FIT - TRIBUNAL GHAL TALBIET ZGHAR

Seduta ta' nhar l-Erbgha, 14 ta' Lulju 2021

Ra l-avviz fl-ismijiet premessi pprezentat fit-8 t'April 2021 fejn l-attur

Illi permezz ta' skrittura privata datata tlieta ta' Settembru elfejn u ghoxrin

(03/09/2020) l-attur u s-Sur Valeri De Leo dahlu f'kuntratt ta' kirja residenzjali privata

in solidum, liema skrittura qieghda tigi hawn annessa u mmarkata bhala Dok.

Paġna 1

Illi l-attur inizjalment hallas l-ispejjez tal-agent li jammontaw ghal erba' mija, tnejn

u erbghin Euro u hamsin centezmu (€442.50), id-deposit li jammonta ghal seba' mija

u hamsin Euro (€750) u xahar kera bil-quddiem ghax-xahar ta' Awwissu 2020 li

tammonta ghal seba' mija u hamsin Euro (€750), u dan kif jidher mill-istatement tal-

kont bankarju tal-attur hawn anness u mmarkat bhala Dok.

Illi s-Sur Pedan qatt ma hallas sehmu mis-suespost u cioe' nofs il-kirja, nofs id-

deposit u nofs l-ispejjez tal-agent, liema sehem jammonta ghal disa' mija wiehed u

Illi madankollu, il-konvenut ma hallasx sehmu mill-kirja ghax-xahar ta' Ottubru tal-

2020 minkejja l-fatt li l-attur ikkuntattja lill-konvenut diversi drabi u dan kif jidher

mill-messaggi hawn annessi u mmarkati bhala Dok.

Minhabba f'hekk l-ammont

Illi l-konvenut informa lill-attur li mhuwiex se jkompli jabita fil-fond f'Ottubru tas-

sena elfejn u ghoxrin (2020) u dan wara li l-attur kien lahaq hallas sehem il-konvenut

tal-kera ghax-xahar ta' Ottubru 2020.

Ghaldaqstant, l-attur qieghed jitlob sabiex dan l-Onorabbli Tribunal jikkundanna l-

konvenut ihallas is-somma komplessiva ta' elf, tliet mija sitta u erbghin Euro u hamsa

u ghoxrin centezmu (€1,346.25) rapprezentanti sehem il-konvenut tal-kera ghax-

xhur ta' Awwissu, u Ottubru 2020, kif ukoll nofs id-depozitu u nofs l-ispejjez tal-

Paġna 2

Ra illi l-konvenut debitament notifikat, ma prezentax risposta.

Ra l-kapitolu prezentat mill-attur fis-26 ta' Mejju 2021;

Ra li l-kawza thalliet ghas-subizzjoni ghas-27 ta' Mejju 2021;

Ra illi fis-seduta tas-27 ta' Mejju 2021 it-Tribunal irrevoka 'contrario imperio' id-

digriet li bih il-kawza thalliet ghas-subizzjoni u wara ezami tal-premessi u talbiet tal-

attur, it-Tribunal issoleva ex officio l-eccezzjoni tan-nuqqas ta' kompetenza ta' dan

Sema' t-trattazzjoni tal-abbli avukat difensur tal-attur fuq l-eccezzjoni sollevata ex

Ra illi l-kawza thalliet ghas-sentenza ghal-lum;

Ikkunsidra ulterjorment:

Illi din hija kawza fejn l-attur qed jitlob minghand il-konvenut sehmu ghal hlasijiet

ta' kera u spejjez ta' agent ghall-kirja tal-appartament in kwestjoni.

L-attur esebixxa

il-kuntratt ta' kera, konkluz bejn il-partijiet fit-3 t'Awwissu 2020, fejn huwa u l-

Paġna 3

Illi trattandosi ta' kirja, it-Tribunal issolleva ex officio l-eccezzjoni tan-nuqqas ta'

L-attur min-naha tieghu issottometta illi peress li dak

li qed jintalab mhuwiex konness mal-hlas tal-kirja izda huwa strettament hlas dovut

ghal arrangement intern bejn il-partijiet, dan it-Tribunal huwa xorta kompetenti li

jiddeciedi fuq din il-kwistjoni.

Illi minn meta l-ligi tal-kera giet emendata bl-Att X ta' l-2009, il-kwistjoni tal-

kompetenza tal-qrati ordinjarji f'kawzi li ghandhom x'jaqsmu mal-kera giet trattata

diversi drabi, u kien hemm sentenzi li nterpretaw dawn l-emendi b'mod konfliggenti,

kemm in prim'istanza kif ukoll fl-appell.

Id-dispozizzjonijiet li jirregolaw din il-

materja llum huma hekk kif gej:

1525(1), Kodiċi Ċivili:

'… Il-Bord li Jirregola l-Kera (hawn aktar 'il quddiem f'dan it-titolu msejjaħ 'il-Bord tal-Kera') maħtur bis-saħħa tal-Ordinanza li tirregola t-Tiġdid tal-Kiri ta' Bini għandu kompetenza esklussiva li jiddeċiedi kwistjonijiet konnessi ma' kuntratti ta' kiri ta' fond urban u ta' dar għall-abitazzjoni u ta' fond kummerċjali.

Kirjiet oħra jaqgħu taħt il-kompetenza tal-qrati ta' ġurisdizzjoni ċivili u fil-każ ta' raba' taħt il-Bord dwar il-Kontroll tal-Kiri tar-Raba' maħtur bid-disposizzjonijiet tal-Att dwar it- Tiġdid ta' Kiri ta' Raba'.'

Illi aktar 'l isfel fl-istess artikolu, il-ligi tipprovdi illi:

Il-Bord tal-Kera għandu wkoll kompetenza li jiddeċiedi talbiet relatati ma' manutenzjoni, tiswijiet, difetti u ħsarat tal-fond inklużi dawk moħbija, ħsarat jew miljoramenti, ammonti pendenti dwar dawl u ilma u kwalunkwe ammonti depożitati bħala garanzija mill-inkwilin, fejn dawn it-talbiet jiġu inklużi ma' talbiet jew eċċezzjonijiet oħra magħmula quddiem il-Bord, li fuqhom il-Panel ta' Arbitraġġ ma għandux ġurisdizzjoni.

16(4), Ordinanza dwar it-Tiġdid tal-Kiri ta' Bini (Kap. 69) :

'Minkejja d-disposizzjonijiet ta' kull liġi oħra, il-Bord għandu wkoll jiddeċiedi l- materji kollha li jolqtu kirjiet ta' fondi urbani li jinkludu fondi residenzjali kif ukoll fondi kummerċjali u dan għat-termini ta' Titolu IX tat-Taqsima II tat-Tieni Ktieb tal-Kodiċi

Paġna 4

Ċivili, Il-Qala tal-Kiri, inklużi kawżi dwar okkupazzjoni ta' fondi urbani fejn il- kirjiet ikunu ntemmu wara t-terminazzjoni ta' kirja.'

39(5) tal- Att tal-2009 li Jemenda l-Kodiċi Ċivili (Att X tal-2009):

Il-Bord tal-Kera maħtur bis-saħħa tal-Ordinanza li tirregola t-Tiġdid tal-Kiri ta' Bini, għandu jkollu ġurisdizzjoni esklussiva li jiddeċiedi kwistjonijiet konnessi ma' kirjiet ta' fondi urbani li jinkludu kemm fondi kummerċjali kif ukoll fondi residenzjali.

B'dan iżda li kawżi li jirrigwardaw kuntratt ta' kiri li fl-1 ta' Jannar, 2010 ikunu pendenti quddiem Qrati jew Tribunali oħra għandhom jibqgħu trattati mill-istess Qrati jew Tribunali.

Illi s-sentenza li jidher li kristallizzat il-pozizzjoni f'dan ir-rigward hija s-sentenza tal- Qorti ta' l-Appell (Sede Inferjuri), fl-ismijiet: Salvatore Duffy et vs. Anthony Bianco Galea et1.

F'din is-sentenza, inghad is-segwenti:

'Il-qorti rat id-dibattiti parlamentari u tistqarr li dwar din il-materja ma sabet l-ebda ispirazzjoni ghajr li l-Ministru tal-Politika Socjali li pprezenta l-ligi qal:-

"Materji li għandhom x'jaqsmu mal-kirjiet ma jibqgħux taħt id-diskrezzjoni tal- qrati imma jibdew jaqgħu taħt il-kompetenza tar-Rent Regulation Board.

L- eċċezzjoni tkun li dawk il-kawżi li nfetħu qabel din il-liġi jibqgħu taħt il- kompetenza tal-qrati" (seduta tal-10 ta' Diċembru 2008, seduta numru 66).

Fil-white paper li kienet titratta l-liġijiet tal-kera2 toħroġ ċar x'kienet l- intenzjoni tal-Gvern li ressaq il-liġi fir-rigward tal-Bord: "Ir-regolamentazzjoni u l-governanza tas-suq tal-kera għandhom jitqiegħdu taħt entita waħda biex ikun żgurat li jkun hemm strument effettiv għal soluzzjonijiet legali f'materji ta' din ix-xorta, u f'dan ir-rigward għandha tingħata ġurisdizzjoni sħiħa lill-Bord għar-Regolamentazzjoni tal-Kera li għandu jkun ristrutturat".

Sfortunatament minkejja li s-suq tal-kiri tant kiber f'Malta, il-weghda tal-Gvern li jkun hemm ristrutturazzjoni tal-Bord Li Jirregola l-Kera baqgħet biss fuq il-karta.

Fl-Att X tal-2009 hemm xejn inqas minn tliet provvedimentli li jittrattaw is- suġġett dwar il-kompetenza tal-Bord, u ċjoe' l-Artikoli 2, 38 u 39(5).

Fatt li ma jgħin xejn u anzi jidher li serva biex ħoloq inċertezza.

Dan apparti li f'dawn l- istess provvedimenti hemm sitwazzjonijiet fejn it-test Ingliż ma jirriflettix it- test Malti.

Il-qorti hi tal-fehma li jkun għaqli li l-leġislatur jintervjeni sabiex il-materja tal- kompetenza tal-Bord Li Jirregola l-Kera tiġi regolata minn provvediment wieħed tal-liġi li jkun ċar u li ma joħloqx il-problemi li l-imsemmija

1 16 ta' Dicembru 2015 – per Onor. Farrugia Grech Anthony Bonnici-Hunt 2 Il-Ħtiega ta Riforma, Sostenibilita', Ġustizzja u Protezzjoni pubblikata mill-Ministeru għall-Politika Soċjali.

Paġna 5

provvedimenti qegħdin joħolqu.

Il-posizzjoni attwali tidher li qiegħda sservi biss għal inċertezza u telf ta' żmien għal min ikun kostrett jipproponi proċeduri ġudizzjarji fi kwistjonijiet fejn is-suġġett hu l-kiri ta' fond urban.

Għal finijiet ta' kompetenza, il-liġi ma tagħmilx distinzjoni jekk fiż-żmien li l- attur jipproponi l-kawża l-kirja tkunx għadha fis-seħħ jew le.

Mill-Artikolu 1525 tal-Kodiċi Ċivili ma jirrizultax li l-komptenza tal-Bord tiddependi mill-eżistenza ta' lokazzjoni fiż-żmien li tiġi proposta l-kawża … Il-pretensjoni tal-atturi hi bażata fuq obbligi kuntrattwali li jemanu mill-kuntratt ta' lokazzjoni li kien hemm bejn il-kontendenti.

Ġialadarba l-Artikolu 1525 tal-Kodiċi Ċivili jipprovdi li l-Bord għandu: "..… l-kompetenza esklussiva li jiddeċiedi kwistjonijiet konnessi ma' kuntratti ta' kiri ta' fond urban u ta' dar għall-abitazzjoni u ta' fond kummerċjali", għal din il-qorti hu evidenti li t-talba għall-ħlas ta' kera taqa' fil-kompetenza tal-Bord irrispettivament jekk il-lokazzjoni għadhiex in vigore jew le.

Provvediment li ma jagħmilx distinzjoni f'liema perjodu jkun sar il-kuntratt ta' lokazzjoni.

Il-qorti taf li hemm ġurisprudenza li tgħid mod ieħor.

Hekk per eżempju l- kawża Enriketta Elhendawy vs Gordon Zammit Fresta, deċiża minn din il-qorti fl-4 ta' Diċembru 2013.

Il-qorti ser tillimita ruħha biex tosserva li jidher li d-deċiżjoni tal-qorti kienet bażata fuq interpretazzjoni tal-Artikolu 16(4) tal-Kap.

Fir- rigward tal-Artikolu 1525 tal-Kodiċi Ċivili, il-qorti osservat: "il-Qorti tqis illi l-kliem tal-artikolu 16(4) Kap. 69 ċioe' 'minkejja d- dispozizzjonijiet ta' kull liġi oħra għandha tiftiehem illi anke jekk għal grazzja tal-argument hemm diverġenza fil-portata tat-tifsira li għandha tingħata lill- artikolu 1525(1) tal-Kap.

16 u artikolu 16(4) tal-Kap.

69, għandu jipprevali dak li qed jingħad fl-aħħar imsemmi artikolu.

Pero` din il-qorti tqis li ma hemm ebda diverġenza iżda biss aktar kjarezza fil-kliem tal-artikolu 16(4)".

Din il-qorti tosserva li:- i. Il-qorti ma tara l-ebda raġuni għalfejn l-Artikolu 16(4) tal-Kap.

69 għandu jipprevali fuq l-Artikolu 1525 tal-Kodiċi Ċivili.

Iż-żewġ provvedimenti tal-liġi ġew introdotti bis-saħħa tal-istess liġi, u l-applikazzjoni ta' wieħed ma jiddependix mill-ieħor.

Wieħed jista' jargumenta li l-Artikolu 16(4) tal-Kap.

69 japplika fejn il-kirja tkun għadha fis-seħħ in kwantu jipprovdi li l-Bord għandu jiddeċiedi "..l-materji kollha li jolqtu kirjiet ta' fondi urbani....", u fit-test Ingliż: "… affecting the leases of urban property".

Il-kelma "jolqtu" bl-Ingliż "affecting" tagħti lil wieħed x'jifhem li tirreferi għal kirja eżistenti u mhux li tkun spiċċat.

Il-kliem ".… inkluż kawżi dwar okkupazzjoni ta' fondi urbani fejn il-kirjiet ikunu intemmu....", jistgħu jkomplu jsaħħu l-fehma li l-kelma kirjiet fl-ewwel parti tal-provvediment qiegħda tirreferi għal kirja li għadha fis-seħħ.

Pero' l- interpretazzjoni tal-Artikolu 1525 tal-Kodiċi Ċivili m'għandhiex tiddependi mill- interpretazzjoni tal-Artikolu 16(4) tal-Kap.

Fil-fatt l-Artikolu 16(4) hu ntiż biss biex jagħti lill-Bord ukoll il-kompetenza li jiddeċiedi l-materji li jissemmew f'dak il-provvediment.

Tant hu hekk li fl-Artikolu 16(4) tal-Kap.

69 jingħad li ".… il-Bord għandu wkoll jiddeċiedi l-materji .......".

Għalhekk il-kompetenza

Paġna 6

tal-Bord m'hijiex limitata biss għal materji li jissemmew fl-imsemmi provvediment. iii.

L-Artikolu 1525 jipprovdi li l-Bord hu kompetenti jiddeċiedi "kwistjonijiet konnessi ma' kuntratti ta' kiri".

Din id-disposizzjoni ma tagħmilx distinzjoni bejn kirjiet in vigore u oħrajn li ntemmu, u għalhekk fil- fehma tal-qorti m'għandhiex tkun hi stess li tintroduċi distinzjoni li l- liġi ma tagħmilx. iv.

Ir-realta' tibqa' li kawża fejn jintalab ħlas ta' kera hi kwistjoni ntrinsikament marbuta mal-kuntratt ta' kera, u dan minkejja li l-kirja ma tkunx għadha fis-seħħ.

Il-qorti ma tara l-ebda raġuni għalfejn bil-mod kif inkiteb l-Artikolu 1525 tal-Kodiċi Ċivili, il-Bord għandu kompetenza li jisma' u jiddeċiedi kawża għall-ħlas ta' kera meta l-kirja tkun għadha fis-seħħ filwaqt li m'għandux tali kompetenza għas-sempliċi raġuni li l-kirja tkun inħallet.

L- Artikolu 1525 tal-Kodiċi Ċivili ma jatix lill-qorti x'tifhem li l-leġislatur ried jiddistingwi.

Wara kollox huma kwistjonijiet relatati mal-obbligi kuntrattwali ta' inkwilin.

Illi dan it-Tribunal jaqbel ma' l-interpretazzjoni kif issa moghtija mill-Qorti ta' l-Appell

fis-sentenza imsemmija, u kkwota din is-sentenza fit-tul ghaliex ir-ragunamenti

hemm imsemmija jghoddu wkoll ghall-kwistjoni li ghandu quddiemu f'din il-kawza.

Illi l-ligi tipprovdi f'Artikolu 1525 (1) tal-Kap.

16 tal-Ligijiet ta' Malta illi l-Bord li

Jirregola l-Kera ghandu jiddieciedi kwistjonijiet konnessi ma' kuntratti ta' kiri.

Illi Artikolu 16(4) tal-Kap.

69 imbaghad jghid ukoll illi l-Bord għandu wkoll

jiddeċiedi l-materji kollha li jolqtu kirjiet ta' fondi urbani; filwat li Artikolu

39(5) tal- Att tal-2009 li Jemenda l-Kodiċi Ċivili (Att X tal-2009) jipprovdi illi l-Bord

għandu jkollu ġurisdizzjoni esklussiva li jiddeċiedi kwistjonijiet konnessi ma'

kirjiet ta' fondi urbani li jinkludu kemm fondi kummerċjali kif ukoll fondi

residenzjali.

Illi huwa car ghalhekk illi l-kwistjonijiet konnessi ma' kiri li jistghu jigu decizi mill-

Bord mhumiex biss dawk il-kwistjonijiet rigwardanti arretrati ta' hlas ta' kera.

ma tirrestringi bl-ebda mod il-kwistjonijiet li ghandhom jigu decizi mill-Bord; ghall-

kuntrarju tispecifika illi l-materji kollha li jolqtu kirjiet ta' fondi urbani ghandhom jigu

Paġna 7

Illi t-Tribunal jehtieg jinvestiga jekk ghandux jiddikjara ruhu mhux kompetenti fuq il-

kwistjoni li ghandu quddiemu.

Filwaqt li t-Tribunal jifhem is-sottomissjoni maghmula

mill-attur in kwantu dan irrileva illi l-pretensjonijiet tieghu huma relatati ma' hlas li

suppost ircieva minghand il-konvenut, u mhumiex pretensjonijiet li strettament

jincidu fuq ir-relazzjoni bejn is-sid u l-inkwilin, it-Tribunal huwa xorta tal-fehma li s-

sors tal-pretensjonijiet tal-attur huwa fil-kuntratt ta' kiri li sar bejn is-sid minn naha,

u l-attur u l-konvenut bhala inkwilini min-naha l-ohra.

Dak li l-attur qed jitlob

minghand il-konvenut huwa essenzjalment nofs il-kirjiet li huwa hallas lis-sid, kif ukoll

nofs l-ispejjez tal-agent li wassalhom ghall-kirja.

Huwa car illi l-azzjoni tal-attur hija

strettament marbuta mal-kirja li kien hemm, u li ghaliha l-konvenut kien ukoll parti,

u lit-Tribunal ma jirrizutalux li talbiet bhal dawk tal-attur ghandhom jitqiesu b'mod

separat u jiddistakkaw ruhhom mill-ambitu ta' kirja.

Illi t-talbiet tal-attur ghalhekk

jaqghu sewwa sew taht il-gurisdizzjoni tal-Bord Li Jirregola l-Kera, fis-sens li huma

`kwistjonijiet konnessi ma' kirjiet ta' fondi urbani`.

Illi fl-istess waqt, din il-mankanza procedurali ma tistax tigi sanata billi wiehed idur

ghal dak li llum huwa l-Artikolu 741 (b) tal-Kap.

12 tal-Ligijiet ta' Malta, ghaliex dik

il-procedura hija riservata biss ghal 'qorti' u mhux ghal tribunal bhal dan.

Ghaldaqstant it-Tribunal qieghed jaqta' u jiddeciedi billi jiddikjara li

mhuwiex kompetenti ratione materiae sabiex jisma' u jiddeciedi din il-

L-ispejjez tal-kawza ghandhom jithallsu mill-attur.

Paġna 8

Paġna 9


BORD LI JIRREGOLA L-KERA Maġistrat Dr. Josette Sillato LL.D. Kenneth Calenti vs Farouq Pepe (KI Nru : 3317449L) u Houria Pepe (KI Nru : 2556832L) u permezz tad-digriet datat 29 ta' Lulju 2020 Dr Christopher Ucanaer u l-PL Louisa Fenech Caruana ġew nominati bħala kuraturi sabiex jirrapreżentaw lill-istess Farouq Pepe illi hu assenti minn dawn il- Gzejjer

Rikors Numru: 116/2019JD Illum 14 ta' Lulju 2021 Il-Bord Ra r-Rikors1 tas-soċjeta' rikorrenti li permezz tiegħu ppremettiet li:

Illi permezz ta' kuntratt datat 7 ta' Settembru 2016 (anness u mmarkat bħala Dok A) l-esponenti kien kera l-fond ossia ħanut bin- numru 68, Mannarino Street, B'Kara lill-intimati għal għaxar (10) snin, 2.

Illi l-intimati tterminaw il-kirja f'Lulju 2018 izda rritornaw iċ- ċwievet fl-20 ta' Awwissu 2018 u għalhekk ħallew kont pendenti tal-Arms fl-ammont ta' elf seba' mija u sitta u erbgħin euro u ħamsin euro 1746.50 euro (9998.82+231.68) (kontijiet annessi u mmarkati bħala Dok B u C); 5.

Illi għalhekk dan l-ammont huwa ċert likwidu u skadut u għalhekk jeżistu l-elementi kollha preskritti bid-dispożizzjonijiet tal-artikolu 16A 1 Fol 1 sa 2

Illi l-intimati qatt ma kienu jħallsu l-ħames mija fi xahar bil-

tal-Ordinanza li tirregola tiġdid tal-Kiri tal-Bini (Kap. 69) sabiex it-talbiet tal-esponenti, għall-hlas dovut għas-servizzi jiġu deċiżi bid-dispensa tas- smiegħ tal-kawża billi sa fejn taf l-esponenti l-intimati ma għandhomx difiża x'jagħtu kontra dawn it-talbiet; 6. baqgħu inadempjenti;

Illi l-intimati ġew interprellati sabiex iħallsu l-ammont dovut izda

Għalhekk, prevja kull dikjarazzjoni li dan il-Bord jidhirlu xierqa, l- esponenti titlob bir-rispett li, għar-raġunijiet premessi, dan il-Bord jogħġbu:

Jiddeċiedi skont it-talbiet bid-dispensa tas-smiegħ tal-kawza a tenur tal-artikolu 16A tal-Ordinanza li tirregola t-Tigdid tal-Kiri ta' Bini; 2.

Tordna lill-istess intimati jħallsu lill-esponenti s-somma ta' elf seba' mija u sitta u erbgħin euro u ħamsin euro (1746.50 euro) dovuta minnhom kif fuq ingħad.

Bl-ispejjeż u bl-imgħaxijiet legali kontra l-intimat li huwa inġunt għas-subizzjoni.

Ra r-risposta2 ippreżenta mill-kuraturi deputati nhar is-16 ta' Novembru 2020 illi permezz tagħha eċċepew:

Illi huwa l-attur li għandu l-piż tal-prova u ċioe illi jrid ikun l-attur li permezz tal-provi mressqa minnu jikkonvinċi lil dina Onorabbli Qorti illi l-allegazzjonijiet li l-istess attur qiegħed jagħmel fil- konfront tal-intimati huma fondati;

li m'għandhomx konoxxenza tal-fatti ta' dan il-każ u għaldaqstant qegħdin jirriżervaw id-dritt li jressqu eċċezzjonijiet ulterjuri jekk huma jsiru konoxxenti ta' fatti relatati ma' dan il-każ;

jiddikjaraw

Illi salv eċċezzjonijiet ulterjuri.

Bl-ispejjeż kontra r-rikorrenti li hija minn issa nġunta in subizzjoni.

Sema' ix-xhieda.

Ra d-dokumenti ppreżentati mill-partijiet.

Ikkunsidra: Mill-atti u mix-xhieda tar-rikorrent jirriżulta li permezz ta' kuntratt datat 7 ta' Settembru 2016, Kenneth Calenti kien kera l-fond ossia ħanut bin- numru 68, Mannarino Street, B'Kara lill-intimati għal għaxar snin.

F'din l-iskrittura l-partijiet qablu li l-inkwilini jħallsu l-kontijiet tal- utilitajiet fi zmien għaxart ijiem mid-data tal-kont.

L-inkwilini qablu li kull xahar kellhom iħallsu s-somma ta' €500 kull xahar bil-quddiem akkont meta joħroġ il-kont kellha titħallas id-differenza.

Ir-rikorrent ippreżenta l-kawża odjerna billi jsostni li l-intimati qatt ma ħallsu bil- quddiem l-ammont miftiehem.

Jirriżulta li l-intimati tterminaw il-kirja f'Lulju 2018 u rritornaw iċ-ċwievet fl-20 ta' Awwissu 2018 u f'tali data kien ghad hemm kont pendenti tal- ARMS fl-ammont ta' €1,746.50.

Oriġinarjament il-kawza nbdiet bil- proċedura tal-giljottina iżda ma kienx hemm insistenza fuq tali talba u l- kawża ħadet il-kors normali tagħha.

Illi dan l-ammont mitlub huwa ppruvat mix-xhieda ta' Reuben Hafiz-Saadallah u d-dokumenti eżebiti minnu.

Oltre dan ir-rikorrent ikkonferma li l- ammont imsemmi fir-rikors promotur huwa dovut lilu u fil-fatt ARMS Limited tippretendi l-hlas mingħandu stante li l-kont qiegħed fuq ismu.

Għaldaqstant it-talba tar-rikorrenti hija mistħoqqa.

Decide Għal dawn il-motivi dan il-Bord jaqta' u jiddeċiedi billi filwaqt li jastjeni milli jieħu konjizzjoni ulterjuri tal-ewwel talba tar-rikorrenti u jilqa' l- eċċezzjonijiet tal-kuraturi deputati sakemm dawn mhux inkompatabbli ma' dak hawn deċiż, u jilqa' t-tieni talba tar-rikorrenti kif dedotta.

Bl-ispejjeż u bl-imgħax legali kif mitlub a karigu tal-intimati.

L-ispejjeż relattivi għall-kuraturi deputati jitħallsu skont il-Liġi.

Dr Josette Sillato Maġistrat Cora Calenti Deputat Reġistratur

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


QORTI ĊIVILI PRIM' AWLA ONOR IMĦALLEF DR FRANCESCO DEPASQUALE LL.D. LL.M. (IMLI) Seduta ta' nhar l-Erbgħa Erbgħatax (14) ta' Lulju 2021 Rikors Numru 1216/2018 FDP Fl-ismijiet Avukat Louis Coppola Scotto (K.I. 592261 M) bħala mandatarju speċjali tal-banek esteri State Bank of India, Bank of Beroda, Corporation Bank, the Federal Bank Limited, IDBI Bank Limited, Indian Overseas Bank, Jammu & Kashmir Bank Limited, Punjab & Sind Bank, State Bank of Mysore, UCO Bank, United Bank of India u JM Financial Asset Reconstruction Co. PVT Ltd Vs Avukat Giannella Maklam (K.I. 223466M) bħala mandatarja speċjali ta' Indian Empress Limited, soċjeta' estera reġistrata Isle of Man bin-numru uffiċjali (886997C) u, permezz ta' nota datata 4 ta' Frar 2019, Dr Kristina Zina Dempsey assumiet l-atti bħala mandatarja flok Dr Giannella Maklam

segwenti:

Rat ir-rikors datat 5 ta' Diċembru 2018, li permezz tiegħu rikorrent nomine talab is-

Illi b'sentenza mogħtija fid-19 ta' Jannar 2017 mid-Debt Recovery Tribunal, Karnataka, f'Bangalore, San Ġwann, il-Banek rikorrenti ġew kanonizzati kredituri fil-konfront ta' fost oħrajn il-konvenut Dr. Vijay Nicholls u dan f'ammont li skont ir-rata tal-kambju viġenti hija ekwivalenti għal Eur 1,302,957,910.00, u dan in konnessjoni ma' kreditu li oriġina minn Master Debt Recast Agreement datat 21 ta' Diċembru 2010, kif jirriżulta aħjar mill-imsemmija sentenza u ftehim, kopja ta'

liema qed jiġu hawn annessi u mmarkati rispettivament bħala dok A1 u A2;

Illi sa' llum il-konvenuti f'dawk il-proċeduri, fosthom il-konvenut Dr. Vijay Nicholls, naqsu li jħallsu d-dejn kanonizzat bis-saħħa ta' dina s- sentenza;

Illi dina s-sentenza estera tissodisfa r-rekwiżiti kollha elenkati fl-artikli 826 et seq tal-Kap.

12 tal-Liġijiet ta' Malta u tista' tiġi dikjarata li hija eżegwibbli hawn Malta;

Illi din il-garanzija personali ngħatat lill-Banek rikorrenti fi żmien meta l-konvenut Dr. Vijay Nicholls kien il-benefiċċjarju aħħari (beneficial owner) ta' l-bastiment ossia yacht magħruf bl-isem "Indian Empress" u konsegwentement huwa kien obbligat li jżomm fil-patrimonju personali u/jew l-kontroll tiegħu il-proprjeta' tal-imsemmi bastiment;

Illi riċentement u preċiżament fil-25 ta' Settembru 2018, dina l-Qorti ordnat li jsir il-bejgħ privat tal-imsemmi bastiment m/y Indian Empress versu l-prezz ta' ħamsa u tletin miljun Euro (Eur 35,000,000.00) a favur tas-soċjeta' Maltija bl-isem Sea Beauty Yachting Limited u dan fuq talba magħmula minn Barclays Bank plc li kellu kreditu naxxenti minn ipoteka navali reġistrat fuq il-bastiment u liema ipoteka navali ġiet ikkostitwita favur l-imsemmi Bank qua mortgagee mis-sid reġistrat tal-bastiment ossia s-soċjeta' Indian Empress Limited, soċjeta' ikkostitwita fl-Isle of Man;

Illi a tenur tal-imsemmi provvediment ġie depositat il-prezz mill- kompratur kif ordnat mill-Qorti permezz ta' ċedola ta' depositu numru 1797/18 fis-26 ta' Settembru 2018 u konsegwentment ġie maħruġ il-Bill of Sale favur il-kompratur fl-istess jum.

Kopji taċ-ċedola ta' Depositu u Bill of sale qed jiġu annessi u mmarkati dok A3 u A4;

Illi permezz ta' rikors konġunt preżentat fil-5 ta' Novembru 2018, il- kredituri tal-bastiment m/y Indian Empress flimkien mas-sid reġistrat Indian Empress Limited talbu lil dina l-Qorti li jiġi żbankat l-ammont komplessiv ta' Eur 30,865,497.37 a saldu tal-krediti rispettivi fil-konfront tal-imsemmi bastiment b'dan illi malli jsir dan il-ħlas, l-bilanċ rimanenti mir-rikavat mbagħad kellu jiġi rilaxxjat a favur ta' Indian Empress Limited;

Illi l-Banek rikorrenti jsostnu illi l-istruttura ta' trust li allegatament issa qed tingħad li kienet is-sid wara s-soċjeta' konvenuta Indian Empress Limited u qabel il-bejgħ tal-bastiment m/y Indian Empress kif ordnat mill-Qorti, mhi xejn ħlief faċċata ossia il-lunga manus tal-konvenut Dr. Vijay Nicholls u li bit-trasferiment tal-interess benefiċċjarju tiegħu fil- bastiment m/y Indian Empress anke tramite strutturi oħrajn, dan ġie magħmul deliberatament bi ksur tal-obbligi kuntrattwali minnu pattwiti fil-konfront tal-banek rikorrenti bil-konsegwenza illi l-mod eventwali kif ġiet strutturata il-proprjeta' tal-bastiment m/y Indian Empress fi ħdan is- soċjeta' Indian Empress Limited kien tentattiv vizzjat b'aġir doluż, qarrieqi u in mala fede da parti tal-konvenut Dr. Vijay Nicholls a skapitu u preġudizzju tal-Banek rikorrenti liema aġir huwa abbuż sfaċċat tad- duttrina tal-personalita ġuridika distinta tal-kumpaniji, u li tippermetti piercing of the veil.

Illi kif jiġi pruvat aħjar fil-kors ta' dina l-kawża, l-konvenut Dr. Vijay Nicholls kien is-sid u benefiċċjarju aħħari tal-bastiment m/y Indian Empress u issa ta' kull ammont bilanċjali li baqa' depositat mir-rikavat tal-prezz depositat bis-saħħa taċ-ċedola ta' depositu hawn fuq ċitata;

Illi l-fatti fir-rikors maħluf odjern ma humiex magħrufa mill-mandatarju personalment iżda ġew spjegati u mgħarrfa lilu mill-mandanti tiegħu u wkoll dedotti mid-dokumenti rilevanti;

Jgħidu għalhekk il-konvenuti għaliex għar-raġunijiet premessi dina l- Onorabbli Qorti ma għandhiex għar-raġunijiet kollha premessi u prevja kull dikjarazzjoni opportuna :- 1.

Tiddikjara eżegwibbli u konsegwentement tordna l-eżekuzzjoni tas- sentenza mogħtija fid-19 ta' Jannar 2017 mid-Debt Recovery Tribunal, Karnataka, f'Bangalore, San Ġwann, fl-ismijiet "State Bank of India et vs Kingfisher Airlines Limited et' (OA No. 766/2013) in kwantu Dr. Vijay Nicholls huwa wieħed mill-konvenuti f'din is-sentenza, bħallikieku kienet sentenza mogħtija minn dina l-Onorabbli Qorti biex b'hekk il-Banek rikorrenti jkunu f'qagħda li jeżegwixxu l-istess sentenza f'Malta;

Tiddikjara u

tiddeċiedi

tal-benefiċċju aħħari (beneficial ownership) tal-bastiment m/y Indian Empress mill-patrimonju personali tal-konvenut Dr. Vijay Nicholls fi ħdan il-kumpanija Indian Empress Limited, anke tramite strutturi oħrajn, tali trasferiment sar bi skur tal-obbligi personali assunti mill-konvenut Dr. Vijay Nicholls fil- konfront tal-Banek rikorrenti u li l-proprjeta' tal-bastiment m/y Indian Empress fi ħdan il-kumpannija Indian Empress Limited u/jew strutturi oħra intermedjarji li xorta huma kondiċibbli lil Dr. Vijay Nicholls b'mod dirett jew indirett u bħala riżultat il-konvenut Dr. Vijay Nicholls kkommetta aġir doluż, qarrieqi u in mala fede a skapitu u preġudizzju tal-rikorrenti liema aġir huwa abbuż sfaċċat tad-duttrina tal-personalita ġuridika distinta tal-kumpaniji, u li tippermetti piercing of the veil;

Konsegwentement tiddikjara u tiddeċiedi illi kull ammont bilanċjali u rimanenti mir-rikavat tal-bejgħ tal-bastiment m/y Indian Empress wara li tħallsu l-kredituri marittimi tal-bastiment u li għadu depożitat biċ- ċedola ta' depożitu numru 1797/2018 u datata 26 ta' Settembru 2018 effettivament jista' jiġi liberament żbankat mill-Banek attriċi u mhux mis- soċjeta konvenuta Indian Empress Limited akkont tad-dejn kif kanonizzat bis-saħħa tas-sentenza hawn fuq imsemmija għaliex għandu jitqies bħala formanti parti mill-patrimonju personali tal-konvenut Dr. Vijay Nicholls konsegwenza tal-aġir tiegħu kif hawn fuq premess;

Tordna r-rilaxx ossia l-iżbank a favur tal-Banek rikorrenti ta' kull ammont bilanċjali u rimanenti mir-rikavat tal-bejgħ tal-bastiment m/y Indian Empress u li kien depożitat biċ-ċedola ta' depożitu numru 1797/2018 u datata 26 ta' Settembru 2018 prevja li dan l-ammont minn dan l-imsemmi rikavat għandu jiġi likwidat minn dina l-Qorti għall- finijiet ta' din it-talba.

Bl-ispejjeż kontra l-konvenuti li jibqgħu minn issa nġunti sabiex jidhru personalment in subizzjoni.

Rat illi fl-4 ta' Frar 2019 l-Avukat Kristina Zina Dempsey` bħala mandatarja speċjali ta' Indian Empress Limited irrispondiet għal dak mitlub billi qajmet is-segwenti difiżi:

Tesponi bir-rispett u tikkonferma bil-ġurament il-fatti li ser isegwu (liema fatti ma tafhomx personalment, iżda qed tressaqhom bil-mod kif ġew ikkomunikati u spjegati lilha).

Introduzzjoni 1.

Qabel ma jitressqu d-difiżi hu importanti li wieħed jifhem sewwa dak li

qed jigi allegat, u fil-konfront ta' min qed isiru l-allegazzjonijiet.

F 'para 5 tar-rikors ġuramentat il-banek rikorrenti jgħidu li:

" … Dr. Vijay Nicholls [recte: Nicholls] kien il-benefiċċjarju aħħari (beneficial owner) ta' l-bastiment ossia yacht magħruf bl-isem "Indian Empress" u konsegwentement huwa kien obbligat li jżomm fil-patrimonju personali u/jew l-kontroll tiegħu il-proprjeta tal- imsemmi bastiment".

F'para 9 il-banek isostnu li:

"Il-Banek rikorrenti jsostnu illi… [t]-trasferiment tal-interess benefiċċjarju tiegħu fil-bastiment m/y Indian Empress … ġie magħmul deliberatament bi ksur tal-obbligi kuntrattwali [li ma jitneżżax mill-assi]… bil-konsegwenza illi l-mod eventwali kif ġiet strutturata il-proprjeta tal-bastiment m/y Indian Empress … kien vizzjat b'aġir doluż, qarrieqi u in mala fede da parti tal-konvenut Dr. Vijay Nicholls … liema aġir huwa abbuż sfaċċat tad-duttrina tal-

personalita ġuridika tal-kumpaniji, u li tippermetti piercing of the veil.

A bażi ta' dawn il-premessi, il-banek qed jitoblu, inter alia, li jinstab li:

"bit-trasferiment tal-benefiċċju aħħari (beneficial ownership) tal- bastiment … mill-patrimonju personali [tiegħu] … fi ħdan il- kumpanija Indian Empress Limited, anke tramite strutturi oħrajn, tali trasferiment sar bi ksur tal-obbligi personali assunti mill- konvenut … fil-konfront tal-Banek … u li l-proprjeta tal-bastiment … fi ħdan il-kumpannija Indian Empress Limited u/jew strutturi oħra intermedjarji li xorta huma konduċibbli lil Dr. Vija Nicholls b'mod dirett jew indirett u bħala riżultat il-konvenut Dr. Vijay Nicholls kkommetta aġir … [li] huwa abbuż sfaċċat tad-duttrina tal- personalita ġuridika distinta tal-kumpaniji, u li tippermetti piercing of the veil (it-tieni talba).

Permezz tat-tielet talba (li magħha tintrabat ir-raba' waħda) il-banek

qed jitolbu:

"Konsegwentement [din il-qorti qed tintalab] tiddikjara … illi [il- bilanċ mill-bejgħ] jista' jiġi … żbankat mill-Banek … u mhux mis- soċjeta' Indian Empress Limited … għaliex għandu jitqies bħala formanti parti mill-patrimonju personali tal-konvenut Dr. Vijay Nicholls";

Fil-qosor, il-banek qed jallegaw, f'dawn il-proċeduri, li Dr Nicholls kien il-beneficial owner tal-bastiment in kwistjoni meta ngħatat il-garanzija mogħtija minnu lill-banek, u li hu kiser dik il-garanzija meta żvesta ruħu tali beneficial ownership (billi, b'hekk naqqas il-patrimonju tiegħu).

Fuq il-bażi ta' dawn il-premessi ċentrali, il-banek qed jitlobu, essenzjalment, li din il-qorti għandha tippermetti li l-banek jiżbankaw il- bilanċ tal-preżż li bih ġie mibjugħ il-bastiment, ex admissis dovut lil Indian Empress Limited, għaliex dan il-bilanċ 'għandu jitqies bħala formanti parti mill-patrimonju personali tal-konvenut Dr. Vijay Nicholls' (it-tielet talba).

Il-banek ma jagħtu l-ebda informazzjoni dwar kif jew meta Dr. Nicholls allegatament żvesta ruħu minn tali beneficial owernship.

Lanqas ma jgħidu fuq xiex qed jibbażaw l-allegazzjoni tagħhom.

Hemm proċeduri quddiem il-High Court of Justice ta' l-Ingilterra bejn il-banek, bħala rikorrenti, u Dr Nicholls u oħrajn (mhux inkluża Indian Empress Limited), bħala konvenuti, li permezz tagħhom ir-rikorrenti ottjenew Registration Order skont it-termini tal-Foreign Judgements (Reciprocal Enforcement) Act 1933 and the Reciprocal Enforcement of Judgements (India) Order 1958 tas-sentenza li tat id-Debt Recovery Tribunal, f Kamtatake, Bormla, India u li għaliha ssir referenza fir- rikors ġuramentat.

Għaldaqstant, ir-rikorrenti qed jittentaw jinfurzaw is-sentenza tad-Debt Recovery Tribunal fuq l-assi kollha li għandu Dr. Nicholls.

Fil-kuntest ta' dawk il-proċeduri, il-banek talbu u ottjenew kontra Dr Nicholls dak li jissejjaħ worldwide freezing order ('WFO') li, fost affarijiet oħra, jobbliga lil Dr Nicholls li jiddikjara lil High Court x'assi għandu.

Indian Empress Limited tifhem, a bażi ta' informazzjoni li talbet, li Dr Nicholls għamel tali dikjarazzjoni, u fiha hu ma indika l-ebda beneficial ownership fil-bastiment in kwistjoni, f'ebda mument rilevanti.

Il-banek qed jattakkaw id-dikjarazzjoni ta' Dr Nicholls u Indian Empress Limited tifhem li l-High Court ser ikollha tiddeċiedi dan il-punt.

Jekk tiddecidieh favur il-banek, allura Dr Nicholls ikollu jonora l-ordni tal- High Court u jara kif jagħmel u jrodd lura ammont ekwivalenti għall- bilanċ dovut lil Indian Empress Limited b'konsegwenza tal-bejgħ tal- bastiment taħt l-Awtorita' tal-Qrati Maltin.

Dan kollu Indian Empress Limited ma tidħolx fih u ma tesprimi ebda veduta dwaru.

Ir-rimedju tal-banek (jekk hemm bażi għalih) hu kontra Dr Nicholls u trid tagħtih il-High Court of Justice fl-isfond tal-proċeduri li qed jagħmlu l-banek permezz tal-WFO u r-Registration Order, mhux din il-qorti.

Dawn il-proċeduri, in kwantu diretti kontra Indian Empress Limited, jikkostitwixxu abbuż tal-proċess ġudizzjarju in kwantu huma intiżi biss biex isostnu mandat ta' sekwestru ottenut abbużivament, biex il-bilanċ tal-prezz tal-bastiment ma jiġix rilaxxat lilha.

Il-banek jafu li qatt ma jistgħu jottjenu ebda sentenza, hawn Malta, kontra Indian Empress Limited.

Dak li qed jisperaw hu li, billi jtawwlu l-proċeduri quddiem din il-qorti, jirnexxielhom iżommu l-mandat in vigore sakemm l-Qorti Ingliża tiddeċiedi l-kwistjoni tal-allegat interess li suppost kellu Dr Nicholls fil-bastiment in kwistjoni.

Id-difiżi 11.

L-azzjoni, almenu fil-konfront ta' Indian Empress Limited, ma tistax

tirnexxi għaliex: a. L-att promutur - ir-rikors ġuramentat - hu null in kwantu l-liġi trid li talba biex tigi enforzata sentenza estera bħal dik in kwistjoni trid issir b'rikors, mhux b'rikors ġuramentat; għalhekk Indian Empress Limited għandha tinħeles mill-osservanza tal-ġudizzju; u/jew

b. Mingħajr preġudizzju għall-ewwel difiża, din il-qorti m'għandhiex ġurisdizzjoni biex tindaga dwar l-allegat ksur, da parti ta' Dr Nicholls, tal-garanzija favur il-banek u li hu a bażi tiegħu li tressqu t- tielet u r-raba' talbiet fil-konfront ta' Indian Empress Limited; lanqas m'għandha ġurisdizzjoni biex tindaga ebda aġir ta' Indian Empress Limited, jew li tagħmel ebda ordni kontriha, jew li jolqot l- assi tagħha, kif mitlub; jsegwi li l-qorti m'għandhiex ġurisdizzjoni fir-rigward tat-talbiet li jolqtu lil Indian Empress Limited; għalhekk Indian Empress Limited għandha tiġi liberata mill-osservanza tal- ġudizzju; u/jew

c. Mingħajr preġudizzju għad-difiżi preċedenti, Indian Empress Limited mhix il-leġittima kontradittriċi għat-talba numru 1, tant li l- istess mhix diretta lejha; u t-talbiet bin-numri 3 u 4 (u t-talba numru 2 in kwantu preordinata għalihom) mhumiex ammissibli f'azzjoni għall-eżekuzzjoni ta' sentenza barranija; għalhekk Indian Empress Limited għandha tinħeles mill-osservanza tal-ġudizzju; u/jew

fin-nuqqas

d. Mingħajr preġudizzju għad-difiżi precċedenti,

ta' allegazzjoniet (u talbiet konsegwenzjali) ta' egħmil da parti ta' Indian Empress Limited li seta', jekk ippruvat, jwassal għal telfien tad-dritt tagħha li tiżbanka l-bilanċ, din il-qorti qatt ma tista' tagħti rimedju li jippriva lil Indian Empress Limited minn dak li hu, ex admissis, dritt tagħha; għalhekk, Indian Empress Limited għandha tiġi liberata mid-domandi; u/jew

e. Mingħajr preġudizzju għad-difiżi preċedenti, jekk jiġi ppruvat ksur, da parti ta' Dr Nicholls, tal-kuntratt mal-banek, dan ma jagħtix rimedju kontra Indian Empress Limited: jagħti rimedju biss kontra Dr Nicholls; għalhekk ukoll, Indian Empress Limited għandha tiġi liberata mid-domandi; u/jew

f. Mingħajr preġudizzju għad-difiżi preċedenti, Indian Empress Limited tgħid, fil-mertu, li hi m'għamlet xejn li jista' jtellifha d-dritt għall-bilanċ tal-prezz tal-bastiment in kwistjoni; u li l-banek m'għandhom ebda rimedju kontriha kif mitlub; għalhekk ukoll, Indian Empress Limited għandha tiġi liberata mid-domandi; u/jew

g. Mingħajr preġudizzju għad-difiżi preċedenti, din

il-kawża tikkostitwixxi, almenu fil-konfront ta' Indian Empress Limited, abbuż tal-proċess ġudizzjarju, u li għandha għalhekk tiġi liberata mid- domandi.

Fir-rigward tal-fatti kif mressqa fil-paragrafi 1, 2, 3, 4 l-esponent nomine m'għandhiex x'tikkummenta peress li ma jirrigwardawx l-Indian Empress Limited u għaldaqstant ma tistax tikkonferma jew tiċħad il-fatti kif esposti;

L-esponent nomine taqbel mal-fatti esposti fil-paragrafi enumerati 6,7 u

Fir-rigward tal-fatti kif mressqa fil-paragrafi 5 u 9, l-esponent nomine tirrispondi li, sa fejn hi mgħarrfa, Dr. Vijay Nicholls mhuwiex il- benefiċċju aħħari ta' Indian Empress Limited u lanqas ma kien il- benefiċċjarju aħħari tal-bastiment meta ngħatat il-garanzija li fuqha jistrieħu l-banek.

Bl-ispejjeż.

Rat illi fil-15 ta' Frar 2019, Sankaranarayanan Ramamurthy, bħala mandatarju speċjali ta' Vijay Nicholls, irrisponda għal dak mitlub billi qajjem is-segwenti difiżi:

Illi dak li qed jikkonferma fuq din it-tweġiba ġuramentata bl-ilsien Malti ġie mfisser lilu bl-ilsien Ingliż mill-avukat difensur sottofirmat u li ngħata traduzzjoni mill-Malti għall-Ingliż qabel ma għamel din id- dikjarazzjoni.

Jistqarr ulterjorment illi l-fatti li ser jistqarr, ma jafhomx kollha personalment, iżda qed iressaqhom bil-mod kif ġew ikkomunikati u spjegati lilu mill-konvenut Vijay Nicholls, li qabel ma kkonferma l- awtorizzazzjoni tiegħu sabiex l-esponent jagħmel din it-tweġiba, kellu f'idejh traduzzjoni bl-Ingliż tal-kontenut ta' dan l-att u kkonferma quddiem l-esponent il-korrettezza tal-kontenut.

Illi din il-kawża hi maqsuma f'diversi partijiet u fil-fatt hi ġabra ta'

diversi azzjonijiet u dikjarazzjonijiet separati li huma:

Rikonoxximent u enforzar ġewwa Malta, ta' sentenza ta' tribunal

Illi din il-garanzija kien tikkomporta illi hu ma jiżvestix ruħu

Premessa illi l-konvenut huwa (jew fil-mument tal-bejgħ tiegħu,

• ġewwa l-istat ta' Karnataka fl-India; • kien) il-benefiċċjarju aħħari tal-bastiment m/y Indian Empress; • Illi l-konvenut kien marbut lejn l-rikorrenti permezz ta' garanzija sabiex jagħmel tajjeb għall-kreditu pretiż mill-rikorrenti, mertu tad- deċiżjoni tal-imsemmi tribunal Indjan; • minn assi personali sakemm għadu garanti; • Illi hemm lok għall-piercing of the corporate veil sabiex jiġi • stabbilit li l-fondi li fadal mill-bejgħ tal-bastiment, li għad fadal fiċ- ċedola ta' depożitu numru 1797/2018, wara li tħallas il-kreditur li pprokura l-bejgħ tiegħu, huma fondi ta' Vijay Nicholls; • Illi għalhekk l-rikorrenti għandu jkollhom id-dritt li jiżbankaw il- fondi bilanċjali fl-imsemmija ċedola ta' depożitu, u li l-qorti tordna dan ir-rilaxx a favur l-rikorrenti.

Illi l-bejgħ tal-bastiment imsemmi kiser din l-obbligazzjoni;

Illi l-konvenut jilqa' għal dawn it-talbiet bis-segwenti eċċezzjonijiet :-

Illi qabel xejn jiġi skjarit illi minkejja li l-ewwel talba tirrigwarda ir- rikonoxximent u twettiq ta' deċiżjoni ta' tribunal barrani, din l-istess talba tkun vojta jekk qabel xejn ma jkunux skjariti w deċiżi t-talbiet l- oħrajn.

Hu veru li r-rikorrenti għażlu li jibdew it-talbiet bit-talba hawn imsemmija, iżda dan mhux l-ordni loġiku u mhux ġuridikament korrett.

Ikun inutili għall-aħħar illi tiġi ventilata u deċiża t-talba għall-

rikonoxximent u twettiq ġewwa Malta tal-imsemmija deċiżjoni, jekk ma jkunx hemm fuq xiex titwettaq tali deċiżjoni.

Dan preċiżament għaliex ikun hemm karenza ta' interess ġuridiku fit-talba.

tidħol minnufih

il- ġurisdizzjoni ratione territorii ta' din fl-qorti biex tindaga fuq it-talbiet 2 u 3, li huma ċentrali u li mingħajr deċiżjoni favorevoli għall-rikorrenti dwar l-istess talbiet, it-talba numru 4 ma tistax tirnexxi, u dan jirrendi inutili t-talba numru 1.

il-kwistjoni dwar

Illi għalhekk qiegħda titressaq minn issa in limine litis, l-eċċezzjoni ta' nuqqas ta' ġurisdizzjoni ta' din l-Onorabbli Qorti minħabba illi ma japplika għalihom (talbiet 2 u 3) l-ebda kriterju elenkat fl-Artikolu 742 tal-Kap.12.

Illi mingħajr preġudizzju għall-eċċezzjoni

tal-ġurisdizzjoni u assolutament mingħajr ma dan jitqies bħala aċċettazzjoni ta', jew sottomissjoni għal, ġurisdizzjoni ta' din il-qorti, l- esponent jeċċepixxi ulterjorment dan li ġej.

jsegwi għandu

Illi qabel xejn, l-rikorrenti iridu jissodisfaw lil din il-qorti illi l- imsemmija deċiżjoni tad-Debt Recovery Tribunal tissodisfa ir-rekwiżiti tal-Artikolu 826 tal-Kap.

12, u għalhekk minn issa stess l-esponent jeċċepixxi illi skond il-liġi viġenti fl-Indja, dik id-deċiżjoni lanqas biss ma hi enforzabbli barra mill-Istat ta' Karnataka, u li a fortiori b'hekk ma tistax tkun kapaċi ta' twettiq extra territorjali.

Ulterjorment kif ser jirriżulta, l-proċedura minnha nnifisha tilledi id- dritt fondamentali ta' Vijay Nicholls billi ma tagħtix aċċess liberu għall- proċedura ta' appell, u għalhekk tmur kontra l-public policy ta' Malta u għalhekk tfalli l-iskrutinju a bażi tal-Artikolu 827(l)(c) tal-Kap.12.

Ulterjorment fuq il-mertu, fir-rigward tat-tieni talba, l-esponent jiċħad illi Vijay Nicholls kien b'xi mod benefiċċjarju aħħari tal-bastiment m/y Indian Empress fil-waqt tal-bejgħ tiegħu u filwaqt illi jinsisti illi l- rikorrenti jġibu prova ta' dan, hu lest li jressaq provi preċiżi biex juri l- kuntrarju.

Jiċħad ukoll li hu wettaq xi forma ta' qerq jew frodi kif qed jiġi allegat fl-istess talba.

Isegwi mis-suespost illi it-tielet talba hi infondata wkoll kemm fil-fatt u fid-dritt u l-ammont bilanċjali hemm imsemmi fiha ma jappartjenix, u qatt ma appartjena, lill-konvenut Vijay Nicholls.

Illi una volta akkolti l-eċċezzjonijiet ġia mfissra, għandu jirriżulta illi l- konvenut lanqas biss ma hu l-leġittimu kontradittur fir-rigward tar-raba' talba, in kwantu din tittenta li tolqot flus li m'għandhom l-ebda konnessjoni mal-konvenut, u kwindi ma jispettax lilhu jissottometti x'għandu jsir minnhom.

Illi għal dawn il-motivi, u b'riserva għal kull eċċezzjoni ulterjuri li jista' jinoltra skond il-liġi, jissottometti illi t-talbiet attriċi għandhom jiġu

miċħudin bl-ispejjeż kontra l-rikorrenti li jibqgħu minn issa stess inġunti għas-subizzjoni.

Rat illi fid-9 ta' April 2019, fuq talba tal-partjiet, kien hemm qbil illi l-ewwel tiġi kkunsidrata u deċiż l-eċċezzjoni ta' nuqqas ta' ġurisdizzjoni ta' dina l-Qorti mqajjma mill-intimati.

Rat illi fil-11 ta' Ottubru 2019, dina l-Qorti, kif komposta, ħadet konjizzjoni tal-atti.

Rat id-dokumentazzjoni ppreżentata mir-rikorrenti flimkien mar-rikors promotur,

a. Kopja tas-sentenza tad-19 ta' Jannar 2017 mogħtija mid-Debts Recovery

b. Kopja ta' Master Debt Recast Agreement tal-21 ta' Diċembru 2010.

c. Kopja ta' garanzija personali datata 21 ta' Diċembru 2010.

d. Kopja ta' provvediment ta' dina 1-Qorti fl-atti tar-rikors Numru 901/2018 fl- ismijiet Av. Tonio Fenech Melillo noe vs il-Bastiment m/y Indian Empress u datat 25 ta' Settembru 2018.

e. Kopja ta' Bill of Sale datat 26 ta' Settembru 2018.

f. Kopja ta' Ċedola ta' Depositu Numru 1797/2018 datata 26 ta' Settembru 2018.

g. Kopja ta' Annual Return sat-23 ta' Awwissu 2017 ta' Indian Empress Limited.

h. Kopja ta' Rikors fl-atti taċ-ċedola hawn fuq indikata tal-5 ta' Novembru 2018.

Rat l-affidavit ta' Jayprakash Scott Drago, ippreżentat mis-soċjeta' intimata Indian Empress Limited fis-6 ta' Novembru 2018 (fol 221) flimkien ma' dokumentazzjoni minnu ppreżentati.

Rat l-affidavit ta' Vijay Nicholls ippreżentat fis-6 ta' Novembru 2019. (fol 254)

Rat l-affidavit ta' Nicholas Michael Gialanze, solicitor tas-soċjeta' rikorrenti minnhom awtorizzat u ppreżentat fl-20 ta' Jannar 2020 (fol 256) flimkien ma' dokumentazzjoni varja dwar proċeduri ġewwa l-Ingilterra.

Rat illi fit-3 ta' Lulju 2021 il-kawża ġiet differita għas-sottomissjonijiet intimati bil-

Rat illi fil-31 ta' Lulju 2020, ir-rikorrenti, fuq talba tal-intimati, indikaw illi l-bażi tal- azzjoni tagħhom huwa l-Artikolu 741 (1) (c) tal-Kap 12 fil-konfront taż-żewġ partijiet kif ukoll, fil-konfront tas-soċjeta' intimata Indian Empress Limited, l-Artiklu 742 (1) (g) tal-Kap 12. (fol 491)

Rat illi fit-22 ta' Ottubru 2020, ġew ippreżentati s-sottomissjonijiet bil-miktub tal-

Rat illi fis-27 ta' Ottubru 2020 ġew ippreżentati s-sottomissjonijiet bil-miktub tas- soċjeta' intimata Indian Empress Limited kif rappreżentata minn Dr Kristina Zina Dempsey. (fol 499)

Rat illi fis-16 ta' Diċembru 2020 ġew ippreżentati s-sottomissjonijiet bil-miktub tas-

soċjeta' rikorrenti, kif rappreżentata minn Dr Louis Coppola Scotto. (fol 520)

Semgħet lill-abbli difensuri tal-partijiet jitrattaw ulterjorment u bil-fomm fis-seduta

Rat illi fl-4 ta' Mejju 2021 il-kawża ġiet differita għas-sentenza dwar l-eċċezzjoni ta'

tal-4 ta' Mejju 2021.

ġurisdizzjoni ta' dina l-Qorti.

Fatti tal-każ

Jirriżulta, mill-provi prodotti, illi s-soċjeta' konvenuta Indian Empress Limited, li hija kumpannija reġistrata ġewwa Isle of Man u li ma għandha ebda uffiċċju jew domiċilju ġewwa Malta, kienet propretarja ta' bastiment li kien jisimha m/y Indian Empress u li kien sorġut f'Malta.

Jirriżulta, mill-banda l-oħra, illi l-konvenut Dr. Nicholls, li huwa mwieled San Ġwann u jinsab residenti ġewwa L-Imdina u li ma għandux domiċilju u/jew residenza u/jew ċittadinanza Maltija, permezz ta' kuntratt datat 21 ta' Diċembru 2010 (fol 148) iffirmat ġewwa Bangaluru, India, u soġġett għal-liġijiet Indjani, kien ikkostitwixxa a favur ta' l-istess banek rikorrenti garanzija personali, b'referenza għal kuntratt iffirmat minn Kingfisher Airlines Limited mal-banek rikorrenti, fejn hu obbliga ruħu fil-konfront tal-banek rikorrenti li ma jbiegħ xejn mill-assi tiegħu sakemm jitħallas id- dejn li hu kien garanti għalih personalment.

Jirriżulta illi, skond il-banek rikorrenti, din il-garanzija personali ngħatat lilhom fi żmien meta l-konvenut Dr. Nicholls kien il-benefiċċjarju aħħari tal-bastiment, ossija yacht magħruf bħala 'Indian Express', li kien propjeta tas-soċjeta' konvenuta Indian Empress Limited.

Jirriżulta li fil-25 ta' Settembru 2018, il-Qrati ta' Malta ordnaw li jsir il-bejgħ privat tal-imsemmi bastiment 'Indian Empress', abbażi ta' titolu eżekuttiv tal-Barclays Bank plc, versu il-prezz ta' ħamsa u tletin miljun Euro (€35,000,000) favur is-soċjeta' Maltija Sea Beauty Yachting Limited, liema Barclays Bank plc kellu kreditu naxxenti minn ipoteka navali fuq il-bastiment. (fol 158)

Jirriżulta, li r-rikavat tal-bejgħ tal-bastiment, kif ordnat mil-Qorti, ġie depositat il- Qorti permezz ta' ċedola ta' depożitu Nru.1797/18 fis-26 ta' Settembru 2018. (fol 165)

Jirriżulta illi sussegwentement, wara li sar il-bejgħ u r-rikavat ġie depositat il-Qorti, varji kredituri tal-imsemmi bastiment ippreżentaw rikors konġunt fil-5 ta' Novembru 2018, fejn talbu li jiġi żbankat l-ammont komplessiv ta' Euro 30,865,497.37 a saldu tal-krediti rispettivi. (fol 174)

Jirriżulta illi l-banek rikorrenti, b'sentenza datata 19 ta' Jannar 2017 mogħtija mid- Debt Recovery Tribunal f'Bangalore, fl-Indja, ġew kanonizzati kredituri fil-konfront

ta' Kingfisher Airlines Limited, United Breweries (Holdings) Limited, Kingfisher Finvest (India) Limited, SBICAP Trustee Company Limited, The Commissioner of Service Tax, Diageo Holding Netherlands B.V., Unit Trust of India Investment Advisory Services Limited, Standard Chartered Bank u Dr. Vijay Nicholls personalment, fl-ammont ta' Euro 1,302,957,910.00, u dan b'konnesjoni ma' kreditu li oriġina minn Master Dept Recast Agreement datat 21 ta' Diċembru 2010 (fol 13).

Jirriżulta illi, abbażi tas-sentenza mogħtija ġewwa Bormla, India, il-Banek rikorrenti qed jipproċedu, quddiem dina l-Qorti, biex jitolbu l-eżekuzzjoni tas- sentenza mogħtija f'Bangalore fl-Indja datata 19 ta Jannar 2017, li hija l-ewwel talba rikorrenti.

Jirriżulta, iżda, illi apparti tali talba, r-rikorrenti qed jitolbu wkoll lill-Qorti Maltija sabiex tiddikjara li l-intimat Dr. Vijaj Nicholls kiser l-obbligi assunti minnu fil- konfront tal-banek rikorrenti bil-ftehim iffirmat ġewwa l-India fis-sena 2010 meta ikkommetta aġir doluż u qarrieqi billi ppermetta illi l-bastiment Indian Empress jinbiegħ minkejja dikjarazzjoni tiegħu li ma kien ser ibiegħ xejn li jappartjeni lilu, u din hija t-tieni talba rikorrenti.

Jirriżulta illi, abbażi ta' tali dikjarazzjoni, ir-rikorrenti talbu wkoll lil Qorti Maltija sabiex jiġi dikjarat li Dr Vijaj Nicholls kien attwalment l-beneficial owner tal-bastiment Indian Empress, bir-riżultat illi li l-ammonti bilanċjali mir-rikavat tal-bejgħ tal- bastiment għandhom jiġu liberati u żbankati favur il-banek rikorrenti u mhux lis- soċjeta' konvenuta Indian Empress Ltd, u dawna huma t-tielet u raba' talba tar- rikorrenti.

Ikkunsidrat

Din hija sentenza in parte fuq l-eċċezzjonijiet sollevati mill-intimati dwar in-nuqqas

ta' ġurisdizzjoni ta' din il-Qorti.

Jirriżulta, di fatti, illi s-soċjeta' intimata Indian Empress Limited, fl-ewwel eċċezzjoni preliminari tagħha eċċepiet li din il-Qorti m'għandhiex ġurisdizzjoni biex tindaga dwar l-allegat ksur ta' Dr. Nicholls tal-garanzija favur il-banek, li abbażi tiegħu tressqu it-tieni u tielet talba fil-konfront ta' Indian Empress Limited, u lanqas m'għandha ġurisdizzjoni biex tindaga l-aġir ta' Indian Empress Limited, jew li tagħmel ordni kontriha jew li tolqot l-assi tagħha, ossija l-hekk imsejħa 'piercing of the corporate veil'.

Jirriżulta, mill-banda l-oħra, illi, l-intimat Vijaj Mallya, permezz tal-ħames eċċezzjoni tiegħu, sostna li din il-Qorti m'għandhiex ġurisdizzjoni biex tiddeċiedi u tindaga fuq it-tieni u t-tielet talba, u żied jgħid li, mingħajr deċiżjoni favorevoli għall-rikorrenti dwar dawn it-talbiet, ir-raba' talba ma tistax tirnexxi, u l-ewwel talba tiġi inutli.

L-Eċċezzjoni ta' Ġurisdizzjoni

Il-Qorti tosserva illi jirriżulta, mill-assjem tal-atti, illi l-Banek rikorrenti qed jibbażaw l-argument legali dwar il-ġurisdizzjoni a tenur tal-Artikolu 742 (1) (c) tal-Kap 12 kif ukoll, fejn jirrigwarda s-soċjeta' Indian Empress Limited, l-Artikolu 742 (1) (g) tal- Kap 12.

Di fatti, fis-sottomissjonijiet tar-rikorrent nomine, ġie sottomess li l-istħarriġ

fil-mertu tal-vertenza odjerna huwa attwalment dwar jekk ir-rikavat tal-bejgħ tal- bastiment, depożitat fir-Reġistru tal-Qorti f'Malta, għandux jiġi rilaxxat favur r- rikorrenti flok favur is-soċjeta' intimata.

Jirriżulta li, mill-banda l-oħra, l-konvenut Dr. Nicholls jisħaq li din il-Qorti m'għandhiex ġurisdizzjoni fil-kawża odjerna, peress li l-fatt li hawn ir-rikavat tal- bastiment f'Malta kif ukoll li hemm kreditu kontrih, waħdu ma jwassalx għal- ġurisdizzjoni.

Dana qiegħed jingħad, skond l-intimat Nicholls, peress li l-Qorti Maltija ma tistax tissindika jekk hu kienx kiser jew le l-garanzija li għamel fl-Indja, peress illi huwa la huwa domiċiljat Malta u wisq anqas ma għandu assi Malta.

Nicholls jisħaq ukoll illi ladarba l-Qorti ma tistax tqis jekk inkisritx il-garanzija personali jew le, wisq anqas ma tista' l-Qorti tqis jekk għandhiex issir il-'lifting of the corporate veil' tas- soċjeta' intimata Indian Empress Limited jew le.

Jirriżulta illi, da parte tagħha, is-soċjeta' intimata Indian Empress Limited sostniet illi hija inkorporata fl-Isle of Man, u l-'ultimate beneficial trust owner' hija Trust magħrufa bħala VMDS Trust.

Saħqet ukoll illi l-Banek rikorrenti m'għandhom l-ebda pretensjoni fil-konfront ta' Indian Empress Limited, li del resto m'għandhiex l-ebda assi jew proprjeta` f'Malta, għajr għal flejjes riżultanti mill-bejgħ bil-Qorti tal- bastiment li kien propjeta' tagħha.

Finalment, in linea ma' dak ġia sottomess mill- initmat Mallya, hija insistiet illi l-Qorti ma setgħetx tinvestiga l-garanzija personali illi kien ta' Mallya u jekk kienx hemm xi ksur tagħha, stante illi ma kellhiex ġurisdizzjoni tagħmel dan.

Jirriżulta illi l-Artikolu 742(1), sub-inċiż (c) u (g) tal-Kap 12 jipprovdu dan li ġej:

'Bla ħsara ta' fejn il-liġi tiddisponi espressament xort'oħra, il-Qrati Ċivili ta' Malta, mingħajr ebda distinzjoni jew privileġġ, għandhom ġurisdizzjoni biex jisimgħu u jiddeċiedu l-kawżi kollha li jirrigwardaw il-persuni hawn taħt imsemmija- (c) Kull persuna, f'kawża dwar ħwejjeġ li qegħdin jew li jinsabu f'Malta. .… (g) Kull persuna li tkun b'mod espress jew taċitu volontarjament qagħdet jew qablet li toqgħod għall-ġurisdizzjoni tal-qorti.

Illi jibda biex jingħad li, minkejja l-mod kif l-Artikolu 742(1) huwa mfisser, il- kwistjoni ta' jekk Qorti Maltija għandhiex is-setgħa li tisma' u tqis kawża mressqa quddiemha u jekk il-mertu tagħha jaqgħax fil-kompetenza tagħha jew le trid titqies b'riferenza għall-kwalitajiet tal- tal-persuna mħarrka, ġurisdizzjoni hija mibnija fuq il-preżenza o meno tal-parti mħarrka f'Malta.

Din it- tifsira m'hija xejn għajr l-applikazzjoni tal-massima ġuridika ewlenija li actor sequitur forum rei u tal-oħra li tipprovdi ubi te invenio, ibi te convenio.

Ċiv.

Deċ - 31 ta'Jannar 1996.

ir-raġuni

l-iżjed

Għalhekk irid jiġi mistħarreġ jekk jistax japplika l-Artikolu 742 (1) (c) u (g) għal fatti

u ċirkostanzi ta' dan il-każ.

Jirriżulta mhux ikkontestat illi l-intimat Vijay Nicholls la huwa domiċiljat u wisq anqas

ċittadin ta' Malta, stante ilil huwa ċittadin Indjan residenti ġewwa L-Imdina.

Jirriżulta mhux ikkontestat ukoll illi s-soċjeta' intimata Indian Empress Limited, ġia sid tal-bastiment Indian Empress, ukoll la hija domiċiljata u wisq anqas residenti ġewwa Malta, stante illi hija reġistrata ġewwa l-Isle of Man u ma għandha ebda uffiċċju reġistrat ġewwa Malta.

Jirriżulta, iżda, illi l-bastiment Indian Empress kien mibjugħ bi proċeduri ġudizzjarji ġewwa Malta fil-25 ta' Settembru 2019 għas-somma ta' ħamsa u tletin miljun Euro (€35,000,000) w r-rikavat tal-bejgħ huwa depositat fir-Reġistru tal-Qorti.

F'dan ir-rigward, jirriżulta illi l-banek rikorrenti qed jinvokaw il-ġurisdizzjoni taħt is- subinċiż (c) u (g) ta' dan l-artikolu, minħabba l-fatt li l-flus u r-rikavat tal-bastiment jinsabu depożitati fir-Reġistru tal-Qorti f'Malta.

Minn naħa l-oħra, l-intimati jissottomettu li l-kawża odjerna ma tikkonċernax biss dan ir-rikavat tal-imsemmi bastiment.

Infatti, il-konvenuti sostnew li għalkemm il-flus jinsabu f'Malta, mhuwiex biżżejjed sabiex wieħed jistabbilixxi l-ġurisdizzjoni.

Ikkunsidrat

Fil-ġurisprudenza nostrana, ġie kemm il-darba ritenut li, trattandosi ta' oġġetti mobbli, il-Qorti għandha prima facie ġurisdizzjoni biex tieħu konjizzjoni ta' talba li hija b'xi mod konnessa ma' dawk il-mobbli.

(Joseph Tedesco v Dr. Joseph Coppola Gamisi et noe, deċiża mill-Prim' Awla fid-19 ta' Ġunju, 1951; Margaret Gauci Grech vs Dr. Ian Celestino Ghiller noe deċiża mill-Qorti tal-Appell fil-15 ta' Marzu 2004.)

Bl-istess mod, fil-każ, Ellul vs. Valenzia hamid schembri mill-Qorti ta' l-Appell fit-28 ta' Lulju 1987, irriteniet li l-Qorti għandha ġurisdizzjoni li tiddetermina kwistjoni bejn iż- żewġ persuni, mhux residenti f'Malta, meta l-mertu tal-każ kien jittratta depożiti li jinsabu f'Malta.

F'dak il-każ, id-depożitu kien ġie sbankat sa meta ġiet istitwita l- kawża.

Ukoll, fil-każ fl-ismijiet Dr. Ann Fenech Melillo noe.

Vs Dr. Louis Coppola Scotto noe, deċiża mill-Qorti tal-Appel fit-2 ta' Lulju 2010 (90\2004) il-Qorti tal-Appell irreferiet għas-sentenza Avv. Dr. Philip Dalli Vassallo noe vs Av. Dottor Mark Zerafa Le Gros noe deċiża mill-Qorti tal-Kummerċ fil-25 ta' Frar 1993, fejn intqal illi l-oġġett, li jkun jinsab Malta ai termini tal-Artikolu 742 (1) (c) tal Kap 12, irrid ikun 'innifsu l-mertu tal-kawża'.

Fil-kawża surriferita, ir-rikorrenti talbu ir-rifużjoni lura ta' ammont depożitat f'kont bankarju f'Malta f'isem personali tal-intimat, u l-partijiet ma kinux ċittadini Maltin u ma kinux residenti u domiċiljati f'Malta.

F'dan il-każ, ingħad:

"Irid jiġi enfasizzat li biex il-Qorti Maltija tirradika il-ġurisdizzjoni tagħha fuq din id-disposizzjoni jrid ikun hemm sine qua non ir-rekwiżit li l-oġġett innifsu mertu tal-kawża jrid ikun jinsab f'Malta....… Illi ma jkun hemm l-ebda dubju li l-azzjoni tentata mill-attur, ma hijiex waħda in rem, iżda invece hi waħda in personam...… Jidher mhux inkontestat li l-partijiet assolutament ma għandhom l- ebda rabta jew ness ma Malta ħlief li l-konvenut għandu kont bankarju hawn."

Għaldaqstant, kieku l-Qorti kellha tapplika tali tagħlim għall-każ odjern mingħajr ma tikkunsidra elementi oħra, jirriżulta illi, kif jikkontendu l-Banek rikorrenti, di fatti hemm ġurisdizzjoni sabiex dina l-Qorti tikkunsidra l-każ odjern.

Madanakollu, il-Qorti tqis illi għandha tagħmel ċerti osservazzjonijet ulterjuri dwar

elementi oħra li jridu jitqiesu abbażi tar-rikors promotur kif redatt.

Jirriżulta illi l-Bank rikorrenti qegħdin jittentaw tali proċeduri abbażi ta' sentenza ottjenuta ġewwa l-Bangladesh, India, fil-konfront ta' varji kumpanniji inkluż l-intimat Vijay Nicholls – is-soċjeta' intimata Indian Emperess Limited ma tiffigurax fis- sentenza illi qiegħda tiġi hawn eżegwita!

Jirriżulta illi l-Bank rikorrenti bdew proċeduri kontra s-soċjeta' Indian Empress Limited, kemm in vista tal-fatt illi hemm fondi depositati l-Qorti riżultanti mill-bejgħ tal-bastiment, kif ukoll, u aktar importanti, abbażi tal-fatt illi, skond huma, s-soċjeta' Indian Empress Limited ġiet strutturata b' "tentativ vizzjat b'aġir doluż, qarrieqi u in malafede da parte tal-konvenut Dr Vijay Nicholls a skapitu u preġudizzju tal-Banek rikorrenti", bir-riżultat illi huma jikkontendu li l-flejjes depositati fil-Qorti huma attwalment ta' l-intimat Vijay Nicholls u għalhekk għandhom dritt għalihom.

Jirriżulta, għalhekk, illi l-punto di partenza u l-bażi prinċipali tal-azzjoni odjerna hija l-allegat aġir doluż, qarrieqi u in malafede da parte tal-konvenut Dr Vijay Nicholls a skapitu u preġudizzju tal-Banek rikorrenti, u mhux il-fatt illi jinsabu f'Malta assi li allura jagħtu ġurisdizzjoni ta' dina l-Qorti.

Huwa għalhekk ovvju li l-kwisjoni dwar jekk is-soċjeta' intimata Indian Empress Limited għandhiex assi f'Malta jew le, hija attwalment sekondarja għat-talba prinċipali tar-rikorrenti, li hija sabiex dina l-Qorti tiddikjara qerq fuq l-aġir intimat Dr Vijay Nicholls, liema dikjarazzjoni ċertament dina l-Qorti ma għandha ebda ġurisdizzjoni sabiex tinvestiga w wisq anqas tiddeċiedi, stante illi l-istess Nicholls, personalment, ma għandu ebda konnessjoni ma' Malta illi tista' b'xi mod tagħti ġurisdizzjoni lil dina l-Qorti għat-talba kif redatta mir-rikorrenti.

Il-Qorti tosserva illi r-rikorrenti għamlu referenza fit-tul għall-każ reċenti fl-ismijiet Sberbank vs Palmali International Limtied deċiż f'Marzu 2021, liema każ kien jirrigwarda trasferiment ta' ishma.

Madanakollu, kif anke sottomess mill-intimati, l- fattispeċje ta' dak il-każ ma għandhom ebda somiljanza għal fatti tal-każ odjern – fil- każ odjern, is-soċjeta' rikorrenti qed jikkontendu qerq fil-konfront ta' Vijay Nicholls, li hawn Malta ma għandu xejn, u mingħajr ma tikkunsidra tali allegazzjoni, din il-Qorti

ma tistax tasal biex tiddeċiedi l-kwistjonijiet l-oħra mitluba, stante illi tali allegat qerq huwa l-pern tal-kwistjoni kollha quddiem dina l-Qorti.

Konsegwentement, din il-Qorti tiddisponi minn din il-kwistjoni billi tilqa' l- eċċezzjonijiet dwar in-nuqqas ta' ġurisdizzjoni ta' din il-Qorti u dan billi tasal għall- konklużjoni li m'għandhiex ġurisdizzjoni biex titratta u biex tordna bil-prosegwiment tal-każ in vista tat-talbiet kif redatti.

Għalhekk, din il-Qorti, f'dan l-istadju, ser tilqa' l-ewwel eċċezzjoni preliminari għan- nom tas-soċjeta' konvenuta Indian Empress Limited.

Tilqa' wkoll il-ħames eċċezzjoni preliminari għan nom tal-konvenut Dr. Nicholls.

Konklużjoni Il-Qorti, Wara illi rat l-atti kollha proċesswali kollha ppreżentati quddiemha; Wara illi rat is-sottomissjonijiet bil-miktub tal-abbli difensuri tal-partjiet kif ukoll semgħet it- trattazzjoni orali tagħhom; Tgħaddi biex taqta' u tiddeċiedi l-vertenza odjerna billi: Tilqa' l-ewwel eċċezzjoni preliminari mqajjma mis-soċjeta' konvenuta Indian Empress Limited kif wkoll il-ħames eċċezzjoni mqajjma mill-konvenut Dr. Nicholls.

Tiddikjara li din il-Qorti m'għandhiex ġurisdizzjoni sabiex tipproċedi bis-smigħ ta' dan il- każ, u għalhekk: Tiċħad it-talba rikorrenti kif dedotta.

Spejjeż jitħallsu mit-rikorrenti nomine.

Francesco Borg Tran LL.D. LL.M. (IMLI) Stojanovic Rita Baldacchino Pulo Deputat Reġistratur


FIT - TRIBUNAL GHAL TALBIET ZGHAR

Seduta ta' nhar l-Erbgha, 14 ta' Lulju 2021

63940) kif surrogata fid-drittijiet tal-assikurat taghha Neil Chapman

Ra t-talba tas-socjetajiet attrici imressqa fit-28 ta' Mejju 2021 li biha ppremettew:

Paġna 1

Illi l-assikurat tas-socjeta' rikorrenti, Neil Chapman (K.I. Nru. 2955446 (M),

ipparkja l-vettura tieghu ta' ghamla Suzuki Swift bin-numru ta' registrazzjoni

DCI 735 fi Triq id-Dwiemes iz-Zejtun.

Illi nhar l-20 ta' Lulju 2019, wara li l-imsemmi Chapman irritorna lejn il-vettura

tieghu, huwa innota illi l-imsemmija vettura kienet mimlija tbajja tal-konkos,

jew materjal iehor tal-kostruzzjoni, mal-vettura kollha.

L-imsemmi Chapman

jirrilreva illi fl-ebda hin ma kien hemm xi sinjali li kellhom isiru xoghlijiet jew li

ma kienx permess parkegg ghalkemm huwa nnota li kienu qeghdin isiru xi

xoghlijiet fi propjeta' fl-imsemmija triq u rrizulta li l-intimat huwa l-kuntrattur

li kien qieghed jaghmel dawn ix-xoghlijet.

Illi fit-22 ta' Lulju 2019 l-imsemmi Neil Chapman mar ghand intermedjarju tas-

socjeta' attrici biex jaghmel claim u gie mitlub jaghmel rapport tal-puzliija

Illi s-socjeta' attrici giet surrogata fid-drittijiet tal-assikurat taghha skond il-

polza u skond il-ligi wara li hi hallset lill-imsemmi Neil Chapman l-ammont ta' elf,

Illi l-intimat gie interpellat permezz ta' ittra bonarja tat-2 ta' April 2020 (Dok.

C) u permezz ta' ittra ufficcjali (2221/2020) ts-26 t'Ottubru 2020 (Dok.

sabiex jersaq ghall-hlas tad-danni sofferti, izda baqa' inadempjenti.

Ghaldaqstant is-socjeta' rikorrenti nomine titlob bir-rispett illi dan l-Onorabbli

Tribunal joghgbu jiddikjara lill-konvenut unikament respnonsabbli ghad-danni kolha

sofferti mis-socjeta' rikorrenti fis-somma ta' elf, mija u tlieta u sebghin Euro u tlieta

u tmenin centezmu (€1,173.83) u tikkundanna lill-istess konvenut ihallas is-somma

ta' elf, mija u tlieta u sebghin Euro u tlieta u tmenin centezmu (€1,172.83)

rapprezentanti kumpens ghal danni sofferti mill-assikurat taghha, Neil Chapman, bl-

ispejjez, inkluzi dawk ta' ittra bonarja tat-2 t'April 2020, tal-ittra ufficcjali

(2221/2020) tas-26 t'Ottubru 2020 u tal-ittra ufficcjali illi qieghda tigi prezentata

kontestwalment u bl-imghaxijiet legali sad-data tal-pagament effettiv kontra l-

konvenut li minn issa huwa ingunt in subizzjoni.

Ra illi l-konvenut ghalkemm debitament notifikat ma pprezentax risposta.

Paġna 2

Sema' x-xiehda ta' Dr. Stephen Milton.

Ra illi l-kawza giet posposta ghas-sentenza.

Ikkunsidra:

fis-shih.

Illi fl-20 ta' Lulju 2019 Neil Chapman, assikurat tas-socjetajiet attrici, kellu l-vettura

parkeggjata fi Triq id-Dwiemes, Ħal Balzan, u sab illi din imtliet tbajja tal-konkos minn

xoghlijiet li kien qed jaghmel il-konvenut bhala kuntrattur.

Illi jirrizulta mill-ittri esebiti illi l-konvenut, ghalkemm gie interpellat sabiex ihallas

ghal dawn il-hsarat, baqa' ma hallasx.

Illi l-konvenut, ghalkemm debitament notifikat, ma prezenta l-ebda risposta f'din il-

Illi Dr. Stephen Vassallo Fabri fil-kwalita' tieghu ta' Segretarju tas-socjeta' attrici Laferla

Insurance Agency Limited ikkonferma li l-ammont mitlub f'din il-kawza ghadu dovut

1 Seduta tal-14 ta' Lulju 2021

Paġna 3

Talba Nru: 151/21 CZ – 14/7/2021 Illi ghalhekk it-talbiet tas-socjetajiet attrici jisthoqq li jintlaqghu.

Ghaldaqstant, it-Tribunal qieghed jaqta' u jiddeciedi billi jilqa' t-talbiet tas-socjetajiet

attrici u jordna lill-konvenut ihallas lis-socjetajiet attrici s-somma ta' elf, mija u tlieta

u sebghin Euro u tlieta u tmenin centezmu (€1,173.83), bl-imghaxijiet legali mid-

data tal-prezentata tal-kawza odjerna sad-data tal-hlas effettiv.

L-ispejjez u drittijiet kif mitluba ghandhom jithallsu mill-konvenut.

Ġudikatur

Deputat Reġistratur

Paġna 4


George Urry (57374G), Helen Lia (64243G) u Maria El Aida (2916G)

BORD TA' ARBITRAGG DWAR L-ARTIJIET

L-Awtorità tal-Artijiet

Illum, 14 ta' Lulju, 2021

Ra r-rikors ta' George Urry et tat-30 ta' April 2021 fejn gie premess:

Illi r-rikorrenti ghandhom bicca art wiehed fl-inhawi ta' Gerxija limiti Zebbug, Ghawdex liema raba' jmiss ma' Triq Marsalforn.

Din il-propjeta' kienet giet diviza fost propjetajiet ohra permezz ta' kutnratt ta' divizjoni datat 26 t'Ottubru 2020 fl-atti tan-Nutar Dr. Josianne Malani.

Liema propjeta' ukoll ppreveniet ghand ir-rikorrenti flimkien ma huthom ohrajn permezz ta' Kuntratt ta' divizjoni iehor data 14 ta' Novembru 2007 fl-atti tan-Nutar Dr. Kirsten Gata liema propjeta' gejja mill-wirt tal-genituri taghhom.

Illi l-porzjoni art diviza ta' kull wiehed mir-rikorrenti hija tal-kejl ta' circa hames mija u sitta u sebghin punt sitta sebgha metri kwadri (576.67 mk.) u lkoll jmissu mill-punent mal-imsemmija Triq.

Din l-art hija murija bl-ahmar mmarkata bhala 'Plot A' fuq il-pjanta annessa Dok.

kumplessiva tat-tlett prozjonijiet divizi ta' elf seba' mija u tletin metru kwadru (1730 mk.).

Illi nhar il-11 ta' Marzu 2021 fil-Gazzetta tal-Gvern harga numru 20,587 giet ippublikata Dikjarazzjoni mill-Awtorita' tal-Artijiet fejn parti mill-art tar-rikorrenti giet immarkata bhala methiega mill-Gvern ta' Malta ghal skop pubbliku u illi l-akkwist taghha ghandu jkun b'xixi assolut – kif ahjar spjegata u murija fil-pjanta annessa fl-estratt mill-imsemmija Gazzetta tal- Gvern mmarkata bhala Dok.

Illi l-parti hekk esproprijata skond id-dikjarazzjoni msemmija giet registrata favur il-Gvern Malti fir-Registru tal-Artijiet bl-applikazzjoni li ggib ir-referenza LRA608/21;

Illi r-rikorrenti qeghdin permezz ta' din l-procedura jikkontestaw l- interess pubbliku vantat fid-dikjarazzjoni msemmija fiz-zewg paragrafi precedent ai termini tal-Artikolu 41 tal-Kap 573 tal-Ligijiet ta' Malta;

Illi r-rikorrenti jirrilevaw illi propju n-naha l-ohra tat-Triq faccata ta' fejn gej l-espropju ippubblikat fil-Gazzetta tal-Gvern, jigifieri fuq in-naha tal-punent tat-Triq, il-Gvern ghandu medda ta' art tieghu li tibzoq lil dik tar-rikorrenti.

Hekk kif jidher fic-certifikat tat-titolu mahrug mir-Registru tal-Artijiet anness immarkat Dok.

Illi l-art tal-gvern fuq in-naha tal-punent tat-triq m'ghandha xejn inqas u/jew differenti mill-art tar-rikorrenti u l-widening propost tat-triq jista jsir facilment f'art pubblika minflok ma tigi esproprijata art private gdida – qua tar-rikorrenti;

Illi fl-umli fehma tar-rikorrenti l-interess pubbliku msemmi biex issir l- espropjazzjoni tal-art taghhom jiehu xejra differenti u addirittura mhux gustifikat meta hemm art diga pubblika li tista sservi ghall-istess skop u bzonn tal-espropjazzjoni.

Illi minn analizi semplice tal-pjani kif sottomess mal-Awtoritajiet tal-Ippjanar mill-entitajiet tal-Gvern pertinenti rigward dan il-widening jidher car illi dan il-widening propost f'din il-parti ta' Triq Marsalforn mhux sejjer jirfes l-ebda bicca art tal-Gvern diga izda qed jigi propost li jsir kollu kemm hu a skapitu ta' parti mill-art tar-rikorrenti;

Illi in vista tas-suespost dan kollu jimmina l-kriterju tal-interess pubbliku;

Ghalhekk ir-rikorrenti qeghdin jiprocedur b'din il-procedura b'riserva u minghajr pregudizzju ghal procedure ohra spettanti lilhom ghal hlas ossia kumpens that l-istess Kap. 573 tal-Ligijiet ta' Malta jew that xi Ligi ohra relevanti skond l-eventwalitajiet.

Ghaldaqstant l-esponenti jitolbu bir-rispett li dan il-Bord joghgbu:

illi ma

fid- Dikjarazzjoni mill_Awtorita' tal-Artijiet hekk kif mahruga fil-Gazzetta tal- Gvern datata 11 ta' Marzu 2021 ghal-art ikkoncernata;

jew skop pubbliku

jissustixxix

Konsegwentement tordna t-thassir ta' dik id-dikjarazzjoni b'tali mod u

mianjiera li ma ssir l-esproprijazzjoni fuq l-art tar-rikorrenti;

Tordna ukoll li tigi mhassra ir-registrazzjoni fir-Registru tal-Artijiet l- fl- tal-rikorrenti a

il-Gvern Malti

esproprijazzjoni applikazzjoni LRA 608/21.

Bl-ispejjez kontra l-intimat ingunt ghas-subizzjoni."

Ra r-risposta tal-Awtorita tal-Artijiet tal-21 ta' Mejju 2021, fejn gie eccepiet:

Illi l-Awtorita' esponenti ġiet notifikata bir-rikors fl-ismijiet su-ċitati nhar il-ħamsa ta' Mejju 2021 u ġiet mogħtija għoxrin ġurnata ċans biex tirrispondi.

Illi permezz ta' Dikjarazzjoni maħruġa mic-Chairman tal-Awtorita' esponenti u ippublikata fil-Gazzetta tal-Gvern bħala dikjarazzjoni numru 343 ta' nhar il-11 ta' Marzu 2021, biċċa art ta' madwar 418 metru kwadru li tmiss mill-Majjistral u mill-Punent ma Triq Pubblika u mill-Lvant ma' propjeta' ta' sidien mhux maghrufa ġiet dikjarata meħtieġa għal-skop pubbliku, senjatament għat-twessiegħ ta' Triq Marsalforn, iż-Żebbug Għawdex.

Dan l-akkiwst għandu jkun b'xiri assolut.

Illi r-rikorrenti qegħdin jikkontestaw l-interess pubbliku vantat fid- dikjarazzjoni mesmmija, u dan ai termini tal-Artiklu 41 tal-Kapitlu 573 tal-Liġijiet ta' Malta.

Illi l-bażi ta' tali kontestazzjoni jidher illi huwa biss il-fatt illi fuq in- naħa l-oħra tat-triq, il-Gvern ta' Malta għandu medda ta' art li diġa hija tiegħu, u mhux illi l-bżonn tal-art in kwistjoni m'huwiex wieħed fl-interess pubbliku.

Illi fl-ewwel lok xorta waħda tinħtieġ root of title sabiex ikun aċċertat li l-art in kwistjoni tappartjeni tassew lir-rikorrenti.

Illi mingħajr preġudizzju għall-premess, jiġi senjalat li l-użu prospettat tal-art esproprijata huwa ntiz sabiex titwessa Triq Marsalforn, u dan filwaqt illi jitnaqqas il-periklu għall-vettur illi jagħmlu użu mill-istess Triq.

Tali użu bla dubju jikkwalifika fit-terminu ta' 'skop pubbliku' kif definit fil-Kapitlu 573 tal-Ligijiet ta' Malta.

L-Iskop pubbliku ta' esproprijazzjoni ta' art għall-mgħoddija tat-toroq u/jew twessiegħ ta xi triq ġie ikkonfermat ripetutament kemm min dan l-Onorabbli Bord u kif ukoll mill-Qrati ta' Malti.

Saħansitra tali użu ġie anke deskritt bħala 'l- manefistazzjoni l-aktar ċara u qawwija ta' servizz mogħti lill-pubbliku' u kwindi ma hemm l-ebda dubju li l-iskop pubbliku tassew jissusisti f'dan il- każ.

Aktar u aktar meta dan l-esproprju ma jista' jitqies bħala wieħed arbitrarju.

Illi di fatti, ir-rikorrenti jsostnu illi l-kriterju tal-interess pubbliku qed jiġi imminat minħabba illi skonthom hemm art oħra illi tista sservi għall- istess skop hekk kif ma fiha xejn inqas u/jew differenti mill-art tar- rikorrenti, u għalhekk ma humiex jikkontestaw l-interess pubbliku vis-à-vis l-użu li qed ikun propost għall-art mertu ta' dawn il-proċeduri.

Xi għemil ma jitqiesx illi sar fl-interess pubbliku, u allura li jkun sar f'interess privat meta ma jkollux applikazzjoni għaċ-ċittadin kwalnukwe b'mod ġenerali.

Illi jiġi senjalat ukoll illi ma huwiex minnhu li l-artijiet ipparagunati huma identiċi, u dan ai fini tal-iżvillup tat-Triq ta' Marsalforn.

It- l- Twessiegħ proġettat hwua ntiż sabiex

is-sigurezza u

tittejjeb

immanuvribilta' tal-imsemmija Triq.

Tali għan ma jistax jintlaħaq jekk mhux bl-użu (u l-esproprijazzjoni) tal-art mertu ta' din il-kawża.

Illi in vista tas-suespost, it-talbiet tar-rikorrenti ghandhom jigu michuda fl-interita' taghhom.

Salv eċċezzjonijiet ulterjuri permessi mil-ligi.

Bl-iespjjez kontra r-rikorrenti."

Sema' l-provi;

Sema' trattazzjoni;

Ra li din il-kawza giet differita ghas-sentenza.

Ikkunsidra:

Qabel xejn, in vista tal-eccezzjoni mressqa mill-Awtorità tal-Artijiet, fis-sens li tinhtieg root of title sabiex ikun accertat li l-art in kwistjoni, tappartjeni tassew lir- rikorrenti, gie pprezentat mir-rikorrenti, kopja tal-kuntratt ta' divizjoni datat 26 t'Ottubru 2020, fl-atti tan-Nutar Dottor Josianne Malani (ezebit man-nota tar- rikorrenti tat-3 ta' Gunju 2021), u gie wkoll iddikjarat fl-ewwel premessa tar-rikors, li din il-proprjetà ppreveniet ghand ir-rikorrenti, flimkien ma' huthom ohrajn, permezz ta' kuntratt ta' divizjoni iehor datat 14 ta' Novembru 2007, fl-atti tan-Nutar Dottor Kristen Gata.

In oltre, fl-affidavit ta' Maria El Aida, hekk kif ikkonfermat fl- affidavit ta' George Urry, din il-proprjetà gejja mill-wirt tal-genituri tar-rikorrenti.

Dan kollu ma giex kontradett mill-Awtorità tal-Artijiet li fil-mori tas-smigh ta' din il- procedura, ma ghamlet l-ebda referenza ulterjuri ghal din l-eccezzjoni mressqa minnha.

Ghalhekk, din l-eccezzjoni tinsab sorvolata fil-fehma ta' dan il-Bord.

Din l-azzjoni tar-rikorrenti saret abbazi tal-artikolu 41 tal-Kap 573 tal-Ligijiet ta' Malta, li jistipola li:

(1) Kull persuna li għandha interess fl-art li dwarha tkun saret dikjarazzjoni miċ-Chairperson tal- Gvernaturi tal-Awtorità tal-Artijiet kif imsemmi fl-artikolu 38(1), tista' tikkontesta l-iskopijiet pubbliċi ta' dik id- dikjarazzjoni u titlob it-tħassir tagħha quddiem il-Bord tal- Arbitraġġ permezz ta' rikors ippreżentat fir-reġistru tal- żmien ħamsin ġurnata mill- fi imsemmi Bord pubblikazzjoni ta' dik id-dikjarazzjoni.

(2) Ir-rikors ippreżentat skont is-subartikolu (1) għandu jiġi notifikat lill-awtorità, li jkollha dritt tippreżenta risposta fi żmien għoxrin jum.

(3) Il-Bord tal-Arbitraġġ għandu jqiegħed ir-rikors għas- smigħ mingħajr dewmien u wara li jisma' x-xhieda u s- sottomissjonijiet tal-partijiet għandu jagħti s-sentenza fl- iqsar żmien possibbli iżda mhux aktar tard minn xahrejn l-awtorità jagħlaq mill-ġurnata meta tippreżenta r-risposta tagħha.

iż-żmien biex

Minn qari ta' din id-disposizzjoni, jirrizulta ben evidenti, li permezz ta' din il- procedura, tkun qed issir kontestazzjoni dwar l-iskop pubbliku.

Hekk kif jemani minn dan l-artikolu appena citat, kull persuna li ghandha interess fl-art in ezami, tista' tikkontesta l-iskopijiet pubblici ta' dik id-dikjarazzjoni, u titlob it-thassir taghha quddiem dan il-Bord.

L-ezami li ghalhekk ghandu jaghmel dan il-Bord, huwa dak li jezamina jekk id-dikjarazzjoni inhargitx ghal skop pubbliku jew le.

Il-kaz in kwistjoni jittratta esproprjazzjoni li saret in konnessjoni ma' progett partikolari.

Id-Direttur Generali Strategija u Sapport fil-Ministeru ta' Ghawdex xehdet li l-Ministeru ghal Ghawdex, xi sentejn ilu beda jahdem fuq il-progett biex tigi upgraded it-triq ta' Kappara, San Ġwann skont l-standards tat-toroq, u jkun hemm iktar road safety fit-triq, kif ukoll biex jigu introduced bicycle lanes, bil-ghan li jkun hemm modal shift, u anke bankini, minhabba li bankini fit-triq, m'hemmx.

Fir-rikors, ir-rikorrenti ppremettew li proprju n-naha l-ohra tat-triq, faccata ta' fejn gej l-esproprju in kwistoni, il-Gvern ghandu medda ta' art tieghu, li tizboq dik tar- rikorrenti, u gialadarba l-art tal-gvern fil-faccata ma' ghandha xejn inqas jew differenti mill-art tar-rikorrenti, il-widening propost tat-triq, jista' jsir facilment f'art

pubblika, minghajr ma' tigi esproprjata art privata gdida.

Gie sostnut li l-interess pubbliku biex isir l-esproprjazzjoni tal-art tar-rikorrenti, jiehu xejra differenti u mhux gustifikat, meta hemm art già pubblika li tista' sservi ghall-istess skop u bzonn tal-esproprazzjoni.

Mix-xhieda tar-rapprezentant tal-Awtorità tal-Artijiet, Dottor Marisa Loftus, moghtija fit-22 ta' Gunju 2021, irrizulta li faccata tal-art tar-rikorrenti u fuq in-naha l-ohra tat-triq, l-art hija proprjetà tal-Gvern.

Fl-affidavit taghha Maria El Aida (kif ukoll hekk kif ikkonfermat minn George Urry), gie sostnut li l-punt principali tal-oggezzjoni tar-rikorrenti huwa, li faccata tar-raba' taghhom, huwa kollu art tal-gvern, u ghalhekk, jekk kemm-il darba l-gvern jehtieg li jiehu xi art biex jizviluppaha, dan ghandu jaghmlu fl-art pubblika l-ewwel, qabel ma' jdur ghal raba' vergni u tal-privat.

In fatti, l-istess rikorrenti kkonfermaw li r-raba' taghhom jinsab mahdum, u dejjem kien jinhadem.

Tqajjem ukoll l-ilment li l- esproprjazzjoni mhiex qed issir wahda shiha tul Triq Marsalforn kollha, izda bicciet 'l hemm u 'l hawn, u ghalhekk, ir-rikorrenti mhumiex jaraw distinzjoni ossia preferenza, biex ma tintuzax art li digà hija tal-gvern, li tinsab ezatt faccata tar-raba' taghhom a skapitu taghhom stess, li ser tittehdilhom bicca art tul il-faccata kollha.

Ir-rikorrenti nsistew li jrid jinzamm bilanc bejn it-tgawdija tal-proprjetà privata u l- interess tal-kollettività ghall-gustizzja socjali.

Saret insistenza li dan il-progett jinkludi diversi esproprjazzjonijiet, izda jrid jigi ppruvat li verament hemm skop pubbliku fir-rigward ta' din l-art tar-rikorrenti per se, u mhux li hemm skop pubbliku wiehed ghall-artijiet kollha affettwati f'dan il-progett ta' triq ta' Kappara, San Ġwann.

Skont ir-rikorrenti, ma tressqitx prova li hemm xi riskji partikolari fl-ambjenti mertu ta' din il-kawza.

Insistew ukoll, li ma tressqet l-ebda prova ghalfejn ghandu jkun hemm preferenza bejn in-nahiet tax-xellug u tal-lemin tat-triq, u fin-nuqqas ta' tali prova, m'ghandu jkun hemm l-ebda preferenza ghalfejn ghandu jkun hemm l-esproprju fuq in-naha tar-right when facing North (cioe' din l-esproprjazzjoni fejn qed tigi proposta) ghan-naha tal-left (fejn hemm diga art tal-Gvern).

Ir-rikorrenti komplew jargumentaw li ser isir esproprju fuq art privata minghajr ma tigi utilizzata bizzejjed l-art pubblika, u li din hija sitwazzjoni fejn ser isir esproprjazzjoni a skapitu tar- rikorrenti, meta tezisti alternattiva ohra li tilhaq l-istess ghanijiet.

Il-Bord iqies li m'hemmx kontestazzjoni li din l-art giet iddikjarata li hija mehtiega bhala parti mill-progett li ser isir fi Triq Marsalforn, Zebbug, Ghawdex.

Il-Bord huwa sodisfatt ukoll li l-bzonn tal-art in kwistjoni, huwa wiehed fl-interess pubbliku.

Il- Bord wasal ghal tali konkluzzjoni in vista tas-segwenti:

Irrizulta in fatti, li din l-art giet esproprjata, mhux precizament biex titwessa' l- karreggjata tal-vejikoli, izda sabiex tkun tista' ssir bankina ghal tul it-triq kollha, kif

ukoll sabiex issir cycle lane.

Tali skop jissubentra fid-definizzjoni ta' skop pubbliku misjuba fl-Artikolu 2 tal-Kap 573 tal-Ligijiet ta' Malta, li jaqra:

kull skop li għandu x'jaqsam mal-użu esklużiv tal-Gvern jew mal-użu pubbliku ġenerali, jew li għandu x' jaqsam ma' jew jiswa għall-interess jew qadi tal-pubbliku (sew jekk l- art tkun għall-użu tal-Gvern sew jekk le) jew ma' jew għall- ippjantar tal-ibliet jew ma' jew għar-rikostruzzjoni jew għaż-żieda fl-impiegi, jew għat-tkattir fit-turiżmu, jew għall-promozzjoni tal-kultura, jew għall-preservazzjoni tal- identità nazzjonali u storika, jew għall-ħarsien ekonomiku tal-Istat jew kull skop li għandu x'jaqsam mad-difiża ta' Malta jew li għandu x'jaqsam ma' jew jiswa għall- operazzjonijiet navali, militari jew tal-ajru; u jfisser ukoll kull skop ieħor imsemmi bħala pubbliku minn xi liġi; u għall-finijiet ta' din it-tifsira, fejn l-iskop sabiex jiġi eżerċitat xi dritt taħt dan l-Att ikun marbut mal- utilizzazzjoni ta' xi art jew xi dritt marbut jew relatat magħha għal kull raġuni marbuta mal-provvista, ħażna jew distribuzzjoni ta' karburanti jew sorsi oħra ta' enerġija, jew f'konnessjoni mal-provvista ta' xi servizz ta' utilità jew servizz muniċipali jew proġett infrastrutturali, għandu jitqies bħala konness ma' jew anċillari għall-interess pubbliku jew utilità.

Il-Bord jaghmel referenza ghas-sentenza kkwotata mill-Awtorità tal-Artijiet fir- risposta taghha, u kif ukoll fit-trattazzjoni taghha, u cioè Mario Lia noe vs Kummissarju tal-Art et, deciza mill-Qorti Kostituzzjonali fit-30 ta' Novembru 2001, fejn intqal li:

"Il-formazzjoni tat-toroq hi parti ntrinsika u essenzjali mill-ippjanar, u l-jedd ta' l-amministrazzjoni pubblika li tesproprja art ghal dan il-fini ma jistax jigi diskuss sakemm ma jkunx kaz ovvju fejn ikun qed jigi favorit esklussivament l-interess tal-privat a skapitu u ghal zvantagg ta' l-esproprijat fl-izvilupp fejn il-kollettivita' u s- socjeta' ma jkollhom l-ebda interess.

Kif sewwa gie ritenut minn din ilQorti f'diversi insenjamenti taghha, fosthom fis- sentenza "Dr. Carmelo Abdul Karim et vs. Segretarju tad- Djar et" li fuqha strah l-istess appellant fir-rikors ta' l-appell tieghu "haga jew ghemil ma jitqiesx li sar fl-interess pubbliku jekk jaqdi l-interess privat.

L-interess huwa dejjem privat meta m'ghandux applikazzjoni ghall-generalita' tac-cittadini".

Fil-kaz taht ezami l-esproprjazzjoni manifestament kellha applikazzjoni ta' beneficcju ghall-kollettivita'."

Ghalkemm is-sentenza appena citata kienet tirrigwarda twessigh tat-triq, dan il- Bord iqies li zieda ta' bankina sabiex persuni jkunu jistghu jimxu matul din it-triq b' mod sigur, u zieda ta' cycling lane, jaqghu fl-ambitu li jibbenifikaw lill-kollettività, kif ukoll jaqghu fl-ambitu ta' twessigh tat-triq.

Dana peress li t-triq ma tintuzax mill- vejikoli biss, izda tintuza wkoll minn nies, annimali, u kif ukoll ciklisti, fost ohrajn.

Huwa minnu li fuq in-naha l-ohra tat-triq, il-Gvern ta' Malta ghandu art proprjetà tieghu, izda dan il-fatt ma jnaqqasx l-iskop pubbliku ezistenti wara l-esproprju ta' din l-art in kwistjoni, iktar u iktar meta l-Bord jifli x-xhieda moghtija mill-perit ex parte tar-rikorrenti, u l-perit li hadmet fuq dan il-progett fuq struzzjonijiet tal- Ministeru koncernat.

Irrizulta ben evidenti, li qed isir progett shih ta' titjieb fit-triq ta' Kappara, San Ġwann, bil-ghan li titjieb is-sigurtà u l-immanuvrabilità f'din it-triq.

Irrizulta wkoll li sabiex jintlahaq dan l-ghan, qamet il-htiega li tkun proprju din l-art f'dik il- parti tal-progett tigi utilizzata.

In oltre, mix-xhieda tan-Nutar Marisa Loftus in rapprezentanza tal-Awtorità tal-Artijiet fl-4 ta' Gunju 2021, in konnessjoni ma' dan il-progett, kien hemm varji ambjenti proprjetà tal-Gvern li ttiehdu.

Tant hu hekk, li saru talbiet mill-Ministeru ghall-Ghawdex ghall-esproprju u ghat-terminazzjoni tal- qbiela.

Issa skont il-perit ex parte tar-rikorrenti, l-applikazzjoni proposta:

L-istess perit ex parte, Cornelia Urry, kkonkludiet li:

F'rapport ulterjuri, l-istess Perit Cornelia Urry inkarigata mir-rikorrenti, ghamlet superimposition exercise minn fejn skont hi, irrizulta li:

Madanakollu, in kontroezami, fit-18 ta' Gunju 2021, il-Perit Cornelia Urry kkonfermat li meta ghamlet il-kunsiderazzjonijiet taghha, hija hadet biss in konsiderazzjoni, in konsiderazzjoni, il-kuntest kollu tal-izvilupp b'mod holistiku:

li tirrigwarda

il-parti

"Qorti: Igifieri inti meta hadt il-kunsiderazzjonijiet tieghek, hadt in konsiderazzjoni the whole picture jew semplicement il-parti li tirrigwarda l-klijent tieghek?

Xhud: Le l-parti li tirrigward l-klijent taghna.

Xhud: L-areas l-ohra tat-triq rajthom pero mir-ricerka li saret mal-Land Registry peress li n-naha l-ohra tat-triq hija propjeta tal-Gvern ukoll, l-expropriation nahseb jiena setghat ma saritx u biex giet akkomodata l-bankina wiesgha u cycling lane fuq in-naha l-ohra.

Qorti: Imma inti biex wasalt ghal din il-kunsiderazzjoni, hadt in consideration il-whole plan kienx jaghmel sens, igifieri din li qed tghid inti li minflokk saret espropjazzjoni kollox ntefa' fuq in-naha l-ohra, wasalt ghalijha ghax taghmel sens x'hin tara l-posizzjoni tal-klijent tieghek biss jew x'hin tqies il-progett kollu?

It-triq kollha?

Xhud: Le jiena hadt in kunsiderazzjoni dik l-area tal- klijent tieghi u hadt in kunsiderazzjoni li l-area ta' faccata hija diga propjeta tal-Gvern.

Dr. Nicholas Seguna Imbroll: Apparti minn hekk hadt in kunsiderazzjoni biss it-traffiku vejikulari, igifieri tal- karozzi ma hadtx, ghalinqas f'dan il-paragrafu u f'dan ir- rapport, inti tirreferi biss ghal vehicular improvement ma tirreferix ghas-cycle lane, l-improvements li hemm bzonn tas-cycle lanes u tal-bankini?

Xhud: Fir-rapport ma ghidtx li m'hemmx bzonn jsiru pero jiena just ikkonkludejt li dawk l-affarijiet seta' saru minn naha l-ohra gifieri xorta jkunu hemmhekk.

Qorti: Xorta jsiru hemmhekk imma fuq in-naha l-ohra tat- triq?

Dr. Nicholas Seguna Imbroll: Ezatt, bil-kunsiderazzjoni li ghamilt fuq il-propjeta tal-klijent tieghek?

Xhud: Ezatt, jien biex kemm jista jkun l-expropriation tigi evitata jew ghalinqas imnaqsa kemm jista jkun."

Minn ezami tal-kontroezami tal-Perit Cornelia Urry, u cioè l-Perit ex parte tar- rikorrenti, jirrizulta li l-ezercizzju li sar mill-Perit Cornelia Urry, kien wiehed ristrett u limitat, fis-sens li hija ghamlet konstatazzjonijiet relattivi biss ghall-art mertu ta' din il-kawza, izda mhux b'mod holisitku, u cioè mhux b'mod li evalwat din l-art fil-kuntest tal-progett kollu li ser isir fi Triq Marsalforn.

Dan jikkontrasta max-xoghol li sar mill-periti nkarigati mill-progett ta' Triq Marsalforn.

In fatti, mill-banda l-ohra, il-Perit Diane Padovani li tahdem mal- kumpanija li qed tiehu hsieb dan il-progett kollu li ser isir fi Triq Marsalforn, spjegat bil-gurament taghha, l-ezercizzji u l-istudju li saru qabel ma' beda jigi mfassal u ppjantat dan il-progett.

L-istess Perit spjegat kif f'din it-triq, wara diversi studji, irrizulta li zewg karreggati ta' 3.58 meters kull wahda, huma bizzejjed.

Irrizulta wkoll li f'din it-triq, hemm hafna infrastruttura nieqsa, u cioè ma kienx hemm infrastruttura ghan-nies bil-mixi (bankini), u kif ukoll inhasset il-htiega ta' infrastruttura tac-ciklisti, li wkoll kienet inezistenti, u li qed tigi nkluza f'infrastruttura gdida.

L-istess Perit spjegat li l-progett sar holistikament biex tizdied l-infrastruttura, titjieb l-infrastruttura ezistenti, u issues ta' road safety jigu mitigati kemm jista jkun.

In fatti, minn ezami tax-xhieda tal-Perit Diane Padovani, irrizulta li matul it-triq ta' Kappara, San Ġwann, kien hemm hafna problemi mal-alignment, fis-sens li hemm hafna ksur u tidwir, li anke mill-accident records, gie osservat li kien hemm hafna punti li huma black spots, fejn jikkawzaw hafna incidenti.

Per konsegwenza, mill-istudji li saru, irrizulta wkoll li l-alignment ried jitjieb.

L-istess Perit spjegat ukoll, li saret attenzjoni metikoluza sabiex jigi mitigat kemm jista' jkun, l-espropju, u ghalkemm l- idejali huwa li ssir triq dritta b'kurvi kbar, ipprova jintlahaq kompromess sabiex jigi mnaqqas kemm jista' jkun, l-esproprju.

Il-Bord ha in konsiderazzjoni l-fatt li skont l-istess Perit Diane Padovani, fir-rigward tal- oggezzjoni li tqajjmu mir-rikorrenti dwar l-art taghhom, l-esproprju gie limitat billi tnaqqset ic-cycle lane wara konsultazzjoni mal-ERA, b'dana li l-width tas-cycle lane, flok three (3) meters, tnaqqas ghal two point five (2.5).

L-istess Perit spjegat li l- istudju li jsir ghal progett bhal dan huwa, li jigu evalwati l-problemi logistici u teknici.

Fil-kaz partikolari, kien hemm htiega li tigi rimedjata l-alignment u originarjament jekk l-kurvatura kellha ssir l-standards li kkonsultaw maghhom, li huma standards li japplikaw Transport Malta, din il-kurvatura kienet ser tkun hafna ikbar, u l-espropju tal-art tar-rikorrenti, kien ikun ghall-estensjoni ikbar tal-art.

In oltre, l-istess Perit Diane Padovani spjegat bil-gurament taghha, li dwar l-argument tal-Perit Cornelia Urry, fis-sens li cycle lane setghet tigi fuq in-naha l-ohra tat- triq, fuq in-naha l-ohra saret il-bankina ta' minimum width ta' one point three (1.3) li huwa minimum applikabbli minn Transport Malta wkoll, u anke mis-CRPD.

Ghal fini ta' cycle lane, saru konstatazzjonijiet tat-triq holistikament, u kien impossibli li f'dan il-progett, wiehed joqghod iserrep biex tigi evitata art partikolari mill-esproprju.

Fi kliem il-Perit Diane Padovani fix-xhieda moghtija fit-18 ta' Gunju 2021, "din ma stajniex noqghodu nserpu biex nevitaw l-art ta' dan inpoggu n-naha l-ohra, mbghad naqsmu ghat-triq l-ohra, ghan-naha l-ohra u nergghu npoggu n-naha l-ohra u noqghodu sejrin hekk biex igifieri...holistikament kienet taghmel sens li toqghod fuq dik in-naha tat-triq."

Il-Perit Padovani tat ukoll ragunijiet ghalfejn holistikament, ic-cycle lane kellha ssir fuq dik in-naha tat-triq, u dana peress li (i) fuq in-naha taz-Zebbug, il-main issue kienet li hafna minnha hija sloping u nizla ghall-wied, bil-konsegwenza li kien se jkun hemm hafna problemi kif setghet tinbena t-triq biex twessa' lil dik in-naha u (ii) ic-cycle lane biex jigi evitat iktar esproprju sar fuq dik in-naha, ghaliex iktar 'il fuq, hemm bridge, liema bridge jghaqqad u jkompli mat-triq rurali, li tghaqqad ghal Kappara, San Ġwann.

Il-Bord innota wkoll li l-istess Perit Padovani kkonfermat li fuq dan il-progett hekk kif propost, ghaddej road safety audit, fejn huwa konkluz l-ewwel stadju, u d-disinn propost gie accetat overall, hlief ghal xi affarijiet zghar konnessi ma' signage.

Il-Bord qies ukoll li prezenzjalment, hemm già zewg lanes li huma iktar wiesa' minn dak li qed jigi propost f'dan il-progett, u hekk kif ikkonfermat ukoll in kontroezami, mill-Perit Padovani.

Huwa minnu wkoll li t-twessiegh li ser isir sabiex (i) ikun hemm bankina wahda fuq naha wahda biss, sabiex din it-triq tkun accessibbli ghan-nies bil- mixi, u liema bankina giet mizmuma f'wisa' minimu u (ii) ikun hemm cycle lane li hija segregata b'bankina dejqa ta' point four (0.4) meters (li tintuza mhux biex jimxu fuqha, izda biex tissegrega is-cyclists minn mat-triq).

Madanakollu, dan il-Bord huwa konvint li dan il-progett ha jikkostitwixxi titjib, kemm fl-infrastruttura, kif ukoll fit- triq innifisha, u li jissusisti l-iskop pubbliku hekk kif definit fl-Artikolu 2 tal-Kap 573 tal-Ligjiet ta' Malta.

Ghar-ragunijiet fuq imsemmija, dan l-Onorabbli Bord qieghed jichad it- talbiet tar-rikorrenti, bl-ispejjez kollha kontra l-istess rikorrenti.

Il-Bord jaghmilha cara li din id-decizjoni qed issir b'rizerva ghal kull buon fini, ghal kwalunkwe dritt ta' azzjoni ohra li r-rikorrenti jista' ghandhom a disposizzjoni taghhom, ai termini tal-ligi.