Qorti tal-Appell Kriminali

Rat l-akkuzi dedotti kontra l-appellant Stephen Cauchi Jones, iben mhux maghruf, imwieled

L-Imdina' fit-12 ta' Marzu, 1978, detentur tal-karta ta' l-identita' numru 957546M),

akkuzat quddiem il-Qorti tal-Magistrati (Malta):

Talli Nhar is-27 ta' Marzu, 2009 u matul l-ahhar sena ta' qabel din id-data

gewwa Santa Luċija, Ta' Kerċem u fi nhawi ohra f' dawn il-Gzejjer, forna jew ipprokura jew offra li

jforni jew li jipprokura d-droga kokaina, specifikata fl-Ewwel Skeda tal-Ordinanza

dwar il-Medicini Perikoluzi Kap 101 tal-Ligijiet ta' Malta, lil persuna jew persuni jew

ghall-uzu ta' persuna/i minghajr ma kellu licenzja mill-President ta' Malta minghajr

ma kien awtorizzat bir-regoli tal-1939 ghall-Kontroll Intern tad-Drogi Perikoluzi (GN

292/1939) jew minn xi awtorita' moghtija mill-President ta' Malta li jforni d-droga u

fil-pussess

ta' awtorizzazzjoni ghall-importazzjoni

esportazzjoni mahrug mit-Tabib Principali mill-Gvern skont id-disposizzjonijiet tas-

Sitt Taqsima tal-Ordinanza msemmija u minghajr ma kellu licenzja jew xort' ohra

awtorizzat li jimmanifattura jew iforni d-droga msemmija minghajr ma kellu licenzja

li jipprokura l-istess droga, u dan bi ksur tar-Regolament 4 tar-Regoli tal-1939 ghall-

emendati u bi ksur tal-Oridinanza dwar il-Medicini Perikoluzi Kap 101 tal-Ligijiet ta'

U aktar talli fl-istess data, lok, u cirkostanzi, kellu fil-pussess tieghu d-droga

kokaina specifikata fl-Ewwel Skeda tal-Ordinanza dwar il-Medicini Perikoluzi Kap

101 tal-Ligijiet ta' Malta, meta ma kinx fil-pussess ta' awtorizzazzjoni ghall-

importazzjoni jew esportazzjoni mahrug mit-Tabib Principali tal-Gvern skont id-

disposizzjonijiet tar-Raba u s-Sitt Taqsima tal-Ordinanza u meta ma kinx bil-licenzja

jew xort' ohra awtorizzat li jimmanifattura jew li jforni d-droga msemmija u meta ma

kienx b' xi mod iehor bil-licenzja mill-President ta' Malta li jkollu d-droga msemmija

fil-pussess tieghu u naqas li jipprova li d-droga msemmija giet fornuta lilu ghall-uzu

tieghu skont ir-ricetta kif provdut fir-Regolamenti msemmija u dan bi ksur tar-

Regolament 9 tar-Regoli tal-1939 dwar il-Kontroll Intern tad-Drogi Perikoluzi (GN

292/1939) kif sussegwentement emendati u bi ksur tal-Ordinanza dwar il-Medicini

Perikoluzi Kap 101 tal-Ligijiet ta' Malta;

U aktar talli fl-istess data, hin, lok, u cirkostanzi, ikkometta dawn ir-reati fi,

jew, gewwa distanza ta' mitt metru mill-parametru ta' skola, club jew centru taz-

Artikolu 22(2) tal-Ordinanza dwar il-Medicini Perikoluzi Kap 101 tal-Ligijiet ta'

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) tal-4 ta' Gunju, 2015 fejn il-Qorti wara

li rat l-ordni tal-Avukat Generali u l-eventwali Kontro Ordni biex din il-kawza tigi

determinata minn Qorti ta' Gudikatura Kriminali, sabet lil Stephen Cauchi Jones hati tal-

ewwel u t-tieni akkuza, b' dan illi din hija kompriza u nvoluta.

Illiberatu pero mill-effetti tal-aggravanti tal-mitt (100) metru in kwantu dan ma gix

pruvat, u mill-addebitu tar-recidiva ghar-ragunijiet gia' premessi.

Rat fil-konfront

tal-htija dikjarata ir-Raba u s-Sitt Taqsima tal-Kapitolu 101 tal-Ligijiet ta' Malta, l-

Ordinanza Dwar il-Medicini Perikoluzi, kif ukoll 22(1), 22(1)(1B), 22(2) ta' l-imsemmi

Kapitolu 101, rat il-fedina penali tieghu, qieset il-hsara kbira li hu ghamel fl-operat

tieghu u kif ghal tul ta' zmien hu kkontribwixxa lejn tkissir ta' hajjiet ta' nies, u

kkundannatu ghal piena karkerarja effettiva ta' sitt (6) snin u kkundanatu ghal multa

ta' tmint elef Ewro (€8,000), konvertibbli fi prigunerija skont il-Ligi jekk mhux

Ordnat wkoll li l-flejjes u kull ma gie lilha esebit jigi konfiskat, kif ukoll ordnat d-

distruzzjoni ta' kull haga lilha esebita li hija relatata mad-droga.

Rat ukoll l-Artikolu 533 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta u ordnat li l-imputat

ihallas l-ispejjez peritali ammontanti ghal tliet elef sitt mija u tletin Ewro u tnax-il

centezmu (€3,630.12), konvertibbli fi prigunerija skont il-Ligi jekk mhux imhallsa.

Ordnat d-distruzzjoni tad-droga KB 338.2009.

Rat ir-rikors tal-appellanti Stephen Cauchi Jones minnu pprezentat fil-11 ta' Gunju, 2015 fejn

talab lil din il-Qorti joghgobha tikkonfermha fil-parti fejn sabet lil appellant mhux

hati tal-imputazzjonijiet migjuba kontrieh u cjoe' fit-tielet akkuza;

Thassarha u tirrevokha fil-parti fejn sabet lil appellant hati u cjoe fl-ewwel u t-tieni

imputazzjonijiet u kwindi tilliberah skond il-Ligi minn dawn l-imputazzjonijiet, htija

u piena, u minghajr pregudizzju, f' kaz li dan l-appell ma jintlaqax, alternittivament,

tirriformha in rigward tal-piena nflitta mill-Ewwel Qorti fl-ismijiet premessi u

tinfliggi piena aktar idoneja u anqas harxa u li tirrispekkja l-kaz in ezami.

Rat l-aggravji tal-appellanti u cioe' :-

Waqt it-tfittxija li saret fil-fond ' Kaya' Triq in-Naxxar, Ħad-Dingli, l-appellant innifsu ma

dak li immagina li jsib, dan kien ikun kollu inutile stante illi l-appellant li kontrieh

inbdew procedure appellati, ma kienx prezenti u b' hekk setaw jintefaw ammonti ta`

drogi jew oggetti ohra illeciti, fl-istess dar msemmija.

misjub fl-istess fond ghandu jigi skartat fit-tehid tal-konsiderazzjonijiet tal-Onorabbli

L-istess mizien allegatament misjub fil-fond msemmi, ma nstabu ebda marki tas-

swaba tall-appellant fuqu!

Dan jikkonfermah il-process kollu fil-mori sas-sentenza

Ix-xhud Patrick Cauchi Jones, kien akkuzat innifsu fi proceduri diversi, izda taht l-istess

snin prigunerija illum resi res judicata stante m' hemmx appell pendenti dwar l-istess

Duncan Spiteri Holt persuna notorja flimkien mas-siehba tieghu, Sylvia Scuereb,

minn fejn dawn huma akkuzati illi ippruvaw johorgu mill-pajjiz (Brazil) 18 il-

Petroni u Scuereb, jghidu illi nefqu eluf ta` flus Lm (lira Maltija)

Jsegwi illi kif xehed l-appellant minn jeddu, inversament, kienu

huma illi jbieghawlu l-istess droga u kieku it-tezi kienet treggi mill-lewn ir-raguni,

kieku l-appellant ma kienx ikun assistit minn avukat ghall-ghajnuna legali IZDA

minn tim ta` difiza maghrufa ghal kapacitajiet fil-kamp penali.

Issemmiet persuna ohra, Lorraine Borg Zarb, fejn mix-xhieda mressqa, jirrizulta illi din

Vella instabu fuqa, 3500 euro kontanti, kiema flus ma kellhomx spjegazzjoni ghal

L-appellant ma nstab xejn flus jew oggetti illeciti kif juri l-istess

Borg k/a Borg Bonaci Spiteri Holt u Scuereb, jammettu illi l-appellant kien f' certu

okkazzjonijiet

jippartecipa permezz ta` sharing maghhom fit-tipjip tad-droga

prigunerija, izjed u izjed meta l-appellant ma irrendiex ruhu recediv kif turi l-istess

kif huwa kien jixtri droga huwa stess u gieli ikkunsmha flimkien mal-appellant Cauchi Jones;

l-appellant fix-xhieda tieghu, huwa ikkonsma droga u mhux ipprokurha jew

Ix-xhud Clifford Mumford, stqarr illi jaf lil appellant billi l-appellant kien xtara vettura

Smart minn Mumford; l-istess Mumford jistqarr illi kien jixtri d-droga kokaina minn

certu Patrick Cauchi Jones, persuna ignota mill-appellant u estraneja fil-kawza sucitata u

mertu ta` dan l-appell; hawn jkomplu l-kobba mhabbla tad-diversi xhieda fejn fil-

paniku jew intenzjoni kawzata b' necessita sabiex jirrangaw it-tgerfix papali

taghhom, ittentaw b' gurament illi jitfaw kull tip ta` tajn fuq l-appellant izda fil-

process li jaghmlu hekk deffsu izjed nies estranei ghal dawn il-proceduri u li il-

prosekuzzjoni naqqset li tisttitwixxi proceduri kontrihom mhux kif ghamlet ma l-

appellant ghar-ragunijiet li taf hija biss;

L-appellant fix-xhieda tieghu tfantas mhux ftit mal-ufficjal prosekutur Taliana, u dan

stante illi skond l-appellant, l-ispettur Taliana kien midhla hafna tax-xhud Petroni

Morana, u li b' hekk spettur stazzjonat fid-distrett (haga li rarament qatt sehhet),

investiga kaz daqshekk serju fuq traffikar ta' kokaina.

L-appellant kompla jelabora,

kif certu xhud iehor Joe Ronald, maghruf bhala ' Tusu' , kien l-izjed wiehed li

bieghlu droga lil appellant, cjoe, l-esponent Stephen Cauchi Jones jixtri matul medda zmien

diskrezzjoni tal-pulizija f' dan il-kaz donna kienet wahda fejn ippuntat l-kanuni

kollha fuq l-appellant bhallikieku kien l-appellant il-provistatur u l-persuna li

arrikkat minn fuq d-diversi xhieda u terzi msemmija fil-mori tal-proceduri.

Il-buon sens t' osservazzjoni ta` kull persuna dettata b' raguni tipprovdi illi kieku l-

appellant kien effettivament dak li verament ipprokura droga lil dan nies kollha,

mill-Istat!

Jkomplu il-gungla fil-provi tal-prosekuzzjoni fejn insibu kif certu, Chanelle Ronald

Grech Cascun huwa persuna estraneja wkoll fl-atti sucitati u estraneju mall-appellant.

Jissemma certu Patrick takam m'koungaCaruana Simiana minn Santa Luċija, Ta' Kerċem, persuna wkoll estraneja mall-

izda misterjozament huwa

imputazzjonijiet tat-traffikar tad-droga kokajina!!

Insibu kif dawn l-elenku shih ta` xhieda prodotti kollha mhumiex membri fil-Kleru

Ekklessjastiku stante li kollha fi procedura institwiti mit-taqsima tal-Pulizija kontra

Droga ghandhom fedina penali raffrettarja, izda l-appellant innifsu lanqas biss kien

L-Onorabbli Ewwel Qorti kienet iddecidiet kawza simili izda f' dan il-kaz partikolari

l-imputat kien instabulu izjed minn 370 gramma kokajina apparti 3000 pillola ecstasy

f' garaxx St Peter's, Ħaż-Żabbar.

F' dawn il-proceduri l-imputat Richard Said Hollier kien

kontradizzjonijiet kollha msemmija u l-fatt li ebda droga ma nstabet fil-pussess

tieghu jew hwejjgu, kien ikkundannat sitt snin prigunerija!

Illi it-tezi u maxim legis, in dubbio pro reo ghadu fis-sehh fil-kamp penali taghna u

mhuwiex l-imputat li jrid jipprova l-innocenza tieghu izda il-livell ta prova mressqa

tesgigi l-Ligi stess trid tissodisfa il-grad ta` lil hinn minn kull dubbju ragonevoli!

Rat il-fedina penali aggornata tal-appellant ezebita mill-prosekuzjoni fuq ordni tal-

Rat l-atti kollha tal-kawza.

Semghet it-trattazzjoni tal-partijiet.

Ikkunsidrat,

Illi in breve, il-fatti kienu s-segwenti:

Illi skont ma jirrizulta mix-xhieda tal-Ispettur Robert Borg Zarb, huwa u l-Ispettur

Uengkla kienu rcevew informazzjoni diskreta, bdew jahdmu u josservaw residenza

bl-indirizz '83 Triq Naxxar, Santa Luċija, Ta' Kerċem' li fiha kien jghix l-appellant1;

1 Skont ma jirrizulta mix-xhieda tal-Ispettur Robert Borg Zarb datata l-14 ta' April, 2009 a fol 79.

Illi ttiehdu stqarrijiet guramentati u saret anke raid f'post gewwa Ħal Farrug, Ħal Luqa u

prosekuzzjoni tallega li l-appellant kien jirrisjedi fih;

Meta saret it-tfittxija fir-residenza allegatament li kien jirrisjedi fiha l-appellant, l-

appellant ma kienx prezenti izda kien hemm numru ta' persuni ohra fejn instabu

affarijiet sinonomi mad-droga 'fosthom foil, pipi u karti tal-plastic zghar u anke

Quddiem l-Ewwel Qorti kien hemm xhieda li xehdu li qasmu droga mal-appellant,

ohrajn li xtraw id-droga kokajina minghand l-appellant u ohrajn li cahdu li xtraw

Illi l-Ewwel Qorti sabet lill-appellant hati tal-ewwel zewg imputazzjonijiet.

Illi l-aggravju tal-appellant huwa bbazat fuq l-apprezzament tal-fatti maghmul mill-

l-Ewwel Qorti.

Kif gie kkunsidrat fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija (Spt.

'Issa hu principju ormaj stabilit fil-gurisprudenza ta' din il-Qorti (kemm fil-kaz ta' appelli

minn sentenzi tal-Qorti tal-Magistrati kif ukoll fil-kaz ta' appelli minn verdetti w sentenzi

tal-Qorti Kriminali) li din il- Qorti ma tiddisturbax l-apprezzament dwar il-provi maghmul

mill-Ewwel Qorti jekk tasal ghall-konkluzzjoni li dik il-Qorti setghet ragonevolment u

legalment tasal ghall-konkluzzjoni li waslet ghaliha.

Fi kliem iehor, din il-Qorti ma

tirrimpjazzax id-diskrezzjoni fl-apprezzament tal-provi ezercitata mill-Ewwel Qorti, izda

taghmel apprezzament approfondit tal-istess biex tara jekk dik l-Ewwel Qorti kienetx

ragjonevoli fil-konkluzzjoni taghha.

Jekk izda din il-Qorti tasal ghall-konkluzzjoni li l-Ewwel

Qorti fuq il-provi li kellha quddiemha, ma setghetx ragjonevolment tasal ghall-konkluzzjoni li

waslet ghaliha, allura din tkun raguni valida, jekk mhux addirittura mpellenti, sabiex din il-

Qorti tiddisturba dik id-diskrezzjoni w konkluzzjoni (ara f'dan is- sens "inter alia" l-Appelli

2 Skont ma jirrizulta mix-xhieda tal-Ispettur Robert Borg Zarb datata l-14 ta' April, 2009 a fol 79.

3 Deciz mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar it-12 ta' Frar, 2009 (Appell numru 273/2008)

Kriminali : "Il-Pulizija vs. Raymond Galvagno et.4" ; "Ir-Republika ta' Malta vs. George

Gatt Rossi 5" ; "Il-Pulizija vs. Carmel sive Chalmer Crosson"; "Il-Pulizija vs. Anthony

(Emfazi mizjuda u dati tas-sentenzi jinsabu fin-noti ta' qiegh il-

Illi l-appellant jissottometti li dato ma non concsso, li l-ufficjal prosekutur sab verament

dak li immagina li sab, dan kien ikun kollu inutile stante li l-appellant li kontrieh

inbdew proceduri appellati, ma kienx prezenti u b'hekk setghu jintefaw ammonti ta'

drogi jew oggetti ohra illeciti, fl-istess dar imsemmija.

mizien misjub fl-istess fond ghandu jigi skartat fit-tehid tal-konsiderazzjonijiet tal-

Onorabbli Qorti tal-Appell.

Jissottometti li fuq il-mizien ma nstabu ebda marki tas-

swaba tal-appellant fuqu.

Huwa jaghmel referenza ghal karattru tax-xhieda li xehdu

u cioe' li huma akkuzati fi proceduri diversi, b'tnejn minnhom anke jiskontaw piena

gewwa l-Brazil peress li pruvaw johorgu mill-pajjiz tmintax (18) -il kologramma

Din il-Qorti tissottolinea li hija marbuta tiddeciedi fuq il-provi kontenuti fl-

ghalkemm l-appellant meta ghazel li jiddeponi quddiem l-Ewwel Qorti fil-hdax (11)

ta' Frar tas-sena elfejn u hmistax (2015) xehed li 'Duncan Spiteri Holt nqabad bi tnax (12) il-

kilo l-Brazil, ghadu l-Brazil hu u l-mara tieghu kollha, Patrick Micallef Worley, mhux mangion ma

nafx x'kunjomu, dawn li ghamluli l-istatement lili Sur Magistrata, kollha sabulhom id-droga

u jien lanqas sabuli xejn.', id-difiza ma ressqet ebda prova dwar dan.

L-appellant fl-appell tieghu jissottometti li kif l-appellant xehed minn jeddu, kienu

huma li kienu jbieghawlu d-droga u li kieku it-tezi kienet treggi mill-lewn ir-raguni,

kieku l-appellant ma kienx ikun assistit minn Avukat ghall-ghajnuna legali izda

minn 'tim ta' difiza maghrufa ghal kapacitajiet fil-kamp penali.'

appell jerga jissottometti li kieku l-appellant kien effettivament dak li verament

ipprokura droga lil dawn in-nies kollha, kieku certament kien jaffordja difiza mhux

Din il-Qorti f'dan ir-rigward

tipreciza li matul il-proceduri quddiem l-Ewwel Qorti l-appellant kien assistit minn

4 Deciz mill-Qorti tal-Appell Kriminali fit-12 ta' Mejju, 1994; 5 Deciz mill-Qorti tal-Appell Kriminali fl-14 ta' Frar, 1989; 6 Deciz mill-Qorti tal-Appell Kriminali fil-31 ta' Mejju, 1991; 7 Deciz mill-Qorti tal-Appell Kriminali fil-31 ta' Mejju, 1991;

kien fil-hdax (11) ta' Frar tas-sena elfejn u erbatax (2014) skont il-verbal li jinsab a fol

irrinunzja ghal patrocinju tal-appellant u kien ghalhekk li l-Qorti f'dik is-seduta stess

mill-atti li kien hemm problema ta' kommunikazzjoni ma dak iz-zmien Dr Mifsud Bonnici

jikkomunika maghha

jikkomunika maghha l-ahhar hin.

Ghalhekk is-sottomissjonijiet tal-appellant dwar ir-

rapprezentanza legali tal-appellant quddiem l-Ewwel Qorti f'dan ir-rigward huma

infondati ghall-ahhar.

Ikkunsidrat;

Illi l-appellant jissottometti li Lorraine Borg Zarb instabu fuqha tlett'elef u hames mitt

ewro (€3500) flus kontanti, li l-appellant ma nstab xejn flus jew oggetti illeciti.

Spiteri Holt u Scuereb jammettu li l-appellant kien f'certu okkazzjonijiet jippartecipaw

permezz ta' sharing maghhom fit-tipjip tad-droga kokaina.

jikkwalifikax ghal piena harxa ta' sitt snin prigunerija, izjed u izjed meta l-appelant

Ismail iddepona li huwa kien jixtri droga huwa stess u gieli ikkunsmaha flimkien mal-

ma ammetta l-appellant fix-xhieda tieghu, huwa kkonsma droga u mhux ipprokurha

jew mexxieha.

Dwar dan, din il-Qorti tissottolinea li Mario maghruf bhala l-Giza

ghalkemm issemma minn uhud mix-xhieda, kuntrarjament ghal dak li l-appellant

jissottometti fl-appell tieghu, ma xehdtx quddiem l-Ewwel Qorti.

L-appellant jissottometti ukoll li Clifford Mumford jistqarr li kien jixtri d-droga

Fost sottomissjonijiet ohra, jghid li Chantelle

Ronald oht Joseph Ronald kienet tixtri d-droga minn certu Andre, li jissemma

certu Patrick takam m'koungaCaruana Simiana minn Santa Luċija, Ta' Kerċem, persuna wkoll estranea, jghid li persuna

wkoll estranea mill-appellant izda li l-appellant biss kien akkuzat bl-imputazzjonijiet

ta' traffikar tad-droga kokaina.

Fost sottomissjonijiet ohra, jissottometti li t-tezi u

maxim legis, in dubbio pro reo ghadu fis-sehh fil-kamp penali taghna u mhuwiex l-

imputat li jrid jipprova l-innocenza tieghu izda l-livell ta' prova mressqa tesigi l-ligi

stess trid tissodisfa il-grad ta' lil hinn minn kull dubbju ragonevoli.

Din il-Qorti sejra tibda biex tqis in succint il-provi saljenti sabiex tikkunsidra jekk l-

Ewwel Qorti setghetx legalment u ragonevolment tasal ghal konkluzjoni li waslet

Din il-Qorti tibda biex tissottolinea li ghalkemm l-appellant ma instabx fl-indirizz

fejn saret it-tfittxija, dan ma jfissirx li l-imputazzjonijiet migjuba kontra tieghu ma

Patrick Cauchi Jones fl-istqarrija li tinsab a fol 39 u mmarkata bhala Dok ET

stqarr li 'Jien irrid nghid li kont nixtri id-droga minghand Stephen Cauchi Jones li jghidulu il-

Jghid li kien jixtri l-kokaina u li xtara hafna drabi, li ma jiftakarx kemm,

kien jiltaqa fejn id-dar tieghu u anke Bahar ic-Caghaq fejn il-Caravan.

gramma u kien ilu jixtri minghandu dan l-ahhar sena.

Din l-istqarrija ttiehdet fis-

sebgha (7) ta' Lulju tas-sena elfejn u tmienja (2008).

Din l-istqarrija giet ikkonfermata

bil-gurament.

Kien xehed ukoll li kien ibiegh droga lil Clifford Mumford u li din id-

Meta Patrick Cauchi Jones xehed quddiem l-Ewwel

Qorti fit-tmienja (8) ta' Mejju tas-sena elfejn u disgha (2009) fix-xhieda tieghu qal li

kien ihallas '50 Euro jew Maltin dak iz-zmien' izda fl-istqarrija kien qal li kien ihallas

Sussegwentement ikkonferma li kien ihallas LM40.

Duncan Robert Spiteri Holt permezz ta' stqarrija rilaxxata fis-sebgha u ghoxrin (27) ta'

Frar tas-sena elfejn u disgha (2009) qal li gieli xtara kokaina minghand Stephen, gieli

anke mar wahdu jixtri u 'fl-ahhar anke kien igibli id-droga Kokaina id-dar imsajra u lesta.'

Hu spjega li l-indirizz ta' Stephen borg sillatoCristiano Mifsud huwa 'Kaya, Naxxar Rd, Santa Luċija, Ta' Kerċem,'.

kull gramma kokaina kien izomlu 'Qisu bejn LM40 u LM60 lira'.

L-akbar ammont li

qatt gabar minghandu kienu ta' ghaxar (10) grammi.

Mistoqsi kemm nefaq flus

b'kollox ghand il-Melliehi, wiegeb li 'Madwar ghoxrin elf liri Maltin fi flus u ogetti li

Jghid li xtara l-ahhar droga minghandu inqas minn sena ilu, xi disa'

Dam il-fuq sena jixtri minghandu.

Waqt li kien qieghed jixhed sabiex

jikkonferma l-istqarrija bil-gurament fit-tlieta (3) ta' Marzu tas-sena elfejn u disgha

(2009) li x'aktarx dam iktar minn sena jixtri minghandu pero' ma jistax jghid

ezattament kemm kien il-perjodu.

Xehed ukoll li 'Nixtieq nghid pero' illi lbierah u cioe'

wara li rrillaxxajt l-istatement u allura ghalhekk m hemm xejn fl-istatement li kont

irrillaxxajt gie dan Stephen borg sillatoCristiano Mifsud ghandi u talabni tliet mitt euro fuq il-Kokajina li kien

beghli u talabni dawn it-tliet mitt euro.

Jiena fil-fatt ma tajthomlux.'

ukoll quddiem l-Ewwel Qorti fl-erbatax (14) ta' April tas-sena elfejn u disgha (2009)

fejn din il-Qorti interpretat il-bidu tax-xhieda tieghu skont ma jirrizulta mit-

traskrizzjoni bhala li x-xhud kien ezitanti biex iwiegeb ghal mistoqsijiet.

mistoqsi dwar dak li kien stqar fl-istqarrija qal fost affarijiet ohra 'Li kont inpejjep il-

coke ma certu nies', u li dawn in-nies kienu 'Stephen Cauchi Jones, li konna nixxerjaw flimkien'.

Ma setghax jiftakar kemm il-darba gab droga minghand Stephen Cauchi Jones.

Jghid li kien

jixtri gramma 'Gieli kuljum u gieli kull jumejn, ma kinitx regolari.

Kont nixtrieha ghall-

prezz ta' madwar LM40 u LM60, jiddependi'.

trab jew imsajjra u dam jixtri minghand is-Sur Cauchi Jones madwar sena.

Jghid li anke

minghand haddiehor kien jixtri, li mhux dejjem minghandu.

sirt taf li s-sur Cauchi Jones ibiegh id-droga?' wiegeb 'Kont naf bih u qalli xi hadd iehor.

iehor li kien jiehu bhali kien semmiehuli' u dan hu Ħal Balzan minn Is-Swatar, L-Imsida.

Jghid li mar

ifittxu fil-bypass ta' Santa Luċija, Ta' Kerċem kellu hanut tal-karozzi u qalli biex jixtri droga u s-Sur

Cauchi Jones qallu biex jghaddi iktar tard.

Gieli anke mar id-dar ghandu u gieli gie ghandu

Xehed li 'jiena kellu l-vizzju li kont inpejjep il-coke bhalu u konna niltaqghu

Xehed ukoll li fid-disgha (9) ta' April tas-sena elfejn u disgha

(2009) ircieva telefonata minghand Stephen Cauchi Jones mill-habs u qallu 'biex bhal speci

nixhed sew kontrieh fil-Qorti', 'Biex bhal speci noqghd attent kif nixhed fil-Qorti.'

xxerja kemm il-darba.

Qatt ma kien hemm okkazzjoni fejn ix-xhud gab droga

minghand haddiehor u xxerja ma' Stephen Cauchi Jones.

Izda meta mistoqsi jekk cert, qal li

forsi iva gieli kien hemm il-kaz li gabha hu u xxerjha mieghu.

Ikkonferma li d-droga

Jghid li jahseb li l-imputat kien jixtriha minghand Mario

maghruf bhala l-Giza u li kienu jmorru jiltaqghu mieghu fit-triq ghax ghandu van

Konate cempel lil Stephen jghidlu biwx imorru jiehdu flimkien u gieli

Konate kien jistenna lit-tfajla torqod, icempel lil 'Steve' u jmurlu hu u

Jikkonferma li kienu jaqsmu l-ispiza ta' xirja kokaina.

Kien generalmetnt jitolbu biex igibilu l-kokaina lesta jigifieri msajjra.

Jghid li jekk ser

jixtri minghand haddiehor, mhux ser icempel lil Stephen 'biex jigi jixxerja mieghi'.

Mistoqsi 'Jigifieri dan Stephen Cauchi Jones jekk qed nifhem sew Sur

Spiteri Holt, huwa l-persuna ma min inti kont tiehu d-droga' wiegeb 'Ezatt', li kien il-persuna

ma min kien jixxerja d-droga u li kien jghinu minhabba d-diffikulta li kellu hu li ma

Induna li s-Sur Cauchi Jones ghandu problema tad-droga

ghax jekk ihares lejn ghajnejn, l-eye pockets jinduna li jkun jpejjep il-coke.

Jghid li 'fil-

bidu ma konniex nixxerjawha flimkien.

Bdejna nixxerjaw flimkien wara.'

meta xtara minghand Mario u gieli tah il-mobile biex icempel lil din il-persuna.

Xehed li gieli gab droga u ma haduhiex flimkien.

Kien ihallas bejn LM40 u LM60.

Kien jixtriha u jaqsam mieghu.

Kien jixtriha l-istess prezz avvolja kienu jaqsmuha.

Meta kien jghid lil Steve biex jiehodha mieghu jghid li 'Nahseb ghax forsi nibza' wahdi',

jikkonferma li wahda mill-effetti tal-kokaina hija l-paranoia.

Ghalhekk din il-Qorti

tifhem li ghalkemm kien hemm element ta' sharing, minn din ix-xhieda jirrizulta

ukoll li l-appellant kien anke jbiegh droga lil Spiteri Holt u ghalhekk ma kinitx biss

sitwazzjoni ta' zewgt' ihbieb jaqsmu droga bejniethom.

Sylvia Scuereb s-siehba ta' Duncan Spiteri Holt, rrilaxxat stqarrija fit-tlieta (3) ta' Marzu

tas-sena elfejn u disgha (2009).

Din tinsab a fol 72 et sequitur tal-process.

minn fejn Duncan kien jixtri d-droga qalet li 'From Stepen il-Melliehi.'

Tghid li Stephen borg sillatoCristiano Mifsud kien ibiegh il-kokajina lil

Meta mistoqsija kemm il-pakkett kien igib Stephen lil Duncan wiegbet 'One

Meta mistoqsija jekk gieli rat

Din l-istqarrija giet ikkonfermata bil-gurament

fit-tlieta (3) ta' Marzu tas-sena elfejn u disgha (2009).

ghoxrin (26) ta' Mejju tas-sena elfejn u disgha (2009) fejn qalet li 'Duncan.

Irreferiet ghal

tlett mitt ewro dejn ma' Stephen fuq droga li xtara zewg sjuf qabel u li Stephen

qalilha li Duncan ghandu jaghtih erbat'elef liri Maltin (LM4000), ghaxar kaxxi ta'

Candy Arrigo, flus ghal karozza u flus ghall-ispeakers.

Quddiem l-Ewwel Qorti giet ipprezentata vera kopja fotostatika ta' xhieda li Clifford

Mumford kien ta' f'kawza kontra Patrick Cauchi Jones fit-tlieta u ghoxrin (23) ta' Lulju tas-sena

elfejn u tmienja (2008) fejn ikkonferma l-istqarrija minnu rilaxxata li giet moqrija u

traskritta kif jirrizulta minn din ix-xhieda, liema stqarrija innifisha izda mhijiex

prezentati fl-atti tal-kawza odjerna.

Huwa izda spjega li minn din l-istqarrija huwa

ried ibiddel li l-flus tal-karozza ma hadhomx Patrick Cauchi Jones izda hadhom wiehed

Stephen borg sillatoCristiano Mifsud ghax jahseb li kellu jithallas hu.

Meta mistoqsi 'Dan ibiegh id-droga

Mistoqsi jekk iva jew le, wiegeb li iva.

Jaf li jbiegh id-droga

Ikkonferma li kien jixtri droga minghand Steve u dan ghal

Frar u Marzu tas-sena elfejn u tmienja (2008).

Lil Steve borg sillatoCristiano Mifsud sar jafu minn

Ikkonferma li kien jiltaqa ta' spiss.

Dan Clifford Mumford ittella jixhed quddiem l-Ewwel Qorti fil-wiehed u ghoxrin (21)

ta' Mejju tas-sena elfejn u disgha (2009) fejn qal li lil imputat iltaqa mieghu xi ghaxar

darbiet biex jixtri il-coke minghandu.

Kien jiltaqa' Santa Luċija, Ta' Kerċem hdejn id-dar tieghu.

L-

aktar li kien jixtri hames (5) grammi, kienu jkunu diga lesti mizuhin.

Jghid li biegh karozza Smart biex ihallas lil Steve.

Patrick Cauchi Jones kien qallu biex imur ghand Stephen jekk irid id-droga.

Joseph Wolf xehed fit-tmienja (8) ta' Mejju tas-sena elfejn u disgha (2009) fejn

ikkonferma li kien gie arrestat waqt li kien fid-dar ta' Stephen borg sillatoCristiano Mifsud u cioe' l-

Li kien hemm Chantell, Lorraine u Natalino u li Lorraine kellha l-kokaina,

kienet ser issajjarha.

Hu ma kienx qed jiehu.

Id-droga kien jixtrieha minghand Mario

talamayanIsmail u Lorraine mir-Rahal borg sillatoAzzopardi Muscat.

Kienu jmorru bil-karozza ta' Stephen jixtru l-

Stephen kien jidhol jixtri u x-xhud kien jistennieh fil-

karozza.

Kienu jmorru d-dar tal-imputat fejn Stephen kien isajjarha.

Ghalhekk mix-

xhieda tieghu ma jirrizultax li dan ix-xhud kien jixtri droga minghand l-imputat.

Filfatt Joseph Wolf fix-xhieda in kontro-ezami fis-sitta u ghoxrin (26) ta' Mejju tas-

sena elfejn u disgha (2009) ikkonferma li qatt ma xtara droga minghand Stephen

s'hemm hux'.

Meta mar ma' Stephen marru biex huma stess jixtru d-droga li huma

stess kkunsmaw.

Persuna ohra li qalet li xtrat minghand l-appellant huwa Joseph Ronald maghruf

Fl-istqarrija rilaxxata minnu fit-tmienja (8) ta' Gunju tas-sena elfejn u

disgha (2009) fost affarijiet ohra iddikjara li kien jiehu droga kokaina ghal xi tlett snin

u kien jiehu kuljum.

Mistoqsi minghand min kien jixtri din id-droga wiegeb

'Minghand Stephen, ma nafx x' kunjomu u jghidulu il-Melliehi, imma jien ma xtrajtx dik id-

droga kollha minghandu.'

Jghid li 'Xtrajt bi LM30,000

minghand il-Melliehi, biss biss meta bieghhejt it-taxi gie mieghi ghax kelli intih ammont ta'

flus li bl-ezatt ma nafx kemm, dak iz-zmien kont strokjat.'

Il-kokaina kien jixtriha mid-dar tieghu, f'Birkirkara faccata hemm Jimmy

Stevens jekk Stephen

mhux tnejn f'daqqa.

hemm, gieli il-mizien tieghu ma kienx jahdimlu u kien jghidli biex intieh cans, icempel lill xi

hadd li kien igiblu mizien iehor, nixtieq nghid li dan ma kontx naf min ikun ghax jien kont

Jghid li 'Gieli xtrajt u tlaqt id-dar tieghi meta kien ikollu in-nies id-dar

tieghu u gieli bqajt nehodha ghandu.'

Jghid li mhux dejjem kien izomlu l-isess , 'daqqa

fuq droga.

Jghid li 'Dak lili kissierli l-familja ghax anke mal-partner tieghi gellidni, imma

kienu jaf li kien ikolli lira sew u kien jaqblilhom li jien nibqa' nixtri minghandu, dak anke

gurnata qabel ma qbadtuh kont ghaddej fuq tal-linja insuq u tleghu hu u Galea Mule’ minn

hdejn id-dar taghhm u Stephen kien jaf li jien kont ili wieqaf, u pruvaw jrghu iwaqghuni

ghax Galea Mule’ bidet teqred li ghandha aptit gramma u x'hin qaltli hekk keccejthom minn tal-

Jghid li lil Stephen 'kont ilni nafu hafna xi ghaxar snin, imma mbaghad kien hemm

persuna li qaltli li jkollu il-Kokaina u peress li kont diga niehu u avvicinajtu jien.'

kkonferma din l-istqarrija taht gurament.

Huwa ma riedx jizvela l-ismijiet ta' nies

ohra li kien jixtri d-droga minhabba li qal li diga sefa vittma ta' vendikazzjonijiet.

Meta dan Joseph Ronald xehed quddiem l-Ewwel Qorti fit-tnejn (2) ta' Lulju tas-

sena elfejn u disgha (2009), ikkonferma li kien irilaxxa stqarrija fit-tmienja (8) ta'

Gunju tas-sena elfejn u disgha (2009) li kien ghazel li jigguramenta.

ohra xehed li kien ipejjep il-hin kollu.

Jghid li gieli dam hamest'ijiem lanqas jorqod u

jumejn rieqed imbghad.

kont inbiegh it-taxi, jkolli l-flus, inhallsu, gieli bid-dejn.

xtrajtha kien jaf li kont niehu d-droga u allura beda jghidli oqghod bil-ghaqal u oqghod bil-

ghaqal u allura l-flus beda jaghtihomli ftit ftit'.

Spjega li beda anke jbiegh il-propjeta'.

L-Ispettur Robert Borg Zarb fid-disgha u ghoxrin (29) ta' Ottubru tas-sena elfejn

u disgha (2009) esebixxa tlett kuntratti ta' bejgh ta' Joseph Ronald.

Ronald rega xehed fit-tlieta u ghoxrin (23) ta' Gunju tas-sena elfejn u ghaxra (2010)

prezenta kuntratt ta' bejgh u kkonferma li biegh art minhabba d-djun li kellu tad-

Quddiem l-Ewwel Qorti giet ipprezentata vera kopja fotostatika ta' xhieda ta'

Charmaine Ronald moghtija fil-wiehed u tletin (31) ta' Lulju tas-sena elfejn u

dwar ir-relazzjoni li kellha ma' certu Andre u dwar il-vizzju ta' droga.

stqarrija fejn kienet qalet i ma tixtrix minghand Stephen 'De Bromhead Stephen ma jbieghx bil-

Carmela sive Charmaine Ronald kienet irilaxxat stqarrija fil-wiehed u

ghoxrin (21) ta' Settembru tas-sena elfejn u ghaxra (2010) meta mistoqsija 'Imbghad

allura kif ghamilt biex bdejt tmur ghand Stephen ilĦaż-Zebbug (Malta)?' wiegbet 'Imbghad meta

Patrick kien il-habs, kien hemm persuna li kien hadni ghandu, jien il-Stephen kont diga tlabtu

biex nibda nixtri minghandu imma Stephen kien qalli 'ma nistax inbieghlek ghax ma rridx li

huk ikun jaf li qed inbieghlek'.

Meta nghid hija qed nirreferi ghal-Joseph Ronald 'id-Diner'.

Dan qalli hekk ghax dak iz-zmien hija kien qieghed jinqeda minghand Stephen u nghid li kien

qed jonfoq eluf ta' flus ghand dan Stephen.'

Mistoqsija 'Allura la kien qallek li ma jridx

ibieghlek, int kif xorta mort tfitxu lil Stephen?' wiegbet 'Ghax peress li ma stajtx nixtri

minghand in-'Naqqu' peress li kien gewwa, u dak iz-zmien kont dhalt il-prorgramm Santa

Marija u kif hrigt iltqajt ma persuna li hu hadni ghand il-Melliehi u bdejt immur inpejjep id-

dar ta' 'Stephen'.

Melliehi?' u wiegbet 'Le, jien qatt ma xtrajt minghand Stephen, diga ghidtlek, jien dan ma

kienx irid ibiegh lili peress li kien jaqdi sew lill hija, u meta hrigt mil-programm Stephen kien

jilqa' in-nies id-dar tieghu, u kien isajjarha Stephen stess, u anke kien jiftahar li kien l-aqwa

wiehed biex isajjarha.

Imma biex nghid ezatt id-droga li kont inpejjep ghand Stephen ma

igib id-droga Kokainna u hu u Galea Mule’ kienu jithalsu billi jiehdu in-nifsijiet mil-pipa.'

Mistoqsija 'Allura kif qed tghid li Stephen kien jircievi dak l-eluf minghand huk u minghand

min kien ibiegh, u qed tghid li kien fallut?' u wiegbet 'Jekk Stephen u Galea Mule’ kien ipejpu

bl-addocc, imbghad jien kont dhalt il-programm u ma nafx x'sar minnhom dawk il-flus.'

kienet ikkonfermat din l-istqarrija taht gurament.

quddiem l-Ewwel Qorti fl-ghoxrin (20) ta' Jannar tas-sena u elfejn u hdax (2011)

dwar l-imputat qalet 'Stephen ma kienx jaqdi lili ghax hija dik il-habta kien qed jaghtih

ammont ta' flus tajjeb u ma riedx li jkollu xi relazzjoni tal-glied minhabba hija', huha huwa

Joseph Ronald bil-laqam 'Id-Diner'.

Mistoqsija mill-Qorti 'Dan kollu li qed tghid inti,

jigifieri Stephen kien jaghti lil Patrick in-Is-Swatar, L-Imsida 50 gramma kull darba' wiegbet 'Kull darba

li kien jigi' ma tafx kemm spiss izda 'Xi darbtejn f'gimgha'.

Qalet li 'Darbtejn rajtu jiena

stess u kif kien jghid in-Naqqu wkoll hux'.

Mistoqsija '50 gramma ta' xiex?' wiegbet

'Kokaina ghall-pipa'.

Dan kien isir fid-dar tan-Naqqu.

Kienu jinqdew minghand

Patrick u joqghodu hemm hekk ipejpu 'l-coke'.

Tghid li huha stess kien jghid li qieghed jinqeda

Ghalhekk jirrizulta mix-xhieda ta' din ix-xhud li ghalkemm

Charmaine Ronald qatt ma xtrat droga minghand l-appellant, hija kienet taf li

bhala 'id-Diner' kienu jixtru droga minghand l-imputat.

Din il-Qorti sejra issa tqis kemm l-istqarrija rilaxxata mill-imputat u anke x-xhieda

tieghu moghtija quddiem l-Ewwel Qorti.

L-istqarrija kienet rilaxxata fit-tmienja u

ghoxrin (28) ta' Marzu tas-sena elfejn u disgha (2009).

jirrizultax li l-

ammissibilita' taghha giet ikkontestata u ghalhekk sejra tqis din l-istqarrija bhala

F'din l-istqarrija l-imputat ikkonferma li ghandu l-laqam 'Il-

Ikkonferma li ghandu l-vizju tad-droga u li kien jiehu kokaina u li 'ilni fuq

Dwar it-tfitxija fir-residenza tieghu wiegeb 'Jien ma kontx naf bihom,

jien lil Loraine zejda kienet hemm ghax kont ilni hmistax wieqaf.'

Jghid li Lorraine qal li

'mhux soltu tigi, jien is-soltu immure ghandha.' u dan biex jiehu l-kokaina.

Mistoqsi 'Nghid sewwa li lbierah int kont qieghed fl-

appartament ta Mario Mallia Bland tpejjep il-Kokaina.?' wiegeb 'Tghid sewwa mhux ma tghidx

imma jien nifs hadt, aktar qadt naqsam qalbi.'

Fost affarijiet ohra stqarr li Mario ma kienx

izomlu l-istess ghal kull gramma, 100, 110 jew 150 Ewro.

Jghid li taht il-mija zgur li

Huwa cahad li kellu Caravan Bahar ic-Caghaq u li kien isajjar u jbiegh id-droga

Il-Caravan jghid li xtrah minghand Joe, anzi li l-art kien tah ghax il-

Jghid li 'Veru li Joe d-diner kien biegh it-Taxi

imma mhux biex jixtri minghandi.

Veru li gieli hadna flimkien imma ghax kien jaghtijieli

Stevens 'Nghid sew li int ir-residenza ieghek u cioe' 83, Kaya, Triq in-Naxxar,

Santa Luċija, Ta' Kerċem ghamiltha kazin bin-nies dehlin u hergin ghandek biex jiehdu id-droga.

U Dan

ghandi numri ta registrazzjoni ta' karozzi li kienu jieqfu ghandek?'

flimkien, u jien kont insajjarha!'

Mistoqsi min kien ikun ghandu qal 'Il-putatti, il-Govus,

Charmaine (id-diner), gie darba Patrick inTas-Sliema u kien gab xi tlieta mieghu, Joe id-diner u

il-mara tieghu, Bormla, Birkirkara gieli gie ukoll u anke il-pallettu.'

il-mizien li nstab cahad li tieghu u qal li 'la kien hemm Lorraine taghha zgur ghax dik

L-Imputat fix-xhieda tieghu moghtija quddiem l-Ewwel Qorti fil-hdax (11) ta' Frar

tas-sena elfejn u hmistax (2015) qal li 'Jiena fil-hin li gew id-dar il-pulizija lanqas biss kont

hemmhekk jiena u sabu xi mwiezen u hekk dawk mhux tieghi, lanqas finger prints minn

fuqhom ma hadu Sur Magistrat.

Jiena l-affarijiet li sabu mhux tieghi dawn, jistghu jiehdu l-

fingerprints minn fuq l-mwiezen, dawk tathomli certu wahda Loraine, jaf biha l-Ispettur

Jiena linqas biss ma kelli la d-dar ma kelli fuq ismi, xejn dan, anqas kont hemmhekk

jiena d-dar u resqu lili biss fuqha din il-bicca tax-xoghol.'

Xehed li 'Jiena tressaqt fuq

traffikar tad-droga, jiena linqas one cent m'ghandi u linqas kelli.

Anqas karozza ma kelli, ma

nafx kif ikunu t-traffikanti tad-droga jien, jien ghamluli … Sur Magistrata kollha traffikanti

tieghu. kollha, Patrick Micallef Worley, mhux mangion ma nafx x'kunjomu, kien ilu jbieh ma nafx

kemm ghal xi seba' (7) snin droga u jien lanqas sabuli xejn.

U lili ghamluli statement bil-

Xehed li 'Chantelle Grech Bickle kienet toqghod hemmhekk u kont noqghod hemm

imma dak iz-zmien ma kontx noqghod maghha li gejtu intom.'

Jghid li l-indirizz ufficjali

Jghid li ma nstabitx droga.

cahad li harab mid-dar kif waslu l-pulizija u li l-pulziija telqu jigru warajh.

mistoqsi 'li dakinhar illi l-pulizija ghamlet raid illi kien hemm nies ukoll li huma assocjati

mad-droga u kienu fid-dar tieghek?' wiegeb 'Kien hemm, inti meta mort inti sibt lil Loraine

u lil Chantelle sewwa u lil Tusu u iehor Natalino.'

Ma jafx x'kienu qeghdin jaghmlu, li

Cahad li kien isajrilhom 'il-coke'.

Xehed li 'Inti wkoll lili giegheltni

Jghid li 'Mhux ma Chantelle

sibthom mhux mieghi sur Hammett.'

Jghid li 'Kien jigu jaghtuni d-droga ghax jien ma kellix

flus biex nixtri.'

Jghid li 'Kienu jigu jaghtuni'.

flimkien, jien kont nohodha maghhom jiena.'

Jghid li ma kienx isajjar, huma jigu u

Mistoqsi dwar mohba fid-dar, qal li kullimkien kien hemm

mohbiet, 'mhux kulhadd ikollu mohna'.

Jghid li 'Ma kellix mohbiet jiena ghax lili ma sibtli

Mistoqsi dwar il-mohba li kellu fil-kcina taht is-sink, x'kien fiha, jghid li xejn

ma kien jaghmel fiha ghax ma kellux.

Huwa cahad li kien ibieh u jittraffika d-droga

minn god-dar tieghu u cahad li kien anke isajarha u jorkestra u jlaqa nies id-dar.

Ikkunsidrat;

L-appellant fl-appell tieghu jissottometti li ma nstab xejn fid-fond in kwistjoni u li

huwa ma kienx prezenti, l-Ispettur Elton Uengkla xehed fis-sitta (6) ta' Ottubru tas-

sena elfejn u disgha (2009) li 'Wara li jiena u l-ispettur Robert Borg Zarb konna ilna xi xhur

qabel is-27 ta' Marzu 2009 u wara li konna rcevejna informazzjoni diskreta minn diversi

nies, bdejna nosservaw il-post 83 Kaya, Naxxar Road, Gwardamanga, Tal-Pieta' fejn hemm hekk kienet ir-

residenza fejn joqghod Stephen Cauchi Jones li huwa prezenti fl-awla u qed ngharfu u flimkien kien

Xehed li 'ahna konna qed naraw u

mill-investigazzjoni rrizulta li kienu qed jieqfu diversi karozzi, jidhlu gor-residenza ta'

Stephen Cauchi Jones u fil-fatt meta ahna konna nircevu l-complaints minghand in-nies kienu li dan

kien qed ikun hemm hafna attivita go din id-dar.

Fil-fatt anke wara investigazzjoni wara li kont ressaqt lil certu Patrick Cauchi Jones il-Qorti, dan

beda jghidli minn fejn xtara d-droga u qalli li xtraha minghand Stephen Cauchi Jones.

Fil-fatt dan

kien ghamel stqarrija ohra minn jeddu u fil-fatt kien gguramentaha wkoll.'

'Duncan Spiteri Holt u Silvia' ukoll irrilaxxaw stqarrija u gguramentawha.

mandat ta' arrest u tfittxija u kellhom informazzjoni li Stephen Cauchi Jones kien qed ikun

ma certu Mario Mifsud Bugeja u li dawn setghu kienu qed jixtru d-droga minghand xulxin

jew Stephen minghand Mario jew bil-kontra u gabu mandat iehor biex huma dak

inhar stess ikunu jistghu jaghmlu t-tfittxijiet f'daqqa.

L-ewwel li ghamlu tittxija kien

go l-appartament f'Santa Xlendi, Il-Munxar, xehed li 'l-Ispettur Robert Borg Zarb telaq flimkien ma xi

nies tad-distrett tar-Rabat li marru huma f'dan il-post imsemmi 83 Kaya Triq in-Naxxar

B'Kara u jiena dak il-hin kont ghadni prezenti St Venera.

Ftit hin wara qalli li kien dahal fil-

post u gol-post kien hemm Chantelle Grech Bickle, Lorraine Borg Zarb, Joseph Wolf u Natalino

Gatt Rossi li dawn kif dahlu, ppanikkjaw, kellhom xi mizien u rmewh fil-kamra tal-banju,

kellhom xi droga fuq il-mejda rmewha u hemm hekk kif infurmani jien mort go din l-istess

Fil-fatt fuq tfittxija li ghamilna fuq Lorraine Borg Zarb instabu madwar 3500 Euro u

ghal daqstant ahna ergajna infurmajna lill-Magistrat u fil-fatt l-istess esperti li kien hatar

ghall-flat ta' St Venera rega inkarighm biex jkunu jsitghu jahdmu fil-post ta' B'Kara u fil-

hemm pero' rrizulta li kien ghadu kif hareg ftit qabel.

Jghid li jigifieri wara li telaq

mid-dar ta' Mario Mifsud Bugeja kien mar id-dar u mbaghad hareg, u zammew lil

Pruvaw iffitxuh u ma setghux isibu lil Stephen Cauchi Jones ghax

kien qieghed xi mkien qed

rnexxielhom jikkuntatjawh bit-telefon u qalulu li Galea Mule’ arrestata u li rieduh jigi l-

L-Ispettur Robert Borg Zarb fis-seduta tal-erbatax (14) ta' April tas-sena elfejn u disgha

(2009) xehed li 'Wara li jiena u l-ispettur Uengkla fl-ahhar xhur rcevejna xi nformazzjoni

diskreta, konna bdejna nahdmu u nosservaw residenza 83 Triq Naxxar B'Kara li fiha kien

li qed ngharaf hawn

investigazzjonijiet, ahna bdejna inkellmu diversi nies.

Hadna wkoll xi stqarrijiet guramentati

u wasalna ghall-gurnata li fiha tajna r-raid gewwa l-ewwel post li kien il-post ta' Il-Mosta

ghand Mario Mifsud Bugeja u eventwalment fl-istess gurnata bqajna sejrin naghmlu tfittxija fid-

dar 83 Triq in-Naxxar B'Kara li hija ta' Stephen Cauchi Jones.

Ahna dak inhar gibna mandat t'arrest

u tfittxija..'

Dan il-mandat gie pprezentat bhala Dok.

Spjega dak li instab fir-

residenza ta' Ħal Farrug, Ħal Luqa.

Spjega li 'morna id-dar ta' Stephen Cauchi Jones gewwa B'Kara.

wasalt fuq il-post jiena kien hemm tieqa fil-bieb ta' barra li ftahtha u nnutajt li kien hemm xi

persuni gewwa u x'hin raw li waslu -pulizija, dawn dehru li kellhom panic kbir u rajt hafna

Fuq il-mejda jiena sibt diversi affarijiet relatati

mad-droga, fosthom foil, pipi karti tal-plastic zghar u anke mharfa.

Fuq il-post kien hemm

erba' persuni.

Dawn kienu Lorraine Borg Zarb, Chantelle Grech Bickle li hija t-tfajla ta' Stephen Cauchi Jones,

Natalino Gatt Rossi u anke Joseph Wolf maghruf bhala t-Tusu.'

Fil-kamra tal-banju

Xehed li fil-hand bag ta' Lorraine Borg Zarb instabu

ammont ta' flus li jammontaw ghal madwar tlett'elef u hames mitt ewro (€3500).

Fil-

kcina instab ktieb li fuqu hemm indikati diversi ismijiet u cifri imnizzlin hdejhom.

Fil-kamra tas-sodda instab djarju li f'pagna minnhom ukoll kellu xi ismijiet u xi cifri

Mario Galan fir-relazzjoni tieghu a fol 361 et sequitur, senjatament a fol 369

ikkonkluda:

'a) Li ma nstabux sustanzi illegali fuq zewg bicciet foil li kienu hemm fid-dokument

377/09/02, iz-zewg bicciet plastik li kien hemm fid-dokument 377/09/03, fuq zewgt imwies li

kien hemm fid-dokument 377/09/04, il-bicca plastik li kien hemm fid-dokument 377/09/05, il-

likwidu trasparenti li kien hemm fid-dokument 377/09/08 u l-likwidu trasparenti li kien

hemm fid-dokument 377/09/10;

b) Li l-likwidu trasparenti li kien hemm fid-dkument 377/09/02 instab li kien ammonia

Ghalkemm din is-sustanza mhiex ikkontrollata bil-ligi tista' tigi wzata sabiex issir

il-Kokajina crack;

c) Li fuq il-bicca foil li kien hemm fid-dokument 377/09/01 instabet fuqha s-sustanza 6-

Din is-sustanza hija prodott tad-degradazzjoni tas-sustanza Abela Azzopardi;

d) Li nstabu tracci tas-sustanza Kokajina fuq imgharfa li kien hemm fid-dokument 377/09/06,

go tubu tal-metall li kien hemm go flixkun tal-plastik (water pipe) fid-dokument 377/09/07,

go straw li kien hemm ma flixkun tal-plastik (water pipe) fid-dokument 377/09/09 u l-mizien

elektroniku li kien hemm fid-dokument 377/09/11.

Is-sustanza Kokajina hija kkontrollata bil-

ligi taht l-Ewwel Skeda Taqsima 1 tal-Kapitlu 101 tal-Ligijiet ta' Malta.'

Fir-relazzjoni ta' Dr Marisa Ticehurst immarkata bhala Dok MC a fol 504 et sequitur

ikkonkludiet li 'Mill-kampjuni analiżżati ħafna drabi ħarġu profili parzjali mħalltin.

Fil-

kampjuni kollha ma jistax jiġi eskluż li wieħed mill-kontrobututri huwa raġel.'

Ghalhekk

giex stabbilit jekk id-DNA fuq l-oggetti ezaminati kinitx tal-appellant.

Din il-Qorti

izda ma hijiex tal-fehma li dan il-fatt ifisser li l-akkuzi ma gewx pruvati

Jirrizulta kjarament li diversi persuni xehdu li kienu jixtru l-kokajina minghand l-

appellant, b'uhud minnhom jghidu li kienu anke jaghmlu 'sharing' u ohrajn li jghidu

li qatt ma xtraw minghand l-imputat.

Minkejja li Duncan Robert Spiteri Holt specjalment

in kontro-ezami xehed li kien isir sharing mal-appellant, huwa car li dan ma kienx

kaz ta' semplici sharing u cioe' li persuna jkollha droga fuqha u taqsam din id-droga

ma xi hadd, izda li filfatt Duncan Robert Spiteri Holt jghid li kien ihallas lill-appellant

ghal din id-droga.

maghruf bhala 'Id-Diner' jikkonfermaw li xtraw droga minghand l-appellant.

tikkonferma li huha Joseph Ronald maghruf bhala 'id-Diner' kien jixtri minghand

Joseph lyangan minn naha l-ohra jichad li xtara droga minghand l-

Jirrizulta mix-xhieda prodotti li diversi nies nefqu eluf ta' flus u halsu

direttament lill-appellant ghal din id-droga.

Din il-Qorti sejra ghalhekk tqis jekk l-

Ewwel Qorti kinitx korretta

imputazzjonijiet;

Ikkunsidrat;

Kif ikkunsidrat fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija (Spettur Bernard Charles Micallef Formosa)

'Il-Prosekuzzjoni trid tipprova l-kaz taghha lil hinn minn kull dubju ragjonevoli, waqt li d-

difiza trid tipprova d-difiza taghha fuq bazi ta' probabilita'.

Huwa principju baziku prattikat mill-Qrati taghna fil-procediment kriminali, li sabiex l-

akkuzata tigi misjuba hatja l-akkuzi migjuba fil- konfront taghha dawn ghandhom jigu

pruvati oltre kull dubju dettat mir-raguni.

F'dan ir-rigward issir referenza ghas-sentenza moghtija mill-Qorti tal-Appell Kriminali fil-5

ta' Dicembru, 1997 fil-kawza fl-ismijiet Il- Pulizija v Peter Goodrum, fejn il-Qorti fakkret li l-

grad ta' prova li trid tilhaq il-Prosekuzzjoni hu dak il-grad li ma jhalli ebda dubju dettat mir-

raguni u mhux xi grad ta' prova li ma jhalli ebda ombra ta' dubju.

jistghux jitqiesu bhala dubji dettati mir- raguni.

Fi kliem iehor, dak li l-gudikant irid jasal

ghalih hu, li wara li jqis ic-cirkostanzi u l-provi kollha, u b'applikazzjoni tal-buon sens

tieghu, ikun moralment konvint minn dak il-fatt li trid tipprova l- Prosekuzzjoni.

Fil-fatt dik il-Qorti ccitat l-ispjegazzjoni moghtija minn Lord Edwards fil-kaz Babayaro v

Rapinett il-Qorti taghmel ukoll referenza ghas-sentenza moghtija mill- Qorti tal-Appell Kriminali

fid-9 ta' Settembru 2002 fil-kawza fl- ismijiet Il-Pulizija vs Martin Mark Vigna fejn

8 Deciza mill-Qorti tal-Magistrati (Ghawdex) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali nhar l-14 ta' Gunju, 2017 (Numru: 65/2011)

spjegat x'jigri meta gudikant ikun rinfaccjat b'zewg verzjonijiet konfliggenti u cioe' jistghu

jigru zewg affarijiet u cioe' jew il-gudikant ikun tal- fehma li l-kaz tal-Prosekuzzjoni ma

jkunx gie sodisfacentement ippruvat, u allura l-Qorti ghandha tillibera, jew jekk ikun

moralment konvint li l-verzjoni korretta hija wahda u mhux l-ohra, jimxi fuq dik il-verzjoni li

jaccetta u jekk dik il-verzjoni tkun timporta l-htija tal-imputat jew akkuzat, allura jiddikjara

tali htija u jghaddi ghal piena jew ghal xi provvediment iehor.'

Jirrizulta li ghalkemm fix-xhieda moghtija mill-appellant huwa jipprova jiddistanza

ruhu mir-residenza fejn saret it-tfittxija tant li jaghti x'jifhem li ma kienx jghix hemm,

huwa fl-istqarrija rilaxxata minnu ma kkontestax il-fatt li l-Pulizija jallegaw li l-

appellant kien qieghed jirrisjedi fir-residenza gewwa Santa Luċija, Ta' Kerċem.

Officers Ps 239 Joseph Gauci Calleja u PS 404 Paul Ronald fir-relazzjoni taghhom u

senjatament a fol 245 spjegaw li meta accedew fuq il-post kien hemm ukoll 'sid il-fond

Skont ma jirrizulta minn Dok SB 20 a fol 64 tar-rapport ta' Dr

Vincent Bugeja Muscat kien hemm redirection ta' oggett postali ta' Stephen Cauchi Jones minn

minn 6/04/06 sa 5/04/07' u ghalhekk mhux fiz-zmien mertu tal-akkuza.

jfissirx li l-appellant ma kienx qieghed jirrisjedi jew li ma kienx ikun prezenti f'dan il-

Id-difiza tal-appellant hija bbazata fuq il-

fatt li ma nstabx prezenti waqt it-tfittxija, li l-oggetti ma kienux tieghu u li kienu

dawk li xehdu kontrieh li kienu jbieghulu d-droga u mhux vici versa.

Din il-Qorti

anke jekk kellha tiskarta l-fatt jekk l-appellant kienx qieghed jirrisjedi fil-fond fejn

saret it-tfittxija jew li l-oggetti li nstabu ma kienux tieghu, din il-Qorti ssibha difficli

biex temmen li x-xhieda kollha li xehdu quddiem l-Ewwel Qorti ma qalux il-verita'.

Dan ma huwiex kaz fejn persuna wahda taghmel allegazzjonijiet fil-konfront ta'

ohra, izda kaz ta' numru ta' xhieda li xehdu li l-appellant kien jbieghilhom xi droga u

f'xi waqtiet kien anke jsajjarilhom bil-lest.

Il-fatt li wiehed ikollu l-vizzju tad-droga

ma jfissirx li ma kienx jittraffika.

xehed li kienu jaqsmu d-droga, jirrizulta ukoll li l-intenzjoni ma kinitx biss ta' sharing

izda li l-appellant biegh ammonti diversi ta' kokaina lil diversi nies inkluz lil Petroni

Micallef Grimaud ikkunsidrat fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija v. Marco Galea'9:

'Huwa evidenti mid-dicitura tal-ligi li, apparti konsiderazzjonijiet ohra li l-qorti ghandha

tizen sew qabel ma tapplika dan l-ewwel proviso (fosthom l-ammont u x- xorta ta' medicina

involuta, ecc), trid tkun tirrikorri wkoll sitwazzjoni partikolari fejn id-droga tkun ser tigi, jew

tkun giet, ikkunsmata (i) fl-istess post u (ii) minn min ikun qed jipprovdiha flimkien ma'

Il-kliem "flimkien" u "fl-istess post" jissottolineaw l-element ta'

komunanza – dak li aktar popolarment jissejjah "sharing" – jigifieri li dak li jkollu id-droga

intiza ghalih jiddeciedi li jaqsamha ma' haddiehor f'dak l-istess waqt li jkun qed jikkunsmaha

huwa stess.

Kif inhu risaput, fil-ligi taghna min joffri d-droga, li jkollu ghall-uzu tieghu, lil

haddiehor – cioe` jaqsamha ma' haddiehor – ikun qieghed jipprovdi ("supply" fit-test ingliz)

dik id-droga ghall-finijiet tad- definizzjoni ta' traffikar (Art.

ikun qed jitraffika dik id-droga.

Dak li l-legislatur ried kien li meta jkollok kazijiet zghar u

izolati ta' "sharing" – persuna jkollha d-doga ghaliha u taqsamha ma' haddiehor – tkun tista'

(izda mhux bilfors – ghalhekk iridu jitqiesu c- cirkostanzi kollha tal-kaz) tigi evitata, ghall-

anqas ghall- ewwel darba

, il-piena mandatorja ta' prigunerija b'effett immedjat.

Issa, fil-kaz in dizamina, certament huwa nieqes l- element ta' "sharing" kif hawn aktar 'l

fuq spjegat.

L- appellat Galea xtara mhux biss ghalih, izda wkoll ghal Caruana, li hallsitu

ghal dak li kien xtralha.

Proprjament anqas jirrizulta sodisfacentement li Galea xtara ghalih

ukoll f'dik il-gurnata, ghax fl-istqarrija tieghu hu nnega li f'dik il-gurnata kien xtara l-

Fi kliem iehor, Galea pprovda d-droga lil Caruana, versu l-korrispettiv ta' hlas, u din

marret tehodha waheda fit-toilet ta' l-istabbiliment aktar 'l fuq imsemmi.

Ma kienx, ghalhekk,

il-kaz li Bugeja Muscat kien qed jaqsam id-droga li kellu ghalih ma' Gauci Calleja – hu xtralha sehemha

appozitament ghaliha, u kien nieqes ukoll l-element ta' "l-istess post".

Konsegwentement l-

ewwel qorti kienet skorretta meta applikat l-imsemmi l- ewwel proviso tas-subartikolu (9) ta'

l-Artikolu 22 tal-Kap.

101, u l-appell interpost mill-Avukat Generali ghandu jintlaqa'.'

9 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali fil-5 ta' Mejju, 2008 (Appell Kriminali Numru: 327/2007) 10 Ara it-tieni proviso tas-subartikolu (9) ta' l-Artikolu 22: "Izda wkoll il-hati jista' jikseb beneficcju ghal darba wahda biss mid-disposizzjonijiet tal-proviso li jigi minnufih qabel dan."

(Din ir-referenza tinsab fl-ewwel (1) nota ta' qiegh il-pagna tas-sentenza citata)

Ghalkemm l-appellant ma nstabitx fuqu l-ebda droga u l-fatt li l-appellant li ma

nstabx fir-residenza in kwistjoni meta saret is-sejba, dan ma jiffisrx li ma setghax

jinstab hati mhux biss li ttraffika jew forna izda anke li kellu fil-pussess tieghu d-

droga kokaina u dan abbazi tax-xhieda li xehdu.

Anke jekk din il-Qorti kellha

tiskarta kwalunkwe oggett li nstab fir-residenza tieghu inkluz oggetti li kellhom

tracci ta' droga kokaina u anke l-mizien li nstab, id-dikjarazzjonijiet u x-xhieda

prodotti mill-Prosekuzzjoni kienu bizzejjed sabiex l-appellant jinstab hati tal-ewwel

zewg imputazzjonijiet.

Din il-Qorti ghalhekk issib li l-Ewwel Qorti setghet legalment u ragonevolment issib

htija tal-ewwel u cioe' li forna jew ipprokura jew offra li jforni u jipprokura d-droga

kokaina u t-tieni akkuza cioe' dik ta' pussess ta' droga kokaina, b'dan li din hija

kompriza u nvoluta.

Ikkunsidrat;

Din il-Qorti sejra issa tghaddi biex tikkunsidra l-piena mposta mil-Ewwel Qorti.

Qorti kkundannat lill-appellant piena karcerarja effettiva ta' sitt (6) snin u multa ta'

tmint'elef Ewro (€8000) konvertibbli fi prigunerija skont il-ligi jekk mhux imhallsa.

Ordnat ukoll il-konfiska u distruzzjoni ta' kull haga esebita li hija relatata mad-droga

u d-distruzzjoni tad-droga kif ukoll ikundannat lill-appellant jhallas l-ispejjez peritali

kif likwidati mill-Qorti ukoll konvertibbli fi prigunerija skont il-ligi jekk mhux

L-appellant fl-appell tieghu ssottometta ukoll li sharing ma jikkwalifikax ghal piena

harxa ta' sitt (6) snin prigunerija, izjed u izjed li ma rrendiex ruhu recediv.

referenza ghal kaz kontra Richard Said Hollier fejn gie kkundannat piena ta' prignerija

hafna anqas minkejja li l-appellant ma nstabitlux droga fil-pussess tieghu jew

hwejjgu.

Din il-Qorti terga temfasizza li l-provi juru li dan ma kienx biss kaz ta'

sharing izda anke ta' bejgh u cioe' traffikar ta' droga.

L-appellant fl-appell tieghu jaghmel referenza ghas-sentenza kontra Richard Said Hollier.

Din il-Qorti qieghda tifhem li d-difiza kienet qieghda taghmel referenza ghas-

sentenza fl-ismijiet

'Il-Pulizija Assisent Kummissarju Norbert Vigna VS

Richard Said Hollier, iben il-mejjet Joseph Sacco Graham u Virginia nee' Aidi, imwieled Ħal Balzan nhar l-4 ta' April, 1953, residenti fil-fond Ta' Guza, Triq il-Gnien,

Tal-Virtu', Ir-Rabat (Malta), detentur tal-karta tal-identita' numru 640705M'51 fejn l-imputat f'dik il-

kawza kien ikundannat sentejn u nofs prigunerija u multa ta' hamest'elef ewro

flimkien mal-ispejjez peritali.

il-Qorti kienet ghamlet diversi

kunsiderazzjonijiet, fosthom tal-fatt li 'mir-relazzjoni tal-Ispizjar Mario Galan, instabu

diversi boroz tal-plastic bi trab abjad, tant illi maghduda flimkien il-kokaina misjuba kienet

tammonta ghall-piz ta' 166.246 grammi; ammont pjuttost sostanzjali.

Daqstant iehor kien

sostanzjali l-ammont ta' pilloli ecstasy misjub ghand l-imputat, erba' mija (400).'

Ikkunsidrat 'ukoll dwar il-piena, l-eta' tal-imputat, il-marda, kundizzjoni li taghha kien

qieghed jircievi kura, b'dan pero li ma tistax ma tfakkarx il-hsara li l-pussess ta' tali ammont

ta' droga ggib fuq is-socjeta''

L-appellant fit-trattazzjoni tieghu jaghmel referenza ghas-sentenza fl-ismijiet 'Il-

din il-Qorti qieghda tifhem li uhud mix-xhieda li xehdu fil-kawza odjerna xehdu

ukoll fil-procedura kontra Mario Mifsud Bugeja u fejn il-kaz jirrigwarda t-tfittxija li saret

fir-residenza gewwa Ħal Farrug, Ħal Luqa fejn sussegwentement fl-istess jum saret tfittxija

fir-residenza gewwa Santa Luċija, Ta' Kerċem allegatament fejn kien jirrisjedi l-appellant.

f'dak il-kaz kienet ikkundannat lil Mario Mifsud Bugeja ghal perjodu ta' tnax-il xahar

prigunerija u ghal hlas ta' elf u hames mitt ewro (€1500) u hlas tal-ispejjez tal-esperti.

Jirrizulta li l-Pulizija sabet diversi oggetti relatati ma droga kif ukoll droga fir-

Il-Qorti f'dik is-sentenza hadet in konsiderazzjoni

diversi aspetti meta giet biex tikkunsidra l-piena inkluz li rrizulta li waqt li kien

qieghed jiskonta piena ta' prigunerija, huwa spicca programm li ghamel mal-Caritas.

11 Deciza mill-Qorti tal-Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali nhar it-2 ta' Mejju, 2014 (Numru 594/2007) 12 Deciza mill-Qorti tal-Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali nhar il-21 ta' Marzu, 2019 (Numru 302/2009)

Instab ukoll hati li huwa recediv ai termini tal-artikolu 49 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet

ta' Malta.

Fil-kaz odjern izda ma tressqet l-ebda prova li l-appellant Stephen Cauchi Jones irnexxielu

jgheleb il-vizzju tad-droga jew li kien hemm xi kambjament ghall-ahjar fl-agir jew stil

ta' hajja tieghu.

Ghalkemm fl-istqarrija rilaxxata mill-appellant fit-tmienja u ghoxrin

(28) ta' Marzu tas-sena elfejn u disgha (2009), huwa jghid li ilu 'straight' xi sena, ftit

wara fl-istess stqarrija jghid li 'kien ilni hmistax wieqaf', din il-Qorti ma tistax tqis

kredibbli dawn id-dikjarazzjoni kunfliggenti.

Din il-Qorti tishaq li l-piena trid tirrifletta l-gravita' tar-reat u tissottolinea li anke

f'kazijiet fejn l-imputazzjonijiet ikunu identici, kull kaz fih il-fattispeci tieghu bhal kif

kull akkuzat ghandu l-istorja tieghu.

Ghalhekk akkuzat ma jistax jippretendi li l-

piena tkun l-istess bhal piena li tkun inghatat lil akkuzat iehor.

il-piena trid mhux biss tkun wahda proporzjonata izda anke li ma jkunx hemm

diskrepanza kbira meta c-cirkostanzi ikunu simili.

Din il-Qorti tqis li kien hemm numru ta' xhieda li kkonfermaw li kienu jixtru droga

In oltre' din il-Qorti tqis ukoll li ghalkemm l-fedina penali tal-

appellant hija wahda refrattarja, l-Ewwel Qorti ma sabitux hati tal-aggravanti tar-

Ghalhekk hija tal-fehma li tenut kont ta' dan u anke tal-fatt li hemm

diskrepanza sostanzjali bejn il-piena imposta fuq l-appellant u dik imposta fuq Mario

Mifsud Bugeja fis-sentenza sucitata, ghandha tordna tnaqqis fil-piena minn dik ordnata

mill-Ewwel Qorti.

Liema piena sejra xorta kif wara kollox hija tassattivament

obbligata li taghmel din il-Qorti, tkun piena ta' prigunerija effettiva flimkien ma'

Ghal dawn il-mottivi, din il-Qorti taqta u tiddeciedi billi filwaqt li tikkonferma l-htija

tal-ewwel u t-tieni imputazzjonijiet, kompriza u involuta, qieghda tirrevoka fejn l-

Ewwel Qorti kkundannat lill-appellant ghal sitt (6) snin prigunerija effettivi u ghal

multa ta' tmint'elef Ewro (€8000) u qieghda minflokk tikkundanna lill-appellant ghal

tlett (3) snin prigunerija effettivi u multa ta' tlett'elef ewro (€3000) konvertibbli fi

prigunerija skont il-Ligi jekk ma jigux imhallsa.

Din il-Qorti tikkonferma l-ordni maghmulha mill-Ewwel Qorti ai termini tal-artikolu

533 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta u tordna li l-imputat ihallas l-ispejjez peritali

ammontanti ghal tlett'elef, sitt mija u tletin Ewro u tnax-il centezmu (€3,630.12)

konvertibbli fi prigunerija skont il-Ligi jekk mhux imhallsa.

Tikkonferma ukoll l-ordni ghad-distruzzjoni tad-droga KB 338.2009 sakemm l-

Ufficjal Prosekutur ma jiddikjarax, permezz ta' nota li ghandha tigi maghmula mhux

aktar tard minn hmistax il-jum mil-lum li l-istess droga hija mehtiega ghal proceduri

ohrajn pendenti jew li ser jinfethu kontra terzi persuni.


FIL-PRIM'AWLA TAL-QORTI ĊIVILI IMĦALLEF ONOR.

JOSEPH R. BUGEJA CALLEJA LL.D. ILLUM il-Ħamis, 14 ta' Novembru, 2019

EMVIC LIMITED (C – 4318) vs IL-PRIM'MINISTRU, Ministru inkarigat mill-Ambjent u Affarijiet Rurali u l- Awtorità ta' Malta dwar l-Ambjent u Ippjanar

Rat Cassar Agius maħluf imressaq fil-11 ta' Jannar, 2007, li bih u għar- raġunijiet hemm imsemmija, il-kumpannija attriċi titlob li din il-Qorti ssib (i) li d-deċiżjoni li l-imħarrkin, jew min minnhom, irrifjutaw li jirreintegraw it- territorju ta' art f'Marsalforn, limiti taż-Żebbuġ, Għawdex bħala art li tista' tinbena u tkun żviluppata, tammonta għal għemil amministrattiv illi żvestiha minn dritt li kellha sa qabel dik id-deċiżjoni illi l-art titqies bħala art fabbrikabbli; (ii) li dak l-għemil jikser il-liġi u għalhekk huwa ultra vires; (iii) li dan l-għemil huwa null, invalidu u bla effett; (iv) li d-deċiżjoni li l-imħarrkin, jew min minnhom, jirrifujutaw li jirreintegraw l-art bħala art żviluppabbli u fabbrikabbli qiegħda illegalment u kontra l-liġi ċċaħħadha minn dritt vestit li

14 ta' Novembru, 2019

kienet tgawdi sa dakinhar li jkollha l-art tagħha konsidrata bħala art fabbrikabbli u żviluppabbli għal finijiet u effetti kollha tal-liġi; (v) li l-imħarrkin, jew min minnhom, irrendew ruħhom responsabbli għad-danni li ġarrbet minħabba tali deċiżjoni; (vi) tillikwida d-danni mġarrba, jekk meħtieġ billi taħtar perit; u (vii) tikkundannhom, jew lil min minnhom, iħallsuha d-danni hekk mġarrba.

Talbet ukoll l-ispejjeż, magħduda dawk ta' protest ġudizzjarju mressaq fl-14 ta' Lulju, 2006;

Rat id-degriet tagħha tal-15 ta' Jannar, 20071, li bih ordnat in- notifika lill-imħarrkin u tat direttivi lill-kumpannija attriċi dwar it-tressiq tal- provi min-naħa tagħha; Rat it-Tweġiba Maħlufa mressqa fl-10 ta' Jannar, 2008, li biha l- imħarrkin Prim'Ministru u Ministru inkarigat mill-Ambjent u l-Affarijiet Rurali laqgħu għall-azzjoni attriċi billi, preliminarjament, qalu li l-azzjoni hija preskritta skond id-disposizzjoni tal-artikolu 469A(3) tal-Kapitolu 12 tal- Liġijiet ta' Malta, u li l-azzjoni hija nulla billi ir-Rikors Maħluf inħalef biss minn wieħed mid-diretturi meta l-Memorandum u l-Istatut tas-Socjetà attriċi jvesti r-rappreżentanza legali tagħha f'żewġ diretturi.

Fil-mertu, laqgħu billi qalu li l-proċess li l-kumpannija attriċi qed tattaka huwa wieħed leġislattiv u mhux amministrattiv; li l-approvazzjoni tal-pjan ta' struttura sar skond il-liġi u li l-kumpannija attriċi mhux tassew ġarrbet danni;

Rat it-Tweġiba Maħlufa mressqa fl-4 ta' Settembru, 2008, li biha l- Awtorità mħarrka laqgħet għall-azzjoni attriċi billi, preliminarjament, qalet li ma kinitx il-kontradittriċi leġittima tal-azzjoni attriċi billi l-inklużjoni tal-art fiż- żona ta' l-iżvilupp ma taqax fis-setgħat tagħha imma "fil-ġurisdizzjoni parlamentari"; il-proċess li ġab fis-seħħ il-Pjan ta' Struttura huwa wieħed legislattiv u mhux amministrattiv u għaldaqstant mhux suġġett li jiġi mistħarreġ taħt l-artikolu 469A tal-Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta' Malta u li, f'kull każ, bħala azzjoni ta' stħarriġ ġudizzjarju saret wara ż-żmien maħsub fl-artikolu 469A(3) tal-istess Kodiċi.

Fil-mertu, laqgħet billi qalet li l-kumpannija attriċi ma għandha ebda permess maħruġ fuq isimha u għaldaqstant m'għandha ebda dritt vestit fiha biex tiżviluppa l-imsemmi territorju ta' art.

Żiedet tgħid li m'għandha ebda bazi fuq xiex titlob li l-art tagħha tiġi nkluza fiż-żona ta' żvilupp.

Tgħid ukoll li m'għandha ebda danni xi tħallas lill-kumpannija attriċi;

Rat il-verbal tas-smigħ tas-16 ta' Ġunju, 20092, li bih l-imħarrkin Prim'Ministru u Ministru rtiraw it-tieni eċċezzjoni preliminari tagħhom li tgħid li l-azzjoni kienet nulla għaliex l-att promotur inħalef minn direttur wieħed biss tal-kumpannija attriċi; 1 Paġġ.

6 – 7 tal-proċess 2 Paġ.

106 tal-proċess

14 ta' Novembru, 2019

Rat il-verbal tas-smigħ tal-4 ta' Novembru, 20093, u n-Nota mressqa mill-kumpannija attriċi tat-22 ta' Marzu, 20104, li bihom il-kumpannija attriċi irrinunzjat għall-ewwel, it-tieni u t-tielet talbiet tagħha, u stradat il-kawża bħala waħda mibnija fuq aspettativa leġittima, filwaqt li l-Awtorità mħarrka rtirat it-tieni eċċezzjoni preliminari tagħha u l-imħarrkin Prim'Ministru u Ministru rtiraw l-ewwel eċċezzjoni preliminari tagħhom;

Rat il-verbal tas-smigħ tal-5 ta' Mejju, 20105, li bih il-partijiet qablu li, għalissa, il-Qorti tisma' l-provi u tiddeċiedi dwar il-kwestjoni tar- responsabbiltà biss;

Rat ix-xhieda u d-dokumenti mressqa quddiemha mill-partijiet; Rat id-degriet tagħha tal-21 ta' Jannar, 20146, li bih tat żmien lill-

partijiet biex iressqu s-sottomissjonijiet tagħhom bil-miktub;

Rat in-Nota ta' Sottomissjonijiet tal-kumpannija attriċi tal-24 ta'

Rat in-Nota ta' Sottomissjonijiet tal-Awtorità mħarrka tal-11 ta'

Ġunju, 20148, bi tweġiba għal dik attriċi;

Rat in-Nota ta' Sottomissjonijiet tal-imħarrkin Prim'Ministru u

Ministru tat-13 ta' Ġunju, 20149, bi tweġiba għal dik attriċi;

Semgħet

tal- kumpannija attriċi bi tweġiba għas-sottomissjonijiet imressqa mill-imħarrkin10;

it-trattazzjoni ulterjuri magħmula mill-Avukat

Rat l-atti tal-kawża; Rat id-degrieti tagħha li bihom ħalliet il-kawża għas-sentenza dwar il-kwestjoni tar-responsabbiltà (jiġifieri, dik il-parti tar-raba' talba li l- kumpannija attriċi ma irrinunzjatx għaliha u l-ħames talba attriċi);

3 Paġ.

111 tal-proċess 4 Paġġ.

113-114 tal-proċess 5 Paġ, 116 tal-proċess 6 Paġ.

408 tal-proċess 7 Paġġ.

409 – 417 tal-proċess 8 Paġġ.

462 – 477 tal-proċess 9 Paġġ.

479 – 487 tal-proċess 10 Paġ.

492 tal-proċess

14 ta' Novembru, 2019

Ikkonsidrat: Illi din hija azzjoni għal danni mġarrba mill-kumpannija attriċi (minn issa 'l hemm imsejħa "Emvic"), wara li medda kbira ta' art li hija xtrat – b'biċċa minnha bħala art fabbrikabbli – tneħħiet minn żona ta' żvilupp waqt li kien qiegħed isir proċess ta' tfassil ta' żoni temporanji għal żvilupp.

HIja tgħid li, minkejja li ressqet bosta rappreżentazzjonijiet mal-awtoritajiet konċernati biex l-art mixtrija minnha terġa' titqiegħed f'żona ta' art li fuqha jista' jsir żvilupp, it-talbiet tagħha waqgħu fuq widnejn torox, ukoll meta f'Ġunju tal- 2006, il-Gvern ħareġ pjan ta' razzjonaliżżazzjoni taż-żoni taż żvilupp.

Emvic tgħid li qabel ma daħal fis-seħħ il-Pjan Lokali għal Għawdex f'Ġunju 2006, kellha jedd li tiżviluppa din l-art u b'riżultat taż hekk baqgħet imċaħħda li tagħmel dan.

Għaldaqstant, għandha jedd li tiġi kumpensata għad-danni li qiegħda u sejra ġġarrab; Illi min-naħa tagħhom, l-imħarrkin Prim'Ministru u l-Ministru tal- Affarijiet Rurali u l-Ambjent jiċħdu li Emvic ġarrbet xi dannu, u jgħidu li l- approvazzjoni tal-Pjan Lokali sar għal kollox b'mod leġittimu;

Illi l-imħarrka Awtorità ta' Malta dwar l-Ambjent u l-Ippjanar, min-naħa tagħha, tgħid li l-inklużjoni ta' art f'żona ta' żvilupp ma ssirx minnha iżda mill-Parlament, għaldaqstant mhix il-kontradittur leġittimu tal-azzjoni attriċi.

Fil-mertu, tgħid li fit-tfassil u t-tlestija tal-Pjan Lokali, imxiet mal- kriterji li ġew stabbiliti mill-Parlament innifsu, u minkejja li nħarġu xi permessi għal-iżvilupp tal-art mertu tal-każ, ma kienx jaqa' fuqha ebda obbligu li tqis l- istess art bħala waħda kollha kemm hi fabbrikabbli.

Tiċħad għaldaqstant li għandha tagħmel tajjeb għat-talba ta' danni mressqa minn Emvic;

Illi bħala fatti li joħorġu mill-atti tal-kawża jirriżulta li lejn l-aħħar tas-snin sebgħin u l-bidu tas-snin tmenin tas-seklu l-ieħor, Emvic xtrat u kisbet medda mdaqqsa ta' art ġewwa Burmarrad, San Pawl il-Baħar, fil-limiti ta' Żebbuġ, Għawdex11;

Illi f'dawk is-snin, parti minn din l-art kienet meqjusa li taqa' f'żona ta' żvilupp12.

Fis-snin tmenin ġiet approvata triq li tgħaddi minn fuq parti minnha13;

Illi fuq parti mill-istess art ta' Emvic inħarġu tliet (3) permessi għal żvilupp mill-entità responsabbli mill-ħruġ tal-permessi ta' dak iż-żmien, jiġifieri

"EA1" sa "EA5" f'paġġ.

35 sa 88 tal-proċess.

L-art kollha miksuba hija murija mberfla bil-lewn aħmar fil-pjana dok.

"EA6" f'paġ.

89 tal-proċess.

"EA21" f'paġ.

99 tal-proċess 12 Ara l-art imberfla bil-lewn ikħal fuq il-pjanta Dok.

"EA6" paġ.

89 tal-proċess.

Ara wkoll ix-xhieda ta' Ivor Nugent f'paġ.

122 tal-proċess u Dok.

"MC2" f'paġ.

232 tal-proċess 13 Ara Dok.

"IR1" f'paġ.

121 tal-proċess

14 ta' Novembru, 2019

Fl-1988, l-art li fuqha nħarġu dawn il- permessi, tneħħiet minn żona ta' żvilupp b'mod temporanju sakemm ġie mħejji l-Pjan Lokali għal Għawdex15;

Illi fl-199516 u fl-200417 Emvic resqet fuq atti pubbliċi biex tittrasferixxi (b'bejgħ jew tpartit) lill-Gvern u lil interessi privati biċċiet mill-art tagħha li kienu maħsuba għall-formazzjoni ta' toroq pubbliċi;

Illi f'Mejju tal-2006, inħareġ għall-konsultazzjoni l-Pjan Lokali għar-Razzjonaliżżazzjoni tal-konfini għall-Iżvilupp18.

Ftit taż-żmien wara, il- Pjan Lokali ta' Għawdex ġie finalizzat wara li kien approvat mill-Kabinett tal- Ministri u eventwalment b'riżoluzzjoni tal-Kamra tar-Rappreżentanti19.

Dak il- Pjan qies b'mod permanenti li l-art ta' Emvic titħalla barra miż-żona fl-iżvilupp billi twaqqfet ma' fejn tispiċċa l-blokka bini mibnija fi Triq Santa Maria, Burmarrad, San Pawl il-Baħar, u eskludiet kull estensjoni ta' bini ieħor lil hinn minn dik il-binja20.

Din il-qagħda baqgħet hekk u dan minkejja li Emvic talbet bosta drabi li l-bqija tal-art titqies mill-ġdid bħala art li taqa' f'żona ta' żvilupp21, kif ukoll minkejja li fl-imgħoddi fuq l-art kien hemm triq u kienu nħarġu permessi għal żvilupp fuq biċċa minnha22;

Illi fl-14 ta' Lulju, 2006, Emvic ressqet protestat ġudizzjarju kontra

l-aġir tal-imħarrkin;

Illi fil-11 ta' Jannar, 2007, infetħet din il-kawża; Illi għal dak li jirrigwarda l-konsiderazzjonijiet ta' natura legali li jsawru l-każ, il-Qorti qabel kull ħaġa oħra sejra tibda biex tqis in-natura tal- azzjoni li għandha quddiemha.

Il-ftuħ ta' din il-kawża minn Taylor kien ibbażat fuq talba għal stħarriġ ġudizzjarju, fil-fatt l-ewwel tlett talbiet tagħha huma f'dan il-rigward.

Dawn it-talbiet ġew rinunżjati mill-kumpannija attriċi wara eċċezzjoni li tressqet mill-imħarrkin marbuta mal-kwestjoni dwar jekk l-

"EL584596" f'paġ.

162 tal-proċess.

Ara wkoll ix-xhieda tal-Perit Saviour Aguilar f'paġ.

167 tal- proċess, u ta' Mark Hersey f'paġ.

213 tal-proċess.

Il-permessi ma nħarġux f'isem il-kumpannija attriċi .

Ara f'dan is-sens ix-xhieda ta' Mark Borg Martin f'paġ.

216 tal-proċess u ta' Ivor Nugent f'paġ.

218 tal-proċess.

Il- permess iżda kien marbut mal-art u mhux mal-persuna ta' min applika għalih.

Ara f'dan is-sena ix-xhieda ta' Mark Borg Martin f'paġ.

222 tal-proċess 15 Ara x-xhieda ta' Mark Borg Martin f'paġ.

213 u f'paġ.

240 tal-proċess.

Ara wkoll dok.

"MC4" f'paġ.

234 tal-proċess 16 Dok "EMV100611.1" f'paġġ.

135 – 7 tal-proċess 17 Dok "EMV010611.2" f'paġġ.

132 – 4 tal-proċess 18 Dok "JGB", f'paġġ.

172 sa 181 tal-proċess 19 Ara Dok.

"LA", f'paġġ.

381 – 6 tal-proċess 20 L-art meqjusa li taqa' fiż-żona ta' żvilupp issa hija dik imberfla bil-kulur aħdar fuq il-pjanta Dok.

"EA6" f'paġ.

89 tal-proċess.

Ara f'dan is-sens ix-xhieda ta' Ivor Nugent f'paġ.

124 tal-proċess.

Ara wkoll ix-xhieda ta' Mark Borg Martin f'paġġ.

240 – 1 tal-proċess u Dok.

"MC5" f'paġ.

235 tal-proċess 21 Ara Dokti.

"EA8" u "EA21" f'paġġ.

93 – 4 u 99 – 100 tal-proċess 22 Ara x-xhieda ta’ Joseph Kroker f’paġ.

209 tal-proċess

14 ta' Novembru, 2019

azzjoni attriċi kinitx tressqet fiż-żmien ta' sitt xhur skond id-disposizzjoni tal- artikolu 469A(3) tal-Kap.

B'dikjarazzjoni magħmula f'Nota Spjegattiva ta' Emvic, il-kawża għaldaqstant ġiet stradata minnha bħala waħda sui generis, ibbażata fuq aspettativa leġittima li l-kumpannija attriċi tgħid li għandha biex tiġi kumpensata għad-danni li ġarrbet wara l-ħruġ tal-Pjan Lokali għal Għawdex f'Lulju 200623.

Il-provi u d-dokumenti li tressqu quddiem din il-Qorti kienu f'dan il-kuntest.

Fl-istadju ta' sottomissjoniijet, Emvic tidħol saħansitra fil- qasam tal-ksur tal-jeddijiet fundamentali u tisħaq li jekk, fl-istħarriġ tagħha, il- Qorti tasal għal fehma li l-jedd fundamentali ta' Emvic li tgawdi ġidha kif imħares mill-Kostituzzjoni jew Konvenzjoni Ewropea ġie miksur, il-Qorti għandha l-poter u l-obbligu li tapplika l-protezzjoni mogħtija bil-Kostituzzjoni jew il-Konvenzjoni Ewropea, inkluż jekk hemm bżonn, billi tiddikjara inapplikabbli l-liġijiet li waqqfu l-Pjan Lokali24;

Illi għal dawn l-aħħar sottomissjonijet, l-imħarrkin jwieġbu billi jgħidu li fil-kompetenza ordinarja tagħha, il-Qorti m'għandhiex is-setgħa li tqis kwestjonijiet marbuta ma allegat ksur ta' jedd fundamentali25;

Illi tul it-trattazzjoni tal-kawża, Emvic ressqet provi u xhieda biex issaħħaħ l-argument tagħha ta' 'aspettativa leġittima' marbut mal-fatt li meta xtrat l-art mertu tal-kawża, hija xtratha bħala art fabbrikabbli u saħansitra akkwistat permessi għal żvilupp fuqha, fis-sottomissjonijiet tagħha, dan id-dritt ġie mibdul f'wieħed kostituzzjonali jew konvenzjonali, u f'talba lill-Qorti li tiddikjara nulla l-liġi li biha ġie fis-seħħ il-Pjan Lokali;

Illi llum il-ġurnata huwa aċċettat illi għalkemm f'kawża jissemma l-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni u ssir trattazzjoni estensiva dwar il-materja tad-dritt fundamentali, u għalkemm il-Qorti trid tħares id-drittijiet kollha tal- pajjiż inkluż dawk li jħarsu d-drittijiet fundamentali, xorta waħda proċeduri li jinbdew quddiem din il-Qorti għandhom jitqiesu li huma proceduri istitwiti taħt il-liġi ordinarja u mhux taħt il-proċedura li tirregola kawżi dwar drittijiet fundamentali tal-bniedem.

Jingħad ukoll li azzjoni għal stħarriġ ġudizzjarju taħt l-artikolu 469A (bħal ma nbdiet din il-kawża) ma għandhiex tieħu l-post u lanqas titqies bħallikieku kienet azzjoni kostituzzjonali (jew konvenzjonali)26.

Minbarra dan, ir-rimedju li jista' jingħata f'kawża kostituzzjonali jidher li jkun usa' minn dak li jista' jingħata lir-rikorrenti f'kawża ta' stħarriġ ġudizzjarju.

Madanakollu, l-Qrati wrew li huma disposti li jikkonsidraw ilmenti relatati

23 Ara Nota ta' Sottomissjonijiet ta' Emvic Limited § 3, f'paġ.

411 tal-proċess 24 Ibid § 12 f'paġ.

415 tal-proċess 25 Ara Nota ta' Sottomissjonijiet tal-MEPA f'paġ.

464 tal-proċess u Nota ta' Sottomissjonijiet tal-Onor.

Prim Ministru u l-Ministru inkarigat mill-Ambjent u Affarijiet Rurali f'paġġ.

480-481 tal-proċess 26 P.A. GCD 5.3.2004 fil-kawża fl-ismijiet Ġanni Ta' Kerċem et vs Il-Kummissarju tal-Artijiet (mhix appellata) u Kost.

18.9.2009 fil-kawża fl-ismijiet Christopher Johnston et Direttur tad-Dipartiment għall- Akkomodazzjoni Soċjali et

14 ta' Novembru, 2019

mad-drittijiet fundamentali f'każ fejn m'hemmx rimedju ieħor27 jew fejn l- indaġni dwar drittijiet fundamentali tqieset mill-Qorti bħala waħda inċidentali għat-talbiet imressqa28; Illi l-qrati tagħna qiesu li 'aspettattiva leġittima' toħroġ minn sitwazzjoni legali, jiġifieri kemm-il darba jkun ippruvat li l-ħaġa li ġiet imċaħħda minnha l-parti kellha jedd għaliha29.

Minbarra dan, b biex aspettativa tkun waħda leġittima ma tridx tkun waħda li biex isseħħ tkun tikser xi jedd fundamentali ta' ħaddieħor30.

Lanqas ma jista' jkun hemm aspettativa bħal dik fejn l-ewwel jinħalaq stat li jikser il-liġi u mbagħad dak li jkun jippretendi li jkun imħares f'dak l-istat31;

Illi f'din il-kawża, ġie ppruvat li fuq l-art ta' Emvic li bis-saħħa tal- Pjan Lokali ġiet klassifikata li taqa' 'l barra miż-żona ta' żvilupp, kienu laħqu nħarġu tliet (3) permessi mill-awtorità responsabbli mill-ħruġ tal-permessi ta' dak iż-żmien32, iżda bini ma ttellax.

Jirriżulta wkoll li l-art miksuba minn Emvic hija ferm akbar minn hekk u mifruxa saħansitra san-naħa l-oħra ta' Triq il-Qbajjar ġewwa f'Marsalforn, kif joħroġ ċar mill-pjanti li ġew eżebiti mill- kumpannija attriċi stess33; Illi filwaqt li huwa minnu li l-binjiet li tagħhom inħareġ permess (li l-ebda wieħed minnhom ma kien inħareġ fuq isem Emvic) ma ġewx żviluppati, jibqa' l-fatt li meta ngħata permess għal żvilupp mill-awtorità responsabbi mill- ħruġ tal-permessi ta' dak iż-żmien, Emvic kellha 'aspettattiva leġittima' fuq dik il-parti tal-art koperta bil-permess, u l-Ministru responsabbli mill-iżvilupp ma setax b'daqqa ta' pinna jneħħi dan il-jedd bla ma jinħalqu konsegwenzi legali f'għemil bħal dak.

Naturalment, seta' kien hemm raġunijiet tajba biex ittieħdet deċiżjoni bħal din, imma l-effetti patrimonjali mġarrba minn Taylor ma kinux effetti mistħajla.

Madanakollu, din il-Qorti tiċċara li fuq dik il-parti tagħha li ma nħarġux permessi, Emvic ma kellha u lanqas għandha ebda 'aspettattiva legittima' favur tagħha, ukoll jekk meta xtrat l-art kienet "fabrikabbli" jew safejn seta' jingħad li kienet hekk.

It-tismija waħedha f'kuntratt li art miksuba hija fabrikabbli (bla ma jkun hemm awtorità legali li turi d-destinazzjoni ta' art

27 P.A. AE 25.4.2014 fil-kawża fl-imsijiet Dr Frank Craus vs Dr Joselle Scerti Seychell noe et (konfermata mill- App.

Ċiv.

Ċiv.

27.5.2016 fil-kawża fl-ismjiet Michael Debono Limited et vs L-Awtorità ta' Malta dwar l- Ambjent u Ippjanar et pg.

35 – 6 29 Ara per eżempju P.A. (Kost) MCH 28.11.2016, fil-kawża fl-ismijiet Vincent Portanier Mifsud et vs Emanuel Bal et (riformata mil-Q.

Ċiv.

27.5.2016, fil-kawża fl-ismijiet Michael Debono Ltd et vs MEPA et 30 Kost.

26.4.2013fil-kawża fl-ismijiet John Desira vs Il-Prim Ministru et 31 Kost.

24.5.2015 fil-kawża fl-ismijiet John Tanti et vs Il-Kummissarju tal-Artijiet et 32 Ara Dok.

"EL160512" f'paġ.

162 tal-proċess.

Ara wkoll ix-xhieda tal-Perit Saviour Aguilar f'paġ.

167 tal- proċess, u ta' Mark Cini f'paġ.

213 tal-proċess.

33 L-art hija murija bil-kulur aħmar fil-pjana dok.

"EA6" f'paġ.

89 tal-proċess

14 ta' Novembru, 2019

bħal dik) ma joħloiqx il-jedd li min ikun sidha jista' jibniha.

Dan jingħad aktar u aktar fid-dawl ta' leġislazzjoni li tkun tirregola x'jista' jsir minn art u l- kunsiderazzjonijiet ambjentali marbuta ma' liġi bħal dik.

B'hekk jintlaħaq il- bilanċ mistenni bejn l-interess ġenerali tal-komunità u dak tal-privat;

Illi f'dan ir-rigward, il-Qorti toqgħod fuq il-kunsiderazzjonijiet magħmulin kemm minn din il-Qorti (diversament presjeduta) u kif ukoll konfermati mill-Qorti tal-Appell fil-kawża fl-ismijiet Michael Debono Limited et vs. L-Awtorità ta' Malta dwar l-Ambjent u Ippjanar et34 li ċ-ċirkostanzi tagħha kienu jixbhu lil dawk f'din il-kawża.

Hemmhekk tqies li l-kumpannija attriċi f'dik il-kawża kellha tabilħaqq 'aspettattiva leġittima' li fil-futur f'dik il- parti tal-art fejn inbniet il-fabbrika, ikun jista' jsir żvilupp skont il-policies li japplikaw għal Outside Development Zones, iżda li l-'aspettattiva leġittima' hija marbuta mal-parti mibnija skont il-permess tal-1971 u mhux mal-bqija tal-art;

Illi din

il-Qorti

tidħol jidhrilha f'kunsiderazzjonijiet imtennija dwar iċ-ċirkostanzi li jsawru dan il-każ u l- aspetti legali marbutin magħha, għandha tirreferi għas-sentenza fuq imsemmija u tagħmel b'tagħha l-kunsiderazzjonijiet tal-Qrati fiż-żewġ istanzi li huma rilevanti għall-finijiet ta' din is-sentenza;

toqgħod

Illi minn dawk il-kunsiderazzjonijiet, din il-Qorti tasal għall-fehma li, safejn l-azzjoni ta' Emvic tirrigwarda dik il-medda ta' art tagħha li fuqha kienu nħarġu permessi ta' żvilupp qabel ma l-art li għalihom kienu jirreferu tneħħiet minn żona li fiha seta' jsir żvilupp, Emvic kellha aspettativa leġittima li tiżviluppahom u li t-tneħħija ta' dik l-aspettativa ġabitilha ħsara;

Illi għal dawn ir-raġunijiet, il-Qorti ssib li r-raba' talba attriċi hija tajba w jistħoqqilha li tintlaqa' limitatament għal dik il-parti tal-art li fuqha kienu laħqu nħarġu l-permessi għal żvilupp;

Illi l-ħames talba hija konsegwenzjali għar-raba' waħda, u għaldaqstant il-Qorti ssib li l-imħarrkin, jew min minnhom, skond kif ser jirriżulta fit-tieni parti ta' din is-sentenza, responsabbli għad-danni li Emvic ġarrbet minħabba d-deċiżjoni meħuda;

Illi jmiss li l-Qorti tqis l-ewwel eċċezzjoni preliminari mressqa mill-Awtorità ta' Malta dwar l-Ambjent u l-Ippjanar, li tgħid li mhix il- kontradittriċi leġittima.

Fi kliem l-Awtorità imħarrka, m'għandhiex il-setgħa

Ċiv.

27.5.2016 fil-kawża fl-ismjiet Michael Debono Limited et vs L-Awtorità ta' Malta dwar l- Ambjent u Ippjanar et

14 ta' Novembru, 2019

("vires") legali li tinkludi art fiż-żona ta' żvilupp, u dan peress li kull inklużjoni ġdid fiż-żona ta' l-Iżvilupp taqa' fil-ġurisdizzjoni tal-Parlament;

Illi biex issosti l-argument tagħha, l-Awtorità mħarrka ressqet il- prova li fl-eżerċizzju biex tqis it-talbiet tal-pubbliku dwar jekk art tikkwalifikax biex tidħol fl-iskema ta' bini, hija mxiet mad-direttivi li ngħataw lilha mill- Parlament35.

Tressqu provi wkoll li t-tfassil tal-Pjan min-naħa tal-imsemmija Awtorità ma kienx esekuttiv, imma biss indikativ fuq il-kriterji indikati mill- Eżekuttiv u ma setgħet tagħmel jew tieħu l-ebda deċiżjoni dwar l-istess Pjan, lanqas dwar l-art ta' Emvic;

Illi fis-sewwa, tajjeb jingħad li Emvic naqset għal kollox li tittratta dwar din l-eċċezzjoni fis-sottomissjoinijiet miktuba tagħha u fit-trattazzjoni ulterjuri tal-każ, l-għaref difensur tagħha reġa' ma semma xejn.

Għall- kuntrarju, fid-dawl tal-fatt li mill-provi mressqa ħarġet ċara n-natura ta' sehem li l-Awtorità mħarrka kellha f'dan it-tfassil kollu, Emvic tefgħet il-mira tagħha kollha lejn iż-żewġ imħarrkin l-oħrajn, bħala rappreżentanti l-fergħat eżekuttivi u leġislattivi li tabilħaqq kienu determinanti fit-teħid tad-deċiżjoni aħħarija;

Illi għalhekk, fil-fehma tal-Qorti, din l-eċċezzjoni preliminari

għandha tintlaqa', u l-Awtorità sejra tinħeles milli tibqa' aktar fil-kawża;

Illi fid-dawl ta' dawn il-kunsiderazzjonijiet, jiġi li għad hemm raġuni biex din il-Qorti tistħarreġ is-siwi tas-sitt u tas-seba' talbiet attriċi, li, bi qbil bejn il-partijiet kollha, kienu tħallew 'il barra apposta mit-trattazzjoni u t- tressiq tal-provi sakemm tingħata deċiżjoni dwar il-kwestjoni tar-responsabbiltà f'dak li ġara; Għal dawn ir-raġunijiet, il-Qorti qiegħda taqta' u tiddeċidi billi: Tastjeni milli tqis aktar l-ewwel tliet talbiet attriċi, billi l-

kumpannija attriċi ċediethom;

Tilqa' l-ewwel eċċezzjoni preliminari tal-Awtorità mħarrka u ssib li ma hijiex il-leġittima kontradittriċi tal-azzjoni attriċi u b'hekk teħlisha mill- ħarsien tal-ġudizzju, bi spejjeż għall-kumpannija attriċi;

Tilqa' r-raba talba attriċi bħala mistħoqqa, u ssib li meta l-Prim' Ministru u l-Ministru mħarrek naqsu li jirreintegraw il-biċċiet ta' l-art tal- kumpannija attriċi koperti bil-permessi tal-bini bħala art żviluppabbli u fabbrikabbli, ċaħdu d-dritt li l-kumpannija attriċi kienet tgawdi sa dakinhar illi

35 Ara fost oħrajn Dol.

"LA" f'paġġ.

259 sa 386 tal-process

14 ta' Novembru, 2019

jkollha l-art koperta bil-permess kunsidrata bħala art fabbrikabbli u żviluppabbli għall-finijiet u effetti kollha tal-liġi;

Tilqa' il-ħames talba attriċi bħala mistħoqqa, u ssib li l-Prim l-Ministru mħarrek responsabbli għad-danni mġarrba mill-

Minsitru u kumpannija attriċi;

Tiċħad l-eċċezzjonijiet tal-Prim Ministru u l-Ministru mħarrek bħala mhux mistħoqqa fil-fatt u fid-dritt, safejn jirrigwardaw ir-raba' u l-ħames talbiet attriċi; Tordna li l-imħarrkin Prim'Ministru u Ministru jħallsu l-ispejjeż tal-kawża marbuta mar-raba' u l-ħames talbiet attriċi, filwaqt li l-kumpannija attriċi tħallas l-ispejjeż tal-Awtorità mħarrka u kif ukoll dawk marbuta mal- ewwel tliet talbiet tagħha li hija ċediet; u

Tordna li s-smigħ tal-kawża jitkompla bit-trattazzjoni dwar il- mertu tas-sitt u tas-seba' talbiet attriċi u l-eċċezzjonijiet fil-mertu dwarhom.

Għal dan il-għan, tordna li l-atti ta' din il-kawża jintbagħtu lir-Reġistratur ta' din il-Qorti biex jassenja l-kawża quddiem din il-Qorti diversament presjeduta u li quddiemha jkompli jinstema' l-każ.

Moqrija Leyland. Joseph R. Aguilar LL.D. Imħallef 14 ta' Novembru, 2019 Marisa Baldacchino Schembri Deputat Registratur 14 ta' Novembru, 2019

14 ta' Novembru, 2019

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments