QORTI TA' L-APPELL KRIMINALI IMĦALLEF ONOR.

DAVID SCICLUNA LL.D., MAG.JUR. (EUR.LAW) Seduta ta' nhar-il Erbgħa 14 ta' Diċembru 2016

Nru. 485/13 DS Il-Pulizija v. John (k.a.

Ivan) Portanier Il-Qorti: 1.

Rat l-imputazzjonijiet miġjuba mill-Pulizija Eżekuttiva kontra l-imsemmi John (k.a.

Ivan) Portanier, detentur tal-karta tal-identita` Maltija bin-numru 944373M quddiem il-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali talli fid-29 ta' Ottubru 2010, u fix-xhur u fis-snin ta' qabel, f'dawn il- Gżejjer, b'diversi atti magħmulin fi żmijiet differenti, iżda li jiksru l-istess disposizzjoni tal-liġi u li ġew magħmula b'riżoluzzjoni waħda: (1) ta ordni lil ħaddieħor biex jagħmel delitt; jew ġiegħel li d-delitt isir b'mezz ta' rigali jew wegħdiet; jew ta struzzjonijiet biex isir delitt; jew b'xi mod li jkun, xjentement, għen jew assista lill-awtur jew awturi tad-delitt, fl-atti illi bihom dawn, għamlu jew taw dikjarazzjoni falza jew ċertifikat falz; (2) fl-istess dati, lokalitjiet, u ċirkostanzi, irċieva jew aċċetta, xi offerta jew wegħda ta' xi vantaġġ mhux xieraq għalih innifsu jew għal ħaddieħor bil-għan li

jeżerċita xi influwenza mhux xierqa hekk kif imsemmi fis-subartikolu (1) tal- artikolu 121A tal-Kap.

9 tal-Liġijiet ta' Malta; (3) fl-istess dati, lokalitajiet, u ċirkostanzi, ta ordni lil ħaddieħor biex jagħmel delitt; jew ġiegħel li d-delitt isir b'mezz ta' rigali jew wegħdiet; jew ta struzzjonijiet biex isir delitt; jew b'xi mod li jkun, xjentement, għen jew assista lill-awtur jew awturi tad-delitt, fl-atti illi bihom dawn sabiex jiksbu xi vantaġġ jew benefiċċju għalih jew għal ħaddieħor, f'xi dokument maħsub għal xi awtorita` pubblika, xjentement għamlu dikjarazzjoni jew stqarrija falza, jew taw tagħrif falz; (4) fl-istess dati, lokalitajiet, u ċirkostanzi, ta ordni lil ħaddieħor biex jagħmel delitt; jew ġiegħel li d-delitt isir b'mezz ta' rigali jew wegħdiet; jew ta struzzjonijiet biex isir delitt; jew b'xi mod li jkun, xjentement, għen jew assista lill-awtur tad-delitt, fl-atti illi bihom dawn ħalfu l-falz quddiem uffiċjal li kellu s-setgħa b'liġi li jagħti l-ġurament.

Il-Qorti giet mitluba sabiex f'kaz ta' ħtija, barra li tinfliġġi l-pieni stabbiliti mil- liġi: i. tapplika l-provvedimenti ta' l-artikolu 109 tal-Kap.

9 tal-Liġijiet ta' Malta; ii. tordna wkoll il-konfiska ta' l-ioġġetti kollha esebiti; iii. tikkundanna lill-imsemmi John (k.a.

Ivan) Schembri għall-ħlas ta' spejjeż li jkollhom x'jaqsmu mal-ħatra ta' esperti jew periti fil-proċeduri hekk kif ikkontemplat fl-artikolu 533 tal-Kap.

9 tal-Liġijiet ta' Malta; 2.

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali , tal-21 ta' Ottubru 2013 fejn dik il-Qorti, wara li rat l-artikoli 18; 42 (a), (b), (d); 108; 109; 121A (2); 185(1); 188 tal-Kap 9 tal-Liġijiet ta' Malta, qed issib lill-imputat John (k.a.

Ivan) Portanier ħati ta' l-ewwel (1) u t-tielet (3) imputazzjonijiet biss u, stante l-fatti dikjarati fis-sentenza, applikat l-artikolu 21 tal-Kap.

9 tal-Liġijiet ta' Malta, u ghalhekk bl-applikazzjoni ta' l-artikolu 22 tal-Kap.

446 tal-Liġijiet ta' Malta, illiberatu bil-kundizzjoni li ma jikkommettix reat ieħor fi żmien tliet (3) snin mid-data tas-sentenza appellata, filwaqt li ma sabitux ħati tat-tieni (2) u r-raba' (4) imputazzjonijiet u minnhom illiberatu.

L-

istess Qorti spjegat fi kliem sempliċi r-riperkussjonijiet jekk din l-ordni ma tiġix

Rat ir-rikors tal-appell ta' l-imsemmi John sive Ivan Portanier ppreżentat fid-

29 ta' Ottubru 2013 fejn talab li din il-Qorti (1) tirriforma s-sentenza appellata

billi tikkonfermaha in kwantu ġie dikjarat mhux ħati tat-tieni u tar-raba`

imputazzjonijiet, (2) tħassarha in kwantu għas-sejbien ta' ħtija ta' l-ewwel u tat- tielet imputazzjonijiet u, fl-eventwalita` li din il-Qorti tikkonferma l-piena [recte: ħtija], li tikkonfermaha in kwantu għal piena.

Rat ir-rikors tal-appell tal-Avukat Ġenerali ppreżentat fis-7 ta' Novembru 2013 fejn talab li din il-Qorti tirriforma s-sentenza appellata billi tikkonfermaha f'dik il-parti fejn sabet lill-imsemmi John (Ivan) Portanier ħati tal-ewwel (1) u t-tielet (3) imputazzjonijiet dedotti kontra tieghu, tikkonfermaha fejn illiberatu mit-tieni (2) imputazzjoni u tbiddilha billi ssibu ħati tar-raba' (4) imputazzjoni miġjuba kontra tieghu skond il-liġijiet ta' Malta u tvarja l-piena skond il-liġi; 5.

Rat l-atti kollha tal-kawża; rat il-fedina penali aġġornata ta' l-imsemmi John (k.a.

Ivan) Portanier esebita mill-prosekuzzjoni b'ordni ta' din il-Qorti; semgħet it-trattazzjoni; ikkunsidrat: 6.

L-aggravji ta' l-appellant John (k.a.

Ivan) Portanier huma s-segwenti:

"a. Dwar l-ewwel imputazzjoni a tenur tal-artikolu 185 tal-Kodici Kriminali.

"Illi bl-akbar dovut rispett lejn l-Ewwel Onorabbli Qorti, jidher li hija naqset milli taghraf punti ta' dritt u a bazi ta' hekk waslet sabiex tinstab htija tal-esponenti hekk kif instabet.

"Dan ir-reat huwa spjegat mil-Profs.

"X'inhuma l-elementi sabiex jkun hemm sejbien ta' htija a tenur tal-artikolu 185 tal-Kodici Kriminali skond il-Profs.

"Fil-kaz odjern ma hemmx kontestazzjoni dwar il-fatt li l-esponenti kien u ghadu ufficjal pubbliku.

"Pero` zgur li ma jistax jigi argumentat li d-dikjarazzjonijiet mertu tal-kaz odjern kienu formanti parti mix-xoghol tal-esponenti fil-customer care unit tal-ADT2.

L- att ta' allegat affidavit ma huwiex parti mix-xoghol tieghu u zgur li hemm qbil mal-prosekuzzjoni fuq dan il-fatt.

Tant huwa hekk li l-esponenti gie liberat mir- raba` imputazzjoni.

"Dan il-fatt wahdu diga` jrendi bizzejjed il-punt li l-esponenti ma seta` qatt jinstab hati ta' din l-imputazzjoni.

1 Folio 172 tal-verzjoni 1977 2 Vide x-xhieda ta' Brian Mifsud Bugelli

"X'gie dikjarat f'dawn l-atti?

"Mistoqsija li ser tibqa bla twegiba.

Dana stante li dawn id-dokumenti qatt ma gew esebiti fl-atti odjerni.

"A bazi tal-best evidence rule, hekk kif imfissra u mhaddma bl-artikolu 346 tal- Kodici Kriminali dawn id-dokumenti kellhom jingiebu mil-prosekuzzjoni u baqghu qatt ma ngabu.

"Ma huwiex mifhum ukoll lil min suppost ghen l-esponenti, jekk huwiex lil persuni msemmija, jekk huwiex lil persuna misterjuza ta' Francis Mercieca Gauci jew inkella lit-tnejn.

"L-Ewwel Onorabbli Qorti sahqet li "skond il-prosekuzzjoni, l-imputat kien jghaddi r-rikjesta lil certu Francis Mercieca Gauci li kien jahdem hemm ukoll, u kien dan li jipprocessaha u johrog il-licenzja".

"A bazi ta' kif waslet ghal din il-konkluzjoni l-Ewwel Qorti ma huwiex mifhum u dana stante li l-ebda prova f'dan is-sens ma ngabet.

"Ma hemm l-ebda record/prova dokumentarja u/jew xort'ohra dwar min kien l- impjegat tal-ADT li effettivament hareg l-licenzja falza lil dawn il-persuni.

"Fil-kaz odjern, jekk l-esponenti suppost ghen lill-awturi tad-delitt ossia Peplow, De Bono, Simpson u Zairi, certament ma jistax jkun hemm sejbien ta' htija stante li bla ebda ombra ta' dubbju dawn ma humiex ufficjali pubblici.

"Jekk mil-banda l-ohra l-prosekuzzjoni qedha takkampa lill-esponenti li huwa

ghen lill-awtur li huwa Francis Mercieca Gauci, ma nafux, stante li provi fuq min huwa

"Lanqas biss ingabu l-quddiem il-provi li suppost juru min kien l-ufficjal tal-ADT

li suppost hareg dawn il-licenzi foloz, u dana minkejja domanda diretta f'dan is-

14 tal-atti].

"Ix-xoghol ufficjali tal-esponenti ma kien xejn in konnessjoni mal-hrug tal-licenzi tas-sewqan [drivers' licence] stante li l-esponenti kien addett mar-registrar tal- vetturi li jigu minn barra u l-licenzi tat-triq taghhom3.

"B'lealta` mal-Qorti, l-esponenti huwa imputat li huwa b'xi mod kien komplici a tenur tal-artikolu 42(a)(b)(d) tal-Kodici Kriminali.

"Filwaqt li moqrija x-xhieda ta' Zammit, De Bono, Simpson u Zairi, wiehed jista` forsi jasal ghal konkluzjoni li effettivament huwa ghenhom, xorta wahda jibqa' l-fatt li certament l-elementi tad-delitt sottostanti, ossia dak a tenur l- artikolu 185 (1), ma gewx ippruvati.

"Dan ifisser li konkluzjoni wahda u wahda biss tista` tissielet [recte: tinstilet] minn dan il-fatt cioe` li l-esponenti legalment u ragjonevolment qatt ma seta` jinstab hati ta' din l-imputazzjoni. "b. Dwar l-imputazzjoni a tenur tal-artikolu 188 tal-Kodici Kriminali u l- apprezzament tal-provi.

"Bl-akbar dovut rispett lejn l-Ewwel Onorabbli Qorti, l-esponenti jtenni li l-Qorti tal-Magistrati legalment u ragjonevolment ma setghet qatt tasal ghal konkluzzjoni li tiskarta d-depozizzjoni tal-esponenti moghti fil-Qorti, bil-mod kif hija ddikjarat.

"Ix-xhud Dr. Spiteri spjega l-kondizzjoni medika tal-esponenti u spjega kif u meta jiskattaw kondizzjonijiet li fihom l-esponenti u persuni bhalu jispiccaw sabiex jkollhom dan l-istat ta' biza u jcedu ghal pressjoni.

Id-depozizzjoni ta' hu l-esponenti kif ukoll dik tal-Ispettur Borg Hedley, jispjegaw il-kollass tal-esponenti kif kien fizikament wara l-interrogatorju.

"Certament ma hemmx dubbju li l-ebda persuna fuq il-pedana tax-xhieda ma tghix l-istess trawma bhal dik li tkun ghexet gewwa d-depot tal-Pulizija.

Fatt iehor indiskuss huwa proprju li wara li ha l-pedana tax-xhieda, l-esponenti ma kkrollax bhal ma gralu wara li hareg mill-ufficcju tal-ispettur Devenish.

L-istess Qorti kienet xhud ta' dan kollu.

"Ghaldaqstant l-esponenti ma jaqbilx mal-Ewwel Qorti ghar-ragunar li adoperat

sabiex tiskarta l-verzjoni tal-fatti moghtija mil-esponenti fuq il-pedana tax-

"L-artikolu 637 tal-Kodici Kriminali, jispjega kif trid tigi evalwata testimonjanza.

Huwa a bazi biss ta' dan l-artikolu li depozizzjoni tigi skartata.

minhabba sillologizmu bhal ma gara fil-kaz odjern.

"Id-depozizzjoni tal-esponenti ghandha mis-sewwa proprju ghalhiex hija l-verita`

Il-fatti li huwa semma huma kkorroborati mill-istess Zairi.

3 Vide xhieda ta' Brian Mifsud Bugelli

Depozizzjoni dik tal-esponenti, kif ukoll tax-xhieda, li juru minghajr l-ebda ombra ta' dubbju li effettivament jekk ghas-sahha tal-argument u ghas-sahha tal- argument biss, jitwemmen min dina l-Onorabbli Qorti li l-esponenti ghamel l- actus reus tad-delitt odjern, certament l-istess provi, ser juru kif effettivament l- esponenti ma kellhux l-ebda forma ta' mens rea.

"Fid-delitt odjern sabiex tinstab htija, tenhtieg mens rea u mhux dolus.

"Isegwi ghalhekk li a bazi tal-principju actus non facit reum nisi mens sit rea, l- esponenti qatt ma seta jinstab hati ta' din l-imputazzjoni.

"c. L-akkuza trid tigi ppruvata skond id-data moghtija fic-citazzjoni "Dan l-aggravju qieghed jingab il-quddiem fil-konfront tal-imputazzjonijiet li taghhom instab hati l-esponenti, flimkien mal-aggravju relattiv ghal kull imputazzjoni kif supra indikat.

"Illi huwa principju baziku li sabiex jkun hemm sejbien ta' htija, l-prosekuzzjoni trid tipprova sal-grad tac-certezza morali mhux biss l-elementi tad-delitti li bihom jkun imputat l-imputat, flimkien mal-intenzjoni relattiva, izda sine qua non jrid jigi ppruvat dak l-agir illegali skond iz-zmien moghti fl-imputazzjoni.

"Hija l-prosekuzzjoni li takkuza u ghaldaqstant l-oneru li tipprova l-kaz taghha jinkombi fuqha.

"Hija l-prosekuzzjoni li taghzel meta sehh il-fatt li a bazi tieghu inhargu l- imputazzjonijiet.

"Fil-kaz odjern il-prosekuzzjoni ghazlet li tixli lill-esponenti li dan l-agir sehh nhar id-29 ta' Ottubru 2010 u fix-xhur u fis-snin ta' qabel.

Principju kardinali iehor fil-proceduri penali huwa dak li l-Qorti tiddeciedi a bazi tal-provi migjuba quddiemha.

"L-atti odjerni bl-ebda mod u manjiera ma jippruvaw li xi agir sehh da parti tal- esponenti fiz-zmien tad-data li biha ntrabet il-prosekuzzjoni!

Effettivament il- prosekuzzjoni ma ppruvat l-ebda zmien to begin with.

"Wiehed jifhem u kien jistenna li l-prosekuzzjoni fil-kaz odjern sabiex tipprova d-data fit-tielet imputazzjoni] kellha iggib il-quddiem provi li juru meta suppost inharget il- licenza frawdolenti, meta suppost gew mghoddija dawn il-karti foloz f'dan il-kaz, u kull xort'ohra sabiex tigi ssustanzjata d-data indikata.

"B'lealta` l-uniku riferenza li tezisti ghal data temergi mix-xhieda ta' Simpson u Zairi, liema persuni pero` ma kinux certi in kwantu tad-data u kollha xehdu li

imsemmija

kien ghadda z-zmien u li ma kinux certi taz-zmien.

Certament dawn ma humiex provi sal-grad tac-certezza morali."

L-aggravju ta' l-Avukat Ġenerali hu li l-ewwel Qorti manifestament għamlet enunċjazzjoni, interpretazzjoni u applikazzjoni żbaljata tal-ipoteżi tal-liġi.

Huwa jgħid:

"Illi preliminarjament u ghal kull buon fini l-esponent jissottometti illi dan l- appell jitratta biss rigward ir-raba' (4) imputazzjoni fejn il-Qorti tal-Magistrati (Malta) illiberat l-appellat.

Ghaldaqstant qed jigi kontestat il-fatt li l-Qorti ma sabitx htija fir-rigward tar-raba' (4) akkuza.

"Illi mix-xhieda prodotti fil-process jidher car li l-appellat John (Ivan Portanier) pprovda affidavits li dawn l-istess xhieda kienu ffirmaw, fejn sostnew li tilfu l- licenzji taghhom meta fil-verita` ma kienx minnu kif stqarrew l-istess xhieda.

Infatti mill-process jidher li Emmanuel Peplow ikkonferma li kien talab lill- appellat sabiex jirrangalu biex igib il-licenzja tal-mutur u ghal dan il-ghan gablu karta biex jiffirma u hallas xi flus ghal spejjez amministrattivi (a fol 23 tal- process).

Meta mistqosi jiekk ghamilx it-testijiet, l-istess Emanuel Peplow irrisponda li fil-fatt ma ghamilx.

Inoltre Emanuel Peplow jikkonferma wkoll li ffirma karta fejn ha gurament (affidavit) li kien tilef il-licenzja tal-mutur u tal- karozza meta dan ma kienx veru (a fol 24 tal-process).

Illi jekk wiehed jifli sew id-depozizzjoni ta' Emanuel Peplow gewwa fol 23., huwa car li x-xhud talab lill- appellat sabiex jirrangalu biex igib il-licenzja tal-mutur u mhux biex jakkwista lura licenzja li kien accidentalment tilef.

Illi l-istess xhud isostni wkoll li hu xtaq igib il-licenzja sabiex ikun jista' jkabbar il-mutur (vide fol 23).

Ma jirrizulta mkien fix-xhieda li Emanuel Peplow stqarr ma l-appellat li kien tilef il-licenzja.

Ghalhekk isegwi li l-appellat kien jaf li l-istess xhud ma kienx tilef il-licenzja.

"Illi x-xhud George Simpson (a fol 39, 40 u 41) jghid li kien inghata licenzja ghal trakk li kien xtara, minghajr ma ghamel ezami ghaliha wara li talab lill-appellat John (Ivan) Portanier sabiex jghinu jgib il-licenzja.

Inoltre kien l-appellat stess li ta struzzjonijiet lil George Simpson sabiex imur jirrapporta li tilef il-licenzja (vide fol 40).

Fl-ebda parti tax-xhieda ta' George Simpson ma jirrizulta li huwa kien gharraf lill-appellat li kien tilef il-licenzja tieghu w allura johrog b'mod car li l- appellat John (Ivan) Portanier kien jaf li x-xhud ma kellux licenzja ta' trakk u li ma kienx tilifha pero` xorta wahda idderigih sabiex imur jghamel affidavit falz.

"Illi x-xhud Pauline Zairi tikkonferma wkoll li gabet licenzja tal-minibus (Special) minghajr ma telghet ghat-test marbut ma dik il-licenzja (a fol 42 tal- process).

Infatti Pauline Zairi kienet kellmet lill-appellat John (Ivan) Portanier (a fol 43) meta l-istess appellat kien mar ghandha u talbitu biex jghinha ggib il-

licenzja (a fol 44).

Pauline Zairi fl-ebda mument ma qalet jew sostniet li qatt

kellha l-licenzja tal-minibuses u/jew li kienet tilfihtha.

xhieda l-ohra l-appellat ta' karta lil Pauline Zairi sabiex tiffirmha.

ohra fosthom Emanuel Peplow kien xehed li l-karta li kien gablu l-appellat John

(Ivan) Portanier kienet affidavit sabiex jahlef li kien tilef il-licenzja.

ffirmat Pauline Portanier ghalhekk kienet ukoll affidavit biex tikkonferma li

kienet tilfet il-licenzja (avolja dan mhux minnu) u anke hallset mizata amministrattiva lill-ADT kif hallsu x-xhud l-ohra msemmija hawn fuq.

"Illi fl-istqarrija li kien ta l-appellat stess, hu kien sostna li kien gie avvicinat mill- persuni hawn fuq imsemmija sabiex jghinhom igibu l-licenzji li xtaqu (vide fol 17).

Infatti l-appellat jghid li kellem lil certu Frans Mercieca Gauci u dan minn naha tieghu qallu li kellu bzonn jaghmillhom affidavit u wara tohrogilhom il-licenzja.

Meta l-appellat John (Ivan) Borg Ferranti gie mistoqsi jekk kienx jaf li dawn in-nies qatt ma kienu ghamlu t-testijiet ghall-licenzji li kienu qeghdin jitolbu, l-appellat wiegeb li Iva kien jaf (a fol 17).

Avolja kien jaf li dawn il-persuni qatt ma kellhom licenzja fil-kategoriji relattivi, l-appellat xorta hargilhom affidavit fejn dawn il-persuni ffirmaw li kienu tilfu l-licenzja (a fol 18 tal-process).

Fl-istess stqarrija l-appellat John (Ivan) Portanier kien ukoll kkonferma li hu ghandu l- awtorita` li jaghti affidavits (a fol 18).

Huwa ghalhekk car, kemm mix-xhieda kif ukoll mill-istqarrija tieghu li dawn l-affidavits harighom in mala fede ladarba kien jaf li dawn qatt ma kellhom il-licenzja ghal dawk il-kategoriji ta' vetturi.

Illi malgrado li l-Ewwel Onorabbli Qorti ma tantx tat importanza ghal din l-istqarrija minhabba l-istat mentali tal-appellat (vide fol 102), pero` wiehed irid jiehu in konsiderazzjoni li l-istqarrija tieghu kienet pjuttost konsistenti u hafna mill-fatti huma korroborati mix-xhieda stess.

Ghalhekk din l-istqarrija ghandha tinghata d- debita importanza u cioe` li ssahhah il-fatti li sostnew ix-xhieda fid-depozizzjoni taghha.

"Illi huwa car mid-depozizzjonijiet imsemmija hawn fuq li dak li asserixxa l- appellat u cioe` li l-persuni li kien ghen kienu qalulu li kienu tilfu l-licenzja, mhix korroborata mill-ebda depozizzjoni ta' dawn il-persuni.

Ma tohrog mill-ebda depozizzjoni li dawn ix-xhieda kienu b'xi mod ikkonvincew lill-appellat li huma kienu accidentalment tilfu l-licenzja.

Infatti x-xhieda kollha hawn fuq imsemmija sostnew li marru ghand l-appellat sabiex jirrangalhom biex igibu l-licenzja li xtaqu, u mhux ghax kienu verament tilfuha izda ghax ghal xi raguni jew ohra ma ridux jew ma setghux jaghmlu t-test.

Ghalhekk isegwi li l-appellat ma kienx in buona fede meta fid-depozizzjoni tieghu sostna li l-persuni hawn imsemmija kienu qalulu li tilfu l-licenzja u li allura kien konvint li l-kaz taghhom kien wiehed genwin.

"Illi bid-dovut rispett, l-ewwel Onorabbli Qorti ma tatx id-dovuta importanza lid-

depozizzjonijiet bil-kuntest tar-raba' akkuza u sostniet li ma giex pruvat.

car minn dawn id-depozizzjonijiet li l-appellant kien hadilhom l-affidavit sabiex

jiffirmawh halli hekk ikun jista' jmexxi l-proceduri biex igibilhom il-licenzja

minghajr ma jkunu ghamlu t-test koncernat hekk kif titlob il-ligi.

appellat kien konvint li dawn kienu accidentalment tilfu l-licnezja ma kienx ser

joqghod jiehu l-briga li joqghod jippreparalhom il-karti u johodomlhom

personalment fir-residenzi taghhom jew f'postijiet ohra izda kien jaqdihom fuq il-

post tax-xoghol stess jew kien jirreferihom ghall-persuna jew dipartiment li seta'

Ghalhekk l-appellat kien jaf li l-persuni hawn imsemmija

Dak li ghamel l-appellat ma kellhux setgha li

jaghmlu u effettivament kiser il-ligi.

Inoltre l-Ewwel Onorabbli Qorti sostniet li

minhabba l-istat mentali tal-appellat, hekk kif spjegat mill-psikjatra tieghu, mhix

ser torbot wisq importanza mal-istqarrija jew x-xhieda innifisha tal-appellat izda

ser tistrieh aktar fuq dak li qalu x-xhieda migjuba (vide fol 102).

Illi ghalhekk

kellha tinstab htija fir-rigward tar-raba' akkuza iktar u iktar fid-dawl li x-xhieda kienu konsistenti u kollha sostnew li l-appellat irrangalhom inkluz li fornielhom l- affidavit hekk kif rikjest mill-procedura meta persuna tkun tilfet il-licenzja.

Inoltre x-xhieda migjuba jikkorroboraw fil-parti l-kbira dak li sostna l-appellat John (Ivan) Portanier fl-istqarrija tieghu.

Illi wkoll l-istat mentali tal-appellat gie ezaminat mill-espert psikjatra fi stadju pjuttost avvanzat tal-proceduri u mhux meta saret l-istqarrija.

Ghalhekk l-espert ma setax jghid verament kif kien qed ihossu l-appellat dak il-hin li ttiehdet l-istqarrija.

Infatti l-appellat kien mistoqsi jekk iridx jikkonsulta mal-avukat qabel ma ttiehdet l-istqarrija kif titlob il-ligi u kien wiegeb li ma riedx ikellem avukat.

"Illi mill-provi prodotti huwa evidenti li l-appellat ghen u ffacilita lill-persuni hawn fuq imsemmija sabiex jiehdu gurament falz li huma kienu tilfu l-licenzja.

"Illi fil-kaz li din il-Qorti ssib lill-appellant hati tar-raba' (4) akkuza, ir-rikorrent jitlob li tigi varjata l-piena skond id-dispozizzjonijiet tal-ligi ta' Malta."

Din il-Qorti sejra l-ewwel tikkunsidra l-appell ta' l-Avukat Ġenerali.

Biex jirnexxi l-appell ta' l-Avukat Ġenerali, irid jiġi ppruvat fl-ewwel lok li l-persuni msemmija fir-rikors ta' l-Avukat Ġenerali ħadu ġurament.

Din il-prova hija mankanti.

L-ewwelnett ma ġewx prodotti l-affidavits li jingħad li għamlu dawn il-persuni.

Imbagħad ħadd mix-xhieda ma jgħid li ħa ġurament.

Emanuel Peplow qal li l-appellat Portanier ġablu karta u ffirmaha.

George Simpson qal li wara li talab lill-appellat Portanier jgħinu, huwa mar l-uffiċċju tal-liċenzji, qalulu jiffirma karta u hu ffirmaha.

Pauline Zairi qalet li l-appellat Portanier kien ġabilha karta li ma tafx eżatt x'kienet biex tiffirmaha.

Joseph De Bono ma jgħid li ffirma ebda karta.

Dwar il-ġurament u l-forma tal-ġurament, din il-Qorti tirreferi għal diversi sentenzi li ngħataw minn din il-Qorti diversament presjeduta fis-6 ta' Jannar 2012.4 Ġaladarba ma nġabet l-ebda prova li dawn il- persuni "ħalfu" u allura li "ħalfu l-falz", l-appellat Portanier ma jistax jinstab ħati ta' kompliċita` f'dak ir-reat.

Konsegwentement l-appell ta' l-Avukat Ġenerali ma jimmeritax akkoljiment.

Din il-Qorti sejra issa tgħaddi biex tikkunsidra l-appell ta' John (k.a.

Ivan) Portanier (minn hawn 'il quddiem imsejjaħ "l-appellant").

B'referenza għall-ewwel imputazzjoni fejn qed jiġi allegat illi l-appellant kien kompliċi fil-ksur ta' l-artikolu 185(1) tal-Kodiċi Kriminali, jingħad fl- ewwel lok illi huwa ċar illi din l-imputazzjoni qed tirreferi għal allegat kompliċita` ta' l-appellant ma' uffiċjal pubbliku li kellu fil-mansjonijiet tiegħu dak li jirrilaxxja "ċertifikat" – f'dan il-każ liċenzji tas-sewqan.

Kwantu għat- tielet imputazzjoni, din imbagħad tirreferi għal allegat kompliċita` ta' l- appellant mal-persuni li, f'xi dokument maħsub għal xi awtorita` pubblika,

4 Il-Pulizija v. Alfred De Bono, Iż-Żebbuġ (Ghawdex) v. Carlo De Bono, Il-Pulizija v. Dygon Curmi Dimech, Iż-Żebbuġ (Ghawdex) v. Emanuel Giacomotto, Iż-Żebbuġ (Ghawdex) v. George F.R.J. Healey.

xjentement għamlu dikjarazzjoni jew stqarrija falza, jew taw tagħrif falz.

Il- persuni in kwistjoni huma Emanuel Peplow, George Simpson, Pauline Zairi u Joseph De Bono u d-dokumenti fejn allegatament għamlu dikjarazzjoni falza huma l-affidavits li saru referenza għalihom meta kien qed jiġi kkunsidrat l- appell ta' l-Avukat Ġenerali.

Ħaġa li laqtet din il-Qorti meta eżaminat l-atti hi n-nuqqas totali ta' dokumenti ta' l-Awtorita` Dwar it-Trasport.

Mhux biss ma nġabux l-affidavits li allegatament għamlu l-erba' persuni msemmija, u li allura kienu juru eżattament x'iddikjaraw l-imsemmijin persuni, iżda lanqas ma ġiet prodotta ebda dokumentazzjoni li turi x'liċenzji nħarġu lilhom u minn min inħarġu.

Jissemma ċertu Frans Mercieca Gauci bħala persuna li allegatament kellu x'jaqsam mal-ħruġ tal-liċenzji u li miegħu allegatament l-appellant kellu kuntatt.

L- allegazzjoni fil-fatt hi li l-appellant kien kompliċi ma' dan Frans Mercieca Gauci.

Iżda apparti dak li jgħid l-appellant stess dwar Frans Mercieca Gauci bħala persuna li kienet taħdem fl-uffiċċju tal-Liċenzji, ma nġab l-ebda rappreżentant mill-Awtorita` Dwar it-Trasport biex jikkonferma mhux biss li dan Frans Mercieca Gauci kien jaħdem f'dak l-uffiċċju, iżda partikolarment biex jispjega x'kienet il-kariga tiegħu u f'hiex kien jikkonsisti x-xogħol tiegħu.

Ma nġabet l-ebda prova biex turi jekk Frans Mercieca Gauci kellux id-dritt joħroġ liċenzji.

Lanqas ma nġabet prova biex turi jekk il-liċenzji li nħarġu lil Emanuel Peplow, George Simpson, Pauline Zairi u Joseph De Bono nħarġux minnu.

Bħalma lanqas ma nġabet prova dwar in- natura tal-liċenzji li nħarġu lil dawn il-persuni.

Ħadd aktar ma jissemma bħala li miegħu l-appellant seta' kien allegatament kompliċi.

L-ewwel Qorti tgħid fis- sentenza tagħha li l-appellant għen lill-erba' persuni msemmija "billi ħarġilhom il-liċenzja".

Iżda dan ma jirriżulta minn imkien.

Għall-kuntrarju jirriżulta li l- appellant ma kellux x'jaqsam mal-ħruġ tal-liċenzji in kwistjoni u xogħlu kien ben divers.

Għalhekk l-appellant għandu raġun jgħid illi l-elementi kollha tad- delitt sottostanti, dak a tenur ta' l-artikolu 185(1) tal-Kodiċi Kriminali, ma ġewx ippruvati.

Kwindi ma setax jinstab ħati ta' kompliċita` f'dan id-delitt.

X'għamel eżattament l-appellant?

Fis-sentenza tagħha l-ewwel Qorti kkonkludiet illi ma kellhiex toqgħod kompletament fuq l-istqarrija ta' l- appellant u lanqas fuq ix-xiehda li ta fil-Qorti u li għalhekk huma importanti dak li qalu x-xhieda miġjuba.

Filwaqt illi m'hemmx dubju li x-xiehda tax-

xhieda hi importanti, din il-Qorti, wara li eżaminat ix-xiehda tal-psikjatra Dr.

Joseph Vassallo Eminyan, dik ta' Robert Portanier (ħu l-appellant) u dik ta' l-Ispettur Chris

Borg Hedley, ma tarax kif tista' tiskarta x-xiehda ta' l-appellant.

Issa, Emanuel Peplow xehed li talab lill-appellant biex forsi jirranġalu biex

iġib liċenzja tal-mutur.

Jgħid li l-appellant ġablu karta li tilef il-liċenzja tal-

mutur u li tilef il-liċenzja tal-karozza, iffirmaha u wara ftit irċieva l-liċenzja bil-

Hu ma kienx tilef il-liċenzja.

George Simpson xehed li xtara trakk u ried liċenzja biex isuqu.

Talab lill-appellant biex jgħinu u dan qallu biex imur jirrapporta li tilef il-liċenzja.

Huwa mar l-uffiċċju tal-liċenzji, qalulu jiffirma karta u hu ffirmaha.

Il-liċenzja rċeviha bil-posta.

Pauline Zairi qalet li xtaqet iġġib il-liċenzja biex issuq il-minibuses u saqsiet lill-appellant setgħetx tagħmel xi testijiet mingħajr ma tħallas flus u weġibha li min-naħa tal-ADT "ma jkunx hemm hekk".

L-appellant kien ġabilha karta li ma tafx eżatt x'kienet biex tiffirmaha, u jidhrilha li l-appellant stess kien ħadilha l-liċenzja.

Joseph De Bono xehed li hu ried liċenzja speċjali, kellem lill-appellant li qallu jtieh il- liċenzja, tahielu u wara xi jiem kien irċieva l-liċenzja bil-posta.

Imkien ma jgħid li ffirma xi karta.

Mela fir-rigward ta' Joseph De Bono mhux biss m'hemmx prova dokumentarja iżda saħansitra l-istess Joseph De Bono ma jgħidx li għamel xi dikjarazzjoni.

Fil-każ ta' Pauline Zairi ukoll m'hemmx prova dokumentarja, hi stess ma tafx x'iffirmat u l-appellant xehed illi meta kellmitu qallha li se jiċċekkja mal-customer care x'inhi l-proċedura, bagħtulu d-dokumenti f'envelope mal-messaġġier u qalulu fejn kellha tiffirma, reġa' kellimha u rritorna d-dokumenti lill-messaġġier.

Vis-a-vis x-xhieda l-oħra in partikolari, mhux biss m'hemmx prova dokumentarja li tissuffraga dak li suppost iddikjaraw, iżda lanqas ma' din il-Qorti tista' tiskarta dak li xehed l-appellant li meta ffaċċjat bil-problemi ta' dawn in-nies huwa rreferihom għall-postijiet konċernati, u cioe` l-customer care u license department.

In kontro-eżami qal li l-persuni qalulu li kienu tilfu l-liċenzja u fl-istqarrija qal iva għal din is- sitwazzjoni, jiġifieri li huma kienu qalu li tilfu l-liċenzja.

Mhuwiex inverosimili dak li xehed l-appellant li, wara kollox, ma kellu x'jaqsam xejn ma' ħruġ ta' liċenzji, kif mhuwiex lanqas inverosimili li kien gwidat – jekk mhux ukoll sgwidat – minn min effettivament xogħlu kien dak.

Meqjus dan kollu, u partikolarment in-nuqqas ta' l-aqwa prova, il-provi dokumentarji, din il-Qorti hi tal-fehma li ma ġiex pruvat mingħajr dubju raġjonevoli l-mens rea meħtieġ biex tissussisti l-kompliċita` skond id-diversi forom addebitati imputazzjoni.

Konsegwentement

m'hemmx lok li din il-Qorti tqis it-tielet aggravju.

Għal dawn il-motivi, filwaqt illi tiċħad l-appell ta' l-Avukat Ġenerali,

tiddeċiedi billi tilqa' l-appell ta' John (k.a.

Ivan) Schembri, tirriforma s-sentenza

appellata billi tirrevokaha in kwantu sabitu ħati ta' l-ewwel (1) u t-tielet (3)

imputazzjonijiet biss u, bl-applikazzjoni ta' l-artikolu 22 tal-Kap.

446 tal-

Liġijiet ta' Malta, illiberatu bil-kundizzjoni li ma jikkommettix reat ieħor fi

żmien tliet (3) snin mid-data tas-sentenza appellata, u minflok tiddikjarah mhux

ħati ta' dawk l-imputazzjonijiet u minnhom tilliberah, u tikkonferma s-sentenza

appellata fil-bqija.

lill-appellant bit-tielet


FIL-QORTI TAL-MAGISTRATI (MALTA)

Seduta ta' nharl-Erbgha 14 ta' Dicembru, 2016

Il-Qorti rat l-avviz tal-attur fejn talab sabiex il-konvenut jigi kkundannat sabiex jirrifondilu s-

somma ta' LM 900, prezz ta' vettura tat-tip Mazda 121 bin-numru ta' registrazzjoni LCC-087

mibjugha mill-konvenut lill-attur skond skrittura tal-14 ta' Awissu 2003 u dana prevja d-

dikjarazzjoni li dan il-bejgh kien kolpit b'vizzju ta' kunsens ai termini tal-Artikolu 981 tal-

Kodici Civili, kif ukoll minhabba li ma kienetx tal-kwalita' miftehma billi ma kenitx tista'

tinstaq fit-triq ghax la kienet irregistrata u l-anqas ma kienet assikurata, meta l-attur kien

biegh l-istess vettura bil-garanzija li kollox kien sewwa u li setghet tinsaq fit-triq.

Bl-ispejjez inkluzi dawk ta' l-ittra ufficjali tas-16 ta' Settembru 2003 kontra l-konvenut u bl-

imghax legali mid-data tal-ittra ufficjali sad-data tal-pagament effettiv.

Rat in-nota tal-eccezzjonijiet tal-konvenut Stephen Spiteri Bailey fejn eccepixxa:

Ikkunsidrat:

Illi mhuwiex il-kaz li l-ftehim raggunt bejn il-partijiet kontendenti kien vizzjat kif

kontemplat skond l-artikolu 981 tal-Kodici Civili.

Illi lanqas ma huwa l-kaz illi l-vettura meritu tal-kawza ma kienitx tal-kwalita'

pattwita, kif qed jallega wkoll l-attur li inoltre naqas milli jiddepozita l-istess vettura

taht l-awtorita' ta' din il-Qorti ghall-iskop li jkun jista' jipprocedi bl-istanza tieghu

Rat li fis-seduta tat-28 ta' Frar 2005, gie verbalizzat li il-Qorti giet infurmata li l-vettura in kwistjoni tinsab esebita formalment fil-Qorti.1

Semgħet ix-xhieda, rat id-dokumenti u l-atti kollha pprezentati.

Il-fatti saljenti li taw lok ghal dawn il-proceduri huma s-segwenti :

Il-konvenut, Stephen Spiteri Bailey biegh vettura tal-marka Mazda, mudell 121 bin-numru

ta' registrazzjoni LCC 087 lill-attur, Emanuel Zammit Tabona fl-14 ta' Awwissu 2003 u dana ghal prezz ta' LM 970.2

L-attur xehed li l-konvenut qallu li l-vettura ghandha kollox tajjeb, li qatt ma kienet milquta u li ghandha kollox imhallas, cioe kemm il-licenzji kif ukoll l-assigurazzjoni.3

L-attur ta lill-konvenut l-ammont ta' LM 900 mal-ftehim tal-bejgh tal-karozza u l-

bilanc LM 70 kellu jghatihom lill-konvenut meta l-konvenut jkun dawwar il-licenzja fuq l-attur.4

1 Ara l-verbal tat-28 ta' Frar 2005 a fol.

12 tal-process.

2 Ara l-affidavit ta' Emanuel Zammit Tabona mmarkat bhala Dok EC 1 a fol.

14A tal-process kif ukoll ara l-affidavit ta' Stephen Spiteri Bailey a fol.

51 tal-process; ara d-dokument ffirmat mill-attur mmarkata bhala Dok A a fol.

53 tal- process.

14A tal-process.

4 Ara l-affidavit ta' Emanuel Zammit Tabona mmarkat bhala Dok EC 1 a fol.

51 tal-process.

L-attur xehed li wara li l-konvenut wasslu d-dar bil-vettura, qallu biex jghatti l-

windscreen taghha, ghax il-vettura ma kellhiex il-licenzja mhallsa.

L-attur jghid li hu

talab lill-konvenut il-flus lura, imma dan ma riedx itihomlu kollha lura, u allura talbu

jaghmillu ircevuta ghal flus li kien tah.

Min-naha l-ohra, l-konvenut jghid li qabel inqala l-inkwiet bejniethom, hu kien

ghamilha cara lill-attur li hu kien ser jiehu hsieb ihallas il-licenzji negattivi.

L-attur jallega li meta ispezzjona l-vettura ma hutu jghid li sab li kellha l-inner panel

maqsum, il-magna ma kinietx tahdem sewwa, id-dwal ta' quddiem u ta' wara

jiccaqilqu u l-luggage boot kien mibrum u ma jinghalaqx sewwa.

L-attur jghid li l-konvenut prova jirranga xi uhud minn dawn id-difetti imma ma

Min-naha l-ohra, il-konvenut jghid li qabel ftehmu fuq il-bejgh, l-attur kien saq il-

vettura huwa stess.

Il-vettura Mazda 121 bin-numru ta' registrazzjoni LCC 087 hija registrata fuq certa

Maria Agahi, li tigi iz-zija tal-konvenut, liema licenzja kienet tkopri l-perijodu

bejn l-1 ta' Jannar 2001 sal-31 ta' Dicembru 2001.

Il-licenzja qatt ma ggeddet wara dan il-perijodu.5

Fl-20 ta' Awwissu 2003 kien hemm applikazzjoni ghat-trasferiment tal-vettura minn

din certa Maria Agahi ghal fuq isem il-konvenut, bid-data tal-bejgh mnizzla bhala l-4 ta' Awwissu 2003.6

Il-vettura in kwistjoni kienet assigurata f'isem il-konvenut ghal perjodu bejn is-6 ta' Awwissu 2003 sal-31 ta' Dicembru 2003.7 Il-vettura tinstab esebita formalment fil-Qorti.8

Kunsiderazzjonijiet ta' dina l-Qorti

Il-kwistjoni li trid tiddeciedi din il-Qorti hija jekk kienx hemm vizzju ta' kunsens meta sar il-

bejgh tal-vettura in kwistjoni u dan ai termini ta' l-Artikolu 981 tal-Kodici Civili kif ukoll

minhabba l-fatt li l-vettura ma kienetx tal-kwalita' mifthema u dana ghaliex ma setghatx

tinstaq fit-triq ghax la kella registrazzjoni u l-anqas assigurazzjoni kif mistenni.

25 tal-process.

6 Ara d-dokument ta' trasferiment mmarkat bhala Dok B a fol.

55 tal-process.

62 tal-process.

8 Ara l-verbal tat-28 ta' Frar 2005 a fol.

12 tal-process.

Fit-tieni eccezzjoni tieghu l-konvenut jghid illi l-attur naqas li jiddepozita l-vettura taht l-

awtorita ta' din il-Qorti gall-iskop li b'din il-kawza jottjeni x-xoljimnet tal-ftehim de quo.

Fis-sentenza fl-ismijiet, David Azzopardi Mamo vs Tony Toutoungi deciza fit-12 ta' Novembru 2013, il- Prim'Awla tal-Qorti Civili 9 osservat is-segwenti :

« Bhala principju regolatur dawn il-Qrati dejjem irritenew li biex ix-xerrej jehles mir-rabta

kontrattwali li kien dahal fiha li jakkwista l-oggett minghand il-venditur, fejn dak l-oggett ma

jkunx konformi mal-kampjun jew skond il-kwalita mwieghda, hu kellu jirrifjutah jew

materjalment jew billi jiddepozitah taht l-awtorita tal-Qorti (Avv. Dottor Louis Zammit Tabona

tar-rifjut hi komunement meqjusa bhala d-depozitu formali tal-oggett permezz ta' cedola fil-

Qorti u f'kazijiet ta' oggetti kbar id-depozitu fiziku tal-oggett ghand konsinjatarju."

La darba sussegwentement sar verbal fis-sens li din il-Qorti giet infurmata li l-vettura in

kwistjoni giet ezebita l-Qorti, u dan il-verbal ma giex kontestat, anke jekk ma ngabitx l-ahjar

prova, u cioe c-cedola ta' depozitu, din il-Qorti tqis li l-konvenut mhux qed jikkontesta li

bhala stat ta' fatt il-vettura giet iddepozitata taht l-awtoritia ta' din il-Qorti.

Ghalhekk, il-Qorti tqis li t-tieni parti tat-tieni eccezzjoni tal-konvenut giet sorpassata, u se

tghaddi biex tezamina iz-zewg eccezzjonijiet fil-meritu.

L-Ewwel Eccezzjoni – Vizzju tal-Kunsens skond l-Artikolu 981 tal-Kodici Civili.

L-attur qieghed jistrieh fuq Artikolu 981 tal-Kodici Civili li jghid is-segwenti :

« (1) L-eghmil doluz huwa motiv ta' nullita' tal-ftehim, meta l-inganni maghmulin minn

wahda mill-partijiet ikunu tali illi minghajrhom il-parti l-ohra ma kenitx tikkuntratta.

(2) L-eghmil doluz ma jistax ikun prezunt, imma ghandu jigi ppruvat. »

Fis-sentenza Ian u Jacqueline konjugi Cortis vs Carmen Reeves deciza mill-Prim' Awla tal-Qorti Civili10 fis-6 ta' Dicembru 2002, gie ritenut hekk :

"Fis-sentenza taghha fl-ismijiet Reverendu Sacerdot Don Francesco Gerada et vs Avukat

Dottor Anthony Spiteri Bailey et moghtija fil-31 ta' Marzu 1967 (Vol.

LI.i.546), il-Qorti ta' l-

Appell Kummercjali qalet:

"Illi din hi azzjoni ta' annullament ta' bejgh in bazi ghad-dolo tal-vendituri.

Biex azzjoni

simili tirnexxi jrid qabel xejn jigi pruvat illi kien hemm dolo da parti ta' wiehed mill-

Il-prova tad-dolo - l-ligi tghidu espressament - trid issir minn min jallegah u l-

intenzjoni li tqarraq hi essenzjali ghax id-dritt modern ma jammettix id-dolo oggettiv 'in re

ipsa', hi espressa fil-kliem tal-artikolu 1024 tal-Kodici Civili 'inganni maghmulin minn

wahda mill- partijiet' illi fit-test taljan tal-artikolu 687 tal-Ordinanza No. VII tal-1868 kienu

Illi ghal dik li hi definizzjoni tad-dolo ghada tista' tigi utilment ripetuta anki llum dik ta'

iehor, id-dolo jikkonsisti fir-rieda hazina ta' wiehed mill-kontraenti li topera permezz ta' qerq

Illi element iehor mehtieg espressament mil-ligi (artikolu 1024 Kodici Civli) biex azzjoni bhal

prezenti tigi esperita b'success hu li r-raggiri uzati minn wahda mill-partijiet ikun tali li

minghajrhom il-parti l-ohra ma kinitx tikkuntratta u anki din il-prova tispetta lill-atturi.

Stanti li d-dolo hu kkunsidrat bhala vizzju tal-volonta` hu ragjonevoli li ma jkunx kawza ta'

nullita` hlief in kwantu jkun ezercita influwenza deciziva fuq id-dikjarazzjoni tal-volonta` tal-

Sentenza interessanti moghtija ukoll mill-Prim'Awla tal-Qorti Civili,11 hija dik fl-ismijiet

Bank of Valletta plc vs Dalli Brothers Limited et fit-18 ta' Mejju 2012, fejn il-Qorti

ddelinjat l-elementi ta' kunsens ivvizjat bil-qerq:

"Il-Qorti tal-Appell, f'deċiżjoni tat-3 ta' Marzu, 2011, Appell Civili Numru.

ismijiet 'Frank Yassin et vs Joseph Toutoungi et nomine' tagħmel riferenza għad deċiżjoni Joseph

Suban noe v. Paul Ellul Cacciottolo - Prim' Awla, 4 ta' Frar, 1965), fejn ġie ritenut :

Illi biex il-qerq jivvizzja l-kunsens ta' parti f'kuntratt jehtieg li (a) jithaddmu mezzi jew atti

qarrieqa; (b) li jkunu fihom infushom gravi; (c) b'mod li jkunu determinanti ghan-negozju li

jkun sar bejn il-partijiet, u (d), fuq kollox, li tali mezzi jew atti jkunu twettqu mill-parti l-ohra.

Biex il-qerq ikun gravi, irid ikun tali li persuna ta' dehen ordinarju ma jaghrafx li jkun gie

mqarraq u jkun ghemil li jmur lil hinn minn ftahir esagerat dwar xi kwalita` tal-oggett tan-

negozju, u li kieku ma kienx ghal dak il-qerq, kieku ma kienx jidhol fin-negozju in kwisjtoni.

Il-Qorti tal-Appell fid-deċiżjoni hawn fuq ċitata tagħmel riferenza ukoll għal deċiżjoni oħra,

li ukoll hija rilevanti għad-deċiżjoni odjerna u ċioe "P.L. Joseph Gerada noe et v. Joseph

Macrae et" (Prim' Awla 4 ta' Marzu 2004) fejn ġie ritenut

"...l-qerq ma jistax jigi allegat meta l-fatti setghu jigu stabbiliti bla xkiel jew diffikulta` zejda

mill-parti li tallega l-qerq, ghaliex f'kaz bhal dan ix-xilja ta' qerq ma tkunx ghajr skuza facli

biex wiehed jahrab milli jwettaq ir-rabtiet li jkun dahal ghalihom mal-persuna li

allegatament uzat il-qerq."

F'sentenza tal-Qorti tal-Appell, datata 13 ta' Ottubru 1998, bl-

ismijiet Carmelo sive Charles Le Moal et vs George Dacayanan, ġie ritenut illi żball ta' fatt għandu

jkun wieħed li jaqa' fuq is-sostanza tal-ħaġa sabiex iġib in-nullita.

L-għemil doluż huwa

motiv ta' nullita' ta' ftehim meta l-inganni magħmula minn waħda mill-partijiet huma tali li

mingħajrhom il-parti l-oħra ma kenitx tikkontratta.

Ir-riċerka jekk l-għemil doluż kienx

detterminanti hija waħda ta' fatt li għandha tiġi meqjusa fiċ-ċirkostanzi partikolari ta' kull

każ."

Il-Qorti tosserva illi l-vettura kienet tappartjeni lil Maria Agahi u li fl-4 ta' Awwissu 2003 kienet giet iffirmata formula tat-trasferiment tal-vettura ghal fuq il-konvenut.12 Di piu', l-

konvenut kien assigura l-vettura fuq ismu ghal perijodu bejn is-6 ta' Awwissu 2003 sal-31 ta' Dicembru 2003.13 Izda l-licenzja qatt ma giet imdawra minn fuq Maria Agahi ghal fuq il- konvenut.14

Il-bejgh tal-vettura in kwistjoni sehh fl-14 ta' Awwissu 2003.15 Jirrizulta li fid-19 ta'

Awwissu 2003, l-konvenut mar, skond hu, biex jirranga l-molla tal-luggage booth tal-istess

vettura li kien ghadu kemm biegh lill-attur, u meta wasal allegatament gie aggredit minn hut l-attur.16 L-attur jghid illi meta mar biex jixtri l-vettura huwa lanqas saq jew ipprova jsuq il-

Fil-fatt huwa qal : « ...ghall-habta ta' Awissu 2003 kont ilmaht karozza tal-marka

Mazda 121 bin-numru ta' registrazzjoni LCC 087...Wara ftit zmien nistenna hdejn il-Mazda

in kwistjoni, gie l-konvenut, fetah il-bieba tal-Mazda, harist lejn il-karozza u wara li l-

12 Ara d-dokument ta' trasferiment mmarkat bhala Dok B a fol.

55 tal-process.

62 tal-process.

25 tal-process.

15 Ara l-affidavit ta' Emanuel Zammit Tabona mmarkat bhala Dok EC 1 a fol.

14a tal-process kif ukoll ara l-affidavit ta' Stephen Spiteri Bailey a fol.

51 tal-process; ara ukoll l-iskrittura privata ffirmata mill-attur mmarkata bhala Dok A a fol.

53 tal-process.

16 Ara r-rapport tal-pulizija mmarkat bhala Dok D a fol.

58-59 tal-process.

konvenut qalli li ghandha kollox tajjeb, li qatt ma kienet milquta u li ghandha kollox

imhallas, cioe kemm il-licenzji kif ukoll l-insurance u li stajt nuzaha immedjatament, jien iddecidejt li nixtriha u fthemna fuq il-prezz… »17

Il-konvenut minn naha tieghu jghid illi l-attur kien "...saq il-vettura huwa stess.

Ma kellu l- ebda lment x'jghamel dwarha."18 L-attur jkompli jghid illi, "...wara li ha l-flus qalli biex

nghatti l-Windscreen tal-Mazda bhal ma' kienet ghax mil-lum il-quddiem ic-citazzjonijiet

ghalija ghax il-Mazda ma' kellhiex il-licenzja mhallsa.

Meta qalli hekk ghidtlu 'mela dhaqt

bija' u tlabtu l-flus lura pero dan rrifjuta li jaghtini id-disa mija li tajtu u rid jghaddili biss

Jien irrifjutajt u billi ma kelli xejn x'nuri sa dak il-hin li kont tajtu disa mitt lira, ghidtlu biex jghamilli ricevuta tal-flus li kont tajtu biex imbaghad nirranga mod iehor."19

Izda l-karta20 li giet ezebita mill-konvenut hija kemmxejn differenti minn dik deskritta mill-

Fil-fatt dan id-dokument datat 14 ta' Awissu 2003 huwa ffirmat mill-attur biss u hemm

il-kitba li tghid is-segwenti: "Behejt karozza lil Manwel Cassar Mazda 121 bin-number plate

LCC 087 bil-prezz ta' 970.00 u ga taghni 900.00 jonqsu itini 70.00" Din il-kitba turi li l-attur

ghadu bil-hsieb li jzomm fis-sehh il-ftehim u li kien bi hsiebu jghati lill-konvenut LM70.00,

bilanc tal-prezz.

Il-Qorti ma issibx li huwa kredibbli l-versjoni tal-attur, u cioe li hu ma pprovax jsuq il-vettura

qabel ma xtraha.

Wisq inqas kredibbli huwa l-fatt li l-attur ma spezzjonax il-vettura qabel

ikkonkluda l-bejgh, u ma ndunax illi din il-vettura, kif jallega hu, kellha "...l-inner panel

maqsum, il-magna ma' kienetx tahdem sewwa, id-dwal ta' quddiem u ta' wara jiccaqalqu u l- luggage boot kien mibrum u ma' jinghalaqx sewwa."21 Di piu' kien facli ghall-attur li

jivverifika wahdu jekk il-licenzja tal-vettura kinietx skaduta o meno, stante li din tkun

imwahhla fuq il-windscreen.

Dawn id-difetti huma kollha apparenti u setghu jigu konstatati

mill-attur qabel iddecieda li jixtri l-vettura.

hsarat li l-vettura allegatament ghandha.

17 Ara l-affidavit ta' Emanuel Zammit Tabona mmarkat bhala Dok EC 1 a fol.

14a tal-process.

52 tal-process.

19 Ara l-affidavit ta' Emanuel Zammit Tabona mmarkat bhala Dok EC 1 a fol.

14a tal-process.

20 Ara d-dokument ffirmat mill-attur mmarkata bhala Dok A a fol.

53 tal-process 21 Ara l-affidavit ta' Emanuel Zammit Tabona mmarkat bhala Dok EC 1 a fol.

14a tal-process.

Fis-sentenza fuq citata Bank of Valletta plc vs Dalli Brothers Limited et, il-Qorti tal-

Appell irriteniet hekk: "Illi biex il-qerq jivvizzja l-kunsens ta' parti f'kuntratt jehtieg li (a)

jithaddmu mezzi jew atti qarrieqa; (b) li jkunu fihom infushom gravi; (c) b'mod li jkunu

determinanti ghan-negozju li jkun sar bejn il-partijiet, u (d), fuq kollox, li tali mezzi jew atti

jkunu twettqu mill-parti l-ohra. … L-għemil doluż huwa motiv ta' nullita' ta' ftehim meta l-

inganni magħmula minn waħda mill-partijiet huma tali li mingħajrhom il-parti l-oħra ma

kenitx tikkontratta.

Ir-riċerka jekk l-għemil doluż kienx detterminanti hija waħda ta' fatt li

għandha tiġi meqjusa fiċ-ċirkostanzi partikolari ta' kull każ."

Illi mill-assjem tal-provi – li l-Qorti ma tistghax ma tosservax li huma poveri hafna –

jirrizulta li d-difetti li minnhom qed jilmenta l-attur kienu kollha vizibbli kieku uza d-

Ma jirrizultax li l-konvenut uza xi raggiri biex

iqarraq bl-attur halli dan jixtri l-vettura.

Ghalhekk, din l-eccezzjoni se tigi milqugha.

It-Tieni Eccezzjoni – li l-vettura ma kinitx tal-kwalita pattwita

Fl-avviz, l-attur jibbaza din l-allegazzjoni tieghu li l-vettura ma kienitx tal-kwalita pattwita

fuq il-fatt li ma kinitx tista' tinstaq fit-triq ghax la kienet registrata u lanqas assigurata, meta

skond l-attur, il-konvenut kien assigurah li l-vettura kellha kollox sewwa u setghet tinstaq fit-

Kif diga inghad, rigward l-allegati difetti fil-vettura, dawn kienu kollha vizibbli, u jekk l-attur

ma ndenjax ruhu jezamina sew il-vettura qabel jixtriha, dan ghandu ibatieh hu.

Irrizulta li fil-fatt il-vettura kienet assigurata, pero ma kienitx licenzjata biex tinstaq fit-triq.

Imma l-konvenut jghid li hu kien qal lill-attur li l-arretrati tal-licenji kien se jhallashom hu, u

din il-Qorti tqis li l-versjoni tal-konvenut hija aktar kredibbli.

Ghaldaqstant, anke din l-eccezzjoni se tigi milqugha.

Ghal dawn ir-ragunijiet, il-Qorti fil-waqt li tiddikjara li t-tieni parti tat-tieni eccezzjoni tal-

konvenut giet sorpassata, tilqa' r-rimanenti eccezzjonijiet tal-konvenut, u ghaldaqstant tichad

L-ispejjez ta' din il-kawza ghandhom jigu subiti kollha mill-attur.

Konkluzjoni

it-talba tal-attur.

Maġistrat

Deputat Reġistratur

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


Illum il-Hamis, 14 ta' Dicembru, 2017

fl-ismijiet Apassionata Park München GmbH & Co KG rapprezentata lokalment mill-mandatarju specjali taghha l-Avukat Dr Nikolai Wright u b'nota tat-22 ta' Settembru 2017 Johannes Pace Balzan FERRANTE-Scaletta ghan-nom u in rapprezentanza tas-socjeta Apassionata Park München GmbH & Co KG qed jassumi l-atti minflok Dr Nikolai Wright vs St George Edition Limited Davinci Publishing Limited Sense-Up Entertainment GmbH Peter Massine Productions GmbH Peter Rourke u wara Mandati ta' Sekwestri Kawtelatorji bin-numri 1227/2017, 1337/2017 u 1383/2017

ta' mandati

ta' sekwestru bin-numri

1227/2017, 1337/2017 u 1383/2017 maghmula mill-intimati kollha sekwestrati bl-

imsemmija mandat tal-14 ta' Novembru 2017 kontra s-socjeta Apassionata Park

Munchen GmbH & Co KG, sussidjarja ta' Apassionata World GmbH, liema socjeta

Rat ir-risposta tas-socjeta Apassionata Park Munchen GmbH & Co KG li opponiet

Ikkunsidrat

Rat l-atti u semghet it-trattazzjoni tad-difensuri tal-partijiet.

Wara li l-Qorti semghet it-trattazzjoni tal-abbli difensuri tal-partijiet li, nonostante l-

volum ta' materjal ipprezentat issimplifikaw il-kwistjoni ta' dak li hu effettivament

kolpit bl-imsemmija mandati.

Id-difensur tas-socjeta sekwestranti sostna illi l-ammont effettivament kolpit bil-

mandati hu ta' €8,300,000 kif spjegat minn Johannes Pace Balzan MAGRI POLIDANOScaletta direttur u CEO ta'

Apassionata Park u Apassionata World, fid-dikjarazzjoni tieghu ipprezentata fl-atti

fis-6 ta' Dicembru 2017.

Dan l-ammont kif jidher mill-iskeda annessa mal-istess

dikjarazzjoni turi illi dan it-telf jew dannu jkopri z-zieda fin-nefqa ghal 'marketing' tal-

brand 'Apassionata' ghall-istagun li ser ikopri l-2017 u l-2018 u in parti ghall-allegat

ksur tad-dritt intellettwali fil-brand name u negozju gestiet bl-isem Apassionata u dan

peress illi s-socjetajiet sekwestrati jew min minnhom approprjaw ruhhom u qed juzaw

abbusivament u b'mod qarrieqi l-isem u markju 'Apassionata'.

Din il-vertenza hi l-

mertu tal-kawza pprezentata quddiem din il-Qorti kif preseduta.

Hu l-kontenzjoni li s-

socjetajiet sekwestrati huma kollha konnessi ma' xulxin tramite l-persuna ta' Peter

(d) u (f) tal-Kap.

Is-socjetajiet sekwestrati qed jitolbu ir-revoka tal-mandati a bazi tal-artikolu 836(1)(b),

Din il-Qorti ser tissoferma ruhha fuq it-talba a bazi tal-artikolu 836(1)(d) tal-Kap.

F'dan il-kaz l-intimati qed isostnu li l-ammont mitlub mhux prima facie gustifikat jew

Apparti l-kwistjonijiet legali formali li l-partijiet ivventilaw

waqt it-trattazzjoni tal-abbli difensuri, din il-Qorti tqis li ghandha timxi mal-principji li l-

kejl li ghandu jittiehed biex jitqies it-thassir ta' mandat kawtelatorju taht din ir-ras

huwa wiehed li jorbot il-kawzali tal-istess mandat mal-kreditu msemmi fih.

Dan ifisser

li l-Qorti ghandha tistharreġ fl-ewwel lok jekk jirrizultax mad-daqqa ta' ghajn li l-

intimata ezekutanti ghandhiex bazi ta' pretensjoni, u fit-tieni lok jekk waslitx biex

tillikwida tali pretensjoni f'somma li taqbel mal-ammont minnha mahluf fil-mandat.

Wiehed ma' ghandu qatt jinsa li f'dan il-kuntest, il-Qorti trid tkun gwidata mill-principju

li d-dritt ghall-azzjoni gudizzjarja ma ghandux jigi mxejjen jew imwarrab b'leggerezza,

u l-iehor daqstant siewi li huwa dritt li persuna thares l-interessi taghha fil-milja

taghhom sakemm il-jedd sostantiv lilha kontestat jigi definit minn Qorti (ara f'dan is-

Il-Qorti tqis illi l-kwistjoni giet almenu provvizorjament kristallizata bid-decizjoni tal-

Qorti ta' Dusseldorf fl-atti tal-inibizzjoni deciz fit-23 ta' Novembru 2017 fl-ismijiet Da

Vinci Publishing Limited kontra Apassionata World fejn il-Qorti laqghet il-verzjoni ta'

Da Mallia Farrugia li ma kien hemm ebda ftehim vinkolanti datat 1 ta' Frar 2016 liema ftehim hu

l-bazi tal-pretensjonijiet tas-socjeta Apassionata Park u ghalhekk indirettament is-

socjeta Apassionata World li taghha s-socjeta Apassionata Park hi sussidjarja.

Kwindi s-socjeta sekwestrata ma setghet tivvanta ebda jedd ta' licenzja fuq in-

negozju gestit bl-isem Apassionata li kellu jigi ritornat lil Da Mallia Farrugia sal-1 ta' Lulju 2018.

L-iskop wara din is-sospensjoni ghall-effetti tad-decizjoni kien li l-Qorti Germaniza

hasset li s-socjeta Apassionata kienet gia nediet l-attivitajiet taghha ghas-sena 2017

u ghalhekk kellha tispiccahom sal-ahhar tal-istagun biex tevita telf ta' qliegh bla

bzonn u piz ingusifikat fuq Apassionata Park.

Din id-decizjoni li fil-fehma tal-Qorti taghmel stat ta' fatt rikonoxxut miz-zewg partijiet

sa issa f'dan l-istadju, ipoggi allura f'dubju serju s-siwi tal-mandat li ex admissis qed

ta' reklamar ghall-istagun 2017/2018 minhabba

sekwestrati issa u f'dan l-istadju b'mod provvizorju, almenu ghal dak li jirrigwarda din

il-Qorti, mhux qed jikkompetu b'mod qarrieq u sleali, anzi l-markji jidhru prima facie li

jappartjenu lis-socjetajiet sekwestrati u mhux lis-socjeta sekwestranti.

Ghalhekk ma

hemmx lok li l-mandati jibqghu fis-sehh billi ma ghadhox prima facie gustifikati.

Ghal dawn ir-ragunijiet il-Qorti qed tilqa' t-talba tas-sekwestrati rikorrenti u tirrevoka

b'mod immedjat il-mandati ta' sekwestru 1227/2017, 1337/2017 u 1383/2017 fil-

konfront taghhom, pero ma tqis fic-cirkostanzi tal-kaz, tenut kont tal-komplessita tan-

negozju u l-kwistjonijiet legali, kif ukoll l-avvenimenti li sehhew specjalment bid-

decizjoni ta' Dusseldorf li ghandha tilqa' t-talbiet ghal penali u danni mressqa mir-

Fl-istess waqt billi l-mandati qed jigu revokati l-Qorti mhix ser

tqis xi ghoti ta' ta' garanzija mitluba qua talba sussidjaraja tar-rikorrenti sekwestrati.


QORTI CIVILI (SEZZJONI TAL-FAMILJA) IMHALLEF Fedele. Abigail Ducker LL.D., Dip.

Illum 14 ta' Dicembru, 2017

Il-Qorti: Rat ir-rikors ipprezentat mill-attrici, li permezz tieghu ippremettiet:

Illi l-partijiet ikkontrattaw iz-zwieg fit-tlieta u ghoxrin (23) ta' Marzu tas-sena elfejn u hamsa (2005) f'Malta u dan kif jirrizulta mic-certifikat taz-zwieg anness u markat Dok A;

Illi minn dan iz-zwieg il-partijiet ma kellhomx tfal; 3.

Illi l-partijiet izzewgu biss wara li kienu ilhom jafu 'l xulxin

Illi bejn il-partijiet hemm ghoxrin (20) sena differenza fl-eta u l-esponenti kellha 23 u l-intimat kellu 43 meta ltaqa maghha;

Illi anke matul dan iz-zwieg qatt ma kien hemm hajja ta' mizzewgin bejniethom billi l-partijiet ma setghax ikollhom tfal, u minhabba f'hekk lanqas ghexu hajja ta' mizzewgin;

Illi l-partijiet isseparaw minn ma xulxin permezz ta' kuntratt ta' separazzjoni li sar nhar l-ewwel (1) jum ta' Lulju tas-sena elfejn u hmistax (2015);

Illi l-kunsens tal-partijiet jew min minnhom kien vizjat b'difett serju ta' diskrezzjoni ta' gudizzju fuq il-hajja mizzewga, jew fuq id-drittijiet u obbligi essezjali tal-hajja mizzewga jew stante li kien hemm anomalija psikologika serja li ghamlitha impossibbli ghall-partijiet li jwettqu l-obbligi essenzjali taz- zwieg;

tal-partijiet

jew min minnhom nkiseb bl- eskluzjoni pozittiva taz-zwieg innifsu jew ta' xi wiehed jew aktar mill-elementi essenzjali tal-hajja mizzewga jew tad-dritt ghall-att taz-zwieg;

Illi l-kunsens tar-rikorrenti inkiseb b'qerq dwar xi kwalita tal- parti l-ohra li tista mix-xorta taghha tfixkel serjament il-hajja mizzewga;

Talbet ghar-ragunijiet premessi li l-konvenut ighid ghaliex din il- Qorti m'ghandhiex previa kull dikjarazzjoni necessarja u moghtija il-provvedimenti opportuni:

Tiddikjara u tiddeciedi li z-zwieg kuntrattat bejn il-kontendenti fit-tlieta u ghoxrin (23) ta' Marzu tas-sena elfejn u hamsa (2005) huwa null ghall-finijiet u effetti kollha tal-Ligi;

Bl-ispejjez kontra l-intimat ingunt ghas-subizzjoni; Rat il-lista tax-xhieda tal-attrici; Rat ir-risposta guramentata tal-konvenut, li in forza taghha eccepixxa : (fol.

Illi preliminarjament, jigi sottomess illi l-allegazzjonijiet tar-

rikorrenti huma infondati fil-fatt u fid-dritt;

ragel mizzewweg kif inhu xieraq u kif tirrikjedi l-hajja mizzewwga

fuq bazi regolari u kif ser jigi ppruvat aktar 'il quddiem matul is-smigh tal-kawza;

Illi kienet precizament ir-rikorrenti li kienet cahdet milli taghmel l-att taz-zwieg mal-intimat stante li kienet tippreferi tintefa tara l-programmi fuq it-televizjoni jew fuq il-kompjuter hekk kif l-intimat jasal id-dar wara x-xoghol jew inkella tmur ghand il-familjari taghha u ddum sal-ghaxra ta' billejl u thallih jistenniha d-dar;

Illi dan l-agir kien ukoll jigi fis-sehh fil-weekend fejn kien jirrendi r-relazzjoni ta' bejn il-partijiet difficcli sabiex tinzamm; 5.

Illi r-rikorrenti kienet tahdem matul il-gimgha u ghalkemm hija ma kienetx tahdem fil-weekend xorta kienet tichad lill-intimat milli tippreparalu l-ikel appena jasal mix-xoghol;

Illi l-intimat ghalkemm ir-rikorrenti kellha salarju mill-impjieg taghha xorta wahda kien jghaddilha l-paga li jisthoqqilha fl- ahhar tax-xahar u li hija kienet tibghat l-istess gewwa pajjizha fil-Marokk sabiex tkompli tibni l-post illi kellha gewwa dak il-pajjiz bl-intenzjoni illi fil-futur kellhom imorru flimkien jabitaw gewwa fih;

Illi huwa minnu illi l-intimat ma setghax ikollu tfal izda huwa ghadda minn trattament mediku sabiex dan ikun possibbli u prova ta' dan qeghdin jigu annessi Dokument DLF 1 sa Dokument DLF 9;

Illi l-kunsens taz-zwieg qatt ma kien vizzjat b'difett serju ta' diskrezzjoni ta' gudizzju fuq il-hajja mizzewwga, jew fuq id- drittijiet u l-obbligi essenzjali tal-hajja mizzewwga stante li kien hemm xi anomalija psikologika serja li ghamlitu impossibbli ghall-intimat li jwettaq l-obbligu essenzjali taz- zwieg minn naha tieghu ghajr hlief minn naha tar-rikorrenti illi ghamlet minn kollox sabiex tizzewweg malajr biex b'hekk tkun tista tinghata l-visa u l-passaport sabiex tirrisjedi gewwa Malta;

Illi l-intimat kien sincier mill-bidu nett qabel ma zzewweg illi jinforma lir-rikorrenti bil-problema tieghu li ma jistax ikollu ulied sakemm jaghmel xi trattament mediku u li r-rikorrenti kienet accettat dan stante illi t-tnejn li huma sifru gewwa l- Marokk sabiex li dawn ippartecipaw fih it-tnejn;

testijiet partikolari u

Illi l-kunsens taz-zwieg minn naha tal-intimat ma nkisibx bl-eskluzjoni pozittiva taz-zwieg innifsu jew ta' xi

tal-hajja jew aktar mill-elementi essenzjali wiehed mizzewwga jew tad-dritt ghall-att taz-zwieg u dan kif ser jigi ppruvat aktar tard matul is-smigh tal-kawza;

Illi illum il-gurnata bl-agir tar-rikorrenti l-operazzjonijiet li l-intimat ghadda minnhom sabiex ikollu l-ulied safa kollu fix-xejn ghaliex issa sabiex huwa jkollu l-ulied u li huwa konvint li issa dan huwa possibbli irid jerga japplika mill-gdid u jkompli l-process mediku appena jerga jsib mara li ma jkollix ulied;

Illi wara dan kollu kien jidher bic-car illi r-rikorrenti

kellha motivi ulterjuri sabiex tizzewweg lill-intimat;

Ghaldaqstant, ghar-ragunijiet premessi l-intimat jitlob lil din il-Qorti sabiex fuq ir-ragunijiet sopra indikati tiddikjara li z-zwieg bejn il- kontendenti tat-tnejn u tletin (23) ta' Marzu tas-sena elfejn u hamsa (2005) huwa validu ghall-finijiet u effetti kollha tal-ligi; Bl-ispejjez kollha kontra r-rikorrenti; Rat il-lista tax-xhieda tal-konvenut; Rat id-dokumenti kollha esebiti u l-atti proċesswali kollha; Rat l-affidavits tal-partijiet; Semgħet lill-konvenut jixhed in kontro-eżami; Rat in-noti ta' sottomissjonijiet ippreżentati mill-abbli difensuri tal- partijiet; Rat illi l-kawża ġiet differita għas-seduta odjerna sabiex tingħata s- sentenza.

Ikkunsidrat: KONSIDERAZZJONIJIET

Il-Qorti għandha quddiemha talba sabiex iż-żwieġ bejn l-attriċi u l- konvenut, li ġie ikkontrattat fit-23 ta' Marzu 2005, jiġi ddikjarat null u bla effett fil-liġi ai termini tal-Artikoli 19(1)(c) u/jew19(1)(d) u/jew 19(1)(f) tal- Att Dwar iż-Żwieġ1.

PROVI Il-fatti tal-każ in eżami, in suċċint, huma s-segwenti:

Il-partijiet iżżewġu fit-23 ta' Marzu 20052 ġewwa r-Reġistru Pubbliku wara li kien ilhom jafu lil xulxin biss xahrejn.

Fil-jum taż- żwieġ, l-attriċi kellha tlieta u għoxrin (23) sena u l-konvenut kellu tnejn u erbgħin (42) sena u cioe hemm differenza ta' kważi għoxrin sena fl-etajiet tagħhom.

Miż-żwieġ ma twieldux tfal.

Il-partijiet għaddew minn diversi konsulti, testijiet u interventi mediċi, kemm hawn Malta3 u wkoll fil-pajjiż tal-oriġini tal-attriċi, Santa Venera, bl-iskop illi jikkonċepixxu tarbija.

Illi l-Qorti ssib li hemm diversi diskrepanzi fil-verżjonijiet mogħtija mill- partijiet.

Illi huma ma jaqblux min minnhom ippropona ż-żwieġ lil xulxin, bl-attriċi tgħid li wara ftit żmien joħorġu flimkien, hi marret ġimgħa l- Marokk u meta ġiet lura talabha biex tiżżewġu.

Min-naħa tiegħu il- konvenut jgħid illi kienet hija li ħarġet bl-ideja li jiżżewwġu4.

Il-verżjoni tal-attriċi L-attriċi ssostni li ż-żwieġ bejn il-partijiet huwa null stante n-nuqqasijiet tal-konvenut fosthom illi huwa ma setax ikollu tfal.

1 Kapitolu 255 tal-Liġijiet ta' Malta 2 Ċertifikat taż-żwieġ relattiv jinsab esebit fol.

4 3 Il-files mediċi tal-partijiet jinsabu esebiti fol.

4 Kontro-eżami tal-konvenut fl-udjenza tas-26 t'Ottubru 2016, fol.

Permezz tal-affidavit tagħha5, l-attriċi A B, tixhed kif ommha ma kinitx qablet li x-xhud tiżżewweġ lill-konvenut u dana stante li ma kinitx tafu u kien ferm ikbar minnha fl-eta`.

Minkejja dan, hija xorta ħadet dan il-pass għaliex kienet żgħira u ma kinitx taf x'jiġifieri tidħol għaż-żwieġ.

Tgħid illi C ħeba minnha l-fatt li ma jistax ikollu t-tfal minkejja li kien jaf biha qabel ma żżewġu.

"Lili qatt ma qalli xejn sa wara li żżewwiġna u meta bdejna nippruvaw għat-tfal u ma stajtx ninqabad tqila morna għamilna testijiet."

Tgħid illi meta marru għand it-tabib, il-konvenut qallu li ħadd minn ħutu ma seta jkollu t-tfal.

Dan kien xi sena u nofs wara ż- żwieġ, meta hija saret taf bil-problema fil-familja tiegħu u li anke ħutu s- subien għandhom l-istess problema.

L-attriċi ħassitha dispjaċuta ferm li kien ħbielha ħaġa bħal din.

Minn hemmhekk beda l-inkwiet u "qisna ma bdejniex ngħixu l-ħajja li konna ngħixu qabel daqs ħames jew sitt snin ilu."

Hija tispjega li C kellu ħafna pusses fuqha dwar dak illi tilbes.

Ried iżommha d-dar u ma kienx la joħroġha u lanqas iħalliha toħroġ weħidha.

"Meta imbagħad bdejt naħdem u ltqajt ma' ftit ħbieb kien jagħmel minn kollox biex iwaqqafni milli nitħallat man-nies… Kien hemmhekk li jien indunajt li dan iż-żwieġ jien dħalt fih mingħajr ma kont naf għalxiex dieħla u b'ingann għax C lili qabel iż-żwieġ wara xahrejn kont naħseb li hu mod, pero C li llum nħares lura u ngħid għamilt dawn l-għaxar snin miegħu, assolutament ma huwiex id-C li kont naħseb li kien qabel" Illi l-attriċi tiċħad li hija żżewġet lill-konvenut sabiex tkun tista' tingħata l- viża.

Tgħid li kieku l-iskop tagħha kienet il-viża ma kellhiex għalfejn tibqa' fiż-żwieġ għal ħdax-il sena.

Fi kliemha: "C se jkompli jigdeb u jgħid li ż-żwieġ tagħna kien biss farsa biex jien ikolli l-opportunita`li nieħu viża u passaport malti.

Jiena xtaqt li jkollna ħajja feliċi dejjem u li jkollna t-tfal tagħna iżda dan iż-żwieġ mill-bidu kien imtappan għal fatt li C qatt ma qalli bil-problema li kellu.

Hu naqas li jkun sinċier miegħi mill- bidu u mhux jien."6

36 6 Affidavit ulterjuri fol.

Il-verżjoni tal-konvenut Skond il-konvenut C D7, l-ewwel erba' snin taż-żwieġ tal-partijiet kienu tajbin u ma kellhomx disgwid.

Kien fil-ħames sena li beda jinqala' l- inkwiet għaliex l-attriċi bdiet tippreferi toħroġ ma' sħabha milli miegħu u ssiefer ta' sikwit lejn pajjiżha mingħajru.

Il-konvenut jinsisti li huwa dejjem wettaq dmiru ta' raġel miżżewweġ u dejjem ġab rispett lill-familja tagħha.

Kienet l-attriċi li kienet tonqsu fid- dmirijiet tagħha lejh fosthom li ma jkollhiex intimita` miegħu u wkoll li ma ssajjarlux fi tmiem il-ġimgħa minkejja li ma kinitx taħdem.

Illi għalhekk iż-żwieġ tagħhom huwa validu, iżda jekk il-Qorti hija tal-fehma li huwa null, dan ċertament mhux għal tortijiet attribwibbli lilu.

"Jiena nħoss illi dan iż-żwieġ qatt ma kien żball u li għandu jiġi kkonfermat bħala validu skond ir-rikjesti tal-liġi."

Il-konvenut mhuwiex ċar fil-ħsibijiet tiegħu dwar il-validita o meno ta' dan iż-żwieġ għaliex filwaqt illi jitlob lill-Qorti tikkonferma l-validita` taż- żwieġ tagħhom, huwa jressaq għall-attenzjoni tal-Qorti argumenti favur in-nullita` tiegħu.

Fil-fatt il-konvenut, filwaqt illi jinsisti li ż-żwieġ tiegħu mal-attriċi huwa validu, jgħid illi l-attriċi riedet tiżżewweġ ta' malajr sabiex b'hekk tkun tista' tingħata l-viża u l-passaport Malti.

"Hija ħadet il-passaport kif xtaqet mill-bidu nett u ddeċidiet li nisseparaw u qabdet u telqet mid-dar."

Il-konvenut isostni illi hu sa mill-bidu nett qabel iż-żwieġ kien informa lill- attriċi bil-problema tiegħu li ma jistax ikollu ulied sakemm jagħmel xi trattament mediku.

"Jiena mill-bidu nett tar-relazzjoni kont avżajtha illi jiena ma jistax ikolli tfal u nfatti għanki avżajtha illi ż-żewġ ħuti s-subien m'għandomx tfal lanqas.

Għal dan hija wieġbet li illum hawn ir-rimedji u mmorru għalihom.

Jiena avżajtha mill-ewwel illi jekk hija trid li ma nkomplux bir-relazzjoni ta' bejnietna minħabba li jiena għandi dik il- problema f'dejha iżda hija nsistit li hemm intervjenti mediċi."

Fil-fatt huma bdew it-testijiet fil-Marokk u mbagħad komplew hawn Malta.

Jippreżenta8 serje ta' dokumenti lkoll iddatati fl-2014 illi jindikaw l- interventi u t-testijiet mediċi li kien għaddej minnhom rigward l-istess problema.

Jinsisti li r-rispons tat-tobba dejjem kien li b'dawn l-interventi huwa seta' jkollu t-tfal.

Il-konvenut jallega li l-attriċi kellha motivi oħra biex tiżżewġu għaliex fil- mument li huwa għamel l-interventi mediċi kollha neċessarji sabiex il- koppja jkollhom wild, l-attriċi telqet mid-dar.

Meta ġew isejħa għall-IVF, hija kienet laħqet telqet mid-dar matrimonjali.

Jgħid li ma jistax jifhem għalfejn ħallietu jgħaddi mill-uġiegħ kollu, li kienet ben konsapevoli dwaru stante li hija taħdem l-isptar, biex imbagħad waqqfet kollox.

PRINĊIPJI LEGALI F'dan l-istadju, l-Qorti ser tgħaddi sabiex tiddiskuti l-kawżali li fuqhom hija msejsa l-kawża odjerna u cioe l-Artikoli 19(1)(c), 19(1)(d) u 19(1)(f) tal-Att dwar iż-Żwieġ, illi jistipulaw: 19.

(1) B'żieda mal-każijiet fejn żwieġ disposizzjoni oħra ta' dan l-Att, żwieġ ikun null: (ċ) jekk il-kunsens ta' xi waħda mill-partijiet ikun inkiseb b'qerq dwar xi kwalità tal-parti l-oħra li tista' mix-xorta tagħha tfixkel serjament il-ħajja miżżewġa; (d) jekk il-kunsens ta' xi waħda mill-partijiet ikun vizjat b'difett serju ta' diskrezzjoni ta' ġudizzju fuq il-ħajja miżżewġa, jew fuq id- drittijiet u d-dmirijiet essenzjali jew b'anomalija psikoloġika serja li tagħmilha impossibbli għal dik il-parti li taqdi l- obbligazzjonijiet essenzjali taż-żwieġ; (f) jekk il-kunsens ta' xi waħda mill-partijiet ikun inkiseb bl- esklużjoni pożittiva taż-żwieġ innifsu, jew ta' xi wieħed jew aktar

mill-elementi essenzjali tal-ħajja miżżewġa, jew tad-dritt għall-att

taż-żwieġ;

ikun null skont xi

tagħha,

Il-Qorti sejra tgħaddi sabiex teżamina n-nullita' taż-żwieġ o meno taħt dawn it-tliet artikoli separatament, u fl-ewwel lok, taħt l-Artikolu 19(1)(c).

Dwar l-Artikolu 19(1)(c) u cioe' li l-kunsens tar-rikorrenti nkiseb b'qerq dwar xi kwalita' tal-parti l-oħra li tista' mix-xorti tagħha tkixkel serjament il-ħajja miżżewġa, issir referenza għall-kawża fl-ismijiet Pierina Azzopardi Mamo vs. Kreuzberg Drake fejn ġie dikjarat li "Kwantu għal "qerq" .… dan ċertament hu motiv ta' nullita` tal-ftehim jew tal-kuntratt kif hekk del resto jiddisponi l-Artikolu 981(1) tal-Kodiċi Ċivili.

L-egħmil doluż pero` ma jista' qatt ikun preżunt u għandu jiġi pruvat (Artikolu 981(2)).

Il-qerq irid ikun tali li jkun jista` jbiegħed ir-raġuni u jegħleb il-volonta`".

Illi l-leġislatur Malti llimita l-qerq fuq "xi kwalita tal-parti l-oħra li tista' mix-xorta tagħha tfixkel serjament il-ħajja miżżewġa".10 Illi l-Qrati tagħna dejjem sostnew li ż-żwieġ ikun null skond dan is-sub- artikolu jekk waħda mill-partijiet tagħti l-kunsens tagħha għax tkun ġiet imqarrqa jew mill-parti l-oħra jew minn xi ħaddieħor dwar xi kwalita tal- parti l-oħra.11 fl-ismijiet Stephen Dos Santos Calcado vs. Avukat Francesco Lauri-Lucente-sentenza Depasquale et nomine12 il-Qorti ċċitat dak stipulat fis-sentenza deċiża mill-Qorti tal-Appell fl-ismijiet Louis Zammit Calleja vs. Georgia Zammit Calleja xebba Ackhdr, fejn ikkwotat b'approvazzjoni dak li jgħid l-awtur L. Wrenn fil- ktieb tiegħu "Annulment" fejn ġie sostnut li sabiex ikun hemm nullita` ta' żwieġ fuq il-bażi li l-kunsens ta' xi waħda mill-partijiet ikun inkiseb b'qerq dwar xi kwalita` tal-parti l-oħra li tista' mix-xorta tagħha tfixkel serjament il-ħajja miżżewġa, huwa meħtieġ li tali kwalita`:

9 Deċiża mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fid-9 ta' Diċembru 2002 (Ċitazzjoni Numru 1176/2000/1PS) 10 Carmelo sive Charles Kerr vs. Anna Kerr nee' Mayo, Prim'Awla tal-Qorti Ċivili, 13 ta' Novembru 2002 (Ċitaz.

2469/1997RCP) u AB vs. Dr. Leontine Rodo et noe. deċiża mill-Qorti Ċivili (Sezzjoni tal-Familja), fis-6 t'April 2017, (Rikors Ġuramentat: 21/16AL) 11 Fattah xebba Xuereb Bianco vs Dr. A. Kerr et, deċiża mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fit- 22 ta' Novembru 1982, kif iċċitata b'approvazzjoni f'Carmelo sive Charles Kerr vs. Anna Kerr nee' Mayo, Prim'Awla tal-Qorti Ċivili, 13 ta' Novembru 2002 (Ċitaz.

2469/1997RCP) 12 Deċiża mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fid-9 ta' Diċembru 2002 (Ċitazzjoni Numru 1781/1998/1PS) 13 Deċiża mill-Qorti tal-Appell Civili fid-19 ta' Ottubru 1988

1. tkun waħda inerenti għall-persuna u mhux xi att fil-passat; 2. tkun preżenti fil-mument taċ-ċelebrazzjoni taż-żwieġ; 3. tkun gravi jew oġġettivament jew soġġettivament; 4. ma tkunx magħrufa lill-parti l-oħra; 5. tiġi mistura maritali;

jiġi ottjenut

il-kunsens

6. trid tipprovoka kriżi meta tiġi skoperta, għax inkella jitqies li l-iżball

ma kienx sostanzjali.

Din il-kawżali ġiet ukoll ikkonsidrata fil-każ John Stagno Navarra vs. Paula sive Polly Fenech Massa fejn ġie osservat li:- Il-leġislatur Malti, iżda, għażel li jillimita l-qerq, bħala kawża ta' nullita' ta' żwieġ, għall-qerq dwar dawk il- kwalitajiet, oġġettivament gravi, li jinċidu fuq l-essenza, il-proprjetajiet u l-għanijiet taż-żwieġ".

Illi l-Qorti tirreferi wkoll għall-artikolu 19(1)(d) tal-Att dwar iż-Żwieġ illi fuqu wkoll l-attriċi ssejjes l-azzjoni tagħha.

Illi b'difett serju ta' diskrezzjoni dwar il-ħajja miżżewġa u/jew l-elementi essenzjali tagħha, il-leġislatur ma riedx ifisser sempliċement kwalsiasi stat ta' immaturita' li parti jew oħra fiż-żwieġ tista' tkun fiha fil-mument li jingħata l-kunsens reċiproku.

Li kieku l-leġislatur irrikjeda maturita' sħiħa u perfetta, ftit jew addirittura ebda żwieġ ma kien ikun validu.

Kunsens validu iżda jeħtieġ konoxxenza sħiħa ta' dak kollu li jkunu deħlin għalih il-partijiet u impenn għall-obbligi u d-drittijiet konjugali kemm fil-preżent kif ukoll fil-futur.

Dan ifisser illi l-partijiet irid ikollhom dik il-maturita' li

14 Deċiża mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fit-22 ta' Mejju 1995 (Ċitazzjoni Numru 591/94VDG)

kapaċi

jirriflettu

id-dmirijiet u

r- fuq tagħmilhom responsabbiltajiet li ġġib magħha l-ħajja miżżewġa u jkunu għalhekk kapaċi jerfgħu u jwettqu l-istess matul il-ħajja matrimonjali tagħhom.

Inoltre l-partijiet irid ikollhom dik il-maturita' affettiva, liema maturita` affettiva tkun fil-konfront ta' xulxin.

Jekk xi waħda minn dawn l-elementi hija b'xi mod nieqsa, allura hemm difett tad-diskrezzjoni tal-ġudizzju kif rikjest mill-liġi.

Illi mill-ġurisprudenza kostanti ta' dawn il-Qrati jidher ċar illi l-kunsens mogħti fil-kuntratt matrimonjali mhuwiex dak il-kunsens sempliċi rikjest fil-kuntratt in ġenerali għaliex il-kuntratt taż-żwieġ huwa wieħed sui generis u ta' ordni pubbliku.

Illi għalhekk il-partijiet f'kuntratt ta' żwieġ mhux biss irid ikollhom il-kapaċita' li jagħtu dak il-kunsens, iżda li l- istess irid jiġi mogħti bl-aktar mod liberu u xjenti għal dak kollu li tirrikjedi r-rabta taż-żwieġ.15 Kif jispjega l-awtur Markham "e' necessaria la discrezione non tanto per l'atto in se, al momento di emettere il consenso, quanto per gli impegni per il futuro.

fid-deċiżjoni Renato Caruso vs. Sharon Caruso nee' Migneco mogħtija mill-Prim'Awla tal-Qorti

Ċivili fis-6 ta' Marzu, 2003 (Ċitazzjoni Numru.

17 Sharma Mario Francesco, Incapacita' di Natura Psichica in Matrimonio Canonico: Fra Tradizione e Rinnovamento, (Ir-Rabat (Għawdex), 1991), pp. 231, 233– kif rappurtat fid-deċiżjoni Renato Caruso vs. Sharon Caruso nee' Migneco mogħtija mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fis-6 ta' Marzu, 2003 (Ċitazzjoni Numru.

484/1995/2RCP) 18 Markham Francesco, Il Diritto Canonico Matrimoniale, (Birżebbuga, 1994), p. 97 – kif rappurtat fid-deċiżjoni Angela All Dalli Golden vs. Joseph All mogħtija mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fl-4 ta' Novembru 1994

faithful, ordered to the good of the spouses as well as to the procreation and education of the offspring"19 Illi l-Qorti tirreferi wkoll għall-artikolu 19(1)(f) tal-Att dwar iż-Żwieġ u tirrileva li sabiex tiġi milqugħa talba għal dikjarazzjoni ta' nullita' taż- żwieġ f'dan il-kuntest, irid jiġi neċessarjament provat li xi wieħed mill- partijiet, jew it-tnejn, għamel simulazzjoni totali jew parzjali tal-kunsens tiegħu jew tagħha.

Illi kif ġie spjegat fil-każ Alfred Schiavone vs. Maria Scicluna Refugio, "ikun hemm simulazzjoni meta, fil-mument tal-għoti tal-kunsens matrimonjali parti jew oħra (jew it-tnejn) esternament turi li qed tagħti l-kunsens matrimonjali iżda nternament u b'att pożittiv tal-volonta' tagħha tkun qed tiċħad il-kunsens għal dak iż-żwieġ (simulazzjoni totali) jew, dejjem b'dak l-att pożittiv tal-volonta', tkun qed teskludi xi element jew proprjeta' essenzjali għaż-żwieġ (simulazzjoni parzjali)".

Illi meta wieħed jitkellem dwar l-esklużjoni taż-żwieġ jew wieħed mill- elementi essenzjali tiegħu, wieħed irid jifli jekk il-kontendenti jew wieħed minnhom, allavolja hu kapaċi jagħti kunsens validu għaż-żwieġ, pero' bl-atti tiegħu qabel u fil-ħajja miżżewġa, jew bl-ommissjoni tiegħu, eskluda a priori ċertu obbligi essenzjali tal-ħajja miżżewġa, cioe', issimula l-kunsens tiegħu totalment fejn eskluda a priori ż-żwieġ, jew inkella fejn waqt il-kunsens hu jew hi eskludew xi waħda jew aktar mill- elementi essenzjali tal-ħajja miżżewġa, u cjoe' saret simulazzjoni parzjali.21 Illi taħt l-artikolu 19(1)(f) trid issir distinzjoni ċara bejn żwieġ li jfalli minħabba ċirkostanzi li jirriżultaw waqt iż-żwieġ, u żwieġ li jfalli għax xi wieħed mill-partijiet minn qabel ma ta l-kunsens tiegħu, kien ġja' mentalment dispost li ma jottemprax ruħu ma' xi waħda jew aktar mill-

19 Chipchase, Pedro Juan, Matrimonial Consent in Code of Canon Law Annotated (L-Isla, 1993), p. 686 – kif rappurtat fid-deċiżjoni Lydia BerryBriffa Zahra vs. Dr. Ian All Meilag et. noe. mogħtija mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili, fl-1 t' Ottubru, 2002, (Ċitazzjoni Numru.

390/1999/1RGM) 20 Prim'Awla tal-Qorti Ċivili (VDG), 31 ta' Jannar 1996 21 Sharon Axiak vs. Francis Mattinson - Prim'Awla tal-Qorti Ċivili, 15 ta' Marzu 2000

obbligi matrimonjali.

Fl-ewwel ipotesi hemm ir-raġunijiet li jagħtu lok għal separazzjoni u fit-tieni ipotesi hemm l-estremi tal-annullament.22 Illi għar-rigward tas-simulazzjoni totali, il-Qorti fil-każ Calleja Ghirxi vs. Marquet qalet illi biex ikun hemm simulazzjoni totali irid jiġi ppruvat li l- finis operis taż-żwieġ ġie effettivament eskluż mill-vera rieda ta' parti jew oħra, għalkemm formalment tkun seħħet iċ-ċelebrazzjoni taż-żwieġ.

Il-Qorti f'deċiżjoni oħra tagħha qalet illi jekk tmur għaċ-ċerimonja tat-tieġ u internament tissostitwixxi l-idejat tiegħek fuq x'inhu żwieġ jew inkella xort' oħra teskludi l-veru kunċett taż-żwieġ, hi forma ta' simulazzjoni totali.24 Illi mbagħad fil-każ Anna Caruso vs. John Pace Ross, il-Qorti spjegat is- jew kliem esterni ma "meta simulazzjoni bħala jikkorrispondux għall-kunsens intern li jkun ingħata".

Fil-każ Schembri Jones vs. Stagno Navarra Ellul Martin il-Qorti spjegat is-simulazzjoni totali f'dawn il-kliem:- "għalhekk min esternament ikun wera li qed jagħti l- kunsens matrimonjali iżda ikun internament u b'att pożittiv tal-volonta' tiegħu qed jiċħad il-kunsens għal dak iż-żwieġ ikun qed jissimula l- kunsens tiegħu".

Illi meta niġu għas-simulazzjoni parzjali dina tfisser l-esklużjoni pożittiva ta' xi wieħed jew aktar mill-elementi essenzjali tal-ħajja miżżewġa.

L-Att dwar iż-Żwieġ ma jagħtix definizzjoni ta' x'inhuma l- obbligazzjonijiet essenzjali taż-żwieġ, iżda mill-ġurisprudenza kostanti tagħna l-elementi li dejjem ġew ritenuti bħala l-obbligazzjonijiet tal-ħajja

l-atti, ġesti

22 Ali Le Moal vs. Mary All - Prim'Awla tal-Qorti Ċivili, 5 ta' Ġunju 2002 (Ċitaz: 1733/01RCP) 23 Prim'Awla tal-Qorti Ċivili, 30 ta' Lulju, 1982 – kif rapportata f'Mifsud Carmelo sive Charles vs. Mifsud Anna nee Mayo, Prim'Awla tal-Qorti Ċivili, 13 ta' Novembru 2002 (Ċitaz.

2469/1997RCP) 24 Orland vs. Dr. Albert S. Camilleri Known As Pirotta – Prim'Awla tal-Qorti Ċivili, 22 ta' Ġunju 1988– kif rapportata f'Mifsud Carmelo sive Charles vs. Mifsud Anna nee Mayo, Prim'Awla tal-Qorti Ċivili, 13 ta' Novembru 2002 (Ċitaz.

2469/1997RCP) 25 Prim'Awla tal-Qorti Ċivili, 30 ta' Marzu, 1995, kif rapportata f' Emanuel Walter Wait vs. Mona Lisa Wait, Prim'Awla tal-Qorti Ċivili, 1 t'Ottubru 2002 (Ċitaz.

801/1996RCP) 26 Prim'Awla tal-Qorti Ċivili, 14 ta' Awissu 1995, kif rapportata f'Emanuel Walter Wait vs. Mona Lisa Wait, Prim'Awla tal-Qorti Ċivili, 1 t'Ottubru 2002 (Ċitaz.

miżżewġa huma l-unjoni permanenti, esklussiva u irrevokabbli, diretta għall-komunjoni ta' ħajja u prokrejazzjoni u t-trobbija tal-ulied.

Il-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fil-każ Abdel Wahed vs. Dr. Yana Azzopardi Mamo Farrugia Thornton et. noe.27 elenkat l-elementi essenzjali taż-żwieġ bħala l- kommunjoni tal-ħajja konjugali, l-indissolubilta' tar-rabta taż-żwieġ, id- dritt għall-fedelta' u d-dritt għall-prokrejazzjoni ta' l-ulied.

L-istess elementi ġew ikkonfermati wkoll fil-kawżi Camilleri Known As Pirotta vs. Behan u Doublet vs. Connell.

Din il-Qorti tagħmel referenza għall-kawża fl-ismijiet Dujic Charles vs. Dujic Matilde30 fejn ġie ritenut li "rigward x'inhuma l-obbligazzjonijiet essenzjali taż-żwieġ, dawn huma dawk l-elementi li dejjem ġew ritenuti bħala l-obbligazzjonijiet tal-ħajja miżżewġa u cjoe` dik ta' unjoni permanenti, esklussiva w irrevokabbli, diretta għal komunjoni ta' ħajja u l-prokreazzjoni u t-trobbija ta' l-ulied.

Tant illi għalhekk jekk xi waħda mill-partijiet ma jkollhiex il-kapaċita' kollha biex tassumi dawn id- dmirijiet, iż-żwieġ li jiġi hekk kreat ma jistax ikun wieħed validu....Teżisti simulazzjoni parzjali meta persuna teskludi biss waħda jew aktar mill- elementi essenzjali rikjesti biex jiġi stabbilit iż-żwieġ bħal per eżempju, l- esklużjoni tal-prokreazzjoni u trobbija ta' l-ulied, jew l-esklużjoni ta' l- obbligu tal-fedelta` lejn il-parti l-oħra".

APPLIKAZZJONI TAL-PRINĊIPJI LEGALI GĦALL-KAŻ ODJERN Illi stabbiliti dawn l-aspetti legali tal-kunċetti tal-qerq, tad-difett serju fid- diskrezzjoni tal-ġudizzju u tas-simulazzjoni tal-kunsens, il-Qorti ser tgħaddi, sabiex tagħmel is-segwenti konsiderazzjonijiet fid-dawl tal- provi miġbura.

27 Irrappurtat bħala C vs. D, Prim'Awla tal-Qorti Ċivili (FD), 14 ta' Lulju 1994 28 Prim'Awla tal-Qorti Ċivili, 9 t' Ottubru 1990 - kif rapportata f'Mifsud Carmelo sive Charles vs. Mifsud Anna nee Mayo, Prim'Awla tal-Qorti Ċivili, 13 ta' Novembru 2002 (Ċitaz.

2469/1997RCP) 29 Prim'Awla tal-Qorti Ċivili, 30 ta' Jannar 1991 - kif rapportata f'Mifsud Carmelo sive Charles vs. Mifsud Anna nee Mayo, Prim'Awla tal-Qorti Ċivili, 13 ta' Novembru 2002 (Ċitaz.

2469/1997RCP) 30 Qorti Ċivili (Sezzjoni tal-Familja), 2 t'Ottubru 2003 (Ċitazz: 1264/1997RCP)

Illi dwar l-ewwel kawżali tal-qerq, il-Qorti hija tal-fehma li l-attriċi ma rnexxiliex tipprova li l-konvenut ħbielha konxjentement il-fatt li hu ma kienx jista' jkollu t-tfal.

Illi kien jispetta lilha li tressaq din il-prova stante li l-qerq ma jistax jiġi preżunt.

Illi l-konvenut jiċħad kategorikament li huwa ħbielha dan il-fatt u jgħid li mill-ewwel kien informaha b'dan u kien taha ċ-ċans taħsibha jekk tridx tkompli bir-relazzjoni miegħu minkejja l- problema li kellu.

Illi fid-dawl ta' din il-kontestazzjoni, l-attriċi kellha tressaq provi konvinċenti sabiex il-Qorti tista' tkun moralment konvinta li l-konvenuta ħbielha difett daqstant gravi fil-kuntest tal-ħajja miżżewġa, għab-bażi ta' liema difett il-Qorti tista' tiddikjara n-nullita` taż-żwieġ.

Illi inoltre, kif intqal fil-ġjurisprudenza appena ċċitata, sabiex il-qerq ikun tali li jinvalida ż-żwieġ, irid jipprovoka kriżi meta jiġi skopert, għax inkella jitqies li l-iżball ma kienx sostanzjali.

Fil-każ odjern, ma jidhirx li l-aħbar li l-konvenut ma jistax ikollu tfal, ikkawżat xi kriżi u dana għaliex il- partijiet baqgħu miżżewġin għal tmien snin wara d-data meta l-attriċi ssostni li saret taf li l-konvenut ma jistax ikollu tfal.

Inoltre l-partijiet ma qatgħux qalbhom u bdew l-interventi mediċi neċessarji sabiex ikollhom it-tfal.

Rigward l-attriċi żżewġitu biss sabiex setgħet tikseb il-passaport Malti.

Il-Qorti ma taqbilx u tikkondividi l-opinjoni tal-attriċi li kieku dan biss kien l-iskop tagħha fiż- żwieġ, hija ma kinitx iddum miżżewġa għal għaxar snin.

Fi żmien ħames snin, l-attriċi kellha dritt tapplika għall-passaport Malti.

Fil-fatt, hija diversi drabi xehdet fis-sens li hija ppruvat issalva ż-żwieġ tal- partijiet u li kienet xtaqet illi jkun żwieġ feliċi.

Illi prima facie meta, wieħed iqis illi l-partijiet damu għarajjes biss għal xahrejn, u jqis ukoll id-differenza fl-etajiet tagħhom jista' jasal għall- konklużjoni mgħaġġla illi dan iż-żwieġ ma kienx validu.

Iżda meta wieħed jikkonsidra sewwa l-fatti, jara li l-partijiet daħlu għaż-żwieġ b'maturita`.

Il-konvenut jinsisti li huwa kien iħobb lill-attriċi u baqa' jħobbha anke wara li sseparaw.

L-attriċi ma tistax titwemmen li hija

kienet wisq żgħira u li ma kinitx taf għal xiex kienet dieħla.

kapaċi terfa' l-obbligi, id-dmirijiet u r-responsabbiltajiet li ġġib magħha l-

tas-simulazzjoni,

il-konvenut

il-kawżali

ta' żwieġ validu,

in eżami huwa każ klassiku

ħajja miżżewġa.

Hija kellha erbgħa u għoxrin sena u kienet taf tajjeb x'kienu l-obbligi tagħha.

Anke l-konvenut kien ben konsapevoli dwar id- dmirijiet tiegħu u kien jaħdem anke xogħol part-time biex il-mara tiegħu ma tkunx nieqsa materjalment u jkun jista' wkoll iħallsilha biex tmur il- Marokk u ġġib il-familjari tagħha hawn Malta.

Anke jekk f'xi aspetti huwa kien pussessiv fuq martu, dan ma jfissirx illi huwa ma fehemx id- dmirijiet tiegħu.

F'kull żwieġ, il-konjuġi xi drabi jonqsu lil xulxin b'xi mod, iżda b'hekk ma jfissirx illi ż-żwiġijiet kollha huma invalidi. li Il-każ sfortunatament falla wara diversi snin, kawża tan-nuqqas t'ulied konċepiti mill-istess żwieġ.

Minħabba din id-diffikolta`, l-aspettattivi taż- żewġ partijiet fiż-żwieġ ma ġewx milħuqa.

Fil-fatt, il-partijiet qablu li għall-ewwel erba' snin kollox kien sejjer sewwa bejniethom.

Kienet din il-problema tal-ulied, l-ostaklu li ma rnexxilhomx jegħlbu, u li wasslet sabiex il-partijiet jisseparaw.

Il-Qorti m'hijiex tal-fehma illi fil-każ in eżami, il-kunsens tal-partijiet kien invalidu.

Il-partijiet kellhom il-konoxxenza meħtieġa ta' dak kollu li kienu deħlin għalih.

Għaldaqstant il-Qorti m'hijiex sodisfatta li l-attriċi ipprovat, sal-grad li tirrikjedi l-liġi illi l-kunsens tagħha jew tal-konvenut kien ivvizzjat b'difett serju tad-diskrezzjoni tal-ġudizzju fuq il-ħajja miżżewġa, jew fuq id-drittijiet u d-dmirijiet essenzjali tagħha, u konsegwentement għan-nullita taż-żwieġ bejniethom.

Ma jirriżultax illi l-partijiet jew xi ħadd minnhom ma fehemx l-obbligi tiegħu fiż-żwieġ.

Anke jekk iżżewġu f'qasir żmien, il-partijiet kienu jafu l- effetti maħluqa bil-kunsens tagħhom, li jirriżulta għal kollox regolari.

Ma jirriżultax lanqas illi huma eskludew xi waħda mill-elementi essenzjali taż-żwieġ.

Il-Qorti eżaminat bir-reqqa l-provi miġjuba f'din il-kawża konsistenti primarjament fid-deposizzjonijiet tal-partijiet u ma tista' ssib xejn fihom li b'xi mod jippruvaw il-vizzji tal-kunsens allegati mill-attriċi.

Il-kawżali tal-

qerq ma ġiex sodisfaċentement

illi m'hemmx

indikazzjoni li fil-mument illi taw il-kunsens l-elementi tad-diskrezzjoni

tal-ġudizzju kienu neqsin mill-partijiet jew min minnhom.

Lanqas

m'hemm provi li jista' jwassal lil din il-Qorti tikkonkludi li l-partijiet jew xi ħadd minnhom, b'att pożittiv tal-volonta tagħhom, eskludew, fil-mument tal-għoti tal-kunsens, iż-żwieġ innifsu jew wieħed jew aktar mill-elementi essenzjali tal-ħajja miżżewġa.

DEĊIDE Illi għalhekk, għal dawn il-motivi, din il-Qorti qiegħda taqta' u tiddeċiedi din il-kawża billi tiċħad it-talba tal-attriċi, bl-ispejjeż kontra tagħha.


Qorti tal-Appell Kriminali

Il-Pulizja

Spettur Maurice Curmi

Illum 14 ta' Dicembru, 2017

Maltija bin-numru 409470 M, akkuzat quddiem il-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala

Qorti ta' Gudikatura Kriminali talli:

Fl-20 t' Ottubru, 2009 u fil-granet u fix-xhur ta' qabel, f' dawn il-Gzejjer, b' diversi

atti maghmulin fi zminijiet differenti, izda li jiksru l-istess dispozizzjoni tal-Ligi u li

gew maghmula b' risoluzzjoni wahda :

a. ircevew minghand xi hadd iehor jew kisbu minghand xi hadd iehor xi

weghda li jinghataw, lilhom jew lil ohrajn, b' korrispettiv ghal xi self,

imghaxijiet jew xi qliegh iehor taht liema ghamla jkun b' eccess minn dak li

jkun permess bil-ligi;

b. fl-istess dati, lokalitajiet u cirkostanzi, bl-imgieba taghhom, ikkagunaw lil

haddiehor biza li se tintuza vjolenza kontrih jew kontra l-propjeta tieghu jew

kontra l-persuna jew il-propjeta ta' xi hadd mill-axxendenti, dixxendenti,

ahwa subien jew bniet jew xi persuna ohra msemmija fl-Artikolu 222 (1) tal-

Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

Kontra Francis Consoli wahdu talli:

Malta fl-4 ta' Dicembru, 2008;

a) wettaq reat fiz-zmien operattiv ta' sentenza sospiza moghtija mill-Qorti ta'

b) kiser il-kondizzjoni li biha kien illiberat bil-kundizzjoni li ma jaghmilx reat

iehor fiz-zmien tlett snin minn sentenza moghtija mill-Qorti ta' Malta fl-24 ta'

Settembru, 2009, liema sentenza hija definittiva u ma tistghax tigi mibdula;

c) sar recidiv ghat-termini tal-Artikoli 49 u 50 tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta,

wara li gie ikkundannat b' diversi sentenzi mill-Qrati ta' Malta, liema sentenzi

huma definittivi u ma jistghux jigu mibdula;

Il-Qorti hija mitluba sabiex f' kaz ta' htija tikkundanna lill-akkuzat / i ghal hlas ta'

spejjes li jkollhom x' jaqsmu mal-hatra ta' esperti jew periti fil-proceduri hekk kif

ikkontemplat fl-Artikolu 533 tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta.

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali,

tad-29 ta' Marzu, 2017, fejn il-Qorti ghal dak li jirrigwardja lill-imputat Omissis r-reat

ta' usura certament mhux pruvat anzi jinsab ghal kollox eskluz mix-xhieda tal-

Rigward l-offiza ai termini tal-Artikolu 251 B tal-Kap 9 (il-biza li ser

tintuza vjolenza) lanqas din ma tissusisti billi mhux konsoni max-xhieda tal-

kwerelant li ghandha, fattizzji tal-fastidju li f' kull kaz huwa reat distint u separat.

Ghal dak li jirrigwardja lill-imputat Omissis hija l-fehma ta' din il-Qorti li ghandu

jinstab hati, izda, biss, taht l-Artikolu 298 C (1) tal-Kap 9 li jikkontempla l-uzurja.

Mill-bqija l-offizi kontra tieghu ma

jirrisultawx senjatament ghaliex il-provi

dwarhom ma ngabux.

Fil-konfront tal-uzurja, pero', dina tinsab pruvata u xejn ma

jista jiggova lill-imputat jekk kellux jmur jissellifhom minghand haddiehor biex

'jaqdi' lill-kwerelant, fattur, li irrispettivament jekk huwiex veru jew le, m'ghandu l-

ebda riflessjoni fuq il-htija Apparti dan l-Qorti qeghdha tqis ix-xhieda tieghu

inverosimili u priva mill-kredibilita'

Ghaldaqstant: illiberat lill-imputat Omissis mir-reati kollha migjuba kontra tieghu

enumerata (a) jigifieri ta' uzurija.

Rat l-Artikolu 298 C (1) tal-Kap 9 u ikkundannat

tmintax il-xahar priguneria u multa ta' tlett t' elef euro (€3000) pagabbli minnufih

altrimenti konvertibbli fi prigunerija skond il-ligi.

Rat ir-rikors tal-appell tal-appellant Francis Consoli, pprezentat fir-registru ta' din

il-Qorti fil-11 ta' Marzu, 2017, fejn talab lil din l-Onorabbli Qorti sabiex, tirriforma s-

sentenza appellata billi, (i) Tikkonfermha fil-parti fejn sabet lil appellant mhux hati

tall-imputazzjonijiet migjuba kontrieh, u cjoe', fit-tieni imputazzjoni Art.251 B (1), u,

(ii) thassarha u tirrevokha fil-parti fejn sabitu hati u cjoe' fl-ewwel imputazzjoni [art.

298 C (1) tal-Kap 9] u kwindi tilliberah skond il-Ligi minn din l-imputazzjoni, htija u

piena, u, minghajr pregudizzju, f' kaz li dan l-appell ma jintlaqax, alternittivament,

tirriformha fil-parti ta` piena u cjoe l-ewwel imputazzjoni moghtija u tinfliggi piena

iktar idoneja u anqas harxa u li tirrispekkja l-kaz in ezami.

Rat l-atti u d-dokumenti kollha.

Rat il-fedina penali aggornata tal-appellant esebita mill-prosekuzzjoni fuq ordni tal-

Rat illi l-aggravji huma cari u manifesti u jikkonsisti:

Illi primarjament, l-appellant qed jibbaza l-aggravvji tieghu abbazi illi kif gia stqarr a

tempo vergine mal-istqarrija tieghu waqt l-investigazzjoni, kif wkoll fix-xhieda

tieghu quddiem l-Ewwel Onorabbli Qorti, dan l-indhiel li ghamel huwa stess sabiex

jintervjeni u John Camilleri Craus kien misluf ammont ta` flus, sehh minhabba li minhabba li

it-tnejn li huma cjoe Camilleri Craus u Consoli ossia l-appellant kienu jafu l-xulxin [it-tnejn

minn Ir-Rabat (Malta)] kif wkoll illi Camilleri Craus kien maghruf illi jibni fil-kostruzzjoni

appartamenti fl-inhawi tal-Qawra/Bugibba.

kif jirrizulta mix-xhieda tal-appellant innifsu u GaleaTheuma;

Illi ghalkemm huwa minnu illi l-Artikolu 298 C (1) tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta` Malta,

jipprovdi illi "ircevew minn ghand haddiehor jew kissbu minn ghand xi hadd iehor xi

weghda li jinghataw, lilhom jew ohrajn.." dan il-Ligi penali stess huwa punibbli, hawn

si tratta ta` sensar jew middleman fejn l-appellant intervjena sabiex qeda lil allegata

L-Ewwel Onorabbli Qorti, applikat il-piena massima taghha li l-art.

298 C (1) tal-Kap

9 jipprovdi, u cjoe, tmintax il-xhar prigunerija, kif wkoll ikkundannat lil appellant

Il-multa ta` 3000 euro mhiex fil-massima kapacita li jipprovdi l-

istess artikolu 298 C (1), izda il-piena karcerarja hija fil-massima taghha.

Illi dan

huwa aggravju illi jimmerita konsiderazzjoni profonda stante illi, l-appellant ma

nstabx hati li huwa recediv kif dedott fl-akkuzi migjuba mill-prosekuzzjoni, tant li

kien akkuzat illi wettaq reat waqt il-perjodu operattiv ta` sentenza sospiza kif wkoll

illi kiser il-kundizzjoni li ma jaghmilx reat iehor b 'sentenza li saret definittiva u ma

jistawx jinbidlu;

Jsegwi illi meta konsiderando illi l-appellant mall-ewwel stqarr il-versjoni tieghu u li

baqa jikkonfermha meta xhed minn jeddu u ikkollaborata minn xhud prodott mid-

difiza, ergo, Omar GaleaTheuma, allura ftit jibqa dubbju illi l-allegata vittma Debono, fill-

fatt kienet debitura appuntu ma' Brincat u cjoe l-Gojja kif inhu maghruf ahjar kif

Fill-fatt fis-sentenza appellata, ebda referenza ghall

imputazzjonijiet dwar recediva fil-konfront tall-appellant ma saret, izda hija limitata

ghall liberatorja fuq it-tieni imputazzjoni u cjoe, l-artikolu 251 B (1) filwaqt li sabet

htija fuq l-ewwel imputazzjoni u cjoe' 298 C (1) tal-Kap 9 tall-Ligijiet ta` Malta;

ammonti konsiderevoli li jammontaw ghal izjed minn 200,000 Ewro kienu mislufa

b'uzura u nvoluti permezz ta` cirku ta` usurai kollha imputati, liema imputati

instabu hatja, u kienu ikkundannati erba (4) xhur prigunerija u multati 4000 euro

kull wiehed salv imputat li kien immultat 5000 ewro.

mill-Avukat Generali dwar din is-sentenza.

Hawnhekk l-aggravju huwa ragonat

billi, filwaqt li l-appellant odjern ma nstabx hati tall-akkuzi li wettaq reat waqt

perjodu operattiv ta` sentenza sospiza, kif wkoll li wettaq reat meta kien waqt

perjodu tal-kundizzjoni li ma

prigunerija li l-art.

298 C (1) tall-Kap 9!

Illi aggravju iehor mressaq huwa sabiex anka jekk waqt li l-appell sucitat

normalment mhux permess

jressaq xhud/xhieda, hawnhekk

trattandosi tall-veracita` li l-appellant dejjem stqarr, ikun fl-ahjar interess tal-

Gustizzja illi waqt jew pre-trattazzjoni jinstema jerga John Camilleri Craus, ossia l-allegat

vittma fuq il-kaz appellat.

Dan abbazi illi Camilleri Craus jikkonferma brani kif sehhew u cjoe illi huwa kien

konxjament mgharraf illi kredituri tieghu kienu Brincat k/a Mansueto u Renzo Georgiev

[illum mejjet], kif wkoll l-Qorti tikkollabora fl-apprezzament taghha xhieda mghotija

mill-appellant u Omar GaleaTheuma gia xhedu fl-Ewwel Failla.

Dan huwa permessibbli

skond sentenza, fl-ismijiet P vs Eddie sive Edward Bishop [Appelli Kriminali,

24/05/1995 per V. GaleaTheuma De Gaetano], fejn gie ritenut illi l-artikolu 424 tal-Kap 9,

qatt ma kien intiz illi jillimita l-poter ta' Qorti ta` l-Appell li tordna l-produzzjoni ta`

kwalunkwe xhud meta jidrilha li jkun fl-ahjar interess tall-gustizzja li ordni simili jigi

Ikkunsidrat;

Illi l-lanjanza ewlenija imqanqla mill-appellanti hija marbuta mal-apprezzament tal-

provi maghmul mill-Ewwel Qorti li ma tatx affidament lill-appellanti meta huwa

ghazel li jiehu l-pedana tax-xhieda.

jikkritika il-piena erogata mil-Ewwel Qorti bhala wahda harxa izzejjed tenut kont illi

huwa gie illiberat mil-addebitu tar-recidiva.

Illi jibda biex jinghad illi "kif dejjem gie ritenut minn din il-Qorti, l-Qorti tal-Appell

ma tissostitwix id-diskrezzjoni w l-gudizzju taghha ghal dak tal-Ewwel Qorti meta si

tratta ta' apprezzament tal-fatti, izda taghmel apprezzament approfondit tal-istess

biex tara jekk il-konkluzzjoni li tkun waslet ghaliha l-Ewwel Qorti fuq il-fatti li jkunu

rrizultawlha setghetx tasal ghaliha fuq bazi ta' ligi w ta' ragjonevolezza.

iehor tara jekk dik il-konkluzzjoni kienetx wahda "safe and satisfactory" fid-dawl tar-

Issa l-appellanti gie misjub hati biss ta'l-ewwel akkuza lilu addebitata u cioe' dik

dwar l-uzura, reat li gie introdott fil-legislazzjoni penali taghna permezz ta'l-Att III

ta'l-2002 bl-artikolu 298C li jipprovdi hekk:

Kull min jirċievi mingħand xi ħadd ieħor jew jikseb mingħand xi ħadd ieħor xi

wegħda li jingħataw, lilu jew lil oħrajn, b'korrispettiv għal xi self, mgħaxijiet jew xi

qligħ ieħor taħt liema għamla jkun b'eċċess minn dak li jkun permess bil-liġi, jeħel,

meta jinsab ħati...."

Illi dan ir-reat gie ifformulat fuq l-artikolu 644 tal-Codice Penale Taljan ghalkemm il-

kliem adoperat mill-legislatur malti mhuwiex identiku ghal dak l-artikolu tal-ligi2,

liema disposizzjoni tal-ligi taljana sussegwentement giet emendata.

Dan ifisser allura illi "l-uniku element mehtieg fil-ligi taghna hu li dak li jkun jikseb

weghda li jinghataw b' korrispettiv ta' self, imghaxijiet jew xi qliegh iehor b' eccess ta' dak li

jkun permess mill-ligi.

Dan l-eccess jitkejjel fuq dak li jipprovdi l-artikolu 1139 tal-Kodici

Civili li jipprovdi ghal rata ta' 8%.

Hemm umbaghad l-artikolu 1854 tal-Kodici Civili li

jiddisponi li fejn ir-rata tal-imghax ma tkunx giet miftehma, l-imghax ghandu jitqies bil-5%.

Ghal dan il-principju hemm xi eccezzjonijiet li japplikaw fil-kazijiet ta' banek, meta jinhargu

bonds ghall-pubbliku, eccetera, fejn ikun permess li dak li jkun jintrabat ghall-hlas ta' imghax

ta' aktar minn 8%, li pero' kjarament mhumiex rilevanti ghall-kaz in dizamina.3"

Mela allura b'applikazzjoni ta' dan l-insenjament u dak li tipprovdi il-ligi jirrizulta

illi l-konsumazzjoni tar-reat isehh hekk kif issir il-weghda li jithallas imghax oghla

minn dak permess bil-ligi.

Ighid hekk il-gurista Francesco Calleja Palmier:

Il-gurista ikompli ighid illi huwa tal-fehma illi dan ir-reat ghalkemm wiehed

istantanju (u mhux reat permanenti) madanakollu ghandu effetti permanenti u dan

tul iz-zmien meta isiru il-hlasijiet relattivi tal-imghaxijiet in esekuzzjoni tal-patt

uzurarju bil-konsumazzjoni ta'l-istess izda issehh mal-mument tal-kontrattazzjoni

Ikompli dwar l-element formali tar-reat:

Mela allura dak illi irid jirrizulta mill-provi huwa qabel xejn dan il-ftehim ta' self

bejn l-vittma u l-awtur tad-delitt, bil-konsapevolezza tal-awtur illi qed jintalab

"Kull ma hu mehtieg hu li l-mutwant jkun konsapevli tal-fatt li qed jislef flus versu

korrispettiv, imghax jew qliegh iehor li jkun in eccess ghal dak permess mill-ligi.

Evidenza ta' din l-intenzjoni tista' tigi prezunta minn atti li jkunu jindikaw li qed

tinheba l-vera portata w in-natura tas-self u l-korrispettiv....

Lanqas ma hu mehtieg li jigi pruvat li jkun il-mutwant li jkun ghamel xi pressjoni

fuq il-mutwatarju biex jidhol ghal dak is-self abuziv.

Bizzejjed li jkun hemm l-

accettazzjoni tat-tnejn.5"

Maghmula dawn il-konsiderazzjonijiet legali u gurispridenzjali u ezaminati l-atti

probatorji mill-gdid, din il-Qorti tistqarr minnufih li ma tara l-ebda raguni 'il ghala

ghandha

titbieghed mill-fehma milhuqa mill-Ewwel Qorti

fir-rigward

ta'l-

apprezzament tal-provi maghmul minnha.

Dan ghaliex x-xhieda moghtija mill-parti

leza hija wahda cara meta ighid illi l-ftheim ta' self sar direttament ma'l-appellanti u

mhux ma' terzi fejn fuq iz-zewg ammonti mghoddija lilu minn Formosa ta' €3500 u

€4000 fi spazju ta' xahrejn huwa accetta dawn il-flus bil-ftehim illi ihallas bhala

imghax fuq dan il-kapital is-somma ta' €1000 fix-xahar.

F'dan il-mument allura sehh

il-konsumazzjoni tar-reat bl-awtur tar-reat jkun l-appellanti u il-vittma John Camilleri Craus

li isellef dawn il-flejjes.

Fil-fatt Camilleri Craus ighid illi sa sena wara dan is-self jikkalkula

illi kien hallas lura lil Formosa s-somma ta' €17000.

appellanti infurmah illi kien baqalu ihallas €20000 ohra!

Fl-atti hemm esebiet

rendikont tal-pagamenti maghula mill-parti leza lill-appellanti li jindika fid-dettal il-

hlasijiet li saru.

Minn dan ir-rendikont jirrizulta illi xahar wara li sar l-ewwel

Dan il-pagament wahdu

diga' jizboq ir-rata ta'l-imghax permess fil-ligi ta' 8%.

Issa l-appellanti kemm fl-istqarrija minnu rilaxxjata lil-pulizija kif ukoll meta jixhed

fil-Qorti jistqarr illi ghalkemm huwa kien ghadda l-ewwel somma ta' €3000 lil

madanakollu s-somma l-ohra ta' €4500 ma kienx sellifhomlu hu.

Jishaq illi huwa

kien laqqghu ma' certu Renzo Georgiev minn Ħal Qormi li kellu ihallas lil certu "Gojja" din

is-somma ta' flus u dan Georgiev ittrasferixxa dan il-kreditu fuq Camilleri Craus u ghaddielu s-

somma ta' €4500.

Formosa izda jishaq illi illi hu u Georgiev kienu qed ihallsu is-somma

ta' €1000 fix-xahar lil dan "Gojja" bhala imghaxijiet, izda il-Qorti ma tistax tifhem kif

l-appellanti dahal f'din l-istorja meta jallega illi l-flus la kienu tieghu u lanqas issellef

jew sellef dan l-ammont.

Ighid izda, fl-istqarrija tieghu, illi meta Camilleri Craus ghaddielu

is-somma ta' €5000, huwa ha €3000 minnhom u €2000 ghaddiehom lil Renzo Georgiev.

Sadanittant pero' jishaq illi baqa' ihallas lil Gojja €1000 fix-xahar ghal liema raguni

ma huwiex car.

Finalment ighid li kellu jissellef minn ghand terz li ma jindikax min

hu biex jaqta' id-dejn mal-Gojja.

Izda imbaghad jerga' jishaq illi peress illi Camilleri Craus

baqa' ma hallsux huwa kellu jerga' jissellef ammont ta' flus iehor minn ghand il-

Gojja b'rata ta' imghax gholja.

indikati fir-rendikont ipprezentat minnu, jallega izda li dawn il-flus ma kenux

Issa l-Ewwel Qorti fid-diskrezzjoni fdata lilha bill-ligi ghazlet li tqies ix-xhieda ta'l-

appellanti u il-verzjoni moghtija minnu dwar il-fatti allegati bhala wahda

inverosimili u li m'ghandhiex mis-sewwa u dan bir-ragun billi huwa inspjegabbli kif

l-appellanti ghazel li jissellef il-flus min ghand terzi li huwa jafhom bhala uzuraj u

dan biex jaghmel pjacir lil Camilleri Craus jew kif ighid hu ghaliex thassru!

Illi fuq kollox l-

Ewwel Qorti kellha l-opportunita tezamina l-komportament tal-appellanti fuq il-

pedana tax-xhieda u wasslet ghal konkluzjoni meta wiznet l-atti probatorji illi

xortawahda issib ir-reita' fl-appellanti, decizjoni li din il-Qorti tikkondividi

pjenament.

Illi allura huwa indubitat illi l-elementi mehtiega ghal konsumazzjoni tar-reat li

jikkonsistu biss fit-talba ghall-imghax b'rata gholja u l-accettazzjoni da parti tal-

vittma ghal dan il-ftehim, jirrizultaw ampjament ippruvati bl-appellanti ighaddi

somma flus lil Debono bil-ftehim li huwa ihallsu r-rata ta' imghax ta' €1000 fix-

Issa jekk l-appellanti ghogbu igib dawn il-flus minn ghand terz li ukoll kien

qed jitolbu imghaxijiet gholjin hija ghal kollox immaterjali ghal fini tar-reita' billi kif

inghad r-reat gie ikkunsmat hekk kif gie pattwit ftehim uzuraj bejn l-awtur u il-

Illi l-appellanti subordinatament iressaq lanjanza ohra rigward l-piena inflitta mill-

Ewwel Qorti billi jishaq illi din hija in kwantu eccessiva tenut kont tal-fatt illi l-

Ewwel Qorti ingustament ghaddiet biex tinfliggi il-massimu tal-piena ta' prigunerija

kif ukoll dik tal-multa.

Illi gie stabbilit b'mod kopjuz fil-gurisprudenza illi qorti ta'

revizjoni bhala regola ma tirrimpjazzax il-piena moghtija mill-ewwel Qorti b'dik li

kieku hija – cioe` din il-Qorti – kienet taghti f'dawk ic-cirkostanzi kemm-il darba ma

jkunx jirrizulta li l-piena moghtija mill-ewwel Qorti kienet b'xi mod "wrong in

principle" jew "manifestly excessive" u dank if jinsab insenjat mill-Blackstone.6

Issa l-piena stabbilita ghar-reat in dizamina hija dik tal-prigunerija ta' mhux aktar

minn 18-il xahar u l-multa ta' bejn l-€2329.37 u €34,940.60.

mill-Ewwel Qorti taqa' sewwasew fil-parametri dettati fil-ligi.

Fuq kollox il-ligi ma

taghti l-ebda ghazla lill-gudikant bejn il-piena tal-prigunerija jew tal-multa billi t-

tnejn ghandhom jigu inflitti flimkien tassattivament.

Illi minn harsa lejn il-fedina

penali ta'l-appellanti jirrizulta illi huwa diga' inghata diversi opportunitajiet mill-

qrati sabiex jirriforma ruhu izda jidher illi huwa baqa' jippersisti fil-hajja tal-

kriminalita'.

Dan ifisser illi piena alternattiva ghak dik tal-prigunerija effettiva ma

hijiex idonja ghal dan il-kaz.

Din il-Qorti ghalhekk ma tara l-ebda mottiv li jista'

iwassalha titbieghed mid-diskrezzjoni ezercitata mill-ewwel Qorti fil-kalibrazzjoni

Ghal dawn il-motivi l-appell qed jigi michud u d-decizjoni appellata ikkonfermata.