Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

meta operatur japplika biex jingħata biċċa art pubblika fejn ipoġġi mwejjed u siġġijiet bl-iskop li jkabbar in-negozju tiegħu, ser ikun hemm numru ta' persuni oħra, inkluż il-pubbliku in ġenerali, li ser jisfaw imċaħħda mill-użu ta' din l-art.

Fil-każ odjern l-Awtorità tal-Artijiet waslet għall-konklużjoni li m'għandhiex talloka aktar art pubblika għat-tqegħid ta' imwejjed u siġġijiet, għaliex dik l-istess art hija meħtieġa minn diversi persuni oħra li jridu jipparkjaw fl-inħawi u mid-diversi suppliers li jridu jwasslu l-merkanzija lis-supermarket li hemm fl-inħawi ̶ l-prinċipju ceribus paribus japplika biss fejn is-sitwazzjonijiet li qegħdin jitqabblu huma identiċi għal xulxin, 'all things being equal', u mill-provi prodotti jirriżulta li s-sitwazzjonijiet li tagħmel riferiment għalihom is-soċjetà appellanta mhumiex identiċi għall-każ tagħha, anki jekk simili għal xulxin

MALTA QORTI TAL-APPELL (Kompetenza Inferjuri) ONOR.

IMĦALLEF LAWRENCE MINTOFF Seduta tal-14 ta' Lulju, 2021

L-Awtorità tal-Artijiet ('l-appellata')

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

Dan huwa appell magħmul mis-soċjetà rikorrenti Budget Services Limited

(C 12855), hawnhekk 'l-appellanta', minn deċiżjoni tat-Tribunal ta' Reviżjoni

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 1 minn 29

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

Amministrattiva [minn issa 'l quddiem 'it-Tribunal'], tal-10 ta' Diċembru, 2020

[minn issa 'l quddiem 'is-sentenza appellata'], li permezz tagħha t-Tribunal

ċaħad l-appell tar-rikorrenti mid-deċiżjoni tal-intimata Awtorità tal-Artijiet,

hawnhekk 'l-appellata', komunikata lilha permezz ta' ittra datata 17 ta' Marzu,

2020, fejn giet infurmata illi l-applikazzjoni tagħha għal "encroachment permit

Ġiljan", kienet qiegħda tiġi rifjutata, u għadda biex jilqa' l-eċċezzjonijiet

ippreżentati mill-Awtorità intimata.

Is-soċjetà rikorrenti talbet lill-Awtorità intimata li tingħata encroachment

permit għat-tqegħid ta' mwejjed, siġġijiet u umbrelel f'art pubblika magħrufa

bħala 'Wesgħet Ġużi Tanti', L-Iklin [minn issa 'l quddiem 'is-sit'].

Permezz ta'

deċiżjoni komunikata lilha fis-17 ta' Marzu, 2020, is-soċjetà rikorrenti ġiet

mgħarrfa li l-Awtorità intimata kienet ċaħdet it-talba tagħha għaliex: (i) is-sit

jifforma parti minn car park, b'għadd ta' spazji għall-parkeġġ tal-vetturi; (ii)

hemm unloading bay viċin il-parkeġġ; (iii) is-sit ma jinsabx quddiem l-

istabbiliment inkwistjoni; (iv) it-tqegħid ta' mwejjed u siġġijiet fis-sit ser jikkawża

l-imblukkar ta' passaġġ.

Is-soċjetà rikorrenti ħasset ruħha aggravata b'din id-

deċiżjoni u intavolat appell minnha quddiem it-Tribunal.

Fir-rikors tal-appell

tagħha quddiem it-Tribunal, is-soċjetà rikorrenti qalet li l-Awtorità intimata

aġixxiet ultra vires il-poteri tagħha għaliex uħud mill-konsiderazzjonijiet li

wasslu għad-deċiżjoni tagħha, huma materji li għandhom jiġu deċiżi mill-

Awtorità tal-Ippjanar u minn entitajiet governattivi oħra u mhux mill-Awtorità Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 2 minn 29

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

tal-Artijiet.

Qalet li għalhekk l-Awtorità intimata ddeċidiet dwar materji li jmorru

oltre l-kompetenza tagħha.

Is-soċjetà rikorrenti qalet li f'kull każ, id-deċiżjoni

tal-Awtorità intimata hija nulla u bla effett stante li tmur kontra l-liġi u kontra

l-Bord b'funzjoni kważi-ġudizzjarja għandu

jsegwi fid-

determinazzjoni ta' materji mressqa quddiemu, u dan għaliex id-deċiżjoni hija

difettuża

fil-proċedura, hija nieqsa mill-firma

tal-membri

ddeċidewha, u ttieħdet fil-magħluq.

Is-soċjetà rikorrenti qalet ukoll li din id-

deċiżjoni hija nieqsa minn kull motivazzjoni li tista' twassalha tifhem kif u abbażi

ta' liema policies u prinċipji ttieħdet, u fi kwalunkwe każ din id-deċiżjoni hija

li hija diskriminatorja fil-konfront tal-appellanta.

Is-soċjetà

rikorrenti qalet li dak mitlub minnha mhu ser joħloq l-ebda periklu, u l-kwistjoni

tal-parkeġġ tal-vetturi hija materja regolata permezz tal-policy guidance and

konformi mal-istess.

Permezz tar-rikors tagħha quddiem it-Tribunal, is-soċjetà rikorrenti talbet

għat-tħassir tad-deċiżjoni tal-Awtorità intimata tas-17 ta' Marzu, 2020.

L-Awtorità intimata wieġbet li d-deċiżjoni tagħha komunikata lis-soċjetà

rikorrenti permezz ta' ittra tas-17 ta' Marzu, 2020, kienet tinkludi erba'

raġunijiet motivati għad-deċiżjoni ta' rifjut tal-applikazzjoni tas-soċjetà

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 3 minn 29

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

Spjegat li bħala awtorità hija għandha l-funzjoni li "tamministra

l-art pubblika bl-aktar mod assolut, sabiex isir l-aħjar użu tal-art kollha tal-Gvern

ta' Malta u ta' kull art li tifforma parti mill-isfera pubblika".

Żiedet tgħid li

għalhekk hija kellha l-jedd u d-dmir legali li tagħmel u tieħu l-konsiderazzjonijiet

kollha sabiex tamministra dan is-sit partikolari bl-aħjar mod, għaliex is-sit huwa

proprjetà tal-Gvern ta' Malta.

L-awtorità intimata spjegat li mhux minnu li d-

deċiżjoni tagħha hija ultra vires għaliex kemm id-deċiżjoni tagħha kif ukoll ir-

raġunijiet wara dik id-deċiżjoni, jaqgħu fl-ambitu tar-rwol tagħha bħala

Awtorità, kif afdat lilha permezz tal-Kap.

563 u l-Kap.

573 tal-Liġijiet ta' Malta.

Kompliet tgħid li anki jekk uħud mill-funzjonijiet jistgħu jiġu attribwiti lil

awtoritajiet oħra, ir-rwol tagħha li taċċerta li l-art pubblika tiġi amministrata bl-

aħjar mod, qatt ma jista' jiġi eskluż.

Qalet li l-kriterji li abbażi tagħhom ittieħdet

id-deċiżjoni tagħha ma jmorrux oltre l-kompetenza tagħha.

B'riferiment għat-

tielet aggravju tas-soċjetà rikorrenti, l-Awtorità intimata qalet li d-deċiżjoni

tagħha hija waħda ta' natura amministrattiva, u mhux ġudizzjarja jew kważi-

ġudizzjarja, għaliex il-funzjoni tal-Awtorità nnifisha hija waħda amministrattiva.

Qalet ukoll li l-leġiżlatur ikkostitwixxa t-Tribunal sabiex jassigura d-dritt xieraq li

wieħed ikun jista' jikkontesta deċiżjonijiet amministrattivi.

Żiedet tgħid li d-

deċiżjoni tagħha kienet tissodisfa r-rekwiżiti kollha tal-liġi għaliex kienet

iffirmata minn rappreżentant tal-istess Awtorità li kien awtorizzat jaġixxi

L-Awtorità intimata kompliet tgħid li hija tat raġunijiet għad-deċiżjoni

tagħha, liema raġunijiet kienu motivati biżżejjed biex iwasslu lis-soċjetà

rikorrenti tifhem x'kienu l-prinċipji u l-motivazzjonijiet wara d-deċiżjoni tagħha.

B'riferiment għall-allegazzjoni tas-soċjetà rikorrenti li f'dan il-każ kien hemm

diskriminazzjoni, l-Awtorità intimata qalet li t-Tribunal m'għandux jiddeċiedi

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 4 minn 29

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

dwar kwistjonijiet marbuta ma' diskriminazzjoni.

Qalet ukoll li d-deċiżjoni

tagħha ttieħdet b'rispett lejn il-prinċipji tar-raġonevolezza, u d-deċiżjoni tagħha

ma tistax titqies li hija illeġittima u irraġonevoli sempliċiment għaliex m'għoġbitx

lis-soċjetà rikorrenti.

Ix-xhud Kenneth Spiteri Farrugia, case officer fl-Awtorità tal-Artijiet, fix-xhieda

tiegħu quddiem it-Tribunal spjega li s-soċjetà rikorrenti kienet applikat sabiex

tingħata permess tqiegħed imwejjed u siġġijiet barra l-istabbiliment tagħha, u l-

Bord tal-Gvernaturi tal-Awtorità tal-Artijiet ma kienx laqa' din it-talba tagħha.

Ix-xhud qal li bħala case officer huwa kien ħejja rapport, li ħa konsiderazzjoni

tal-area tal-encroachment permit li ġie mitlub, u tal-permessi li nħarġu fil-viċin.

F'seduta sussegwenti, l-istess xhud ippreżenta dokumenti bl-encroachment

permits kollha li l-Awtorità intimata ħarġet miż-żona tal-Balluta, sal-inħawi fejn

jinsab l-istabbiliment tas-soċjetà rikorrenti.

F'seduta sussegwenti l-istess xhud

ippreżenta kopja ta' pjanta tas-sit li tindika bi preċiżjoni l-applikazzjoni għat-

tqegħid ta' mwejjed u siġġijiet mis-soċjetà rikorrenti, fuq liema parti mis-sit

Ix-xhud spjega li b'differenza minn stabbiliment ieħor li hemm fl-inħawi,

is-City of Tal-Virtu', Ir-Rabat (Malta), l-applikazzjoni tas-soċjetà rikorrenti saret rigward parti minn

parking area b'entratura u b'exit sign, u fuq din l-art hemm ukoll unloading bay

għas-suppliers ta' supermarket li hemm fl-inħawi.

Ix-xhud spjega li l-parking

area tesa' madwar għaxar vetturi, u l-unloading bay inkwistjoni hija maħsuba

biex isservi s-supermarket Park Towers li hemm fl-inħawi.

Qal li bit-talba

mressqa mis-soċjetà rikorrenti, kienet ser tinħoloq sitwazzjoni fejn l-imwejjed u

siġġijiet tar-rikorrenti kienu ser jitpoġġew f'żona maħsuba għat-trakkijiet li

jwasslu l-provvisti lis-supermarket, u li għandhom post allokat għalihom fejn

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 5 minn 29

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

jistgħu jħottu l-provvisti tagħhom.

Ix-xhud qal li wħud mill-konsiderazzjonijiet

tal-Awtorità qabel

ittieħdet

id-deċiżjoni finali dwar

it-talba tas-soċjetà

rikorrenti, kienu li fil-parkeġġ inkwistjoni spiss jgħaddu sewwieqa jfittxu post ta'

parkeġġ, u għalhekk ikun diffiċli għall-waiters li jaqsmu t-triq kull darba biex

iservu persuni li jkunu qegħdin bilqiegħda fejn is-soċjetà rikorrenti trid tagħmel

l-imwejjed u siġġijiet.

Ix-xhud spjega wkoll li l-unloading bay tinsab biswit is-sit

li applikat għalih is-soċjetà rikorrenti.

Permezz tad-deċiżjoni mogħtija fl-10 ta' Diċembru, 2020, it-Tribunal

iddeċieda li l-appell tar-rikorrenti mid-deċiżjoni tal-Awtorità intimata għandu

jiġi miċħud, filwaqt li laqa' l-eċċezzjonijiet tal-Awtorità intimata u dan wara li

għamel is-segwenti konsiderazzjonijiet:

"Illi s-soċjetà rikorrenti ħassitha aggravata b'deċiżjoni tal-Awtorità intimata komunikata lilha permezz ta' ittra datata 17 ta' Marzu, 2020 fejn ġiet infurmata illi l- applikazzjoni tagħha għal 'encroachment permit for placing of tables, chairs and umbrellas on site at Wesgħet Ġużi Tanti, Parti minn Ħaż-Żebbug (Malta), kienet qed tiġi rifjutata għar- raġunijiet segwenti:-

Illi dan it-Tribunal se jibda biex jittratta r-raba' aggravju tar-rikorrent stante li fil- fehma tiegħu huwa wieħed preliminari, u ċioe, illi d-deċiżjoni appellata hija nieqsa minn kull motivazzjoni li twassal lir-rikorrent jifhem kif u a bażi ta' liema policies u prinċipji l-istess deċiżjoni ttieħdet.

Illi t-Tribunal ma jaqbilx ma' dan l-aggravju stante li d-deċiżjoni appellata tidher li hi ben motivata b'mhux anqas minn erba' raġunijiet li

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 6 minn 29

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

ma tantx trid spjegazzjoni biex tifhimhom.

Illi dment li r-raġunijiet ikunu ċari, jiftiehmu u konsistenti, dan it-Tribunal ma jarax illi d-deċiżjoni tkun mankanti minn motivazzjoni.

Għaldaqstant dan l-aggravju qiegħed jiġi miċħud.

Illi r-rikorrent ressaq ukoll żewġ aggravji oħra fejn saħaq illi bid-deċiżjoni tagħha l- Awtorità intimata aġixxiet ultra vires il-poteri tagħha stante illi r-raġunijiet imsemmija fid-deċiżjoni huma materji li jiġu deċiżi fil-proċess tal-Awtorità tal-Ippjanar.

Illi għal darb'oħra dan it-Tribunal ma jaqsamx l-istess fehma.

Illi ai termini tal-artikolu 7(2)(ċ) tal-Kapitolu 563 tal-Liġijiet ta' Malta, l-Awtorità intimata għandha d-dmir li "tamministra bl-aktar mod assolut sabiex isir l-aħjar użu tal-art kollha tal-Gvern ta' Malta u kull art li tifforma parti mill-isfera pubblika bħall-perimetru tal-kosta, ix-xtut, portijiet, mollijiet, puntuni, portbeaches, postijiet ta' nżul, irmiġġi, kanali, akwadotti, lagi, spieri naturali, irdum, widien, pjazez pubbliċi, toroq, sqaqien, korsiji, rotot ta' aċċess għall-postijiet pubbliċi oħra inkluż dawk li jwasslu għall-perimetru tal-kosta, boskijiet, parki, żoni ta' importanza ekoloġika jew ambjentali u s-siti ta' importanza kulturali, soċjali, jew storiċi."

Illi fl-opinjoni ta' dan it-Tribunal huwa fil-kompetenza tagħha li l-Awtorità intimata tara li d-deċiżjonijiet tagħha ikunu in linea mal-istess doveri imposti fuqha bil-liġi.

Huwa dover tagħha li tara li l-art pubblika isir l-aħjar użu minnha.

Illi fil-każ in eżami ġie argumentat ukoll illi kull mhu se jittieħdu huma żewġ (2) parking bays u li ftit metri 'l bogħod mill-istess car park hemm stabbilimenti oħrajn li ġew konċessi l-kwistjoni ta' diskriminazzjoni se tiġi ttrattata fi stadju ulterjuri.

F'dan l-istadju t-Tribunal se jittratta biss jekk id-deċiżjoni appellata kinitx waħda ultra vires.

imwejjed u siġġijiet fuq parking bays.

jpoġġu

Illi f'dan il-każ partikolari l-Awtorità intimata ħasset illi l-aħjar użu li jista' jsir mill-art mitluba b'encroachment huwa li jipparkjaw il-vetturi u mhux li jitpoġġew imwejjed u siġġijiet.

Illi ma hemm xejn irraġonevoli jew ultra vires f'tali deċiżjoni, iktar u iktar meta wieħed jikkonsidra l-area in kwistjoni hija waħda li tattira ammont konsiderevoli ta' vetturi u li l-ispazju ta' parking huwa wieħed limitat.

It-Tribunal jista' jifhem illi Awtoritajiet oħra jista' jkollhom kompetenza parallella u/jew kumplimentari.

B'dana kollu ma jfissirx illi l-Awtorità intimata trid tabdika minn xi dmir tagħha għaliex hemm Awtorità oħra li tista' għandha kompetenza parallela.

It-Tribunal huwa tal-fehma illi stante li l-art hija waħda pubblika, l-Awtorità intimata għandha teżerċita bis-sħiħ id- doveri tagħha għall-ħarsien tal-aħjar użu tal-art pubblika u għaldaqstant f'dan il-każ kienet qiegħda taġixxi entro l-parametri li trid il-liġi.

Kwindi dan l-aggravju qiegħed ukoll jiġi miċħud.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 7 minn 29

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

Illi permezz tat-tielet aggravju, ir-rikorrent saħaq li d-deċiżjoni appellata hija nulla u bla effett stante li tmur kontra l-Liġi u kif ukoll kontra kull dettam illi Bord ġudizzjarju jew kważi ġudizzjarju għandu jsegwi fid-determinazzjoni ta' materji mressqa quddiemu.

Illi dan it-Tribunal jissottolinea illi l-Awtorità intimata la hi Bord ġudizzjarju u lanqas kważi ġudizzjarju, iżda hija Awtorità regolatriċi fejn jidħlu kwestjonijiet ta' amministrazzjoni ta' proprjetà pubblika.

Kwindi, id-deċiżjonijiet tagħha dejjem iridu jkunu raġonevoli u fil-limiti tal-poteri mogħtija lilha, però mhix marbuta li d- deċiżjonijiet tagħha jittieħdu f'seduti pubbliċi.

Illi lanqas ma hu mistħoqq l-aggravju tar-rikorrent illi d-deċiżjoni hija difettuża stante li hi nieqsa mill-firma tal-membri tal- Bord li ddeċidewha.

Illi r-rikorrenti ġiet infurmata b'deċiżjoni li kif spjega Kenneth Spiteri Farrugia ġiet meħuda minn Lopez liema deċiżjoni sussegwentement ġiet notifikata lis-soċjetà rikorrenti.

Id-deċiżjoni kif kontenuta fl- ittra tas-17 ta' Marzu, 2020 iġġib il-firma ta' Kenneth Spiteri Farrugia għan-nom tal-Awtorità intimata.

Fl-opinjoni tat-Tribunal dan huwa suffiċjenti biex l-Awtorità intimata tassumi r-responsabbilità ta' tali deċiżjoni.

Illi għalhekk dan it-Tribunal ma jarax li dan l- aggravju għandu jiġi milqugħ.

Illi permezz tal-ħames aggravju, ir-rikorrenti jisħaq illi d-deċiżjoni appellata hija waħda diskriminatorja fil-konfront tiegħu u għaldaqstant hija nulla u bla effett.

Dan l- aggravju jemerġi mill-fatt illi kif ġia ingħad aktar 'il fuq viċin tal-istabbiliment in kwistjoni hemm negozji oħra li għandhom permess għat-tpoġġija ta' imwejjed u siġġijiet fuq art pubblika, preċiżament fuq parking bays.

Dan l-aggravju huwa marbut ukoll mal-fatt illi stabbilimenti oħra ngħataw konċessjonijiet mill-Awtorità intimata għalkemm l-art mogħtija b'encroachment mhux qiegħda eżattament quddiem l- istabbiliment kummerċjali.

Illi dwar dan il-fatt inġabu provi li esebiethom l-istess Awtorità intimata fuq talba tar-rikorrent.

Illi minn dawn il-provi verament jirriżulta dak allegat mir-rikorrent.

Però minkejja li jeżistu tali sitwazzjonijiet, it-Tribunal huwa tal-fehma illi dan ma jinvalidax id-deċiżjoni appellata u dan kif se jiġi spjegat.

Illi jibda biex jingħad illi jekk l-Awtorità intimata mhux qiegħda tkun konsistenti fl-applikazzjoni tal-policies tagħha qiegħda toħloq konfużjoni u frustrazzjoni fost il-persuni li japplikaw sabiex jingħataw encroachment.

Huwa ovvju li l-persuni li t-talba tagħhom tiġi miċħuda iħossuhom aggravati mill-fatt li każ identiku jew kważi identiku għal tagħhom ingħata permess.

Dan ma jfissirx illi f'dawk il-każijiet l-Awtorità intimata aġixxiet korrettement u aderixxiet ruħha mal- obbligi tagħha a tenur tal-artikolu 7(2)(ċ) tal-Kapitolu 563 tal-Liġijiet ta' Malta.

Illi anke jekk għall-grazzja tal-argument, l-Awtorità intimata ħarġet tali encroachment permits dan it-Tribunal iqis li fil-każ preżenti imxiet korrettement u jekk imxiet mod ieħor f'każijiet identiċi allura hemm azzjonijiet oħra x'tista' tagħmel is-soċjetà

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 8 minn 29

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

Illi kif intqal korrettement fil-kawża Ignatius Difesa vs Il-Kummissjoni għall- Kontroll tal-Iżvilupp deċiża mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fis-26 ta' Mejju, 2004:

"Inoltre l-fatt illi setgħu ħarġu xi permessi li kienu in vjolazzjoni tar-regoli dwar l- ippjanar ma jfissirx iilli tali regoli ikunu spiċċaw u b'hekk jistgħu jinħarġu permessi oħra li jmorru kontra dawk ir-regoli.

Kif spjegat l-Onorabbli Qorti fis-sentenza 'Alfred Alshalash vs Chairman tal-Awtorità tal-Ippjanar' (deċiżjoni tal-15 ta' Diċembru, 1997 – Appell Numru 74/97) il-fatt illi terzi persuni kienu ngħataw permess sabiex jibnu in eċċess tal-height limitation ma kienx jintitola applikant ieħor li jingħata permess biex jibni oltre tali height limitation stante li l-Qrati qatt ma jistgħu jissanzjonaw illegalità."

Kwindi t-Tribunal qiegħed jiċħad dan l-aggravju però jawspika illi d-deċiżjonijiet tal- Awtorità intimata fejn jidħlu każijiet simili jew addirittura identiċi ikunu konsistenti.

Illi permezz tas-sitt aggravju r-rikorrenti tisħaq illi dak propost minnha mhu se jikkreja l-ebda perikolu.

Illi t-Tribunal huwa ta' fehma oħra.

Huwa veru li essenzjalment il-ħruġ minn ġol-parking mhux se jiġi ostakolat però l-perikolu li se jiġi kkreat huwa aktar milli ovvju b'karozzi jduru mal-area proposta għall-imwejjed u siġġijiet biex joħorġu mill- istess parking u dan stante li ċ-ċirkolazzjoni ta' vetturi hija minn passaġġ u mhux triq.

Jiġi rilevat ukoll illi l-ħruġ mill-istess parking area jinsab f'liwja fejn m'hemmx viżibilità fit-tul u fejn it-traffiku ġieli jgħaddi b'veloċità.

Dan biex wieħed ma jsemmix illi l-istess area rikjesta qiegħda ħdejn loading/unloading bay u kwindi se jkun qed jiġi ġġenerat ċertu moviment ta' trakkijiet kbar u medji li jħottu l-merkanzija.

Dan kollu ifisser illi l- element ta' perikolu u restrizzjoni fl-immanuvrar ġewwa din il-wesgħa u fil-ħruġ minnha, huwa wieħed sinifikanti.

Għaldaqstant dan it-Tribunal ma jsib xejn irraġonevoli jew irregolari fid-deċiżjoni appellata.

Għaldaqstant it-Tribunal, għar-raġunijiet hawn fuq esposti, qiegħed jaqta' u jiddeċiedi billi jiċħad l-appell tar-rikorrenti u jilqa' l-eċċezzjonijiet tal-Awtorità intimata.

Bl-ispejjeż kontra r-rikorrenti."

Is-soċjetà appellanta ressqet l-appell tagħha mid-deċiżjoni tat-Tribunal

fid-29 ta' Diċembru, 2020, fejn talbet lil din il-Qorti sabiex,

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 9 minn 29

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

"… tħassar u tirrevoka d-deċiżjoni tat-Tribunal ta' Reviżjoni Amministrattiva, datata għaxra (10) ta' Diċembru tas-sena elfejn u għoxrin (2020), fl-ismijiet suesposti, b'dan illi tikkonferma t-teżi tal-appell tar-rikorrenti ppreżentata fl-għaxra (10) ta' Ġunju tas- sena elfejn u għoxrin (2020) quddiem it-Tribunal ta' Reviżjoni Amministrattiva u sussegwentement takkolji dan l-appell, bl-ispejjeż taż-żewġ istanzi ġudizzjarji kontra l-Awtorità tal-Artijiet."

Is-soċjetà appellanta spjegat li r-rikors tal-appell tagħha huwa bbażat fuq

tliet aggravji ewlenin.

Qalet li t-Tribunal irrikonoxxa l-fatt li l-Awtorità tal-Artijiet

mhix timxi b'konsistenza dwar il-mod kif tiddeċiedi dwar it-talbiet għal

konċessjonijiet simili li jsirulha, imma t-Tribunal għażel li jiskarta din il-lanjanza

tal-appellanta, u saħansitra qal li l-Awtorità għandha l-vires li tagħmel dan.

L-

appellanta qalet li quddiem it-Tribunal hija għamel riferiment għal diversi

konċessjonijiet simili li ngħataw lil terzi, u għad li t-Tribunal irrikonoxxa dan kollu

bħala prova valida, madanakollu xorta waħda għażel li ma jakkoljix tali prova

bħala waħda li kapaċi tisposta l-ġudizzju tiegħu.

L-appellant qal li ma jistax ikun

li t-Tribunal l-ewwel jirrikonoxxi l-fatt li l-Awtorità appellata tat permessi għat-

tpoġġija ta' mwejjed u siġġijiet fuq parking bays, imma mbagħad ikkonkluda li l-

Awtorità mxiet korrettement.

L-appellant qal

jammonta għal

diskriminazzjoni fil-konfront tiegħu, għaliex kien it-Tribunal stess li rrikonoxxa li

hemm stabbilimenti f'sitwazzjoni simili b'permessi li ġew approvati.

qal li t-Tribunal donnu li qiegħed jirrikonoxxi li hemm din l-inkonsistenza, iżda

xorta waħda qiegħed jagħti raġun lill-Awtorità appellata.

Is-soċjetà appellanta

staqsiet jekk jistax ikun li f'demokrazija wieħed jirrikonoxxi l-fatt li awtorità

governattiva tagħti konċessjonijiet bħal dawn lil terzi, imma fl-istess ħin ma

tagħtix konċessjonijiet simili lil persuni bħall-appellanta.

Staqsiet ukoll x'inhi r-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 10 minn 29

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

raġuni għalfejn, ladarba ġie stabbilit li s-sitwazzjonijiet huma identiċi, l-Awtorità

appellata mhix tadopera l-istess policies fil-każijiet kollha.

Is-soċjetà appellanta ħassitha aggravata wkoll għaliex fil-fehma tagħha l-

Awtorità appellata qiegħda tkun inkonsistenti fid-deċiżjonijiet tagħha dwar

applikazzjonijiet jew konċessjonijiet rispettivi.

Spjegat li din l-inkonsistenza hija

waħda diskriminatorja, u dak li qiegħda titlob hi, mhuwa xejn straordinarju jew

li ser jikkawża xi preġudizzju għall-parkeġġi.

Qalet li għalhekk huwa inġust li t-

Tribunal jargumenta li l-fatt li kienu nħarġu xi permessi li kienu bi ksur tar-

regolamenti tal-ippjanar, ma jfissirx li għandhom jibqgħu jinħarġu permessi bi

ksur tal-istess regoli.

L-appellanta qalet li kienet l-istess Awtorità appellata li

kellha tippreżenta evidenza dwar ir-raġuni għalfejn wara li ngħataw permessi

identiċi lil terzi, l-applikazzjoni tagħha ma kinitx timmerita l-istess trattament.

Qalet ukoll li ma tistax tifhem x'inhi r-raġuni għalfejn, minkejja li t-Tribunal

irrikonoxxa li hemm inkonsistenzi u vjolazzjonijiet fl-għoti ta' permessi simili lil

terzi, iddeċieda li s-soċjetà appellanta m'għandhiex tingħata tali permess.

L-

l-Awtorità appellata aċċettat diversi talbiet minn

stabbilimenti tal-ikel u x-xorb sabiex joħorġu mwejjed u siġġijiet fuq art

pubblika, anki fil-viċinanzi tas-sit inkwistjoni, iżda ma tistax tifhem x'inhi r-raġuni

għalfejn kienet l-applikazzjoni tagħha li ġiet rifjutata, mingħajr ma ġie spjegat

lilha li kien hemm bidla fit-trattament abbażi ta' raġunijiet u kriterji oġġettivi.

soċjetà appellanta qalet li huwa minnu li l-policies jistgħu jinbidlu minn żmien

għal żmien, iżda f'dan il-każ ma kien hemm l-ebda bidla fil-policies u kienet biss

l-Awtorità appellata li għażlet li timxi b'mod li mhux konsistenti ma' kull

applikant.

Qalet li l-pożizzjoni tagħha hija identika għal dik ta' terzi li talbu

permess simili għal tagħha u tali permess ingħatalhom.

Is-soċjetà appellanta

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 11 minn 29

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

qalet li dan l-aggravju tagħha għandu sinifikat partikolari meta wieħed iqis li ċ-

ċanfira fid-deċiżjoni tat-Tribunal fil-konfront tal-Awtorità appellata kien li din

tkun konsistenti fid-deċiżjonijiet li tieħu f'każijiet simili jew saħansitra identiċi.

Is-soċjetà appellanta għamlet riferiment għal deċiżjonijiet tal-Qrati tagħna fejn

ingħad illi kull entità governattiva li tista' tieħu deċiżjonijiet li jaffettwaw lil terzi,

trid tieħu in massima konsiderazzjoni l-konsistenza fid-deċiżjonijiet u l-prinċipju

ta' deċiżjonijiet ugwali f'każijiet simili.

Is-soċjetà appellanta qalet li b'riferiment

għall-prinċipju ceribus paribus, it-Tribunal ma setax jgħid li s-soċjetà appellanta

ppruvat li ma kienx hemm konsistenza, jagħti ċanfira dwar dan lill-Awtorità,

imma fl-istess ħin jgħid li m'hemmx soluzzjoni għaliex l-Awtorità aġixxiet fid-

diskrezzjoni tal-poteri tagħha.

L-appellanata qalet li dan il-ħsieb huwa insensat

u bi preġudizzju għaliha, u deċiżjoni bħal din ma tawspikax għal pajjiż

b'istituzzjonijiet demokratiċi fejn il-liġi tapplika b'mod ugwali għal kulħadd.

It-tielet aggravju tas-soċjetà appellanta huwa dwar il-fatt li hija ġiet

ikkundannata tagħmel tajjeb għall-ispejjeż tal-kawża.

Qalet li ladarba kien it-

Tribunal stess li rrikonoxxa li kien hemm inkonsistenza da parti tal-Awtorità

appellata, u ta ċanfira dwar dan lill-Awtorità appellata, wieħed għandu jifhem li

t-Tribunal wasal ukoll biex indirettament irrikonoxxa li fil-mertu l-Awtorità

appellata hija żbaljata.

Is-soċjetà appellanta tissuġġerixxi illi jekk l-aggravji

tagħha ma jiġux milqugħa, id-deċiżjoni tat-Tribunal għandha tiġi varjata fis-sens

li kull parti għandha tagħmel tajjeb għall-ispejjeż tagħha.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 12 minn 29

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

Ir-Risposta tal-Appell

Fir-risposta tagħha l-Awtorità appellata wieġbet li fi proċeduri bħal dawn

is-setgħat tat-Tribunal jemanu mill-Kap.

490 u l-Kap.

563 tal-Liġijiet ta' Malta, u

l-artikolu 57 tal-Kap.

it-Tribunal huwa kompetenti sabiex

jiddetermina l-oġġezzjonijiet li jsiru għal xi deċiżjoni tal-Awtorità.

Żiedet tgħid li

għalhekk it-Tribunal kien kompetenti biex jeżamina jekk hija aġixxietx b'mod li

jista' jitqies li huwa raġonevoli meta ħadet id-deċiżjoni tagħha, u dan mingħajr

ebda konsiderazzjoni għal xi deċiżjoni oħra.

L-Awtorità appellata qalet li d-

deċiżjoni tat-Tribunal ma kinitx kontradittorja, għaliex dan qal li anki f'każ li l-

Awtorità appellata ħarġet xi permessi, fil-każ odjern għandha titqies li mxiet

korrettement, u s-soċjetà appellanta għandha rimedji oħra f'każ li jidhrilha li l-

Awtorità appellata mxiet mod ieħor f'każijiet identiċi għal tagħha.

Imma żiedet

tgħid li fil-fehma tagħha t-Tribunal kellu jiċħad il-ħames aggravju tas-soċjetà

appellanta, għaliex it-Tribunal m'għandux il-kompetenza li jeżamina jekk id-

deċiżjoni tal-Awtorità appellata kinitx diskriminatorja jew le.

L-Awtorità appellata qalet li t-tieni aggravju sollevat mill-Awtorità

appellata jittratta b'mod dirett il-kwistjoni tad-diskriminazzjoni, imma din il-

kwistjoni ma taqax taħt il-kompetenza tat-Tribunal.

Qalet li hija xorta waħda

wriet li hemm differenza ċara bejn l-applikazzjoni tas-soċjetà appellanta fil-

proċeduri odjerni u l-permessi li nħarġu fl-istess żona, u dan kif jirriżulta mix-

xhieda ta' Kenneth Spiteri Farrugia, case officer tal-Awtorità.

L-appellata qalet li r-

raġunijiet għar-rifjut kienu bbażati fuq kriterji oġġettivi u validi, u żiedet tgħid li

s-soċjetà appellanta fl-ebda waqt m'għamlet riferiment għall-fatt li fis-sit li

applikat għalih hemm unloading bay, u għalhekk l-għoti ta' permess għat-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 13 minn 29

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

tqegħid ta' mwejjed u siġġijiet f'dan is-sit jista' jikkawża periklu kemm lill-klijenti

tagħha kif ukoll lill-pubbliku b'mod ġenerali.

L-Awtorità appellata tgħid ukoll li

s-soċjetà appellanta m'għamlet l-ebda riferiment għall-konsiderazzjonijiet li

għamel it-Tribunal fir-rigward tas-sitt aggravju mressaq quddiemu mis-soċjetà

L-appellata qalet li jirriżulta li t-Tribunal ikkonsidra d-deċiżjoni

tagħha fit-totalità tagħha, u għalhekk wieħed ma jistax janalizza biss parti mid-

deċiżjoni.

L-Awtorità appellata qalet li minkejja li s-soċjetà appellanta qiegħda

tipprova targumenta li t-Tribunal kellu jsib li d-deċiżjoni tal-Awtorità kienet

waħda diskriminatorja, u wara kellu jiddikjara li d-deċiżjoni tagħha kienet

irraġonevoli u għalhekk kellha tiġi revokata, madanakollu fil-fehma tal-Awtorità,

it-Tribunal lanqas biss kellu jasal sal-punt li jikkonferma li f'dan il-każ kien hemm

xi forma ta' diskriminazzjoni.

Qalet li filwaqt li hija tifhem l-importanza tal-

prinċipji tal-procedural expectation u ceribus paribus, fl-istess ħin dawn il-

prinċipji ma jistgħux jintużaw biex jiġġustifikaw kull applikazzjoni mingħajr

eżami fid-dettall tagħha.

Qalet ukoll li l-applikazzjoni u t-talba tal-appellanta fiha

għadd ta' differenzi minn sitwazzjonijiet oħra fiż-żona, inkluż il-periklu li ser jiġi

kkawżat jekk l-applikazzjoni tas-soċjetà appellanta tiġi milqugħa.

Qalet li huwa

għalhekk li kull applikazzjoni trid tiġi eżaminata fuq il-mertu speċifiku tagħha.

L-

appellata qalet li lanqas mhuwa minnu dak li ntqal li l-encroachments kollha fiż-

żona ġew deċiżi abbażi tal-istess policies li kienu in vigore fiż-żmien meta ġiet

ikkonsidrata l-applikazzjoni tal-appellanta, b'għadd konsiderevoli minnhom li

ngħataw saħansitra minn predeċessuri tal-Awtorità tal-Artijiet.

għall-prinċipju ceribus paribus, l-Awtorità appellata qalet li dan huwa prinċipju

ġeneralment użat fi proċeduri marbuta mal-ippjanar, u għandu x'jaqsam mal-

Żiedet tgħid li għandu jkun hemm il-konsistenza f'każijiet u

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 14 minn 29

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

sitwazzjonijiet identiċi u mhux fejn l-aċċettazzjoni ta' applikazzjoni tista' tkun ta'

periklu għaċ-ċittadin.

L-appellata qalet li l-funzjoni prinċipali tagħha hija li

tamministra l-art pubblika sabiex isir l-aħjar użu minnha, skont l-artikolu 7(2)(ċ)

tal-Kap.

Qalet li għaldaqstant, filwaqt li kull applikazzjoni għandha tiġi

eżaminata fuq il-mertu tagħha, l-ebda kwistjoni ta' konsistenza ma tista'

tiġġustifika illi l-Awtorità appellata talloka l-użu tal-art inkwistjoni b'titolu ta'

encroachment, meta taf li dan jista' jkun ta' periklu għall-pubbliku.

Qalet li kieku

hija approvat tali encroachment, kienet tkun qiegħda taġixxi bi ksur tal-Kap.

L-Awtorità appellata qalet li f'każ li s-soċjetà appellanta riedet tappella mid-

deċiżjoni tagħha abbażi ta' diskriminazzjoni, hija kellha alternattivi legali oħra

fora oħra,

iżda mhux quddiem

ta' Reviżjoni

B'riferiment għat-tielet aggravju tas-soċjetà appellanta,

appellata qalet li l-proċeduri odjerni huma intiżi sabiex tiġi eżaminata deċiżjoni

speċifika mogħtija minnha, u għalhekk anki l-ispejjeż relatati ma' dawn il-

proċeduri għandhom jiġu deċiżi fid-dawl tal-eżami li jkun sar fir-rigward tal-

istess deċiżjoni u mhux fir-rigward ta' affarijiet oħra.

Qalet li dan huwa aktar

importanti meta wieħed iqis li t-Tribunal ma kellux jikkonsidra l-kwistjoni tad-

diskriminazzjoni ab initio.

L-Awtorità appellata qalet li l-appell tas-soċjetà

appellanta kien jikkonsisti f'sitt aggravji, u mhux biss mill-ħames aggravju, u

għalhekk il-kwistjoni tal-ispejjeż trid tiġi deċiża fid-dawl ta' dak kollu li ġie rilevat

fir-rigward tal-aggravji l-oħra, u mhux sempliċiment fil-kuntest ta' aggravju

Qalet li għalhekk għandu jiġi deċiż li t-Tribunal kien korrett fil-mod

kif iddeċieda dwar l-ispejjeż.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 15 minn 29

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

L-Appell Inċidentali

L-Awtorità appellata ressqet appell inċidentali dwar il-mod kif it-Tribunal

ikkonsidra l-ħames aggravju tal-appellanta, b'riferiment speċifiku għall-parti

tad-deċiżjoni fejn ġie deċiż li mill-provi verament jirriżulta dak li ġie allegat mis-

soċjetà appellanta.

Qalet li b'hekk it-Tribunal ikkonferma li tassew kien hemm

xi forma ta' diskriminazzjoni, u dan allavolja wara qies li jekk l-Awtorità mxiet

mod ieħor f'każijiet identiċi, kien hemm azzjonijiet oħra li s-soċjetà appellanta

setgħet tirrikorri għalihom.

L-Awtorità spjegat li l-funzjoni tat-Tribunal hija

waħda ta' reviżjoni ta' atti amministrattivi, ai termini kemm tal-Kap.

490 u tal-

Qalet li l-artikolu 7 tal-Kap.

490 jispeċifika li t-Tribunal għandu l-

kompetenza li jirrevedi atti amministrattivi tal-amministrazzjoni pubblika fuq

punti ta' fatt u ta' liġi, u l-artikolu 57 tal-Kap.

563 jagħti d-dritt lil kull persuna

aggravata minn xi deċiżjoni, att amministrattiv, jew piena deċiżi jew imposti

mill-Awtorità appellata, li jressaq l-oġġezzjonijiet tiegħu quddiem it-Tribunal.

Qalet li għalhekk dan l-artikolu jiddelinea b'mod ċar u inekwivoku l-kompetenza

L-Awtorità appellata, fl-aggravju mressaq minnha fl-appell inċidentali

tagħha, qalet li t-terminu 'reviżjoni' huwa terminu speċifiku u li jirreferi għall-

kompetenza speċifika sabiex it-Tribunal jeżamina deċiżjoni speċifika li taggrava

lill-appellant, u t-Tribunal mhuwiex qorti tal-appell li qed jeżamina l-korrettezza

tad-deċiżjoni tal-Awtorità, iżda huwa Tribunal li għandu l-kompetenza li

jissorvelja l-legalità ta' deċiżjoni amministrattiva, u jiddeċiedi jekk din kinitx

raġonevoli jew le.

L-appellanta inċidentali qalet li t-Tribunal lanqas m'għandu

kompetenza jiddetermina u jiddeċiedi kwistjonijiet ta' natura kostituzzjonali,

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 16 minn 29

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

fosthom dawk dwar diskriminazzjoni.

L-Awtorità appellata qalet li anki f'każ li t-

Tribunal ried jindika li hemm azzjonijiet oħra li wieħed seta' jieħu fir-rigward tal-

allegata diskriminazzjoni, it-Tribunal qatt ma kellu jkun hu li jagħti deċiżjoni

dwar dan.

Ir-Risposta għall-Appell Inċidentali

Is-soċjetà appellanta wieġbet li t-Tribunal kien korrett meta ppronunzja

ruħu bil-mod kif għamel dwar l-aggravju sollevat minnha, jiġifieri li hija sfat

Qalet li l-Awtorità tal-Artijiet għamlet riferiment għall-artikolu 7

tal-Kap.

490 u l-artikolu 57 tal-Kap.

563 sabiex issostni li l-mod kif ippronunzja

ruħu t-Tribunal imur oltre l-vires legali tiegħu.

L-appellata inċidentali ċċitat l-

artikolu 3(2) tal-Kap.

490, li jgħid li tribunal amministrattiv għandu jassigura li l-

partijiet jingħataw smigħ xieraq, u li jiġu osservati l-prinċipji ta' ġustizzja

naturali, kif ukoll li tribunal amministrattiv għandu jkun f'qagħda li jeżamina kull

punt ta' natura fattwali u legali rilevanti għall-każ ippreżentat mill-partijiet skont

il-liġi applikabbli.

L-appellata inċidentali qalet li meta wieħed jaqra sew dan l-

artikolu, jifhem għaliex il-leġiżlatur għażel li jispeċifika li t-Tribunal għandu jkollu

l-vires li jeżamina kemm punti ta' natura legali kif ukoll dawk ta' natura fattwali,

għaliex il-bażi wara dan kollu huwa l-ħarsien tal-prinċipji ta' ġustizzja naturali.

Is-soċjetà appellanta qalet li għalhekk għandu jirriżulta li t-Tribunal mhux biss

kellu dritt jippronunzja ruħu kif għamel, iżda kien neċessarju għalih li jagħmel

hekk, għaliex fin-nuqqas

ikun qiegħed

jipperikola għalkollox

il-prinċipji

regolaturi li abbażi tagħhom u għas-salvagwardja ta' liema t-Tribunal ġie

speċifikament kostitwit.

L-appellanta qalet li huwa paċifikament stabbilit li t-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 17 minn 29

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

tribunali kollha ta' kwalsiasi forma u attribuzzjoni għandhom jirrispettaw ir-

regoli importanti u fundamentali tal-ġustizzja naturali, u li dawn ir-regoli jesiġu

parità ta' trattament mal-partijiet in kawża.

Żiedet tgħid li l-osservanza tal-

prinċipji ta' ġustizzja naturali hija kardinali f'kull proċediment ġudizzjarju jew

quasi-ġudizzjarju, u n-non-osservanza tal-istess twassal għan-nullità tal-

proċedimenti u tal-eventwali sentenzi mogħtija fihom.

Qalet li dak li ġie msemmi fl-aggravju sollevat mill-Awtorità fl-appell

inċidentali tagħha, ma jistax u ma għandux jiġi applikat jew ikkunsidrat għaliex

imur għalkollox kontra l-prinċipji ta' ġustizzja naturali li t-Tribunal huwa fid-dmir

li jħaddan u josserva.

Is-soċjetà appellata ċċitat l-artikolu 57 tal-Kap.

563, li jgħid

li t-Tribunal ta' Reviżjoni Amministrattiva għandu jkun kompetenti biex jisma' u

jiddetermina l-oġġezzjonijiet magħmula minn kull persuna aggravata b'xi

deċiżjoni tal-Awtorità.

Qalet li dak li għamlet hi min-naħa tagħha kien li intavolat

oġġezzjoni bħala parti aggravata minn deċiżjoni meħuda mill-Awtorità tal-

Artijiet.

Is-soċjetà appellanta qalet li hija kellha kull dritt li tappella minħabba

inġustizzja li hija stess qiegħda ssofri kawża tal-istess Awtorità, u l-Awtorità tal-

Artijiet qiegħda tkun disrispettuża meta tippretendi

li t-Tribunal ma

jippronunzjax ruħu fuq il-fatti li jirriżultaw mill-atti, bħal donnha kienet kuntenta

biss jekk it-Tribunal jagħti raġun lilha mingħajr ma jiġbed l-attenzjoni dwar żbalji

evidenti u li jemerġu mill-provi fil-konfront tal-istess Awtorità.

qalet li kienet l-Awtorità tal-Artijiet li kellha l-obbligu in vista tal-provi li

jirriżultaw mill-atti dwar permessi identiċi lil terzi, li tippreżenta prova għaliex l-

applikazzjoni odjerna ma timmeritax

l-istess trattament

illi ngħata

lil

applikazzjonijiet oħra.

Qalet li l-element mankanti f'dan kollu huwa li l-Awtorità

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 18 minn 29

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

appellata kellha l-obbligu li ġġib prova għaliex dan il-każ huwa differenti minn

oħrajn qablu, u għaliex il-policies ma jiġux applikati bl-istess mod fir-rigward ta'

kull applikazzjoni.

L-appellanta kompliet tgħid li l-Awtorità appellata kellha

obbligu tispjega għalfejn aċċettat sensiela ta' talbiet minn stabbilimenti tal-ikel

u x-xorb sabiex joħorġu mwejjed u siġġijiet fuq art pubblika, inkluż fil-viċinanzi

tas-sit inkwistjoni, u dan sabiex ma jkunx hemm abbużi, kif ukoll fl-interess tas-

suq liberu.

Qalet li dan qed jintqal b'riferiment għall-prinċipju ceribus paribus, li

jirrivolvi madwar il-prinċipju li għandu jkun hemm konsistenza f'deċiżjonijiet li

jinvolvu l-applikazzjonijiet ta' terzi, liema prinċipju huwa ben rifless u kostanti

mal-prinċipju tan-natural

Kompliet tgħid

governattiva għandha timxi fuq il-prinċipji ta' ġustizzja naturali u ta' ekwità, u l-

prinċipju ta' ceribus paribus mhu xejn għajr xempju attwali ta' dawn ir-regoli.

Konsiderazzjonijiet ta' din il-Qorti

Din il-Qorti ser tgħaddi sabiex tikkunsidra l-aggravji rispettivi mressqa

mill-partijiet rispettivi, u dan fid-dawl tal-konsiderazzjonijiet magħmula mill-

Bord fis-sentenza appellata u s-sottomissjonijiet magħmula mill-partijiet.

L-

appell tas-soċjetà appellanta huwa bbażat fuq tliet aggravji ewlenin, wara li din

ħasset ruħha aggravata bid-deċiżjoni tat-Tribunal li ta raġun lill-Awtorità

appellata fid-deċiżjoni fejn irrifjutat t-talba li saritilha mis-soċjetà appellanta

għat-tqegħid ta' mwejjed, siġġijiet u umbrelel f'art pubblika.

L-ewwel aggravju:

[it-Tribunal irrikonoxxa li l-Awtorità appellata mhijiex timxi b'konsistenza dwar l-applikazzjonijiet li jinġiebu

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 19 minn 29

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

quddiemha, imma fl-istess ħin qal li din għandha l- vires tasal għal deċiżjonijiet bħal dawn]

Is-soċjetà appellanta spjegat li hija ħasset ruħha aggravata għaliex filwaqt

li t-Tribunal irrikonoxxa li l-Awtorità tal-Artijiet mhijiex timxi b'konsistenza fil-

mod kif tiddeċiedi dwar talbiet għal konċessjonijiet simili, fl-istess ħin it-Tribunal

iddeċieda li l-Awtorità appellata għandha l-vires tasal għad-deċiżjoni li waslet

għaliha.

Qalet li minkejja li hija ġabet provi li kien hemm terzi li ngħataw

konċessjonijiet simili u ngħataw permess iqiegħdu mwejjed u siġġijiet f'art

pubblika saħansitra fl-istess żona, l-applikazzjoni tagħha ġiet rifjutat, u għalhekk

Qalet ukoll li ladarba hija ġabet provi li l-Awtorità tal-

Artijiet imxiet b'mod differenti f'sitwazzjonijiet identiċi għal dik odjerna, it-

Tribunal kellu jasal għal konklużjoni differenti minn dik li wasal għaliha għaliex

l-Awtorità appellata għandha l-obbligu li tapplika l-istess policies fil-każijiet

kollha li jitressqu għall-konsiderazzjoni tagħha.

Il-Qorti qieset li mill-provi jirriżulta li wara li s-soċjetà appellanta ressqet

talba quddiem l-Awtorità tal-Artijiet, sabiex tingħata permess tpoġġi mwejjed,

siġġijiet u umbrelel fis-sit, hija ġiet infurmata mill-istess Awtorità li tali permess

kien qiegħed jiġi rifjutat għal erba' raġunijiet ewlenin, fosthom li s-sit huwa

f'żona bi spazji allokati għall-parkeġġ tal-vetturi, li jekk jingħata l-permess ser

tiġi mblukkata exit minn post privat, u li ser tkun qiegħda tiġi ostakolata żona

maħsuba għall-ħatt ta' merkanzija minn fuq trakkijiet li jwasslu l-provvisti

f'supermarket li hemm fl-inħawi.

Mill-provi jirriżulta wkoll li minkejja li fl-istess

inħawi hemm stabbilimenti oħra li ngħataw permess iqiegħdu mwejjed u

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 20 minn 29

siġġijiet f'art pubblika, dawn ma kellhomx sitwazzjoni li tista' titqies 'identika'

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

għal dik tas-soċjetà appellanta.

Dingli, li quddiem it-Tribunal xehed dwar applikazzjonijiet simili għal dik tas-

soċjetà appellanta, minn fejn jirriżulta li għalkemm huwa minnu li hemm terzi li

għandhom permess simili għal dak li qiegħed jintalab mill-appellanta, fl-ebda

wieħed minn dawn il-każijiet l-oħra ma jista' jintqal li hemm sitwazzjoni

'identika' għal dik tas-soċjetà appellanta.

Il-Qorti tirrileva li t-Tribunal għamel

analiżi tas-sitwazzjoni preżenti, u wara li kkonsidra l-provi kollha li kellu

quddiemu, wasal għall-konklużjoni li l-Awtorità appellata kienet korretta fid-

deċiżjoni tagħha li tirrifjuta l-permess mitlub.

It-Tribunal wasal għal din il-

konklużjoni wara li qies li huma erba' l-problemi ewlenin bis-sit fejn is-soċjetà

appellanta qiegħda titlob li tingħata encroachment permit, fosthom (i) li ser

jonqsu il-postijiet ta' parkeġġ f'żona li diġà għandha d-diffikultajiet tagħha bl-

ammont ta' vetturi li jiffrekwentawha; (ii) li jekk jingħata l-permess mitlub ser

jinħoloq periklu żejjed għan-nies u għall-ħaddiema tas-soċjetà appellanta li jridu

jservu l-ikel u xorb fuq imwejjed u siġġijiet viċin żona li fiha jidħlu numru ta'

vetturi jfittxu post ta' parkeġġ; u (iii) li b'dawn l-imwejjed u siġġijiet ser jinħoloq

periklu għal min ikun irid joħroġ fit-triq; (iv) u ser jinħoloq ostakolu għas-

sewwieqa tat-trakkijiet li għandhom unloading bay li jagħmlu użu minnha kull

darba li jmorru jwasslu l-provvisti fis-supermarket li hemm fl-inħawi.

kienu kollha konsiderazzjonijiet li għamlet l-Awtorità appellata qabel waslet

għad-deċiżjoni finali tagħha, u t-Tribunal, fl-evalwazzjoni tiegħu ta' dawn il-

konsiderazzjonijiet li wasslu għad-deċiżjoni ta' rifjut tal-Awtorità, wasal għall-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 21 minn 29

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

konklużjoni li d-deċiżjoni tal-Awtorità appellata kienet waħda korretta fiċ-

ċirkostanzi.

Dan wara li t-Tribunal qies li l-Awtorità appellata hija r-regolatur

dwar kwistjonijiet ta' amministrazzjoni ta' art pubblika, li għandha obbligu

impost fuqha bil-liġi li tassigura li l-art pubblika tintuża bl-aħjar mod possibbli.

It-Tribunal wasal għall-konklużjoni li l-Awtorità tal-Artijiet kienet korretta meta

qieset li fl-aħjar użu li seta' jsir minn din l-art, ċertament li din ma kelliex tingħata

b'encroachment sabiex jitqiegħdu mwejjed u siġġijiet mis-soċjetà appellanta.

Il-Qorti, filwaqt li fil-prinċipju taqbel mas-sottomissjoni tas-soċjetà

appellanta li każijiet identiċi għandhom jiġu deċiżi billi jiġu applikati l-istess

policies, madanakollu ma tistax taċċetta l-aggravju tas-soċjetà appellanta li l-

permessi mogħtija fil-każijiet l-oħra kienu 'identiċi' għall-permess mitlub

Il-Qorti tqis li filwaqt li porzjon art partikolari jista' jkun idoneu biex

fuqu jingħata permess għat-tqegħid ta' mwejjed u siġġijiet, il-porzjon art ta'

biswitu jista' jkun li jkun hemm il-ħtieġa li jitħalla liberu għal użu ieħor.

tirrileva li meta operatur japplika biex jingħata biċċa art pubblika fejn ipoġġi

mwejjed u siġġijiet bl-iskop li jkabbar in-negozju tiegħu, ser ikun hemm numru

ta' persuni oħra, inkluż il-pubbliku in ġenerali, li ser jisfaw imċaħħda mill-użu ta'

Fil-każ odjern l-Awtorità tal-Artijiet waslet għall-konklużjoni li

m'għandhiex talloka aktar art pubblika għat-tqegħid ta' mwejjed u siġġijiet,

għaliex dik l-istess art hija meħtieġa minn diversi persuni oħra li jridu jipparkjaw

fl-inħawi u mid-diversi suppliers li jridu jwasslu l-merkanzija lis-supermarket li

hemm fl-inħawi.

Il-Qorti, filwaqt li tifhem l-importanza li jkun hemm konsistenza fl-

applikazzjoni tal-policies li jirregolaw l-għoti ta' konċessjonijiet bħal dawn, fl-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 22 minn 29

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

istess waqt mhijiex tal-fehma li l-applikazzjoni tas-soċjetà appellanta tista'

titqies li hija 'identika' għal dik ta' operaturi oħra fl-istess inħawi.

Hawnhekk il-

Qorti tagħmel riferiment għad-deċiżjoni tal-Qorti Suprema Ingliża fl-ismijiet

fis-16 ta' Mejju, 2018, fejn inkiteb illi:

Il-Qorti tirrileva wkoll li l-ebda operatur jew stabbiliment m'għandu xi

jedd awtomatiku li jingħata encroachment ta' art pubblika sabiex ikun jista'

jkabbar il-footprint minn fejn jopera, u meta l-Awtorità tal-Artijiet tagħti

konċessjonijiet bħal dawn, din tirriserva d-dritt li tittermina l-konċessjoni bi

preavviż qasir.

Il-Qorti tifhem li dan mhuwa ta' ebda konfort għal min huwa fis-

sitwazzjoni tas-soċjetà appellanta, iżda ma tistax ma taqbilx mal-konklużjoni

milħuqa mit-Tribunal, li f'dan il-każ l-Awtorità tal-Artijiet imxiet b'mod korrett,

għaliex il-provi li ressqet is-soċjetà appellanta mhumiex dwar sitwazzjonijiet

identiċi għal dik tagħha, u ma jistax jintqal li d-deċiżjoni tal-Awtorità quddiem il-

fattispeċie ta' dan il-każ ma kinitx waħda raġonevoli meta wieħed iqis id-diversi

diffikultajiet senjalati minnha.

Għalhekk tqis li dan l-aggravju mhuwiex

mistħoqq u tiċħdu.

[l-Awtorità appellata kellha l-obbligu li tipprova kif dan il-każ huwa differenti minn dawk ta' qablu]

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 23 minn 29

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

Is-soċjetà appellanta qalet li hija ressqet biżżejjed provi sabiex turi li

nħarġu permessi lil terzi f'sitwazzjonijiet identiċi għal tagħha, u minkejja li fil-każ

odjern l-Awtorità tal-Artijiet qalet li ser ikun hemm numru ta' vjolazzjonijiet,

dawn il-vjolazzjonijiet ma ġewx senjalati fil-każijiet l-oħra.

Qalet li l-Awtorità

appellata kellha l-obbligu li tipprova kif dan il-każ huwa differenti minn dawk ta'

qablu, u għaliex il-policies tal-Awtorità ma jiġux applikati bl-istess mod għall-

applikazzjonijiet kollha.

Qalet li l-Awtorità appellata fl-aħħar snin aċċettat

diversi talbiet għall-għoti ta' permessi għal tqegħid ta' mwejjed u siġġijiet f'art

pubblika, u għalhekk fil-każ odjern ma kellhiex tiċħad it-talba tagħha, jew inkella

kellha tiġġustifika l-bidla fit-trattament b'raġunijiet bażiċi u oġġettivi.

L-

appellanta argumentat li ladarba hija rnexxielha tipprova li f'dan il-każ mhemmx

konsistenza, u ladarba t-Tribunal stess ta ċanfira lill-Awtorità għaliex din mhijiex

tkun konsistenti fl-applikazzjoni tal-policies adoperati minnha, it-Tribunal ma

kellux jiddeċiedi li l-Awtorità aġixxiet skont il-poteri tagħha.

Il-Qorti tqis li dan l-aggravju huwa simili ħafna għal ta' qablu, u għalhekk

ftit li xejn għandha x'iżżid ma' dak li hija diġà kkostatat fir-rigward tal-ewwel

Jirriżulta li minkejja li s-soċjetà appellanta ressqet diversi provi li

operaturi oħra fl-istess inħawi ngħataw permess jokkupaw art pubblika fejn

hemm parking bays, madanakollu f'dan il-każ l-Awtorità tal-Artijiet indikat

għadd ta' diffikultajiet oħra li affettwaw il-ġudizzju tagħha fir-rigward tat-talba

li saritilha mis-soċjetà appellanta.

Dawn id-diffikultajiet, fosthom li ser tiġi

affettwata unloading bay għat-trakkijiet tal-merkanzija li jissupplixxu l-provvisti

lil supermarket fl-inħawi, il-fatt li l-waiters u l-klijenti tas-soċjetà appellanta ser

jispiċċaw ikollhom jaħdmu jew jiġu servuti f'żona fejn jidħlu diversi vetturi jfittxu

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 24 minn 29

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

post għall-parkeġġ, b'periklu evidenti għalihom, u l-fatt li l-ħruġ tal-vetturi miż-

żona proposta jrid isir minn liwja fejn m'hemmx viżibilità fit-tul u fejn il-vetturi

jgħaddu b'ċerta veloċità, ilkoll affettwaw il-ġudizzju tal-Awtorità tal-Artijiet

meta din ġiet biex tiddeċiedi dwar l-applikazzjoni tas-soċjetà appellanta.

L-appellanta baqgħet issostni li hija ma ngħatat l-ebda spjegazzjoni dwar

għalfejn l-applikazzjoni tagħha ġiet rifjutata, iżda mill-provi miġjuba quddiem it-

Tribunal, jirriżulta bl-aktar mod ampju li dan mhux il-każ, għaliex l-ittra li

ntbagħtet lill-appellanta mill-Awtorità tal-Artijiet hija waħda dettaljata u

Irid jintqal li l-case officer tal-Awtorità appellata Kenneth Spiteri Farrugia, xehed

xejn anqas minn tliet darbiet quddiem it-Tribunal sabiex jispjega x'kien li wassal

lill-Awtorità tal-Artijiet għad-deċiżjoni tagħha, u l-ittra li ntbagħtet lis-soċjetà

appellanta kienet waħda motivata sew, u li tispjega fid-dettall ir-raġunijiet

għalfejn l-Awtorità appellata ċaħdet l-applikazzjoni tal-appellanta.

Is-soċjetà

appellanta argumentat ukoll li f'każijiet bħal dawn irid jiġi osservat il-prinċipju

ceribus paribus u għalhekk it-Tribunal ma setax jirrikonoxxi li m'hemmx

konsistenza fl-applikazzjoni tal-policies, u jwissi lill-Awtorità appellata dwar dan,

imma jibqa' ma jagħti l-ebda rimedju lis-soċjetà appellanta.

Il-Qorti tirrileva li l-

prinċipju ceribus paribus japplika biss fejn is-sitwazzjonijiet li qegħdin jitqabblu

huma identiċi għal xulxin, 'all things being equal', u mill-provi prodotti jirriżulta

li s-sitwazzjonijiet li tagħmel riferiment għalihom is-soċjetà appellanta mhumiex

identiċi għall-każ tagħha, anki jekk simili għal xulxin.

tfisser li l-applikazzjonijiet jimmeritaw l-istess trattament biss f'dawk il-każijiet

fejn iċ-ċirkostanzi huma identiċi, u mhux meta hemm iċ-ċirkostanzi speċifiċi u

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 25 minn 29

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

u tiċħdu.

partikolari li ġew issenjalati.

Tqis għalhekk li dan l-aggravju mhuwiex mistħoqq

[l-ispejjeż tal-kawża]

Is-soċjetà appellanta qalet li ladarba rrikonoxxa li l-Awtorità appellata

mhijiex tkun konsistenti fl-applikazzjoni tal-policies tagħha, it-Tribunal ma kellux

jiddeċiedi

l-ispejjeż tal-kawża għandhom

jiġu sopportati mis-soċjetà

Dan għaliex b'mod

indirett, bid-deċiżjoni tiegħu,

irrikonoxxa li s-soċjetà appellanta għandha raġun fil-pożizzjoni li ħadet f'dawn

il-proċeduri.

Il-Qorti tirrileva li meta wieħed jikkonsidra li fir-rikors tal-appell li s-

soċjetà appellanta ressqet quddiem it-Tribunal, din issenjalat sitt aggravji

b'kollox, u kien biss fir-rigward tal-ħames aggravju tagħha li t-Tribunal aċċetta li

mill-provi prodotti mill-appellanta, jirriżulta li jeżistu sitwazzjonijiet fejn art

pubblika ngħatat b'encroachment allavolja kien hemm parking bays, u minkejja

li l-istess art ma kinitx tinsab eżattament quddiem l-istabbiliment kummerċjali li

Imma t-Tribunal fil-konsiderazzjonijiet tiegħu qies

wkoll li l-encroachment permit li ntalab mis-soċjetà appellanta ġie miċħud

minħabba numru ta' fatturi oħra, fosthom il-periklu li ser jinħoloq għall-

pubbliku f'każ li dan il-permess jingħata, b'differenza mill-każijiet l-oħra kollha

li ġabet prova tagħhom

is-soċjetà appellanta.

In vista ta' dawn

il-

konsiderazzjonijiet, il-Qorti ma ssibx li hemm lok fejn tvarja d-deċiżjoni dwar il-

kap tal-ispejjeż u dan għaliex essenzjalment l-ebda wieħed mill-aggravji sollevati

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 26 minn 29

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

mis-soċjetà appellanta ma ntlaqa' fl-intier tiegħu u d-deċiżjoni aħħarija tat-

Tribunal kienet li kkonfermat id-deċiżjoni tal-Awtorità tal-Artijiet, għaliex ma

sab xejn irraġonevoli jew irregolari fiha.

Għaldaqstant tqis li dan l-aggravju

mhuwiex ġustifikat, u tiċħdu wkoll.

L-Appell Inċidentali

L-Awtorità appellata qalet li t-Tribunal ma kienx korrett jgħid li kien

hemm diskriminazzjoni fil-mod kif ittieħdet id-deċiżjoni dwar l-applikazzjoni tas-

soċjetà appellata.

Qalet li t-Tribunal għandu l-funzjoni li jirrevedi atti ta'

amministrazzjoni ai termini tal-Kap.

490 u tal-Kap.

563, u r-reviżjoni ta' atti

amministrattivi trid issir fuq punti ta' fatt u ta' liġi.

Spjegat li 'reviżjoni' ta' atti

ta' amministrazzjoni titfa' fuq it-Tribunal l-obbligu li jissorvelja l-legalità ta'

deċiżjonijiet amministrattivi sabiex jiddeċiedi jekk kinux legali jew le, u għalhekk

it-Tribunal ma kellux jiddeċiedi dwar allegata diskriminazzjoni sollevata mis-

soċjetà appellanta.

Il-Qorti tirrileva li t-Tribunal ġie mwaqqaf sabiex jistħarreġ l-operat ta'

entitajiet governattivi u jirrevedi, fejn mitlub, id-deċiżjonijiet amministrattivi

meħuda minnhom.

It-Tribunal huwa tenut li jassigura li l-partijiet li jersqu

quddiemu jingħataw smigħ xieraq, u li jistħarreġ kull punt ta' natura legali u

fattwali sollevati mill-persuni li jressqu l-lanjanzi tagħhom quddiemu.

Fost il-

lanjanzi li ressqet is-soċjetà appellanta fir-rikors tal-appell tagħha quddiem it-

Tribunal kien hemm l-allegazzjoni li hija sfat diskriminata meta mqabbla ma'

operaturi ta' stabbilimenti oħra fl-istess inħawi, li ngħataw permess bħal dak li

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 27 minn 29

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

ġie mitlub minnha.

Is-soċjetà appellanta qajmet din il-lanjanza wara li

argumentat li l-każ tagħha huwa 'identiku' għal dak tal-imsemmija operaturi

terzi, u l-paragun li kien qiegħed isir minnha kien qiegħed isir fuq bażi ta' like

with like, li kif diġà ġie stabbilit, ma jirriżultax li huwa l-każ.

It-Tribunal m'għamilx

indaġni dwar jekk kienx hemm diskriminazzjoni mas-soċjetà appellanta abbażi

ta' xi waħda mir-raġunijiet elenkati fil-Kostituzzjoni ta' Malta jew fil-Konvenzjoni

Ewropea, iżda illimita ruħu għal stħarriġ dwar jekk l-appellanta ngħatatx

trattament differenti minn persuni oħra li wkoll applikaw għal permess sabiex

iqiegħdu mwejjed u siġġijiet fuq art pubblika fl-inħawi.

Għaldaqstant anki l-użu

tal-kelma 'diskriminazzjoni', fil-fehma ta' din il-Qorti huwa barra minn loku.

Tribunal ikkonkluda wkoll, wara li eżamina l-provi li kellu quddiemu, li hemm

istanzi fejn terzi ngħataw permess ipoġġu mwejjed u siġġijiet f'parking bays jew

f'art li ma tinsabx eżattament biswit l-istabbiliment tagħhom.

Iżda t-Tribunal

qies li f'dan il-każ, dawn ma kinux l-uniċi fatturi li wasslu lill-Awtorità appellata

tirrifjuta t-talba tas-soċjetà appellanta, iżda kien hemm konsiderazzjonijiet oħra

li ġġustifikaw id-deċiżjoni tal-Awtorità, bħalma huwa l-punt li bil-permess mitlub

mis-soċjetà appellanta ser jinħoloq periklu konsiderevoli għall-persuni li jużaw

it-triq u għall-ħaddiema tal-istess soċjetà appellanta.

It-Tribunal spjega li jekk is-

soċjetà appellanta jidhrilha li f'każijiet 'identiċi' għal tagħha, l-Awtorità tal-

Artijiet imxiet b'mod differenti minn kif imxiet magħha, is-soċjetà appellanta

għandha azzjonijiet oħra għad-dispożizzjoni tagħha li tista' tagħmel użu

Din il-Qorti tqis li m'hemm x'jiġi ċċensurat fid-deċiżjoni tat-Tribunal,

għaliex wara kollox dan qies iċ-ċirkostanzi kollha tal-każ, u mhux biss l-element

tad-'diskriminazzjoni' sabiex wasal għad-deċiżjoni dwar

jekk

l-azzjoni

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 28 minn 29

Appell Inferjuri Numru 39/2020/1 LM

amministrattiva li ttieħdet kinitix raġonevoli jew le.

Tqis għalhekk li dan l-

aggravju mhuwiex mistħoqq, u tiċħdu.

Għar-raġunijiet premessi, din il-Qorti qiegħda tiddeċiedi l-appell imressaq

mis-soċjetà appellanta billi tiċħdu, u qiegħda tiċħad ukoll l-appell inċidentali

tal-Awtorità appellata, filwaqt li qiegħda tikkonferma d-deċiżjoni tat-Tribunal

ta' Reviżjoni Amministrattiva tal-10 ta' Diċembru, 2020 fl-intier tagħha.

L-ispejjeż tal-proċeduri quddiem it-Tribunal għandhom jibqgħu kif deċiżi,

filwaqt li l-ispejjeż tal-appell prinċipali għandhom jitħallsu mis-soċjetà

appellanta, u l-ispejjeż tal-appell inċidentali għandhom jitħallsu mill-Awtorità

Onor. Dr Lawrence Ricca LL.D. Imħallef Rosemarie Bugeja Blanshard Deputat Reġistratur

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 29 minn 29


QORTI ĊIVILI – PRIM'AWLA Onor. Imħallef Dr. Neville Mifsud B.A., M.A. (Fin.

Rikors Nru. 477/21 NC Kummissarju tat-Taxxi vs. Motus Limited (C 71356)

Illum 14 ta' Lulju 2021 Il-Qorti, Rat ir-Rikors ippreżentat fid-19 ta' Mejju 2021 mill-Kummissarju tat-Taxxi (minn issa 'l quddiem imsejjaħ ir-"rikorrent") fejn ingħad u ġie mitlub is-segwenti:

"Illi d-Direttiva tal-Kunsill 2010/24/UE dwar l-Assistenza Reċiproka Għall-Irkupru Ta' Talbiet Li Għandhom X'Jaqsmu Ma' Taxxi, Dazji U Miżuri Oħra tas-16 ta' Marzu 2010, tippromwovi u tirregola l-kollaborazzjoni bejn Stati Membri fir- rigward ta' irkupru ta' taxxa u/jew dazju dovuta minn debituri ta' Stat Membru partikolari li jinsabu f'territorju ta' Stat Membru ieħor, u miżuri oħra;

Illi din id-Direttiva ġiet implimentata fil-Liġi ta' Malta permezz tal-Ordni ravviżat fl-Avviż Legali Nru. 153 tas-sena 2012 liema Avviż Legali daħal fis-seħħ fl-ewwel (1) ta' Jannar 2012 u jippermetti lil Ministru responsabbli għall-Finanzi u x-Xogħol, bħala l-awtorita' kompetenti, sabiex jiġbor taxxa dovuta fi Stati Membri oħra fejn id-debitur jinsab ġewwa Malta; Illi ai termini tad-Direttiva imsemmija, l-awtorita' kompetenti Svediża, ossija l-awtorita' applikanti, għamlet talba għall- il- lill-esponent Kummissarju tat-Taxxi, assistenza Ministru responsabbli għall-Finanzi u x-Xogħol sabiex l- esponent lill-istess awtorita' applikanti; Illi l-kumpanija intimata għandha taxxa dovuta lill-awtorita' applikanti Svediża fl-ammont ta' żewġ miljuni, tlett mija u tnax- il-elf u tlett mija u ħames Krona Svediża (SEK 2,312,305) li huma ekwivalenti għal mitejn, ħamsa u għoxrin elf, erba' mija u dsatax-il Euro u dsatax-il ċenteżmu (€225, 419.19), kif jidher mill-Istrumenti Uniformi li jippermettu Infurzar hawn annessi u immarkati bħala Dok.

"A" u Dok.

"B", oltre interessi skont il- liġi; Illi l-kumpanija intimata hija indikata li tinsab ġewwa Malta u għalhekk l-esponent qed jipproċedi sabiex jirkupra l-ammont hawn fuq imsemmi stante li l-imsemmi dejn qed jitqies daqs li kieku kien dejn dovut lill-Gvern ta' Malta ai termini tal-Artikolu 9 tal-imsemmi Avviż Legali; Illi l-esponent hu sodisfatt illi fir-rigward ta' din it-talba ta' irkupru ġew imħarsa r-rekwiżiti relevanti kollha tal-imsemmi Direttiva;

Illi, madanakollu, l-kumpanija intimata għandha dritt għal

traduzzjoni tal-istess dokument anness f'waħda mill-lingwi

uffiċjali tal-Unjoni Ewropea jew ta' Malta.

Fir-rigward ta' dan

qiegħed jiġi allegat dokument ma' dan ir-rikors u mmarkat bħala

"Ċ" sabiex il-kumpanija intimata tkun speċifikament

infurmata illi tali rikjesta għandha issir fi żmien sebat (7) ijiem mid-data ta' notifika ta' l-imsemmija dokumenti annessi.

Għaldaqstant u in vista tas-suespost, l-esponent umilment jitlob lil din l-Onorabbli Qorti sabiex, ai termini tas-sub-Artikoli 9(6) u (7) tal-imsemmi Avviż Legali, fl-ewwel lok tordna li kopja ta' dan ir-Rikors flimkien mad-dokumenti hawn annessi u mmarkati bħala Dok.

"B" u Dok.

"Ċ", jiġu notifikati lill- kumpanija intimata skont id-dispożizzjonijiet relevanti tal- Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta' Malta, u fit-tieni lok sabiex tordna r- reġistrazzjoni tad-dokumenti hawn annessi u mmarkati bħala Dok.

"A" u Dok.

"B", bħala kopja uffiċjali tagħha, sabiex tali dokumenti jikkostitwixxu titolu eżekuttiv".

Rat id-Digriet tagħha tal-25 ta' Mejju 2021 (a fol.

17), f'liema Digriet il-Qorti appuntat ir-Rikors promutur għas-smigħ għas-seduta tal-24 ta' Ġunju 2021 u fejn ordnat ukoll notifika tal-istess Rikors lil Motus Limited (C 71356) (minn issa 'l quddiem imsejjħa s-"soċjeta' intimata") b'għoxrin jum żmien min-notifika biex tressaq ir- Risposta tagħha.

Rat dak li ġie verbalizzat fis-seduta tal-24 ta' Ġunju 2021 (a fol.

23) fejn il-Qorti ordnat lill-konsulent legali tar-rikorrent sabiex fis- seduta ta' wara tieħu ħsieb tippreżenta kopja tal-ordni bil-miktub li bis-saħħa tiegħu r-rikorrent ġie maħtur skont l-Artikolu 4 tal-Ordni Dwar L-Assistenza Reċiproka Għall-Irkupru Ta' Talbiet Li Għandhom X'Jaqsmu Ma' Taxxi, Dazji u Miżuri Oħra (Leġislazzjoni Sussidjarja 460.08 tal-Liġijiet ta' Malta) sabiex jaġixxi bħala awtorita' kompetenti f'isem il-Ministru Responsabbli għall- Finanzi.

Rat dak li ġie verbalizzat fis-seduta tallum (a fol.

24) fejn il- konsulent legali tar-rikorrent ppreżentat Nota b'dokument u dana fir-rigward ta' dak li ġie verbalizzat fis-seduta tal-24 ta' Ġunju 2021.

Rat illi, minkejja debitament notifikata, mhux talli ħadd ma deher in rapprezentanza tas-soċjeta' intimata, talli l-istess soċjeta' intimata naqset li tippreżenta Risposta fiż-żmien lilha mogħti skont id-

Digriet tal-25 ta' Mejju 2021 hawn fuq imsemmi u għalhekk is- soċjeta' intimata għandha tiġi meqjusa li hija kontumaċi.

Ikkunsidrat Illi din il-proċedura hija talba għall-implimentazzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill 2010/24/UE dwar L-Assistenza Reċiproka Għall- Irkupru Ta' Talbiet Li Għandhom X'Jaqsmu Ma' Taxxi, Dazji u Miżuri Oħra, liema Direttiva ġiet implimentata fil-liġi ta' Malta permezz ta' Avviż Legali 153 tal-2012 (Leġislazzjoni Sussidjarja 460.08 tal-Liġijiet ta' Malta).

Illi din il-Qorti tinsab sodisfatta li f'dan il-każ ġew segwiti r- rekwiżiti tad-Direttiva tal-Kunsill 2010/24/UE u tal-Avviż Legali 153 tal-2012.

Decide Għaldaqstant, il-Qorti tilqa' t-talbiet tar-rikorrent Kummissarju tat- Taxxi u tordna li ssir ir-reġistrazzjoni tad-dokumenti annessi mar- Rikors promutur u mmarkati bħala Dok.

"A" u "B", bħala kopja uffiċjali tagħhom, sabiex tali dokumenti jikkostitwixxu titolu eżekuttiv.

Bl-ispejjeż kollha ta' din il-proċedura kontra s-soċjeta' intimata. _________________________ Onor. Dr. Neville Camilleri Alakkad ____________________________ Alexia Debattista Segond Deputat Reġistratur

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


BORD LI JIRREGOLA L-KERA

Illum 14 ta' Lulju 2021

Ra r-Rikors1 tar-rikorrenti pprezentat fit-18 ta' Mejju 2018 li permezz tieghu ppremettew li:

Illi l-esponenti huma sub-inkwilini tal-fond ossija hanut bin-numri wiehed u sittin / tnejn u sittin (61/62) fi Triq Santu Wistin, Il-Ħamrun (Malta) għaliex il-fond kien oriġinajament inkera lil ħu l-esponenti Emanuel Morris;

Illi dan il-fond huwa mikri mingħand l-intimat bil-kera ta' tlett mija u sitta u disgħin Euro u dsatax il-ċenteżmu (€ 396.19) kull tlett (3) xhur pagabbli bil-quddiem.

Illi l-esponenti, prinċipalment Elizabeth Morris ilha topera dan il-ħanut għal dawn l-aħħar ċirka erbgħa u għoxrin (24) sena u dana kif jidher mir-returns tal-VAT u taxxa ta' l-aħħar tlett (3) snin annessi mal-presenti (Dok V1-V3 Dok T1 – T3)

Illi l-esponenti għandhom żewġt it-tfal wieħed ta' dsatax (19) il-sena li għadu jistudja l-MCAST u l-ieħor ta' ħmistax (15) il-sena li jattendi l-iskola tal-knisja u għalhekk l-introjtu mill-ħanut flimkien in parti mal-paga ta' l-esponenti imur l-aktar għall-ħtieġiejt tal-minuri.

Illi aktar minn hekk l-esponenti għandhom faċiltita' ta' self mill-banek kummeċjali li jitħallas lura permezz ta' pagamenti mensili li ukoll jitħallas in parti mill-introjtu tal-ħanut;

Illi għalhekk fl-eventwalita li l-esponenti ma tibqax tiġġestixxi l-ħanut de quo ser issofri preġudizzju serju peress li ser jonqsilha l-introjtu sostanzjalment u ma tkunx tista tħallas fost oħrajn spejjes ta' edukazzjoni ta' ulieda u ħlas lura tas-self.

Illi l-esponenti inkarigaw perit arkitett li stema l-valur lokatizju tal-fond fil-present bħala ta' erbgħa mija u tletin Euro (€ 430) fix-xahar.

Ghaldaqstant l-esponenti fid-dawl tas-suespost, umilment jitolbu lil dan l-Onorabbli Bord jawtoriżżahom ikomplu jiġġestixxu n-negozju mill-fond ossija hanut bin- numri wiehed u sittin / tnejn u sittin (61/62) fi Triq Santu Wistin, Il-Ħamrun (Malta) taħt dawk il-kondizzjonijiet li jista jiddetermina dan l-Onorabbli Bord, ghal dak il- perjodu li jista' jigi stabbilit mill-Bord sat-terminazzjoni tal-kirja ossija sa l-ewwel (1) ta' Ġunju elfejn u tmienja u għoxrin (2028) jew sa għaxar snin oħra mid-data tas- sentenza jekk ikun il-kaz, liema waħda tkun l-iqsar.

Ra r-Risposta3 bil-Kontro-Talbiet tal-intimat prezentata fit-13 ta' Gunju 2018 li permezz taghha eccepixxa u talab li

Illi t-talba tar-rikorrenti hija nfondata fil-fatt u fid-dritt u għandha tiġi respinta billi r-rikorrenti m'humiex sub-inkwilini u qatt ma kienu rikonoxxuti jew meqjusa bħala tali mis-sidien.

Iżda l-esponenti jtennu illi Emanuel Morris (l-inkwilin rikonoxxut) assenja u ttrasferixxa l-kirja lil Mark u Elisabeth konjuġi Morris mingħajr il-kunsens tas-sidien u konsegwentement, stante li ma tirriżultax il-premessa li r-rikorrenti huma s-sub-inkwilini, t-talba kif dedotta ma tistgħax tintlaqa`.

Illi fit-tieni lok u mingħajr preġudizzju għall-premess u in linea sussidjarja, f'każ li jirriżulta li hemm relazzjoni ta` sub-inkwilinat, l-esponenti jopponi bil-qawwa t- talba tar-rikorrenti peress li dan ikun ta` preġudizzju serju għall-esponenti kif ser jiġi spjegat:

a) Permezz ta` kuntratt fl-atti tan-Nutar Elaine Buhagiar Brincat tas-7 ta` Settembru 2017 huwa u martu xtraw u akkwistaw id-dar numru 60 flimkien mal-fondi aġaċenti 58, 59, 61 u 62 fi Triq Santu Wistin, Il-Ħamrun.

b) Illi l-esponenti m'akkwistax il-fond biex jikrih lill-terzi.

c) Huma xtraw din il-proprjetà b'sagrifiċċju finanzjarju qawwi bil-għan li din

il-proprjetà tkun ir-residenza tagħhom u tat-tlett itfal tagħhom.

d) Il-proprjetà ma kienet abbandunata għal aktar minn 30 sena u kien hemm

bżonn ta` diversi xogħolijiet.

e) Il-proprjetà mertu ta` dan ir-rikors (61 u 62) hija parti minn din id-dar u fil-

fatt kienu kmamar laterali u fuqhom hemm kmamar tas-sodda.

f) Parti mix-xogħolijiet li ġew neċessitati huma relatati għat-titjib tal-faċilitajiet sanitarji biex isiru skond l-eżiġenzi tal-lum.

Dawn jeżiġu routing tal-katusi

3 Mhux enumerata, qabel fol.

li jridu jgħaddu minn fond mertu tar-rikors u għalhekk ukoll huwa neċessarju li l-esponenti jkollhom il-pussess tal-fond.

g) Illi apparti dan, l-esponenti għandhom dubji serji dwar kemm verament ser ikun hemm l-allegat "financial hardship" tar-rikorrenti.

Hija qajla kredibbli li l-fond huwa xi fond importanti għall-għejxien tar-rikorrenti.

Fuq il-bażi tal-VAT u Tax Returns presentati jidher li l-konjuġi Micallef jghamlu dhul fqir u ċertament kienu jaqilgħu ferm iktar kieku kellhom isibu part-time job band'oħra.

L-esponenti jtenni li din hija biss skuża biex jibqgħu jżommu l- fond, mhux għax verament hemm raġuni valida fil-liġi iżda għal skop ulterjuri stante li l-esponenti kien sema qabel ma huwa akkwista l-fond, li biex jizgumbraw ir-rikorrenti kienu qed jisstennew kumpens sostanzjali mingħand is-sidien preċedenti li evidentement ma aċċettawx din it-talba.

h) L-esponenti qeghdin jirrestawraw id-dar taghhom, li hija palazzino tas-seklu tmientax, u fl-istat attwali l-fond de quo huwa dunque sfregju li jikkontrasta ferm mal-kumplament tal-proprjeta' tal-esponenti..

Illi l-kera hija waħda efimera tenut kont il-valur tal-proprjetà fiż-żminijiet tal-lum, però l-issue mhux daqstant il-kera (għalkemm din hija issue), iżda l-fatt li l- esponenti jridu l-proprjetà biex jgħixu fiha u din tiġi ri-unita mal-kumplament tad- dar.

Iżda b'dana kollu jekk ser tiġi iffissata xi rata ta` kera din għandha tirrifletti l- valur skond is-suq liberu viġenti b'mekkaniżmu reali u effettiv ta` awmenti perjodiċi.

Konsegwentement it-talbiet tar-rikorrenti għandhom jiġi miċħuda.

Ra l-kontro-talba tal-intimati illi taqra hekk:

Illi permezz ta` kuntratt fl-atti tan-Nutar Elaine Buhagiar Brincat tas-7 ta` Settembru 2017 huma xtraw u akkwistaw il-kumpless ta` bini 58, 59, 60, 61 u 62 Triq Santu Wistin, Marsaskala.

Illi parti minn dan il-kumpless u cioe l-fond 61/62 Triq Santu Wistin, Marsaskala qed iservi bħala ħanut bl-isem 'Rite-Fit' li huwa mikri lill-intimat Emanuel Morris versu l-kera ta` €1,664 fis-sena, liema kera hija pagabbli kull tlett xhur bil-quddiem u l-iskadenza li tmiss tagħlaq fl-1 ta` Awwissu 2018.

Illi l-intimat Emanuel Morris ittrasferixxa l-kirja lill-intimati Mark u Elisabeth konjuġi Morris mingħajr il-kunsens espress tas-sidien.

Illi Mark u Elisabeth Morris qatt ma ġew rikonoxxuti bħala inkwilini.

Illi għalhekk à tenur tal-Artikolu 9(a) tal-Kap.

69 l-esponenti għandhom dritt li jitolbu r-ripreża tal-fond in kwistjoni.

Illi apparti dan u mingħajr preġudizzju għas-suespost, r-rikorrenti issa qed isostnu li huma sub-inkwilini u qed jitolbu tiġdid tal-kirja.

Illi l-esponenti huma tal-fehma li din it-talba hija infondata fil-fatt u fid-dritt għar-raġunijiet fuq imsemmija u li jirriżultaw waqt it-trattazzjoni tal-kawża.

Illi l-intimati inadempjenti.

Illi minħabba f'hekk l-esponenti qed isofru ħsara u danni li għalihom huma responsabbli l-intimati.

tal-fond baqgħu

jirrilaxxaw

il-pussess

Għaldaqstant l-esponenti jitolbu bir-rispett li dan il-Bord jogħġbu;

i. jiddikjara li saret ċessjoni tal-inkwilinat tal-fond lir-rikorrenti Morris mingħajr il-kunsens espress tas-sid u jawtorizza lill-esponenti sabiex jirriprendu l-pussess tal-fond u konsegwentement jordna lir-rikorrenti Micallef sabiex jirrilaxxaw il-pussess battal tal-fond u għalhekk jordna l- iżgumbrament tar-rikorrenti Micallef mill-fond fuq imsemmi fi żmien qasir u perentorju li jiġi hekk lilhom prefiss.

Mingħajr preġudizzju għal ewwel talba u sussidjarjament għall-istess, f'każ li l-ewwel talba tal-esponenti tiġi miċħuda, tikkonferma li r-rikorrenti Morris m'għandhomx jedd ikomplu jiġġestixxu l-fond de quo u tordna lir-rikorrenti Morris sabiex jirrilaxxaw il-pussess battal tal-fond u għalhekk jordna l- iżgumbrament tar-rikorrenti Morris mill-fond fuq imsemmi fi żmien qasir u perentorju li jiġi hekk lilhom prefiss.

Tiddikjara lir-rikorrenti Morris responsabbili għad-danni sofferti mir- rikorrenti minħabba r-rifjut tagħhom li jirrilaxxjaw l-pussess battal tal-fond.

Tillikwida l-istess danni u dan jekk hemm bżonn b'opra ta` periti nominandi

v. Tikkundanna lir-rikorrenti Micallef iħallsu lill-esponenti d-danni hekk

Bl-ispejjeż kontra r-rikorrenti Morris li minn issa huma nġunti għas-subizzjoni u b'riserva għal kull azzjoni ulterjuri spettanti lill-esponenti.

Ra r-Risposta tar-rikorrenti ghall-Kontro-Talbiet tal-intimati, li permezz taghha eccepew li

Illi ma huwiex assolutament minnu li Emanuel Morris ittrasferixxa l-inkwilinat minghajr il-kunsens tas-sidien kif ser jirrizulta fit-trattazzjoni tal-kawza, kif ukoll minn korrispondenzi mibghuta lill-esponenti mill-intimat Cali fejn huwa konferma li s-sullokazzjoni kienet rikonoxxuta minnu wara li akkwista l-propjeta' recentement;

Illi bil-fatt biss li l-espoenti qed juzufruwixxu rwiehhom mid-drittijiet lilhom spettanti bil-ligi precisament bl-emendi tal-Kap 16 tal-Ligijiet ta' Malta li ddahlu permezz ta' l-Att VIII ta' l-2018, li emendaw artikolu 1613 ma jistghu qatt jikkawzaw danni;

Illi ghalhekk i-talbiet rikonvenzjonali huma nfondati fil-fatt u fid-dritt u ghandhom jigu michuda bl-ispejjez.

Ra d-dokumenti pprezentati mill-partijiet.

Sema' lix-xhieda mressqa minnhom.

Ra s-sottomissjonijiet bil-miktub maghmula mir-rikorrenti, u sema' t-trattazzjoni orali tad-difensur tal-intimat.

Ikkunsidra li:

Din hija kawza li r-rikorrenti qed jipprosegwu kontra l-intimat, sid il-fond 61 u 62, Triq Santu Wistin, Marsaskala, Malta, fit-termini tal-art.

1613 tal-Kodici Civili wara d- dhul fis-sehh tal-emendi mizjuda f'din id-disposizzjoni bl-Att VIII tal-2018.

Ghal din it-talba tar-rikorrenti, l-intimat laqa' billi kkontesta li r-rikorrenti ghandhom sullokazzjoni fuq dan il-fond, u b'kontro-talbiet qed ifittex li dan il-Bord jiddikjara li l-kirja originali ta' dan il-fond kienet ceduta minghajr il-kunsens espress tas-sidien lir-rikorrenti, u li minhabba f'hekk ir-rikorrenti m'ghandhomx jedd ikomplu f'din il- kirja, u li konsegwentement jordna l-izgumbrament taghhom minn dan il-fond, u l- hlas tad-danni minhabba l-okkupazzjoni taghhom minghajr titolu.

TALBIET PRINCIPALI

Il-Bord ser jibda billi jqis u jiddeciedi dwar it-talbiet principali tar-rikorrenti.

Billi s-sullokazzjoni allegata mir-rikorrenti hija kontestata mill-intimat, li jirritjeni li kien hemm cessjoni tal-kirja originali favur ir-rikorrenti, u mhux sullokazzjoni mill- inkwilin originali Emanuel Morris, u tenut kont li l-ezistenza ta' din is- sullokazzjoni hija rekwizit essenzjali ghall-ezercizzju tal-azzjoni tentata mir- rikorrenti fit-termini tal-art.

1613(2) et seq. tal-Kodici Civili, kif emendat bl-Att VIII tal-2018, dan il-Bord ser jikkunsidra l-ewwel jekk, mill-provi mressqa quddiemu, jirrizultax li tirrikorri din is-sullokazzjoni.

Qabel xejn, jehtieg li jigi stabilit liema ligi se tkun applikabbli inkwantu ghal kif se jigi definit is-sub-inkwilinat o meno.

Infatti permezz tal-Att X tal-2009 gie introdott l-artikolu 1614(2) fil-Kodici Civili li jipprovdi:

(2) Għall-finijiet ta' dan is-Sub-titolu, l-għoti ta' kuntratt ta' ġestjoni jew kull forma ta' ftehim ieħor, li permezz tiegħu inkwilin jerħi f'idejn terzi l-pussess tal-fond jew tal-kummerċ ġestit minn fond kummerċjali, għandu jitqies bħala sullokazzjoni.

Il-Bord jirreferi ghas-sentenza fl-ismijiet Consiglio D'Amato et vs Invicta Limited deciza mill-Qorti tal-Appell (Inferjuri)4 li wara li rreferiet ghal dak li ntqal fis- sentenza tas-7 ta' Ottubru 2016 fl-ismijiet Blackley Company Limited C-5711 vs Edward Attard Williams et5, fejn intqal li l-artikolu 1614 tal-Kodiċi Ċivili (Kap. 16 tal- Liġijiet ta' Malta) bis-saħħa tal-artikolu 39(1) japplika bis-saħħa tal-Att X tal-2009, il-Qorti tal-Appell qalet hekk:

Il-qorti hi tal-fehma li dak li qalet f'dik is-sentenza, li ntqal obiter ghaliex ikkonkludiet li l-artikolu 1614(2) tal-Kodiċi Ċivili ma kienx japplika ghall-kaz li kellha quddiemha, m'huwiex korrett.

Dan peress li ma jqiesx dak li jipprovdi l- artikolu 1531B tal-Kodiċi Ċivili li wkoll żdied bl-Att X tal-2009, ċjoe' l-istess Att fejn insibu l-artikolu 39 li hi d-disposizzjoni tranżitorja.

Artikolu 1531B jipprovdi:

"Għal kirja li kienet fis-seħħ qabel l-1 ta' Ġunju, 1995, għandha tibqa' tgħodd il- liġi kif kienet fis-seħħ qabel l-1 ta' Ġunju, 1995, hekk iżda li mill-1 ta' Jannar, 2010 għandhom japplikaw l-artikoli 1531C, 1531D, 1531E, 1531F, 1531G, 1531H, 1531I, 1531J u 1531K".

Il-qorti hi għalhekk tal-fehma li l-artikolu 39 tal-Att X tal-2009 ghandu jinftiehem u jigi applikat b'mod li ma jkunx konfliggenti mal-artikolu 1531B, li hu ċar u ma jħalli ebda dubju li fir-rigward ta' kirjiet ta' qabel l-1 ta' Ġunju, 1995, kif inhi tal-każ in eżami, tapplika l-liġi kif kienet qabel dakinhar bl-eċċezzjoni tad-disposizzjonijiet li jissemmew f'dik l-istess disposizzjoni.

Każ ieħor ta' inċertezza li ta lok għaliha l- leġislatur f'dik il-liġi.

4 Nhar il-25 ta' Frar 2019 5 Li rreferew ghaliha l-appellati

Mill-provi prodotti m'hemmx kontestazzjoni li l-kirja hija wahda li kienet fis-sehh qabel l-1 ta' Gunju 1995.

Ghalkemm il-Kodici Civili ma jaghtix tifsira ta' 'sullokazzjoni', l-art.

1613(1) jipprovdi li 'Fin-nuqqas ta' dispozizzjonijiet ohra partikolari, il-kuntratt ta' sullokazzjoni hu regolat mid-dispozizzjonijiet li jghoddu ghall-kuntratt ta' kiri'.

It- tifsira ta' dan il-kuntratt hija b'hekk ekwiparata ghat-tifsira tal-kuntratt tal-kiri, li fl- art.

(1) Il-kiri ta' ħaġa hu kuntratt li bih waħda mill-partijiet tintrabat li tagħti lill-oħra t-tgawdija ta' ħaġa, għal żmien miftiehem u b'kera miftiehem, li din il-parti l-oħra tintrabat li tħallas lilha.

(2) Jistgħu jingħataw b'kiri kull xorta ta' ħwejjeġ korporali, mobbli jew immobbli.

Dan il-Bord, u l-Qorti tal-Appell (Inferjuri), kellhom diversi okkazjonijiet jikkunsidraw dan il-kuntratt ta' sullokazzjoni, u fil-gurisprudenza taghna nsibu diversi gudikati li spjegaw ir-rekwiziti mehtiega sabiex jirrikorri dan il-kuntratt.

Hekk per ezempju, f'sentenza ricenti tal-Qorti tal-Appell (Inferjuri) fl-ismijiet Anthony Bedingfield vs Daniel Avallone, saret riferenza fil-materja ghas-sentenza Gino Peregin Tibayan Farr pro et noe vs Paola Picarelli et7, fejn l-istess Qorti, diversament presjeduta, qalet li:

"Is-sullokazzjoni "toħloq kuntratt ġdid ta' kiri, li għalih sid il-kera prinċipali huwa totalment estraneu u li hu nettament distint mill-kuntratt oriġinarju tal-kirja prinċipali, u għalhekk, quddiem sid il-kera, is-sub- inkwilin huwa terza persuna."

(Kollez.

Dwar it-tifsira tas-sullokazzjoni, u d-distinzjoni bejnha u c-cessjoni jew trasferiment tal-kirja, jew twillija tal-fond mikri, xi minn daqqiet konfuzi bejniethom minkejja li huma zewg kuncetti guridici distinti, il-Qrati f'diversi okkazjonijiet irreferew ghall- ispjegazzjoni li jaghtu Caruana Pulls-Calleja Ghirxi et Abdilla Scurrah fit-trattat taghhom, Trattato

6 60/17/1LM, deciza fl-4 ta' Novembru 2020, illum gudikat 7 Appell (Inferjuri), 1.12.2004 8 Ara wkoll Francis Xavier Mirpuri vs Brian Pace Gouder, Zarrouk, 28.1.2000

Mentri fil-kaz ta' sullokazzjoni d-dritt tal-lokazzjoni jibqa' jissokta fil-kerrej originali u kwindi anki d-dritt ta' sullokazzjoni."9

F'dan il-kaz, jirrizulta mill-provi kemmxejn skarsi li tressqu f'din il-kawza li:

(i) ir-rikorrenti Mark Morris u martu Elizabeth Morris ilhom jiggestixxu n- negozju tal-bejgh tal-hwejjeg tal-irgiel mill-fond mertu tal-kawza, wahedhom u ad eskluzjoni tal-inkwilin originali Emanuel Morris, li jigi hu r-rikorrent, ghal kwazi tletin sena10;

(ii) ghalkemm ma gietx prezentata kopja tal-kuntratt tal-akkwist, li jinghad li kien pubblikat min-Nutar Elaine Buhagiar Brincat fis-7 ta' Settembru 201711, l-intimat jiddikjara li akkwista – flimkien ma' martu Claire Cali li pero' mhix parti fil-kawza12 - il- proprjeta' ta' dan il-fond flimkien ma' ambjenti adjacenti, li originarjament kienu jikkostitwixxu fond wiehed;

(iii) meta akkwista l-fond mertu tal-kawza, l-intimat kien jaf li dan kien okkupat mir-rikorrenti u li dawn kienu jiggestixxu n-negozju minnu, tant li bil-mezz tad- difensur tieghu ddikjara li kien jirrikonoxxihom bhala s-subinkwilini tal-fond13;

(iv) qabel xtara l-fond l-intimat, ir-rikorrenti kienu jhallsu l-kera lil wiehed mis- sidien ta' dakinhar, ghan-nom tal-eredi tas-sid originali Giuseppa Borg Buttigieg, u l-kera kienet tigi accettata b'ricevuta rilaxxjata f'isem Emanuel Morris, hu r-rikorrent u inkwilin originali14;

78 sa 82; ara xiehda ta' Elizabeth Morris, 14.1.2019, fol.

14 12 Ara affidavit ta' Dr. Paul Borg Buttigieg, fol.

ir-rapprezentant tas-sidien, Dr. Paul Johnson, ma jichadx li kien jaf li l- (v) hanut kien okkupat u gestit mir-rikorrenti, ghaliex kien imur jigbor il-kera hu minghandhom, pero' jiddikjara li 'Kont sibt l-ircevuti ta' qabel f'isem Emanuel Morris u bqajt nohrog ricevuti fuq l-istess isem' u l-inkwilin originali qatt ma talbu jibdel l-isem tal-inkwilin fuq ir-ricevuta.

Il-fatt wahdu li l-ircevuta baqghet tohrog fuq isem l-inwilin originali ma jfissirx la li m'hemmx rikonoxximent tas-sub- inkwilini min-naha, u min-naha l-ohra lanqas li l-inkwilin baqa' fix-xena.

l-inkwilin originali Emanuel Morris ikkonferma l-verzjoni tal-fatti moghtija (vi) mir-rikorrenti, li kien kera l-hanut hu originarjament minghand is-sidien ghall-habta tas-sena 1991, u wara 10 snin, iddecieda li ma jkomplihiex hu l-kirja u ghadda kollox lil huh ir-rikorrent, li minn hemm 'il quddiem baqa' jmexxi l-hanut fil-kapacita' tieghu ta' inkwilin minfloku.

Dan ghamlu wara li tkellem mas-sid – Georgina Borg Buttigieg, li tigi omm ix-xhud Dr. Paul Borg Buttigieg – u fi kliemu, din 'Qalti ma hija problema xejn.

Qaltli jiena importanti ghalija li l-hanut jibqa' ghand tal-familja.

Qaltli kuntenta kif inhi li jiehdu huk … Il-kera imbaghad kien ihallasha hija … Hija Marco kien ihallasha'16 mis-sena 1992 'l hawn.

'[L]ili tani tal-istock hija.

Tani il- flus tal-istock li kien hemm u that's all. U dejjem jigifieri kienet kuntenta hi li hija qed imexxi il-hanut'.17 Huwa kkonferma li qatt ma talab lis-sid tnehhi ismu minn fuq ir-ricevuta tal-hlas tal-kera minn huh.

Wara li qies dawn il-fatti kollha, il-Bord jinsab moralment konvint, tal-anqas fuq bilanc ta' probabiltajiet, li r-relazzjoni bejn l-inkwilin originali Emanuel Morris u r-rikorrent huh Marco Morris, u martu r-rikorrenti, mhix wahda ta' sullokazzjoni.

Ma jirrizultax li kien hemm f'xi zmien relazzjoni lokatizja bejn ir-rikorrenti u Emanuel Morris, u dan ghaliex la kien hemm ebda ftehim dwar hlas ta' kera, u lanqas ma jirrizulta li qatt thallset xi kunsiderazzjoni bhala kera mir-rikorrenti lil Emanuel Morris.

Mill-fatti li jirrizultaw, jidher li l-inkwilin originali kien issostitwixxa ruhu bir-rikorrenti fil-vesti ta' inkwilin, u dawn hadu kontroll esklussiv tal-fond mikri, minghajr ebda relazzjoni ta' zmien jew hlas ma' Emanuel Morris, filwaqt li zammew haj huma, minfloku, ir-relazzjoni lokatizja mas-sid.

Minn dan isegwi li ma kienx jikkompeti lir-rikorrenti r-rimedju ezercitat minnhom b'din l-azzjoni, skond l-art.

Konsegwentement, kwantu ghat-talbiet principali, u l-eccezzjonijiet imressqa mill- intimat kontra l-istess talbiet, dan il-Bord ser jilqa' limitatament l-ewwel eccezzjoni fir-Risposta tal-intimat in kwantu eccepixxa li r-rikorrenti mhumiex subinkwilini, u filwaqt li jichadha ghall-bqija, ser jichad it-talbiet principali tar-rikorrenti.

Ikkunsidra wkoll li:

TALBIET RIKONVENZJONALI

Bit-talbiet rikonvenzjonali tieghu, l-intimat rikonvenzjonant18 qieghed jitlob dikjarazzjoni li l-inkwilinat tal-fond mertu tal-kawza gie cedut lir-rikorrenti minghajr il-kunsens espress tas-sid, u minhabba f'hekk qed jitlob permess minghand dan il-Bord biex ma jirrilokalhomx dan il-fond, u anke fin-nuqqas ta' dikjarazzjoni li saret ic-cessjoni allegata, biex jikkonferma li r-rikorrenti m'ghandhomx jedd ikomplu fil-gestjoni ta' dan il-fond u biex jirrilaxxjawh battal favur tieghu, u jhallsuh id-danni minhabba r-rifjut taghhom li jivvakawh.

Mill-fatti kollha fuq riportati, u partikolarment:

(i) mid-dikjarazzjoni ta' Emanuel Morris – mhux kontradetta mill-intimat jew mill-awturi tieghu – li s-sidien originali kienu mgharrfa minn qabel li l-kirja tal-fond mertu tal-kawza kienet ser tghaddi in toto ghand ir-rikorrenti, kwazi tletin sena ilu;

li dawn accettaw li ssir dik ic-cessjoni ghaliex il-fond, u l-kirja, kienu ser

(ii) jibqghu fil-familja tal-inkwilin originali;

18 Ghalkemm l-istess talbiet huma espressi fil-plural, 'l-esponenti jridu jipprevalixxu ruhhom minn din ir- rispsota biex jintavolaw… Illi permezz ta' kuntratt … huma xtraw u akkwistaw ...', ir-Risposta bil-Kontro- Talba giet intavolata biss mill-intimat, li allura huwa l-uniku rikonvenzjonant'

(iii) mill-probabilita' qawwija li l-fatti graw proprju hekk tenut kont tat-tul konsiderevoli taz-zmien, li matulu s-sidien ma setghux ma kinux jafu li dan il-fond kummercjali filfatt kien qed jigi gestit ghal kollox mir-rikorrenti, li minghandhom kienu qed jircievu l-hlas tal-kera, u minghajr ebda involviment dirett jew indirett mill-inkwilin originali qarib taghhom Emanuel Morris;

dan il-Bord jasal ghall-konkluzjoni li l-intimat rikonvenzjonant ma rnexxielux jipprova, tal-anqas sal-livell tal-bilanc tal-probabiltajiet, li l-awturi tieghu ma kinux taw il-kunsens espress taghhom ghal dan it-trasferiment tal-kirja.

Jinghad fil-gurisprudenza tal-Qrati taghna, dwar il-kawzali rilevanti fl-art.

9(a) tal- Kap. 6919, li:

'Kwantu għal fatt tat-trasferiment tal-kirja li jsemmi d-dispost tal-liġi in diskussjoni, kif drabi oħra rilevat, dik il-lokazzjoni ma hijiex limitata għaċ-ċessjoni kif kontemplat fil-Kodiċi Ċivili iżda għandha konnotazzjoni aktar wiesgħa u "tikkolpixxi kull forma ta' trasferimenti tal-kirja li ssir mingħajr il-kunsens espress tas-sid, u ma tagħmel ebda distinzjoni bejn trasferiment oneruż u gratuwitu; u konsegwentement mhux rikjest li jkun ħallas xi korrispettiv biex jissussisti t-trasferiment tal-kirja kontemplat bl- Art.

9 tal-Kap.

Huwa paċifikament akkolt illi "però hu ċar u ovvju illi hu s- sid li jrid jipprova li jallega u ċioe li l-inkwilin bla kunsens tiegħu ssulloka l-fond u ttrasferixxa l-kirja.

U tali prova mhux biżżejjed li tkun indizju jew probabilità.

Jeħtieġ li tkun univoka u kredibbli sal-punt li twassal lill- ġudikant għall-konvinċiment illi l-inkwilin ma kienx għadu bħala fatt li jużufruwixxi mid-drittijiet lilu kompetenti bħala kerrej u li kien għadda dawn l-istess drittijiet kompriżi fit-tgawdija tal-ħaġa lilu mikrija lil ħaddieħor."

19 'ikun issulloka l-fond jew ittrasferixxa l-kiri mingħajr il-kunsens espress ta' sid il-kera' 20 Anthony Bedingfield vs Daniel Millo, supra

Lil hinn mill-kwistjoni jekk l-intimat rikonvenzjonant jistax jitlob wahdu l-permess biex ma jirrilokax il-fond mertu tal-kawza lir-rikorrenti, f'kirja fejn mhux lokatur wahdu imma hemm lokatrici tieghu martu, bhala successuri flimkien tas-sidien originali li kienu krew lil Emanuel Morris, sabiex tirnexxi l-ewwel talba rikonvenzjonali, "Kif ġa kostantement ġie ribadit minn dawn il-Qrati, tali prova kellha tkun waħda ċara u univoka u ma tħalli ebda lok għal dubju raġonevoli.

Altrimenti l-Qorti jkollha taqa' fuq ir-regola 'actore non probante, reus absolvitur'.

Dan hu hekk dejjem u f'kull każ.

Fil-kirjiet imbagħad, viżwalizzata l-qagħda mill- ottika tal-Kapitolu 69 meta din il-prova ma tkunx waħda konkludenti l-Qorti hi obbligata tiffavorixxi lill-inkwilin u ssalva l-kirja.

Fil-każ in eżami, kien inkombenti fuq l-appellanti [sid u lokatrici] li tipprova żewġ affarijiet, u ċioe:- i. Il-fatt tas- sullokazzjoni tal-fond jew tat-trasferiment tal-kirja; ii.

Li tali sullokazzjoni, ċessjoni jew trasferiment sar mingħajr l-awtorizzazzjoni espresso tagħha, qua sid.

Jekk ir- rikorrenti appellant ma tirnexxix twassal lill-Qorti, jew lill-Bord qabilha, sal-punt tal-konvinċiment, il-kawża tagħha hi destinata li tfalli."21

F'dan il-kaz, l-intimat rikonvenzjonant ghazel li ma jixhidx, u ma jressaqx provi, ghajr ghax-xiehda bl-affidavit ta' wiehed mill-awturi tieghu, li qal li kien beda jigbor il-kera ghall-habta tas-sena 2002, jigifieri xi ghaxar snin wara li r-rikorrenti dahlu jiggestixxu dan il-fond u n-negozju minn go fih minflok l-inkwilin originali.

Qablu kien ircieva l-kera ghal xi sentejn huh, u kkonferma li originarjament, kienet tircievi l-kera u tiehu hsieb din il-kirja ommu Georgina Borg Buttigieg.

Din il-verzjoni tal-fatti tikkorrobora ghal kollox il-verzjoni moghtija mir-rikorrenti, u mill-inkwilin originali Emanuel Morris, imma bl-ebda mod ma tissodisfa r-rekwizit tal-prova li t- trasferiment ta' din il-kirja minn Emanuel Morris lir-rikorrenti saret minghajr il- kunsens espress tas-sid.

Ix-xhud Borg Buttigieg anzi jikkonferma li hu qatt ma ltaqa' ma' Emanuel Morris, li f'ismu kien johrog ir-ricevuti, bil-konsegwenza inevitabbli allura li kien jaf tajjeb li n-negozju minn dan il-fond ma kienx qed jiggestih Emanuel Morris, kif lanqas kien qed ihallas il-kera.

Ix-xhud iddikjara b'mod car li baqa'

21 Pauline Sciortino vs Carmela Coleiro Tonna, Appell (Inferjuri), 12.5.2003 citata ricentement fis-sentenza Maria Howe et vs Joseph Talamayan, Appell (Inferjuri), 13.1.2021, ara wkoll f'dan ir-rigward dak spjegat obiter mill-istess Qorti fis-sentenza Anthony Borg Cardona et vs Anthony Grixti Micallef et, Zarrouk (Kompetenza Inferjuri - Ghawdex), 26.9.2019

jaghmel ir-ricevuti f'isem Emanuel Morris ghax hekk sab li kienu ghamlu ta' qablu u ghaliex dan qatt ma talbu jaghmilhom mod iehor.

Billi l-intimat rikonvenzjonant ma spjegax ghal liema ragunijiet ohra dan il-Bord jista' jiddikjara li r-rikorrenti Morris m'ghandhomx jedd ikomplu jiggestixxu n- negozju taghhom tal-bejgh tal-hwejjeg tal-irgiel minn dan il-fond, lanqas din it-talba ma tirrizulta fondata, u ser tigi michuda, flimkien mat-talba ghall-hlas tad-danni minhabba okkupazzjoni bla titolu, li lanqas ma tirrizulta mill-provi ghar-ragunijiet fuq moghtija.

Ghal dawn ir-ragunijiet kollha, dan il-Bord jaqta' u jiddeciedi din il-kawza billi:

kwantu ghat-talbiet principali, u l-eccezzjonijiet imressqa mill-intimat kontra (i) l-istess talbiet, jilqa' limitatament l-ewwel eccezzjoni fir-Risposta tal-intimat in kwantu eccepixxa li r-rikorrenti mhumiex subinkwilini, u filwaqt li jichadha ghall- bqija, jichad it-talbiet principali tar-rikorrenti;

kwantu ghat-talbiet rikonvenzjonali tal-intimat, u l-eccezzjonijiet tar- (ii) rikorrenti kontra l-istess kontro-talbiet, tilqa' t-tielet eccezzjoni tar-rikorrenti rikonvenzjonati, u filwaqt li tichad il-bqija tal-eccezzjonijiet, tichad it-talbiet rikonvenzjonali.

Kull parti ghandha tbati l-ispejjez taghha f'din il-kawza.