LAW.), LL.D. Illum il-Hamis, 15 ta' Lulju 2021

Kawza Numru: 4 Rikors Ġuramentat Numru:- 485/2016 JVC

sive Charles Spiteri k/a Spiteri De Bono Cesareo (152172M) u martu Ethelberta sive Ethel Spiteri k/a Spiteri De Bono (05383M) vs Joseph Abel

Il-Qorti, Rat ir-rikors guramentat fejn ir-rikorrenti Cesareo sive Charles Spiteri k/a Spiteri De Bono et ikkonferma bil-gurament u talab kif isegwi:

'Illi l-esponenti huma sidien ta' dar bir-raba anness maghha, maghrufa bhala 'Villa Xabbatur', formanti parti mit- territorju maghruf bhala 'Ta' Hbuliet il-Luq', tal-kejl ir-raba anness ta' cirka sebat itmiem u erba' sieghan (7T 4S 0K), ekwivalenti ghal 8,618 metri kwadri, fi triq bla isem fil-limiti tal-Bahrija, Il-Gżira, Malta, li huma akkwistaw b'att tan-Nutar Anthony Greenaway tas-26 ta' Dicembru 1994.

Illi fl-ahhar zmenijiet, il-konvenut Joseph Abel illegalment u b'mod abbuziv dahal f'dan ir-raba tal-esponenti, u issa qed jokkupa diversi hbula minghajr titolu validu fil-ligi.

Illi minkejja li kien interpellat diversi drabi sabiex jirrilaxxja dan ir-raba battal favur l-esponenti, fosthom permezz ta' ittra ufficjali tal-14 ta' Gunju 2016, huwa baqa' inadempjenti.

li Ghaldaqstant, ghar-ragunijiet premessi u dawk kollha il-kawza, prevja kull jirrizultaw fil-kors tas-smigh ta' din dikjarazzjoni ohra li tirrizulta mehtiega, l-esponenti jitolbu bir- rispett li din il-Qorti joghgobha:

1. tiddikjara u tiddeciedi li l-konvenut qed jokkupa minghajr titolu validu fil-ligi parti mill-proprjeta' tal-esponenti fuq imsemmija, ossia r-raba taghhom anness u formanti parti mill-art ta' 'Ix-Xabbatur', fi triq bla isem, fil-Bahrija, limiti tar-Rabat, Malta;

2. konsegwentement tikkundanna lill-istess konvenut sabiex, fi zmien qasir u perentorju li jigi lilu prefiss, jivvaka mill-istess proprjeta' u jirrilaxxjaha battala favur l-esponenti.

Bl-ispejjez, inkluzi dawk tal-ittra ufficjali datata 14 ta' Gunju 2016, kontra l-konvenut li jibqa' ingunt minn issa biex jidher ghas- subizzjoni, u b'rizerva ta' kull azzjoni ohra kompetenti lill- esponenti kontra l-konvenut fosthom minhabba okkupazzjoni illegali.'.

Rat ir-risposta guramentata ta' Joseph Abel kif isegwi:

'Illi l-atturi ghandhom qabel xejn igibu prova dettaljata ghal liema art qed jirreferu peress illi pproducew biss pjanta li hija site plan, liema site plan hija ferm antika tant illi tmur lura ghaz-zmien meta l-anqas il-villa ma kienet ghadha nbniet;

Illi l-prova fuq indikata hija necessarja wkoll peress illi l- atturi qed jitolbu lura biss parti mill-art okkupata mill- intimat;

Illi minghajr pregudizzju ghal premess jinghad li t-talba tar- rikorrenti hija legalment skorretta u ghandha tigi respinta in vista tal-fatt li r-raba kollu f'dawk l-inhawi ilu f'idejn, okkupat u mahdum mill-familja tal-intimat animo domini mis-sena 1913 meta gie f'idejn Francesco Paolo Padley Cascino li jigi l-buz-nannu tal-istess intimat u baqa f'idejn l- istess familja ntimata b'mod kontinwu mhux interrott tul dan iz-zmien kollu u dana sakemm giet intavolata kawza ta spoll kontra l-odjern intimat fis-sena 2011 liema kawza l-Oonorabbli Qorti ghadha pendenti quddiem dina diversament presjeduta (rik gur nru 1112/2011JA);

Illi difatti ir-raba f'dak it-territorju kienet registrata fuq missier l-intimat u wara l-mewt tieghu fis-sena 2010, din issa tinsab registrata fuq isem ibnu cioe l-odjern intimat Joseph Abel;

Illi l-fatti hawn fuq esposti li jifformaw il-kontenut tal- kontestazzjoni huma maghrufa personalment lill-intimat.

B'riserva li jigu prezentati risposti ulterjuri fil-mori ta dan il- process jekk ikun jirrizulta hekk mehtieg u/jew opportun.

In vista tal-premess ghalhekk, l-intimat jitlob sabiex dina l- joghgobha ghar-ragunijiet premessi Onorabbli Qorti tirrespingi t-talbiet tar-rikorrenti bl-ispejjes kontra l-istess rikorrenti li minn issa qed jigu ngunti biex jidhru ghas- subizzjoni.'.

ix-xiehda, affidavits, kuntratti, pjanti, ritratti, protest Rat gudizzjarju, ritratti mill-ajru, rapport ex-parte, ricerki pubblici, kontro-ezamijiet, relazzjoni teknika fil-kawza 1112/2011, sentenzi, ricevuti, kwereli, dokumenti u l-provi kollha esebiti fl-atti; Rat illi fil-verbal datat 11 ta' Frar, 2021 il-kawza giet differita ghal- lum ghad-decizjoni bil-fakulta' tal-partijiet li jipprezentaw noti ta' sottomissjonijiet f'termini mposti fuqhom; Rat in-noti ta' sottomissjonijiet tal-partijiet prezentati fl-atti;

Rat l-atti kollha tal-kawza.

Ikkunsidrat;

Illi permezz tal-kawza odjerna r-rikorrenti Carmel sive Charles Spiteri k/a Spiteri De Bono et jippremettu li huma l-proprjetarji ta' villa bir-raba anness maghha maghruf bhala 'Ta' Hbuliet il-Luq' tal-kejl ir-raba ta' cirka sebat itmiem u erba' sieghan (7T 4S 0K) ekwivalenti ghal 8,618 metri kwadri fi triq bla isem fil-limiti tal-Bahrija, Il-Gżira, Malta li kienu gew akkwistati minnhom b'att tan-Nutar Anthony Greenaway tas-26 ta' Dicembru, 1994.

Ir-rikorrenti konjugi Gatt isostnu li l- intimat Joseph Abel llegalment u abbuzivament dahal fir-raba ta' mad-dar u beda jokkupa diversi hbula minnha, minghajr l- ebda titolu validu fil-ligi.

Ir-rikorrenti talbu ghalhekk li jigi dikjarat u deciz li l-intimat qieghed jokkupa r-raba formanti parti mill-art 'Tax-Xabbatur', fi triq bla isem fil-Bahrija, limiti tar-Rabat fil-ligi u konsegwentement minghajr tikkundanna lill-istess intimat sabiex jirrilaxxa l- proprjeta' battala favur ir-rikorrenti konjugi Gatt.

Illi min-naha tal-intimat Joseph Abel laqgha ghal din il-kawza billi fl-ewwel lok eccepixxa li qabel xejn ir-rikorrenti konjugi Gatt ghandhom igibu prova dettaljata ghal liema art qed jirreferu peress li huma pproducew biss site plan li hija ferm antika li tmur lura ghaz-zmien meta l-villa kienet ghandha mhux mibnija.

Isostni li din il-prova hija necessarja peress li r-rikorrenti qed jitolbu biss parti mill-art li qieghda tigi okkupata mill-intimat Joseph Abel.

Fit-tieni lok eccepixxa wkoll li t-talba tar-rikorrenti hija legalment skorretta u ghandha tigi respinta invista li r-raba kollu fl-inhawi ilu f'idejh, okkupat u mahdum mill-familja tieghu animo domini mis-sena 1913 meta gie f'idejn Francesco Paolo Padley Cascino li jigi l-buznannu tieghu u baqa' fl-idejn il-familja b'mod kontinwu mhux interrott tul dan iz-zmien kollu u dan sakemm giet ta' spoll bir-rikors guramentat numru intavolata

L-intimat isostni li r-raba difatti kienet registrata fuq missieru u wara l-mewt tieghu fis-sena 2010 din issa tinsab registrata fuq ibnu cioe' l-intimat Joseph Abel.

L-Ewwel Eccezzjoni: Illi permezz tal-ewwel eccezzjoni tieghu, l-intimat Joseph Abel eccepixxa li r-rikorrenti qabel xejn ghandhom jgib prova dettaljata ghal liema art qed jirreferu peress li producew biss pjanta li hija site plan ferm antika, li tmur ghaz-zmien meta lanqas il-villa ma kienet ghandha mibnija.

Isostni li din il-prova hija necessarja peress li r-rikorrenti qed jitolbu lura biss parti mill-art okkupata mill-intimat.

Jirrizulta li oltre s-site plan imsemmija, r-rikorrenti konjugi Gatt fl- atti pprezentaw ukoll diversi dokumenti sabiex jidentifikaw bi precizjoni liema hija l-art mertu tal-kawza odjerna.

Dawn id- dokumenti huma s-segwenti: 1.

Survey tal-art taghhom li kien gie redatt minn Randolph Conti Lacey liema survey jinsab a fol.

70 tal-process.

Ir-rikorrenti fix- xhieda taghhom jindikaw li dan is-survey sar f'Dicembru, 1994 u din il-Qorti setghet tinnota li fuq l-istess survey hemm indikat bl- uzu tal-pinna d-data tas-27 ta' Dicembru, 1994; 2.

72 et seq tal-process.

Jigi nnutat li fuq l-aeriel photos gew indikati wkoll bil-kulur ahmar l-art li r-rikorrenti jsostnu li hija taghhom;

ta' sottomissjonijiet

Rapport ex-parte redatt mill-Perit Ian Ciancio a fol.

Fl-imsemmi rapport gew ipprezentati wkoll estratt ta' site plan bi skala ta' 1:2500 tal-Planning Authority a fol.

108 et seq tal- process li fuqu hemm indikat il-lokazzjoni tal-sit.

Gew esebiti wkoll numru ta' aeriel photos mis-site tal-Awtorita' tal-Ippjanar tas-snin 1998 (fol.

175), kif ukoll numru ta' ritratti mill-ajru bl-uzu tas-satellita mill- googleearth li fuqhom giet indikata l-art mertu tal-kawza odjerna (a fol.

170 u 172 et seq tal-process).

Gie wkoll redatt survey iehor tas-sit din id-darba mill-kumpanija CM Surveying Limited li fih giet indikata b'mod dettaljat id-dar u l-art mertu tal-kawza odjerna (ara survey a fol.

189 tal-process).

Fin-nota jaghmilx distinzjoni bejn is-survey li gie redatt lura fis-sena 1994 u dak li gie redatt minn CM Surveying Limited u li gie anness mar-rapport tal-Perit Ian Ciancio.

Di fatti jirreferi ghalihom bhal li kieku fl-atti gie pprezentat survey wiehed biss.

Il-Qorti ezaminat id-dokumenti msemmija minn fejn setghet tikkonstata li r-rikorrenti gabu prova sufficjenti ghal liema art qeghdin jirreferu fit-talbiet taghhom.

Ghaldaqsant fid-dawl ta' dak suespost il-Qorti ser tghaddi sabiex tichad l-ewwel eccezzjoni tal- intimat.

It-Tielet Eccezzjoni – Preskrizzjoni: Illi permezz ta' din l-eccezzjoni l-intimat Joseph Abel eccepixxa li t-talbiet tar-rikorrenti ghandhom jigu respinti stante li huma legalment skorretti.

Jeccepixxi li r-raba kollu fl-inhawi ilu f'idejh,

okkupat u mahdum mill-familja tieghu animo domini mis-sena 1913 meta gie f'idejn Francesco Paolo Padley Cascino li jigi l- buznannu tieghu u baqa f'idejn il-familja b'mod kontinwu u mhux interrott tul dan iz-zmien kollu hlief sa meta giet istitwita l-kawza ta' spoll bir-rikors guramentat numru 1112/2011JA.

Illi huwa car illi l-intimat Joseph Abel permezz ta' din l- eccezzjoni qieghed jeccepixxi l-preskrizzjoni.

In fatti fin-nota ta' sottomissjonijiet tieghu fil-punt numru 4 jidentifika din il- preskrizzjoni bhala dik ta' tletin (30) sena ghalkemm m'ghamel l- ebda accenn ghal artikolu tal-Ligi li huwa applikabbli.

A propozitu nghad mill-Qorti tal-Appell fid-decizjoni li nghatat fil-31 ta' Jannar, 2019 fl-ismijiet John Portelli Theuma -vs- Maria Bedingfield et dwar in-nuqqas ta' ndikazzjoni tal-artikolu tal-ligi f'eccezzjoni ta' preskrizzjoni illi:

'L-ewwel nett, din il-Qorti trid tosserva u tghid mill-ewwel li hi ma taqbilx mal-osservazzjoni li ghamlet l-ewwel Qorti li hu biss ferm desiderabbli li parti li tissolleva eccezzjoni tal- preskrizzjoni tindika l-artikolu tal-ligi invokat.

Huwa, anzi, imperattiv li eccezzjoni tal-preskrizzjoni tkun akkumpanjata bl-artikolu rilevanti tal-preskrizzjoni, u jekk dan ikun zbaljat jew sahansitra nieqes ghall-kollox, l-eccezzjoni relattiva ghandha tigi michuda.

L-ewwel Qorti osservat li taqbel ma' dan il-principju, izda xorta wahda ezaminat il-preskrizzjoni sollevata fil-kuntest tal-Artikolu 845(1) tal-Kodici Civili, peress li qalet li huwa wisq car li l-konvenut kien qed jibbaza ruhu fuq dan l- artikolu.

Din il-Qorti tqies li kienet tkun ahjar illi kieku l-ewwel Qorti

cahdet l-eccezzjoni ta' preskrizzjoni, pero`, darba li l-ewwel Qorti trattat u ddecidiet dik l-eccezzjoni, u dan hu l-meritu principali tal-appell, tqies li ghandha hi wkoll tezamina din il-materja.'

Jinsorgi ghalhekk fid-dawl ta' dan l-insenjament illi din il-Qorti ma ghandhiex alternattiva ohra ghajr li tichad it-tieni eccezzjoni dwar il-preskrizzjoni stante li ma giex indikat l-artikolu tal-ligi li fuqu giet imsejsa l-istess eccezzjoni.

Kunsiderazzjonijiet Legali u Fattwali: Illi l-kawza odjerna hija l-hekk imsejha actio rei vindicatoria u cioe' azzjoni ta' indoli petitorja li tinvolvi ezami dwar it-titolu ta' proprjeta'.

Dwar din l-azzjoni gie ritenut mill-Qorti tal-Appell fid- decizjoni moghtija ricentament fis-27 ta' Marzu, 2020 fl-ismijiet Emanuel Sheldon -vs- George Fenech Soler et illi:

Fl-ewwel lok din il-Qorti thoss li għandu raġun il- konvenut ghandu ragun jilmenta li l-ewwel Qorti kienet skorretta meta iriteniet li ladarba huwa fl-eċċezzjonijiet tiegħu ivvanta titolu fuq l-art inkwistjoni, allura sta għalih (il-konvenut) fl-ewwel lok li jipprova t-titolu tiegħu.

Il- ġurisprudenza nostrana adirittura tgħallem il-kontra ta' dak li rriteniet l-ewwel Qorti.

Huwa dejjem l-attur li fl-ewwel lok irid il-konvenut possessur ikun iddefenda ruħu bil-pussess, u kemm jekk ikun invoka t-titolu fuq l-art mertu tal-azzjoni.

Din il-qorti fil-fatt tagħmel riferenza għas-segwenti insenjament tal-qrati tagħna: - L-attur f'kawża rivendikatorja jrid jipprova d-dritt tiegħu

tiegħu, kemm

jekk

ta' proprjeta` fuq il-ħaġa rivendikata u tali prova trid tkun kompleta u konklussiva, b'mod li kwalunkwe dubju, anke l- iċken, imur favur il-konvenut possessur.1 - Min jitlob ir-rivendikazzjoni ta' immobbli għandu d-dover li qabel xejn jipprova l-proprjeta` tiegħu.

Il-konvenut f'din l- azzjoni ma għandux għalfejn jiftaħ ħalqu sakemm issir il- prova u jekk dik il-prova ma ssirx huwa għandu jirbaħ il- kawża......Jekk lill-Qorti jidher li hemm l-inqas dubju dwar il- lill- tar-rivendikant, hija għandha proprjeta`

possessur. - Darba li l-attur jipprova t-titolu tieghu, spetta lill-konvenut jipprova xi titolu ahjar.

Ladarba l-attur jissodisfa l-piż tal- prova billi juri t-titolu tiegħu, jinkombi lill-konvenut li jikkontrapponi, permezz ta' provi ċari, uniċi u indubbi, it- titolu proprju.3 - Meta jissussisti xi dubju dwar it-titolu reklamat mill-attur, il-qorti ma jinħtiġilhiex tidħol fl-eżami tal-allegat titolu tal- konvenut għaliex f'dik l-eventwalita` xejn ma jkun ifisser li l- konvenut ma jipprova bl-ebda mod la t-titolu, la bil- preskrizzjoni u lanqas mod ieħor li hu l-proprjetarju.

Una volta dubju dwar it-titolu tal-attur ma jeżistix, jikombi fuq il- konvenut li jaddotta linja difensjonali adegwata u b'saħħitha biex jinnewtralizza t-titolu pruvat tal-atturi rivendikanti billi

jopponi għalih b'titolu b'saħħtu u ċert.

1 ta' Lulju 2005) 2 Perit Carmelo Polidano v. Alfred Carta (Prim' Awla, 5 ta' Ottubru 1995) 3 Rodrigues Fernandes noe v. Barbara et (Q. App. –Sede Kumm.- 7 ta' Ottubru 1980) 4 Nancy Kamel El Din et v. Albert Schembri D'Amico Grech Bickle (Q. App.

5 ta' Ottubru 2001)

- Jekk l-attur ma jippruvax it-titolu tiegħu m'hemmx lok li l- qorti tgħaddi biex teżamina l-provi tal-konvenut li hu jkun

ressaq biex jipprova t-titolu tiegħu.

L-ewwel Qorti naqset għal kollox milli teżamina t-titolu vantat mill-attur.

Hija eżaminat it-titolu vantat mill- konvenut, dehrilha li dan ma ġiex pruvat u għalhekk awtomatikament u konsegwentement ikkonkludiet li l- attur ipprova t-titolu tiegħu!

Dan huwa skorrett għall-aħħar u għalhekk l-ewwel aggravju tal-konvenut huwa ampjament fondat.'

Illi ghalhekk hija regola ben saldata li l-Qorti hija fid-dover li tibda billi tezamina t-titolu vantat mir-rikorrenti, fuq id-dar/villa partikolarment bir-raba anness maghha maghruf bhala 'Ta' Hbuliet il-Luq' tal-kejl ir-raba ta' cirka sebat itmiem u erba' sieghan (7T 4S 0K) ekwivalenti ghal 8,618 metri kwadri fi triq bla isem fil-limiti tal-Bahrija, Il-Gżira, Malta.

Illi l-Qorti tosserva li l-intimat fin-nota ta' sottomissjonijiet tieghu jaghmel unikament referenza ghall-kuntratt ta' xiri tar-rikorrenti tas-26 ta' Dicembru, 1994 u ma jaghmel l-ebda accenn ghall- kuntratti l-ohra li gew ipprezentati mir-rikorrenti li jipprovdu l- gherq tat-titolu lura fis-snin fuq id-dar u l-porzjon art.

Mill-banda l-ohra r-rikorrenti fin-nota ta' sottomissjonijiet taghhom jispjegaw ezattament l-gherq tat-titolu taghhom u fl-atti jipprezentaw il-

25 ta' April 2008)

fil-parti

tad-distribuzzjoni

kuntratt bl-ewwel wiehed imur lura ghas-sena 1966.

Dawn il- kuntratti huma s-segwenti: 1.

Kuntratt ta' divizjoni datat 19 ta' Novembru, 1966 fl-atti tan- Nutar Salvatore Greenaway (ara kuntratt a fol.

4 et seq tal-process) li permezz tieghu l-art li kienet originarjament ta' Saverio Babayaro giet diviza f'hames porzjonijiet u cioe': i. l-ewwel porzjoni messet lil Paola Risso – indikata fuq il-pjanta li giet annessa mal-kuntratt bin-numru 1; ii. it-tieni porzjoni messet lil Carmelo Babayaro.

Jigi nnutat li fuq il- tal- kuntratt Carmelo Babayaro porzjonijiet gie ndikat bil-kunjom Risso probabilment zball genwin rizultanti mill-fatt li l-porzjon precedenti giet assenjata lil Paola Risso – li kienet ohtu.

Difatti mbaghad jekk tinghata harsa lejn il-pagna inizjali fejn inghataw id-dettalji jirrizulta li Paola u Carmelo gew indikati bhala ahwa Babayaro – indikata fuq il-pjanta li giet annessa mal-kuntratt bin-numru 2; iii. it-tielet porzjoni messet lil Paolo Babayaro liema parti giet akkwistata minn Nazzareno Babayaro – indikata fuq il-pjanta li giet annessa mal-kuntratt bin-numru 3; iv. ir-raba porzjoni messet lil Giovanni Babayaro liema parti giet akkwistata minn Giuseppe Cezek u Giuseppe Megahern – indikata fuq il-pjanta li giet annessa mal-kuntratt bin-numru 4; v. il-hames porzjoni messet lil ahwa Tonkic – indikata fuq il- pjanta li giet annessa mal-kuntratt bin-numru 5.

Jinghad li f'dan il-kuntratt jinghata gherq tat-titolu ulterjuri li jmur lura ghal kuntratt tat-3 ta' Ottubru, 1922.

Mal-kuntratt giet annessa wkoll pjanta a fol.

11 tal-process li kienet t'indika b'kuluri diversi l-porzjonijiet assenjati fil-paragrafi precedenti.

Li jinteressa lil din il-Qorti huma l-porzjonijiet bin-numru 2 u bin-numru 3 li entrambi kellhom il-qies ta' cirka tlett itmiem u hames sieghan (3T, 5S, K0) kull wahda u li dawn sussegwentament waslu f'idejn ir-rikorrenti Carmel Spiteri k/a Spiteri De Bono et.

Difatti jekk taghmel kalkolu semplici jirrizulta li meta dawn iz-zewg porzjonijiet jigu maghduda flimkien il-qies jigi ezattament daqs il-qies li r-rikorrenti xtraw bil- kuntratt taghhom u cioe' 7T 4S 0K li referenza ghalih ser issir aktar il' quddiem.

Kuntratt ta' bejgh datat 6 ta' Settembru, 1967 fl-atti tan-Nutar Joseph Felix Greenaway (ara kuntratt a fol.

13 et seq tal-process) li permezz tieghu Carmelo Babayaro u Nazzareno Babayaro bieghu u trasferew l-imsemmija porzjonijiet immarkati fuq il-pjanta bin- numru 2 u bin-numru 3 lill-Onorevoli Perit Dominic Caruana Pulls fejn l- art giet deskritta bil-mod segwenti:

ibieghu u

jittrasferixxu

'Bis-sahha ta' dana l-att il-fuq imsemmija Carmelo Babayaro u Nazzareno Babayaro lil fuq imsemmi Onorevoli Dominic Caruana Pulls li jaccetta, jixtri u jakkwista bicca raba il-Bahrija, limiti tar-Rabat, Malta, li taghmel parti mill-"Ewwel u t-Tieni Porzjoni" ta' "Hbuliet il- Luq" mit-territorji tal-Bahrija, tal-kejl komplessiv dina l- bicca raba ta' cirka sebghat itmiem u erbghat sighan (7 tmi.

0 mon) u tikkonfina mil-lbic in parti ma trieq pubblika u in parti ma gid ta' Lorenzo Risso, mil-griegal ma gid ta' Domenico Conti Lacey, mill-majjistral ma gid ta' Pawla Risso u mix-xlokk ma gid ta' Giusepppi Megahern kif soggetta dina

ta'

l-bicca raba ghar-rata' taghha ta' cens annwu u perpetwu ta' erbgha liri u sittax il-xelin (£4.16.0) li jithallas lil eredi tal- Konti Francesco Paolo Padley Cascino u kif soggetta flimkien ma fondi ohra bhala formanti parti mill-Ewwel u t- Tieni Porzjoni ghar-rata territorju proporzjonali mid-decimi propositorjali fis-sena in perpetwu ta' zewg sighan qamh u kif soggetta wkoll ghall-trejqa jew passagg bejn porzjonijiet ohra mill-istess raba "Ta' Hbuliet il-fuq" proprieta' ta' Giuseppi Megahern u Pawlu Tonkic kif indikata din jew passagg fl-att ta' divizjoni pubblikat minn Nutar Salvatore Greenaway fid-dsghatax (19) ta' Novembru elf disgha mija sitta u sittin (1966) fejn din il-bicca raba kienet messet lil-komparenti Carmelo u Elnaib, missier u iben Babayaro, liema bicca raba tinsab indikata bhala l-porzjonijiet numru tnejn u tlieta fuq il-pjanta annessa mall-istess att ta' divizjoni li kopja taghha qeghda hawn tigi annessa markata b'ittra "A".'

it-trejqa

Jigi nnutat li l-pjanta li giet annessa mal-kuntratt ta' divizjoni tad- 19 ta' Novembru, 1966 fl-atti tan-Nutar Salvatore Greenaway giet annessa wkoll ma' dan il-kuntratt.

Kuntratt ta' bejgh datat 4 ta' Novembru, 1988 fl-atti tan-Nutar Paul Cortis Gauci (ara kuntratt a fol.

19 et seq tal-process) li permezz tieghu l-Onorevoli Perit Dominic Caruana Pulls biegh u trasferixxa l- imsemmija porzjonijiet immarkati fuq il-pjanta bin-numru 2 u bin- numru 3 li fuqhom kienet inbniet villa lil Felicity-Anne Spiteri Enden fejn il- villa u l-art giet deskritta bil-mod segwenti:

Jigi nnutat ukoll li mal-kuntratt odjern giet esebita l-istess pjanta li kienet giet esebita mal-kuntratt ta' divizjoni tad-19 ta' Novembru, 1966 fl-atti tan-Nutar Salvatore Greenaway.

Kuntratt ta' bejgh datat 20 ta' April, 1990 fl-atti tan-Nutar Pierre Orland (ara kuntratt a fol.

25 et seq tal-process) li permezz tieghu Felicity-Anne Spiteri Enden bieghet u trasferiet l-imsemmija porzjonijiet

immarkati fuq il-pjanta bin-numru 2 u bin-numru 3 flimkien mal- villa li giet kostruwita fuqha lil Bernard Jean Montfort Hartley fejn l-art u l- villa gew deskritti bil-mod segwenti:

Bhala pjanta ntuzat l-istess li giet uzata mal-kuntratt ta' divizjoni tad-19 ta' Novembru, 1966 fl-atti tan-Nutar Salvatore Greenaway.

Kuntratt ta' bejgh datat 26 ta' Dicembru, 1994 fl-atti tan-Nutar Anthony Greenaway (ara kuntratt a fol.

32 et seq tal-process) li permezz tieghu Bernard Jean Montfort Hartley biegh u trasferixxa l-imsemmija porzjonijiet immarkati fuq il-pjanta bin-numru 2 u bin-numru 3 flimkien mal-villa li giet kostruita fuqha lir-rikorrenti Carmel sive Charles Spiteri k/a Spiteri De Bono u martu Ethelberta Spiteri k/a Spiteri De Bono fejn l-art u l-villa gew deskritti bil-mod segwenti:

Illi l-atturi sabiex ikomplu jsahhu t-titolu taghhom ressqu wkoll is- segwenti dokumenti: 6.

Numru ta' ricevuti tal-hlas tac-cens fuq Villa Xabbatur u l-art f'Ta' Hluqiet il-Luq, fl-Imtahleb, Ħ' Attard, Il-Gżira, Malta li jmorru lura bejn is-snin 1994 u l-2018 a fol.

431 et seq tal-process.

Kopji tad-decizjonijiet tal-kawza fl-ismijiet Carmel sive Charles Spiteri k/a Spiteri De Bono et -vs- Joseph Abel kemm tal-Prim'Awla tal-Qorti Civili deciza nhar il-21 ta' Marzu, 2018 (a fol.

526 et seq tal-process), kif ukoll tal-Qorti tal-Appell deciza ricenti nhar it-28 ta' Jannar, 2021 esebita permezz ta' nota datata 11 ta' Frar, 2021 li kienet tittratta kawza ta' spoll privilegjat fejn gie deciz li r-rikorrenti konjugi Gatt kellhom il-pussess tal-art mertu tal-kawza odjerna u ghalhekk l- Onorabbli Qorti ordnat li jigu ri-integrati fil-pussess taghha.

91 et seq tal-process fejn permezz tieghu l-Perit Cutajar ezamina diversi aeriel photos tul is-snin billi beda mis-sena 1998 sas-sena 2016.

Il-Perit Cutajar spjega li huwa kien gie nkarigat mir-rikorrenti konjugi Gatt sabiex jiddetermina fejn tinsab il-qasma bejn il-proprjetajiet fuq in-naha tax-Xlokk u jindaga jekk il-konfini tal-proprjeta' tar-rikorrenti kienux rispettati jew le minn terzi.

Bhala procedura huwa spjega li ghamel is-segwenti:

'Il-procedura li ntuzat sabiex jigi determinat fejn tinsab il- qasma tal-proprjeta' bejn l-art tas-sinjuri Gatt u dik ta' terzi fuq in-naha tax-Xlokk tikkonsisti: 1. f'survey ta' l-art fejn gew iddeterminati il-punti fissi fuq il- post li jikkonsistu f'hitan tas-sejjiegh, bini, xfar/sisien fil-blat kif ukoll xi parametri tal-proprjeta' ezistenti bhal hitan jew xi tal- sigar proprjeta'.

Gew stabiliti: il-perimetru tal-proprjeta tas-sinjuri Gatt mal-hitan tat-triq fuq in-naha tal-Lbic; hitan tal-qasma bejn il-proprjeta maghrufa bhala plot 1 u l-proprjeta' tas-sinjuri Gatt (plots 2 u 3) fin-naha tal-Punent; pal tal-bajtar imhawwel fin-naha tal-Majjistral tal-proprjeta bejn plot 1 u 2/3 bhala demarkazzjoni tal-linja divizorja; u sisien/hitan tas-sejjiegh fuq in-naha tal-Grigal tal-proprjeta' fuq il-Wied tal-Marca.

il-konfini

Superimpozizzjoni ta' ritratti mill-ajru mehuda f'diversi snin fuq is-survey sabiex wiehed jistabilixxi xi punti u/jew marki li kienu tnehhew jew spiccaw maz-zmien.

Determinazzjoni ta' l-arja skont dawn il-punti migbura u konstatazzjoni ta' l-istess arja ma dik indikata fil-kuntratt.

Konkluzjonijiet li wiehed seta' jikkonstata minn dan l- istharrig.

Wiehed seta wkoll jinnota l-istat tar-raba f'diversi snin mir- ritratti ta' l-ajru migbuda fis-snin 1998, 2004, 2008 u 2012 u li jinzammu mill-MEPA.

Rajt ukoll ir-ritratti mehuda mis- satellita (Google Earth) fid-dati 3 ta' April 2006, 21 ta' Mejju 2009, 25 ta' Awwissu 2011, 31 ta' Mejju 2012, 15 ta' April 2013, 11 ta' Jannar 2016, kif ukoll tat-30 ta' Marzu 2016.

Il-Qorti fliet in-notamenti li saru mill-Perit Ciancio fuq ir-ritratti tal-ajru u r-ritratti mis-satellita minn fejn bhala kronologija tal-fatti setghet tinnota is-segwenti: 1. mill-1998 sal-25 ta' Awwissu, 2011 ir-raba mertu tal-kawza odjerna dejjem jidher li kienet raba mhux mahduma.

2. fil-31 ta' Mejju, 2012 jidher li r-raba li tul is-snin ta' qabel kien jidher li mhux mahdum, beda jinhadem flimkien ma' raba iehor li huwa adjacenti ghalih.

3. mis-sena 2012 il' quddiem sas-sena 2013 ir-raba mertu tal-kawza odjerna dejjem jidher li qed jinhadem.

4. bejn il-15 ta' April, 2013 u l-11 ta' Jannar, 2016 jirrizulta tibdil fir- raba mertu tal-kawza odjerna stante li beda jinhadem aktar raba minn dak li kien jinhadem predecentament, b'dan li jfisser li l- 'area' tar-raba li beda jinhadem kibret.

Illi l-Perit Ian Ciancio ghamel is-segwenti konkluzjoni fir-rapport tieghu:

'Mir-ritratti ta' mill-ajru, minn survey li turi l-kobor ta' l-art u mill-pozizzjoni tas-sigar imhawwla mis-sinjuri Gatt, tidher car is-sekwenza ta' kif bdiet 'tittiehed' l-art u tintuza ghal skopijiet agrikoli minn terzi.

Illi fin-nota ta' sottomissjonjiet tieghu l-intimat Joseph Abel jargumenta u jishaq li dan ir-rapport huwa wiehed ex-parte u '...certament ukoll ma ghandu jkollu ebda valur probatorju peress illi l- inkariku tieghu gie esekwit fuq informazzjoni u istruzzjonijiet moghtija lilu mill-atturi biss fejn il-konvenut ma kien involut xejn;'.

Il-Qorti taqbel li r-rapport huwa wiehed ex-parte madanakollu tqis Ian Ciancio m'ghandhomx jigu skartati stante li, meta kkumparati mal- konkluzjonijiet raggunti mill-Perit Mario Rodrigues Fernandes li kien il-Perit Tekniku nominat mill-Qorti fil-kawza ta' spoll fl-ismijiet Carmel sive Charles Spiteri k/a Spiteri De Bono -vs- Joseph Abel bir-rikors guramentat numru 1112/2011, huma prattikament l- opportunita' li tara z-zewg konkluzjonijiet stante li r-rapport tal- Perit Mario Rodrigues Fernandes gie wkoll ipprezentat fl-atti a fol.

401 et seq tal- process fejn il-Perit ikkonkluda s-segwenti:

Il-Qorti ghandha

raggunti mill-Perit

l-konkluzjonijiet

Illi l-esponent ikkonstata illi ma kienx ghad hemm invazjoni tal-artijiet attrici sas-sena 2008, ref.

Dan ghaliex minn dak id-dokument jirrizulta illi l-art ma kienitx mahduma, kif jidher fid-dokumenti Dok.MP4), MP5).

Jidher minn Dok.MP8) illi parti mill-ghelieqi propjeta' tal- atturi bdew jinhadmu fl-2012.

Illi l-allegat invazjoni rrizultat illi tammonta ghal cirka 4288 metri kwadri.

Din l-invazjoni hija ndikata fl-aerial view (Dok.MP7) u dan wara illi l-esponent ha wkoll in konsiderazzjoni r- registrazzjonijiet ta' porzjonijiet ta' art mad-dipartiment tal- agrikoltura.

Is-sigar in kwistjoni kienu kif indikati fl-aerial view Dok.MP3) u Dok.MP9).'

Minn ezami ta' dawn iz-zewg rapporti jirrizulta li mhux minnu dak li qieghed jghid l-intimat Joseph Abel li l-art ilha ghand il- familja tieghu snin twal sahansitra jaccenna ghas-sena 1912 u lanqas li huwa halla r-raba mhux mahdum ghal ftit zmien sabiex 'jistrieh' stante li kif jirrizulta, r-raba ghamel snin twal fl-istess stat u nhadem biss meta sar l-att spoljattiv minnu.

Barra dawn il-provi dokumentarji, ir-rikorrenti ressqu wkoll xhieda li lkoll ikkonfermaw li r-raba mertu tal-kawza odjerna kienet tifforma parti mill-proprjeta' taghhom.

58 et seq tal-process) – bint ir-rikorrenti, u zewgha Mr John Conti Lacey-Davison (ara affidavit a fol.

394 tal-process) – bint ir- rikorrenti u zewgha l-Perit David Wubbels (ara affidavit a fol.

395 tal-process).

Dawn ix-xhieda lkoll ikkonfermaw li l-art mertu tal- kawza odjerna tifforma parti mill-art tar-rikorrenti, kif ukoll li kienu thawwlu xi sigar sabiex jigi demarkat il-konfini tal-art tar- rikorrenti fil-parti li fuqha hemm il-kwistjoni, u dan ftit wara li nxtrat l-art.

Tressaq ukoll bhala xhud Manuel Mangion Quintano - li huwa l-persuna li kien imur jittawwal fil-villa u r-raba ha jara hux kollox sew u li kien imur fir-raba ghal kacca.

Ix-xhud jghid li kien ilu jmur xi dsatax (19) il-sena pero' imbaghad fis-sena 2008 r-rikorrenti kienu tawh ic-cwievet sabiex ikollu liberu access ghal villa u r-raba anke dak in kwistjoni.

Jispjega li r-raba tar-rikorrenti Gatt qatt ma nhadem ghajr fl-2011 meta dahal fil-hbula l-intimat Stagno u beda jahdimhom hu.

jinhadmu

jekk kienu

'Dr Phyllis D’amato : Issa semejtilna jinhadmu dawn l-ucuh ta' Gatt?

Xhud : Sat-2011, minn meta xtraw sat-2011 dawn qatt ma nhadmu; pero' mbaghad jiena fl-ahhar ta' Awwissu 2011 mort nittawwal, ghax ridt insiefer hmistax, kien kollox sew.

Problem meta fid-9 ta' Ottubru tat-2011 sibt kaccatur u lili qalli li krielu Stagno.

Xhud : Fil-proprjeta' ta' Gatt.

U jien ghedtlu hawnhekk mhux ta' Stagno, ghedtlu ta' Gatt.

Qalli jiena krejtu.

Ghedtlu all right, ghedtlu issa, ghax kienu imsiefrin is-sinjuri Gatt, ghedtlu issa incempillhom, ghax jiena ma nistax niehu azzjoni ..'

Xhud : Tat-2011, hadem parti minn dik ir-raba Dr Phyllis D’amato : Min hadem parti?

Stagno hadem parti mir-raba ..

Xhud : .. parti mir-raba li ghandhom ta' Gatt; parti imma kien hadem dak iz-zmien.

Inti qabel ghedtilna mill-villa fuq, imbaghad hemm il-hbula imtarrgin.

Il-bicca li hadem fit- 2011 fejn tigi?

Il-Qorti : Isfel?

Fuq?

Xhud : Ghax hu hadem bi dritt peress ..

Dr Phyllis D’amato : Le; il-Qorti qed issaqsik fuq fejn il-villa Il-Qorti : Li tmiss ma' Stagno imtarrag ghedtli Xhud : Imtarrag.

Il-Qorti : Liema parti?

Xhud : Minn fuq s'isfel; qed tifhem?

Il-Qorti : Tmiss ma' ta' Stagno jigifieri?

Xhud : Ma genbu ezatt qieghed.

Il-Qorti : All right. … Il-Qorti : Inti bqajt tmur imma?

Mela konna fthemna mas- sinjuri Gatt li nitilghu sal-villa ..

Xhud : Kont jiena mat-tifel, u konna miftehmin mas-sinjura u mas- sinjur Gatt biex nitilghu; u tlajt qabilhom.

Kien fit-8 ta' Marzu 2015, u x'hin tlajt insib vann ipparkajt fid-drive.

U jiena nghdilek id-dritt ridt nistaqsi ghax setghu baghtu lil xi hadd huma ukoll.

U dhalt, harget mara, u lili qaltli .., staqsejtha ghedtilha hawn min baghatkom?

Issa peress li naf lis-sinjuri Gatt zewgt ibniet ghandhom ghedt – ma jistax ikun.

U sadanittant tela' t-tifel taghha ghax kien qieghed hemm u staqsejtu jien; qalli hawnhekk krejtu, qalli krejt ghal kacca u biex naghmel picnic u barbeques fid-drive.

Qalli qtajt il- katnazz.

Issa jien ma nistax nifhem ..'

In kontro-ezami fis-seduta tat-30 ta' Jannar, 2018 a fol.

504 et seq tal-process ix-xhud jikkonferma li lil John Abel missier l-intimat jafu b'idea peress li kien jarah jahdem ir-raba tieghu li jmiss mal- proprjeta' tar-rikorrenti u li dan jafu ghaliex ra l-pjanta.

'Dr Raphael Mangion Sultana Sant Fournier : Inti lil missier Joe Abel – John Abel jekk ilek hemm 19-il sena tiftakru hemm jahdem ir-raba?

Xhud : B'idea ghax kont narah fir-raba tieghu jahdem l-ghalqa biss.

Pero' qatt ma nzilt inkellmu jien.

Dr Raphael Mangion Sultana Sant Fournier : Issa naraw x'inhu tieghu; ghax inti mintix nutar jew dan; inti x'jghidulek ta' min hu r-raba, hux hekk?

Hux hekk? … Il-Qorti : Kif taf li hu r-raba tieghu?

Xhud : Jiena meta rawli l-pjanta fejn ghandhom taghhom, all right?

Rawli l-pjanta u fejn ghandhom ta' Stagno.

B'hekk naf li Stagno ghandu hemmhekk.

Il-bqija jiena ma nafx.'

A kuntrarju l-intimat Joseph Abel fl-atti ma ressaq l-ebda prova dokumentarja li permezz taghha juri li l-art hija proprjeta' tieghu.

In fatti l-argument tal-intimat huwa semplicement li l-art giet akkwistata bi preskrizzjoni madanakollu kif irrizulta aktar il- quddiem din l-eccezzjoni giet michuda.

556 et seq tal-process xehed illi:

Missieri kellu raba li jmiss ma dan tal-kawza qabel mahdum minn Ħal Qormi.

Hekk kif gie nieqes Ħal Qormi, dan ir-raba beda jinhadem minn nannu tieghi cioe Salvu Abel.

Dan gara ftit wara t-tieni Gwerra cioe ghal habta tal-hamsinijiet.

Missieri kien ighin lil missieru (in-nannu tieghi) fix-xoghol ta din ir-raba u baqa jahdimha missieri sa ftit qabel ma marad, cioe madwar disa snin qabel ma miet fis-sena 2010.

Jiena ta seba snin, cioe ghal habta tas-sena 1979, kont bdejt nghin lil missieri fix-xoghol tar-raba nkluz din tal-kawza.

Ir- raba li kont nahdem kien jestendi sa fuq nett fejn hemm il- villa li parti minnha tinsab miggielda f'din il-kawza.

Tul dan iz-zmien kollu hadd qatt ma smajt lil missieri jghid li din l-ghalqa kienet ta xi persuna ohra.

Sa fejn naf jien missieri dejjem hadem din l-ghalqa bhal li kienu kien is-sid taghha.

Ghalhekk insostni li din ir-raba tal-kawza tappartjeni lili bhala proprjetarji il-ghaliex sa minn ftit taz-zmien wara t- tieni Gwerra Dinija dejjem kienet u ghadha fil-pussess tal- familja tieghi cioe tan-nannu tieghi u ta missieri sakemm giet ghandi u dana bil-hsieb genwin li din kienet tassew taghna w liema pussess baqa mhux disturbat minn hadd lanqas mill-persuni proprjetarji tal-Villa qabel il-familja Spiteri k/a Spiteri De Bono.'

L-intimat ressaq ukoll bhala xhieda lil Lino Al Shlash Cassar (ara xhieda a fol.

559 et seq tal-process), Julian Cassar Agius (ara xhieda fit-tielet volum tal-process) u Joe Conti Lacey (ara xhieda wkoll fit-tielet volum tal-process).

Ix-xhieda kollha jghidu li huma kienu jmorru fir-raba ghal skop ta' kacca u li nghataw l-awtorita' li jaghmlu dan mill-intimat Joseph Abel.

Il-Qorti taghmel referenza partikolari ghax-xhieda ta' Lino Al Shlash Cassar li nghatat fis-seduta ta' 26 ta' Frar, 2019 fejn jghid li l-ghalqa ma kinitx tinhadem u li bdiet tinhadem wara li sar xi xoghol fiha.

Hekk xehed illi:

'Dr Raphael Mangion Sultana Sant Fournier : Dik il-parti t'isfel mill-villa, lil min taf f'dik il-parti?

Xhud : Il-papa' ta' Joseph, u lil Joe.

Xhud : Hemmhekk ma kienx jinhadem, imma mbaghad jien u Joseph tellajna l-hitan hratnieh, ghamilna sigar.

Xhud : Issa ilu 15 years ago Dr Raphael Mangion Sultana Sant Fournier : U qabel ma ghamiltu hekk 15-il sena ilu min kien hem fiha din l-ghalqa?

Il-papa' ta' Joseph baghatna hemm Dr Raphael Mangion Sultana Sant Fournier : Il-papa' ta' Joseph baghtek hemm; u x'baghtek hemm taghmel?

Xhud : Mhux biex noqghod ghal kacca hemmhekk hu!

U meta qed tghid 15-il sena hrattuha u tellajtu l- hitan, sal-lum qatt zammek xi hadd?

Xhud : No qatt qatt.

Ix-xiehda ta' Lino Al Shlash Cassar nghatat fis-sena 2019 ghalhekk jekk isir kalkolu semplici jirrizulta li l-allegati xoghlijiet fuq l-art skont dan ix-xhud saru fis-sena 2004.

Mill-aeriel photos li gew annessi fil- process, kif ukoll mir-rapporti kemm tal-Perit Ian Ciancio, kif ukoll minn dak tal-Perit Tekniku Mario Rodrigues Fernandes jirrizulta li mhux minnu li fir-raba sar xi xoghol lura fis-sena 2004 pero' x-xoghol sar ferm wara - fis-sena 2011.

Il-Qorti b'referenza ghax-xhieda ta' Julian Cassar Agius, l-Qorti tqis li din ma ghandhiex mill-verita' partikolarment meta in kontro- ezami gie konfrontat bil-fatt li hu kien mar ikellem lir-rikorrenti fejn ir-rikorrenti jsostnu li dan kien sabiex jikrulu l-art filwaqt li hu qal li kumbinazzjoni rahom hergin gewwa H'Attard u ried jintroduci lilu nnifsu.

Il-Qorti tqis li huwa inverosimili hafna li x- xhud waqaf waqt li kien qed isuq b'kumbinazzjoni sabiex ikellem lir-rikorrenti semplicement sabiex jintroduci ruhhu anzi pjuttost joqoghdu r-rikorrenti sabiex temmen li hu stess fittex fejn jawtorizzawh jikkaccja mill-post:

tkellimhom lis-Sinjuri Gatt?

Biex nintroduci lili nnifsi u ghax qatt ma kellimthom jiena qabel.

Xtaqt inkellimhom biex insir naf min huma u

nghidilhom jiena Julian ta', li mmur hemm fuq.

Dr Phyllis D’amato: Jigifieri biex tintroduci lilek innifsek kellek tfittex fejn joqoghdu.

Kif sibt fejn joqoghdu?

Jiena ma fittixtx fejn joqoghdu.

Jiena rajthom barra ghax jiena kont noqghod H'Attard dak iz-zmien, ok.'

Il-Qorti rat allura li x-xhieda mressqa mill-intimat Stagno se mai ikkonfermaw biss li kienu jkunu fl-eghlieqi biex jikkaccjaw.

Dan il-fattur biss ma jhallix prova tal-uzu fl-ghalqa li ma tkunx tinhadem u ghalhekk mhux neccessarjament l-atturi setghu jindunaw b'dak li kienu qed jaghmlu bil-barka tal-intimat Abel.

Minn naha l-ohra l-allegazzjonijiet tal-intimat li hu flimkien ma' missieru ilu jahdem il-porzjonijiet tal-eghlieqi in kwistjoni huma kontestati mir-ritratti mill-ajru u s-'surveys' prezentati fl-atti, kif ukoll mill-istess xhieda li ressaq hu li sostnew li l-eghlieqi ma l- kienux mahduma. inkonsistenzi kollha dwar dak allegat mill-intimat u stante wkoll in-nuqqas evidenti ta' prova da parti tal-intimat dwar xi tip ta' titolu ma l-art, il-Qorti ma tqisx li gie sufficjentement pruvat li l-art ilha ghand l-intimat animo domini ghall-snin twal.

Anzi huwa car li lejn is-sena 2011 l-intimat iddecieda, ghal ragunijiet li jaf biss hu stess, li jinvadi l-art tar-rikorrenti u jibda jsostni li hija tieghu.

Il-Qorti ghalhekk rinfacjata b'dawn

Mill-banda l-ohra l-Qorti fid-dawl ta' dak kollu suespost tqis li r- rikorrenti ressqu provi li ma jhallu l-ebdu dubju li r-raba u l-villa formanti parti mill-art ta' 'Ix-Xabbatur', fi triq bla isem, fil-Bahrija, limiti tar-Rabat, Malta hija proprjeta' taghhom.

Ghalhekk il-Qorti ser tghaddi sabiex tilqa' t-talbiet kollha relatati mal-proprjeta' tal- imsemmija art u tichad l-eccezzjonijiet kollha tal-intimat.

Decizjoni: Ghaldaqstant ghar-ragunijiet kollha suesposti din il-Qorti tghaddi sabiex taqta' u tiddeciedi l-kawza odjerna kif isegwi:

Tichad l-eccezzjonijiet kollha tal-intimat Joseph Abel;

Tilqa' l-ewwel talba tar-rikorrenti u tiddikjara u tiddeciedi li l-intimat qed jokkupa minghajr titolu validu fil-ligi parti mill-proprjeta' tar-rikorrenti fuq imsemmija, ossia r-raba taghhom anness u formanti parti mill-art ta' 'Ix-Xabbatur', fi triq bla isem, fil-Bahrija, limiti tar-Rabat, Malta kif delinjata bl-ahmar fil-pjanta a fol.

1896 tal-process;

Tilqa' t-tieni talba u konsegwentement tikkundanna lill- istess intimat sabiex, fi zmien xahar minn meta din id- decizjoni ssir res judicata, jivvaka minn kwalunkwe parti li qed jokkupa mill-istess proprjeta' kif delinjata bl-ahmar fil- pjanta a fol.

189 (ara foot note 6) tal-process u jirrilaxxjaha battala favur ir-rikorrenti konjugi Gatt.

189 jikkonsisti f'Survey redatt minn CM Surveying Ltd. u li jgib id-data tas-6 ta' April, 2016.

Dan is-Survey ghandu jittiehed bhala formanti parti integrali minn din id-decizjoni w'ghal dan il-ghan qed jigi ffirmat u ttimbrat bid-data ta' din id-decizjoni mill-Qorti.

(EUR.LAW), LL.D. 15 ta' Lulju, 2021 Karen Polidano Deputat Registratur 15 ta' Lulju, 2021


QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA ONOR.

IMĦALLEF ROBERT G. MANGION SEDUTA TAL-15 TA' LULJU 2021

Ġur.

Carmela Jecheva (K.I. Numru 483476(M)) 4.

Joe u Maria Magdalena Azzopardi

Rat ir-rikors ġuramentat ta' Bank of Valletta p.l.c. ippreżentat fil-11 ta'

Lulju, 2016 li permezz tiegħu ppremettiet u talbet is-segwenti:

Illi permezz ta' zewg kuntratti, wiehed minnhom in atti n-Nutar

"A") u l-iehor in

atti n-Nutar Dottor Malcolm Caruana Giordimaina datat 30 ta' Ottubru 2006 (Dok.

is-socjeta' attrici ikkoncediet facilitajiet bankarji lis-socjeta' Tower Manor

Illi s-socjeta' attrici tinsab kreditrici tas-socjeta' Tower Manor

Limited fis-somma ta' miljun, tlett mija u hamest elef, hames mija u hdax-

il Ewro u tlieta u tletin centezmu (€1,305,511.33) bilanc ghad-debitu fil-

"Loan Accounts" ta' Tower Manor Limited mal-Bank of Valletta p.l.c.

"D1 sa D4") flimkien ma' l-imghax ulterjuri

mis-27 ta' Jannar 2016 sad-data ta' l-effettiv pagament;

Illi permezz ta' skrittura privata datata 4 ta' Jannar 2004 (Dok.

Tower Manor Limited, id-debiti ta' l-istess Tower Manor Limited ghaf-

favur tal-Bank of Valletta p.l.c. sal-valur ta' tmien mija u tmienja u tletin

elf, hames mija u erbgha u sebghin Ewro (€838,574.00) flimkien ma l-

ispejjez u l-imghaxijiet

Joseph u Maria Magdalena mizzewgin Quattromani iggarantew flimkien u

"in solidum" ma' Tower Manor Limited, id-debiti ta' l-istess Tower Manor

Limited ghaf-favur tal-Bank of Valletta p.l.c. sal-valur ta' tmien mija u

tmienja u tletin elf, hames mija u erbgha u sebghin Ewro (€838,574.00)

flimkien ma l-ispejjez u l-imghaxijiet

Illi sehhew wahda jew aktar mill-grajjiet imsemmija fil-kuntratti u

skritturi privati fuq imsemmija (u hawn ezebiti bhala Dokument 'A', 'B',

'E' u 'F') partikolarment imma mhux esklussivament, billi John Spiteri Fondacaro u

Carmen Jecheva, Joseph u Maria Magdalena mizzewgin Azzopardi u s-

socjeta' Tower Manor Limited:-

(a) naqsu milli jhallsu il-pagamenti dovuti lis-socjeta' mittenti kif stipulat

fl-imsemmija kuntratti u skritturi privati, (b) kienu inadempjenti f'obbligi

ohra minnhom assunti fl-istess kuntratti u skritturi privati sopraindikati,

u/jew, (c) hemm bidliet materjali fic-cirkostanzi ta' l-istess John Spiteri Fondacaro u

Carmen Jecheva, Joseph u Maria Magdalena mizzewgin Azzopardi

is-socjeta' Tower Manor Limited li jipperikolaw jew jaffettwaw hazin il-

possibilita' tal-hlas lura ta' l-imsemmi debitu dovut lis-socjeta' attrici.

Illi l-attur nomine jaf bil-fatti fuq imsemmija personalment;

Illi l-konvenuti John Spiteri Fondacaro u Carmen Jecheva, Joseph u Maria

Magdalena mizzewgin Azzopardi u s-socjeta' Tower Manor Limited

gew interpellati permezz ta' ittri ufficjali datati 2 ta' Gunju 2014 li kopja

taghhom qed jigu hawn esebiti u mmarkati Dok.

"G", "H" u "I" sabiex

jithallas d-dejn fuq imsemmi, izda dawn baqghu inadampjenti u ghal din

ir-raguni kellha ssir din il-kawza.

Ghaldaqstant, wara li jsiru d-dikjarazzjonijiet necessarji u li jinghataw il-

provvedimenti opportuni, jghidu il-konvenuti ghaliex m'ghandhiex Din il-

Qorti Tilqa' it-talbiet tas-socjeta' attrici li qeda hawn titlob li Din il-Qorti

Tiddikjara u Tiddeciedi illi sehhew wahda jew aktar mill-grajjiet

imsemmija fil-kuntratti u fl-iskritturi privati fuq imsemmija (u hawn ezebiti

bhala Dokumenti 'A', 'B'', "E" u "F'') partikolarment imma mhux

Magdalena mizzewgin Azzopardi u s-socjeta' Tower Manor Limited (a)

naqsu milli jhallsu il-pagamenti dovuti lis-socjeta' mittenti kif stipulat fl-

imsemmija kuntratti u skritturi privati (b) kienu inadempjenti f'obbligi ohra

minnhom assunti fl-istess kuntratti u skritturi privati sopraindikati, u/jew,

Carmen Jecheva, Joseph u Maria Magdalena mizzewgin Azzopardi u s-

socjeta' Tower Manor Limited li jipperikolaw jew jaffettwaw hazin il-

possibilita' tal-hlas lura ta' l-imsemmi debitu dovut lis-socjeta' attrici.

Tikkundanna lis-socjeta' Tower Manor Limited ihallsu lis-socjeta'

attrici s-somma ta' miljun, tlett mija u hamest elef, hames mija u hdax-il

Ewro u tlieta u tletin centezmu (€1,305,511.33) bilanc ghad-debitu fil-

"Loan Accounts" ta' Tower Manor Limited mal-Bank of Valletta p.l.c.

"D1 sa D4") flimkien ma' l-imghax ulterjuri

mis-27 ta' Jannar 2016 sad-data ta' l-effettiv pagament;

Tikkundanna lil John Spiteri Fondacaro, Carmen Jecheva u lil Joseph u Maria

Magdalena mizzewgin Azzopardi ihallsu flimkien u in solidum ma'

Tower Manor Limited, lis-socjeta' attrici is-somma ta' tmien mija u tmienja

u tletin elf, hames mija u erbgha u sebghin Ewro (€838,574.00) bilanc minn

somma akbar ghad-debitu fil-"Loan Accounts" ta' Tower Manor Limited

ma' l-imghax ulterjuri mit-2 ta' Gunju 2014 sad-data ta' l-effettiv

Bl-ispejjez komprizi dawk ta' l-ittri ufficjali datati 2 ta' Gunju 2014 kontra

l-konvenuti u

tal-mandati

ta' Sewkestru

kontestwalment kontra il-konvneuti li huma ngunti minn issa sabiex jidhru

ghas-subizzjoni.

Rat ir-risposta ġuramentata ta' Tower Manor Ltd u ta' Joe u Maria

Magdalena konjuġi Quattromani ippreżentata fl-20 ta' Settembru, 2016

fejn jingħad kif ġej:

Illi fl-ewwel lok l-azzjoni kif proposta hija irrita u nulla in kwantu

intempestiva - jinghad illi l-attivita tas-socjeta intimata Tower Manor Ltd.

hija l-bejgh tal-proprjeta.

Il-bank rikorrenti dejjem sarulu pagamenti fuq

dak dovut fuq il-facilita ta' kreditu moghtija lis-socjeta intimata mal-bejgh

ta' proprjeta kif ser jirrizulta waqt it-trattazzjoni tal-kawza.

jinghad ukoll illi wara l-ittri ufficjali mibghuta lill-intimati odjerni fit-2 ta'

appartamenti gewwa Tower Manor Block A ghall-prezz ta' €140,000,

fl-atti tan-Nutar Dr. Jean Paul Peplow fl-4 ta' Mejju 2015 ghas-somma ta'

€17,000, mil-liema rikavat thallas il-bank rikorrenti wara t-taxxa; u dana

kif dejjem kienet il-prattika bejn il-partijiet.

intimata qeghdha fuq konvenju ma' terza persuna ghal bejgh ta' penthouse

u garaxx gewwa Tower Manor Block A, liema konvenju sar fl-4 ta' Frar

2016, u ghadu validu u li dwaru il-bank rikorrenti huwa pjenament a

konoxxenza, biss il-bejgh ghadu ma giex finalizzat minhabba xi ricerki illi

kienu ghadhom qed jivvettjaw l-istess bank, kif ser jirrizulta ukoll waqt it-

trattazzjoni tal-kawza – il-bank addirittura ta il-waivers necessarji sabiex

is-socjeta intimata Tower Manor Ltd tkun tista' tipprocedi bl-istess bejgh.

Dan ifisser illi ladarba jsir il-kuntratt ta' bejgh fl-imminenti, il-bank

rikorrenti ser ikun, bhal ma kienet dejjem il-prassi, qieghed jithallas – anzi

jinghad illi l-bank impona fuq l-istess waiver illi s-somma ta' €159,000

jithallsu gewwa l-loan account illi fuqu titratta din il-kawza;

Illi subordinatament u minghajr pregudizzju ghal dak suespost ghal

dak li jirrigwarda l-intimati Joe u Maria Magdalena konjugi Azzopardi

jigi eccepit illi l-garanzija datata 4 ta' Jannar 2004 li fuqha l-bank rikorrenti

qieghed jibbaza t-talba tieghu kontra l-istess intimati hija invalida in

kwantu saret fi zmien illi fiha l-obbligazzjoni principali u cjoe is-self lis-

socjeta intimata Tower Manor Ltd lanqas biss kienet jezizti – in fatti il-

kuntratti ezebiti mill-bank rikorrenti juru illi Lm360,000 gew mislufa fil-

31 ta' Jannar 2005, ossia sena wara l-garanzija ta' l-intimati konjugi

Quattromani, filwaqt illi t-tieni self ta' Lm200,000 sar fit-30 ta' Ottubru

2006, ossia aktar minn sena u nofs wara l-istess garanzija ta' l- 4 ta' Jannar

Illi fit-tielet lok u minghajr regudizzju ghal dak suespsot, l-ammont

mitluib huwa wiehed eccessiv ghal dak attwalment dovut u ghandhom isiru

il-konteggi relattivi okkorrendo bin-nomina ta' periti komputisti sabiex

issir din il-verifika;

Illi ghalhekk it-talbiet rikorrenti kontra s-socjeta intimata Tower

Manor u l-intimati Joe u Maria Magdalena konjugi Quattromani ghandhom

Salvi eccezzjonijiet ulterjuri permissibbli bil-ligi;

Bl-ispejjez kollha kontra s-socjeta rikorrenti li hija minn issa ingunta in

subizzjoni;

Rat l-atti tal-kawża;

Rat illi l-konvenuti John Spiteri Fondacaro u Carmela Jecheva ġew debitament

notifikati bis-saħħa tal-affissjoni u pubblikazzjoni kemm fil-gazzetta tal-

Gvern kif ukoll dik lokali (u dan wara li l-Marixxal eżekutant aċċeda fuq

il-post u ma fetaħ ħadd) iżda naqsu milli jippreżentaw risposta ġuramentata

u għalhekk huma meqjusa kontumaċi;

Rat il-provi li ġew ippreżentati waqt il-prosegwiment tal-kawża;

Rat in-nota ta' sottomissjonijiet tas-soċjetà attriċi ppreżentata fit-13 ta'

Jannar 2021 kif ukoll in-nota ta' sottomissjonijiet tas-soċjetà Tower Manor

Ltd u konjuġi Quattromani ppreżentata fil-11 ta' Ġunju 2021;

Rat illi l-kawża tħalliet għal-lum għas-sentenza.

Ikkunsidrat;

Ġew eżebiti diversi dokumenti minn fejn jirriżulta illi permezz ta' kuntratt

permezz ta' kuntratt ieħor quddiem in-Nutar Dr Malcolm Caruana Giordimaina datat

30 ta' Ottubru 20062, il-bank attur ikkonċeda faċilita bankarja lis-soċjetà

konvenuta Tower Manor Limited fis-somma kumplessiva ta' ħames mija u

sittin elf Liri Maltin (Lm560,000) ekwivalenti għal miljun, tlett mija u erbat

elef, erba' mija u disgħa u erbgħin ewro u għaxar ċenteżmi

Preċedentement, permezz ta' skrittura privata datata 4 ta' Jannar 2004,

John Spiteri Fondacaro u Carmen Jecheva iggarantew flimkien u in solidum mas-soċjetà

Tower Manor Limited, id-debiti futuri tal-istess soċjetà favur il-Bank of

Valletta sal-valur ta' tlett mija u sittin elf Liri Maltin (Lm360,000)

ekwivalenti għal tmien mija tmienja u tletin elf, ħames mija u erbgħa u

sebgħin ewro u tnejn u erbgħin ċenteżmu (€838,574.42) flimkien ma' l-

ispejjeż u imgħaxijiet.3 Skrittura simili għal din ġiet iffirmata wkoll minn

Joseph u Maria Magdalena konjuġi Quattromani, liema ukoll ġiet iffirmata

fl-4 ta' Jannar 2004 b'garanzija sal-valur Lm360,000 flimkien ukoll mal-

ispejjeż u imgħaxijiet.4

George Bianco Corrieri, Head of Recoveries Department mas-soċjetà

attriċi, waqt is-seduta miżmuma fit-30 ta' Jannar 2017 spjega li huwa jieħu

ħsieb il-kont tas-soċjetà konvenuta.

Jikkonferma li wara l-11 ta' Lulju 2016

ma sar l-ebda pagament mill-konvenuti.

Jgħid li kien hemm ftehim bejn is-

soċjetà konvenuta u l-Bank li l-ħlas isir mill-bejgħ tal-proprjetà iżda l-bejgħ

tal-proprjetà waqa' lura, fejn għalkemm kien qiegħed isir xi bejgħ dan ma

kienx qiegħed ikopri l-imgħaxijiet.

Ix-xhud jispjega li d-depożiti li saru fil-

1 Paġna 5 et seeq tal-proċess.

2 Paġna 13 et seq tal-proċess.

3 Paġna 31 et seq tal-proċess.

4 Paġna 35 et seq tal-proċess.

kont tas-self kien proprju wara li l-konvenuti ġew interpellati b'ittra

uffiċċjali sabiex jersqu għall-ħlas.

Jippreċiża li kien sar depożitu ta' €59,000 sabiex seta' jinbiegħ

appartament internament immarkat 11 formanti parti mill-blokka bl-isem

Tower Manor Court fis-6 t'Ottubru 20145, sar depożitu ieħor ta' €59,000

għal appartament internament immarkat 5 fis-6 t'Ottubru 20146, sar

depożitu ta' €118,000 għal appartamenti internament immarkati 2 u 14 fit-

2 ta' Diċembru 20147, u sar depożitu fuq garaxx numru 8 fis-somma ta'

Jispjega li wara l-11 ta' Lulju 2016 inħarġet waiver letter għal bejgħ tal-

penthouse iżda din kellha tiġi estiża diversi drabi għaliex il-kuntratt qatt

ma ġie ppubblikat u minn informazzjoni li x-xhud għandu dak il-bejgħ

Is-Sur Cassar White spjega li meta huwa kellu diskussjonijiet mas-Sur

Quattromani lejn l-aħħar tas-sena 2014 u bidu 2015, ġiet a konoxxenza

tiegħu li s-Sur Quattromani kien qiegħed jikri xi proprjetà lill-Awtorità tad-

Djar mingħajr il-permess tal-Bank u dan bi preġudizzju għall-istess bank.

Jgħid li fil-kuntratt fil-fatt hemm kundizzjoni li ma jistax isir kiri mingħajr

il-permess tal-Bank.

Waqt il-kontro-eżami s-Sur Bianco Corrieri ikkonferma li jaf li sar il-bejgħ

ta' penthouse u garaxx wara s-sena 2017 u jaf ukoll li l-Bank ħa xi flus iżda

ma jafx l-ammont eżatt kemm ħa.

Jgħid li meta jsir il-bejgħ, mill-prezz tal-

bejgħ jitnaqqsu t-taxxi u l-brokerage fees u l-kumplament jieħdu l-bank.

Għal mistoqsija jekk kienx hemm istanzi fejn il-bank irrifjuta li joħroġ

waiver letter għaliex ma kienux jaqblu mal-prezz, ix-xhud jgħid li iva kien

hemm istanzi fejn talab lis-Sur Quattromani jerġa' jinnegozja l-prezz

5 Paġna 129 tal-proċess.

6 Paġna 131 tal-proċess.

7 Paġna 133 tal-proċess.

8 Paġna 135 tal-proċess.

9 Paġna 140 tal-proċess.

sakemm il-Bank ikun sodisfatt bil-prezz.

Meta l-Bank ikun kuntent bil-

prezz li jkun sejjer isir il-bejgħ jgħaddi sabiex joħroġ waiver letter.

x'kien li wassal il-Bank biex jiftaħ dawn il-proċeduri ix-xhud jgħid hekk:

"Il-punt li wassalna kienu culmination ta' hafna affarijiet.

kien hemm bejn id-diretturi u l-ex mara ta wiehed mid-diretturi.

Dan il-

fatt li qed issemmi inti ta' kiri minghajr l-awtorizazzjoni tal-bank u l-

fatt illi t-total outstanding balance, l-exposure tal-bank meta mqabbel

mas-sigurta tal-bank.

Kellna unsecured element li kien sostanzjali."10

Meta in kontro-eżami ġie issuġġeriet lix-xhud li kien il-bank stess li

issuġġerixxa illi jiġu mikrija taħt skema maħruġa mill-Awtorità tad-Djar

sabiex il-bejgħ ta' dawk il-proprjetajiet jiġu faċilitat, ix-xhud jgħid li ma

jafx b'dan; li jaf żgur kien li l-kera ma kinitx qiegħda tgħaddi lejn il-bank.

Ix-xhud ġie mistoqsi dwar il-ftehim li l-ħlas isir ma' kull bejgħ ta' xi

appartament u mhux kull xahar, u x-xhud jgħid li hija l-prassi ġenerali fi

żviluppi ta' din ix-xorta, però jgħid li dan ma jfissirx li wieħed għandu jieħu

ħafna snin biex ibiegħ post; jgħid li jrid ikun hemm ċertu frekwenza u ċertu

sostenn ta' bejgħ.

F'dan il-każ li ġara kien li l-bejgħ kien wieħed kajman

ħafna u l-Bank ried jipproteġi l-pożizzjoni tiegħu minħabba li l-imgħax

jibda jieħu mill-equity li jkun hemm fil-proprjetà.

Meta ġie mistoqsi jekk

kienx jaf li mill-uffiċċju legali tal-Bank ma kienux jafu li nħarġet waiver

letter fuq il-penthouse ix-xhud jgħid li ma jafx dwar dan u għalhekk

m'għandux konoxxenza li d-diffikultà li jsir il-kuntratt finali kienet ġejja

mill-bank.

In ri-eżami x-xhud spjega li saru xi pagamenti fil-21 t'Awwissu 2018 kif

ukoll fl-4 ta' Marzu 2020 però jgħid li dawn il-pagamenti lanqas kienu

biżżejjed biex jaqtgħu l-interessi.

10 Paġna 235 tal-proċess.

Il-konvenut Joe Azzopardi prodott inizjalment mill-bank attur l-ewwel

xhed li huwa jaqbel mar-rendikont li ġie ippreżentat mill-bank; matul it-

testimonjanza tiegħu f'udjenza sussegwenti spjega li huwa mhux daqshekk

intiż fir-rendikont u għalhekk għadda d-dokumentazzjoni lill-accountant

sabiex jivverifika l-affarijiet kollha.

Ix-xhud spjega li l-ftehim li kellhom

mal-bank kien li kull bejgħ li jsir kellhom jagħmlu pagament u jgħid li fil-

fatt hekk kien qiegħed isir, b'dan ifisser għalhekk "li jekk ma jsirx bejgħ

Il-konvenut Joe Azzopardi spjega li s-soċjetà konvenuta xtrat biċċa art u

bniet 24 appartament, tlett iħwienet u numru ta' garaxxijiet u minn dawn

fadal il-ħwienet u ħames garaxxijiet.

Huwa spjega li s-soċjetà konvenuta

kienet ħadet self minn Bank of Valletta bi ftehim li l-bank jitħallas meta

jbiegħu.

Jispjega li kien hemm sitt appartamenti u possibbilment aktar fejn

il-bank ma kien ħa xejn.

Għalfejn kien għamel dan il-bank huwa ma jafx.

Meta xhed minn jeddu fl-udjenza tal-24 ta' Ġunju 2020 huwa spjega kif

kien hemm okkazzjonijiet fejn il-bank attur ħareġ waiver sabiex jinbiegħu

xi appartamenti li għal dik il-waiver il-bank ma rċeva l-ebda pagament

akkont.

Il-konvenut Quattromani jiddeskrivi dawn iċ-ċirkostanzi bħala

Fuq domandi tal-Qorti ix-xhud spjega illi meta kien jiġri hekk, u ċioe' li l-

bank joħroġ waiver u ma jitħallas xejn, il-flus "kollha" kienu jmorru f'idejn

il-kumpanija konvenuta biex skond Quattromani "nuzawhom ghall-bini

stess u finishing."

Jgħid li kien mas-Sur Charles Glynn li kienu għamlu

dak l-arranġament fuq uħud mill-appartamenti; is-Sur George Bianco

Corrieri qatt ma mexa magħhom hekk.

Dwar il-kwistjoni tal-Awtorità tad-Djar ix-xhud jgħid li kien hemm żmien

meta l-bejgħ kien sejjer ħażin u xi ħadd mill-bank, li ma jiftakarx min kien,

kien qallu li ser toħroġ skema tajba ta' kiri u bejgħ.

appartamenti għaliex l-Awtorità hekk riedithom u kien għamel kif qalulu

tant li biegħ erba' appartamenti b'dik l-iskema.

Għal dawn l-erba'

appartamenti l-Bank ħareġ il-waiver letter u ħa li kellu jieħu.

Għall-mistoqsija in kontro-eżami jekk il-ftehim kienx jgħid li l-ħlas tas-self

kellu jsir fi żmien tlett snin u li ma kien hemm l-ebda arranġament li l-ħlas

isir meta jsir bejgħ, ix-xhud jgħid li għalkemm il-kuntratt jgħid hekk huma

dejjem imxew bis-sistema li l-ħlas isir mal-bejgħ.

Jikkonferma li wara l-

2009 il-Bank beda jiġri warajh sabiex ibiegħ l-appartamenti għaliex l-

imgħaxijiet kienu telgħin.

Jgħid li huwa qatt ma tkellem mal-Bank dwar

kif għandu jsir il-ħlas jekk ma jkunx hemm bejgħ.

Jikkonferma li mill-flus

tal-kera li kien idaħħal meta daħal fl-iskema tal-Awtorità tad-Djar xejn

minnhom ma ingħata lill-Bank.

L-accountant Edward Camilleri Fava, li ġie ingaġġat mis-Sur Quattromani

sabiex isiru l-accounts tal-kumpanija u jiġu awditjati, spjega li l-accounts

saru u ġew awditjati però ma jistgħux jiġu approvati għaliex id-Direttur l-

ieħor tal-kumpanija ċioe John Spiteri Fondacaro għalkemm għamlu diversi tentattivi

sabiex jagħmlu kuntatt miegħu dan kien kollu għalxejn.

Jgħid li l-aħħar accounts li ġew approvati kienu għas-sena 2004.

Fir-

rigward tal-Bank ix-xhud jispjega li l-kumpanija Tower Manor Limited

hija debitriċi tal-bank fis-somma ta' €1,445,000.

Ix-xhud jispjega li minn

dak li ra hu, ma hemm xejn xi jżomm lill-kumpanija milli tbiegħ proprjetà

li għandha, tant huwa l-każ li l-aħħar bejgħ sar fis-sena 2018, għalkemm il-

bejgħ kien qiegħed isir bil-mod.

Għall-mistoqsija tal-Qorti x'inhu l-valur

tal-immobbli li għandha l-kumpanija, ix-xhud jgħid li l-valur sal-aħħar tas-

sena 2017 huwa ta' €811,644 at cost.

Jgħid li bl-eżerċizzju li għamlu huma,

is-soċjetà konvenuta kapaċi tħallas id-dejn li għandha mal-bank.

Dan l-

eżerċizzju inħadem fuq valuri tas-suq mogħti lilhom mill-klijent tagħhom

però huma għamlu l-verifiki tagħhom sabiex jaraw jekk humiex raġonevoli

Jispjega li apparti d-dejn li s-soċjetà konvenuta għandha mal-bank, hija

għandha dejn ma' terzi ta' €17,000 kif ukoll €37,000 lejn l-azzjonisti.

Jispjega li għaddejja attività sabiex tinbiegħ aktar proprjetà tant li

riċentement kien hemm żewġ konvenji iżda waħda mid-diffikultajiet hija

illi hemm bżonn japprova il-bejgħ is-Sur Debono u jidher li din qiegħda

tkun diffiċli.

Ix-xhud ippreżenta rapport fejn fih spjega li sal-31 ta' Diċembru 2017 minn

26 appartament inbiegħu 23 u minn 25 garaxx sal-31 ta' Diċembru 2017

inbiegħu 18-il garaxx, l-ebda ħanut (li hemm 4) ma kien inbiegħ sal-31 ta'

Diċembru 2017.

Spjega f'dan id-dokument ukoll li fis-sena 2018 inbiegħet

il-penthouse u wieħed mill-garaxxijiet kif ukoll kien hemm konvenju fuq

żewġ appartamenti b'hekk ifisser li wara dan il-bejgħ is-soċjetà konvenuta

tkun biegħet l-appartamenti kollha u jkun jonqosha tbiegħ erbat iħwienet u

sitt garaxxijiet.

Jirrimarka wkoll li fis-sena 2015 il-bejgħ kien qiegħed isir b'telf u għal dan

is-Sur Quattromani spjegalu li kien hemm is-segwenti fatturi għalfejn kien

qiegħed isir il-bejgħ b'telf:

Ikkunsidrat;

Konsiderazzjonijiet tal-Qorti.

Din hija azzjoni għall-ħlas ta' bilanċ ta' kreditu dovut bis-saħħa tal-

kuntratti fuq imsemmija datati 31 ta' Jannar 2005 u 30 t'Ottubru 2006.

Permezz ta' dawn il-proċeduri l-Bank attur qiegħed jitlob il-ħlas tal-bilanċ

11 Paġna 216 tal-proċess.

kollu tas-self mogħti lis-soċjetà konvenuta, inkluż l-imgħaxijiet, għaliex

jgħid li l-istess ma żammitx mal-obbligazzjonijiet li ntrabtet bihom fil-

kuntratt ta' self minħabba morożità fil-pagamenti.

Il-bank attur qed jitlob

ukoll li l-garanti jiġu kkundannati jħallsu l-ammonti minnhom garantiti.

Ikkunsidrat;

L-Eċċezzjoni tal-Intempestivita'.

Il-ġurisprudenza nostrana tgħallimna li "il-ħtija fil-każ ta' inadempjenza

ta' obbligazzjoni hija nsita fl-inadempjenza stess, ammenokke l-parti

inadempjenti ma tippruvax il-każ fortuwitu jew il-forza maġġuri, jew

raġuni oħra ta' eżenzjoni mir-responsabilità"12.

B'dokument anness u formanti parti mill-kuntratt tas-self tal-31 ta' Jannar

Waqt il-prosegwiment tal-kawża s-soċjetà attriċi spjegat li apparti li s-

soċjetà konvenuta kienet naqset milli tagħmel depożiti fil-kont b'mod

frekwenti, kien sar ukoll kiri ta' uħud mill-appartamenti fil-blokka mertu

tal-kawża mingħajr ma intalab permess mill-Bank sabiex dan isir.

jinsisti li fil-kuntratti hemm klawżola speċifika fejn biha s-soċjetà

konvenuta intrabtet li ma tikrix jekk mhux bil-kunsens tal-Bank.

12 Nicola Berry et vs. Nicolina Peplow deċiża mill-Qorti tal-Appell fil-5 ta' Ġunju 1959.

Ara wkoll Joseph Altarhouni et vs. JD Lifts Supplies Limited (Ċit Nru 91/2003) deċiża mill-Qorti tal- Appell (sede Inferjuri) fl-14 ta' Diċembru 2006.

13 Paġna 11 tal-proċess.

Fil-fatt din il-Qorti tosserva li fiż-żewġ kuntratti surreferiti, is-soċjetà

Il-konvenut Joe Azzopardi ma nnegax li kien hemm xi appartamenti li

fil-fatt ġew mikrija taħt waħda mill-iskemi maħruġa mill-Awtorità tad-Djar

u lanqas ma jinnega li l-kirja ma kinitx qiegħda tiġi depożitata l-Bank però

jgħid li bis-saħħa ta' din l-iskema s-soċjetà konvenuta irnexxilha tbiegħ

erba' appartamenti.

b'din għaliex ħareġ waiver letter fuq l-erba' appartamenti u l-Bank ħa l-

flus li kellu jieħu minnhom.

Il-Bank dan ma ċaħdux.

Din il-Qorti mhux ħa

tidħol fil-mertu ta' jekk il-Bank kellux, o meno, joħroġ il-waiver letter

meta kien jaf li l-appartament qiegħed jiġi mikri mingħajr permess bil-

miktub, però tirrimarka li mill-mument li s-soċjetà konvenuta bdiet tikri xi

appartament li kellha mingħajr ma talbet permess tal-Bank meta kienet

obbligat ruħha li dan ma tagħmlux jekk mhux bil-kunsens miktub tal-Bank,

is-soċjetà konvenuta kisret waħda mill-kundizzjonijiet kuntrattwali.

Bażi li fuqu il-Bank jista' jiddikjara li s-self huwa dovut b'mod immedjat

flimkien mal-imgħax u spejjeż huwa meta l-klijent, f'dan il-każ is-soċjetà

jikser waħda mill-kundizzjonijiet

li ġew espressament

Jista' jagħti l-każ li l-kiri kien mezz tajjeb sabiex il-bejgħ tal-appartamenti

jsir aktar faċli iżda wieħed għandu jiżgura li bl-azzjoni li jagħmel ser jibqa'

fil-parametri tal-kuntratt u ċioe fil-parametri ta' dak li ftiehem.

Kif ingħad

mill-Qorti Ċivili Prim'Awla fis-sentenza tagħha tat-3 ta' Ottubru 2002, fil-

kawża fl-ismijiet Joseph Newton vs. Joseph Sutherns et (Ċit Nru 108/1993

14 Paġni 9 u 19 tal-proċess.

"Kien dmir tieghu li, qabel ma jiffirma, jaqra sew dak li kien se jiffirma,

u jekk m'ghamilx hekk, irid ibati l-konsegwenzi tan-negligenza tieghu.

Meta jkun hemm skrittura ffirmata minn parti, hu prezunt li hu accetta

dak kollu li jkun regolat fl-iskrittura, u jridu jirrizultaw provi cari u

konkludenti biex jigi skartat dak li kien hemm miktub."

L-atteġġjament tas-soċjetà konvenuta - meta kriet numru ta' appartamenti

mingħajr permess tal-Bank - ta lok sabiex il-bank ikun jista' jipproċedi

għall-ħlas immedjat tas-self flimkien mal-imgħaxijiet u spejjeż u dan kif

kien ġie pattwit bejn il-partijiet.

Il-Bank jispjega wkoll li din l-azzjoni ġiet ukoll istitwieta wara li s-soċjetà

konvenuta naqset milli tagħmel pagamenti frekwenti u naqset li s-self jiġi

mħallas fi żmien tlett snin kif miftiehem.

Issir referenza għall-kuntratti ta' self fejn ingħad li "unless otherwise

Mill-provi jirriżulta illi is-soċjeta' konvenuta ma onoratx it-terminu ta' tlett

snin u l-bank ma għamilx call in.

Tqis għalhekk illi il-bank kien estenda t-

terminu oriġinarjament pattwit.

Pero' dan lanqas ifisser kif qed jippretendi l-konvenut Azzopardi illi jekk

ma jsirx bejgħ allura ma hemmx obbligu li l-bilanċ tas-self jitħallas lura.

Din id-difiża da parti ta' Azzopardi ma ssib l-ebda korroborazzjoni mill-

atti ħlief it-testimonjanza tiegħu waħdu.

Huwa minnu li kif xhed ix-xhued Cassar Corrieri li għalkemm il-prassi hi illi

l-bank jitħallas lura ammonti akkont mal-bejgħ ta' proprjeta', dan

jiddependi minn każ għal każ u jiddependi wkoll jekk il-bejgħ ikunx tali li

ma jpoggiex il-ħlas lura tal-kapital u tal-imgħaxijiet f'riskju.

16 Paġni 6-7 u 14-15 tal-proċess

Għalkemm huwa minnu li ma kienx hemm ftehim mal-bank attur dwar il-

frekwenza tal-bejgħ tal-appartamenmti jew garaxxijiet sabiex il-bank ma

jqisx li kien hemm 'default', mill-banda l-oħra l-Qorti hija konvinta illi

kontra dak li xhed Joe Azzopardi, huwa fehem sew li m'huwiex ser jiġi

eżentat milli jħallas lura s-self jekk ma jkunx hemm bejgħ.

Fit-2 ta' Ġunju 2014 il-bank attur kien interpella b'ittri uffiċjali sew lis-

soċjeta' konvenuta kif ukoll lill-konvenuti l-oħra qua garanti.

jirriżultax li l-konvenuti ikkontestaw b'xi mod dik l-interpellazzjoni għall-

ħlas.

Il-Qorti tqis illi seħħew ġrajjiet li ai termini tal-kuntratti ta' self mertu tal-

kawża jintitolaw lill-bank attur sabiex jipproċedi kontra l-konvenuti għall-

ħlas lura tas-self mhux rifuż u tal-imgħaxijiet relativi.

Għalhekk il-Qorti tqis illi fil-mument li ġiet intavolata l-kawża l-bank attur

lill-konvenuti għall-ħlas

konsegwentment l-eċċezzjoni tal-intempestivita' sollevata mis-soċjeta'

konvenuta u mill-konvenuti Azzopardi hija respinta.

L-Eċċezzjoni illi l-Ammont Reklamat huwa Eċċessiv.

Is-soċjeta' konvenuta eċċepiet ukoll illi l-ammont reklamat mill-bank attur

huwa eċċessiv.

Dwar l-ammont attwalment dovut lill-bank attur,

irrispettivament minn tali eċċezzjoni, jibqa' l-oneru tal-bank attur li jressaq

provi sodisfaċenti in sostenn tal-ammont minnu reklamat.

L-Artikolu 562 tal-Kapitolu 12 jipprovdi illi: "Bla ħsara ta' kull

dispożizzjoni oħra tal-liġi, l-obbligu tal-prova ta' fatt imiss dejjem lil min

Kif ġie dikjarat fis-sentenza tal-Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) fl-ismijiet

Joseph Cauchi Jones vs. Joseph Gauci Cunningham, mogħtija fis-27 ta' Ġunju 1953 "ma hux

dubitat li r-regola generali hi l-"onus probandi" hu fuq min jafferma fatt

Il-bank attur ressaq propetti li juru l-ammonti mislufa, il-pagamenti akkont

b'rifuzzjoni kif ukoll l-ammonti bilanċjali dovuti.

Meta msejjaħ biex

jixhed il-konvenut Joe Azzopardi, l-ewwel xhed li jaqbel ma' dawk il-

prospetti; sussegwentement xhed illi kellu dubju u li kien inkariga lill-

accountant Edward Camilleri Fava sabiex jara fost oħrajn ir-rendikonti bankarji.

L-imsemmi komputista kkonferma li l-kumpanija Tower Manor Limited

hija debitriċi tal-bank attur u mill-kalkoli tiegħu sab li hija debitriċi fis-

somma ta' miljun, erba' mija u ħamsa u erbgħin elf ewro (€1,445,000).

Fil-fehma tal-Qorti it-testimonjanza ta' Camilleri Fava tikkorroboraha t-talbiet

attriċi u turi l-infondatezza tal-eċċezzjoni li l-ammont mitlub huwa

Għaldaqstant il-Qorti qed tirrespinġi l-eċċezzjoni li l-ammont mitlub huwa

L-Eċċezzjoni li l-Garanziji Personali huma Invalida.

Is-soċjetà konvenuta flimkien mal-konjuġi Quattromani eċċepew ukoll li l-

garanzija datata 4 ta' Jannar 2004 hija invalida stante li saret fi żmien illi

fiha l-obbligazzjoni prinċipali u ċioe s-self lis-soċjetà konvenuta ma kienx

eċċessiv.

wieħed eċċessiv.

għadu seħħ.

Dik il-garanzija tal-4 ta' Janar 2004 tipprovdi inter alia li ġej:

Huwa evidenti illi l-garanzija personali tirreferi mhux biss għad-dejn li

seta' kien eżistenti dak iż-żmien f'isem is-soċjeta' konvenuta iżda wkoll

is-self li s-soċjeta' konvenuta setgħat tieħu mingħand il-bank attur fil-futur

għal dik id-data.

Issir referenza wkoll għar-renova tal-faċilita' bankarja mertu tal-kawża.

Fl-estensjoni tal-2006 taħt is-sezzjoni Security Held hemm imniżżel hekk:

Fl-estensjoni tal-2009 hemm imniżżel ukoll taħt is-sezzjoni Security Held

Il-Qorti għalhekk ma tqisx din l-eċċezzjoni fondata.

Iżda dwar il-garanzija personali fil-konfront tal-konvenuti Azzopardi,

ġie sottomess fin-nota ta' osservazzjonijiet tagħhom illi l-konvenuta Maria

Magdalena Azzopardi ma hiex firmatarja fuq dik il-garanzija.

sottomissjoni, għalkemm mhux imressqa fil-forma ta' eċċezzjoni formali,

17 Paġna 32 tal-proċess.

Enfasi miżjud mill-Qorti.

18 Paġna 281 tal-proċess.

19 Paġna 285 tal-proċess.

xorta għandha tiġi trattata in kwantu tirreferi għall-obbligu tal-bank attur

illi fil-konfront tal-konvenuti kollha iressaq l-aħjar prova.

Il-Qorti eżaminat il-kopja awtentikata ta' din il-garanzija li tinstab a fol.

tal-proċess.

Sewwa qed jiġi sottomess mill-konjuġi Azzopardi illi l-

konvenuta Maria Magdalena Azzopardi ma ffirmatx il-garanzija li fuqħa

qed jistrieħ il-bank attur sabiex ipproċeda kontra tagħha.

Tenut kont illi l-

konvenuta Maria Magadalena Azzopardi ma ffirmatx il-garanzija,

isegwi illi t-talbiet attriċi fil-konfront tagħha ma humiex fondati.

Dwar dak sottomess mill-konvenuti Azzopardi illi in-Nutar Carmelo

Caruana Giordimaina ma ffirmax li spjega lill-firmatarju tal-garanzija il-konsegwenzi

legali tagħha, fil-fehma tal-Qorti tali nuqqas ma jġibx in-nullita' tal-

Dwar osservazzjonijiet fir-rigward ta' nuqqas ta' inizjali tal-konvenut

fuq diversi pagni

il-Qorti

osservazzjonijiet bħala irrelevanti tenut kont li l-konvenut Joe Azzopardi

fl-ebda stadju tal-kawża ma kkontesta li huwa ffirma garanzija personali

sabiex jagħmel tajjeb għall-ammont fiha indikat.

Għadaqstant il-Qorti qed tqis l-eċċezzjoni li l-garanzija hija invalida

għaliex magħmula qabel il-kuntratt tal-faċilita' bankarja bħala infondata;

pero' tqis illi fil-konfront tal-konvenuta Maria Magdalena Azzopardi ma

rriżultatx il-prova li hija ffirmat garanzija personali sabiex tagħmel tajjeb

għas-self tas-soċjeta' konvenuta mingħand il-bank attur.

Ikkunsidrat;

Ġaladarba l-Bank attur ipprova sodisfaċentement li kien hemm ksur ta'

obbligazzjonijiet pattwiti fil-kuntratti ta' self su-indikati, kif ukoll wera li

nonostante li interpella uffiċjalment lis-soċjetà konvenuta kif ukoll lill-

konvenuti permezz ta' ittra uffiċjali tat-2 ta' Ġunju 2014 sabiex jersqu

għall-ħlas tal-arretrati kollha u dawn baqgħu inadempjenti, il-Qorti tqis illi

l-bank attur ipprova sodisfaċentement il-pretensjonijiet tiegħu fil-konfront

tas-soċjeta' konvenuta kif ukoll fil-konfront tal-konvenuti l-oħra, eċċetto l-

konvenuta Maria Magdalena Azzopardi għar-raġuni fuq mogħtija.

Għalkemm fin-nota ta' sottomissjonijiet tagħhom il-konvenuti jsostnu li l-

valur tal-immobbli proprjeta' tas-soċjeta' konvenuta huwa biżżejjed sabiex

jagħmel tajjeb għall-kreditu tal-bank attur; anke jekk għas-saħħa tal-

argument dan huwa minnu; ma hux ta' ostakolu għat-talba tal-bank attur

għall-kanonizzazzjoni tal-kreditu fil-konfront sew tas-soċjeta' konvenuta

kif ukoll tal-konvenuti qua garanti.

Fir-rigward tal-ispejjeż, peress li l-Qorti qed issib illi t-talbiet attriċi fil-

konfront tal-konvenuta Maria Magdalena Azzopardi ma humiex fondati,

il-Qorti qed tiddeċiedi illi l-konvenuta Azzopardi m'għandiex tagħmel

tajjeb għall-ispejjeż tal-kawża.

Ma tqisx pero' li għandu jkun hemm temperament tal-ispejjeż fir-rigward

tal-konvenuti l-oħra tenut kont illi l-konvenuta Azzopardi ippreżentat ir-

risposta ġuramentata tagħha flimkien mas-soċjeta' konvenuta u flimkien

ma' żewgħa li fil-konfront tagħhom it-talbiet attriċi qed jiġu akkolti.

Għalhekk l-ispejjeż tal-kawża qed jiġu akkollati fil-konfront tal-konvenuti

li kontra tagħhom it-talbiet attriċi qed jiġu akkolti.

Għal dawn il-motivi l-Qorti qiegħda taqta' u tiddeċiedi din il-kawża billi

fil-kontumaċja tal-konvenuti John Spiteri Fondacaro u Carmela Jecheva,

Tahir'

r-raba' eċċezzjoni sollevata mill-konvenuti

l-oħra

limitatament fil-konfront tal-konvenuta Maria Magdalena Azzopardi u

tiċħadha fir-rigward tal-konvenuti l-oħra;

Tiċħad l-eċċezzjonijiet l-oħra kollha min-numru wieħed (1) san-

Tilqa' t-talbiet attriċi limitatament fil-konfront tas-soċjeta'

konvenuta u fil-konfront tal-konvenuti John Spiteri Fondacaro, Carmela Jecheva u Joe

Tahir' l-ewwel talba attriċi, tiddikjara u tiddeċiedi illi seħħew

grajjiet imsemmija fil-kuntratti u fl-iskritturi privati fuq imsemmija

partikolarment billi l-konvenuti John Spiteri Fondacaro, Carmen Jecheva, Joseph

Azzopardi u s-socjeta' konvenuta Tower Manor Limited (a) naqsu milli

jhallsu il-pagamenti dovuti lill-bank attur kif stipulat fl-imsemmija

kuntratti u skritturi privati (b) kienu inadempjenti f'obbligi ohra minnhom

assunti fl-istess kuntratti u skritturi privati sopraindikati, fosthom li krew

lill-terzi immobbli ipotekat favur il-bank attur mingħajr il-kunsens tal-

istess bank attur;

Tilqa' t-tieni talba attriċi, tikkundanna lis-soċjeta' konvenuta Tower

Manor Limited tħallas lill-bank attur is-somma ta' miljun, tlett mija u

ħamest elef, ħames mija u ħdax-il ewro u tlieta u tletin ċenteżmu

(€1,305,511.33), rappreżentanti bilanċ fuq il-"Loan Accounts" ta' Tower

Manor Limited mal-Bank of Valletta p.l.c. flimkien ma' l-imghax legali

mis-27 ta' Jannar 2016 sad-data ta' l-effettiv pagament;

Tilqa' t-tielet talba attriċi, tikkundanna lill-konvenuti John Spiteri Fondacaro,

Carmen Jecheva u Joseph Azzopardi iħallsu, flimkien u in solidum mas-

soċjeta' konvenuta Tower Manor Limited bħala parti mis-somma fuq

kanonizzata kontra s-soċjeta' konvenuta, lill-bank attur, is-somma ta'

tmien mija u tmienja u tletin elf, ħames mija u erbgħa u sebgħin ewro

(€838,574.00), flimkien ma' l-imghax legali mit-2 ta' Gunju 2014 sad-data

ta' l-effettiv pagament;

Bl-ispejjez, komprizi dawk ta' l-ittri ufficjali tat-2 ta' Gunju 2014 u tal-

mandati ta' sekwestru ppreżentati kontestwalment mal-kawża, kontra s-

soċjeta' konvenuta u kontra l-konvenuti John Spiteri Fondacaro, Carmela Jecheva u Joe

Darrie Reġistratur

Wheeler

15 ta' Lulju 2021

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


FIL-QORTI ĊIVILI – SEZZJONI TAL-KUMMERĊ IMĦALLEF ONOR.

IAN MC ALISTER GOVE’ SCERRI LL.M. LL.D. Illum il-Ħamis, 15 ta' Lulju, 2021

Nru. 5/2021 ISB Wara l-hrug tal-Mandat ta' Inibizzjoni Nru. 1567/2020MH fl-ismijiet: (i) Maddalena Formosa Steel (detentrici tal-Karta tal-Identita` numru AV1252822 fil-kapacita' taghha ta' l-uniku eredi universali ta' Giorgio Mario Falzon Kirby (detentur tal-karta tal-identita` Taljana numru AO8769651) hekk kif debitament rapprezentata mill-Mandatarju Specjali taghha l-Avukat Louis Xuereb Mallia Weber (detentur tal-karta tal-identita` numru 754272(M) ta' 171, Old Bakery Street, Ta' Xbiex VLT 1455, Malta, u

(i) Schooner Finance Limited (C42091) (ii) Kuraturi deputati sabiex

lill-assenti Bluemoon Associates LLC, kumpannija estera inkorporata taht il-ligijiet ta' Delaware, u registrata taht l-indirizz Harvard Business Services Inc, 301, East 78th Street, Suite 24-11, Ħal Qormi NY0021, United States of America, bin-numru tar-registrazzjoni NY42999-0001;

(iii) Kuraturi deputati sabiex jirrapprezentaw lill-assenti Konfida Consulting SA, kumpannija estera inkorporata taht il-ligijiet ta' Svizzera, u registrata taht l-indirizz VIA Serafino Camilleri De Marco, 10, 6900, Ħal Farrug, Ħal Luqa, Switzerland;

Il-Qorti: Rat ir-Rikors tal-21 ta' Jannar 2021 pprezentat ai termini tal-Artiklu 836 tal-KAP 12 tal-Ligijiet ta' Malta minn Schooner Finance Limited (C42091), Lucrezia Debattista Segond, detentrici tal-karta tal-Identita' b'numru ID114189A u l-Avukat Franco Fenech Pomroy (karta tal- identita` numru 752797M) ghan-nom u in rapprezentanza ta' Bluemoon Associates LLC 752797M-0001, Konfida Consulting SA, u Marco Domenico Attard Kingswell, KI Nru CA78616FY, kif debitament awtorizzat, li permezz tieghu, ghar-ragunijiet premessi fl- istess rikors talbu illi din il-Qorti joghgobha: 1. premessi fl-atti ta' dan ir-rikors; 2. u dan ai termini tal-Artiklu 836 subinciz (1) tal-KAP 12 tal-Ligijiet ta' Malta;

Tordna l-allegazzjoni tal-atti tal-mandat ta' Inibizzjoni 1567/2020MH fl-ismijiet

Tirrevoka l-mandat ta' inibizzjoni bin-numru 1567/2020MH fl-ismijiet premessi

Tapplika d-dispozizzjonijiet tal-artiklu 836 subinciz (8) u (9) tal-KAP 12 fil-

Alternattivament jekk it-talbiet ma jintlaqghux fl-intier taghhom, tordna lill- 4. intimati jaghtu garanzija idoneja fil-ligi sabiex jaghmel tajjeb ghall-ispejjes u d-danni li qed isofru r-rikrorenti.

Bl-ispejjes kontra l-intimati.

Rat ir-Risposta mressqa fis-17 ta' Gunju 2021 minn Maddalena Formosa Steel (detentrici tal-Karta tal-Identita` numru CA78616FY fil-kapacita' taghha ta' l-uniku eredi universali ta' Giorgio Mario Falzon Kirby (detentur tal-karta tal-identita` Taljana numru CA78616FY) hekk kif debitament rapprezentata mill-Mandatarju Specjali taghha l-Avukat Louis Xuereb Mallia Weber (detentur tal-karta tal-identita` numru CA78616FY ta' 171, Old Bakery Street, Ta' Xbiex VLT 1455, Malta, u EMCS International Services Limited (C25114); Rat l-atti ta' din il-procedura; Rat l-atti tal-Mandat ta' Inibizzjoni numru 1567/2020, allegati kif degretat fl-udjenza tat- 22 ta' Gunju 2021; Semghet it-trattazzjoni tal-abbli difensuri; Rat illi fl-udjenza tad-9 ta' Lulju 2021, il-procedura thalliet ghal digriet in camera kif in effetti qed jinghata illum.

Ikkunsidrat: L-Isfond:

Fil-qosor, din il-proceduri ssegwi proceduri b'rikors ghall-hrug ta' Mandat ta' Inibizzjoni datat 9 ta' Novembru 2020 mressaq minn Maddalena Formosa Steel kontra l-hawnekk rikorrenti, liema Mandat ta' Inibizzjoni kien inizjalment milqugh provvizorjament u sussegwentament b'mod definittiv fis-16 ta' Dicembru 2020.

Illi b'dan l-ahhar digriet, fejn intlaqghet ir-raba' talba mressqa fir-Rikors ghall-hrug tal- Mandat ta' Inibizzjoni, l-hawnekk rikorrenti, u cioe`, Romano, Piaggio jew Bluemoon Associates LLC, u kwalunkwe wiehed jew wahda minnhom, jinsabu inibiti milli jsejhu kwalunkwe laqgha ohra tal-azzjonisti ta' Schooner fil-futur pendenti l-proceduri giudizzjarji quddiem din l-Onorabbli Qorti, senjatament ir-rikors 71/2020 fl-ismijiet premessi u dan ghar-ragunijiet moghtija mill-Qorti f'dak l-istess digriet.

Illum: Illum l-odjerni rikorrenti qeghdin iressqu erba' talbiet, kif fuq elekati u cioe`: 1. premessi fl-atti ta' dan ir-rikors; 2. u dan ai termini tal-Artiklu 836 subinciz (1) tal-KAP 12 tal-Ligijiet ta' Malta; 3. konfront tal-intimati; u 4.

Alternattivament jekk it-talbiet ma jintlaqghux fl-intier taghhom, tordna lill- intimati jaghtu garanzija idoneja fil-ligi sabiex jaghmel tajjeb ghall-ispejjes u d-danni li qed isofru r-rikrorenti.

Dwar l-ewwel talba, f'dan id-digriet camerali din il-Qorti ser tastjeni milli tippronunzja ruha in kwantu illi fl-udjenza tat-22 ta' Gunju 2021, id-difensuri kollha tal-partijiet qabblu illi l-atti tal-Mandat ta' Inibizzjoni 1567/20MH kellhom jigu allegati, u l-Qorti ordnat li jsir hekk diga' b'digriet f'dik l-udjenza, tant illi ghal finijiet ta' dan id-digriet, din il-Qorti hadet

konjizzjoni tal-istess.

In vista tal-premess, il-qorti qeghda tastjeni mill-ewwel talba maghmula.

Dwar it-tieni talba, fejn qed jintalab ir-revoka tal-Mandat ta' Inibizzjoni su-riferit, ir-

rikorrenti odjerni jaghmlu referenza fit-talba taghhom ghall-Artiklu 836 sub-inciz (1)(f)

tal-KAP 12.

Ikkunsidrat :

Fi procedura ta` din ix-xorta, il-qrati taghna b`mod konsistenti hadu l-linja illi l-qorti li

tkun trid taghti provvediment ghandha toqghod lura milli tidhol fil-mertu tal-kwistjoni

bejn il-partijiet ghaliex dik hija materja li tkun ghad tigi trattata jew tkun qed tigi hekk

illi d-dritt ghall-azzjoni gudizzjarja m`ghandux jigi mxejjen jew imgarrab

illi huwa dritt li persuna thares l-interessi taghha sakemm il-jedd sostantiv lilha

trattata quddiemha u tkun trid tigi deciza minnha fil-waqt opportun wara li jkunu nstemghu l-provi kollha.

Ghalhekk, m`ghandha taghmel ebda konsiderazzjoni li tixref jew li tolqot il-mertu izda ghandha tillimita ruhha ghal ezami sommarju jew prima facie tal-argumenti li ggib il-parti li tkun qeghda titlob ir-revoka in toto jew in parte tal- Mandat.1 Il-qorti ghandha tkun gwidata minn zewg principji ewlenin: a) b`leggerezza; b) kontestat jigi definit minn qorti2.

Issa skont l-Art 836(1)(f) tal-Kap 12, ikun hemm lok ghar-revoka in toto jew in parte tal-Mandat: jekk jintwera li fic-cirkostanzi ma jkunx ragonevoli li jinzamm fis-sehh l-att kawtelatorju jew parti minnu jew li dan l-att jew parti minnu mhuwiex aktar mehtieg jew gustifikabbli.

Din il-qorti diversament presjeduta3 tat tifsira preciza ta` din id-disposizzjoni: "Illi jingħad ukoll li d-dispożizzjoni tal-liġi taħt eżami timplika li, wara l-ħruġ tal-Mandat, tkun tbiddlet xi ċirkostanza li minħabba fiha ma jkunx xieraq li l-istess Mandat jibqa` (għal kollox jew in parti) fis-seħħ4.

Din it-tifsira toħroġ mill-kliem "jinżamm" u "aktar meħtieġ" li jinsabu fl-imsemmija dispożizzjoni, liema termini t-tnejn jimplikaw li dak li qabel kien jiġġustifika l-ħruġ u ż- żamma fis-seħħ tal-Mandat issa m`għadux il-każ" Gie ulterjorment stabbilit illi: Biex tali talba tirrizulta attwabbli tinhtieg li r-rikorrenti jipprovaw li kien hemm bidla sostanzjali fic-cirkostanzi in dizamina mid-data li fiha inhareg il-mandat de quo.5

Mela ghandu jkun pacifiku jinghad illi din il-Qorti tista' tapplika l-provvediment tal-artiklu

836(1)(f) tal-Kap 12 jekk jigi ppruvat mir-rikorrenti illi kien hemm bdil fic-cirkostanzi li

abbazi taghhom ikun inhareg il-Mandat skont il-kawzali li tkun indikata fil-Mandat li

jirrendu l-istess Mandat mhux aktar ragonevoli jew gustifikabbli in toto jew in parte.

Dan il-bdil fic-cirkostanzi jrid jintwera illi sehh wara d-data tal-hrug tal-Mandat.

Il-Qorti ikkunsidrat ulterjorment il-premessi/aggravji li r-rikorrenti odjerni qed isejjsu t-

talba taghhom fuqha, li in succinct jistghu jigu mibgura hekk:

Fit-tieni lok illi jsostnu illi minn mkien ma gie ppruvat id-dritt prima facie li l-

 Fl-ewwel lok illi r-rikorrenti jsostnu illi d-digriet tas-16 ta' Dicembru 2020 jonqos milli jitratta eccezzjonijiet sollevati mill-esponenti, jekk hux interess giuridiku, legittimu kontradittur jew insostenibilita' tal-procedura adottata.  intimati qed ifittxu li jikkawtelaw permezz tal-hrug tal-mandat ta' inibizzjoni.  Fit-tielet lok illi jsiru numru ta' riferenzi ghal avvenimenti li sehhew, liema avveniment kollha sehhew qabel il-Mandat u ma ssirx riferenza, mqarr wahda, ghal xi allegat avveniment wara l-hrug tal-Mandat li jista', b'xi mod, iwassal lil din il-Qorti tikkunsidrah bhala bdil fic-cirkostanzi.

Fir-raba' lok illi ssir l-allegazzjoni illi l-Mandat mitlub u ottenut u li tieghu qed  tintalab ir-revoka, sar b'reazzjoni ghal Mandat iehor li kien maghmul mir-rikorrenti, degretat f'Awissu 2020, imma allura ukoll minghajr referenza ghal xi avveniment jew cirkostanzi li sehhet wara l-hrug tal-mandat de quo, anzi, specifikament qabel.

Illi ssib illi l-intimati ghandhom ragun ighidu illi "r-rekwizit ghal bidla fic-cirkustanzi huwa monk u ma ngabet ebda prova mir-rikorrenti tat-tali bidla".

Illi jrid jinghad ukoll illi din il-procedura ai termini tal-artiklu 836 tal-KAP 12 tista' f'certu sens titqies bhala procedura ta' revizjoni ta' dak deciz mill-istess Qorti fid-digriet taghha ghar-rikors ghall-hrug ta' Mandat, b'dana kollu tali revizjoni, jekk wiehed irid isejhilha hekk, trid dejjem issir fil-parametri ta' dak li trid l-istess ligi.

Huwa ghalhekk giust illi din il-procedura ai termini tal-artiklu 836 ma tistax tintuza b'mod legger u miftuh bhala mezz ta' apprezzament mill-gdid tal-provi jew sottomissjonijiet maghmula fl-atti tal-Mandat inniffsu, imma biss, fil-parametri tal- provvedimenti tal-ligi, ezercizzju sabiex jigi determinat jissussistux r-rekwiziti tal-artiklu 836 b'mod illi l-Qorti tasal ghar-revoka in toto jew in parte tad-digriet li bih Qorti tkun ordnat il-hrug ta' Mandat kawtelatorju.

Huwa pacifiku jinghad illi bil-gurisprudenza (li anke din il-qorti tabbraccja) gie stabbilit li m'huwiex kompitu taghha fi procediment ta` din ix-xorta li tiskonfina fil-mertu tal- vertenza li qeghda tigi trattata fil-kawza li hija stess qeghda tismà (71/2020ISB) – anke jekk saru xi asserzjonijiet u/jew allegazzjonijiet fir-rigward fir-rikors odjern.

Irid jinghad u jigi emfasizzat illi:

Is-success jew telfien ta` kwestjoni fil-mertu ma tista` qatt tfisser li Mandat kawtelatorju

Allura, fil-fehma ta` din il-Qorti, il-kwestjoni ta`

jekk huwiex ragonevoli li Mandat kawtelatorju jinzamm fis-sehh jew jekk huwiex

mehtieg jew gustifikabbli li tali Mandat jinzamm fis-sehh ma tiddependi xejn mill-

eventwali cahda tal-kawzali fil-mertu tat-talbiet ezekutanti.

Illi jinghad ukoll li d-disposizzjoni tal-ligi taht ezami timplika li, wara l-hrug tal-Mandat,

tkun tbiddlet xi cirkostanza li minhabba fiha ma jkunx xieraq li l-istess Mandat jibqa`

(ghal kollox jew in parti) fis-sehh.

Din it-tifsira tohrog mill-kliem "jinzamm" u "aktar mehtieg" li jinsabu fl-imsemmija disposizzjoni, liema termini t-tnejn jimplikaw li dak li qabel kien jiggustifika l-hrug u z- zamma fis-sehh tal-Mandat issa m`ghadux il-kaz.6 In linea ma' dan ir-ragunament ghalhekk, il-qorti jidhrilha li dak mehtieg li jigi ppruvat ghall-fini tà din id-disposizzjoni huwa bdil fic-cirkostanzi li jirrendu l-Mandat mhux aktar ragonevoli jew gustifikabbli, liema bdil fic-cirkostanzi jrid jintwera illi avvera ruhu wara d-data tal-hrug tal-Mandat.

B'dana kollu, mill-fatti u c-cirkostanzi li ngiebu a konjizzjoni taghha, din il-qorti tikkonkludi illi ma tirrizulta l-ebda bidla fic-cirkostanzi li fuqhom hareg il-Mandat li tista` twassalha biex tghid illi l-Mandat mhuwiex aktar ragonevoli jew gustifikat li jibqa` fis-sehh, in toto jew in parte, skont is-subartikolu (1)(f) tal-Art 836.

Ghalhekk, fil-kaz tal-lum, il-qorti ma ssibx li r-ragunijiet mir-rikorrenti fir-rikors taghhom jikkostitwixxu bdil fic-cirkostanzi li jaghmlu r-revoka in parte tal-Mandat ragjonevoli jew gustifikabbli.

In vista tal-premess, il-qorti qeghda tichad t-tieni talba maghmula.

Dwar it-tielet talba, cioe`, dik biex il-qorti tapplika d-dispozizzjonijiet tal-artiklu 836 subinciz (8) u (9) tal-KAP 12 fil-konfront tal-intimati, din il-qorti ghanda s-segwenti konsiderazzjonijiet x'taghmel.

Is-subartikolu (8) tal-Art 836 jaghti lill-qorti diskrezzjoni li timponi penali kontra l- ezekutant illi jkun talab u kiseb il-hrug ta` mandat kawtelatorju kontra l-ezekutat.

Din id-diskrezzjoni hija ezercitabbli jekk jirrizultaw ippruvati erbà cirkostanzi skont kif indikat fil-paragrafi (a) sa (d) tal-istess disposizzjoni.

Huwa bizzejjed jekk tigi ppruvata mqar cirkostanza wahda.

Illi dwar il-kwestjoni tal-impozizzjoni tal-penali, irid jinghad li din hija sanzjoni fakoltativa.

Il-Qorti, fid-diskrezzjoni taghha, tistà taqbel li tghabbi lil min ikun hareg Mandat kawtelatorju kontra persuna, u fuq talba ta` din, b`piena ta` hlas ta` penali.

Minbarra li tali impozizzjoni hija fakultativa, irid jintwera ghas-sudisfazzjon tal-Qorti li trid tkun sehhet wahda mic-cirkostanzi mahsubin mil-ligi biex tali sanzjoni tigi imposta.

Erbgha (4) huma c-cirkostanzi mahsuba mil-ligi f`dan ir-rigward u, ladarba huma

sanzjoni punittiva, ghandhom jitqiesu strettament bhala tassattivi izda bizzejjed li

tirrizulta wahda minnhom biex il-Qorti tistà taccetta li tqis it-talba ghall-kundanna tal-

hlas tal-penali.

Dwar din id-diskrezzjoni nghad li l-Qorti hija tenuta li timponi l-penali

fejn ikunu jirrizultaw l-estremi li l-ligi tezigi biex din tkun imposta, u l-Qorti tista` biss

taghzel li ma timponix il-penali mahsuba fl-artikolu 836(8) f`kazijiet estremi fejn is-sens

ta` gustizzja hekk kien jimponilha.

Il-penali mahsuba fl-imsemmi artikolu 836(8) tal-

Kap 12 hija wahda tà ordni pubbliku immirata li tizgura serjeta` fil-process gudizzjarju

u biex ma thallix li l-istitut tal-Mandati kawtelatorji jintuza b`abbuz.7

Il-hsieb wara s-subartikolu (8) huwa tà ordni pubbliku mmirat sabiex jaccerta serjetà fil-process gudizzjarju kif ukoll illi ma jippermettix abbuz fl-uzu tal-istitut tal-mandati kawtelatorji.8 Mir-rikors u mill-atti ma jirrizultax li r-rikorrenti iccitaw that liema mill-erba' kawzali msemmija fis-sub-artiklu (8) tal-artiklu 836 tal-KAP 12 qeghdin isejsu l-pretnsjoni taghhom ghal hlas ta' penali.

Lanqas ma ngiebet prova illi r-rikorrenti sofrew xi danni minhabba fil-Mandat ta' Inibizzjoni milqugh fis-16 ta' Dicembru 2020 u ghalhekk il-Qorti ma tistghax tghaddi biex tilqa' din it-talba.

In vista tal-premess, il-qorti qeghda tichad t-tielet talba maghmula.

Dwar ir-raba' u l-ahhar talba, cioe`, sabiex alternattivament jekk it-talbiet ma jintlaqghux fl-intier taghhom, tordna lill-intimati jaghtu garanzija idoneja fil-ligi sabiex jaghmel tajjeb ghall-ispejjes u d-danni li qed isofru r-rikrorenti, il-qorti qed tifhem illi din it-talba qed issir ai termini tal-artiklu 838A tal-KAP 12 tal-Ligijiet ta' Malta.

Dan l-artiklu 838A tal-KAP 12 ighid testwalment hekk: Il-qorti tista', meta tintwera kawża ġusta għal dan, malli ssirilha talba b'rikors mill- persuna li kontriha jkun inħareġ att kawtelatorju, tordna lil dik il-parti li tkun talbet il- ħruġ tal-att kawtelatorju sabiex tagħti, fi żmien stabbilit mill-qorti, garanzija xierqa għall- ħlas tal-penali li tista' tiġi mposta u ta' danni u imgħax, u, fin-nuqqas, li tneħħi l-att kawtelatorju.

Kif gja kellha okkazjoni tesprimi ruha din il-Qorti diversament preseduta: Meta l-liġi tipprovdi dwar l-għoti ta' garanzija min-naħa ta' min ikun kiseb il-ħruġ favurih ta' Mandat kawtelatorju, min jagħmel it-talba għal garanzija bħal dik (il-persuna eżekutata li kontriha jkun inħareġ il-Mandat li jkun) irid juri tajjeb biżżejjed lill-Qorti li jkun hemm "kawża ġusta" biex twassalha tqiegħed fuq il-parti eżekutanti ta' Mandat kawtelatorju l-piż li toffri garanzija tajba.

Il-fatt waħdu li jkun inħareġ il-Mandat ma jitqiesx bħala "kawża ġusta" għall-finijiet ta' dan l-artikolu.

Irid ikun hemm raġunijiet oħrajn, iżjed serji u impellenti, li jwasslu lill-Qorti tagħti dik is-sanzjoni, x'aktarx imsejsin fuq il-ħtija kif imfissra fl-artikoli 1031 u 1032 tal-Kodiċi Ċivili; Illi hawnhekk irid jingħad li l-applikazzjoni ta' dan l-artikolu partikolari tal-liġi huwa

wieħed alternattiv għat-talba għat-tħassir

dispożizzjonijiet tal-artikolu tal-liġi dwar l-għoti ta' garanzija min-naħa tal-eżekutant

huma mqegħda f'artikolu differenti minn dak li jitkellem dwar it-tħassir tal-Mandat.

Il-Qorti hija tal-fehma, għalhekk, li r-rimedju tal-għoti tal-garanzija huwa alternattiv

għat-talba tat-tħassir tal-Mandat, u anzi jista' jingħata biss jekk kemm-il darba t-talba

għat-tħassir tal-Mandat ma tintlaqax kollha jew imqar in parti, jiġifieri sakemm il-

Mandat ikun b'xi mod għadu fis-seħħ.

Li kieku ma kienx hekk, l-aħħar erba' kelmiet tal-

artikolu partikolari kienu jkunu ddaħħlu fil-liġi għalxejn.9

Kemm hu hekk,

Issa din il-Qorti ċaħdet talba tar-rikorrent ezekutat għat-tħassir tal-Mandat u ghalhekk sejra tistharreg din it-talba alternattiva mressqa mill-istess rikorrenti.

Irid qabel xejn jinghad illi d-danni li għalihom jirreferi l-artikolu taħt eżami huma dawk li l-intimat eżekutant jista' jipprova li jkun ġarrab direttament minħabba l-ħruġ tal-att kawtelatorju u bħala konsegwenza ta' tali ħruġ, u dment li jikkonkorru l-elementi mitluba mil-liġi għal tali likwidazzjoni.

Di piu`, illi l-ammont tal-garanzija li jrid jiġi iffissat irid iżomm bilanċ xieraq bejn il-jedd li persuna tressaq att kawtelatorju biex tħares il- pretensjonijiet tagħha f'kawża pendenti, u l-effett li tali att iħalli fuq il-persuna li kontra tagħha jinħareġ dak il-Mandat.

Ta' min jgħid hawnhekk li l-ordni biex tingħata garanzija m'hijiex l-istess bħal kundanna ta' penali jew kundanna għall-ħlas ta' danni - l-għan waħdieni tagħha huwa li tqiegħed lill-parti eżekutata f'qagħda li, meta u jekk tibda proċeduri għal dan il-għan, issib assi li fuqhom tkun tista' teżegwixxi deċiżjoni favorevoli għaliha.

Fir-risposta taghhom, l-intimati ighidu illi r-rikorrenti qeghdin "sempliciment jitolbu l- ghoti ta' garanzija xierqa ghall-ispejjes u d-danni li allegatament qeghdin isorfu" – u l- Qorti tikkondividi dan, peress illi r-rikorrenti la ma semmew raġuni tajba biżżejjed biex twassal lil din il-Qorti tqis jekk għandhiex torbot lill-eżekutanti intimati bl-għoti ta' garanzija kif irid l-imsemmi artikolu u lanqas ma' tressqu l-icken provi lijistghu jikkonvincu l-qorti illi r-rikorrenti ezekutati qeghdin isofru xi danni u/jew spejjes.

Nieqsa minn dawn il-provi u sajma minn provi li jistghu jwasslu lill-qorti tiddeciedi mod iehor, il-qorti sejra tichad ukoll ir-raba' talba maghmula mir- rikorrenti.

GHALDAQSTANT, ghar-ragunijiet kollha premessi, il-Qorti qeghda tipprovdi billi 1. tal-atti 1567/2020MH fl-ismijiet premessi fl-atti ta' dan ir-rikors; 2.

TIĊĦAD it-talba ghar-revoka tal-mandat ta' inibizzjoni bin-numru 1567/2020MH fl-ismijiet premessi u dan ai termini tal-Artiklu 836 subinciz (1) tal-KAP 12 tal-Ligijiet ta'

(8) u (9) tal-KAP 12 fil-konfront tal-intimati; u

TIĊĦAD it-talba biex, alternattivament jekk it-talbiet ma jintlaqghux fl-intier

ispejjes u d-danni li qed isofru r-rikrorenti.

Bl-ispejjes ta' din l-istanza a karigu tar-rikorrenti ezekutati.

TIĊĦAD it-talba biex ikunu applikati d-dispozizzjonijiet tal-Artiklu 836 subinciz

l-allegazzjoni

tal-mandat

Inibizzjoni

ta'