QORTI TAL-MAĠISTRATI (GĦAWDEX)

ĠURISDIZZJONI SUPERJURI

SEZZJONI FAMILJA

Maġistrat Dr. Monica Borg Tanti LL.D., M.Jur

Chase Ġuramentat numru

13/2017MV fl-ismijiet:

CD u b'digriet tat-12 ta' Jannar 2019

ġie nominat l-Avukat Dottor Kevin

Connor sabiex jirrapreżenta lill-

Illum, il-14 ta' Diċembru 2020

Rat ir-Rikors ippreżentat fis-7 ta' Lulju 2017, fejn ir-rikorrenti AB

esponiet bir-rispett u bil-ġurament tikkonferma;

Illi r-rikorrenti u l-intimat iżżewġu fis-7 ta' Diċembru 2009

Paġna 1

Illi minn dan iż-żwieġ il-partijiet għandhom zewġt ulied

minorenni, EF li twieldet fit-22 ta' Gunju 2011 f'Ħal Safi, Il-Mellieha

u GH li twieldet fl-20 ta' Novembru 2014 fir-Kappara, San Ġwann, Għawdex

(kopji taċ-ċertifikati tat-twelid annessi u mmarkati Dok.

Illi ż-żwieġ

tal-partijiet

irremedjabilment u dan

minħabba abbandun tal-intimat, li telaq mid-dar matrimonjali

f'Jannar 2016 u qatt ma rritorna, filwaqt li telaq għal kollox

minn Malta lejn il-belt valletta-Italja f'Ottubru 2016;

Illi r-rikorrenti hija esklussivament responsabbli għall-ulied

minorenni filwaqt li l-intimat mhu qed iħallas ebda manteniment

jew b'xi mod jikkontribwixxi għall-bzonnijiet tagħhom.

Illi r-rikorrenti ġiet debitament awtoriżżata sabiex tipproċedi

b'din il-kawża wara li l-Onorabbli Qorti għalqet il-proċess ta'

medjazzjoni fid-9 ta' Mejju 2017 (Dok.

Illi hija taf dawn il-fatti personalment;

Għaldaqstant l-esponenti umilment titlob lil din l-Onorabbli Qorti

jogħġobha:

Tippronunżja s-separazzjoni personali bejn il-partijiet AB u CD

minħabba tortijiet esklussivament attribwibbli lill-konvenut;

Paġna 2

Tawtorizza lir-rikorrenti sabiex tgħix separatament minn ma'

żewġha l-intimat;

Tafda l-kura u l-kustodja tal-minorenni EF u GH f'idejn l-attriċi

Tiffissa l-ammont ta' manteniment li għandu jitħallas mill-

konvenut għall-minuri EF u GH, filwaqt li tordna lill-istess

konvenut sabiex iħallas lill-attriċi nofs l-ispejjeż ta' saħħa u

edukazzjoni inkorsi minnha għall-minuri.

Tapplika fil-konfront tal-konvenut l-effetti u l-penalitajiet

stabbiliti fl-artikolu 48 u 51 tal-Kap.

16 tal-Liġijiet ta' Malta;

Tiddikjara xolta l-komunjoni tal-akkwisti bejn il-partijiet;

Tillikwida l-oġġetti formanti parti mill-komunjoni tal-akkwisti,

okkorendo b`opera ta` periti nominandi, u taqsam l-istess

komunjoni f`'żewġ porzjonijiet applikando kontra l-konvenut

is-sanzjonijiet kontemplati mill-liġi u tassenja waħda lill-attriċi

u l-oħra lill-konvenut;

Bl-ispejjeż, kontra l-konvenut li minn issa huwa nġunt għas-subizzjoni.

Rat ir-rikors tal-4 ta' Diċembru 2018, fejn ir-rikorrenti talbet il-ħatra

tal-kuraturi deputati sabiex jirrapreżenta lill-intimat fil-proċeduri.

Rat id-digriet tat-12 ta' Jannar 2019, fejn Dr. Kevin Connor ġie

maħtur bhala kuratur deputat tal-intimat CD.

Fis-seduta tas-06 ta' Jannar 2020; Dr. Denise Cristiano għall-kuratur Dr.

Paġna 3

li mhux edotti mill-fatti u m'għandu l-ebda informazzjoni dwar fejn

jinstab l-istess CD u għalhekk ma kienx f'posizzjoni li jagħmel

komunikazzjoni miegħu.

Il-Qorti għalhekk iddikjarat l-istadju tal-provi

tal-konvenut magħluq.

Rat illi l-Qorti kkonċediet terminu lill-attriċi sal-aħħar ta' Frar 2020

sabiex tippreżenta nota tas-sottomissjoniet tagħħa u l-istess nota tiġi

notifikata lill-Dr.

Kevin Connor li jkollu zmien xahar għan-nota

responsiva tiegħu.

Rat l-atti kollha tal-kawża.

Ikkunsidrat:-

Rat ir-risposta ġuramentata ta' Dr. Kevin Connor tal-ħmistax (15)

ta' Frar tal-elfejn u dsatax (2019) li b'digriet datat tnax (12) ta' Frar

tal-elfejn u dsatax (2019) ġie nominat kuratur deputat tal-assenti l-

imsemmi CD, fejn fiha espona illi l-intimat CD qed jgħix fl-Unjoni

Ewropea u li l-proċedura odjerna ma hijiex dik appożita, izda dan

għandu jiġi notifikat fl-indirizz tiegħu hu personalment u mhux tramite

kuratur deputat, u f'liema risposta eċċepixxa:

Paġna 4

Illi huwa ma huwiex dedott mill-fatti li taw lok għal din il-kawża w

f'dan l-istadju sakemm ma jkollux informazzjoni ġdida qiegħed

jirrimetti ruħu għal provi miġbura quddiem din l-Onorabbli Qorti.

Illi fi kwalunkwe każ għandom jittieħdu dawk id-deċizjonijiet li

jkunu fl-aħjar interess tal-minuri.

Rat illi fis-seduta tas-06 ta' Jannar 2020, Dr. Denise Cristiano għall-kuratur

iddikjara li mhux edotti mill-fatti u m'għandu l-ebda informazzjoni

dwar fejn jinstab l-istess CD u għalhekk ma kienx f'posizzjoni li

jagħmel komunikazzjoni miegħu.

Il-Qorti għalhekk iddikjarat l-istadju

tal-provi tal-konvenut magħluq.

sabiex tippreżenta nota tas-sottomissjonijiet tagħħa u l-istess nota tiġi

notifikata lill-Dr.

Kevin Connor li jkollu zmien xahar għan-nota

responsiva tiegħu.

Rat illi ma ġiet preżentata l-ebda nota responsiva mill-kuratur deputat;

Rat l-atti kollha tal-kawża.

Ikkunsidrat:-

Illi l-Qorti diversament preseduta awtoriżżat il-proċediment bil-kawża

tas-separazzjoni (Dok C).

Illi l-attriċi ppruvat diversi drabi sabiex jiġi notifikat l-konvenut u dan

a tenur ta l-Art 1 tar-regolament 1393/2007.

Paġna 5

Illi sussegwentement peress li-n-notifika baqgħet fin-negattiv inħareġ

avviż għal bandu ta' kuraturi f'zewġ gazetti lokali (a fol 116-119).

Illi peress li hadd ma aċċetta l-bandu din l-Onorabbli Qorti diversament

preseduta innominat lil Dr. Kevin Connor sabiex jirrappreżenta lill-

Għaldaqstant il-kwistjoni tan-notifika ġiet sorvolata hekk kif provdut

fl-Art.1 (2) tar-Regolament 1393/2007.

PRINĊIPJI LEGALI

Ir-rikorrenti tikkontendi illi l-intimat huwa unikament responsabbli

għat-tifrik taz-zwieġ tal-partijiet u dan minħabba abbandun, adulterju,

sevizzi, eċessi u inġurji gravi.

Il-Qorti se tgħaddi biex teżamina l-

kawżali ta' l-abbandun, bhala l-kawżali applikabbli għal dan il-każ.

L-artikolu 41 tal-Kodiċi Ċivili jipprovdi illi:

"Kull waħda mill-partijiet miżżewġa tista' wkoll titlob il-firda jekk,

għal sentejn jew iżjed, tkun abbandunata mill-oħra, mingħajr raġuni

tagħmel referenża ghas-sentenza fl-ismijiet: Giuseppa

Qorti Ċivili fit-18 ta' Novembru 1964:

"L-essenza tal-abbandun tirrisjedi fil-persistenza u l-kontinwita'

ta' wieħed jew waħda mill-konjuġi, illi jgħix apparti mill-konjuġi

l-oħra jew l-ieħor, skond il-każ, minnġħajr raġuni tajba."

Paġna 6

Illi għalhekk sabiex tirnexxi din il-kawżali jridu jirriżultaw zewġ

elementi, u ċioe;

(1) li jkun hemm perjodu ta' sentejn u

(2) li jkun mingħajr raġuni tajba.

L-apprezzament dwar iċ-ċirkostanzi

li jikkostitwixxu raġuni tajba, sabiex il-konjuġi jallontana ruħhu mid-

dar matrimonjali, hija mħollija fid-diskrezzjoni tal-ġudikant.

Illi fil-każ in eżami l-konvenut ma ġab l-ebda prova sabiex jagħti xi

raġuni għall-abbandun tiegħu u għalhekk il-Qorti ma tistax tidħol fl-

eżami dwar jekk tali raġuni hiex tajba jew le, ai termini tal-liġi.

Fl-assenża ta' kwalunkwe raġuni din il-Qorti hija tal-fehma li t-talba

tal-attriċi ghandha tiġi milqugħa.

DWAR IL-KURA U L-KUSTODJA U L-MANTENIMENT

Illi huwa ritenut fil-ġurisprudenza tagħna li f'kawżi bħal din, il-Qorti

għandha tikkonsidra l-aqwa interess tal-minuri.

Fil-kawża Jennifer

Debono Grech pro et noe vs John Debono Grech, deċiża mill-Prim'Awla tal-Qorti

Ċivili fil-25 ta' Ġunju 2003, Ċitazz Numru: 2668/1996/2RCP intqal:

"Jingħad illi l-kura tat-tfal komuni tal-miżżewġin, sew fil-liġi

antika u sew fil-liġi viġenti, kif ukoll fil-ġurisprudenza estera u

f'dik lokali hija regolata mill-prinċipji tal-aqwa utilita` u l-akbar

vantaġġ għall-interess tal-istess tfal li ċ-ċirkustanzi tal-każ u l-

koeffiċjenti tal-fatti partikolari tal-mument ikunu jissuġġerixxu.

Illi in konsegwenza, r-regola sovrana fuq enunċjata għandha

tipprevali dwar il-kustodja u l-edukazzjoni tat-tfal komuni tal-

miżżewġin, sew meta l-konjuġi jisseparaw ruħhom

Paġna 7

ġudizzjarjament,

jiġu

jisseparaw

Illi fil-kawża fl-ismijiet Susan Ellen Camilleri Haber vs Il Reverendo George

Camilleri Haber, Deċiża mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fil-8 ta' Diċembru

1858 il-Qorti kienet qalet illi:

Illi ingħad ukoll fil-kawża fl-ismijiet John ‘Tewma k/a Theuma vs Amelia ‘Tewma k/a Theuma

et, u Maria Dolores sive Doris Naudi Montebello vs Anthony Naudi Montebello Deċiża

mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fit-28 ta' Jannar 1956, illi:

"apparti l-ħsieb ta' ordni morali u dak ta' ordni legali, li

għandhom setgħa fil-materja ta' kura u kustodja tat-tfal in

ġenerali,

il-prinċipju dominanti 'in subjecta materia',

jiddetermina normalment u ġeneralment il-kwistjonijiet bħal din

insorta f'din il-kawża, huwa dak tal-aktar utilita` u dak tal-aqwa

vantaġġ u interess tal-istess minuri fl-isfond taċ-ċirkostanzi

personali u 'de facto' li jkunu jirriżultaw mill-provi tal-każ li jrid

jiġi riżolut..."

Għaldaqstant, il-Qorti għandha s-setgħa li jekk ikun fl-aħjar interess

tal-minuri, tafda wieħed biss mill-ġenituri bil-kura u l-kustodja tal-

minuri u dan ai termini tal-Artikolu 56 tal-Kodiċi Ċivili.

Paġna 8

F'dan il-kuntest, ta' min isemmi li l-prinċipju legali tal-manteniment

tal-ulied huwa msejjes fuq l-artikolu 7(1) tal-Kodiċi Ċivili li jistipula:

"Il-ġenituri għandhom l-obbligu li jieħdu ħsieb imantnu,

jgħallmu u jedukaw lil uliedhom bil-mod stabbilit fl-artikolu 3B

ta' dan il-Kodiċi."

L-artikolu 3B tal-istess Kodiċi jistipula illi:

"Iż-żwieġ jimponi fuq il-miżżewġin l-obbligu li jieħdu ħsieb,

imantnu, jgħallmu u jedukaw lil ulied li jiġu miż-żwieġ skont il-

ħila, xeħtiet naturali u aspirazzjonijiet ta' l-ulied."

Għalhekk, abbażi tal-premess, jirriżulta mid-dispozizzjonijiet tal-liġi,

li l-ġenituri għandhom l-istess obbligi versu l-ulied tagħhom, u

għalhekk it-tnejn li huma għandhom jikkontribwixxu għat-trobbija tal-

L-obbligu taż-żewġ ġenituri lejn l-ulied jibqa' bażikament l-

istess: kull wieħed skont il-meżżi tiegħu, ikkalkulati skont id-

dispozizzjonijiet tal-artikolu 20 tal-istess Kodiċi, u l-bżonnijiet tal-

Illi meta l-Qorti tiġi biex tistabilixxi manteniment, m'hemmx xi

formula stabbilita fil-liġi li biha l-Qorti tagħmel il-kalkoli biex

imbagħad johroġ ir-riżultat.

Iżda, fl-artikolu 20 tal-istess Kapitlu insibu

kif jitqies il-manteniment.

Dan l-artikolu jaqra hekk:

Il-manteniment għandu jingħata skont il-bżonn ta' min

jitolbu u l-meżżi ta' min għandu jagħtih.

Fl-istħarriġ sabiex

jinsab jekk min jitlob il-manteniment jistax jaqalgħu xort' ohra,

għandu jittieħed qies ukoll tal-ħila tiegħu fl-eżerċizzju ta' xi

professjoni, arti jew sengħa.

Meta jitqiesu l-meżżi ta' min hu

Paġna 9

obbligat għall-manteniment, għandu jingħad biss il-qliegħ tiegħu

mix-xogħol tal-professjoni, arti jew sengħa, is-salarju jew il-

pensjoni tiegħu mogħtija mill-Gvern jew minn ħaddiehor, u tal-

utli tal-beni, sew mobbli kemm immobbli u kull dħul li jinħoloq

taħt trust.

Ma jitqiesx li għandu meżżi biżżejjed biex jagħti l-

manteniment min ma jistax jagħtih ħlief billi jilqa' f'daru l-

persuna li titlob dak il-manteniment, jekk din il-persuna ma tkunx

axxendent jew dixxendent.

Meta jinqiesu l-meżżi ta' min jitlob

il-manteniment, għandu jittieħed qies ukoll ta' kemm jiswew il-

beni tiegħu mobbli jew immobbli kif ukoll ta' kull interess

benefiċċju taħt trust.".

DEĊIDE

Għaldaqstant il-Qorti qeghda taqta' u tiddeċiedi din il-kawża billi:

Tilqa' l-ewwel talba u tiddikjara u tippronunżja s-separazzjoni

personali bejn il-kontendenti minħabba abbandun kommess mill-

konvenut, u għall-finijiet tal-artikolu 48 tal-Kapitolu 16 tal-Liġijiet

ta' Malta tistabbilixxi d-data ta' Jannar 2016 bhala d-data meta l-

intimat rrenda ruħu hati tal-firda; u

Tilqa' t-tieni talba u tawtoriżża lir-rikorrenti tgħix separatament

mill-intimat; u

Tilqa' it-tielet talba u tordna illi l-kura u kustodja esklussiva tal-

minuri EF u GH tkun f'idejn ir-rikorrenti; u

Tilqa' r-raba talba u tordna l-manteniment għaż-zewġ minuri EF u

GH b'rata mensili ta' mitejn Ewro (€200) fix-xahar għal kull wild

u nofs l-ispejjeż ta' saħħa u edukazzjoni ta' kull xahar inkorsi mill-

attriċi għall-minuri; u

Paġna 10

Tilqa' l-ħames talba u tapplika kontra l-intimat in toto d-

disposizzjonijiet tal-artikolu 48 u 51 tal-Kodici Civili; u

Tilqa' s-sitt talba u tiddikjara xolta l-komunjoni tal-akkwisti

ezistenti bejn il-partijiet u tordna illi l-kontijiet bankarji eżistenti

jiġu assenjati lil dik il-parti f'isem min ikun intestat u tordna wkoll

illi kull parti ghandha tkun responsabbli għal kwalunwke dejn

intestat f'isimha, bi dritt ta' rivalsa fil-każ illi jkollha tagħmel tajjeb

għal xi dejn intestat lil parti l-oħra, filwaqt illi tiddikjara illi

kwalunwke proprjeta, kemm mobbli u kif ukoll immobbli, mixtrija

wara l-01 ta' Jannar 2016, tappartjeni unikament lir-rikorrenti in

vista tal-applikazzjoni tad-disposizzjonijiet tal-artikolu 48 kontra l-

Registru Pubbliku.

Tawtoriżża lir-rikorrenti sabiex tirreġistra din is-sentenza fir-

Bl-ispejjeż tal-preżenti proċedura kontra l-konvenut.

Diane Mc Kenna D/Reġistratur

Vera Cassar Torreggiani Għar-Reġistratur

Paġna 11


Sentenza tal-14.12.2020 ECLI:MT:CIV:2020:126693 Sessjoni tal-Vitorja

Qorti tal-Maġistrati (Malta)

081767M) (UŻURA – NULLITA' – OBLIGAZZJONI MILQUTA' BL-UŻURA)

14 ta' Diċembru 2020

MAĠISTRAT: DR. VICTOR G. AXIAK

IL-QORTI,

wara li kkunsidrat ir-rikors ta' Western Company Limited ("ir-rikorrenti" jew "il- kumpanija rikorrenti") ippreżentat fl-10 ta' Awwissu 2018,

wara li kkunsidrat ir-risposta ta' Paul Agius Muscat ("l-intimat") ippreżentata fl-24 ta' Settembru 2018

wara li rat illi din il-kawża ġiet assenjata lil din il-Qorti kif presjeduta permezz tal- assenjazzjoni magħmula ai termini tal-Artikolu 520(1)(a) tal-Kap.

9 tal-Ligijiet ta' Malta u tal-Artikolu 11(9) tal-Kap.

12 tal-Ligijiet ta' Malta b'effett mill-10 ta' Mejju 2019,

wara li rat id-dokumenti kollha li ġew esebiti fil-kors tal-kawża,

wara li semgħet it-trattazzjoni orali magħmula għan-nom - -

qed tagħti din is-

Sentenza tal-14.12.2020 ECLI:MT:CIV:2020:124527 Sessjoni tal-Vitorja

"u dan skond kuntratt ta' Ir-rikorrenti talbet lill-Qorti tikkundanna lill-intimat iħallasha s-somma ta' tnax-il kostituzzjoni ta' debitu ffirmat fil-21 ta' Mejju 2012, liema somma tinkludi l- elf, erba' mija u ħamsa u disgħin euro (€12,495) imgħaxijiet sal-lum dovuti skond l-istess kuntratt"

flimkien mal-ispejjeż inkluż dawk tal-ittra uffiċjali (maħruġa taħt l-Art.

166A tal-Kap.

12) u l-imgħaxijiet ulterjuri sad- data tal-pagament effettiv.

L-intimat eċċepixxa fil-qosor is-segwenti:

Il-kuntratt ta' kostituzzjoni ta' debitu huwa null billi ġie simulat bil-għan li jaħbi interessi użurarji f'dak li ġie ppreżentat bħala "kapital"; Hemm element ta' użura f'dak li qiegħed jiġi mitlub prevalenti kemm qabel u kif ukoll wara l-pubblikazzjoni tal-kuntratt imsemmi; L-ammont mitlub huwa eċċessiv għax ma' jieħux in konsiderazzjoni l- ħlasijiet li ġew effettwati mill-intimat wara l-pubblikazzjoni tal-kuntratt; L-imgħax mitlub huwa maħdum ħażin; It-talba hija mill-bqija nfondata fil-fatt u fid-dritt.

Qabel xejn ikun tajjeb li jiġi ssenjalat mill-Qorti illi din m'hijiex kawża taħt l-Artikolu 258(ċ) tal-Kap.

12 magħmula sabiex jerġa isir eżegwibbli, ossia jiġi ravvivat, it-titolu eżekuttiv imperfett in kwistjoni (imperfett għaliex jirrikjedi l-preżentata ta' ittra uffiċjali u t-trapass ta' jumejn min-notifika sabiex jsir eżegwibbli).

Filfatt ma' jirriżulta minn imkien illi t-titolu eżekuttiv in kwistjoni ossia l-kuntratt ta' kostituzzjoni ta' debitu ippubblikat fl-atti tan-Nutar Charmaine Giles fil-21 ta' Mejju 2012 qatt ġie reż eżegwibbli.

Din il-kawża minflok infetħet sabiex tiġi ottjenuta dikjarazzjoni ġudizzjarja li l- intimat huwa debitur tar-rikorrenti għal somma li tikkomprendi l-ammont mniżżel fil-kuntratt msemmi flimkien mal-imgħaxijiet fuqu, u l-konsegwenti kundanna tal- intimat sabiex iħallas tali somma.

inter alia Fost ix-xhieda li ġew prodotti f'din il-kawża kien hemm id-direttur tal-kumpanija rikorrenti

fis-seduta tal-15 ta' Novembru 2018 illi

Sentenza tal-14.12.2020 ECLI:MT:CIV:2020:Giles Sessjoni tal-Vitorja

l-kuntratt ta' kostituzzjoni ta' debitu ġie ffirmat xi sitt snin wara li r-rikorrenti kienet biegħet vettura tal-għamla Fiat Brava lill-intimat, liema vettura baqgħet ma' ġietx imħallsa.

Għalhekk skond hu fl-2012 ftehmu li l-vettura tiġi mogħtija lura lir- rikorrenti sabiex din tiġi u l-intimat jibda jħallas il-prezz ta' €8,925 f'pagamenti mensili ta' €148.75 fix-xahar mingħajr imgħaxijiet.

Mistoqsi mill-Qorti sabiex iġib dokumentazzjoni rigward pagamenti li setgħu saru mill-intimat, Novak Camilleri xehed illi huwa m'għandu xejn għaliex l-intimat ma' kien ħallas xejn.

Mill-kuntest ta' qabel din id-dikjarazzjoni jidher li hawnhekk Novak Camilleri kien qed jirreferi għal pagamenti

ma' sar il-kuntratt notarili tal-2012.

Dan qed jingħad għaliex appena stqarr

ohra biex ihallas."2 dan Novak Camilleri qal illi "

B'hekk jidher illi hawnhekk Novak Camilleri kien qed jirreferi għal

pagamenti li kellu jagħmel l-intimat qabel ma' ġie ppubblikat il-kuntratt notarili anke jekk il-mistoqsija tal-Qorti ma' kienetx neċessarjament marbuta ma' dan il- perjodu.

Bianco xehed illi l-ftehim kien illi l-intimat ma' jiġix ċċarġjat imgħax b'dan però illi jekk jaqbeż il-ħlas ta' tlett pagamenti mensili allura dawn jiġu dovuti f'salt flimkien mal-imgħax relattiv.

Xehed ukoll illi l-vettura kienet inxtrat għal aktar minn sabiex jinqatgħu l-imgħaxijiet tal-ewwel €8,925 bl-imgħax kompriż u li meta fl-2012 ġie ppubblikat il-ftehim u r-rikorrenti darba ħadet il-vettura lura din

"irranġat biha

Esebixxa ukoll bħala Dok CB1 rendikont manwali li juri l-ammont skorrett

tat-totali ta' €8,295 (skorrett għaliex l-ammont skond id-dejn dovut skond il- kostituzzjoni ta' debitu kien ta' €8,925) u l-imgħaxijiet sena b'sena mid-data tal- kuntratt sal-2018.

Fis-seduta tal-10 ta' Jannar 2019 kompla jixhed l-istess esebixxa bħala Dok CB2 skeda tal-amortizzazzjoni tas-somma ta' Lm 3,700 (ossia' € 8,618.68) li skond hu kien l-ammont kapitali li kellu jitħallas ratealment bħala bilanċ tal-prezz tal-vettura (i.e. wara l-ħlas tad-depożitu) meta din inxtrat fl-2006 għall- prezz ta' Lm 4,300.

Minn dan id-dokument jirriżulta illi dan il-bilanċ kellu jitħallas f'72 pagamenti mensili ta' Lm 58.95 kompriż l-imgħax bir-rata ta' 4.6% fis-sena u 0.05ċ bħala " kull xahar.

L-ammont kollu li kellu jħallas l-intimat bħala imgħax fuq il-vettura kellu jkun dak ta' Lm 541.10 u għalhekk meta tqis id-depożitu inizjali ta' Lm 600, is-somma totali li kellha titħallas għax-xiri tal-vettura mill- € 11,285.11. intimat, inkluż l-imgħax ta' 4.6% fis-sena u inkluż l-ammont ta' 5 ċenteżmi Maltin bħala "

" kull xahar kellha tkun dik ta'

Sentenza tal-14.12.2020 ECLI:MT:CIV:2020:124527 Sessjoni tal-Vitorja

Minn dan id-dokument jirriżulta ukoll illi kuntrarjament għal dak li kien xehed l- istess xhud fis-seduta preċedenti, wara li xtara l-vettura l-intimat kien beda jħallas l- pagamenti mensili ta' Lm 58.95 u filfatt laħaq ħallas l-ewwel disa' pagamenti.

Kif ser jingħad iżjed 'l quddiem jirriżulta minn xhieda oħra, ikkonfermata mill-istess Charles Novak Camilleri, illi l-ammont li effettivament ħallas l-intimat kien jiżboq ferm iżjed mill-pagamenti mensili tal-ewwel disa' xhur.

Ix-xhud esebixxa ukoll bħala Dok CB3 kopja tal-ftehim oriġinali li kien ġie ffirmat bejn il-partijiet (bħala xerrejja kien hemm l-intimat kif ukoll ċertu Stephanie Mula Cortis) fit-30 ta' Mejju 2006 għall-bejgħ tal- vettura.

Il-prezz maqbul kien dak ta' Lm 4,300, li minnhom Lm 600 kellhom jitħallsu konsekuttivi mal-kuntratt u l-bilanċ ta' Lm 3,700

"f'pagamenti mensili ta' Lm 58.95 għal 72 xhur

Minn kalkolu sempliċi ta' dawn il-figuri jirriżulta illi Lm 58.95 għal 72

xhur konsekuttivi jammontaw għal Lm 4,244.40 u għalhekk jidher ċar illi fil- "bill charges" pagamenti mensili ġew ikkalkolati minn qabel l-imgħax ta' 4.6% fis-sena u l-5 ċenteżmi Maltin kull xahar bħala Fis-seduta tal-4 ta' Far 2019 xehed l-intimat verament huwa kien xtara l-vettura fl-2006 għal jħallas fix-xahar.

Huwa qal illi huwa beda jagħmilhom dawn il-pagamenti u bħala prova ta' dan huwa esebixxa bħala Dok PC2 (fol 56-84) kopja ta' riċevuti tal-ħlasijiet li għamel bejn id-data ta' meta xtara l-vettura fl-2006 sa' qabel ma' ġie ppubblikat il- kuntratt ta' kostituzzjoni ta' debitu fil-21 ta' Mejju 2012.

Il-Qorti ssib li t-total ta' dawn ir-riċevuti jammonta L-intimat xehed li appena saq il-karozza sab li din kienet difettuża u li meta mar lura nofs". għand Charles Novak Camilleri dan qallu li kien jaf bil-problemi u li lest li jaqsam "

"xi 4,000 Maltin u dan "

3 u li ftehmu li

qal illi

għal

L-intimat jgħid li ma' aċċettax imma xorta baqa' jħallas il-pagamenti mensili. tal-intimat sakemm ġiet

Il-vettura baqgħet ma' ntużatx u filfatt baqgħet fil- ritornata lura lir-rikorrenti meta ġie ffirmat il-kuntratt ta' kostituzzjoni ta' debitu fl- 2012.

Xehed ukoll illi huwa kien ħallas is-somma ta' € 3,400 kien ħariġlu karta (kopja ġiet esebita mill-intimat bħala Dok PC1 Din il-karta hija filfatt f'forma ta' ittra datata 15 ta' Mejju 2012 intestata bil-kliem

lil Charles Novak Camilleri u dan "to 4 ) f'dan ir-rigward.

Sentenza tal-14.12.2020 ECLI:MT:CIV:2020:Mula Cortis Sessjoni tal-Vitorja

u li fiha hemm mniżżel illi r-rikorrenti kienet ser tbiegħ lill-

intimat il-vettura in kwistjoni għall-prezz totali ta' €9,900 li minnhom tħallas id- depożitu ta' €3,400 u kien jifdal bilanċ ta' €6,500.

Tinkludi ukoll dikjarazzjoni illi l- partijiet kienu qed jaqblu illi l-bejgħ kellu jiġi konkluż u l-bilanċ tal-prezz kellu jitħallas sa' erbat ijiem wara, ċioe sad-19 ta' Mejju 2012 u li fin-nuqqas id-depożitu ma' kellux jiġi rifuż lura lill-intimat.

L-intimat xehed illi għalkemm Charles Novak Camilleri kien tah riċevuta għall-ħlas li għamel ta' €3,400 huwa ma' setax jsibha biex jipproduċiha fil-Qorti.

Skond l-intimat xi ftit ġranet wara li Novak Camilleri kien taħ id-dokument imsemmi huwa xtaq li jieħu l-vettura għall- però ġie infurmat minn Transport Malta illi huwa kien jeħtieġ il-firma tar-rikorrenti stante illi din kienet għada mhux imħallsa.

Charles Novak Camilleri għar-rikorrenti rrifjuta li jiffirma u sussegwentement talbu li jmorru flimkien għand in-Nutar sabiex jiġi ffirmat il-kuntratt ta' kostituzzjoni ta' debitu (flimkien ma' ipoteka ġenerali).

Dan filfatt ġie ffirmat fil-21 ta' Mejju 2012.

L-intimat ma' setax jispjega għalfejn f'dan il-kuntratt l-ammont li kellu jiġi mħallas lilu tela minn €6,500 għal €8,925.

Jgħid illi għalkemm in-Nutar qratlu l-kontenut tal- kuntratt huma ma' tantx fehem u ma' ndunax bid-diskrepanza fl-ammonti.

Esebixxa ukoll bħala Dok PC3 sett ta' riċevuti li taħ Charles Novak Camilleri għall-pagamenti li huwa għamel total ta' dawn ir-riċevuti jammonta L-intimat jisħaq illi l-prezz tal-karozza fil-bidu kien ta' ċirka €10,000 u li jekk tieħu in konsiderazzjoni l-ammont li huwa ħallas lir-rikorrenti u l-ammont li din qed titlob fil-kawża, jiġi li l-karozza ġiet tiswa xi €22,000.

Finalment esebixxa kopja ta' ittra legali mibgħuta mill-avukat tiegħu lir-rikorrenti fl- 1 ta' Marzu 2016

li ġie ppubblikat il-kuntratt ta' kostituzzjoni ta' debitu.

Il-Qorti ssib li t-

5 , kif ukoll numru ta' ittri li ntbagħtu lilu minn Charles Novak Camilleri:

għal

6 li hija ittra datata 7 ta' Jannar 2015 li

€738.75, import ta' kambjali skaduti ta' €147.75-il tindika li l-intimat

Dok PC4 waħda kif ukoll penali ta' €23.00 fix-xahar kellu jagħti s-somma ta' "

Sentenza tal-14.12.2020 ECLI:MT:CIV:2020:Mula Cortis inter alia Sessjoni tal-Vitorja €1,963.85, import ta' kambjali skaduti ta' €148.75-il

tindika li l-intimat

7 li hija ittra datata 2 ta' April 2015 li

Dok PC5 waħda kif ukoll penali ta' €23.00 fix-xahar kellu jagħti s-somma ta' "

8 li hija ittra datata 20 ta' Lulju 2015 li

Dok PC6 waħda kif ukoll penali ta' €23.00 fix-xahar kellu jagħti s-somma ta' "

inter alia €2,231.25, import ta' kambjali skaduti ta' €148.75-il

tindika li l-intimat

9 Dok PC7 li hija ittra datata 14 ta' Diċembru 2015 li €148.75-il waħda kif ukoll penali ta' €23.00 fix-xahar intimat kellu jagħti s-somma ta' "

€5,355.25, import ta' kambjali skaduti ta'

tindika li l-

Fit-13 ta' Ġunju 2019 xehed in kontroeżami intimat xtara vettura waħda biss mingħandu u ċioe il-vettura Fiat Brava in kwistjoni.

Mitlub jikkonferma illi skond id-dokument li esebixxa huwa stess (ċioe Dok CB2 a fol 32) l-intimat kien b'kollox għamel ħlasijiet ta' Lm 537.90 fil-perjodu ta' bejn il-bejgħ tal-vettura fl-2006 u l-iffirmat tal-kuntratt notarili fl-2012, huwa ghal bidu ma' setax ippreparajtu jien, mill-accounts ikun gie ippreparat". jikkonferma dan u qal biss illi

Dan ikkonferma illi l-

Fejn hawn paid huma imhallsin mela it is obvious, Iktar tard però qal li tabilħaqq

dawk li huma paid huma paid, il-bilanc li ghad baqalu jaghti huwa erbat elef, mija id-dokument juri li sar tali ħlas: " tnejn u ghoxrin, f'dak il-kaz taghmel subtraction fuq i

Ftit ħin wara imbagħad ix-xhud l-kostituzzjoni ta' debitu u mhux

insista li dan il-ħlas ta' Lm 459.39 kien sar qabel. three thousand seven hundred Maltin qeghda hawnhekk vehicle value, l-interessi kienu Mitlub jgħid kemm kienet tiswa l-vettura huwa qal hekk: ghax dak kienu jaghtu special rate 4.6% mhux 8%, 4.6%, bl-imghaxijiet kienet titla' four thousand two hundred forty one

Mitlub jikkonferma r-riċevuti esebiti mill- intimat huwa kkonferma li dawn kienu nħarġu mill-kumpanija rikorrenti għall- ħlasijiet li għamel l-intimat versu l-prezz tal-vettura.

Meta imbagħad ġie kkonfrontat bil-fatt illi skond ir-riċevuti l-intimat kien ħallas sew iktar minn dak li effettivament kien jidher li ħallas skond l-iskeda esebita minn Charles Novak Camilleri stess, dan wieġeb

Sentenza tal-14.12.2020 ECLI:MT:CIV:2020:124527 No no no, mela ha nghidlek Sur Toscano, meta ghamlu l-istatement tieghu kif Sessjoni tal-Vitorja qed nassumi jien, dan hareg il-kont tieghu qieghed ghal tnejn u sebghin xahar li kellu hekk: " jaghmel pagament mensili ta' fifty eight ninety five Maltin.

Il-Qorti tara li mir-

risposta jidher ċar illi x-xhud ma' kellu xejn x'iwieġeb għall-mistoqsija magħmula Sur Magistrat ha nghidlek ghax dan gie ghandna biex naghmlulu karta lilu.

Fir-rigward imbagħad ta' Dok PC1 esebit mill-intimat a fol 55 tal-proċess huwa biex imur il-bank, kien fil-15.05.2012, fejn kellu bilanc ta' sitt elef u disa' mija, u mar xehed hekk: " biex jipprova jirranga mal-bank, skuzani disat elef u disa' mija

, mar jipprova mal-bank biex johrog loan u ghamilnielu karta "to whom it

(enfasi u sottolinear

may concern" li qeghda hemmhekk. mill-Qorti)

Ikkonferma ukoll illi l-vettura eventwalment ġiet

irritornata lura lir-rikorrenti.

Mitlub jispjega kif wasal għall-figura ta' 'l fuq minn disat elef fl-ittra esebita a fol 55 tal-proċess huwa wieġeb li dak kien il-bilanċ li kien għad fadallu jagħti l-intimat dak iż-żmien.

Fl-20 ta' Jannar 2020 xehed in kontroeżami l-intimat illi qabel ma' ffirma l-kostituzzjoni ta' debitu huwa kien mar għand l-avukat u dan kien tah il-parir li jiffirmah.

Jgħid ukoll illi meta rritorna lura l-vettura lir-rikorrenti huwa ħallasha ukoll l-ispejjeż relatati mal- prattikament bis-saħħa ta' din il-kawża r-rikorrenti kienet qed tippretendi li vettura li ma' damitx iktar minn sitt snin għand l-intimat tiġi tiswa tnejn u għoxrin elf euro.

tagħha.

Ikkonferma ukoll illi

Dan ikkonferma

Riżultanzi

xejn eżatt

Il-Qorti tgħid bla tlaqliq illi jekk hemm ħaġa waħda li toħroġ biċ-ċar mid-diversi fil-figuri rapportati dokumenti esebiti fil-kawża hija dik illi ma' hemm jew indikati f'tali dokumenti anzi hemm diversi żbalji jew nuqqasijiet ovvji.

Per eżempju fl-ewwel dokument li esebixxa Charles Novak Camilleri (Dok CB1 a fol 24) hemm imniżżla l-figura ta' €8,295 bħala l-ammont totali dovut mill-intimat fid-data tal- iffirmar tal-kuntratt ta' kostituzzjoni ta' debitu fl-2012 meta l-figura li ġiet mniżżla fil-kuntratt hija dik ta' €8,925.

Fl-istess dokument hemm imniżżel isfel nett illi f'każ ta' nuqqas ta' ħlas ta' tlett pagamenti mensili, jibdew jiddekorru l-imgħaxijiet bir- rata ta' 8% fis-sena, meta din il-kundizzjoni ma' ġietx mniżżla fil-kuntratt innifsu.

Fit-tieni dokument li esebixxa l-istess xhud (Dok CB2 a fol 32) hemm imniżżla l- figura ta' Lm 3,700 bħala l-valur tal-vettura mentri din filfatt kienet nbiegħet għas-

Sentenza tal-14.12.2020 ECLI:MT:CIV:2020:Toscano Sessjoni tal-Vitorja

somma ta' Lm 4,300 fl-2006 (minn liema ammont kien tħallas id-depożitu ta' Lm 600 dakinhar tal-ftehim).

Jekk wieħed jara l-kolonna tal- elenkata fl-istess dokument jara li għall-ewwel disa' xhur (allura minn Ġunju 2006 sa' Frar 2007) il-ħlas mensili ta' Lm 58.95 kien sar mill-intimat tant illi hemm mniżżla l-kliem " apparentement ma' baqgħux isiru.

Mir-riċevuti esebiti mill-intimat (Dok PC2 a fol 56-84), liema riċevuti ġew ikkonfermati ukoll minn Charles Novak Camilleri, jidher però illi l- intimat kien ħallas l-ammonti segwenti:

Minn dak il-punt 'l quddiem skond l-iskeda l-ħlasijiet

Lm 52.50 (€122.29) fl-14 ta' Ottubru 2006 Lm 58.95 (€137.32) fis-16 ta' Novembru 2006 Lm 58.95 (€137.32) fit-18 ta' Diċembru 2006 Lm 58.95 (€137.32) fis-16 ta' Jannar 2007 Lm 60 (€139.76) fis-16 ta' Marzu 2007 Lm 60 (€139.76) fis-16 ta' April 2007 Lm 60 (€139.76) fid-19 ta' Mejju 2007 Lm 60 (€139.76) fis-16 ta' Ġunju 2007 Lm 60 (€139.76) fl-20 ta' Awwissu 2007 Lm 60 (€139.76) fil-15 ta' Settembru 2007 Lm 60 (€139.76) fid-19 ta' Diċembru 2007 €137.32 (Lm 58.95) fis-16 ta' Jannar 2008 €140 (Lm 60.10) fid-5 ta' Marzu 2008 €140 (Lm 60.10) fl-1 ta' April 2008 €140 (Lm 60.10) fit-2 ta' Mejju 2008 €139.76 (Lm 60) fit-2 ta' Ġunju 2008 €140 (Lm 60.10) fl-4 ta' Awwissu 2008 €140 (Lm 60.10) fit-2 ta' Settembru 2008 €140 (Lm 60.10) fis-6 ta' Ottubru 2008 €823.92 (Lm 353.70) fit-23 ta' Marzu 2009 €140 (Lm 60.10) fit-28 ta' April 2009 €300 (Lm 128.79) fl-14 ta' Frar 2011 Lm 60 (€139.76) f'data mhix magħrufa

ikkonfermati minn Charles Novak Camilleri nnifsu,

Dawn il-ħlasijiet, dawk elenkati fl-iskeda li ppreżenta huwa stess li turi li l-intimat ħallas Lm 58.95 kull xahar għall-ewwel disa' xhur wara l-bejgħ tal-vettura fit-30 ta' Mejju 2006.

Inoltre filwaqt li skond tali skeda l-intimat ħallas b'kollox is-somma ta' Lm 537.90

ma' jikkombaċux ma'

(ossia' €1,252.97) mill-bilanċ fil-verità t-total li jidher li tħallas mir-riċevuti iżjed mit-triplu ta' dak indikat. msemmija, bejn l-2006 u l-2012, huwa dak ta' Lm 1,731.51 ossia' €4,033.34, jiġifieri

, fl-agħar ipoteżi jirriflettu strategemmi qarrieqa ntiżi biex jaħbu

Fir-rigward ta' 'Dok PC1 a fol 55, għalkemm Charles Novak Camilleri xehed li din kienet intiża għall-bank sabiex l-intimat jkun jista' jakkwista self, madanakollu huwa xorta waħda insista fuq il-pedana illi l-ammont li kellu jagħti l-intimat fil-15 ta' Mejju 2012 kien dak ta' €9,900 meta imbagħad għal xi raġuni, inqas minn ġimgħa wara, ċioe fil-21 ta' Mejju 2012 meta ġie ffirmat l-kuntratt ta' kostituzzjoni ta' debitu, dan it-total niżel għal €8,925.

Il-Qorti ma' tistax ma' tissenjalax illi dawn in-nuqqasijiet, żbalji jew ambigwitajiet, ma' jirriflettu xejn tajjeb fuq il-kumpanija rikorrenti u filwaqt li fl-aħjar ipoteżi jistgħu jirriflettu aġir traskurat u/jew dilettantesk għall-finijiet ta' żamma ta' u anke rata ta' imgħax 'l fuq minn dik permessa bil-liġi.

L-intimat jisħaq illi filfatt il-kuntratt ta' kostituzzjoni ta' debitu huwa null għaliex ġie simulat bil-għan li jaħbi interessi użurarji f'dak li ġie ppreżentat bħala l-kapital.

Mingħajr preġudizzju għal dan l-intimat jgħid ukoll illi l-figura li verament għandu jagħti hija ferm inqas minn dak mitlub għaliex mill-ammont mitlub jridu jitnaqqsu l- ħlasijiet li ġa saru mill-intimat kif ukoll l-ammont li jirrappreżenta l-imgħax li jeċċedi t-8% fis-sena.

Madanakollu l-Qorti tinnota illi l-intimat fl-ebda stadju ma' ppreżenta prospett ta' dak li jippretendi li għandu jkun l-ammont li huwa dovut jħallas lir- rikorrenti f'każ li l-Qorti ma' tilqax l-ewwel eċċezzjoni tiegħu.

Il-Qorti kellha ta' bilfors għalhekk tagħmel il-kalkoli tagħha hija stess ibbażati fuq id- dokumenti li ġew esebiti mil-partijiet.

Minn dawn il-kalkoli jirriżulta s-segwenti:

imgħax bir-rata ta' 4.6%

Il-prezz tal-vettura in kwistjoni kien dak ta' Lm 4,300 (€ 10,016.30).

Minn dan l-ammont prinċipali, Lm 600 (€1,397.62) tħallsu bħala depożitu mal- iskrittura tat-30 ta' Mejju 2006.

Il-bilanċ ta' Lm 3,700 (€8,618.68) flimkien mal- bil-pagament mensili ta' Lm 58.90 (€137.20).

Il-Qorti ssib illi l-iskeda tal- amrotizzazzjoni tal-ħlas ta' dan l-ammont fuq id-dokument CB2 a fol 32

fis-sena kellu jitħallas fuq medda ta' 72 xahar

Sentenza tal-14.12.2020 ECLI:MT:CIV:2020:Toscano Sessjoni tal-Vitorja

bħala waħda korretta fejn jirrigwarda l-imgħax li kien qed jiddekorri kull xahar.

Ma' taqbilx però mal-ammonti li ġew indikati bħala li tħallsu mill- intimat fl-aħħar linja tal-istess skeda u dan in vista tar-riċevuti ġia msemmija li ġew esebiti mill-intimat u kkonfermati minn Charles Novak Camilleri.

Għal kull bwon fini l-Qorti ma' taqbilx lanqas mal-imposizzjoni ta' 5 ċenteżmi Maltin (€0.12) kull xahar għal hekk imsejjħa unilateralment imposta mingħajr ma' kien hemm ftehim fuqha fil-ftehim oriġinali tal-2006.

Għalhekk l-ammont totali li kellu jħallas l-intimat għal vettura inkluż d- (€11,276.73). depożitu u l-imgħaxijiet fuq il-bilanċ kien dak ta'

" peress illi ġiet

Minn dan l-ammont, qabel ma' ġie ffirmat il-kuntratt ta' kostituzzjoni ta' debitu fil-21 ta' Mejju 2012, l-intimat ħallas:

is-somma ta' Lm 600 (€1,397.62) bħala depożitu fuq l-iskrittura tat- 30 ta' Mejju 2006, u tul is-sitt ta' bejn ix-xiri tal-vettura u l-iffirmat tal-kuntratt notarili, s- €5,430.96 somma ta' Lm 1,731.51 (€4,033.34) għal total ta'

li tirrappreżenta €5,895.12 (Lm

Għaldaqstant meta tiġi meqjusa r-rata ta' 4.6% bħala imgħaxijiet u l-ħlasijiet li saru, sal-21 ta' Mejju 2012 l-intimat kien fadallu jagħti lir-rikorrenti s- somma ta' 2,530.78) bħala l-prinċipal u s-somma ta' €531.35 (Lm 228.11) rappreżentanti l-imgħax bil-4.6% fis-sena li laħaq iddekora fuq il-bilanċ mhux imħallas.

Fil-kuntratt ta' kostituzzjoni ta' debitu tal-2012, l-ammont indikat bħala d- dejn kien dak ta' €8,925 liema somma hija indikata bħala li hija "mingħajr imgħax" Għalkemm jirrexindi kwanlunkwe ftehim magħmul qabel dik il- "rigwardanti l-bejgħ ta' karozza tal-marka FIAT mudell Brava bin- ġurnata rigward id-debitu, il-kuntratt jispeċifika b'mod ċar illi l-istess debitu numru ta' reġistrazzjoni IBB-846)" huwa

Dan id-debitu, kif ingħad iżjed 'l fuq, kien

filfatt ta' €5,895.12 (bħala prinċipal) u €531.35 bħala imgħaxijiet.

Din il-qabża sinjifikanti bejn id-dejn proprju u d-dejn kif iddikjarat fuq il- kuntratt ma' setax jiġi spjegat minn Charles Novak Camilleri matul il-kors tal-kawża, u bir-raġun għaliex din id-differenza m'għanda l-ebda ġustifikazzjoni legali u tindika b'mod ċar li fil-21 ta' Mejju 2012, sitt snin wara l-bejgħ tal-vettura, ir- rikorrenti b'daqqa ta' pinna u b'mod unilaterali applikat rata ta' imgħax li tiżboq ferm iżjed ir-rata massima permissibbli mill-liġi ta' 8% u dan kontra dak li jiddisponi l-Art.

1139 tal-Kap.

16 tal-Liġijiet ta' Malta:

Bla ħsara ta' kull dispożizzjoni oħra tal-liġi dwar il-garanzija u s- soċjetà, jekk l-obbligazzjoni jkollha biss bħala oġġett il-ħlas ta' somma determinata, id-danni li jiġu mid-dewmien tal-esekuzzjoni tagħha jkunu jikkonsistu biss fl-imgħaxijiet fuq is-somma li jkollha tingħata meqjusin bit- tmienja fil-mija fis-sena'

Simulazzjoni

tiegħu ġiet intavolata din il-kawża (dak tal-21 ta' Mejju tas-sena 2012) huwa wiehed L-eċċezzjoni prinċipali mqajjma mill-intimat f'din il-kawża hija li null, in kwantu kien simulat bil-għan illi jaħbi interessi użurarji f'dak Ii ġie preżentat bħala 'il-kapital'"

"l-kuntratt Ii abbażi

Fid-dawl tal-mod kif ikkontradixxiet ruħha r-rikorrent tramite d-direttur tagħha Charles Novak Camilleri dwar dak stipulat fil-kuntratt kif ukoll fid-dawl tas-silenzju assolut tagħha dwar fiex kienet tikkonsisti d-differenza ta' iżjed minn tlett elef euro bejn id- dejn dikjarat u d-dejn proprju allura din il-Qorti ma tistax tasal għall-spjegazzjoni differenti minn dik li joffri l-intimat.

Hija għalhekk il-fehma konsiderata ta' din il- Qorti li l-intimat għandu raġun jgħid illi l-ammont dikjarat fil-kuntratt tal-2012 kien jikkonsisti f'interessi użurarji.

L-intimat għalhekk talab lill-Qorti illi tiddikjara l- kuntratt innifsu null.

Il-Qorti hawn ma' taqbilx.

F'dan ir-rigward l-Artikolu 986(2) tal-Kap.

16 tal-Liġijiet ta' Malta jipprovdi illi: '986 (2) Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet tal-artikolu 1852 u ta' kull dispożizzjoni oħra ta' dan il-Kodiċi jew ta' xi liġi oħra, kull obbligazzjoni għall-ħlas ta' mgħaxijiet f'iżjed minn tmienja fil-mija fis-sena hija wkoll noe Fis-sentenza fl-ismijiet

nulla għal dak li hu żejjed

, deċiża mill-Qorti tal-Appell fis-27 ta' Jannar 2017, ingħad illi:

Sentenza tal-14.12.2020 ECLI:MT:CIV:2020:124527 "L-użura pero`, ma twassalx għan-nullita` tal-iskritturi.

L-artikolu 986 tal-Kodiċi Ċivili Sessjoni tal-Vitorja jgħid li "kull obbligazzjoni għall-ħlas ta‟ imgħaxijiet f‟izjed minn tmienja fil-mija fis- sena hija wkoll nulla għal dak li hu zejjed".

Kwindi, l-użura ma tirrendix l obbligazzjoni nulla, iżda jkun null l-obbligazzjoni ta‟ ħlas ta‟ imgħax b‟rata għola mit-8%.

Dan joħroġ ċar ukoll mill-Artikolu 1852 tal-Kodiċi Ċivili, li wara li jgħid li l-imgħax fuq self ma jistax jaqbeż it-8%, jiddisponi li "l-imgħax miftiehem f‟iżjed minn daqshekk jiġi mnaqqas sal-limiti" ta‟ 8%.

Obbligazzjoni li tipprospetta ħlas ta‟ imgħax b‟użura ma hijiex obbligazzjoni msejjsa fuq kawża illeċita, għax l-obbligazzjoni ta‟ self, bħala causa, hija indipendenti mill-obbligazzjoni tal-ħlas tal-imgħax.

F‟dan il-każ, l- obbligazzjoni infisha għandha causa ġusta – self biex tinxtara proprjeta` – u l- obbligazzjoni marbuta mal-imgħax hija nulla biss għal dak li hu żejjed ‟l fuq mir-rata ta‟ 8% fis-sena.

L-iskritturi in kwistjoni ma jistgħux, għalhekk, jitqiesu bla ebda effett fil-liġi."

, deċiża fil-15

Fis-sentenza fl-ismijiet ta' Novembru 1985, il-Qorti tal-Appell (Sede Kummerċ) irriteniet illi: "Il-leġislatur patriju kien dejjem ġelus li jirreprima l-usura u l-Qrati dejjem irritenew li konvenzjoni affetta b‟usura hija, għal dak li jirrigwarda l-usura, nulla b‟mod assolut, jiġifieri inesistenti billi illeċita għax projbita mill-liġi (ara fost oħrajn is-sentenzi riportati fil-Volum 32.I.263, 39.I.366 u 45.I.127).

L-usura, hi materja „che appertiene all‟ordine pubblico‟ tant li, anke jekk kuntratt ikun sar barra minn Malta, fejn hu ammess dak li għalina hu usura, jekk tiġi mitluba l-esekuzzjoni tal-kuntratt f‟Malta, il- Qorti Maltija ma takkordax l-esekuzzjoni għall-usura (Vol.30.II.288)."

deċiża mill-Prim'

Inoltre fis-sentenza fl-ismijiet Awla tal-Qorti Ċivili fl-24 ta' April 2007 (Ċit Nru 986/2005 JRM) intqal hekk: "Illi huwa siewi li wieħed iżomm quddiem għajnejh li l-ħlas ta‟ mgħax f‟kuntratt huwa obbligazzjoni fih innifsu.

Fil-mutwu, jieħu s-sura ta‟ obbligazzjoni aċċessorja għas-self innifsu tal-ħaġa funġibbli li sejra tintuża mid-debitur.

F‟każ bħal dan, l-obbligu tal- ħlas tal-imgħax jista‟ jkun wieħed miftiehem minn qabel jew jista‟ jitnissel bis-saħħa tal-liġi; Illi dwar imgħaxijiet f‟każijiet ta‟ mutwu, l-liġi trid li l-imgħax ma jaqbiżx ir- rata tat-tmienja fil-mija (8%), u kull rata miftehma ogħla minn hekk tiġi mnaqqsa sa dak l-ogħla limitu.

Il-liġi ma tgħidx li l-ebda mgħax ma jkun dovut jew li l- obbligazzjoni kollha ma tkunx tiswa; Illi għal żmien twil, u minħabba kwestjonijiet ta‟ ordni pubbliku, tqies li jekk kemm-il darba jintwera li xi somma misselfa kienet

Sentenza tal-14.12.2020 ECLI:MT:CIV:2020:Toscano mgħobbija bi ħlas ta‟ rata ta‟ mgħax li taqbeż l-ogħla rata ffissata mil-liġi, dik l- Sessjoni tal-Vitorja obbligazzjoni tkun assolutament ma tiswiex.

Dan jgħodd għall-obbligazzjoni marbuta mal-ħlas tal-imgħax, imma mhux ukoll għall-obbligazzjoni ewlenija tas-self innifsu, li tista‟ titħassar, bla ma jintilef l-obbligu li jintradd lura l-valur tal-ħaġa misselfa meqjus fiż-żmien ta‟ meta s-self ikun sar.

Dan minħabba n-natura aċċessorja tal- obbligazzjoni tal-ħlas tal-imgħax, li ssemmiet aktar qabel.

Għalhekk, meta titqanqal il- kwestjoni tal-użura, wieħed irid jgħarbel sewwa jekk dak li jiġi allegat ikunx qiegħed jipprova jwaqqa‟ l-eżistenza tal-obbligazzjoni ewlenija għal kollox, jew jekk ikunx qiegħed jattakka biss dik aċċessorji."

Kif diġà ingħad iktar 'l fuq, fid-data ta' meta ġie ffirmat il-kuntratt ta' kostituzzjoni ta' debitu, l-intimat tabilħaqq kien debitur tar-rikorrenti però ma' kienx debitur tagħha fl-ammont indikat.

Filfatt kien debitur tagħha fis-somma prinċipali ta' €5,895.12 u €531.35 bħala imgħaxijiet.

Għalhekk ma' jistax jingħad illi l-obbligazzjoni tar- restituzzjoni tal-ammont hija minnha nnifisha nulla, imma hija nulla biss għall- ammont li huwa lleċitu. u peress illi rriżulta ċar lil din il-Qorti illi l-ftehim tal-2006 bejn il-partijiet Issa peress illi l-ammont li huwa lleċitu huwa dak l-imgħax illi jeċċedi t-8% fis-sena kien illi l-imgħaxijiet fuq il-prinċipal jiddekorri fuq perjodu ta' sitt snin bir- rata ta' 4.6% fis-sena (i.e. u mhux ta' 8% fis-sena)

dak li effettivament ġie oriġinalment miftiehem bejn il-partijiet. anke l-ammont li jirriżulta wara li jitnaqqas l-imgħax għal 8% fis-sena

għaldaqstant dan ifisser li

ma' jkunx

hawnhekk fejn tidħol ir-raba' eċċezzjoni tal-intimat, ċioe dik illi l-imgħax mitlub huwa wieħed ħażin, liema eċċezzjoni sintendi sejra tiġi milqugħa mill-Qorti.

u mhux dak dikjarat ta' €8,925 Kif ġa ngħad, fil-21 ta' Mejju 2012, id-dejn prinċipali kien dak ta' €5,895.12 flimkien ma' €531.35 imgħaxijiet dawn l-imgħaxijiet (i.e. l-imgħaxijiet li ddekorrew bejn l-2006 u l-2012), Charles Novak Camilleri xehed fil-15 ta' Novembru 2018 illi Kien xtraha aktar minn 8925 bl-imghax, imma peress li ahna irriprendjajna, hadna l- karozza lura, allavolja bhala scrap, ahna rrangajna biha biex naqtghulu l-imghaxijiet " f'dak il-kaz u qtajnilu l-imghaxijiet tal-ewwel darba.

Issa fir-rigward ta'

Għalhekk l-intenzjoni tar-rikorrenti kienet li l-imgħax li kellu jagħti l-intimat sa' dakinhar tal-iffirmar tal-kuntratt kien ser jinħafer bir-ripreża tal-pussess tal-vettura

Sentenza tal-14.12.2020 ECLI:MT:CIV:2020:Toscano Sessjoni tal-Vitorja

mill-kumpanija rikorrenti.

Għalhekk il-Qorti mhijiex ser tieħu konsiderazzjoni tal- ammont ta' €531.35 fil-komputazzjoni tas-somma realment dovuta lir-rikorrenti.

Wara l-iffirmar tal-kuntratt notarili tal-2012 l-intimat għamel numru ta' ħlasijiet fuq perjodu ta' tlett snin u dan kif evidenzjat mir-riċevuti esebiti bħala Dok PC3 (fol 85 sa 100) li jammontaw €2,745.12 €5,895.12 jrid għalhekk jitnaqqas l-ammont imsemmi ta' €3,150 għal bilanċ ta'

għal €3,150.

Mil-bilanċ tas-somma prinċipali ta'

Il-Qorti tqis però illi bl-operazzjoni tal-liġi r-rikorrenti għanda titħallas ukoll l- imgħaxijiet (bir-rata legali ta' 8% fis-sena) li ddekorrew fuq il-bilanċ tas-somma kapitali.

F'dan ir-rigward l-Artikolu 1141 tal-Kodiċi Ċivili jipprovdi illi: '1141.

(1) Jekk l-obbligazzjoni tkun ta' xorta kummerċjali jew jekk il-liġi tkun tiddisponi li l-imgħaxijiet għandhom jibdew igħaddu ipso jure, l-imgħaxijiet għandhom igħaddu minn dak in-nhar li l-obbligazzjoni kellha tiġi esegwita.

(2) F' kull każ ieħor, l-imgħaxijiet għandhom igħaddu minn dak in-nhar illi ssir sejħa għall-ħlas b' att ġudizzjarju, għalkemm fil-ftehim ikun ġie stabbilit żmien għall- esekuzzjoni tal-obbligazzjoni.'

Mill-atti tal-kawża jirriżulta illi ġiet intavolata ittra uffiċjali (ai termini tal-Art.

166A tal-Kap.

12) mir-rikorrenti kontra l-intimat fit-8 ta' Frar 2018 sabiex dan iħallasha s- somma mitluba f'din il-kawża.

L-ittra ġiet notifikata lilu fl-14 ta' Frar 2018.

Il-Qorti kienet tkun propensa tqis din l-ittra uffiċjali bħala att ġudizzjarju li miegħu jiskatta l- obbligu tal-ħlas tal-imgħax anke jekk kif irriżulta, s-somma mitluba kienet ferm iżjed riferenza għall-istess ammont indikat fil-kawża (€12,495) tirreferi għal dan minn dik verament dovuta. id-dejn bħala rappreżentanti "l-import ta' kambjali li mmaturaw, flimkien mal- interessi relattivi, liema ammont huwa dovut hekk kif jirriżulta mill-kuntratt ta' bejgħ anness (Dok A)"

Jidher però illi l-ittra uffiċjali għalkemm tagħmel

Dan id-Dok A mhuwiex esebit fl-atti iżda l-Qorti tassumi illi huwa l-kuntratt ta' bejgħ oriġinali tal-2006 li ġie esebit f'dawn l-atti.

Għalhekk l-att ġudizzjarju in kwistjoni ma' kienx jikkonsisti f'sejħa għall-ħlas tal-ammont miftiehem fil-kuntratt ta' kostituzzjoni ta' debitu mertu ta' din il-kawża iżda f'sejħa għall-ħlas tal-ammont miftiehem fl-iskrittura tal-2006 u ma' jistax għaldaqstant jittieħed in konsiderazzjoni bħala l-att li miegħu bdew jiskattaw l-imgħaxijiet relattivi.

L-ewwel att ġudizzjarju li għamel din is-sejħa għalhekk kien ir-rikors li bih

ir-rikorrenti fetħet din il-kawża.

Dan ir-rikors ġie intavolat fl-10 ta' Awwissu 2018 u ġie notifikat lill-intimat fit-3 ta' Ottubru 2018.

Ir-risposta però daħlet iktar kmieni, ċioe fl-24 ta' Settembru 2018, u għalhekk hija din il-ġurnata li effettivament jista' jingħad b'mod ċert li l-intimat kien notifikat bil-kawża u huwa minn tali ġurnata li l- imgħax għandu jibda jiddekorri.

Deċiżjoni

Għal dawn ir-raġunijiet il-Qorti qegħda tiddisponi minn din il-kawża billi filwaqt li tiċħad l-ewwel u l-ħames eċċezzjoni tal-intimat, tilqa' t-tieni, it-tielet u r-raba' eċċezzjoni tiegħu, u konsegwentement tilqa' t-talba tal-kumpanija rikorrenti in parte u dan billi tikkundanna lill-intimat iħallasha s-somma ta' elfejn seba' mija ħamsa u erbgħin euro u tnax-il ċenteżmu (€2,745.12) bl- imgħax legali fuq dan il-bilanċ dekoribbli mill-24 ta' Settembru 2018.

L-ispejjeż tal-ittra uffiċjali numru 314/2018 għandha tbatihom il-kumpanija rikorrenti.

L-ispejjeż ta' din il-kawża għandhom jitħallsu kwantu għal parti minn ħamsa (1/5) mill-intimat, u erba' partijiet minn ħamsa (4/5) mill- kumpanija rikorrenti.

Maġistrat

Reġistratur

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments