PRIM'AWLA QORTI CIVILI ONOR IMHALLEF ANNA FELICE Illum 15 ta' Novembru, 2016

Citazzjoni Nru: 655/2005 AF Francis u Victoria konjugi Savasta u b'digriet tal-Qorti tas-6 ta' Lulju 2011, il-Qorti laqghet it-talba biex l-atti jigu trasfuzi f'isem Francis Savasta u dan wara l-mewt ta' Victoria Savasta

vs Ronald Fava Cassar u martu Mariella Fava Cassar ghal kull interess li jista' jkollha u b'digriet tal-Qorti tat-12 ta' Mejju 2006 gie awtorizzat li jintervjeni fil-kawza Frank sive Frenc Moghrabi in 'statu et terminis' u b'digriet tas-7 ta' Jannar 2008 il-Qorti ordnat it- trasfuzjoni tal-atti f'isem MaryAnne neé Alsaied armla ta' Francesco Moghrabi, Janette mart Johnny Pearson, Miguel Moghrabi, Carmela mart Paul Camenzuli, Victoria mart Francis Savasta u Margaret mart Michael Portelli Cassola

Il-Qorti: Rat iċ-ċitazzjoni tal-atturi li permezz tagħha wara li ġie premess illi: Il-konvenut Ronald Fava Cassar huwa debitur tal-atturi fl-ammont ta' mitejn u hamsa u tmenin elf Lira Maltija (Lm285,000) rapprezentanti self brevi manu, kif anke gie konfermat permezz ta' dikjarazzjoni f'zewg skritturi privati tat-2 ta' Lulju 2004 u permezz ta' diversi dikjarazzjonijiet ohra tal-istess konvenuti.

Il-konvenut huwa kummercjant u kien dahal f'dan id-dejn fl- ezitu tan-negozju tieghu.

Il-konvenut interpellant diversi drabi, kemm b'ittri ufficjali f'Gunju 2004, kif ukoll b'ittri bonarji u verbalment sabiex ihallas dan l-ammont, ghalkemm irrikonoxxa carament li d-dejn huwa cert, likwidu u dovut, u kien jiftiehem diversi skadenzi biex ihallas baqa' moruz fil-hlas u inadempjenti fl-obbligi tieghu.

Jirrizulta li l-konvenut ghandu diversi djun fil-konfront ta' terzi u dan kif jirrizulta minn proceduri ohra pendenti, jew li saru, fil- Qrati taghna.

Jirrizulta inoltre li l-konvenut ghadda l-flus mislufa lilu lil diversi kumpanniji tieghu u li fil-fatt qieghed juza diversi kumpanniji u l-principju tar-responsabbilità limitata biex jahbi l-assi tieghu u jeludi ghalhekk id-drittijiet tal-kredituri tieghu.

Il-konvenut ma huwiex fi stat li jhallas id-djun li ghandu.

Ghalhekk kellha ssir din il-kawza.

In adempjent tal-Artikolu 482(3) tal-Kodici tal-Kummerc l-attur qieghed jiddepozita l-ammont ta' mitejn Liri Maltin (Lm200) favur il-konvenut.

Intalbet din il-Qorti sabiex: 1.

Tiddikjara li l-istess konvenut waqaf ihallas id-debiti tieghu.

Tistabilixxi l-gurnata tac-cessazzjoni tal-pagamenti da parti tieghu.

Tiddikjara li l-istess konvenut jinsab fi stat ta' falliment u dan bi procedura sommarja skond it-termini tal-artiklu 482(1) tal-Kap.

13 tal-Ligijiet ta' Malta.

Tiddikjara inoltre li l-istat ta' falliment tal-konvenut huwa frawdolenti.

Tinnomina u tahtar kuratur/i ghall-konvenut sabiex jesercita l-funzjonijiet moghtija lilu fl-imsemmi Kap. 13.

Bl-ispejjez inkluzi dawk atti kawtelatorji mahruga qabel u kontestwalment ma din il-procedura u ta' interpellazzjonijiet ufficjali u b'riserva ta' kull azzjoni ohra spettanti mill-atturi.

Il- konvenut ingunt in subizzjoni.

Rat id-dikjarazzjoni tal-fatti tal-atturi li taqra hekk: Il-konvenut Ronald Fava Cassar huwa debitur tal-atturi fl-ammont ta' mitejn u hamsa u tmenin elf Lira Maltija (Lm285,000) rapprezentanti self brevi manu, kif anke gie konfermat permezz ta' dikjarazzjoni f'zewg skritturi privati tat-2 ta' Lulju 2004 u permezz ta' diversi dikjarazzjonijiet ohra tal-istess konvenuti.

Jirrizulta inoltre li l-konvenut ghadda l-flus mislufa lilu lil diversi kumpanniji tieghu u li fil-fatt qieghed juza diversi kumpanniji u

l-principju tar-responsabbilità limitata biex jahbi l-assi tieghu u jeludi ghalhekk id-drittijiet tal-kredituri tieghu.

Ghalhekk kellha ssir din il-kawza.

Rat id-dokumenti annessi.

Rat in-nota ta' eċċezzjonijiet tal-konvenut Ronald Fava Cassar li permezz tagħha eċċepixxa illi: L-azzjoni intavolata mill-atturi hija intempestiva stante illi mhux minnu li l-atturi huma kredituri tal-konvenut kif allegat fic-citazzjoni.

Tabilhaqq l-eccipjenti intavola kawza kontra il- konvenuti fl-ismijiet inversi fil-Qorti ta' Ghawdex sabiex jigu dikjarati nulli u bla effett is-self kif rifless fid-dokumenti esibiti mac-citazzjoni.

Ghalhekk l-eccipjenti jitlob illi dina l-Onorabbli Qorti joghgboha tissopressjedi sakemm il-kawza fl-ismijiet inverse tinstema u tigi deciza.

Sussidjarjament u minghajr pregudizzju ghall-premess, l- azzjoni ghall-falliment ghandha tigi michuda bl-ispejjez stante illi l-eccipjenti la hu kummercjant u lanqas issospenda il- pagamenti. fi Sussidjarjament minghajr pregudizzju ghall-premess kwalunkwe kaz ma hemm ebda bazi legali biex dina l-Onorabbli Qorti tiddikjara xi hadd fi stat ta' falliment frawdolenti.

Salvi eccezzjonijiet ulterjuri u kull azzjoni ohra spettanti lill- eccipjenti.

Rat id-dikjarazzjoni tal-fatti tal-konvenut Ronald Fava Cassar li taqra hekk: Mhux minnu li l-atturi huma kredituri tal-konvenut kif allegat fic-citazzjoni.

Ghalhekk l-eccipjenti jitlob illi dina l-Onorabbli

Qorti joghgboha tissopressjedi sakemm il-kawza fl-ismijiet inverse tinstema u tigi deciza.

L-eccipjenti la hu kummercjant u lanqas issospenda il- pagamenti.

L-eccipjenti jaf b'dawn il-fatti personalment.

Rat in-nota ta' eċċezzjonijiet tal-konvenuta Mariella Fava Cassar li permezz tagħha eċċepiet: Illi, in linea preliminari, l-eccipjenti umilment tirrileva illi s-self brevi manu allegatament maghmul mill-atturi favur il-konvenut zewgha Ronald Fava Cassar, huwa null u bla effett fil-ligi, stante illi ma twettaqx bil-kunsens ossija l-konsapevolezza tal- eccipjenti, minkejja li jikkostitwixxi att ta' amministrazzjoni straordinarja ai termini tal-artikolu 1322(3)(f) tal-Kap 16 tal- Ligijiet ta'Malta.

Illi, in linea preliminari wkoll, izda minghajr pregudizzju ghas- suespost, l-eccipjenti umilment tirrileva illi kull wiehed mid- diversi ftehim - konsistenti fi tlett kostituzzjoni ta' debitu, ghoti ta' garanzija u ghoti ta' plegg - ilkoll ezebiti finkartament ta' tmien (8) folji bhala Dokument 'C' mac-citazzjoni attrici, huma lkoll nulli u bla ebda effett fil-ligi billi, minkejja li jikkostitwixxu atti ta' amministrazzjoni straordinarja ai termini tal-artikoli 1322(3)(f) (h) u (i) tal-Kap 16 tal-Ligijiet ta' Malta, twettqu lkoll minghajr il-kunsens ossija l-konsapevolezza tal-eccipjenti, illi certament qatt ma awtorizzat lil zewgha il-konvenut Ronald Fava Cassar sabiex jidher u jwettaq l-imsemmija obbligi, ossija li jiffirma fl-istess skritturi ghan-nom tal-eccipjenti.

termini tal-artikolu 485 tal-Kap 13 tal-Ligijiet ta' Malta u/jew

l-atturi u

tal-artikolu 1144 tal-Kap 16 tal-Ligijiet ta' Malta, u dana kollu kif jigi ppruvat aktar dettaljatament fil-kors tal-kawza odjerna.

Illi, in linea preliminari wkoll, izda minghajr pregudizzju ghas- suespost, l-eccipjenti umilment teccepixxi illi, ghall-istess ragunijiet hawn fuq premessi u kif ukoll in virtu' tad- dispozizzjonijiet tal-artikolu 1327 tal-Kap.

16 tal-Ligijiet ta' Malta, il-beni formanti parti mill-komunjoni ta' l-akkwisti l-konvenut Ronald ezistenti bejn Fava Cassar ma jbatux id-dejn allegat mill-atturi fil-premessi attrici.

Effettivament, l-eccipjenti sejra, jekk ikun il-kaz u wara li tikkonkludi l-indagini kollha necessarji u opportuni, tintavola l-proceduri gudizzjarji opportuni fil-konfront tal-atturi u ta' zewgha l-konvenut, sew sabiex jigu dikjarati nulli u bla effett kull obbligazzjoni u att iehor maghmulin bejn l-atturi u l- konvenut Ronald Fava Cassar (inkluzi d-diversi ftehim ezebiti fl- inkartament ta' tmien (8) folji bhala Dokument 'C' mac- citazzjoni attrici), u kif ukoll sabiex tigi ppronunzjata s- separazzjoni personali tal-esponenti minn ma' zewgha u partikolarment is-separazzjoni tal-beni formanti parti mill- komunjoni ta' l-akkwisti ezistenti bejn l-eccipjenti u zewgha l- konvenut Ronald Fava Cassar - liema proceduri ghandhom allura jimmeritaw is-soprassessjoni tas-smiegh ta' dina l-kawza minn dina l-Onorabbli Qorti, sakemm ikun maghruf l-ezitu tal- proceduri gudizzjarji hawn fuq indikati.

Illi, in linea preliminari, u ghall-istess ragunijiet kollha hawn fuq premessi, l-esponenti umilment teccepixxi illi l-azzjoni attrici ma hijiex sostenibbli fil-konfront tal-eccipjenti, illi ghalhekk liberata mill-osservanza tal-gudizzju, prevja titlob dikjarazzjoni ta' dina in sostenn tal- eccezzjonijiet preliminari gja' sollevati mill-eccipjenti.

Illi, minghajr pregodizzju ghas-suespost, izda inter alia wkoll

ghar-ragunijiet fuq esposti, l-esponenti umilment teccepixxi li l-

atturi ma humiex kredituri tal-eccipjenti, u li ghalhekk it-talbiet

attrici certament ma ghandhomx jintlaqghu fil-konfront tai-

eccipjenti u ta' sehemha mill-beni formanti parti mill-komunjoni

ta' l-akkwisti ezistenti bejn l-eccipjenti u zewgha l-konvenut

l-Onorabbli Qorti

li tigi

ta'

Illi, in linea preliminari wkoll, izda minghajr ebda pregudizzju ghall-premess, l-eccipjenti umilment teccepixxi illi r-raba' talba attrici ma fiha ebda bazi legali, billi minn imkien fil-Kap 13 tal- Ligijiet ta' Malta, ma jirrizulta illi dina l-Onorabbli Qorti tista' tiddikjara frawdolenti bil-procedura falliment kontemplata fl-artikolu 482 et sequitur tal-istess Kodici.

Illi, fuq il-meritu, izda minghajr pregudizzju ghall-eccezzjonijiet hawn fuq premessi, l-eccipjenti umilment teccepixxi illi, mill- indagini li ghamlet sa issa, jirrizulta illi l-atturi ma humiex kredituri ta' zewgha l-konvenut Ronald Fava Cassar u lanqas ma jgawdu debitu fis-somma premessa fic-citazzjoni attrici, izda li l-kreditu talvolta ezistenti huwa sostanzjalment inqas u semmai pagabbli, bhala debitur principali, minn socjetà - illi taghha il- konvenut Ronald Fava Cassar huwa azzjonist maggoritarju.

Illi, fuq il-meritu wkoll u minghajr pregudizzju ghal dak kollu hawn fuq premess, it-talbiet attrici huma infondati fil-fatt u fid- dritt u jimmeritaw illi jigu respinti, bl-ispejjez kontra l-atturi billi, fil-fehma umli tal-eccipjenti, il-konvenut Ronald Fava Cassar ma huwiex, fil-vesti tieghu personali, kummercjant, ossija li ghandu xi djun personali li ssospenda l-hlas taghhom minghar raguni.

L-esponenti illi hija ma ghandhiex konjizzjoni tal-fatti kollha li jirrigwardaw ir-relazzjonijiet guridici li sehhew bejn l-atturi u l-konvenut zewgha Ronald Fava Cassar, u ghalhekk titlob li tirrizerva d-dritt li tqajjem eccezzjonijiet ulterjuri, jekk ikun il-kaz, fl-istadju opportun waqt il-gbir tal- provi f'din l-istanza.

Rat id-dikjarazzjoni tal-fatti tal-konvenuta Mariella Fava Cassar li taqra hekk:

brevi manu allegatament maghmul mill-atturi favur il-konvenut

zewgha Ronald Fava Cassar, huwa null u bla effett fil-ligi, stante

illi ma twettaqx bil-kunsens ossija l-konsapevolezza tal-

eccipjenti, minkejja li jikkostitwixxi att ta' amministrazzjoni

straordinarja ai termini tal-artikolu 1322(3)(f) tal-Kap 16 tal-

Ligijiet ta'Malta.

l-atturi u

Illi, in linea preliminari wkoll, izda minghajr pregudizzju ghas- suespost, l-eccipjenti umilment tirrileva illi kull obbligazzjoni u att l-konvenut Ronald Fava Cassar, saru bi frodi tal-krediti u jeddijiet tal-eccipjenti fuq il-beni formanti l-komunjoni tal-akkwisti ezistenti bejn l- eccipjenti u zewgha l-konvenut Ronald Fava Cassar - illi minnhu l- eccipjenti tiddikjara illi ilha separata de facto ghal madwar tlett snin - u ghalhekk huma nulli u bla ebda effett fil-ligi, sew ai termini tal-artikolu 485 tal-Kap 13 tal-Ligijiet ta' Malta u/jew tal-artikolu 1144 tal-Kap 16 tal-Ligijiet ta' Malta, u dana kollu kif jigi ppruvat aktar dettaljatament fil-kors tal-kawza odjerna.

16 tal-Ligijiet ta' Malta, il-beni formanti parti mill-komunjoni ta' l-akkwisti ezistenti bejn l-konvenut Ronald Fava Cassar ma jbatux id-dejn allegat mill-atturi fil-premessi attrici.

Effettivament, l-eccipjenti sejra, jekk ikun il-kaz u wara li tikkonkludi l-indagini kollha necessarji u opportuni, tintavola

l-proceduri gudizzjarji opportuni fil-konfront tal-atturi u ta'

zewgha l-konvenut, sew sabiex jigu dikjarati nulli u bla effett

kull obbligazzjoni u att iehor maghmulin bejn l-atturi u l-

inkartament ta' tmien (8) folji bhala Dokument 'C' mac-

citazzjoni attrici), u kif ukoll sabiex tigi ppronunzjata s-

li tigi

l-Onorabbli Qorti

Illi, minghajr pregodizzju ghas-suespost, izda inter alia wkoll ghar-ragunijiet fuq esposti, l-esponenti umilment teccepixxi li l- atturi ma humiex kredituri tal-eccipjenti, u li ghalhekk it-talbiet attrici certament ma ghandhomx jintlaqghu fil-konfront tai- eccipjenti u ta' sehemha mill-beni formanti parti mill-komunjoni ta' l-akkwisti ezistenti bejn l-eccipjenti u zewgha l-konvenut Ronald Fava Cassar.

Illi, fuq il-meritu, izda minghajr pregudizzju ghall-eccezzjonijiet hawn fuq premessi, l-eccipjenti umilment teccepixxi illi, mill- indagini li ghamlet sa issa, jirrizulta illi l-atturi ma humiex

kredituri ta' zewgha l-konvenut Ronald Fava Cassar u lanqas ma

jgawdu debitu fis-somma premessa fic-citazzjoni attrici, izda li

l-kreditu talvolta ezistenti huwa sostanzjalment inqas u semmai

pagabbli, bhala debitur principali, minn socjetà - illi taghha il-

konvenut Ronald Fava Cassar huwa azzjonist maggoritarju.

Illi, fuq il-meritu wkoll u minghajr pregudizzju ghal dak kollu

hawn fuq premess, it-talbiet attrici huma infondati fil-fatt u fid-

ta'

dritt u jimmeritaw illi jigu respinti, bl-ispejjez kontra l-atturi billi, fil-fehma umli tal-eccipjenti, il-konvenut Ronald Fava Cassar ma huwiex, fil-vesti tieghu personali, kummercjant, ossija li ghandu xi djun personali li ssospenda l-hlas taghhom minghar raguni. illi hija ma ghandhiex L-esponenti konjizzjoni tal-fatti kollha li jirrigwardaw ir-relazzjonijiet guridici li sehhew bejn l-atturi u l-konvenut zewgha Ronald Fava Cassar, u ghalhekk titlob li tirrizerva d-dritt li tqajjem eccezzjonijiet ulterjuri, jekk ikun il-kaz, fl-istadju opportun waqt il-gbir tal- provi f'din l-istanza.

Semgħet ix-xhieda prodotti.

Rat in-noti ta' sottomissjonijiet tal-partijiet.

Rat li l-kawża tħalliet għas-sentenza.

Rat l-atti kollha tal-kawża.

Ikkunsidrat: Permezz ta' din l-azzjoni, l-atturi, li jgħidu li huma kredituri tal- konvenut Ronald Fava Cassar, qegħdin lill-Qorti tippronunzja l-falliment tal-istess konvenut li huma jgħidu waqaf iħallas id-debiti tiegħu.

Mill-provi prodotti jirriżulta li l-fatti tal-każ huma dawn.

Il- partijiet saru jafu lill-xulxin madwar is-sena 2001 tramite n- negozju tal-attur fl-għamara antika.

Maż-żmien il-konvenut f'ismu personali beda jissellef sommom ta' flus brevi manu mingħand l-attur.

Dawn il-flus kienu jintużaw mill-konvenut

sabiex iħallas id-dejn ta' kumpanniji li huwa kien imexxi, sabiex

inxtraw żewġ proprjetajiet ossia farmhouses f'Għawdex u

sabiex isiru xi benefikati fl-istess proprjetajiet.

Minkejja li

dawn il-proprjetajiet kienu ġew akkwistati mis-soċjeta HD

Holdings, liema soċjetà ġiet maħluqa mill-konvenut proprju

għal dan l-iskop, l-ammont misluf relatat ma dawn il-

proprjetajiet ukoll sar lill-konvenut personalment.

Fit-2 ta'

l-għan

tal-pagament.

Permezz

Lulju 2004 il-partijiet iffirmaw bejniethom żewġ skritturi li kellhom jittransiġu diversi vertenzi pendenti bejniethom u dan wara li l-attur talab il-ħruġ ta' mandat ta' sekwestru kontra l-konvenut, liema mandat ġie rtirat mal- iffirmar ta' dawn l-iskritturi.

Permezz tal-ewwel skrittura, Ronald Fava Cassar, f'ismu u għan-nom ta' martu Mariella, ikkostitwixxa ruħu veru ċert u likwidu debitur ta' Francis Savasta u martu Victoria (illum mejta) ta' Lm220,000.

Din l-iskrittura stabbiliet imgħax ta' 6.5% kif ukoll il-modalitajiet tat-tieni skrittura, imbagħad, Ronald Fava Cassar ikkostitwixxa ruħu debitur ta' Francis Savasta fl-ammont ta' Lm65,000.

Il-konvenut ma onorax l-obbligi tiegħu li jħallas l-ammont dovut lill-attur skont l-imsemmija skritturi u peress li rriżulta li l-konvenut kellu diversi proċeduri pendenti kontrih istitwiti minn terzi li wkoll ippremettew li huma kredituri tiegħu, l-atturi għażlu li jġibu 'l quddiem din l-azzjoni sabiex jitolbu lill-Qorti ssib illi l-konvenut għandu jiġi dikjarat fallut skont il- provedimenti tal-Kodiċi tal-Kummerċ.

Permezz tal-ewwel eċċezzjoni tal-konvenut kif ukoll permezz tas-sitt u tmien eċċezzjonijiet tal-konvenuta, ġie eċċepit illi l- atturi m'humiex kredituri tal-eċċepjenti.

Dwar dawn l-eċċezzjonijiet jirriżulta li din l-istess Qorti kif presjeduta diġa pronunzjat ruħha proprju dwar l-ammont dovut lill-atturi mingħand il-konvenuti permezz tas-sentenza tagħha tal-5 ta' Mejju 2016, fl-istess ismijiet tal-kawża odjerna, fejn il- konvenuti ġew ikkundannati jħallsu lill-atturi s-somma ta' Lm220,000, llum €512,462.

Minn din is-sentenza ġie interpost appell li għadu pendenti iżda l-Qorti tirrileva li l-konvenut stess ammetta li huwa għandu jagħti lill-attur dan l-ammont fix-xhieda tiegħu quddiem il-Qorti

tal-Maġistrati (Għawdex) Ġurisdizzjoni Superjuri fil-proċeduri fl-

ismijiet inversi, permezz ta' liema proċeduri Ronald Fava Cassar

kien qiegħed

msemmija.

Dik il-kawża llum għaddiet in ġudikat b'dan illi

permezz ta' sentenza datata 3 ta' Marzu 2009, ikkonfermata

mill-Qorti tal-Appell fit-3 ta' Frar 2012, il-Qorti laqgħet it-talba

jitlob dikjarazzjoni

ta' nullità

tal-attur f'dik il-kawża biss fir-rigward tat-tieni skrittura li tirrigwarda l-ammont ta' Lm65,000, illum €151,409, billi ddikjarat li dan l-aħħar ammont m'huwiex dovut għaliex id- dejn huwa fittizju, iżda sabet ukoll illi ma kien hemm ebda self bl-użura.

Dwar l-ammont ta' LM220,000 il-Qorti tal-Appell qalet hekk:

ta' "Għalhekk bħala konferma Lm220,000 favur il-konvenut appellat hemm mhux biss l- iskrittura tat-2 ta' Lulju 2004 bil-firma tal-attur appellant fuqha, iżda wkoll xhieda bil-ġurament tal-istess attur appellant ftit tal-ħin qabel ma nkitbet l-iskrittura nnifisha. … Din il-Qorti però hija tal-istess fehma bħall-ewwel Qorti, u cioè li l-attur appellant, li ilu żmien twil fin-negozju, kien jaf ben tajjeb x'inhu l-ammont ta' flus li kien dovut lill-konjuġi Savasta.

Din il-verżjoni tal-attur appellant li huwa ma kienx għamel il-kalkoli tiegħu hija diffiċli biex titwemmen, speċjalment meta hawnhekk si tratta ta' eluf kbar ta' Liri Maltin.

Fi kwalunkwe każ, l-attur appellant ikkonferma dan l- l-ammont iskrittura, kif ukoll bil-ġurament quddiem il-Qorti ftit sigħat qabel. .… Anke kieku għall-grazzja tal-argument din il-Qorti kellha temmen li huwa verament kien għadu ma għamilx il-kalkoli tiegħu u ma ġabarx l-informazzjoni li kellu jiġbor, allura f'dak il-każ ma messux ikkonferma l-ammont bil-ġurament u wisq anqas ma messu poġġa l-firma tiegħu fuq l- iskrittura.

Il-qrati mhumiex qegħdin biex jagħmlu tajjeb għall-iżbalji kkaġunati minn persuni li ma jeżerċitawx prudenza u diliġenza fl-affarijiet tagħhom. ...

liberament, kemm bil-firma tiegħu

fuq

Fir-rikors tal-appell tiegħu l-attur appellant jerġa' jagħmel tentattiv ieħor biex jikkontesta l-ammont ta' Lm220,000 billi jargumenta li kemm fl-ewwel skrittura kif ukoll fin-nota irreferew għall-kreditu bħala tal-eċċezzjonijiet dejjem wieħed ta' "self" u ma kienux jikkomprendu kumpens għal servizzi oħra.

Kif rilevat fuq, l-ewwel Qorti ma qalitx li l- Lm220,000 kienu jikkomprendu kumpens għal servizzi oħra iżda qalet li kienu jirrappreżentaw mhux biss flus mislufin lill-attur appellant iżda wkoll pagamenti li l-konvenut appellat għamel lil terzi għan-nom tal-attur appellant u wkoll ħlasijiet fir-rigward tal-farmhouses tas-soċjetà tal- attur appellant.

Veru li fuq l-iskrittura jissemma' biss self "brevi manu" u fin-nota tal-eċċezzjonijiet jingħad li l- konvenut "silef flus lill-attur" iżda b'daqshekk ma jfissirx li d-differenza bejn l-Lm220,000 kif indikat fuq l-iskrittura u l-ammonti effettivament mislufin "brevi manu" lill-attur tirrappreżenta użura.

L-attur appellant stess fl-affidavit tiegħu jirreferi għal xogħlijiet li kienu qed isiru fil- farmhouses u għalhekk jidher li kien hemm debitu f'dan ir- rigward ukoll.

Fis-sottomissjonijiet tiegħu tat-30 ta' Ġunju 2008 ukoll jikkonferma li d-debitu li kellu favur il-konvenut appellant jikkonsisti mhux biss f'self iżda wkoll jirrigwarda spejjeż relatati mal-farmhouses u wkoll pagamenti magħmula lil terzi.'

Ronald Fava Cassar rega' ttenta jattakka l-iskritturi fi proċeduri oħrajn istitwiti fil-11 ta' Ġunju 2009.

It-talbiet tiegħu f'dik il- kawża ġew miċħuda permezz ta' sentenza deċiża fil-11 ta' Ġunju 2010.

L-appell li ġie ntavolat minn din is-sentenza ġie dikjarat deżert.

Il-konvenut f'dawn il-proċeduri wkoll jagħti rendikont ta' diversi pagamenti li huwa jgħid illi għamel lill-attur akkont tas-self in kwistjoni iżda dawn kollha jduru mal-kalkoli li saru qabel ma ġew iffirmati l-iskritturi bejn il-partijiet.

Il-valutazzjoni tal- provi dwar dan id-debitu diġa saret fil-kawżi deċiżi msemmija fejn il-Qorti waslet ghad-dikjarazzjoni ta' validità tal-iskrittura.

Din il-Qorti ma tqisx li għandha tissindika f'dan l-istadju l- operat ta' qrati ohra.

Jirriżulta għalhekk illi l-validità tal- iskrittura tat-2 ta' Lulju 2004 li permezz tagħha ġie stabbilit debitu ta' Lm220,000 hija issa indiskussa.

terzi huma nulli għaliex

Għaldaqstant, il-Qorti ssib illi l-konvenuti għandhom raġun fl- eċċezzjonijiet mressqa minnhom li l-atturi m'humiex kredituri tagħhom biss fir-rigward tal-ammont ta' Lm65,000.

Permezz tal-ewwel tlett eċċezzjonijiet preliminari tagħha, il- konvenuta teċċepixxi li t-transazzjonijiet li għamel il-konvenut mal-attur kif ukoll diversi transazzjonijiet li għamel il-konvenut ma ta' amministrazzjoni straordinarja li saru mingħajr il-kunsens tagħha kif ukoll li dawn l-atti saru bi frodi tal-krediti u jeddijiet tagħha fuq il-komunjoni tal-akkwisti eżistenti bejnha u bejn il- konvenut.

Il-Qorti kkunsidrat illi l-artikolu 1326(1) tal-Kodiċi Ċivili jagħti l- fakoltà lil dik il-parti fiz-zwieg li ma tkunx tat il-kunsens tagħha għall-att straordinarju li tannulla dak l-att kemm-il darba dak l- att ikun dwar it-trasferiment jew il-ħolqien ta' jedd reali jew personali fuq proprjetà immobbli.

Meta dak l-att ikun dwar proprjetà mobbli, dan jista' jkun annullat biss meta l-jeddijiet fuqhom ikunu ngħataw b'titolu gratuwitu.

L-artikolu 1326(4) ikompli billi jgħid illi l-parti li ma tkunx bdiet l-azzjoni għal annullament fiż-żmien stabbilit u li ma tkunx irratifikat l-att espressament jew taċitament, b'danakollu tkun tista' tieħu azzjoni biex iġġiegħel lill-parti l-oħra tirreintegra l- komunjoni tal-akkwisti jew, meta dan ma jkunx jista' jsir, tagħmel tajjeb għad-danni li jkunu ġġarbu.

L-artikolu 1326(5) imbagħad jipprovdi li bla ħsara għad- disposizzjonijiet ta' qabel ta' dak l-artikolu, meta f'xi att li jkun jeħtieġ il-kunsens tal-parti l-oħra u li jkun dwar mobbli, parti taġixxi waħedha, il-parti l-oħra ma tkunx tista' titlob l- annullament tal-att; meta iżda, il-parti l-oħra ma tkunx ratifikat dak l-att, espressament jew taċitament, dik il-parti tkun tista' tieħu azzjoni biex iġġiegħel lill-parti li tkun aġixxit waħedha tirreintegra l-komunjoni tal-akkwisti, jew meta dan ma jkunx jista' jsir, tagħmel tajjeb għad-danni li jkunu ġġarrbu.

Fil-każ odjern ma jirriżultax illi l-konvenuta ħadet l-ebda

azzjoni skont

annullament ta' xi att.

Fi kwalunkwe każ, il-fatt illi l-konvenuta

tal-liġi suċitati sabiex

jaqgħux taħt

l-ewwel tlett eċċezzjonijiet preliminari tal-

Mariella Azzopardi ma tatx il-kunsens tagħha ma jfissirx illi l- atti ma jiswewx, għaliex il-konsegwenza ma tkunx in-nullità tal-att in toto iżda biss illi dak l-att ma jorbotx lill-komunjoni tal-akkwisti1, u id- disposizzjonijiet tal-artikolu 1326(1), il-konvenuta setgħet biss, skont l-konvenut jirredintegra l-komunjoni tal-akkwisti, jew jekk dan ma jistax isir, jagħmel tajjeb għad-danni.

Għaldaqstant, konvenuta qegħdin jiġu miċħuda.

Permezz tar-raba' eċċezzjoni preliminari tagħha, il-konvenuta teċċepixxi li din il-kawża għandha tistenna l-eżitu ta' proċeduri li hija tgħid illi ser tintavola kontra żewġha l-konvenut, iżda hawnhekk ukoll il-Qorti terġa ttenni li ma jirriżultax li l- konvenuta intavolat l-ebda proċeduri kontra l-konvenut fir- rigward tal-atti msemmija minnha, li skont hi saru mingħajr il- kunsens tagħha bi ksur tal-artikolu 1322(2) tal-Kodiċi Ċivili.

Għaldaqstant, din l-eċċezzjoni wkoll qiegħda tiġi miċħuda.

Konsegwentement il-ħames eċċezzjoni tal-konvenuta fis-sens li għandha tiġi liberata mill-osservanza tal-ġudizzju in vista tal- ewwel erba' eċċezzjonijiet preliminari mressqa minnha wkoll qiegħda tiġi respinta.

Permezz tal-aħħar eċċezzjoni preliminari tagħha, il-konvenuta teċċepixxi li r-raba' talba attriċi ma fiha ebda bażi legali in kwantu li l-Kodiċi tal-Kummerċ ma jipprovdix illi din il-Qorti tista' tiddikjara stat ta' falliment frawdolenti bil-proċedura kontemplata fl-artikolu 482 et sequitur tal-istess Kodiċi.

Il- Qorti ssib illi l-konvenuta għandha raġun f'din l-eċċezzjoni tagħha biss limitatament fis-sens illi l-proċedura fallimentari f'dan l-istadju tirrikjedi illi l-Qorti tippronunzja ruħha dwar l- istat tal-falliment tad-debitur, f'liema każ tipproċedi bil-ħatra ta' kuratur fallimentari biex imbagħad jissokta l-proċess

fallimentari kif kontemplat fil-Kodiċi tal-Kummerċ.

meta dan il-proċess jigi eżawrit illi għandha tiġi esplorata l-

ir-rijabilitazzjoni

kwistjoni

dwar

1 Ara f'dan is-sens is-sentenza tal-Qorti tal-Appell fl-ismijiet Limited Claudette Degiorgio vs Paolo Attard-Negryeyeva et, deċiża fl-1 ta' Ġunju 2007

alternattivament jekk hemmx każ ta' falliment doluż (Falliment ta' Charles Previ vs X, deċiża minn din il-Qorti diversament presjeduta fit-3 ta' Ġunju 2008).

Għaldaqstant, il-Qorti sejra tieħu in konsiderazzjoni dan kollu fid-deċiżjoni tagħha fir- rigward tar-raba' talba attriċi.

Fil-mertu, il-konvenuti jeċċepixxu li t-talbiet attriċi għandhom jiġu miċħuda għaliex il-konvenut Ronald Fava Cassar m'huwiex kummerċjant u fi kwalunkwe każ huwa ma waqafx milli jħallas id-debiti tiegħu.

Il-konvenut jeċċepixxi wkoll illi ma hemm l- ebda bażi legali sabiex jiġi ddikjarat fi stat ta' falliment frawdolenti.

Il-Qorti kkunsidrat illi skont artikolu 4 tal-Kodiċi tal-Kummerċ, kummerċjanti huma dawk li, bi professjoni, jagħmlu f'isimhom atti tal-kummerċ, kif ukoll is-soċjetajiet kummerċjali.

Artikolu 5 tal-istess Kodiċi jsemmi fost attijiet oħra s-segwenti atti li jikkostitwixxu atti ta' kummerċ:

"..… (e) Kull operazzjoni li għandha x'taqsam ma' soċjetajiet kummerċjali jew ma' l-azzjonijiet tagħhom; ..… (h) Ix-xiri u l-bejgħ mill-ġdid ta' immobbli, meta jsiru bi spekulazzjoni kummerċjali, u l-intrapriżi tal-bini; ..… (i) kull operazzjoni dipendenti jew li għandha x'taqsam ma' l-atti hawn fuq imsemmija."

Kif diġà ngħad, sabiex il-konvenut jiġi klassifikat bħala kummerċjant, jeħtieġ illi huwa jkun jagħmel atti ta' kummerċ, bi professjoni u f'ismu personali.

Mill-provi prodotti u mix- xhieda li ta l-konvenut stess, il-Qorti hija sodisfatta li l- konvenut kien jagħmel bosta operazzjonijiet kummerċjali fosthom diversi istanzi ta' self brevi manu kif ukoll self mingħand banek lokali.

Dawn it-transazzjonijiet kienu relatati

imexxi, b'mod speċjali

l- mal-kumpanniji kumpanniji Crown Hotels Limited u Sovereign Hotels Limited, tramite liema kumpanniji kien jiġġestixxi il-lukandi.

Fil-fatt, fl- affidavit tiegħu il-konvenut jispjega kif il-flus li huwa ssellef mingħand l-attur kien iqassamhom fost il-kumpanniji li kien involut fihom.

Mingħajr ebda dubju, numru minn dawn l- operazzjonijiet inkluż is-self brevi manu kienu jsiru mill- konvenut f'ismu personali.

Dan jikkonfermah huwa stess u kif ingħad fis-sentenza ta' din il-Qorti diversament presjeduta fl- ismijiet Camel Brand Co. Ltd vs Michael Mcveigh tal-21 ta' Marzu 2002:

"...din il-Qorti temmen li meta negozju jkun gestit minn socjeta b'responsabilità limitata, u ghaldaqstant minn persuna guridika indipendenti, huwa l-obbligu taghha li tindika dan fl-aktar mod car u inekwivoku lit-terzi li jkunu qeghdin jinnegozjaw maghha."

Il-Qorti tirrileva wkoll illi minkejja li l-konvenut jipprova jagħti l-impressjoni li fil-bidu li huwa kien jissellef il-flus għal kumpanniji huwa kien biss azzjonist minoraritarju fihom, jirriżulta mid-dokumenti eżebiti mir-rappreżentant tal-Awtorità ta' Malta għas-Servizzi Finanzjarji li huwa kien ukoll direttur tas-soċjetajiet Crown Hotels Limited u Sovereign Hotels Limited sa mill-bidu nett tal-formazzjoni tagħhom.

Iżda il-fatt li kien direttur ta' dawn il-kumpanniji ma jiswiex wisq għall-finijiet tal- kawża tal-lum, ħlief biex issaħħaħ il-konvinzjoni tal-Qorti li t- tmexxija ta' dawn il-kumpanniji kienet fil-fatt f'idejn il- konvenut, għaliex kif diġa ngħad, f'diversi istanzi s-self kien isir lill-konvenut f'ismu personali.

Bi żieda ma dan kollu, mill-provi prodotti jirriżulta wkoll li ammont ta' flus li l-konvenut issellef mingħand l-attur ntużaw sabiex ġew akkwistati u saru xogħlijiet fuq żewġ farmhouses ġewwa Għawdex bl-intenzjoni li jsir negozju mill-konverzjoni ta' dawn il-proprjetajiet.

Huwa veru li dawn il-farmhouses kienu ġew akkwistati mis-soċjetà HD Holdings, li wkoll kienet immexxija mill-attur, il- iżda s-self proprjetajiet sar ukoll mill-konvenut f'ismu personali.

F'dan il- kuntest huwa stabbilit fil-ġurisprudenza ta dawn il-Qrati li min

jinnegozja fix-xiri u bejgħ ta' bini bi spekulazzjoni kummerċjali jagħmel att ta' kummerċ.2 Fir-rigward ta' jekk dawn l-atti ta' kummerċ li l-konvenut kien jagħmel f'ismu personali kinux isiru minnu bi professjoni, kif irid l-artikolu tal-liġi suċitat, il-Qorti tagħmel riferenza għan- noti tal-Professur Joseph A. Corlett fejn hemm spjegat hekk3:

Il-Professur Corlett imbagħad ikompli hekk:

Il-Qorti hija sodisfatta mill-provi prodotti li l-atti ta' kummerċ magħmula mill-konvenut f'ismu personali kienu jsiru minnu wkoll bi professjoni in kwantu li dawn l-atti ta' kummerċ kienu

2 Ara f'dan is-sens is-sentenza tal-Qorti tal-Appell fl-ismijiet Emmanuele Camenzuli vs Raffaele Phiri Micallef tal-31 ta' Mejju 1997, Giuseppe Griscti vs Emmanuele Micheal deċiża mill-Prim Awla tal-Qorti Ċivili fil-15 ta' Diċembru 1960 u Vincent Holmes et vs Joseph Hill Delmar deċiża mill-Qorti tal-Appell fil-15 ta' Diċembru 1952.

3 Paġna 30, paragrafu 1 4 Paġna 32, paragrafu 2

ripetuti għal diversi snin, f'diversi okkażżjonijiet u ma diversi persuni b'dan illi l-konvenut mhux biss kien jikkontratta ma individwi privati iżda wkoll ma diversi banek lokali.

Dan minkejja li m'huwiex ikkontestat li għal xi żmien huwa kien impjegat band'oħra.

Hawnhekk il-Qorti żżid illi mill-provi jirriżulta li wara s-sena 1998 l-attur kien impjegat ma terzi biss fuq bażi part time.

Xejn ma jiswa li l-konvenut ma kienx irreġistrat mal-Kummissarju tat-Taxxa fuq il-Valur Miżjud, jew li ma kienx iżomm kotba tal-kummerċ, għaliex m'humiex dawn illi jistabbilixxu jekk persuna hijiex kummerċjant.

Il-Qorti taqbel mal-atturi meta fin-nota ta' sottomissjonijiet tagħhom jirrimarkaw li l-mod kif kien jopera l-konvenut u ċioè billi jiddejjen f'ismu personali sabiex juża l-flus għan-negozzju tiegħu, jiġifieri sabiex imexxi kumpanniji li ma kellhomx flus, għandha l-konvenut huwa kummerċjant f'għajnejn il-liġi.

Għaldaqstant, l-eċċezzjoni tal-konvenuti fis-sens illi l-konvenut Ronald Fava Cassar m'huwiex kummerċjant qiegħda tiġi miċħuda.

Il-Qorti ghaddiet biex tqis it-talbiet attriċi u l-eċċezzjoni tal- konvenuti li m'huwiex minnu li l-konvenut issospenda l- pagamenti tiegħu.

Skont artikolu 477 tal-Kodiċi tal-Kummerċ, 'Kull kummerċjant li jieqaf mill-ħlas tad-djun huwa fi stat ta' falliment.'

L-istess Kodiċi jipprovdi li t-talba għal dikjarazzjoni ta' falliment tista' anke ssir mill-kredituri tal-kummerċjant bħal ma għamlu l-atturi fil-kawża odjerna.

Fil-fatt, artikolu 482(1) tal-Kodiċi msemmi jipprovdi hekk:

twassal għall-konklużjoni

"Kull kreditur jista' wkoll, sew jekk il-kreditu tiegħu ikun kummerċjali jew le, u għalkemm dan il-kreditu jkun għadu ma għalaqx, jaġixxi bi proċedura sommarja fil-Qorti tal- Kummerċ kontra d-debitur jew ir-rappreżentant leġittimu tiegħu, u jitlob dikjarazzjoni li dana d-debitur huwa fi stat ta' falliment."

Kif ingħad fis-sentenza ta' din il-Qorti diversament presjeduta fl-ismijiet Avukat Dottor Luigi A Hudson et noe vs Aspasia Cruises Co Ltd tal-31 ta' Jannar 2001:

ta' nuqqas

"Illi tenut kont ta' dak li ser jinghad aktar il-quddiem, wiehed irid jara jekk jezistix bhala fatt ic-cessazzjoni da parte tad-debitur li jkompli jmexxi l-affari tieghu, ghaliex il- jimpurtax fatt necessarjament id-dikjarazzjoni ta' falliment.

ta' hlas ma

Iżda huwa stabbilit ukoll illi biex tingħata dikjarazzjoni ta' falliment huwa biżżejjed illi kummerċjant ikun waqaf mill-ħlas tad-djun tiegħu, m'huwiex meħtieġ illi jintwera wkoll illi ma għandux mnejn iħallas kif ingħad fis-sentenza tal-Qorti tal- Kummerċ tal-25 ta' April 1961 fil-proċeduri tal-Falliment ta' Henry Shirley ‘Theuma-Ferrante.

F'din is-sentenza, il-Qorti tal- Kummerċ irriteniet illi:

"l-istat ta' ċessazzjoni tal-pagamenti ta' kummerċjant jikkonsisti fin-nuqqas tiegħu li jissoddisfa puntwalment l- obbligi li jkun assuma, liema stat jimmanifesta ruħu bir- rifjut tal-pagament.

Għalhekk huwa l-istat tal-insolvenza li jikkostitwixxi l-falliment u mhux l-istat ta' insolvibbilità."

Kif ġie affermat ukoll fis-sentenza fl-ismijiet Neg.

Vincenzo Lodo et vs Vincenzo Caruana Borg, deċiża mill-Qorti tal- Kummerċ fl-4 ta' Novembru 1912 (Vol XXI.III.127):

Fil-fehma tal-Qorti, mill-provi prodotti u mill-kunsiderazzjonijiet magħmula minn din il-Qorti abbażi tax-xhieda u dokumenti esibiti, jirriżulta ppruvat illi l-konvenut jinsab fi stat ta' falliment stante li m'huwiex f'posizzjoni li jħallas lill-kredituri tiegħu, inkluż lill-atturi.

Minkejja li l-konvenut jipprova jargumenta li huwa għadu f'posizzjoni li jħallas id-djun tiegħu u saħansitra jressaq diversi

xhieda in kontro eżami sabiex jikkonfermaw li l-kreditu tagħhom ġie sodisfatt mill-konvenut fil-mori tal-proċeduri, dawn l-ammonti huma pjuttost żgħar meta mqabla mal-krediti sostanzjali vantati mill-atturi, mill-banek lokali u minn kredituri oħra.

Kif ingħad fis-sentenza ta' din il-Qorti diversament presjeduta fl-ismijiet Victoria Basile Pace et vs Carmelo Diugo pro et noe, deċiża fit-13 ta' Jannar 2004:

"Il-fatt li saru xi ħlasijiet ma jfissirx illi ipso facto l- kummerċjant ma għandux jitqies li waqaf mill-ħlas tad- djun.

Il-kummerċjant ma jistax jaħrab mid-dikjarazzjoni ta' falliment, u mill-konsegwenzi li din iġġib magħha għall- ħarsien ta' l-interessi tal-kredituri li jibqgħu ma jitħallsux, billi jagħżel li jħallas xi wħud mid-djun tiegħu, u jagħżel hu liema jħallas.

Fil-fehma tal-Qorti, il-fatt illi l-konvenut Carmelo Diugo proprio naqas li jħallas djun sostanzjali bħal ma huma dawk ta' l-atturi u tas-soċjetà li tħalliet tidħol fil-kawża huwa prova biżżejjed illi waqaf iħallas id- djun tiegħu u għalhekk għandu jitqies fi stat ta' falliment."

Mill-provi prodotti jirriżulta li gew istitwiti diversi proċeduri legali fil-konfront tal-konvenut minn diversi kredituri tiegħu u dan il-fatt neċessarjament ifisser li l-konvenut waqaf iħallas lil dawn il-kredituri.

Huwa biżżejjed li wieħed iħares lejn is- sentenza ta' din il-Qorti diversament presjeduta tas-27 ta' Ġunju 2006 fejn il-konvenuti flimkien ġew ikkundannati jħallsu l-ammont kumplessiv ta' Lm781,105.06, llum €1,819,485, rappreżentanti l-bilanċ għad-debitu ta' Loan, House Loan, Business Loan u Overdraft Account lil Bank of Valletta plc.

Il- konvenut ma ressaq l-ebda prova sabiex juri li dan l-ammont tħallas.

B'żieda ma dan, minkejja li għal numru ta' mandati ta' sekwestru ġew ippreżentati kontro mandati, jirriżulta li hemm numru kbir ta' mandati ta' sekwestru li għadhom in vigore.

Għaldaqstant, il-Qorti hija sodisfatta li l-konvenut waqaf milli jħallas id-debiti tiegħu u konsegwentement jinsab fi stat ta' falliment.

Huwa stabbilit illi l-punt meta kummerċjant jieqaf mill-ħlas tad- djun u għalhekk ikun fi stat ta' falliment huwa punt ta' fatt, kif ingħad fid-deċiżjoni bl-isem ta' Falliment ta' Joseph Saleeb,

fi stat ta'

eżerċitant il-kummerċ taħt id-ditta Christie Davie & Sons (Qorti tal-Appell, 15 ta' April 1955).

L-attur ma jagħmel l-ebda sottomissjonjiet dwar meta kienet id-data li effettivament il- konvenut waqaf iħallas id-djun tiegħu u għaldaqstant, il-Qorti sejra tistabilixxi għal dan il-għan id-data tal-5 ta' Awissu 2004, u ċjoe d-data meta l-ewwel pagament kellu jsir mill-konvenuti lill-atturi skont l-iskrittura tat-2 ta' Lulju 2004.

Fir-rigward tar-raba' talba attriċi u l-aħħar eċċezzjoni fil-mertu tal-konvenut u ċioè dwar jekk il-konvenut għandux jiġi ddikjarat frawdolenti, a skans ta' repetizzjoni, il-Qorti tagħmel riferenza għal dak li diġa ngħad f'din is-sentenza fir-rigward tal-aħħar eċċezzjoni preliminari tal- konvenuta u għaldaqstant, tirriżerva li tipprovdi dwar din it- talba fi stadju ulterjuri ta' dawn il-proċeduri.

Għar-raġunijiet msemmija, din il-Qorti sejra wkoll tilqa' l- ħames talba attriċi.

Għar-raġunijet kollha premessi, il-Qorti qiegħda taqta' u tiddeċiedi l-kawża billi tilqa' l-ewwel tlett talbiet attriċi billi tiddikjara li l-konvenut waqaf milli jħallas id-debiti tiegħu fil-5 ta' Awissu 2004, tiddikjara li l-istess konvenut huwa fi stat ta' falliment, b'dan illi tirriżerva li tipprovdi dwar ir-raba' talba attriċi fi stadju ulterjuri ta' dawn il-proċeduri u taħtar lill-Avukat Dottor Stefano Borg Clappara bħala kuratur tal-falliment bis-setgħat u d-dmirijiet skont it-Taqsima III tal-Kodiċi tal-Kummerċ u tiddifferixxi l-kawża għall-udjenza ta' nhar l-Erbgha, 15 ta' Frar 2017 għall-eżami tal-inventarju li l-kuratur għandu jħejji skont l-artikolu 502 et seq tal-Kodiċi tal-Kummerċ, għall-eżami tal- lista tal-kredituri skont l-artikolu 510(1) tal-Kodiċi tal-Kummerċ u sabiex tissejjaħ laqgħa tal-kredituri skont l-artikolu 510(2) u (3) tal-Kodiċi tal-Kummerċ.


Illum 15 ta' Novembru, 2016

Il-Qorti: Rat ir-rikors ta' Schembri Infrastructures Limited li permezz tieghu, ghar-ragunijiet fih imfissra talbet lil din il-Qorti thassar u tirrevoka in toto jew parzjalment il-mandat ta 'sekwestru 1387/16 ai termini tal-Art.

836(1)(b), (d) u (f).

Rat id-dokumenti annessi.

Rat it-twegiba ta' Enemalta plc li in forza taghha, ghar- ragunijiet moghtija, sahqet li t-talba ghandha tigi michuda.

Rat id-dokumenti annessi.

illi permezz ta' dawn

Ikkunsidrat il-proceduri Schembri Infrastractures Limited qed titlob lil din il-Qorti thassar ghal kollox jew in parte mandat ta' sekwestru kawtelatorju mahrug fil-konfront taghha minn Enemalta p.l.c. biex jigi kawtelat kreditu li l-istess Enemalta p.l.c ssostni li ghandha fil-konfront ta' Schembri Infrastractures Limited.

Is-socjetà rikorrenti l-ewwel ma ssejjes it-talba odjerna taghha huwa fuq l-Art.

836(1)(b) li jipprovdi ghat-thassir ta' mandat kawtelatorju f'cirkostanza:

"li waħda mill-ħtiġiet tal-liġi għall-ħruġ tal-att kawtelatorju ma tkunx għadha fil-fatt teżisti."

Sabiex jithassar mandat taht dan il-kap:

"il-mandat ikun inhareg sewwa u, f'xi waqt, tkun intemmet xi wahda mill-kundizzjonijiet li l-ligi trid biex dak il-mandat jibqa fis-sehh." - (Therese Agahi Fyfe vs. Desmond Stanley Sehloho deciza mill-Prim'Awla tal-Qorti Civili fid-29 ta' Lulju 2005).

Huwa ritenut fil-kuntest ta' talba taht dan il-provvediment tal- ligi illi:

"sabiex persuna tista' tohrog Mandat kawtelatorju huma li (a) jkollha pretensjoni ta' dritt kontra l-persuna li dwarha jinhareg il-mandat; (b) li ssir kawza li fiha tigi mistharrga sewwasew dik il-pretensjoni ta' dritt, (c) li l-Mandat irid ikun ihares ir-rekwiziti mitluba mill-ligi dwar il-hrug tieghu u (d) li tali Mandat jinhareg u jigi esegwit taht ir- responsabbilità tal-persuna li tkun talbitu." - (Therese Agahi Fyfe vs. Desmond Stanley Sehloho deciza mill- Prim'Awla tal-Qorti Civili fid-29 ta' Lulju 2005).

Ma jirrizulta lill-Qorti ebda bidla fic-cirkostanzi li twassalha thassar il-mandat ghaldin ir-raguni.

Is-socjetà rikorrenti imbaghad tghaddi biex tistrieh fuq l-Art.

836(1)(d) li testwalment jipprovdi ghat-thassir ta' mandat kawtelatorju:

"jekk jintwera li l-ammont mitlub ma jkunx prima facie ġustifikat jew ikun eċċessiv."

Huwa ritenut illi:

"l-kejl li ghandu jittiehed biex jitqies thassir ta' mandat kawtelatorju taht din ir-ras huwa wiehed li jorbot il-kawzali ta' l-istess mandate mal-kreditu msemmi fih.

Dan ifisser li l-Qorti ghandha tistharreg fl-ewwel lok jekk jirrizultax mad- daqqa t'ghajn li r-rikorrent ezekutant ghandu bazi ta' pretensjoni (dak li f'oqsma ohra ta' dritt jissejjah 'fumus juris' tal-pretensjoni dedotta) u fit-tieni lok jekk wasalx biex jillikwida tali pretensjoni f'somma li taqbel mal- ammont mahluf fil-mandat.

Wiehed m'ghandu qatt jinsa li f'dan il-kuntest, il-qorti trid tkun gwidata mill-principju li d- dritt ghall-azzjoni gudizzjarja m'ghandux jigi mfixkel jew imwarrab b'leggerezza, u l-iehor daqstant siewi li huwa dritt li persuna thares l-interessi taghha fil-milja taghhom sakemm il-jedd sostantiv lilha kontestat jigi definiet minn Qorti." - (Vincent Fleri Soler vs George Fyfe deciza mill- Prim'Awla tal-Qorti Civili fid-29 ta' Novembru 2001).

"hija l-fehma tal-Qorti li biex ammont mitlub f'mandat kawtelatorju jitqies bhala wiehed "eccessiv", irid jintwera li bejn il-jedd pretiz u l-ammont mahsub li jhares dak il-jedd ikun hemm nuqqas ta' qbil lampanti li s-sens komun u c- cirkostanzi tal-kaz ma jistghux izewgu ma' xulxin.

Il-fatt li l-ammont mitlub f'Mandat kawtelatorju ikun jidher li huwa xi ftit oghla minn dak li, mad-daqqa t'ghajn, jidher xieraq, ma jwassalx ta bilfors ghat-thassir tal-Mandat li jkun izda, l-izjed, ghat-tnaqqis tal-ammont sekwestrat." – (Francis Cristiano Mifsud et vs. Charles Fleri et deciza mill-Prim'Awla tal-Qorti Civili fil-25 ta' Awwissu 2010).

Il-lodo arbitrali li minnu ghadhom pendenti l- appell principali u iehor incidentali iffissa l-kreditu ta' Enemalta p.l.c. fl-ammont ta' €340,467.

F'dawn ic-cirkostanzi l-Qorti tqis gustifikata t-talba tar-rikorrenti li l-ammont kawtelat hu eccessiv.

Wiehed izomm f'mohhu li kull ezercizzju li taghmel il- Qorti fl-ambitu ta' mandat kawtelatorju jibqa' dejjem limitat ghal dak li jirrizulta mad-daqqa t'ghajn.

F'dawn ic-cirkostanzi, madanakollu, ma tistax ghaldaqstant tregi t-talba tar-rikorrenti a bazi tal-Art.

Il-mandat, minkejja li din il-Qorti tqis li hu eccessiv fl-ammont li jikkawtela, ma jistax jinghad li mhuwiex ragonevoli jew gustifikabbli:

il-konsiderazzjonijiet

"l-istharrig fil-mertu ma jaghmilx bicca mill-kriterji li fuqhom hija ssejjes fi procedura bhal din: biex il-Qorti tista' tqis jekk hijiex misthoqqa jew le, il-pretensjoni tar-ragonevolezza li l- mandat kawtelatorju tirrizulta jinzamm minghajr ma ssir indagni fil-mertu; illi bizzejjed jinghad li jekk 'il quddiem, il-Qorti li ser tqis il-kwistjoni fil-mertu tasal ghall-fehma l-intimata ezekutanti m'ghandha tithallas xejn xorta wahda ma jistax jinghad li l-mandat ma kienx gustifikat.

Is-success jew telfien ta' kwistjoni fil- mertu ma tista' qatt tfisser li l-mandat kawtelatorju nhareg b'mod vessatorju jew fieragh." – (Spiteri vs Ezquer Azzopardi deciza mill-Prim'Awla fl-10 ta' Jannar 1992).

fis-sehh

Ghaldaqstant il-Qorti taqta' u tiddeciedi billi tilqa' t-talba ta' Schembri Infrastructures Limited fis-sens biss illi tnaqqas l- ammont kawtelat bil-mandat ta' sekwestru Nru. 1387/16 ghal €350,000.

Kull parti ghandha tbati l-ispejjez taghha.

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


FIT - TRIBUNAL GĦAL TALBIET ŻGĦAR Ġudikatur: Dr Phyllis Felice Seychell LL.M. (Lond.), LL.D. Seduta ta` nhar l-Erbgħa 15 ta` Novembru, 2017

Ra l-Avviż tat-Talba preżentat fl-10 ta` Jannar 2017 li permezz tiegħu is-soċjeta`

attriċi ppremettiet li f'Awissu 2015, hija għamlet xogħlijiet relatati mal-elettriku fuq generator1 ta` dgħajsa proprjeta` tal-konvenut, fuq struzzjoni tal-istess konvenut; li l-

konvenut naqas li jħallas dak kollu dovut minnu għall-appalt prestat lilu; li l-konvenut

għamel pagament parzjali ta` erba' mija u ħamsin Ewro (€450); u baqagħlu jħallasha s-

somma ta` tlett mija u tmintax-il Ewro u tmienja u erbgħin ċenteżmu (€318.48ċ); u li l-

konvenut baqa' inadempjenti minkejja li ġie interpellat uffiċjalment, u saħansitra ċaħad li

baqagħlu jħallas.

Is-soċjeta` attriċi għalhekk talbet li dan it-Tribunal jikkundanna lill-

konvenut iħallas s-somma msemmija, bl-ispejjeż inkluż dawk tal-ittra uffiċjali tat-28 ta`

Settembru 2016, u bl-imgħaxijiet legali sad-data tal-ħlas.

Ra r-Risposta tal-konvenut li permezz tagħha eċċepixxa (i) in linea preliminari,

mhuwiex minnu li s-soċjeta` attriċi għamlet xogħol tal-elettriku fuq dgħajsa proprjeta`

tal-konvenut, u għalhekk m'hemmx relazzjoni ġuridika, riżultanti mit-talba tas-soċjeta`

attriċi, ratione materiae; (ii) mingħajr preġudizzju, il-konvenut kien inkariġa lis-soċjeta`

attriċi sabiex tipprovdilu xi parts għal generator, u dan li wkoll iwaħħal il-wires fuq l-

istess, u s-soċjeta` attriċi tatu stima ta` mhux iżjed minn tlett mitt Ewro (€300); (iii) li

filfatt, il-konvenut ħallas lis-soċjeta` attriċi erba' mija u ħamsin Ewro (€450), u insista li

l-kont finali żġur li ma kellux jaqbeż is-somma ta` ħames mitt Ewro (€500), fil-fatt il-

generator ma kienx funzjonanti kif miftiehem.

Għalhekk is-soċjeta` attriċi ma hija dovuta

l-ebda bilanċ.

Ikkunsidra li:

Ra l-provi dokumentali mressqa mill-partijiet, u sema' x-xiehda.

Ra n-noti ta` sottomissjonijiet imressqa mill-partijiet.

James Fauzza, technical director tas-soċjeta` attriċi, xehed2 li din il-kumpanija

tirrapreżenta f'Malta ditta estera li tagħmel generators tal-baħar, tal-art, u tal-militar.

li l-konvenut xtara generator second hand, u pprova jħaddmu hu pero` ma rnexxielux.

Qal li ntalab mill-konvenut biex imur jara dan il-generator, li mill-verifiki li għamel sab

li kien tal-baħar, u nduna li kellu l-wires f'kundizzjoni ħażina.

Qal li waqt li kien qed

jipprova jirranġa l-wires, kien issuġġerixxa lill-konvenut li jixtri harness ġdid, li kienet

tipprovdiha s-soċjeta` attriċi stess, u tah stima tagħha.

Il-konvenut aċċetta, u s-soċjeta`

attriċi ordnathielu mill-Ġermanja.

Billi l-generator tal-konvenut kellu aktar minn għaxar

snin, barra l-harness kellu bżonn partijiet oħra biex jiġi aġġustat il-generator ħalli l-

harness jaqbel miegħu.

Qal li huwa stess kien għarraf b'dan lill-konvenut, u ordnahomlu

Meta waslu dawn il-partijiet kollha, il-konvenut talbu jmur iwaħħalhomlu.

qal li mar aktar minn darba, u għamel ix-xogħol li wassal biex il-generator reġa' ħadem.

1 Ara Digriet tal-Korrezzjoni mogħti fis-7 ta` Marzu 2017 2 Ara xiehda, 19.04.2017, fol.13 sa 16

Qal li l-konvenut ried iħallsu dak il-ħin stess, pero` hu ma kellux il-kontijiet miegħu.

li eventwalment sab problema biex jgħaddilu l-kont, u meta finalment ħalliehulu mat-

tifel, il-konvenut ma ħallasx, u mbagħad irrispondieh li ma kien baqagħlu jagħtih xejn.

Meta kitiblu bl-avukat, il-konvenut wieġbu li kien baqagħlu jagħtih biss xi €50.

In kontro-eżami, James Fauzza xehed li l-istima kien taħa huwa stess, fl-uffiċju

tas-soċjeta` attriċi, lill-konvenut, u taħielu miktuba.

B'kollox, il-konvenut ħallas €450 fit-18 ta` Awissu 2015.

Dan kien parti mill-ħlas

dovut, u għalhekk ma ħarġitx riċevuta fiskali dwaru.

Xuereb ċaħad li kellu ftehim mal-

konvenut li l-prezz tal-materjal u x-xogħol kien ser jammonta għal €500, u spjeġa li meta

saret l-ordni lanqas biss kien għadu nkariġah biex jagħmel l-istallazzjoni.

Qal li tax-

xogħol ta` stallazzjoni s-soċjeta` attriċi titlob ħlas b'rata fissa għal kull siegħa xogħol.

B'kollox, Xuereb qal li ta lill-konvenut tmien siegħat xogħol, siegħa xogħol fl-ewwel

okkażjoni meta kien għadu qed jipprova jirranġa l-wires l-antiki, tlett siegħat xogħol u

erba' siegħat xogħol rispettivament, fiż-żewġ okkażjonijiet sussegwenti, meta stalla l-

materjali mibjugħa.

Xuereb iddikjara li mal-konvenut ma kienx ftiehem fuq ir-rata li biha

s-soċjeta` attriċi kienet titħallas tax-xogħol prestat minnha.

Il-materjali mibjugħa waslu

f'żewġ konsenji, u l-kaxxi infetħu mix-xhud meta l-konvenut ma kienx preżenti.

B'kollox, is-soċjeta` attriċi talbet ħlas tax-xogħol fl-ammont ta` €230 għax-xogħol li x-

xhud wettaq fit-30 ta` Lulju 2015, fil-31 ta` Awissu 2015, u f'data oħra bejniethom li x-

xhud ma kellux informazzjoni dwarha.

Il-konvenut ċaħad li meta ftiehem mal-konvenut

kien hemm xi terzi preżenti.

Ix-xhud ippreżenta fattura maħruġa mis-soċjeta` attriċi lill-konvenut datata 18 ta` Awissu 20153 li turi bilanċ ta` €318.48ċ favur tagħha, wara li tnaqqas il-ħlas akkont li

rċeviet mingħand il-konvenut.

Skond din il-fattura, is-soċjeta` attriċi talbet ħlas ta` €100

għas-servizz prestat fit-30 ta` Lulju 2015 għal 'Connected all cables – tested what is ok

or not', €381.25ċ prezz tal-materjali impurtati u €40 spejjeż tal-ġarr, filwaqt li talbet ħlas

ta` €130 għas-servizzi prestati fil-31 ta` Awissu 2015 ('connected rest of harness and

Is-soċjeta` attriċi produċiet ukoll fattura4 ta` materjali mixtrija minnha

mingħand Fischer Panda, fil-Ġermanja, fit-13 ta` Awissu 2015.

Is-soċjeta` attriċi produċiet ukoll kopja tal-korrispondenza legali li għaddiet bejn il-partijiet5, flimkien mal-ittra uffiċjali intavolata minnha fit-28 ta` Settembru 2016, u n- nota responsiva tal-konvenut li segwietha.6

Il-konvenut Martin Abdul Karim xehed li kien xtara generator skrepjat ta`

Qal li huwa ilu 40 sena jaħdem bħala marine

mechanic, u li dan il-generator ħadu fil-garaxx tiegħu għaliex kellu l-magna ssiżjata.

ukoll li x'ħin ramah, induna li kellu bżonn wiring ġdid, u kien b'hekk li f'Marzu jew

April 2015 għamel kuntatt mas-soċjeta` attriċi għaliex kien jaf li kienet l-aġent tal-

manifattur f'Malta.

Il-konvenut kompla xehed li kien mar fl-uffiċju ta` James Deguara Caruana Gatto Tas-Sliema u spjegalu x'kellu bżonn, u mbagħad dan kien mar jara l-generator biex jara

Qal li reġa' mar l-uffiċju ta` Fauzza, u dan taħ stima ta` €340 għall-wiring

li kellu bżonn u €160 prezz tax-xogħol biex jiġi stallat fil-generator.

Qal li ftiehmu fuq

dak il-prezz, u nsista li lil Deguara Caruana Gatto qallu li ma kienx lest iħallas aktar minn hekk.

Il-konvenut kompla jixhed li, fil-bidu ta` Mejju 2015, waslu l-materjali, u Xuereb

mar għandu b'kaxxa ssiġillata, li fetaħha quddiemu pero` żamm għalih partijiet minnha.

Fiha kien hemm parts fil-boroż, għamel l-istallazzjoni fi tlett kwarti ta` siegħa, u qallu li

kien fadal xi partijiet li ma kinux laħqu waslu.

Il-konvenut qal li mar jiġbed €450 mill-

ATM tal-bank, biex iżomm €50 bilanċ u jħallas kollox wara li s-soċjeta` attriċi tlesti x-

xogħol.

Il-konvenut qal ukoll li, ġimagħtejn wara dik l-okkorrenza, Xuereb reġa' mar

għandu biex ilesti x-xogħol, u qallu li l-generator kellu problema bl-alternator.

qallu li l-alternator kien għadu kemm għamlu għaliex induna li Fauzza ried jeħodhulu

biex iżid l-ispejjeż.

Huwa nsista li, qabel messu Fauzza, l-alternator kien jaħdem, pero`

x'ħin lesta l-wiring, il-generator ma ħadimx.

Qal li mbagħad ċempel lil ċertu John Probets,

li kien għamillu l-alternator, li ħadlu electrician, u bidillu r-regulator.

ċertu Richard Khedri – qaleb żewġ wires li sab imwaħħlin ħażin mal-harness, u l-

alternator ħadem.

Il-konvenut qal li, wara dan, kien ċempel lil Fauzza u qallu li l-

alternator ħadem, u li kienu sabu żewġ wires maqlubin milli weħħel hu.

Skond il-

konvenut, Khedri qallu li l-ħsara ġrat minħabba f'short circuit billi l-wires kienu tqabbdu

ħażin.

ħallsux.

Il-konvenut ilmenta li Fauzza kien mar jagħmel ix-xogħol mingħajr manwal, li

kellu jipprovdihulu l-konvenut stess, pero` ddikjara li huwa ma kienx induna li Fauzza

waħħal il-wires ħażin.

Fuq domandi tat-Tribunal, il-konvenut qal li l-bilanċ ta` €50 ma

ħallsux lis-soċjeta` attriċi minħabba fix-xogħol ħażin, u li lill-electrician għadu ma

In kontro-eżami7, il-konvenut qal li din l-allegazzjoni dwar xogħol ħażin ma

semmihiex fl-ittri legali u lanqas fir-Risposta tiegħu f'din il-kawża, għaliex kien ressaqha

verbalment lil Fauzza fl-uffiċju tiegħu, u għaliex ma ppretendiex li Fauzza jagħmillu

hekk wara għoxrin sena jafu.

Fl-istess kontro-eżami, il-konvenut qal li Fauzza kellu

jerġa' jmur għandu wara li lesta x-xogħol, minħabba li huwa stess kien talbu jmur jara l-

wiring wara li jġib l-alternator il-ġdid.

Fl-istess nifs, pero`, il-konvenut qal li l-ilment

fuq li ħaraqlu l-alternator, huwa ressqu lil Fauzza bit-telefon, u Fauzza ma weġbux, ma

marx jara, imma sempliċement bagħatlu l-kont.

Iddikjara wkoll li, qabel ħadimlu fuqu

Fuq domanda

il-konvenut

lis-soċjeta` attriċi

m'għamlilhiex kawżi minħabba fix-xogħol ħażin, u lanqas għall-ispejjeż tal-electrician.

F'konfront8 bejn il-konvenut u James Fauzza, mitlub mid-difensur tal-konvenut,

Fauzza iddikjara li l-komunikazzjoni bejnu u l-konvenut dwar il-problema fl-alternator

ma kinetx bit-telefon, imma kienu ħdejn xulxin, meta l-konvenut qabbdu bit-telefon mal-

electrician tiegħu, li nfurmah li l-alternator kien immodifikah għaliex ma sabx parts

tiegħu, u li ddikjaralu li għamel li seta` jagħmel fih.

Skond Xuereb, il-problema kienet li

kull darba li beda jipprova jqabbad il-generator, kien qed jieqaf meta jqabbadlu l-

Fuq il-manwal, Fauzza qal li kien użah l-ewwel biex ordna l-

parts minħabba li fuqu kien hemm is-serial number tal-generator, li ma sabux band'oħra.

Huwa ċaħad li seta` waħħal il-connector mhux f'loku, għaliex qal li dan jista` jitwaħħal

Huwa ċaħad li, wara dik il-komunikazzjoni mal-electrician, il-konvenut jew

ħaddieħor reġa' kellmu fuq din il-kwistjoni.

Xuereb xehed ukoll li huwa ħadem fuq harnesses bħalma kellu l-konvenut, u li

dak li ġablu għal dan il-generator ma kienx identiku għall-antik li kellu billi kien aktar

modern – b'mod partikolari, kien hemm żewġ connectors li ma kinux bħal tal-mudell l-

antik billi kien għadda ħafna żmien.

Biex waħħalhom, talab minn barra modifiki apposta.

Iż-żewġ connectors u l-modifiki qal li waħħalhom fuq il-generator tal-konvenut fit-tieni

okkażjoni li mar għandu.

Xuereb ċaħad li l-prezz tal-parts kien ta` €340, u wkoll li l-konvenut talbu stima

tal-prezz tax-xogħol.

Huwa insista li kien ikkonsenjalu l-parts issiġillati, meta l-konvenut

kien għadu ma nkariġahx biex iwaħħalhulu, imbagħad inkariġah jagħmel dan xi ġranet

jew ġimgħat wara.

Qal li kkonferma mal-manifattur esteru li l-parts oriġinali tal-

alternator bħalma kellu l-konvenut m'għandhomx isiru.

Skond Fauzza, l-uniku telefonata li kien hemm bejnu u Abdul Karim kien meta

Fauzza ċempillu biex iħallas il-kont, u Cassano wieġbu li ma kellu jagħtih xejn għax is-

soċjeta` attriċi ma kienet għamlet xejn.

miegħu fuq li qaliblu l-wires, u li hu nsista ma' Abdul Karim li xogħlu kien għamlu, u li ma

kienx għad-difett fl-alternator, il-generator kien jaħdem.

Il-konvenut ressaq b'xhud tiegħu lil Raymond Sherwood li ddikjara li jaf lill-

konvenut, u li kien ra lil James Fauzza iwaħħal harness fuq il-generator tal-konvenut, fil-

garaxx tal-istess konvenut fl-Imsida.

F'dik l-okkażjoni, qal li semagħhom jgħidu li x-

xogħol kien kważi lest, imma mhux għal kollox.

Qal li sema' lil Fauzza jitlob ħlas ta`

€500 lil Cassano, u ra lil Abdul Karim jmur l-ATM tal-HSBC jiġbed il-flus, u jagħti lil Fauzza

€450, filwaqt li kellu jagħtih €50 oħra meta jispiċċa x-xogħol.

In kontro-eżami, Coshia qal li huwa wkoll dilettant tad-dgħajjes, u li talbu jixhed

f'din il-kawża l-konvenut.

Qal li ma jiftakarx id-data jew is-sena tal-okkorrenza li xehed

dwarha, għalkemm jiftakar li bħala ħin kienet għal xi t-tlieta u nofs jew l-erbgħa ta` wara

Xehed ukoll John Mary Muscat, li qal li jaħdem bħala electrician tal-vetturi, u

li għandu impjeġat miegħu lil Richard Abela Scicluna, li jagħmel xogħol ta` alternators fuq il-

laneċ.

Qal li jaf li Abela Scicluna għamel xogħol fuq l-alternator tal-konvenut, u li kien sablu r-

regulator maħruq, u hu tah direzzjoni biex imur jara fejn kien imwaħħal għaliex issopona

Qal li hu kien preżenti meta ġara dan, u li

jikkonferma li Richard kien sab wire maqlub ġos-socket, li teħel fl-alternator.

Minħabba

f'hekk għamlu regulator ġdid.

In kontro-eżami11, Lamb qal

li meta ħadmu fuqu

l-alternator sabuħ

f'kundizzjoni tajba, pero` ma jafx jgħid jekk Abela Scicluna kienx għamel reconditioning tiegħu.

Qal li lill-konvenut jaħdmulu fuq ħafna alternators ta` dgħajjes.

Qal li ta` dan ix-xogħol

għadu ma tħallasx għaliex il-konvenut qallu li l-ewwel jara kif ser jirranġa u mbagħad

iħallashom.

Qal li r-regulator jiswa €35.

Huwa ma ftakarx li qatt tkellem ma' Fauzza,

lanqas bit-telefon.

Il-konvenut ressaq ukoll b'xhud tiegħu lil Richard Bedingfield, li qal li huwa

electrician, jaħdem fuq alternators ta` vapuri u ajruplani, u ilu jagħmel dan ix-xogħol

għal 35 sena.

Qal li lill-konvenut ħadimlu fuq alternator ta` generator, li kien sablu r-

regulator difettuż.

Qal li bidillu r-regulator, taħulu biex iwaħħlu, pero` qallu biex ma

jikkomnikax il-wiring ħalli jmur jarahom hu.

Qal li r-regulator kien maqtugħ minn

ġewwa, u meta mar fuq il-lant ma' John Mary Lamb sab li kien hemm plakka li tieħu

żewġ wires, u li dawn il-wires kienu maqlubin, u li b'hekk ġiet li nħaraq ir-regulator.

Qal li qalibhom u ħadem kollox.

Qal li dan ix-xogħol ħadlu ftit minuti.

Burton qal li qatt

qabel ma kien ħadem fuq l-alternator, u li kien sablu r-regulator maħruq.

Qal ukoll li ma

jiftakarx jekk il-konvenut qattx qabbdu jitkellem bit-telefon ma' James Fauzza.

In kontro-eżami13, Burton qal li l-alternator rah reconditioned, nadif u li kien juri

li ma kienx qed jintuża.

Qal li ma jafx min għamillu r-reconditioning pero` ċert li ma

kienx hu billi x-xogħol tiegħu jagħtih timbru, li dan ma kienx fih.

Huwa ċaħad li l-wiring

jista` jkun maqlub fl-alternator billi dan huwa fiss, filwaqt li insista li dan jista` jiġri fil-

harness billi l-wiring isir.

Huwa insista fuq din il-posizzjoni meta kien rinfaċċjat bis-

suġġeriment li l-wiring jista` jinqaleb fl-alternator imma mhux fil-harness.

In ri-eżami14, il-konvenut ikkonferma li lis-soċjeta` attriċi ħallasha €450 mill-

€500 li talbitu, u baqgħet ma tatux riċevuta tal-ħlas.

Ikkunsidra ulterjorment li:

Din hija kawża li s-soċjeta` attriċi qed tagħmel kontra l-konvenut għall-ħlas tal-

bilanċ ta` prezz ta` appalt li tgħid li eżegwiet fuq inkariġu tal-konvenut fuq il-generator

ta` dgħajsa tiegħu.

Il-konvenut jippretendi li m'għandu jħallasha xejn għaliex (i) huwa

ma qabbadha tagħmillu ebda xogħol fuq il-generator; u (ii) għaliex il-prezz tax-xogħol u

l-materjal ma kellux jaqbeż is-somma ta` €500 u huwa diġa' ħallas lis-soċjeta` attriċi s-

Jibda biex jingħad li, sfortunatament, il-partijiet f'din il-kawża naqsu li jistipulaw

ċar id-drittijiet u l-obbliġi reċiproċi f'din ir-relazzjoni kuntrattwali ta` bejniethom, u

lanqas għenu lit-Tribunal jifhem x'kien eżattament il-ftehim ta` bejniethom, u x'ġara

Dan qed jingħad għaliex, fil-verżjonijiet tal-fatti mogħtija minn James Fauzza u

minn Martin Abdul Karim hemm inkonsistenzi ġravi, u fatti importanti nieqsa minn verżjoni u

miżjuda fil-verżjoni jew verżjonijiet sussegwenti.

Hekk, fl-ewwel xiehda li ta James

Fauzza fl-udjenza tad-19 ta` April 2017 fl-istadju tal-provi tas-soċjeta` attriċi, huwa

mkien ma' semma xejn fuq li l-konvenut ħallsu €450 akkont, fatt dan li mbagħad

ikkonfermah bl-invoice li ppreżenta u li turi dan il-pagament, anzi ta l-impressjoni li l-

konvenut ma ħallas xejn.

Agħar minn hekk, f'dik l-ewwel xiehda tiegħu, Fauzza qal li

wara li mar aktar minn darba jagħmel l-istallazzjoni għand il-konvenut, 'finalment il- generator ħadem'.15 Aktar tard, wara li xehed il-konvenut, u meta kien imsejjah

f'konfront miegħu, Fauzza qal li 'd-diffikulta` kienet li kull, li kull darba li kont qed

nipprova nqabbad il-generator ċioe nistartjaħ kien qed jieqaf kull darba li nqabbadlu din il-connector ma' l-alternator tiegħu'16.

L-istess għandu jingħad fuq il-kontenut tal-fatura

li ppreżentat is-soċjeta` attriċi.

Fauzza ma spjeġax ta` liema servizzi s-soċjeta` attriċi qed

tippretendi l-ħlas ta` €100 b'rifernza għad-data tat-30 ta` Lulju 2015, meta allura l-parts

kienu għadhom ma waslux skond ma jirriżulta mill-fattura tal-produttur li eżibixxa huwa

stess, u meta skond hu s-soċjeta` attriċi kienet għadha mhix inkarigata biex twettaq

xogħlijiet fuq il-generator tal-konvenut.

Is-soċjeta` attriċi lanqas ressqet l-aħjar prova

dwar l-ispiża tal-ġarr.

Bl-istess mod, il-konvenut tul din il-vertenza, minn qabel bdiet din il-kawża, ta

verżjonijiet varji, u ximinndaqqiet kontra xulxin, għalxhiex ma ħallasx lis-soċjeta` attriċi

s-somma pretiża, jew il-bilanċ ta` €50 li huwa stess jammetti li baqagħlu jagħtiha skond

il-ftehim oriġinali milħuq bejnu u x-xhud James Fauzza.

It-Tribunal iqis li d-difiża tax-

xogħol ħażin li ressaq il-konvenut fil-kors tal-provi, li ma semmieha mkien fil-

korrispondenza legali li ppreċediet din il-kawża, u lanqas fir-Risposta tiegħu, kienet

sempliċement mod ieħor kif il-konvenut ipprova jasal għall-għan tiegħu li ma jħallasha

xejn aktar lis-soċjeta` attriċi.

Ir-risposta tal-konvenut li qatt ma semma xejn fuq hekk,

għaliex din ir-raġuni taħa verbalment lil James Fauzza, mhix ġustifikazzjoni suffiċjenti.

Aktar u aktar meta wieħed iqis li, wara li fil-korrispondenza legali, l-ewwel ammetta li

fadallu jħallas €50 fid-29 ta` Frar 2016, imbagħad ċaħad li kien inkariġa lis-soċjeta`

attriċi b'appalt fl-1 ta` April 2016, u mbagħad semma l-istess żewġ difiżi fir-Risposta li

ressaq għall-Avviż tat-Talba tas-soċjeta` attriċi.

It-Tribunal ma jifhimx kif il-konvenut

jippretendi li jista` jingħata kredibilita` fuq din id-difiża tiegħu meta mhix kompatibbli

mal-ewwel eċċezzjoni tiegħu, u min-natura tagħha hija tali li tikkuntradiċi dik l-istess

eċċezzjoni.

Bl-istess mod, fin-nota ta` sottomissjonijiet tiegħu, il-konvenut addirittura żied u

tratta żewġ difiżi ġodda, li ma semmiehomx fir-Risposta tiegħu, u lanqas ressaq provi

dwarhom – (i) l-illeġittimita` tal-persuna tas-soċjeta` attriċi biex tipproponi din il-kawża,

wara li jallega li din ma teżistix u li x-xhud James Fauzza issuplixxa l-materjal, u

eżegwixxa x-xogħol li jgħid li nkariġah iwettaq, f'isem id-ditta XS Marine; u (ii) l-

illeċita` tal-kawża tal-obbliġazzjoni billi tinvolvi evażjoni fiskali.

Skont il-liġijiet ta` proċedura ċivili, kif interpretati b'rispett lejn id-dritt

fundamentali għal smigħ xieraq sanċit bl-art.

39 tal-Kostituzzjoni ta` Malta, u bl-art.

tal-Konvenżjoni Ewropea, dan it-Tribunal ma jistax jikkunsidra difiżi li jressaq il-

konvenut, mingħajr l-awtorizzazzjoni appożita, u mingħajr ma tagħtih jedd il-liġi, fl-

istadju tas-sottomissjonijiet finali wara li l-attur ikun eżawrixxa s-sottomissjonijiet tiegħu,

u għalhekk f'punt meta l-attur jispiċċa sprovvist minn opportunita` xierqa li jikkumbatti

dawk id-difiżi.

Dan jgħodd b'mod partikolari għad-difiża tal-illeġittimita` tal-persuna tas-

soċjeta` attriċi, li mhix waħda mill-eċċezzjonijiet li l-Kodiċi ta` Organiżazzjoni u

Proċedura Ċivili jippermetti lit-Tribunal li jqajjem ex ufficio minħabba f'ordni pubbliku.

Kwantu għal-lanjanza l-oħra tal-illeċita` tal-kawża tal-obbliġazzjoni li qed

tittenta tinforza s-soċjeta` attriċi b'din il-kawża kontra l-konvenut, minħabba n-natura ta`

ordni pubbliku tagħha, it-Tribunal ħass li kellu jqisha fid-dawl tal-provi mressqa

quddiemu, pero` jidhirlu li għandu jiskartaha bħala tentattiv ieħor minn tal-konvenut biex

jipprova jiżġiċċa mill-obbliġu li jħallas.

Dana għaliex, kif iddikjara James Fauzza fix-

xiehda tiegħu, 'peress li għandna sistema kompjuterizzata aħna ma noħorġux riċevuta

fiskali meta jkun sar part payment imma r-riċevuta fiskali noħorġuħa meta l-prezz jitħallas kollu'17.

Fuq il-fattura eżibita, hemm indikat in-numru tar-reġistrazzjoni tal-

Kwantu għall-provi li ressaq il-konvenut fuq ix-xogħol allegatament ħażin li

wettaq James Fauzza fuq il-generator tiegħu, u li b'riżultat ta` dak ix-xogħol ħażin huwa

inkorra spejjeż – li effettivament ammetta li għadu ma ħallasx sallum minkejja li

għaddew snin, it-Tribunal jinnota li James Fauzza f'dak l-istadju ammetta li, minkejja li

x-xogħol tiegħu kien kompletat, il-generator baqa' ma ħadimx.

It-Tribunal jidhirlu li l-

konvenut ma ppruvax suffiċjentement – fuq bilanċ ta` probabilita` – li l-ħsara li l-

electrician Abela Scicluna iddikjara li sab fl-alternator kienet dovuta għax-xogħol ħażin li wettaq

Fauzza, u dana peress li l-mod kif il-konvenut għażel li ma jgħidx is-sewwa lil Fauzza

fuq il-kundizzjoni tal-alternator, ma ressaqx provi dwar ir-reconditioning tal-alternator,

u wera nuqqas ta` konsistenza fl-ispjeġazzjonijiet li ta dwar x'għadda bejn meta wettaq

ix-xogħol Fauzza, u meta Abela Scicluna mar jistalla l-alternator fil-generator, ixejjen il-

kredibilita` tax-xiehda tiegħu dwar in-ness kawżali.

Wara li qies l-inkonsistenzi kollha fuq elenkati, fid-dawl tat-talba kif impustata u

tal-obbliġu li kellha s-soċjeta` attriċi li tressaq l-aħjar prova tal-jedd pretiż minnha, u

wara li ra wkoll id-dokumenti kollha eżibiti minnha, it-Tribunal jasal għall-konklużjoni li

(i) is-soċjeta` attriċi kienet inkarigata mill-konvenut biex tipprovdi l-parts għall-

generator, u wkoll biex tistallahom; (ii) il-prezz miftiehem kien ta` €500, bix-xogħol

b'kollox; (iii) is-soċjeta` attriċi wettqet l-inkariġu tagħha u kienet intitolata għall-ħlas

sħiħ.

Għal dawn ir-raġunijiet kollha, it-Tribunal jaqta` u jiddeċiedi din il-kawża billi,

filwaqt li jiċħad l-ewwel żewġ eċċezzjonijiet tal-konvenut, jilqa' t-tielet eċċezzjoni

tiegħu, u konsegwentement jilqa' limitatament it-talba tas-soċjeta` attriċi u jikkundanna

lill-konvenut iħallasha l-bilanċ ta` ħamsin Ewro (€50), bl-imgħax legali mid-9 ta` Frar 201718 sad-data tal-pagament sħiħ effettiv.

Kull parti għandha tbati l-ispejjeż tagħha f'din il-kawża.

18 Data tal-preżentata tar-Risposta tal-konvenut f'din il-kawża fejn irrikonoxxa li seta` kien fadallu jħallas dan il-bilanċ


Seduta ta' Nhar il-Erbgha 15 ta' Novembru 2017

f'ismu propju u bhala

rapprezentant ta' Salvu Busuttil

Construction u Simsal Properties

Ltd (C35844) u C.J. Shipping Ltd

Rat ir-rikors ta' Simsal Properties Ltd (C35844) u Paul Cricchiola (K.I. 909322M), datat fit-

28 ta' Settembru 2017, a fol 1 et seqq., li jaqra hekk;

Illi s-socjeta' rikorrenti giet inkorporata fis-16 ta' Marzu, 2005 u ghandha

kapital azzjonarju awtorizzat u mahrug ta' tmenin elf Ewro (€80,000),

kollha mhallsa u dan kif jirrizulta ahjar minn kopja vera u awtentikata

Illi fis-socjeta` rikorrenti hemm zewg azzjonisti u cioe' Saviour Spiteri Cornish

[K.I. 480278M] u r-rikorrent Paul Cricchiola [K.I. 480278M] fejn kull

azzjonist huwa proprjetarju ta' erbghin elf (40,000) sehem ordinarju ta'

Ewro (€1) kull wiehed fl-istess socjeta' kif ukoll entrambi diretturi tal-

Illi Saviour Spiteri Cornish ghaddej minn proceduri ta' separazzjoni personali

minn ma' martu Susan Spiteri Cornish [K.I. 579643M] li min-naha taghha kienet

talbet lil din l-Onorabbli Qorti l-hrug ta' mandat ta' inibizzjoni (Mandat

u bhala rapprezentant ta' Salvu Busuttil Construction u Simsal Properties

Ltd [C35844] u C.J. Shipping Ltd [C46751] sabiex tikkawtela d-drittijiet

taghha u zzomm "lill-intimat milli jittrasferixxi l-ishma fi kwalunkwe mod

tas-socjetajiet intimati Simsal Properties Ltd C35844, C.J Shipping Ltd

C46751 u l-intimat Saviour Spiteri Cornish proprju u bhala rapprezentant ta'

Salvu Busuttil Construction, kif ukoll sabiex jzomm l-istess intimati milli

jitrasferixxu bi kwalunkwe titolu oneruz u gratwit l-assi immobbli tal-

istess socjetajiet u tal-intimati";

Illi permezz ta' digriet datat 31 ta' Lulju 2015, din l-Onorabbli Qorti

akkoljiet din l-istess talba ghall-hrug tal-mandat ta' inibizzjoni "kontra l-

intimat u s-socjetajiet intimati, fis-sens li fil-konfront tal-intimat Saviour

Spiteri Cornish u bhala rapprezentant ta' Salvu Busuttil Construction, u fil-

konfront tas-socjetajiet Simsal Properties Limited, u C.J. Shipping

Limited billi tinibihom milli jittrasferixxi l-ishma fi kwalunkwe mod tas-

socjetajiet intimati Simsal Properties Ltd C35844, C.J Shipping Ltd C46751

kif ukoll sabiex jzomm l-istess intimati Saviour Spiteri Cornish proprju u bhala

rapprezentant ta' Salvu Busuttil Construction, kif ukoll is-socjetajiet

intimati Simsal Properties Ltd C35844 u C.J Shipping Ltd C46751 milli

istess socjetajiet u tal-intimat:

3 garaxxijiet basement level, Janaire Block, 40/42, Triq Toni Zahra, Zejtun

Arja Bugibba (Insinwa 9255/2007) fuq Blokk ta' appartament u

garraxxijiet Sea Haven, 138, St.Simon Str, Birżebbuga;

kif ukoll l-assi mobbli tal-istess socjetajiet intimati u tal-intimat proprio

kif ukoll bhala rapprezentant ta' Salvu Busuttil Construction, fosthom:

Illi b'konsegwenza tal-mandat ta' inibizzjoni hawn fuq imsemmi, is-

socjeta'

fil-gestjoni u

amminstrazzjoni taghha li jaghmilha impossibbli ghas-socjeta` rikorrenti

li topera u addirittura wassal biex in-negozju tas-socjeta` rikorrenti ilu

sospiz mill-jum tad-digriet li laqa' t-talba ghall-hrug tal-mandat ta'

inibizzjoni hawn imsemmi, jigifieri mill-31 ta' Lulju 2015.

hekk, ir-rikorrenti Cricchiola qieghed ingustament isofri pregudizzju ghar-

ragunijiet totalment indipendenti mill-volonta jew kontroll tieghu

Illi permezz ta' ittra legali datata 8 ta' Frar, 2016 (ara 'Dok PM 2'

anness) u l-ittra ufficjali numru 860/2017 datata 6 ta' Marzu, 2017

('Dok PM3'), Paul Cricchiola f'ismu proprju u f'isem is-socjeta` rikorrenti

talab lil Saviour Spiteri Cornish u lil Susan Spiteri Cornish sabiex ma jinvolvux lis-

socjeta` rikorrenti fil-kawza ta' separazzjoni personali li ghaddejja bejn l-

istess mizzewgin u ghalhekk jieqfu jostakolaw lill-istess socjeta` milli

topera n-negozju taghha;

Illi nonostante din l-interpellazzjoni, Saviour Spiteri Cornish u martu Susan

Spiteri Cornish baqghu sal-lum inadempjenti;

Illi s-socjeta` rikorrenti umilment tissottometti li ghandha ssir distinzjoni

bejn socjeta' kummercjali u l-azzjonisti li jiffurmawha stante illi socjeta'

kummercjali ghandha personalita` guridika distinta minn dik tal-membri

taghha, liema personalita` guridika tibqa' fis-sehh sakemm l-isem tas-

socjeta kummercjali ma jigix imhassar mir-registru, u b'hekk is-socjeta

kummercjali tieqaf tezisti;1

Illi di piu' ai termini tal-Artikolu 876 tal-Kap 12 tal-Ligijiet ta' Malta

huwa stabbilit illi:

"Meta parti i - wie tkun għamlet jew tkun se tagħmel quddiem il- orti

i ili kaw a għal separazzjoni personali, il-parti tista' titlob lil dik il-qorti

li toħro mandat ta' inibizzjoni:

kontra l-parti l-oħra i - wie fejn ma tħallix lil dik il-parti l-oħra li

tbiegħ, tneħħi, tittrasferixxi jew tiddisponi inter i os sew b'titolu oneru

1 Ara Artikolu 4(4) tal-Kap 386 tal-Ligijiet ta' Malta.

jew gratuwitu xi ishma f'xi so jet kummer jali jekk dawn l-ishma jkunu

parti mill-komunjoni tal-akkwisti; jew

li fiha l-parti l- ħ jkollha tal-ishma

li jkunu tal-komunjoni tal- ħ ħħ

ħ

ħ

kontra l-parti l-oħra i - wie milli tagħmel xi dejn jew garanzija li tkun

ta' pi fuq il-komunjoni tal- akkwisti."

Illi in vista tas-suespost jirrizulta li filwaqt li l-ligi tippermetti li f'kawza

ghal separazzjoni personali jintalab il-hrug ta' mandat ta' inibizzjoni fir-

ta'

ta'

ta' wiehed mill-konjugi

irrispettivament mill-ishma li tippossjedi dik il-parti [Artikoli 876(1)(a)],

mhux l-istess fir-rigward ta' proprjeta` immobbli jew jeddijiet marbutin

maghha li jappartjenu lil socjeta` kummercjali b'hekk li tali mandat ta'

inibizzjoni huwa permess biss meta l-konjuga suggett tal-mandat ikollu

" tal-ishma" [Artikolu 876(1)(b)];

Illi in vista tas-suespost u tenut kont li Saviour Spiteri Cornish ma ghandux u

qatt ma kellu l-maggoranza tal-ishma fis-socjeta' rikorrenti,il-mandat ta'

inibizzjoni numru 1854/2014/1 ma jistax jibqa' in vigore kontra s-

Ghaldaqstant, u in vista tad-dritt ikkonferiet lil kull socjeta` msemmija

f'mandat u kull persuna li turi interess fl-istess ai termini tal-Artikolu

876(5) tal-Kap 12, ir-rikorrenti umilment jitolbu li din l-Onorabbli Qorti

f'dik il-parti fejn is-socjeta` rikorrenti Simsal Properties Ltd [C35844] giet

inibita milli titrasferixxi bi kwalunkwe titolu oneruz u gratwit l-assi

immobbli tal-istess socjeta` u;

konsegwentement tawtorizza l-hrug tal-Kontro-Mandat relattiv b'dana

illi s-socjeta` rikorrenti Simsal Properties Ltd [C35844] ma tibqax inibita

milli tittrasferixxi bi kwalunkwe titolu oneruz u gratwit l-assi immobbli

tal-istess kumpanija;

u dan dejjem salv kull ordni u/jew provvediment iehor li din l-Onorabbli

Qorti jidhrilha iktar xieraq u opportun.

Bl-ispejjez.

skond il-ligi;

Rat illi l-atti tar-rikors promotur, id-digriet u l-avviz tas-smiegh gew debitament notifikati

Rat ir-Risposta ta' Susan Spiteri Cornish ghar-rikors ta' Simsal Properties Ltd.

(C24589) u Paul

Cricchiola (K.I. 517254), datata fit-23 ta' Ottubru 2017, a fol 20 et seqq., li taqra hekk;

Illi hemm qbil u m'hemm l-ebda kontestazzjoni dwar il-fatti kif graw u l-

konferma tad-digriet datat 31 ta' Lulju, 2015 li biha dina l-Onorabbli Qorti

akkoljiet it-talba tal-esponenti ghall-hrug ta' inibizzjoni, fost ohrajn, kontra

decizjoni ta' dina l-Onorabbli Qorti datat 31 ta' Lulju, 2015 f'dik il-parti

fejn is-socjeta' rikorrenti Simsal Properties Ltd.

(C35844) giet inibita milli

titrasferixxi bi kwalunkwe titolu oneruz u gratwit l-assi immobbli tal-istess

socjeta' u konsegwentement tigi awtorizzata tohrog kontro-mandat u dan

Peress li socjeta' kummercjali ghandha entita' guridika distinta u ghalhekk

certament mhux qed tissepara minn mal-esponenti, m'ghandhiex tkun parti

minn dawn il-proceduri;

(ii) Gialdarba l-intimat Saviour Spiteri Cornish, m'ghandux il-maggoranza tal-assi fis-

socjeta' Simsal Properties Limited ma kienx hemm lok sabiex jinhareg il-

mandat ta' inibizzjoni kontra l-istess socjeta'.

Illi dwar l-ewwel difiza tal-intimati, l-esponenti topponi bil-qawwa, ghaliex

il-mandat ta' inibizzjoni jinhareg sabiex jigu kkawtelati d-drittijiet tal-parti

li titlob il-hrug tal-mandat.

Is-socjeta' Simsal Properties Ltd.

zwieg tal-konjugi Busuttil, li fiha l-intimat zewgha huwa azzjonist.

Ghaldaqstant, l-istess socjeta' flimkien man-nofs taghha jappartjenu lill-

kommunjoni tal-akkwisti.

Dina s-socjeta' fost affarijiet ohra kellha l-iskop li

fil-bini, billi

twaqqa' bini u

kostruzzjonijiet, tibni u tbiegh l-istess proprjetajiet u dan skond il-

Memorandum Of Association li esebew l-istess intimate.

Isegwi ghalhekk li

jekk kemm il-darba dawn il-proprjetajiet kellhom jinbieghu.

Waqt li l-

konjugi Busuttil ghaddejjin bil-proceduri ta' separazzjoni, kien hemm riskju

kbir li d-drittijiet tal-esponenti jigu ppregudikati u ma tkunx co-partecipi

jew ma tarax sold mir-rkavat ta' dan il-bejgh, li bid-dritt ghandhom jidhlu

fil-kommunjoni tal-akkwisti.

Tenut kont ta' dan, ghalekk jehtieg li dawn il-jeddijiet jibqghu jigu ssalvagwardati

u l-esponenti hija gustifikata meta hi harget il-mandat ta' inibizzjoni kontra s-

socjeta' Simsal Properties Limited, ghax l-istess socjeta' bl-azzjonijiet taghha

setghet toholqilha pregudizzju u cioe' tnaqqsilha dak li hi intitolata ghalih billi hi u

zewgha ghazlu li joperaw is-sistema tal-kommunjoni tal-akkwisti.

Illi jibqa' ghalhekk biex tigi trattata t-tieni difiza, fejn ir-rikorrenti jsostnu

illi skond l-Artikolu 876 tal-Kap 12 tal-ligijiet ta' Malta, parti fiz-zwieg, li

ha tibda jew li ghaddejja minn procedure ta' separazzjoni, tista' titlob il-

hrug ta' mandate ta' inibizzjoni "kontra xi socjeta' li fiha l-parti l-ohra

jkollha maggoranza tal-ishma li jkunu tal-kommunjoni tal-akkwisti milli

tbiegh, tnehhi, titrasferixxi jew xort'ohra tiddisponi sew b'titolu oneruz jew

gratuwitu, xi proprjeta' immobbli jew jeddijiet marbutin maghha lit kun

proprjeta' ta' dik is-socjeta' kummercjali."

Dina l-Onorabbli Qorti diga' kellha diversi opportunitajiet biex tiddeciedi dan il-

punt u hija ormai gurisprudenza nostrana li anke jekk il-parti ma jkollux

maggoranza tal-ishma f'socjeta', ugwalment ghandu jigi akkolt il-mandat ta'

inibizzjoni minhabba l-pregudizzju li jista' jsofri l-parti l-ohra.

(Mandat ta' Inibizzjoni 96/06 GCD li gie ddekretat fil-31 ta' Awwissu, 2006,

esebit u mmarkat bhala Dokument A mal-istess risposta, fejn il-Qorti, kif

diversament ippreseduta akkordat mandate ta' inibizzjoni fuq talba ta' mara

mizzewga rigwardanti socjetajiet kummercjali li fihom ir-ragel irrizulta li ma

kienx azzjonist maggoritarju.

L-istess decizjoni ttiehed fil-kaz Rosie Raciti vs Ian Delceppo (mandate ta' inibizzjoni

numru 203/05 GC) fejn il-mandat intalab li jinhareg minn mara mizzewwga fil-

kkonfront ta' socjeta' parafernali ta' zewgha (Ian Pace Limited) u ta' socjetajiet li

fihom zewgha ma kellux il-maggoranza tal-ishma.

Il-Qorti kif diversament preseduta hasset li kellha terga' tikkonferma l-istess

GC fid-19 ta' Ottubru, 2007), hawn esebita u mmarkata bhala Dokument B.

Fil-kaz odjern huwa minnu li l-intimat Saviour Spiteri Cornish ghandu 50% shareholding

ma' Paul Cricchiola, pero' huwa ukoll direttur, flimkien mar-rikorrent Paul Cricchiola

fis-socjeta' Simsal Properties Limited u ghandu, flimkien mieghu "controlling

Madanakollu, fil-provi migbura fl-atti ta' dan il-mandat ta' inibizzjoni,

kien jidher li anke minkejja li kien hem mil-hrug tal-mandat, l-istess Saviour

Spiteri Cornish, in rapprezentanza ta' Simsal Properties Limited kien qed jinnegozja

konvenji u dan sabiex jisvesti l-kommunjoni tal-akkwisti ezistenti bejn il-konjugi

Illi, konsegwentement, il-gid tal-konjugi Spiteri Cornish, hu marbut mas-socjeta'

Simsal Properties Limited, b'mod li l-esponenti tista' litteralment issib

ruhha b'ta' fuqha senduqha jekk il-mandat jigi revokat stante li s-socjeta' u

l-azzjonisti jistghu liberalment ikomplu jisvestuha mill-beni u mill-assi

kollha taghhom.

Din il-biza' hija fondata u ragjonevoli in vista tal-agir tal-

istess socjeta' li kienet qed tidhol fil-konvenji ghall-bejgh ta' appartamenti,

minkejja l-ezistenza tal-mandat mertu tal-vertenza odjerna.

Illi minkejja li l-esponenti mhix azzjonista fl-istess socjeta' Simsal Properties

Limited, hija kreditrici ghal sehemha mill-valur tal-ishma bhala kopartecipi fil-

kommunjoni tal-akkwisti ezistenti bejniethom.

Ghaldaqstant u In vista ta' dak kollu suespost, l-esponenti titlob lil dina l-

Onorabbli Qorti tichad it-talbiet tar-rikorrenti, bl-ispejjes.

Rat in-Nota tar-rikorrenti, ipprezentata minn Dr Greta ‘Teuma(Theuma) Vassallo Bondin fis-26 ta' Ottubru

Rat id-dokumenti ezebiti u l-atti kollha tal-kawza;

Semghet it-trattazzjoni tal-partijiet.

Ikkonsidrat: Illi l-Artikolu 876 (1) (b) tal-KApitolu 12 tal-Ligijiet ta' Malta jipprovdi illi:

"Meta parti fiż-żwieġ tkun għamlet jew tkun setagħmel quddiem il-Qorti

Ċivili kawża għal separazzjoni personali,il-parti tista' titlob lil dik il-qorti li

toħroġ mandat ta' inibizzjoni:

Kontra xi soċjetà li fiha l-parti l-oħra jkollha maġġoranza tal-ishma li

jkunu tal-komunjoni tal-akkwisti milli tbiegħ, tneħħi, titrasferixxi

jewxort'oħra tiddisponi sew b'titolu oneruż jew gratuwitu, xi proprjetà

immobbli jew jeddijiet marbutin magħha litkun proprjetà ta' dik is-soċjetà

kummerċjali;"

Ghalkemm Susan Spiteri Cornish targumenta illi dan il-mandat inhareg ghaliex hi kreditrici tar-

ragel taghha Saviour Spiteri Cornish, il-Qorti tqis illi dan il-mandat necessarjament hareg bis-

sahha tal-Artikolu 876 (b), u dan ghaliex dan huwa l-uniku mezz kif hi setghat tinibixxi

lill-kumpanija stess milli tiddisponi mill-assi taghha, u mhux biss tinibixxi lir-ragel taghha

milli jiddisponi mil-ishma tieghu f'din il-kumpanija.

Mill-provi prodotti quddiem din il-Qorti jirrizulta illi Saviour Spiteri Cornish m'ghandux il-

maggoranza tal-ishma tal-kumpanija Simsal Properties, u dan peress illi hu u s-socju

tieghu ghandhu ishma indaqs f'din is-socjeta.

Ghalhekk, fil-fehma tal-Qorti, l-Artikolu 876

(1) (b) m'huwiex applikabbli f'dawn ic-cirkostanzi, u dan peress illi l-ligi tassativament

tirrikjedi illi l-konjugi ghandu jkollha maggoranza fil-kumpanija li tkun qed tintlaqat bil-

Mandat ta' Inibizzjoni sabiex dan ikun possibli.

Dan ma jfissirx pero illi Susan Spiteri Cornish m'ghandha l-ebda rimedju a disposizzjoni taghha

sabiex tikkawtela d-drittijiet taghha.

Skont il-gurisprudenza, l-ishma li ghandu zewgha

f'Simsal Properties, jekk gew akkwistati matul iz-zwieg, jifformaw parti mill-komunjoni

tal-akkwisti u hija proprjetarja ta' nofs dawn l-ishma ipso jure, anke jekk mhux registrati fuq isimha.2 Dan tant illi l-Qrati Maltin ammettaw azzjonijiet intavolati minn konjigu

bhala azzjonisti minoritarji, anke jekk l-ishma ma kienux irregistrati f'isimhom.

Dan ifisser

illi l-procedura idoneja ghal Susan Spiteri Cornish biex tikkawtela l-interessi taghha f'dawn ic-

cirkostanzi m'hjiex dik adoperata minnha attwalment.

Ghal dawn il-motivi, il-Qorti taqta u tiddeciedi billi tilqa' t-talba ta' Simsal Properties u

parti fejn is-socjeta` rikorrenti Simsal Properties Ltd [C35844] giet inibita milli

titrasferixxi bi kwalunkwe titolu oneruz l-assi immobbli tal-istess socjeta` u;

konsegwentement tawtorizza l-hrug tal-Kontro-Mandat relattiv b'dana illi s-

socjeta` rikorrenti Simsal Properties Ltd [C35844] ma tibqax inibita milli

tittrasferixxi bi kwalunkwe titolu oneruz l-assi immobbli tal-istess kumpanija;

2 Michael Sambugaro et vs Mario Sambugaro, Prim'Awla tal-Qorti Civili deciza 28 ta' Gunju 2012, ikkonfermata mill-Qorti tal-Appell Civili fit-28 ta' Gunju 2013; John Agius Attard vs George sive Gino Agius Attard et, Prim'Awla tal-Qorti Civili deciza 10 ta' Marzu 2016 (mhux appellata).

b'dana li kwalunkwe dhul minn trasferiment ta' proprjeta immobbli taht titolu

oneruz mill-istess societa' Simsal Properties Ltd (C35844) spettanti lill Saviour

Spiteri Cornish qua direttur tal-istess societa', ghandu jigi depozitat taht l-Awtorita' tal-

Qorti ghas-salvagwardja tad-drittijiet tar-rikorrenti ghal sehemha mill-kommunjoni

Spejjes bla taxxa bejn il-partijiet.


QORTI ĊIVILI (SEZZJONI TAL-FAMILJA) IMĦALLEF Onor. Abigail Elhendawy LL.D., Dip.

Illum 15 ta' Novembru, 2017

Il-Qorti: Rat ir-rikors kongunt li gie ikkonfermat bil-gurament miz-zewg rikorrenti, li permezz tieghu ppremettew : Illi r-rikorrenti zzewgu nhar il-hamsa u ghoxrin (25) ta' Ottubru tas- sena elf disa` mija u sebgha u disghin (1997), gewwa l-Knisja Parrokjali ta' San Publju u li minn dan iz-zwieg huma kellhom zewgt itfal, lkoll minuri.

Illi l-partijiet ilhom legalment separati minn ma xulxin sa mis-sena elfejn u tmienja (2008) skond ma jirrizulta mill-anness att ta' separazzjoni konsenswali, ippublikat min-nutar Dottor Stephanie

Muscat Monsigneur nhar l-10 ta' Ottubru 2008, kopja ta' liema kuntratt qieghed jigi hawn annessa u esbita bhala Dok.

A. Illi ma hemm l-ebda prospett ragjonevoli ta' rikonciljament stante li minbarra l-fatt illi issa ilhom disa` snin legalment separati minn ma xulxin, il-partijiet ghandhom ukoll hajja totalment separata minn ma xulxin.

Ill in oltre, ma hemm l-ebda pendenzi fir-rigward tal-hlas tal- manteniment, la dak pagabbli versu l-mara stabbilit permezz ta' artikolu 5 tal-att anness, u lanqas dak li r-rikorrent jissomministra ghat-trobbija tal-minuri uliedu, stabbilit permezz ta' artikolu 6.

Talbu li din il- Qorti :

Tippronunzja l -hall taz-zwieg bejn il-partijiet; 2.

Tordna lir-Registratur tal-Qrati sabiex fiz-zmien imholli ghall- tar-Registru daqshekk mill-istess Qorti, Pubbliku bil-hall taz-zwieg tal-partijiet sabiex dana jigi registrat fir-Registru Pubbliku.

lid-Direttur

Rat id-dokumenti kollha li gew esebiti; Rat id-digriet taghha tas-7 ta' Lulju 2017; Rat l-Artikolu 66 B tal-Kap.

16 tal-Ligijiet ta' Malta; Rat l-atti kollha; Ikkunsidrat : Illi il-Qorti rat illi ir-rikorrenti irnexxielhom jissodisfaw ir-rekwiziti kollha mehtiega mill-Ligi sabiex zwieg jigi mahlul u dana peress illi ippruvaw illi ilhom legalment separati mill-10 ta' Ottubru 2008; Illi l-Qorti rat illi r-rikorrenti ippruvaw ukoll illi ma hemm l-ebda prospett ragonevoli ta' rikonciljazzjoni bejn il-partijiet u illi ma hemm l- ebda pendenzi fir-rigward ta' hlas ta' manteniment;

Ghaldaqstant, u ghar-ragunijiet fuq imsemmija, il-Qorti qeghda tilqa' t-talbiet, tippronunzja il-hall taz-zwieg bejn il-partijiet u tordna lir- Registratur tal-Qrati sabiex, fi zmien xahar millum, javza lid-Direttur tar-Registru Pubbliku bid-divorzju tal-partijiet biex dan jigi registrat fir- Registru Pubbliku; Il-Qorti tordna illi l-ispejjez jibqghu bla taxxa bejn il-partijiet.


FIT - TRIBUNAL GĦAL TALBIET ŻGĦAR Ġudikatur: Dr Phyllis Etim Grech LL.M. (L-Iklin.), LL.D. Seduta ta` nhar l-Erbgħa 15 ta` Novembru, 2017.

ittra uffiċjali.

Ra l-Avviż tat-Talba preżentat fil-25 ta` Awissu 2017 li permezz tiegħu s-soċjeta`

attriċi talbet li dan it-Tribunal jikkundanna lill-konvenut iħallasħa s-somma ta` tmien

mija u għaxar Ewro u tlett ċenteżmi (€810.03ċ) in konnessjoni ma' servizzi miġbura fil-

kontijiet numri 18460237, 10137088 u 31049815, wara li l-istess konvenut baqa' ma

ħallasx minkejja li kien debitament interpellat biex jagħmel dan.

Is-soċjeta` attriċi talbet

ukoll li l-konvenut jiġi kundannat iħallas l-ispejjeż u d-drittijiet, inkluż dawk tal-ittra

uffijċali 1642/2015, u l-imgħax mill-10 ta` Settembru 2015 meta ġiet preżentata l-istess

Ra d-dokumenti ppreżentati mis-soċjeta` attriċi mal-Avviż tat-Talba, senjatament

(i) prospett tal-ħlasijiet mitluba fuq il-kontijiet mertu ta` din il-kawża (Dok.

2 sa 19); (ii) kopja tal-kuntratti li s-soċjeta` attriċi kellħa mal-konvenut (Dok.

20 a 27); (iii) estratt mir-Reġistru Elettorali (Dok.

Charmaine Faenza Casolani għas-soċjeta` attriċi li kkonfermat li l-ammont mitlub huwa dovut

Ra li l-konvenut kien debitament notifikat bl-Avviż tat-Talba u bl-Avviż tas-

Smigħ, pero` baqa' ma ppreżentax Risposta u lanqas deħer biex jikkontesta l-kawża.

Sema' x-xiehda ta` Charmaine Psaila Casolani, rappreżentanta tas-soċjeta` attriċi, li

kkonfermat li l-konvenut baqagħlu jħallas lill-istess soċjeta` attriċi l-ammont mitlub b'din

il-kawża, għas-servizzi indikati fl-Avviż tat-Talba.

Jidhirlu li din it-talba tas-soċjeta` attriċi tirriżulta suffiċjentement pruvata, fil-

kontumaċja tal-konvenut.

Ivverifika mir-Reġistru tal-Qorti tal-Maġistrati (Malta) li s-soċjeta` attriċi kienet

effettivament intavolat l-ittra uffiċjali eżekuttiva bin-numru 1642/2015 kontra l-konvenut

fl-10 ta` Settembru 2015, li pero` baqgħet mhix notifikata lilu.

Għaldaqstant, it-Tribunal jaqta` u jiddeċiedi din l-azzjoni billi jilqa' t-talba attriċi,

u konsegwentement jikkundanna lill-konvenut iħallasha s-somma ta` tmien mija u għaxar

Ewro u tlett ċenteżmi (€810.03ċ), bl-imgħax u bl-ispejjeż kif mitluba fl-Avviż tat-Talba.


PRIM'AWLA QORTI CIVILI ONOR IMHALLEF ANNA FELICE Illum 15 ta' Novembru, 2017

Il-Qorti: Rat ir-rikors ġuramentat tal-atturi Victor u Maria Angela konjugi Price li permezz tiegħu wara li ġie premess illi: Huma kienu akkwistaw l-ghalqa fil-limiti ta' Il-Baħrija, Ir-Rabat (Malta) maghrufa bhala "Ta' Dalam t'Isfel" fil-kontrada Ta' Dalam, tal-

kejl superficjali ta' cirka elf seba' mija u wiehed u sittin metru (1,761 m.k.) u dan permezz ta' kuntratt redatt fl-atti tan-Nutar Dott. John Lee D'Souza, fid-29 ta' Jannar 2004, kopja ta' liema kuntratt qed jigi esebit u mmarkat bhala "Dok.

Skond kif jirrizulta minn dan l-imsemmi kuntratt, din l-ghalqa hija suggetta ghal dritt ta' passagg minn rampa a favur tal- ghalqa ta' fuqha, ta' wisa' ta' 4 piedi ossia madwar zewg metri u sebghin centimetru (2.70m) ikkalkulati perpendikolarment mill-hajt tas-sejjieh ezistenti in-naha tal-punent lejn il-lvant.

Dan jirrizulta anke minn rapport redatt mill-Perit Claude Price.

Dan nonostante l-intimati qeghdin jikkontendu illi d-dritt ta' passagg ghandu jkun usa.

In effett l-intimati inizjaw proceduri ta' spoll fl-ismijiet inversi liema proceduri gew decizi fil-11 ta' Lulju 2011 (Citazzjoni Numru 500/2010JA) favorevolment ghall-intimat fis-sens illi l- intimati gew ripristinati fir-reali godiment tal-moghdija fil- wisgha ta' iktar minn 2.70 metri.

Però kif ser jirrizulta waqt is-smiegh u t-trattazzjoni ta' din il- kawza, id-dritt ta' moghdija huwa wiehed iktar limitat kif hawn fuq specifikat.

Intalbet din il-Qorti sabiex: 1.

Tiddikjara illi s-servitù ossia d-dritt ta' passagg illi l- intimati igawdu fuq il-proprjetà tar-rikorrenti u cioè l- ghalqa fil-limiti ta' Il-Baħrija, Ir-Rabat (Malta) maghrufa bhala "Ta' Dalam t'Isfel" fil-kontrada Ta' Dalam, tal-kejl superficjali ta' cirka elf seba' mija u wiehed u sittin metru (1,761 m.k.) huwa limitat ghal wisa' ta' 4 piedi ossia madwar madwar zewg ikkalkulati centimetru metri u perpendikolarment mill-hajt tas-sejjieh ezistenti in-naha tal-punent lejn il-lvant.

fit-tgawdija tal-proprjetà tieghu hawn

Tordna lill-intimati sabiex bl-ebda mod ma jfixklu lill- esponent fuq deskritta billi jmorru oltre l-passagg/rampa b'wisa' ta' 4 piedi ossia madwar zewg metri u sebghin centimetru (2.70m) ikkalkulati perpendikolarment mill-hajt tas-sejjieh ezistenti in-naha tal-punent lejn il-lvant.

Bl-ispejjez kontra l-intimati li huma ingunti in subizzjoni.

Rat ir-risposta ġuramentata tal-konvenuti li permezz tagħha eċċepew illi: Hemm ir-res judicata peress illi d-dritt ta' passagg imsemmi huwa ta' ghaxar piedi u dan skont is-sentenza moghtija fil-11 ta' Lulju 2011 – Cit.

Numru 500/2010 JA fejn wahda mill- kawzali kienet illi l-passagg kien ta' ghaxar piedi.

Il-passagg, anke mill-konfigurazzjoni tieghu mill-aerial photography, jirrizulta illi huwa ta' ghaxar piedi, u ghalhekk it- talbiet anke fil-mertu huma infondati fil-fatt u fid-dritt.

Salvi eccezzjonijiet ohra.

Rat illi fl-udjenza tat-18 ta' Marzu 2014 il-Qorti laqgħet it-talba tal-intimati u ordnat l-allegazzjoni tal-atti tal-kawża 500/2010 fl-ismijiet inversi, deċiża fil-11 ta' Lulju 2011.

Rat illi permezz ta' sentenza datata 10 ta' Lulju 2014 din il- Qorti ċaħdet l-ewwel eċċezzjoni tal-konvenuti u ordnat l-ismigħ tal-kawża fil-mertu.

Semgħet ix-xhieda prodotti.

Rat illi permezz ta' digriet datat 28 ta' Settembru 2016 il-Qorti laqgħet it-talba tal-intimati u ħatret lill-Perit Alan Caruana Said sabiex jirrelata dwar is-sit u kejlijiet relattivi mertu tal-kawża.

tal-perit

it-tweġibiet

tekniku għad-domandi

l-figura ta' 2.70 metri

Rat ir-relazzjoni tal-perit tekniku.

Semgħet eskussjoni tal-partijiet.

Rat illi fl-udjenza tas-16 ta' Jannar 2017 il-Qorti laqgħet it-talba fir-rikors tal-atturi u ordnat ġuramentat tiġi korretta u minflok titniżżel 1.22 metri.

Semgħet it-trattazzjoni finali tal-partijiet.

Rat li l-kawża tħalliet għas-sentenza.

Rat l-atti kollha tal-kawża.

Ikkunsidrat illi din il-kawża titratta estenzjoni ta' servitù ta' passaġġ, senjatament il-wisa' tal-imsemmi passaġġ.

Mill-provi prodotti jirriżulta li permezz ta' kuntratt pubbliku fl-atti tan- Nutar Dottor John Lee D'Souza datat 29 ta' Jannar 2004, l- atturi akkwistaw mingħand Miriam u Noel konjuġi Chetcuti l- għalqa fil-limiti ta' Birkirkara magħrufa bħala 'Ta Dalam t'Isfel'.

Fuq il-kuntratt ġie stipulat illi din l-għalqa 'għandha rampa għall-għalqa ta' fuqha u liema għalqa li qegħda tiġi ttrasferita hija soġġetta għad-dritt ta' passaġġ, a favur l-għalqa ta' fuqha, fuq l-istess għalqa li qegħda tiġi ttrasferita u l-istess rampa iżda dana biss fuq parti biss tal-istess għalqa u rampa tal-wisgħa ta' erba' piedi (4') (ekwivalenti għal cirka wieħed punt deċimali tnejn wieħed disgħa tnejn metri (1.2192m)...'

Peress illi attwalment il-passaġġ kien aktar wiesa' mill-erba' piedi dikjarati fuq il-kuntratt, l-attur ġab il-permessi meħtieġa mingħand l-awtoritajiet sabiex idejjaq l-imsemmi passaġġ sal- wisa' ta' erba' piedi.

Madanakollu, huwa ġie mwaqqaf milli jagħmel dawn ix-xogħlijiet mill-konvenuti, li lilhom tappartjeni l-għalqa ta' fuq dik tal-atturi u li għalhekk għandhom dritt ta' servitù konsistenti fid-dritt ta' mogħdija minn dan il-passaġġ.

Il-konvenuti pproċedew kontra l-attur b'kawża ta' spoll li ġiet deċiża favur tagħhom minn din il-Qorti diversament presjeduta fil-11 ta' Lulju 2011.

Kien għalhekk illi l-atturi intavolaw din il- kawża sabiex jitolbu lill-Qorti tiddikjara li s-servitù in kwistjoni huwa limitat għall-wisa' ta' erba' piedi u mhux il-wisa’ li għandu

Għaldaqstant, qegħdin jitolbu wkoll lill-Qorti żżomm lill- intimati milli jfixkluhom fit-tgawdija tal-proprjetà tagħhom billi jmorru oltre mill-erba' piedi tal-imsemmi passaġġ ossia rampa.

Fil-mertu, il-konvenuti jeċċepixxu biss illi l-passaġġ in kwistjoni huwa ta' għaxar piedi.

Fil-mori tal-kawża xehdet Miriam Smith, l-awtur fit-titolu tal- atturi li spjegat illi l-passaġġ ilu hemm għexiren ta' snin.

Hija sostniet illi dan il-passaġġ kien ta' erba' piedi u li maż-żmien twessa.

Xehdu wkoll uħud mill-konvenuti li kkonfermaw li sa fejn jiftakru huma dan il-passaġġ dejjem kien wiesa għaxar piedi.

Ġiet esebita wkoll kopja ta' sentenza tal-Qorti tal-Appell datata 1 ta' Ġunju 1992 fl-ismijiet John Mary Seisun vs Emmanuele Seisun li kienet kawża ta' spoll dwar dan il-passaġġ fejn il-Qorti kkonfermat illi l-passaġġ kien proprjetà tat-Tabib Joseph Colombo. u oħtu Stella Colombo..

L-imsemmija Stella Colombo. hija omm Miriam Smith u ċioè l-awtur fit-titolu tal- atturi.

In linea ta' prinċipju tad-dritt, skont l-artikolu 455(3) tal-Kodiċi Ċivili, is-servitù ta' passaġġ huwa servitù mhux kontinwu.

L- artikolu 469 imbagħad jiddisponi hekk:

"(1) Is-servitujiet kontinwi li ma jkunux jidhru, u s- servitujiet mhux kontinwi, ikunu jew ma jkunux jidhru, jistgħu biss jiġu stabbiliti b'saħħa ta' titolu; huma ma jistgħux jiġu stabbiliti bil-preskrizzjoni jew bid-destinazzjoni ta' sid ta' żewġ fondi.

(2) B'danakollu, is-servitù ta' mogħdija għall-użu ta' fond tista' tinkiseb bil-preskrizzjoni ta' tletin sena, jekk dan il-fond ma jkollux ħruġ iehor fuq it-triq pubblika; u kull servitù oħra li, fil-11 ta' Frar, 1870, kienet ġa miksuba taħt liġijiet ta' qabel, ma tistax tiġi attakkata."

Fil-kawża tal-lum, jirriżulta li l-uniku titolu li jistabbilixxi dan is- servitù huwa l-kuntratt tad-29 ta' Jannar 2004 li permezz tiegħu l-atturi akkwistaw l-għalqa bil-passaġġ magħha mill- poter ta' Miriam u Noel konjuġi Chetcuti.

L-artikolu 469 jagħmilha ċara li dan it-tip ta' servitù ma jistax jiġi stabbilit bil- preskrizzjoni għajr fiċ-ċirkostanza msemmija fl-istess artikolu.

Il-konvenuti ma nvokawx il-preskrizzjoni u lanqas ibbażaw id- difiża tagħhom fuq xi titolu li jistabbilixxi dan is-servitù imma straħu biss fuq l-allegazzjoni li dan il-passaġġ minn dejjem kien ta' għaxar piedi.

Madanakollu, il-liġi hija ċara meta tgħid illi servitù mhux kontinwu jista' jiġi stabbilit biss permezz ta' titolu.

Ladarba l-uniku kuntratt pubbliku li ġie esibit fl-atti tal- kawża jgħid ċar u tond illi l-passaġġ huwa wiesa erba' piedi, huwa inutli li l-konvenuti jibqgħu jinsistu li l-passaġġ minn dejjem kien ta' għaxar piedi, għaliex kien jeħtieġ illi huma jġibu prova tat-titolu li jistabbilixxi servitù ta' passaġġ ta' dan il- wisa'.

Miriam Chetcuti xehdet illi dan is-servitù ilu ħafna stabbilit.

Kien ikun utli li kieku l-partijiet ġabu a konjizzjoni tal-Qorti atti pubbliċi oħra, jekk jeżistu, li jistabbilixxu t-titolu li permezz tiegħu ġie maħluq dan is-servitù.

Fin-nuqqas ta' tali prova jew f'każ illi dan id-dritt ta' passaġġ ma jissemma fl-ebda att pubbliku ieħor, allura ġie stabbilit skont kif stipulat fil-kuntratt t'akkwist tal-atturi, għaliex kif intqal mill-Qorti tal-Appell fil-każ fl-ismijiet Laudi vs Francesco Mc Alister tal-10 ta' Diċembru 1984:

"ir-rikonoxximent ta' servitù mill-proprjetarju tal-fond servjenti fuq att pubbliku għandu jkollu effett kostituttiv u mhux sempliċiment probatorju."

Ghalkemm l-ebda parti ma invokat l-artikolu 476 tal-Kodiċi Ċivili li jipprovdi ghac-cirkostanzi dwar meta jkun hemm dubju dwar l-estensjoni ta' servitù, din il-Qorti tqis illi la kif diġà ntqal, l-uniku att pubbliku li jagħmel riferenza għal dan il- passaġġ huwa ċar dwar il-wisa' tiegħu, xejn ma jibqa' dubju dwar l-estensjoni tas-servitù.

Isegwi għalhekk illi fin-nuqqas ta' prova kuntrarja, is-servitù ta' passaġġ in kwistjoni huwa limitat għall-erba' piedi biss skont kif precizat fil-kuntratt pubbliku fl-atti tan-Nutar Dottor John Lee D'Souza datat 29 ta' Jannar 2004.

Għalhekk u għal dawn ir-ragunijiet, din il-Qorti qiegħda taqta' u tiddeċiedi billi tilqa' t-talbiet attriċi.

L-ispejjez tal-kawza jithallsu mill-konvenuti.