatti li huma ta' rilevanza għall-

kwistjoni:

L-Għasri għamlet l-aħħar testment tagħha fl-

Hija mietet bla

wlied u ħalliet il-ġid tagħha lid-disa' (9) neputijiet

tagħha fis-sehem ta' 1/9 kull wieħed, fosthom lil

Ċiv.

Il-wirt tagħha ġie

regolat permezz ta' testment unica charta

(05.05.1968) fejn ħalliet lil żewġha Dr Peter

Ezquer Azzopardi l-użufrutt u lil uliedha Olga Zaffarese u

Prokura ġenerali mogħtija minn Olga Zaffarese u

serag promessa ta' diviżjoni bejn il-werrieta ta'

L-Għasri fejn ġie miftiehem kif kellhom

jinqasmu l-beni tal-istess L-Għasri.

Ġie

dikjarat li l-kuntratt ta' diviżjoni kellu jsir fi żmien

sitt xhur, cioe` sas-16 ta' Diċembru 1988.

kuntratt ta' diviżjoni fil-fatt qatt ma sar u

għalhekk il-wegħda skadiet).

L-attur bagħat ittra lil Dr Peter Ezquer Azzopardi biex

isaqsih jekk hux sid biċċa art f'Birzebbugia u

jekk iva, jekk kinitx għal bejgħ.

Sar konvenju li permezz tiegħu Dr Peter Ezquer Azzopardi

Ċiv.

f'ismu u bħala mandatarju ta' uliedu Peter u

Olga obbliga ruħu li jbiegħ lil Carmelo Abziyani

biċċa art f'Birżebbugia bil-kejl ta' 945mk għall-

prezz ta' Lm3,000.

Din l-art jidher li fil-fatt tifforma parti mill-wirt

indiviż ta' L-Għasri; fil-fatt fuq il-konvenju ġie

pubblikat."

"Il-venditur jiddikjara li l-art fuq deskritta

għad trid tiġi assenjata lilu permezz ta'

kuntratt ta' diviżjoni li għadu ma ġiex

Ġie miftiehem li l-att finali kellu jsir fi żmien sitt

Il-konvenju ġie mġedded għal sitt xhur oħra.

Il-konvenju ġie mġedded għal xahrejn oħra.

Il-konvenju ġie mġedded għal tliet xhur oħra jew

għal mhux iżjed minn 15-il ġurnata mid-data

Ċiv.

tad-diviżjoni tal-estate ta' Inez Galea.

Carmelo Abziyani għadda Lm100 lil Carmelo

tal-għalqa) u daħal

fil-

pussess tal-għalqa hu (Vide Dok CC3, fol 248)

Dr Peter Ezquer Azzopardi ippreżenta protest kontra

tiegħu kien daħal fl-art, neħħa l-ħamrija, waqqa

l-ħajt tal-konfini, poġġa numru ta' trakkijiet u qed

jeżerċita

n-negozju

tiegħu;

jirripristina l-għalqa u jħalliha vakanti.

Ġiet iffirmata skrittura quddiem in-Nutar Angelo

Pleven (fol 239) li permezz tagħha Dr Peter

Ezquer Azzopardi ippermetta lil Carmelo Abziyani jieħu

pussess tal-art u jkun responsabbli għaliha "uti

dominus", dan wara li ħallas depożitu ta'

Dawn il-flus eventwalment ġew depożitati l-qorti

(vide xiehda ta' Anne Abziyani).

Ċiv.

ħalla bħala werrieta lis-sieħba tiegħu Miriam

[Għalhekk ġie li s-sehem ta' 1/9 ta' Mary sive

May Ezquer Azzopardi mill-wirt ta' Inez Galea issa

għadda għand Olga Zaffarese (1/18) u Miriam

L-attur interpella lil Olga Zaffarese u lil Peter

Ezquer Azzopardi (ulied Dr Peter Ezquer Azzopardi) biex jiffirmaw il-

formola ta' reġistrazzjoni tal-konvenju.

Ġie reġistrat il-konvenju.

Kunsiderazzjonijiet ta' din il-Qorti:

L-ewwel Qorti ċaħdet it-talbiet tal-atturi wara li għamlet is-segwenti

kunsiderazzjonijiet:

(i) Azzjoni għad-diviżjoni ta' wirt tispetta lill-ko-eredi/werrieta skond

Ċiv.

il-liġi; u biex attur jitlob il-likwidazzjoni ta' wirt li hija preordinata

għad-diviżjoni irid ikun werriet jew leġittimarju (Jenkins v Dreyfuss,

(ii) Il-bejgħ tal-art kif imwiegħed fil-konvenju tal-20 ta' Ottubru 1989

kien dipendenti fuq l-assenjazzjoni tal-art permezz ta' kuntratt

ta' diviżjoni, li "għadu ma ġiex ippubblikat"; u f'dak l-istadju il-

promessa ta' diviżjoni li kienet saret bejn il-werrieta fis-16 ta'

kien ser imissu l-art in kwistjoni) kienet skadiet u għalhekk

kwalsiasi interess ġuridiku li seta' kellhom l-atturi fil-konfront tal-

werrieta għad-diviżjoni hija mankanti.

(iii) Anke kieku għall-grazzja tal-argument kellu jitqies li l-atturi,

bħala kredituri, kellhom xi dritt jagħmlu din l-azzjoni, il-kreditu

tagħhom jiddependi minn kondizzjoni sospensiva, cioe` il-

kumplament tal-att finali ta' diviżjoni bejn il-werrieta, u għalhekk

jiġi li l-azzjoni hija intempestiva.

L-atturi appellanti jargumentaw illi kellhom id-dritt jagħmlu din il-

kawża abbażi tal-prinċipju legali li kreditur jista' jeżerċita l-azzjonijiet

kollha spettanti lid-debitur tiegħu biex jissodisfa l-kreditu dovut lilu, cioe`

Ċiv.

1143 tal-Kodiċi Ċivili:

"Kull kreditur jista' biex jitħallas ta' dak li jkollu jieħu, jeżerċita l- jeddijiet jew l-azzjonijiet kollha tad-debitur tiegħu, barra minn dawk li huma għal kollox personali".

Jargumentaw li d-dikjarazzjoni li saret minn Dr Peter Ezquer Azzopardi pro et

nomine fuq il-konvenju, fis-sens li l-art in kwistjoni "għad trid tiġi assenjata

lilu permezz ta' kuntratt ta' diviżjoni li għadu ma ġiex ippubblikat" hija

intiża biex tiċċara s-sitwazzjoni u li ma tistax titqies bħala xi kondizzjoni.

tagħhom ressqu diversi kontra-argumenti fir-rigward, li jistgħu jiġu

sintetizzati kif ġej:

L-atturi qatt ma taw ħjiel li l-azzjoni tagħhom hija l-actio

debitor debitoris mei, u huwa biss f' dan l-istadju li qed

jargumentaw f'dan is-sens;

ppruvawx is-segwenti kundizzjonijiet:

li huma tassew kredituri tad-debitur;

li l-kreditu huwa fattwali u mhux kondizzjonat/potenzjali;

li d-debitur ikollu jedd ta' natura patrimonjali kontra d-

Ċiv.

debitur tiegħu;

li d-debitur tiegħu naqas li b'għaqal jieħu li ħaqqu

mingħand id-debitur tiegħu;

li bin-nuqqas tal-aġir f'waqtu tad-debitur tiegħu ġarrab

preġudizzju fil-jedd tiegħu li xi darba jiġbor ħlas mingħand

f'każ li d-debitur tad-debitur iressaq kontestazzjoni irid

jipprova li l-kreditu tad-debitur tiegħu li dan għandu kontra

(iii) Kuntratt ta' diviżjoni bejn qraba fuq proprjeta` komuni

provenjenti minn wirt huwa materja ta' natura personali, u

għalhekk mhux applikabbli l-Artikolu 1143;

Il-konvenju kien ikkundizzjonat fuq li ssir qasma bejn il-

werrieta, u għalhekk ladarba tali kondizzjoni ma avveratx

ruħha l-attur m'għandux locus standi biex jitlob l-esekuzzjoni

ta' kuntratt fejn huwa kien u għadu estraneju għal kollox;

Il-qofol tal-kwistjoni mhux jekk kreditur għandux dritt jeżerċita

l-actio debitor debitoris mei iżda jekk kreditur għandux tali

dritt meta r-rimedju li qed jipprova jilħaq b'tali azzjoni ma

jistax jintlaħaq.

Kif jistgħu l-atturi jippretendu li għandhom

Ċiv.

dritt iġegħlu lill-werrieta ta' Inez Galea jersqu għad-diviżjoni

u jassenjaw l-art in kwistjoni lill-aventi causa ta' Dr Ezquer Azzopardi?

Din il-Qorti tosserva li għandhom raġun l-appellati jgħidu li huwa

biss f'dan l-istadju tal-appell li l-atturi qed isostnu speċifikatament li t-talba

tagħhom hija bbażata fuq l-actio debitor debitoris mei (magħrufa wkoll

bħala l-azzjoni surrogatorja).

Fil-fatt lanqas fin-nota ta' sottomissjonijiet

finali tagħhom ma taw ħjiel li t-talba tagħhom kienet ibbażata fuq dan il-

prinċipju legali.

Dan il-fatt waħdu pero` ma jeskludix li din il-kawża tista'

effettivament tkun l-azzjoni surrogatorja.

Fil-kawża fl-ismijiet Harvey Abdilla Scurrah v. Dr Tanya Grech Cremona

Wilkins noe et deċiża fit-30 ta' Mejju 2002, il-Prim Awla tal-Qorti Ċivili

fakkret li f'azzjoni surrogatorja l-attur kreditur irid jipprova kemm il-kreditu

tiegħu kontra d-debitur tiegħu, u kif ukoll il-kreditu tad-debitur tiegħu

kontra d-debitur ta' dan.

Irriteniet li l-attur jista' jagħżel jew li jikkonferma

b'azzjoni preċedenti l-kreditu tiegħu kontra d-debitur jew li jagħmel dan fl-

azzjoni surrogatorja infisha.

"Dan iżda jkun ifisser li, f' każ fejn l-azzjoni surrogatorja ssir qabel li ma jikkonferma l-kreditu, l-attur kreditur ma jistax ma jitlobx ukoll u jikseb il-kundanna tad-debitur tiegħu għall-ħlas tal-kreditu.

Jekk għal xi raġuni l-attur kreditur ma jseħħlux jegħleb dan l-ewwel għan, ma jiswielu xejn li jittanta jimxi 'l quddiem għat-tieni tragward."

ieħor

L-atturi effettivament isostnu li għandhom "kreditu" kontra uħud

Ċiv.

mill-konvenuti, cioe` l-vendituri tal-art in kwistjoni, abbażi tal-konvenju tal-

1989 (li illum jiġi li huma Olga Zaffarese u Miriam Chircop Zahra).

F'dak il-

konvenju, il-vendituri obbligaw ruħhom li jittrasferixxu l-art lil Carmelo

Abziyani fi żmien ħmistax-il ġurnata minn meta jinqasam il-wirt ta' L-Isla bejn il-werrieta.

(Bħala suċċessuri ta' Mary sive May Ezquer Azzopardi,

waħda mid-disa' werrieta ta' L-Għasri, il-vendituri imisshom bejniethom

Il-vendituri fuq l-istess konvenju ddikjaraw li l-art in kwistjoni

kellha fil-fatt tiġi assenjata lilhom "permezz ta' kuntratt ta' diviżjoni li għadu

ma ġiex ippubblikat".

Għalhekk, kif jargumentaw l-atturi appellanti, il-

bejgħ fil-fatt ma kienx dipendenti fuq il-kundizzjoni li l-art tiġi assenjata lill-

vendituri; il-vendituri ddikjaraw bħala stat ta' fatt li l-art ser tiġi assenjata

L-atturi qed jaraw li l-imsemmija vendituri għandhom "kreditu"

kontra l-komproprjetarji l-oħra tal-wirt ta' L-Għasri, u għalhekk iridu li l-

ko-werrieta jersqu għad-diviżjoni tal-beni ta' L-Għasri bl-intiża li wara li

l-art in kwistjoni tiġi assenjata lill-vendituri (kif suppost isir skont ma ġie

dikjarat fil-konvenju) huma imbagħad jkunu jistgħu jeżerċitaw id-drittijiet

tagħhom naxxenti mill-konvenju, u jakkwistaw l-art.

Issir riferenza

partikolari għas-segwenti premessa:

"Illi l-attur għalhekk għandu interess li din id-diviżjoni tiġi finalizzata biex huwa jkun jista' jeżerċita d-drittijiet tiegħu kif imwiegħda lilu bl-iskritturi fuq imsemmija."

Ċiv.

Jiġi ppreċiżat li l-"kreditu" għall-finijiet tal-azzjoni surrogatorja

m'hemmx għalfejn ikun wieħed pekunjarju, u l-kreditur/debitur jistgħu

anke jitqiesu fis-sens ta' "obligor/obligee".

F'dan ir-rigward issir riferenza

għas-sentenza mogħtija minn din il-Qorti fl-24 ta' Novembru 2017 fil-

kawża fl-ismijiet Anthony Cini Custo et v. Paul Dakin et:

"L-azzjoni surrogatoria, min-naha l-ohra, kellha zvilupp kajman peress li din l-azzjoni mhux xi wahda frekwenti bhal ma hi l-actio pauliana, u allura l-qrati ma kellhomx l-opportunita` jezaminaw il-materja f'diversi cirkostanzi differenti.

Din il-Qorti, pero`, ma tarax ghaliex it-tifsira wiesgha li taw il-Qrati ghall-kelma "kreditur" fil-kuntest tal-actio pauliana, ma ghandhiex tapplika wkoll ghal din l-azzjoni.

Din l-azzjoni hija intiza biex dak li jkun ma jispiccax ippregjudikat minhabba nuqqas tad-debitur tieghu li jagixxi, u tittiehed in jure debitoris u mhux in jure suo.

Hija intiza biex dak li jkun jigi protett mill-konsegwenzi tan- negligenza tad-debitur li jagixxi biex jiehu dak dovut lilu.

Debitur, fis- sens ta' "obligee", huwa dak marbut b'obbligazzjoni favur il-kreditur tieghu, fis-sens ta' "obligor".

F'dan is-sens, il-kelma "kreditur" ghall-fini tal-actio surrogatorja tkopri kull min "jinsab pregjudikat bil-fatt (ossija nuqqas ta' azzjoni) ta' haddiehor", tifsira li twassal ghal din l-azzjoni tkun esperibbli mill-atturi f'din il-kawza."

Applikat dan l-insenjament għaċ-ċirkostanzi odjerni isegwi li l-

konvenuti vendituri huma kemm debituri ta' Carmelo Abziyani in kwantu

wegħduh li jbiegħulu l-art, kif ukoll kredituri tal-komproprjetarji l-oħra tal-

wirt ta' L-Għasri, in kwantu jistgħu jobbligawhom jersqu għad-diviżjoni

Kwantu għar-rekwiżit li l-jeddijiet/azzjonijiet spettanti lid-debitur

kontra d-debitur tiegħu ma jridux ikunu "għal kollox personali", jidher li din

il-limitazzjoni kontemplata fl-Artikolu 1143 tirreferi biss għal dawk id-

Ċiv.

drittijiet inerenti għal-persuna u mhux għall-azzjonijiet personali per se.

Fil-fatt f'dan ir-rigward din il-Qorti fil-kawża suċitata insenjat hekk:

il-limitazzjoni

591), din tirreferi biss ghall-azzjonijiet "esclusivamente inerente alla persona", u mhux ghall-azzjonijiet personali per se.

Dan johrog ukoll mill-ezempji tal-limitazzjonijiet li semmiet il-Qorti fil-kawza Privitelli v. Howes aktar qabel imsemmija, u cioe`, "kaz ta' separazzjoni, divorzju jew talba ghall- filjazzjoni ossija bhal ma huma kawzi li ghandhom x'jaqsmu mal-familja tad-debitur u d-drittijiet konnessi mieghu" (ara wkoll Arapa v. Castellanos, deciza minn din il-Qorti fit-3 ta' Marzu, 2006).

F'dan id-dawl isegwi li d-dritt spettanti lill-konvenuti vendituri bħala s-

suċċessjuri ta' Mary sive May Ezquer Azzopardi (waħda mid-9 neputijiet werrieta ta'

Inez Ħal Ghaxaq) biex jitolbu d-diviżjoni ta' proprjeta` komuni (anke jekk ġej

minn wirt) m'hix dritt "għal kollox personali" fit-termini tal-Artikolu 1143.

L-azzjoni surrogatorja fil-fatt tippermetti li kreditur jitlob id-diviżjoni

ta' beni li d-debitur tiegħu għandu in komun ma' ħaddieħor bħala mezz

ta' kif huwa jista' jesgwixxi l-kreditu tiegħu fuq beni li jmissu lid-debitur

tiegħu.

Hekk per eżempju, il-kawża Michele Ħal Ghaxaq v. Antonio Markovic

deċiża mill-Prim' Awla tal-Qorti Ċivili fit-13 ta' Ġunju 1958 (Kollez Vol:

XLII.ii.1102) kienet azzjoni surrogatorja li permezz tagħha l-attur, li kien

silef xi flus lil uħud mill-konvenuti, talab id-diviżjoni tal-utile dominju

perpetwu ta' korp ta' bini li l-imsemmija konvenuti debituri kellhom in

komuni mal-konvenuti l-oħra fil-kawża.

Il-qorti kienet irriteniet li l-attur

kien qed jesperixxi l-azzjoni surrogatorja bis-saħħa tal-Artikolu 1186

(illum 1143) u li għalhekk għandu l-istess drittijiet li jikkompetu lid-debitur

Ċiv.

tiegħu, fosthom li jinsisti li d-diviżjoni ssir bix-xorti u mhux bl-assenjazzjoni

u li jekk bix-xorti ma tistax issir, jiġi adottat ir-rimedju tal-liċitazzjoni.

Irriteniet ukoll li l-kreditur attur f'azzjoni surrogatorja huwa personam in

rem suam u għandu fiha interess personali li mhux dejjem jista' jaqbel

mal-vantaġġ tad-debitur.

Din il-Qorti finalment jidhrilha li għandha tagħmel aċċenn għal parti

mis-sentenza appellata fejn l-ewwel Qorti b'referenza għall-Artikolu 496

(li jipprovdi li kull wieħed mill-komproprjetarji jista' jitlob il-qasma ta'

proprjeta` komuni) irriteniet li azzjoni għad-diviżjoni ta' wirt tispetta lill-

koeredi/werrieta u lil-leġittimarji, u fejn in sostenn ta' dan irriferiet għall-

insenjament ta' din il-Qorti tal-Appell tas-6 ta' April 1959 fil-kawża fl-

ismijiet Mary Jenkins v. Joseph Dreyfuss, fejn kien ingħad li biex dak li jkun

jitlob il-likwidazzjoni ta' wirt li hija pre-ordinata għad-diviżjoni irid ikun

werriet jew leġittimarju.

Jiġi ppreċiżat li dan m'għandux jinftiehem bħala li

kreditur f'azzjoni surrogatorja huwa eskluż milli jitlob id-diviżjoni ta' wirt li

d-debitur tiegħu għandu in komuni ma' ko-werrieta oħra.

ċitata mill-ewwel Qorti kienet sempliċiment qed tenfasizza li min ikun

għadu ma ddeliberax jekk jaċċettax l-eredita` jew jekk ma jaċċettahiex u

jieħu minflok il-legittima, ma jistax jippromwovi kawża għal-likwidazzjoni

tal-wirt, billi ma jkunx għadu jista' jiġi kkunsidrat la bħala werriet u lanqas

bħala leġittimarju.

Ċiv.

Fid-dawl ta' dan kollu l-ewwel talba tal-atturi biex il-konvenuti jiġu

kkundannati minn din il-Qorti sabiex jgħaddu għad-diviżjoni tal-wirt ta'

Inez Galea timmerita li tintlaqa'.

It-tieni u t-tielet talbiet jistgħu jiġu

kunsidrati biss jekk bħala riżultat tad-diviżjoni, l-art in kwistjoni (jew xi parti

minnha) tiġi assenjata lil Olga Zaffarese u Miriam Silvio.

Għal dawn il-motivi din il-Qorti qegħda tilqa' l-appell tal-atturi,

tħassar is-sentenza appellata, u

tilqa' l-ewwel talba tal-atturi u tikkundanna lill-konvenuti (ħlief

lil Simon Ezquer Azzopardi) jgħaddu għad-diviżjoni tal-proprjeta`

provenjenti mill-wirt ta' Inez Galea, inkluża l-art in kwistjoni,

u dan billi jiġu determinati l-ishma rispettivi spettanti lill-

konvenuti, u l-proprjeta` diviża bejn l-istess konvenuti skont

l-ishma lil kull wieħed minnhom appartenenti, u għal dan il-

għan tipprefiġġi terminu ta' sitt xhur millum biex jitterminaw

dawn il-proceduri necessarja ghal dan l-iskop.

tiddiferixxi l-kawża ghat-22 ta' Gunju 2021 fid-9.30am sabiex

skont l-eżitu fuq il-kwistjoni tad-diviżjoni din il-Qorti tkun

f'pożizzjoni li tiddeċiedi dwar it-talbiet l-oħra.

Spejjeż tal-ewwel istanza u tal-appell jithallsu mill-konvenuti.

Joseph R. Cini Custo Valletta

Tonio Marshall Valletta

Ċiv.

Mark Bianchini Prim Imħallef Deputat Reġistratur gr