Seduta ta' nhar it-Tlieta, 14 ta' Novembru 2017

Karin (KI 374130M) mart in- Spiteri Gerard Blackman Ducker u Rhona (KI 764636M) mart il-Perit Nicholas Cremona Gabriele Dakov vs L-Avukat Mercieca (KI 251078M) Julian David Buttigieg Chetcuti (KI 48783M) Avukat Buttigieg Chetcuti

14 ta' Novembru 2017

Rat ir-rikors guramentat ta' Karin mart in-Nutar Gerard Mc Donnell Ducker (KI MC DONNELL) et datat 20 ta' Mejju 2016 fejn bil-gurament taghha Rhona Samut Dakov (KI MC DONNELL) iddikjarat u kkonfermat : Illi r-rikorrenti u l-intimat Avukat Dottor David Buttigieg Chetcuti huma proprjetarji tal-fond 107 gja 51 Guze Howard Street, L-Imdina liema proprjeta' kienet giet akkwistata mill-mejtin Prim Imhallef Emeritus Professur Dottor Hugh Buttigieg Chetcuti u Marian Buttigieg Chetcuti b'kuntratt tad-29 ta' Awwissu 1996 fl-atti tan-Nutar Dottor Schembri Mifsud Bugelli.

Illi l-konjugi Buttigieg Chetcuti mietu rispettivament fit-13 ta' Awwissu 2014 u 12 ta' Awwissu 2014 u l-wirt taghhom iddevolva fuq it-tliet uliedhom l-atturi u l-intimat Dottor David Buttigieg Chetcuti skont testment unica charta taghhom tas-17 ta' Jannar 2012 fl-atti tan-Nutar Dottor Anthony Mikasinovic li kopja tieghu qed jigi anness u mmarkat bhala dokument A. Illi l-fond imsemmi gie mholli b'titolu ta' prelegat lill-atturi ai termini tas-seba' artikolu tal-istess testment.

Illi bi skrittura tas-16 ta' Settembru 1996 li kopja taghha qed tigi annessa u mmarkata bhala dokument B l-Avukat David Buttigieg Chetcuti ikkonferma mal-mejta genituri tieghu illi minkejja li kien qed jokkupa l-fond in kwistjoni huwa kien

14 ta' Novembru 2017

qed jaghmel dan minghajr ebda titolu validu fil-ligi u kellu jirritorna l-fond in kwistjoni a semplici rikjesta tal-mejta genituri tieghu.

Illi l-Avukat David Buttigieg Chetcuti u n-Nutar Susan Lena Marlow zzewgu fl-1 ta' Settembru 1995 u ghamlu separazzjoni tal- beni b'kuntratt tas-27 ta' Gunju 2011 fl-atti tan-Nutar Thea Paget.

Illi l-intimata Nutar Susan Lena Marlow u Julian David Buttigieg Chetcuti baqghu jghixu fil-fond in kwistjoni u dan minkejja li l-intimat mar jghix fil-fond 39 Annunciation Street, L-Imdina.

Illi r-rikorrenti bhala ko-proprjetarji tal-fond 107 Guze Howard Street, L-Imdina lill-intimati sabiex jivvakaw il-fond in kwistjoni u dan kemm b'ittra legali tas-16 ta' Jannar 2015 li kopja taghha qed tigi annessa u mmarkata bhala dokument D kif ukoll b'ittra ufficjali.

Illi b'ittra ufficjali tad-19 ta' April 2016, dokument C annessa, l-atturi talbu lil intimati sabiex jivvakaw l-istess fond pero' baqghu inadempjenti.

Ghaldaqstant jghidu l-intimati proprio et nomine u in solidum dikjarazzjoni necessarja u opportuna u ghar-ragunijiet premessi u kif dispensat mis-smigh tal-kawza a tenur tal-Artikolu 167/170 il-Qorti tal-Kap.

12 m'ghandhiex:

ta' Malta ghaliex din

tal-Ligijiet

14 ta' Novembru 2017

Tipprocedi ghas-sentenza skont it-talba tar-rikorrent bid-dispensa tas-smigh tar-rikors ai termini tal-Artikoli 167/170 tal-Kap 12 tal-Ligijiet ta' Malta.

Tizgumbraw mill-fond 107 Guze` Howard Street, L-Imdina fi zmien qasir u perentorju li jigi lilkom iffissat minn din l-Onorabbli Qorti stante li intom qed tokkupaw il-fond b'mera tolleranza taghhom u kif kellkom taghmlu a semplici rikjesta taghhom.

Bl-ispejjez, komprizi dawk tal-ittra ufficjali tad-19 ta' April 2016 u bl-ingunzjoni tal-intimati ghas-subizzjoni.

Rat li din il-kawza giet appuntata ghas-smigh ghas-seduta tal-21 ta' Gunju 2016 fid-9:30am, b'ordni lill-intimati biex jidhru f' dik il-gurnata u jwiegbu ghat-talba tar-rikorrenti, u fin-nuqqas, il-Qorti tghaddi biex tiddeciedi minnufih ir-rikors billi tilqa' t-talba tar-rikorrenti.

Rat tal-Avukat Dottor David Buttigieg Chetcuti (KI 0068264M) datata 18 ta' Lulju 2016 (fol 32) fejn ikkonferma :- 1.

Illi hu ammess mir-rikorrenti illi l-esponenti ma joqghodx fil-fond, oggett tal-kawza, u la dan huwa hekk, l- esponenti ma huwiex il-legittimu kontradittur fil-qafas tat- talba ghall-izgumbrament kif proposta fir-rikors promotur; 2.

Illi bhala stat ta' fatt l-esponenti ilu mis-sena 2005 li allontana ruhu mill-fond 107 Triq Guze' Howard, L-Imdina wara li hu u martu, l-konvenuta l-ohra, sseparaw 'de facto';

ir-risposta guramentata

14 ta' Novembru 2017

Illi, ghar-ragunijiet kollha premessi,

Illi fis-sena 2011 l-esponenti u martu ikkonvenew ix- xoljiment u l-likwidazzjoni tal-komunjoni tal-akkwisti, u fis- sena 2015 l-istess esponenti ottjena, fuq it-talba ta' martu, sentenza ta' divorzju; 4.

Illi l-esponenti lanqas ma huwa wiehed mill-proprjetarji tal-fond lill-atturi mis- successjoni tal-genituri tieghu, u la ghandu ic-cwievet tieghu, u, kif inghad, ilu s-snin li telaq minnu.

La m'ghandux il-pussess tal-fond u lanqas is-semplici detenzjoni tieghu t- talba kif dedotta hi wahda improprja fil-konfront tieghu; 5. l-esponenti m'ghandux ibati l-ebda spejjes tal-kawza, anke ghaliex din saret inutilment fil-konfront tieghu; Salvi eccezzjonijiet ulterjuri.

Rat tal-Avukat Susan Lena Marlow (KI928348M) u ta' binha Julian David Buttigieg Chetcuti (KI 820832M) datata 5 ta' Awwissu 2016 (fol 44) fejn l-Avukat bil-gurament Susan ikkonfermat :- 1.

Illi preliminarjament jehtieg li ssir korrezzjoni fl-okkju stante li hija ma ghadhiex tipprattika bhala nutar u qed li ssir tipprattika bhala avukat u ghalhekk korrezzjoni sabiex minflok l-kelma 'Nutar' tidhol il-kelma 'Avukat' kull fejn jikkonkorri.

ir-risposta guramentata

14 ta' Novembru 2017

Illi t-talbiet tal-atturi ghandhom jigu michuda bl-

2. ispejjez u dan ghas-segwenti ragunijiet: (a) Illi fl-ewwel lok il-konvenut u binha ma dahlux fil-fond bil-mohbi jew kontra l-volonta` tal-genituri tal-atturi.

Il- konvenuti ilhom joqghodu f' dan il-fond li jinsab 107 Howard Street, L-Imdina minn Settembru 1996 u dan fuq xewqa tal-istess genituri tal-atturi li jistghu jghixu go fih u ghadhom jirrisjedu fih sal-lum.

Tant li anke meta l-ex zewgha l-Avukat David Buttigieg Chetcuti mar jghix band' ohra l- genituri tar-ragel qatt ma ghamlu ebda tentattiv biex jivvakaw minn dan il-fond.

L-eccipjenti kienu jmorru ghand il-genituri tal-atturi ta' spiss u anke sal-ahhar meta kienet l- isptar ommhom u qatt ma qalulhom biex jivvakaw mil-fond; anzi dejjem jghidulhom li jistghu jibqghu jghixu go fih sakemm iridu u kienu jilmentaw li t-tfal tal-atturi ma kienux imorru jarawhom. (b) Illi l-eccipjenti jgawdu titolu ta' kommodat fuq il-fond mertu tolleranza kif qed jikkontendu l-atturi.

Bla pregudizzju u f' kull kaz it-talbiet attrici huma infondati fil-fatt u fid-dritt u l-eccipjenti ghandhom kull dritt li jibqghu jghixu fil-post stante li l-genituri tal-atturi dejjem kienu jghidulhom li jistghu jibqghu jghixu go dan il-post mertu tal-kawza.

Illi dwar il-fatti kif esposti l-atturi l-konvenuti jirrilevaw dan li gej:

tal-kawza u mhux b'mera

14 ta' Novembru 2017

Rigward Dok B l-iskrittura tal-1 ta' Settembru 1996 esebita mill-atturi, jigi rilevat li tali skrittura qatt ma giet a konjizzjoni taghha u lanqas taf biha u se mai torbot biss lil ex zewgha David Buttigieg Chetcuti u mhux lill-eccipjenti.

Salvi eccezzjonijiet ulerjuri.

Bl-ispejjez.

Rat il-verbali tas-seduti kollha mizmuma quddiem il-Qorti inkluz dak tal-Hamis, 1 ta' Gunju 2017 fejn meta ssejhet il- kawza dehret Dr Anna Corlett ghall-konvenuta n-Nutara Dr fl-Freeman.

Dehru r-rikorrenti assistiti minn Dr Edward Demarco.

Xehdet bil-gurament taghha in kontro-ezami n-Nutara Dr Susan Marlow, liema xhieda giet registrata fuq is-sistema eletronika.

Id-difensuri tal-partijiet kollha ddikjaraw li ghalqu l-provi. ta' osservazzjonjiiet taghhom. ll-Qorti laqghet t-talba.

L-atturi kellhom sal-31 ta' Lulju 2017 u l-intimati kellhom sat-30 ta' Settembru ta' osservazzjonijiet taghhom.

Il-kawza giet differita ghas- sentenza ghall-14 ta' Novembru 2017 fid-9:30 am. Rat in-nota ta' osservazzjonijiet ta' Karin Mc Donnell Ducker et datata 31 ta' Lulju 2017 a fol 110 tal-process.

Rat in-nota responsiva tal-intimati Susan Lena Marlow u ta' binha Julian Buttigieg Chetcuti datata 28 ta' Settembru 2017 a fol 116 tal-process.

14 ta' Novembru 2017

KONSIDERAZZJONIJIET

Rat in-nota ta' osservazzjonijiet tal-konvenut David Buttigieg Chetcuti datata 29 ta' Settembru 2017 a fol 119 tal-process.

Hadet konjizzjoni tal-provi prodotti.

Illi permezz ta' din il-kawza, ir-rikorrenti qed jitolbu li l- intimati jigu zgumbrati mill-fond numru 107 gja 51 fi Triq jokkupawh b'mera Guze Howard, L-Imdina billi qed tolleranza u kif kellhom jaghmlu a semplici rikjesta taghhom.

Illi l-intimata L-avukat Susan Lena Marlow, u binha Julian David Buttigieg Chetcuti laqghu billi eccepew li hi u binha ma dahlux fil-fond in kwistjoni bil-mohbi anzi bil-benevolenza tal- genituri tar-rikorrenti, ghalhekk, qed jivvantaw titolu ta' kommodat.

Inotre`, gie eccepit ukoll, li dwar l-iskrittura esebita bhala Dok B, ma taf xejn, ghalhekk torbot biss lil David Buttigieg Chetcuti u mhux lilha u lil binha.

Illi l-intimat Dr. David Buttigieg Chetcuti eccepixxa li mhuwiex il- legittimu kontradittur fil-qafas tat-talba ghall-izgumbrament billi sostna li hu ilu ma jabita fl-imsemmi fond sa mill-2005, li jezisti x-xoljiment u l-likwidazzjoni tal-komunjoni tal- akkwisti bejnu u martu, li anke ottjenew divorzju, u li hu mhuwiex wiehed mill-proprjetarji tal-imsemmi fond stante li dan thalla b'legat lir-rikorrenti permezz tas-successjoni tal- genituri tieghu.

14 ta' Novembru 2017

Fatti: Jirrizulta li r-rikorrenti thallew l-imsmemi fond numru 107, gja 51, fi Triq Guze Howard, L-Imdina, b'legat permezz tat- testment unica charta tal-genituri taghhom datat 17 ta' Jannar 2012, fl-atti tan-Nutar Dottor Anthony Mikasinovic, liema testment hu esebit bhala Dok A (fol 4).

Jirrizulta wkoll, li peress li fis-16 ta' Settembru 1996 kienet giet iffirmata skrittura bejn il-Prim' Imhallef u martu, min-naha, u l-Avukat David Buttigieg Chetcuti, min-naha l-ohra, esebita bhala Dok B a fol 17, fejn tnizzel li qed jigu mghoddija c-cwievet ta' 51 Guze Howard Street Sliema, "on condition that you and your

L-Avukat David Buttigieg Chetcuti iffirma fuq l-istess skrittura li jaqbel mal- kontenut u ntrabat mal-istess kondizzjonijiet imposti.

Illi r-rikorrenti baghtu ittra legali datata 16 ta' Jannar 2015, u ittra ufficjali datata 19 ta' April 2016, biex jinterpellaw lill- intimati jizgumbraw mill-imsemmi fond.

Izda peress li baqghu inadempjenti, kellhom jipprocedu bil-kaz odjern.

Provi: Karin Mc Donnell Ducker u Rhona Driver Dakov xehdu permezz ta' affidavit (fol 54-55) fejn qalu li huma ulied il-Prim Imhallef Emeritus Hugh Buttigieg Chetcuti u Marian Buttigieg Chetcuti, li mietu rispettivament fit-13 u fit-12 ta' Awwissu 2014, u li l-wirt iddevolva bit-testment unica charta tas-17 ta' Jannar 2012 (Dok A).

Illi l-imsemmi fond thalla lilhom bi prelegat akkont ta' sehemhom mill-wirt permezz tal-artikolu

14 ta' Novembru 2017

jistghu

Skont l-imsemmi artikolu huma obbligati li jhallsu ekwiparazzjoni jekk ikun il-kaz, lil huhom, l-intimat Avukat David Buttigieg Chetcuti.

Dan il-fond gie akkwistat mill- genituri taghhom tul iz-zwieg taghhom b'att tan-Nutar Dottor Sandro Grech Marguerat Mifsud Bugelli tad-29 ta' Awwissu 1996.

Semmew li meta l-genituri taghhom xtraw l-imsemmi fond, kienu hallew lil huhom David Buttigieg Chetcuti u martu l-intimata Dottor Sue Marlow jokkupaw il-fond b'mera tolleranza, kif jirrizulta minn skrittura datata 16 ta' Settembru 1996.

Qalu li mhuwiex minnu li l-intimati ghandhom titolu ta' kommodat fuq il-fond de quo.

Affermaw li mhux minnu li l-genituri taghhom kienu jghidu lill-intimati fil-fond u ghamlu referenza ghall-korrispondenza mibghuta minn missierhom lill-intimata datata nhar id-19 ta' Jannar 2007 esebita bhala DOk F a fol 57.

Esibew ukoll stqarrija maghmula mill-Avukat Buttigieg Chetcuti fil- kawza fl-ismijiet Karin Mc Donnell Ducker et v Dottor David Buttigieg Chetcuti (Rik.Gur.

515/2015LSO) fejn jghid car u tond li martu m'ghandha l-ebda titlu fuq il-fond in mertu.

In-Nutar Gerard Mc Donnell Ducker xehed b'affidavit a fol 58, fejn qal li l-Prim' Imhallef Emeritus Hugh Buttigieg Chetcuti, missier il-mara, kien baghat ghalih tard bil-lejl u qallu li xtara d-dar fi Triq Guze Howard u kien ser ihalli lil ibnu David u martu Sue fiha.

Qabel ma jidhlu jikkonsenjalhom ic-cwievet ried jaccerta li ma jkollhom l- ebda drittijiet fuqha u li jkunu obbligati li jivvakaw il-fond u

14 ta' Novembru 2017

l-pussess meta

jirritornawlu ipprepara abbozz ta' skrittura privata li kellhom jiffirmaw mal-kunsenja tac-cwievet u saqsieh x'jahseb.

Ix-xhud qallu li huwa importanti li tigi mfissra li qed jokkupaw id-dar b'mera tolleranza.

Rhona Samut Dakov in kontro-ezami xehdet (fol 66- 71)1 li hi missierha u ommha kienu qalulhom kemm-il darba li Sue Marlow u binha kienu qed jokkupaw il-fond b'mera tolleranza.

Mistoqsija wara li Sue u David isseparaw baqghux b'relazzjoni tajba mal-genituri taghhom, qalet li le.

Mistoqsija l-intimati baqghux fid-dar qalet li kienu ghadhom hemm.

Semmiet b'riferenza ghal DOk F, li l-intimata ma riditx tmur f'dar offurta lilha fil-Belt ghax kien hemm wisq spejjez biex tirrangaha, izda dejjem semghet lil missierha li l-intimata qeghda fil-fond b'mera tolleranza.

In ri-ezami, murija Dok B a fol 17, fejn ikkonfermat il-firem tal-genituri taghha u ta' huha.

Referuta ghal Dok G a fol 57, li kkonfermat hi kitba ta' Hugh Buttigieg Chetcuti, din hija kopja tal-ittra li sabuha f'file li kellu David meta hadu kopji tal- propjetajiet, u kienet taf li l-intimata giet offruta dar il-Belt u ma accettathiex.

Gie suggerit lilha li z-zwieg bejn huha u Susan sfaxxa fl- 2005, qalet li ma tafx id-data precizament.

Mistoqsija taqbilx li David ilu li hareg mill-imsemmi fond, qalet, li tahseb li hareg minn hemm xi tmien snin ilu.

1 Seduta tas-6 ta' Dicembru 2016.

14 ta' Novembru 2017

Karin Mc Donnell Ducker in kontro-ezami xehdet (fol 88- 92)2 u qalet li l-iskrittura datata 16 ta' Settembru 1996, iffirmata bejn huha u l-genituri taghha saret taf biha wara l- mewt tal-genituri taghha.

Semmiet li huha David telaq mill-imsemmi fond xi ghaxar snin ilu.

Qalet ukoll, li l-genituri taghha kienu qalulha li l-imsemmi fond kien se jkun taghha u ta' ohtha u ma tawhiex raguni ghaliex l-intimata u binha kienu qed jghixu fid-dar.

Spjegat li hi kienet tmur tara lil ommha l-isptar kuljum, u tiftakar okkazzjoni meta giet Sue ma' Julian taraha, izda ma tiftakarx okkazzjoni ohra meta gew u hi kienet tmur kuljum.

Qalet li tiftakar ukoll, li Sue kienet giet offruta dar il-Belt izda rrifjutatha peress li kien fiha diversi spejjez.

In ri-ezami qalet li meta kien xtara l-imsemmija dar missierha kien ser ihalli lil Sue u lil David joqghodu hemm b'mera tolleranza.

Qalet li sentejn qabel ma' mietu l- genituri taghha qalulha li l-imsemmija dar kienet ser tkun taghha u ta' ohtha.

Ipprecizat li missierha kien infurmaha li qeghdin hemmhekk minghajr kera u ma kinitx taghhom id-dar.

Madanakollu missierha dakinhar ma kienx semma l-kelma mera tolleranza imma li kienu qed jghixu hemm minghajr ma jhallsu kera.

Qalet li m'ghandhiex amment meta huha telaq mill- imsemmija dar f'Guze Howard Street.

Susan Lena Marlow xehdet permezz ta' affidavit (fol 76- 77) li qalet izzewget lil David Buttigieg Chetcuti fl-1 ta' Settembru 1995, u meta thassar iz-zwieg taghhom, hu kien rega' mar

2 Seduta tat-23 ta' Marzu 2017.

14 ta' Novembru 2017

joqghod mal-genituri tieghu minn Lulju 2005.

Wara kienu ddivorzjaw.

Qalet li hi u zewgha kienu joqghodu post iehor u ghamlu konvenju biex jixtru l-fond in mertu.

Missier zewgha ma qabilx li jiehdu self u ghalhekk il-genituri ta' zewgha xtraw il-post huma u qalulhom biex jidhlu go fih u jghixu hemm kemm ghandhom bzonn.

Qalet li hi u binha dejjem baqghu jirrisjedu fl-imsemmi fond anke wara li telaq zewgha fis-sena 2005, u li l-Imhallef Buttigieg Chetcuti kien qalilha tista' tibqa hemm mat-tifel kemm trid.

Qalet li sa kemm damu hajjin il-genituri ta' David, dejjem qalulha li tista' tibqa' fid-dar.

Qalet li meta giet offruta fond il-Belt minn missier David, hi kienet irrifjutat minhabba l-ispejjez u anke sabiex binha jghix qrib taghhom.

Qalet ukoll, li f'Dicembru 2013, kien baghat ghalihom missier David u flimkien ma' martu, qalilhom, li hadd ma kien ser ikeccihom minn issostni, li hemm, ghalhekk m'ghandhomx l-iskrittura ta' kommodat. ffirmata mir-ragel taghha, li huma qeghdin hemm b'mera tolleranza, qalet li ma kinitx taf biha, u qatt ma ffirmat skrittura bhal dik.

In kontro-ezami (fol 109a et seq) qalet li l-fond fejn hi tirrisjedi ma nxtrax minnha u lanqas minn zewgha izda mill- genituri tal-ex ragel taghha.

Referuta ghal Dok B, qalet li qatt ma rat dan id-dokument izda hija datata xi gimaghtejn qabel ma hi u zewgha dahlu fil-post.

Spjegat li kienu ser jaghmlu l-konvenju hi u David, izda peress li missier David ma ridux jissellef flus, kellhom jaghmlu kancellament tal- konvenju, li sar dakinhar stess li sar l-akkwist mill-Imhallef Buttigieg Chetcuti u martu, u ma kien sar l-ebda diskors ulterjuri fuq okkupazzjoni dakinhar.

Iffirmat il-kancellament u telqet 'il

li mhuwiex minnu Dwar

14 ta' Novembru 2017

Mistoqsija jekk l-Prim Imhallef tkellem dwar jekk kien ser ihallihom jghixu fid-dar u taht liema kondizzjoni, wiegbet li telqet 'il barra.

L-akkwist sar gimgaghtejn qabel ma iffirma l-iskrittura zewgha.

Fil-gimghatejn bejn l-akkwist u l-iskrittura hadd ma gharafha li kellha tiffirma xi skrittura.

Spjegat li saret taf li se jmorru joqghodu f'din id-dar peress li qalilha David li kellu c-cwievet.

Mistoqsija gjaladarba hadd ma kellimha xejn, kif tippretendi li ghandha titolu ta' kommodat twiegbet li dan sar abbazi ta' diskors li sehh wara li hi u zewgha isseparaw.

Imbaghad qalet: "Meta David qalli 'ghandi c-cwievet' ghedtlu 'jigifieri ahna

il-genituri

li sussegwentement

ha noqghodu hemmhekk kemm ghandna bzonn?'

Imbaghad l-ewwel okkazzjoni li kelli li rajt lill-Imhallef u lil mara tieghu qaluli 'Hemmhekk ser toqghodu kemm tridu u kemm ghandkom bzonn."

Qalet, ta' David kienu qalulhom, li hemm setghu joqghodu kemm kellhom bzonn.

Madanakollu baqghet issostni li ma ratx l-iskrittura li tghid il-kontra ta' dak li kienet qed tghid hi.

Qalet li hi kellha relazzjoni tajba mal-Imhallef Buttigieg Chetcuti u martu, izda kkonfermat li wara li thassar taz-zwieg mar- ragel taghha, kienet twassal it-tifel hemm u ma kinitx tghaddi ghax ma kienx ikun hemm parking.

Ikkonfermat li l-Imhallef Buttigieg Chetcuti kien offrielha fond gol-Belt ghall-habta tal-2006, u kienet qaltlu li ma kellhiex flus biex taghmel spejjez f'dak il-fond u li kien ahjar tibqa' fejn kienet, zewg

14 ta' Novembru 2017

imnizzel,

kantunieri boghod, biex it-tifel ikun jista' jmur izurhom spiss.

Qalet li m'ghandhiex dokumenti li juru li ghandha kommodat.

Ikkonfermat l-ittra a fol 57 li kien baghatilha l- Imhallef Buttigieg Chetcuti.

Qalet li David ilu ma joqghodx maghhom minn Lulju 2005.

Mistoqsija jekk l-Imhallef Buttigieg Chetcuti qattx semmielha l-kelma kommodat, qalet li le, izda kien qalilha "oqghodu hemm kemm hemm bzonn".

Mistoqsija izda tikkonfermax, li fl-ittra a fol 57 l-Imhallef Buttigieg Chetcuti, meta li hi fil-Belt, kien hemm offrielha m'ghandhiex titlu fl-imsemmija dar, qalet li iva.

Mistoqsija meta rat il-kliem 'bla titolu' x'fehmet, qalet, li hasbet li forsi l-Imhallef Buttigieg Chetcuti kien rega' bdielu, u fehmet li ried il-fond lura.

Wara li hi rrifjutat il-fond fil-Belt, is-sitwazzjoni nbidlet, ghaliex kien proprju l-Imhallef Buttigieg Chetcuti li kien jighidilha "oqoghdu hemm kemm hemm bzonn", ghaliha u ghal binha Julian.

Ma kellhiex dokument b'turija ta' kommodat.

Qalet li l-Imhallef kien accetta bil-fomm fuq it-telefon billi qalilha "all right mela" meta wegbitu li ma riedetx il-fond il-Belt.

Ma kellmitx ma' martu dwar dan. l-Imhallef Buttigieg Chetcuti kien baghat In ri-ezami, qalet, ghalihom f'Dicembru 2013, u qalilhom li fuq id-dar in kwistjoni ma kellhomx ghalfejn jinkwetaw.

Julian David Buttigieg Chetcuti xehed permezz ta' affidavit (fol 78) fejn qal li hu dejjem ghex fil-fond numru 107 Triq Guze Howard L-Imdina, u kien imur izur lin-nanniet ta' spiss li kienu joqghodu zewg kantunieri boghod, u fl-2013, kienu baghtu ghalihom, biex ighidulhom li hadd ma kien ser ikeccihom minn din id-dar.

14 ta' Novembru 2017

David H. Harding xehed permezz ta' affidavit (fol 85- 87) u qal li kien izzewweg lil Sue Marlow fl-1 ta' Settembru 1995, u sena wara twieled binhom Julian.

Illi ghall-ewwel kienu jikru u mbaghad kienu jirrisjedu gol-fond de quo, li kien inxtara mill-genituri tieghu.

Huma kienu gew rifuzi d- depozit li kienu hallsu fuq il-konvenju mal-kancellament tal- istess.

Hu kien iffirma l-iskrittura datata 16 ta' Settembru 1996, u ghalkemm kellhom skrittura ippreparata biex tigi ffirmata mill-ex mara tieghu, ma urewielhiex biex ma jkabbrux il-kunflitt li kien jinholoq billi kienet irrabbjata li d- dar kienet ser tinxtara mill-genituri.

Wara li mietu l-genituri tieghu ghadda l-files tal-varji proprjetajiet lil hutu li kienu jinkludu l-proprjeta` in kwistjoni.

Qal li sussegwentement iz-zwieg sfaxxa u hu rritorna lura d-dar tal-genituri tieghu.

Semma wkoll, li wara li kien telaq mill-imsemmi fond, martu kienet biddlet is-serratura.

Qal ukoll, li ohtu qatt ma qaltlu biex jitlaq mid-dar f'Guze Howard Street, u kien biss f'Gunju 2016, li rcieva ittra ufficjali biex jizgombra mill-fond.

Darba kienet giet ohtu Karin id-dar u saqsiet lil missierhom fil-presenza tieghu u tal-omm x'kien ser jaghmel dwar id-dar ta' Howard Street billi wasal iz-zmien biex jghid lil Sue Marlow biex tohrog u jerga' jidhol David fid-dar.

Missierhom wiegeb li kien hemm Julian qed jghix hemm u "nobody will remove him from

14 ta' Novembru 2017

Dr. David Buttigieg Chetcuti xehed in kontro-ezami (fol 95-108)3 u kkonferma d-dokument esebit bhala Dok B mar-rikors guramentat, iffirimat minnu u mill-genituri tieghu.

Din giet ippreparata minn missieru.

Qal li jaqbel mal-kontenut.

Mistoqsi dwar dokument esebit a fol 56 tal-process, (Dok E) ikkonferma li dak id-dokument hu esebih fil-kaz ta' divizjoni ma' hutu, u kkonferma wkoll il-firma tieghu fuqu.

Dan id-dokument gie pprezentat xi sena jew sena nofs qabel ix-xhieda tieghu.

Ikkonferma li l-fond hadu fuq mera tolleranza u li kien telaq mill-post ghaliex hekk qallu missieru.

Qal li matul hajtu, missieru ma semmielux li ma' Sue Marlow kien ftiehem fuq kommodat.

Mistoqsi kemm dam ighix mal-genituri wara li telaq mid-dar, qal, li xi disa' snin sakemm mietu fil-2014, u matul dak il-perjodu l- genituri tieghu ma semmewlu xejn dwar kommodat.

Mistoqsi dwar l-ewwel dokument iffirmat, esebit bhala Dok B kienx gie muri lil Sue Marlow, qal li le.

Spjega li missieru kien jaf li kien hemm problemi maritali bejnu u bejn Sue.

Mill-1996 sal-2005, ibnu kien imur izur in- nanniet, izda, l-ex mara tieghu Sue ma kinitx tmur, ghalhekk, ir-relazzjonijiet bejnha u l-genituri tieghu ma kienux konvivjali.

Mistoqsi allura jekk wara li hu telaq mid- dar f'Guze Hill, jekk kienx hemm relazzjoni normali bejn martu u l-genituri tieghu qal li l-genituri tieghu kienu ppruvaw izommu n-normalita' minhabba t-tifel, izda, hi kienet twassal it-tifel u ma tidholx ghand il-genituri tieghu.

Ikkonferma li l-flus ghax-xiri tal-fond hallsuhom il-genituri tieghu biss.

3 Seduta tat-23 ta' Mejju 2017.

14 ta' Novembru 2017

In kontro-ezami qal li jikkonferma li fid-diskors li ntqal bejn ohtu u missieru, missieru kien wiegeb li ibnu Julian kien sofra u ma riedx li jsofri aktar, hekk kif qal fl-affidavit tieghu.

Qal ukoll, li kien jaf li Sue marret darba tara lil ommu l- isptar f'eghluq snina.

L-eccezzjonijiet tal-Av.

Dottor David Buttigieg Chetcuti: - Mhuwiex il-legittimu kontradittur.

Illi l-eccezzjonijiet sussegwenti sollevati mill-intimat huma relatati in kwantu konsegwenzjali mal-ewwel eccezzjoni tieghu.

Illi gie preliminarjament eccepit li hu mhuwiex il-legittimu kontradittur stante li ma jirrisjedix fil-fond in kwistjoni.

Illi dak li ghandu jigi mistharreg fil-kuntest ta' din l-ewwel eccezzjoni huwa il-legittimu kuntradittur tal-pretensjoni attrici f'kaz ta' talba ghall- izgumbrament.

Illi ghandu jigi precizat li s-sejbien minn Qorti li persuna hija kontradittur legittimu m'hijiex konklużjoni definittiva li tali persuna ghandu jigi meqjus responsabbli ghal dak attribwit lejh mill-parti attrici.

Illi b'zieda ma dan ghandu jinghad wkoll li l-intimat mhuwiex konvenut wahdieni f'din il-kawza u jista' jkun minnu li jigi dedott mill-provi li t-talba ma tregix fil-konfront tieghu ghalkemm tirnexxi fil-konfront tal-intimati l-ohra.

jekk

14 ta' Novembru 2017

Illi jirrizulta mill-assjem tal-provi li l-intimat Dr David Buttigieg Chetcuti ilu li hareg mill-imsemmi fond sa mill-2005.

Mhuwiex ikkontestat li fil-fond in kwistjoni, baqghu jirrisjedu biss Susan Lena Marlow u binhom Julian Buttigieg Chetcuti.

Jirrizulta li l-ittra legali datata 16 ta' Jannar 2015 u l-ittra ufficjali datata 19 ta' April 2016, intbaghtu wkoll lil Avukat David Buttigieg Chetcuti.

L-intimat li fin-nota m'ghandu l-ebda interess guridiku f'din l-azzjoni peress li ma twassal ghal ebda rizultat vantaggjuz jew utli jew ta' telfien in tema legali, u minghajr dan l-interess guridiku, hu ma jistax jitqies li hu l-legittimu kontradittur. fl-ismijiet Anthony Tesi F'kaz Saint-Aude noe v Agent Registratur tal-Bastimenti Merkantili et noe et (App.Kumm. - 26 ta' Gunju 1987), il- Qorti ikkonfermat sentenza moghtija mill-Qorti tal-Kummerc u irriteniet li "biex parti konvenuta tigi deskritta bhal li

ta' sottomissjonijiet

m'ghandhiex 'locus standi' fil-gudizzju billi mhux legittimu kontradittur, il-kwistjoni trid tkun verament wahda li ma tkunx tirrigwardah bhallikieku kienet 'res inter alios acta."

Jigi osservat, li l-pretensjoniet tar-rikorrent, fit-talbiet mertu tal-vertenza odjerna jirrigwardaw dar koncessa lill-istess Dottor David Buttigieg Chetcuti ghalih u ghall-familja tieghu precedentement ghat-tluq mid-dar tal-intimat, wara li nqala' l-inkwiet maritali.

Dan qed jinghad ghaliex jirrizulta car mir- rizultanzi fattwali tal-kaz li l-koncessjoni tal-fond b'mera tolleranza inghatat lil iben il-genituri tar-rikorrenti biex jghix

14 ta' Novembru 2017

mal-familja tieghu hemm.

Difatti, l-iskrittura esebita a fol 17 fejn hemm kjarifikat li ma kellu l-ebda titolu fuq dak il-fond hija ffirmata minn Dottor David Buttigieg Chetcuti innifsu.

Ghalhekk kien direttament involut fil-koncessjoni tal-fond li nghatat, u kien biss konsegwentement ghat-tilwim maritali, li David Buttigieg Chetcuti telaq u abbanduna d-dar in kwistjoni.

Illi l-bazi legali ghat-talba hija d-dritt ta' proprjeta' vantata mill-atturi li, flimkien mal-intimat, huma eredi fi kwoti indaqs u indivizi tal-wirt tal-genituri taghhom, il-mibkija Prim Imhallef Emeritus Hugh Buttigieg Chetcuti u martu Marian Buttigieg Chetcuti.

L-atturi huma wkoll il-beneficjarji ta' prelegat tal-proprjeta` de quo.

Hu pacifiku li sallum, l-atturi ghadhom ma gewx immessi fil-pussess tal-fond, tant li tali talba hija dedotta fi proceduri il-Qorti (Rik.Gur.515/2015/LSO).

Ghalhekk din il-Qorti taqbel mal-argument kif sottomess fin-nota ta' sottomissjonijiet tar-rikorrenti, billi mhuwiex ghal kollox korrett meta l-intimat ighid li mhuwiex proprjetarju tal-imsemmi fond stante li dan il-fond jifforma parti mill-wirt mholli mill-genituri thalla bi prelegat tieghu, specifikatament lir-rikorrenti.

Fil-kaz Grech Cascun vs Grech Pisani deciza mill-Qorti tal-Appell fit-3 ta' April 1964, inghad:

"Evidentement, id-dikjarazzjoni ta' dik l-istess domanda mitluba kienet tolqot is-sidien kollha, kompriz dak li ma tal-kawza ghaliex anke dan kien ssemmiex legittimu kontradittur.

Kif inhu sew maghruf biex gudizzju

14 ta' Novembru 2017

l-presenza

integru hu necessarju

jkun kollha."

fil-konfront

"il-litis konsorzju bejn dawk kollha li huma partecipi hu necessarju".

Din il-Qorti ma tikkondividix it-tezi sollevata mill-intimat f'din l-eccezzjoni.

Illi taqbel, ma dak sottolineat fin-nota ta' sottomissjonijiet tar-rikorrenti, li kieku dan il-kaz ma kienx tal-intimat Dottor David ipprezentat ukoll Harding, il-gudizzju ma kienx ikun integru in kwantu li huwa komproprjetarju tal-fond u li l-pussess tal-istess ghadu ma giex rilaxxjat lir-rikorrenti qua prelegatarji.

Fid-dawl ta' dan u tal-insenjament sucitat, l-argument imressaq permezz tal-eccezzjoni li mhuwiex il-legittimu kontradittur, ma jregix u l-ewwel eccezzjoni qed tigi respinta.

Isegwi li l-eccezzjonijiet l-ohra, konnessi u konsegwenzjali ghall-ewwel eccezzjoni huma wkoll respinti.

It-tieni u t-tielet eccezzjonijiet, fil-verita', huma biss stqarrijiet ta' fatt li mhumiex r-raba' eccezzjoni filwaqt jikkonsisti li huwa mhuwiex proprjetarju, m'ghandux il-pussess u lanqas id-detenzjoni tal-fond in kwistjoni.

Din il-Qorti gja ppronunzjat ruhha dwar il- komproprjeta' tal-fond, u fil-fehma taghha, dan hu bizzejjed biex jillegittima lill-intimat f'din il-kawza.

ikkontestati, filli

14 ta' Novembru 2017

Ghal dawn il-motivi dawn l-eccezzjonijiet, u cioe`, it-tieni, it- tielet u r-raba', qed jigu wkoll respinti.

Il-hames eccezzjoni tal-intimat - spejjez Illi rigward il-hames eccezzjoni, din il-Qorti taqbel ma' dak sottomess mir-rikorrenti li l-intimat li l-Avukat Buttigieg Chetcuti bhala werriet ghazel li ma jipprocedix ghall-izgumbrament tal- intimati l-ohra flimkien ma' hutu.

Ghalhekk ghandu jerfa' r- responsabbilita' ghall-ispejjez ukoll gjaladarba ghazel dan it-triq, ben sapendo li l-intimati l-ohra kienu qed jokkupaw il- fond minghajr titlu, kif stqarr hu stess fl-atti tal-kawza.

Madanakollu din il-Qorti ser tuza d-diskrezzjoni taghha fit- termini tal-artikolu 223 tal-Kap 12 tal-Ligijiet ta' Malta stante li fisikament gja vvaka mid-dar u tordna li l-intimat ibaghti l-ispejjez tieghu biss.

L-ewwel eccezzjoni tal-intimata Susan Lena Marlow u ta' binha Julian David Buttigieg Chetcuti.

Illi gie preliminarjament eccepit sabiex issir korrezzjoni fl- okkju stante li l-intimata m'ghadhiex tipprattika bhala Nutar, izda bhala avukat, ghalhekk qed tintalab korrezzjoni f'dan is-sens.

Dan ma giex ikkontestat.

Illi l-Qorti hawnhekk qed tilqa' din l-eccezzjoni u tordna korrezzjoni fl-okkju u tordna z-ziediet kull fejn hu mehtieg fl- atti fis-sens li l-kliem "in-Nutar Susan Lena Marlow" jigu

14 ta' Novembru 2017

sostitwiti bil-kliem B'hekk, l-ewwel eccezzjoni tal-intimati hija ammessa.

Dritt – Kommodat: Illi l-intimati Susan Lena Marlow u Julian David Buttigieg Chetcuti qed jivvantaw titolu ta' kommodat fuq l-imsemmi fond 107 gja 51, triq Guze Howard L-Imdina.

L-artikolu 1824 tal-Kap 16 jipprovdi: "Il-kommodat jew self ghall-uzu hu kuntratt li bih wahda

mill-partijiet tikkunsinna haga lill-parti l-ohra, sabiex din tinqeda biha, bla hlas, ghal zmien jew ghal uzu determinat, bl-obbligu ta' dak li jirciviha li jrodd il-haga nfisha."

Ir- rekwiziti ghal dan l-istitut huma tnejn: - il-gratuwita` tal-prestazzjoni tal-haga, u - iz-zmien jew uzu determinat.

Hu pacifiku fil-gurisprudenza nostrana, li: "ma jista' qatt

ikun dubitat illi l-kommodat ghandu inerenti fih karattru fiducjarju.

Dan ghaliex hu essenzjalment gratuwitu.

Effettivament il-kawza tal-ftehim tikkwalifika l-kommodat bhala kuntratt ta' tgawdija bazat fuq il-gratuwita` tal-uzu tal- haga."

14 ta' Novembru 2017

Fil-kaz imsemmi Driver v Driver il-Qorti kompliet:

"Ma jista' qatt ikun dubitat illi l-kommodat ghandu inerenti fih karattru fiducjarju.

Dan ghaliex huwa essenzjalment gratuwitu.

Effettivament il-kawza tal-ftehim tikkwalifika kommodat bhala kuntratt ta' tgawdija bazat fuq il-gratuwita` ta' l-uzu tal-haga.

Naturalment din il-kawza tiddistingwi ruhha mill-motivi li jistghu jkunu ir-rizultat ta' rabtiet affettivi u familjari jew ta' rikonoxxenza.

Tali motivi, pero`, ma ghandhom ebda rilevanza guridik."

"In kwantu l-kuntratt hu wiehed gratuwitu dan jikkomporta sagrificcju ekonomiku ghall-kommodant u allura l-partijiet jistghu jiftehmu pattijiet accidentali tieghu, ad ezempju, il- fissazzjoni ta' terminu finali jew xi kondizzjoni rizoluttiva.

Li jfisser li l-haga trid tigi restitwita lura fl-iskadenza taz-zmien pattwit jew meta tavvera ruhha l-kondizzjoni rizoluttiva, kif imfissra fl-Artikolu 1066 tal-Kodici Civili."

"Ta' min jirrileva illi iz-zmien jista' jkun espress jew dedott implicitament mill-uzu tal-haga.

Fl-assenza ta' zmien espress il-kommodat hu intiz li gie konvenut ghat-terminu necessarju li jikkonsentixxi lill-kommodatarju li jisserva bil- haga ghall-uzu stabbilit.

Ghall-ezami aktar approfondit fuq din it-tema ara sentenzi fl-ismijiet "Fortunato Marlow et - vs- Joseph Marlow", Appell Inferjuri, 1 ta' Novembru 2001 u "Lorenzo Camilleri Despott proprio et nomine vs- Mary Camilleri Despott", Appell Inferjuri, 6 ta' Ottubru 2004."

"Hu biss fejn mhux possibbli li jigi determinat iz-zmien, lanqas permezz ta' l-uzu, illi allura hu ritenut li jissussisti l-

14 ta' Novembru 2017

kommodat bla determinazzjoni ta' zmien, ossija precarium li, ghalkemm affini mal-kommodat, jiddifferenza ruhu minnu ghall-fatt li l-kommondanti hu fakoltizzat bil-ligi li jitlob u jirrikjama r-restituzzjoni tal-haga f' kull zmien."

Ukoll, fis-sentenza, Maria Corrieri Dela vs Anthony Corrieri Dela et, deciza mill-Qorti tal-Appell fit-28 ta' April 2004, gie affermat li l-karattru essenzjali tal-kommodat huwa gratuwita` tal- (Vide wkoll Robert Van Der Groen vs prestazzjoni Francesco Downham, Appell Kummercjali, deciz fis-16 ta' Dicembru 1949).

Ghar-rigward tal-element taz-zmien jew uzu determinat, fil- kaz Mary Vassallo Bondin vs Guza Bonello Cortis et deciza mill-Qorti tal-Appell Inf. fis-7 ta' Dicembru 2005, gie spjegat id- distinzjoni bejn detenzjoni ta' haga b'titolu ta' kommodat u disponibilita` tal-fond bil-bwona grazzja tal-proprjetarju:-

"A differenza tad-detenzjoni tal-haga b'titolu ta' kommodat, tal-fond bil-bwona grazzja ossija bit- id-disponibbilita`

14 ta' Novembru 2017

tolleranza tal-proprjetarju tal-fond hi karaterizzata mill- il-prekarju intenzjoni. sakemm jibqghu jezistu jiggustifikaw il-godiment fuq il-haga izda, una volta l-volonta` tal-koncediment li jtemm ir-rapport issir maghrufa, dan igib ic-cessazzjoni ta' dan l-istess dritt ta' tgawdija u mhux mistenni jew tollerat min, b'approfittar, jippretendi li jivvanta drittijiet proprji, li ma baqalux.

L-unika obbligu tieghu jibqa' dak tar-restituzzjoni lura tal-haga lil koncedenti."

Kaz iehor li ddistingwa l-kommodat mill-prekarju hu Martin Bal vs Joseph Sciberras Mifsud 1100/2009/1, deciz mill-Qorti tal-Appell, fit-18 ta' Lulju 2014, fejn gie citat l-artikolu 1839 tal-Kodici Civili li jiddisponi:

"il-prekarju huwa l-istess kuntratt ta' self ghall-uzu mfisser fl-artikolu 1824, izda b'din id-differenza biss, illi dak li jislef il-haga jibqa' fis-setgha li jehodha lura meta jrid."

Skont il-kaz Mercieca Utrinque deciza mill-istess Qorti fl-1 ta' Novembru 2000, "iz-zewg modalitajiet possibbli tal-

kuntratt tal-kommodat, kemm dik relatata maz-zmien u dik relatata mal-uzu, jistghu jezistu independentement minn xulxin u wahda ma hijiex necessarjament marbuta ma' l- ohra.

Il-partijiet jistghu ghalhekk jiftehmu zmien li fih il- kommodat kellu jiftehmu x'uzu jipperdura, bla ma determinat kellu jsir mill-haga kunsinnata b'self u vici versa."

(Ara wkoll Mary Albani vs David Ricca, P.A. 196/11 (JA) deciza fit-30 ta' April 2012.

14 ta' Novembru 2017

Illi fil-kaz in kwistjoni, qed jintalab l-izgumbrament mill- imsemmi fond proprju ghaliex il-fond de quo gie intestat lir- rikorrenti b'titolu ta' prelegat permezz tat-testment unica charta tal-genituri taghhom.

Illi l-intimat Dottor David Buttigieg Chetcuti innifsu kkonferma, kemm fl-eccezzjonijiet u fix- xhieda tieghu li hu m'ghadux joqghod fid-dar in kwistjoni u dan sehh bosta snin ilu proprju meta missieru qallu biex johrog.

F'dak il-kaz, l-attur ipproceda kontra l-mara ta' ibnu ghall- izgumbrament u din eccepiet li kellha titolu ta' kommodat.

Il-Qorti tal-Appell irrevokat is-sentenza u laqghet it-talba attrici billi kkonsidrat li l-qofol tal-kwistjoni kienet jekk il- konvenuta f'dak il-kaz kellha relazzjoni guridika mal-attur.

Illi gie konkjuz mill-Qorti tal-Appell li l-kommodat jekk ezista, kien bejn l-attur u ibnu, u ftehim li permezz tieghu genitur jippermetti lil xi hadd minn uliedu biex imur jabita go fond proprjeta` tieghu biex ighix mas-sieheb jew siehba tieghu, isir appuntu bejn il-genitur u ibnu jew bintu u mhux mas-sieheb.

Illi l-fatti mhumiex ghal kollox identici mal-fatti tal-kawza odjerna, izda jghodd l-applikazzjoni tal-principju dwar ir-relazzjoni guridika mahluqa bejn il-missier u l-iben f'dan il-kaz, ad eskluzzjoni ta' martu u ibnu.

Fattispecje tal-kaz in ezami: Illi fil-kaz taht ezami, l-intimata sostniet li ilha toqghod fl- imsemmi fond sa minn Settembru 1996, u dan fuq xewqa tal-genituri li kienu qalulhom li jistghu jibqghu jirrisjedu f'dak il-fond kemm kellhom bzonn u sakemm riedu, tant li qatt ma sar tentattiv

14 ta' Novembru 2017

hawnhekk

da parti taghhom biex jivvakaw minn dan il-fond.

Kwindi, l- intimata qed tivvanta t-titolu ta' kommodat.

Dan jghodd ukoll ghal binha.

Illi jinghad fl-ewwel lok, li hu pacifiku li ma kien hemm l- ebda ftehim formali jew bil-miktub mal-intimata, kif ukoll, ma kien hemm l-ebda hlas ta' kera ghall-fond in kwistjoni, ghalhekk l-okkupazzjoni tal-fond kienet minghajr hlas ta' korrispettiv.

Illi dak li johrog mill-fatti u mill-provi huwa kwadru tal-Prim Imhallef Emeritus Hugh Buttigieg Chetcuti bhala bniedem metikoluz li skrupolosament iddokumenta kull fatt, u nizzel bil-miktub dik li kienet ir-rieda tieghu dwar ir-rilaxx ta'dan il-fond.

Il- Qorti ghas-segwenti riferenza li huma determinanti ghall-apprezzament dokumenti taghha dwar il-kaz u dwar il-verosimiljanza tal-verzjoni attrici: 1.

Ix-xiri tal-fond mill-Imhallef Buttigieg Chetcuti u martu Marian Buttigieg Chetcuti b'kuntratt tad-29 ta' Awwissu 1996 fl-atti tan-Nutar Dottor Schembri Mifsud Bugelli, akkwistat esklussivament bi flus il- genituri tal-intimat Dr David Buttigieg Chetcuti.

B'hekk dan il-fond gie eskluz mill-komunjoni tal-akkwisti bejn l-intimat u martu u konsegwentement gie eskluz mill-patrimonju tal-intimata.

Difatti l-konjugi David u Susan Lena Buttigieg Chetcuti ma hallsu l- ebda flejjes ghall-akkwist u d-depozitu li kienu hallsu fuq l- ewwel konvenju, li imbaghad thassar, gie rifuz lilhom.

L-iskrittura datata nhar is-16 ta' Settembru 1996, circa hmistax wara l-akkwist, iffirmata mill-Avukat David Buttigieg Chetcuti

14 ta' Novembru 2017

tiddokumenta minghajr

bhala kondizzjoni ghall-konsenja tac-cwievet tal-fond.

Din l- l-iskrittura intenzjoni tal-Imhallef Buttigieg Chetcuti u ta' martu li jhallu lil binhom u lill-familja tieghu jokkupaw il-fond fuq mera tolleranza.

F'din l-iskrittura l-intimat obbliga ruhu li jrodd lura l-fond fuq semplici rikjesta tal-genituri tieghu jew tas-successuri fit- titlu taghhom.

Id-dokument datat nhar id-19 ta' Jannar 2007 fejn il- Prim Orsini ha hsieb li jerga' ifakkar lill-intimata u b'hekk rega' ddokumenta bil-miktub, li hi kienet qed tokkupa l-fond bla titlu.Il-Qorti hawn ticcita testwalment "I refer to the two

Ma jirrizultax li l-intimata oggezzjonat jew ikkontradixxiet lill- Imhallef meta baghat dik l-ittra dwar il-kwistjoni ta' titlu u wisq inqas jirrizulta li vvantat xi dritt ta' kommodat mieghu.

It-testment unica charta tal-konjugi Buttigieg Chetcuti datat is-17 ta' Jannar 2012 li permezz tal-istess id-dar imsemmija giet mhollija b'titolu ta' prelegat lill-atturi ai termini tas-seba' artikolu tal-istess testment fejn il-fond jinsab deskritt bhala "franka u libera".

(Sottolinear ta' din il-Qorti).

Illi fid-dawl ta' dan kollu hija ghal kollox inverosimili u xejn kredibbli t-tezi tal-intimati Susan Lena Marlow u Julian David Buttigieg Chetcuti li l-Imhallef Buttigieg Chetcuti, li kien tant skrupoluz kif gja premess, li ha hsieb li jnizzel kollox bil-miktub biex ihalli

14 ta' Novembru 2017

xhiedha konkreta tal-intenzjonijiet tieghu, baqa' sajjem milli jiddokumenta bil-kitba xi tibdil fl-intenzjoni tieghu dwar in- natura tal-okkupazzjoni tal-intimati Susan Lena Buttigieg Chetcuti u binha.

Huwa pacifiku bejn il-kontendenti, infatti, li ma hemm l-ebda skrittura li tikkoncedi l-fond b'kommodat, jew li tista' tikkorrobora t-tezi tal-intimati.

Anzi, anke fejn il- konjugi Buttigieg Chetcuti setghu, u misshom jfissru li biddlu l-fehma dwar il-pussess tal-fond kif originarjament koncess, proprju permezz tal-ahhar espressjoni tal-volonta' taghhom, it- testment, ma jsemmu xejn.

Anzi, ghall-kontrarju, rega' hemm precizat li d-dar qed tithalla bi prelegat bhala franka u libera.

Illi jinkombi fuq l-intimati Susan Lena Marlow u Julian David Buttigieg Chetcuti li jippruvaw l-allegazzjoni taghhom - piz li fil- fehma ta' din il-Qorti, ma giex soddisfatt sal grad rikjest bil- ligi.

L-iskrittura l-ebda interpretazzjoni ohra ghajr li David Buttigieg Chetcuti kien qed jinghata c-cwievet taht titlu ta' mera tolleranza biex joqghod hemm flimkien mal-familja tieghu.

F'din l-iskrittura, hemm il-firem tal-genituri tieghu, kif ukoll ta' Dottor David Buttigieg Chetcuti, kif ikkonfermata minnu stess fix-xhieda viva voce.

Skont dan il-ftehim, hu u l-familja tieghu kienu qed jokkupaw dan il-fond minghajr titolu, u li kemm-il darba jkun hemm talba ghar-ripreza tal-fond, kellhom jirritornaw lura l-fond.

Dan jenforza l-argument li fid-dawl ta' l-ezistenza ta' skrittura bhal din, ma jistax jinghad li fond inghata b'kommodat.

Ta' rilevanza wkoll f'dan l-isfond kollu huwa l-fatt li qabel ma ffirma l-iskrittura ma' ibnu f'Settembru 1996, il-Prim Imhallef kien ikkonsulta man-Nutar Gerard Mc Donnell Ducker

14 ta' Novembru 2017

biex jassigura ruhu li dak li nizzel fl-iskrittura ma jhalliex xi ekwivoku dwar li bil-koncessjoni ma kien qed jghaddi l- ebda titlu ghall-fond.

Inoltre xejn ma jiswa dak li xehed l-Avukat Buttigieg Chetcuti dwar l- allegat konversazzjoni li sehhet bejn il-genituri tieghu fil- presenza ta' ohtu Karin Mc Donnell Ducker.

Dan ghaliex f'dokument ipprezentat minnu f'kawza ohra bejnu u bejn hutu, kif hu stess ikkonferma f'din il-kawza, ghall-kuntrarju qal li "Dr Sue Marlow has no title to this property." (fol 56) .

Ikkonferma li dan id-dokument gie esebit fil-kawza l-ohra biss xi sena u nofs ilu.

Bhala bniedem legali din il-Qorti temmen li jifhem it-tifsira u l-konsegwenzi tal-istqarrija tieghu li l-ex martu kienet qed tokupa fond "bla titlu".

Lanqas, kif gja kkonstatat, ma tista' tigi accettata t-tezi tal- intimata li thalliet tghix fid-dar sakemm riedet.

Illi l-intimata fil-fatt xehdet, in kontro-ezami, li r-ragunijiet ghaliex irrifjutat il-fond offrut lilha fil-Belt, kien ghaliex ma kellhiex flus biex taghmel l-ispejjez necessarji fih u kienet qalet li ladarba l-fond in kwistjoni, fejn kienet tirrisjedi, kien zewg kantunieri boghod mid-dar tal-genituri tar-rikorrenti, kien ahjar li tibqa' tirrisjedi hemm sabiex binha Julian ikun jista' jmur izur lin-nanniet aktar spiss.

Jidher li dawn ir- ragunijiet kienu gew accettati dak iz-zmien, u l-intimata thalliet tkompli tirrisjedi hemm ma' binha.

Illi din il-Qorti ghandha biss il-kelma taghha u ta' binha dwar dak li ghadda bejniethom u l-konjugi fl-laqgha li allegatament sehhet fis-sena 2013.

Izda fil-kwadru tal-

14 ta' Novembru 2017

insistenza murija mill-Prim Orsini Buttigieg Chetcuti li jiddokumenta l-fatti u ma jhalli xejn ghall-ekwivoku, dak li stqarret Susan Lena Marlow m'hi xejn kredibbli.

Din il-Qorti hija konvinta li kieku kien minnu dak li qed tallega, l-Prim Orsini kien ihalli evidenza tal-bidla fl-intenzjoni tieghu u ta' martu u jifformalizza kollox bl-iskritt.

Multo magis meta ddeskrivew id-dar fit-testment bhala franka u libera u ddokumenta l- kontenut telefonici mal-intimata, rapportati fid-dokument tad-19 ta' Jannar 2007 fejn rega' insista mal-intimata, din id-darba wara li ibnu kien gja telaq mid-dar, li hi ma kellhiex titlu ghad-dar.

F'dik l-ittra l- Imhallef Buttigieg Chetcuti kiteb hekk:

tal-konversazzjonijiet

Huwa minnu li l-iskrittura iffirmata bejn il-partijiet torbot u ghandha forza ta' ligi bejn il-persuni li ffirmaw dik l- iskrittura.

Izda din l-iskrittura ghandha piz probatorju qawwi in kwantu li tevidenzja l-intenzjoni tal-genituri tal-kontendenti ahwa Buttigieg Chetcuti meta kkoncedew l-uzu tal-fond.

Din l-iskrittura lill-Dr saret kontestwalment mal-konsenja

14 ta' Novembru 2017

il-kliem

firmatarja,

David Buttigieg Chetcuti, xi hmistax qabel mal-konjugi dahhlu jabitaw fil-fond.

Dan isahhah it-tezi li l-iffirmar tal-iskrittura kienet pre-kondizzjoni ghall-uzu tal-fond mill-Avukat Buttigieg Chetcuti u l- familja tieghu.

Ghalhekk minkejja li Susan Lena Buttigieg Chetcuti ma huma manifestament cari u juru li ma kien hemm l-ebda intendiment ta' koncessjoni b' kommodat la lil ibnu u lanqas lill-familja tieghu.

Nonostante li kien biss David Buttigieg Chetcuti li ffirma l-iskrittura datata 16 ta' Settembru 1996 huwa eskluz il-kommodat, kemm f'hajjet il-genituri tar-rikorrenti u kif ukoll wara mewthom, kif hu ribadit fl-istess skrittura.

Dan jorbot tabilfors lill-familja tal-Avukat Buttigieg Chetcuti li dahhlet tokkupa l-fond abbasi ta' tali skrittura, u dan in mankanza ta' prova cara li sar ftehim iehor mal-genituri tieghu.

Fid-dawl tas-suespost din il-Qorti hija soddisfatta li t-tezi tal-intimata Susan Lena Marlow u Julian David Buttigieg Chetcuti il-kawza.

Anzi, hija ma ssibx konfort mill-provi pjenament kontradetta minn skorta ta' provi aktar verosimili fic-cirkostanzi kollha tal-kaz.

Ghaldaqstant, tichad it-tieni, t-tielet u r-raba' eccezzjoni tal-intimati l-Avukat Susan Lena Marlow u ta' binha Julian David Buttigieg Chetcuti.

Illi ghalhekk ghal dawn il-motivi, din il-Qorti, taqta' u tiddeciedi, billi tichad l-eccezzjonijiet tal-intimati ghajr ghall-ewwel eccezzjoni tal-intimata Susan Lena Marlow u

14 ta' Novembru 2017

Julian David Buttigieg Chetcuti fejn ordnat il-korrezzjoni mitluba fl- okkju tal-kawza, u tilqa' t-talba tar-rikorrenti fil-konfront tal- intimati Dottor Susan Lena Marlow u Julian David Buttigieg Chetcuti, billi l-Avukat David Buttigieg Chetcuti gja ivvaka l-fond in mertu, u konsegwentement tordna lill-intimati Dottor Susan Lena Marlow u Julian David Buttigieg Chetcuti biex jizgumbraw mill-fond 107 gja 51, f'Guze` Howard Street, L-Imdina fi zmien perentorju ta' xaharejn millum stante li qed jokkupaw il-fond b'mera tolleranza.

L-ispejjez jithallsu mill-intimati Dottor Susan Lena Marlow u binha Julian David Buttigieg Chetcuti solidalment bejniethom filwaqt li l-Avukat Dr. David Buttigieg Chetcuti ibaghti l-ispejjez tieghu.

14 ta' Novembru 2017 Josette Nugent Deputat Registratur 14 ta' Novembru 2017

14 ta' Novembru 2017


FIL-QORTI TAL-MAGISTRATI (MALTA)

Seduta ta' nhar l-Erbgha 14 ta' Novembru, 2018

Neville Vouyouka f'ismu propju u ghan-nom ta'

Il-Qorti rat ir-rikors ta' l-attur fejn talab li s-socjeta' konvenuta tigi kkundannata sabiex

thallas lill-attur is-somma ta' sitt elef, disa' mija u tmienja u tmenin Ewro u tnax-il centezmu

(€6,988.12), ekwivalenti ghall-tlett elef Liri Maltin (Lm3,000) bilanc minn somma akbar

dovut mis-socjeta' konvenuta bhala prezz ta' 'Air Conditioning Units' suppliti u installati

skond kuntratt tat-12 ta' Novembru, 2003 li kopja tieghu giet esebita mar-rikors promotur u

Bl-ispejjez inkluzi dawk tal-ittra ufficjali numru 5839/07 Dok.

'B', u bl-imghax legali mit-12

ta' Novembru 2005 sal-jum tal-pagament effettiv kontra s-socjeta' konvenuta.

Rat ir-risposta ta' Drawbridge Limited fejn eccepiet:

Illi preliminarjament, l-azzjoni tal-attur proprio et nomine hija intempestiva stante illi l-istess

attur ghadu ma espletax l-inkarigu moghti lilu u dan minkejja illi kellu terminu prefiss ghal

dan il-ghan;

Illi fit-tieni lok u minghajr pregudizzju ghall-premess it-talba tal-attur proprio et nomine hija

infondata fil-fatt u fid-dritt stante illi l-installazzjonijiet u x-xogholijiet illi l-attur intrabat illi

jaghmel ghadhom ma gewx kompletati, u parti mill-istallazzjonijiet u xogholijiet ezegwiti ma

sarux skond is-sengha u l-arti u ma sarux skond il-pattijiet miftiehma, kif ser jigi ppruvat

waqt it-trattazzjoni tal-kawza;

Illi in oltre, u minghajr pregudizzju, numru mill-air-conditioning units suppliti mill-attur

proprio et nomine ma jahdmux sewwa jew ma gewx installati kif titlob is-sengha u l-arti tant

illi jew ma jkesshux jew iqattru l-ilma b'mod illi kkagunaw u ghadhom qed jikkagunaw hsara

fil-proprjeta' tal-kumpannija konvenuta kif ser jirrizulta mill-provi;

Illi minkejja diversi interpellazzjonijiet l-attur ghadu ma kkonsenjax ir-remote controls u l-

garanziji ta' diversi mill-air-conditioning units li gew installati u ghalhekk ukoll it-talba

ghall-hlas min-naha tal-attur, barra milli hija intempestiva hija wkoll infondata fil-fatt u fid-

Illi kif jirrizulta mill-kuntratt ezebit mill-attur proprio et nomine stess huwa kien marbut illi

jespleta l-inkarigu moghti lilu sa mhux aktar tard mit-30 ta' Awwissu, 2004, u fin-nuqqas

intrabat illi jhallas penali ta' tletin lira (Lm30) kuljum (ekwivalenti ghal €69.88 kuljum) lill-

kumpanija ntimata u ghalhekk peress illi l-attur proprio et nomine ghadu ma espletax l-

inkarigu moghti lilu, sad-data ta' llum l-istess attur huwa debitur fil-konfront tal-kumpannija

ntimata f'ammont ferm akbar minn dak illi qed jitlob l-attur u ghalhekk il-kumpanija ntimata

ser tirreklama l-hlas ta' l-istess penali permezz tal-kontro-talba odjerna (li ser tigi limitata

ghal talba ghal hlas ta' hdax-il elf sitt mija sitta u erbghin Euro u sitta u tmenin centezmu

Ghaldaqstant ghar-ragunijiet fuq imsemmija b'riserva ghal eccezzjonijiet ulterjuri jekk ikun

il-kaz, it-talbiet tal-attur proprio et nomine ghandhom jigu michuda kontra tieghu bl-ispejjez

inkluz tan-nota responsiva pprezentata fir-registru tal-Qorti fid-29 ta' Ottubru, 2007.

Rat il-kontro-talba tas-socjeta' rikonvenzjonanta Drawbridge Limited fejn esponiet :

Illi permezz ta' ftehim iffirmat bejn il-partijiet fit-12 ta' Novembru, 2003 (kopja pprezentata

mal-atti tar-rikors odjern u mmarkata Dok A) l-attur rikonvenzjonat intrabat illi jipprovdi lill-

kumpannija mittenti total ta' tlieta u hamsin (35) airconditioning unit u illi jinstalla l-istess

Illi fl-istess ftehim, kif jirrizulta fit-tielet pagna tieghu, l-partijiet ftiehmu illi x-xogholijiet

jistghu jibdew fl-24 ta' Lulju, 2004 u ghalhekk ix-xogholijiet kellhom jitlestew sa mhux aktar

tard mill-24 ta' Awwissu, 2004;

Illi skond l-istess ftehim, f'kaz illi l-attur ma jespletax l-istallazzjonijiet kollha fiz-zmien

mifthiem huwa jkun tenut ihallas penali ta' tletin lira Maltin (LM 30) kuljum, ekwivalenti

ghal (sic) disa' u sittin Euro u tmienja u tmenin centezmu (€69.88) – ghal kull gurnata bejn il-

25 ta' Awissu, 2004 u d-datat ta' llum, liema ammont jeccedi sewwa l-kompetenza ta' din il-

Illi sabiex din l-Onorabbli Qorti tkun tista' tiehu konjizzjoni ta' dina l-kontrotalba l-

kumpanija rikonvenzjonata qed tirrestringi t-talba taghha fil-konfront tal-attur proprio et

nomine ghas-somma ta' hdax-il elf sitt mija sitta u erbghin Euro u sitta u tmenin centezmu

kuntrattwali dovuti mill-istess attur lill-kumpannija mittenti;

Ghaldaqstant ghar-ragunijiet fuq imsemmija l-kumpannija rikonvenzjonanti titlob bir-rispett

illi dina l-Onorabbli Qorti joghgobha tordna lill-attur proprio et nomine ihallas lill-

kumpannija rikonvenjonanti s-somma ta' hdax-il elf sitt mija sitta u erbghin Euro u sitta u

rapprezentanti penali ghal dewmien fl-espletazzjoni ta' installazzjoni ta' airconditioning units

dovuti mill-istess attur rikonvenzjonat lill-kumpanija rikonvenzjonanta a tenur ta' ftehim

datat 12 ta' Novembru, 2003.

Bl-ispejjez kontra l-attur rikonvenzjonat.

Rat ir-risposta ta' l-attur proprio et nomine ghar-rikors ghall-kontro-talba maghmula mis-

Illi preliminarjament, il-kontrotalba kif ukoll ir-risposta tal-kumpanija Drawbridge Limited

hija nulla, irrita u inammissibbli stante li dawn gew ipprezentati wara it-terminu lilhom

prefiss mill-Qorti b'digriet tal-5 ta' Marzu 2008 u permezz ta' rikors ipprezentat

kontestwalment, l-esponent qed jitlob l-isfilz tar-risposta u tar-rikors tal-kontrotalba;

Illi subordinatament u minghajr ebda pregudizzju, kienet is-socjeta' konvenuta illi naqset

mill-obbligi taghha, inkluzi dawk li tipprepara il-blokki fejn kellhom jigu installati l-

airconditioning units kif obbligat ruhha bl-Artikolu 2(b) tal-kuntratt ezibit bhala Dok, « A »

Illi, subordinatament u minghajr ebda pregudizzju, is-socjeta konvenuta kienet u ghadha

inadempjenti fil-hlas kif stipulat fl-imsemmi kuntratt ;

Illi, subordinatament u minghajr ebda pregudizzju, kienet l-istess s-socjeta konvenuta li

minflok ma segwit il-kuntratt u lestit il-blokki biex jigu installati l-airconditioning units, wara

t-30 ta' April 2004 infurmat lill-attur proprio et nomine illi hija tixtieq illi l-airconditioning

units jigu installati progredatament hekk kif tlesti blokk wiehed wara l-iehor biex ikunu

jistghu jinbieghu u l-attur nomine kellu jakkomoda wkoll tali rikjesta espressa tas-socjeta'

konvenuta u ghalhekk sehhet novazzjoni.

Illi subordinatament u minghajr ebda pregudizzju, il-kontrotalba hija msejjsa fuq il-qerq tas-

socjeta' konvenuta li wara illi ghamlet snin inadempjenti fil-hlas ta' dawk minnha dovut, bis-

airconditioning unit, u anzi tevita rikjesti repetuti biex tali installazzjoni ssir da parti tal-attur,

issa issejjes kontrotalba bbazata fuq penali.

Rat illi permezz ta' digriet tal-11 ta' Lulju 2008, il-Qorti cahdet ir-rikors tal-attur sabiex jigu

sfilzati r-risposta u l-kontrotalba tas-socjeta' konvenuta, u ghalhekk l-ewwel eccezzjoni preliminari fir-risposta tal-attur ghall-kontro-talba giet survolata;1

23A tal-process.

Semgħet ix-xhieda, rat id-dokumenti u l-atti kollha pprezentati;

Rat in-noti ta' sottomissjonijiet tal-partijiet;

Ikkunsidrat:

Hemm divergenza bejn il-partijiet dwar il-fatti li taw lok ghal din il-vertenza.

intendiment tal-konsiderazzjonijiet taghha, il-Qorti l-ewwel se taghmel rassenja fuq il-fatti li

fuqhom m'hemmx kontestazzjoni, imbaghad se taghti fil-qosor il-versjoni tal-fatti ta' kull

Huwa pacifiku bejn il-partijiet illi:

Fit-12 ta' Novembru 2003, l-attur li jezercita l-kummerc taht l-isem Express

Refrigeration Services u s-socjeta' konvenuta iffirmaw skrittura fejn l-attur obbliga

ruhu li jisupplixxi u jistalla 24-il air-conditioning units ta' 12,000 BTU kull wiehed

kif ukoll 11-il air-conditioning units ta' 24,000 BTU kull wiehed u dana ghal prezz globali ta' LM8,000.2 Dawn l-air conditioning units kellhom jigu installati go blokk

ta' appartamenti gewwa l-Qawra, appartenenti lis-socjeta konvenuta.

Il-pagament ta' LM 8,000 lid-ditta attrici kellu jsir bil-mod segwenti: LM 1,000 kellu

jithallas mal-iffirmar tal-ftehim; LM 3,000 fi Frar 2004, LM 2,000 wara l-istallazzjoni

ta' nofs l-ordni jew fi zmien sentejn minn meta giet iffirmata l-iskrittura, liema wahda

tavvera ruhha l-ewwel; LM 1,500 meta l-istallazzjoni ta' l-air-conditioning units

kollha tkun kompleta jew fi zmien sentejn minn meta giet iffirmata l-iskrittura, liema

wahda tavvera l-ewwel; u r-rimanenti LM 500 fuq il-commissioning ta' l-air-

conditioning units jew fi zmien sentejn minn meta giet iffirmata l-iskrittura jew minn

meta tlesta l-istallar ta' l-air-conditioning units kollha, liema wahda tavvera l-ewwel.

2 Ara l-ftehim bejn id-ditta attrici u s-socjeta' konvenuta mmarkat bhala Dok A a fol.

2 tal-process.

Klawsola 4 tal-ftehim tghid hekk: "4.

L-attur obbliga ruhu li jaghti lis-socjeta konvenuta garanzija fuq dawn l-air

conditioners ta' sitta u tletin (36) xahar u fuq il-"parts and labour."

Bhala stat ta' fatt dan ftehim gie mibdul bi ftehim bejn il-partijiet f'zewg aspetti.

L- ewwel wahda kienet li l-installazzjoni ma kellhix tibda qabel is-26 ta' Lulju 2004.5

Inoltre, il-partijiet kienu wkoll qablu li minflok ma l-attur jistalla l-units kollha tal-

blokk f'daqqa, għandu minflok jistallahom wara li s-soċjeta' konvenuta tbiegħ l- appartamenti rispettivi.6 Fi kliem ieħor, il-partijiet kienu qablu li s-soċjeta' konvenuta

kellha tavża lill-attur meta tkun biegħet xi appartament sabiex sussegwentement

jistalla l-units ta' l-airconditioner/s relattivi ghal dak l-istess appartament.

Fit-23 ta' Mejju 2005 il-partijiet iffirmaw kuntratt iehor fejn l-attur obbliga ruhu li

jissupplixxi lis-socjeta konvenuta sitt (6) air conditioners ohra ta' qisien differenti, go

blokk ta' appartamenti gewwa Il-Qrendi ghal prezz totali ta' LM 1305.00.

L-attur

installa dawn l-air conditioners waqt li kien ghaddej bix-xoghol tal-installar tal-air

3 Ara fol 3 tal-proċess.

4 Ara fol 4 tal-proċess.

5 Ara fols 38, 86 tal-proċess.

6 Ara fols 38, 86, 107 tal-proċess.

Verzjoni tal-attur.

Sa Dicembru 2005, l-attur kien installa l-air-conditioning units kollha hlief il-unit ta'

gewwa ta' wiehed minnhom, ghaliex is-socjeta' konvenuta qatt ma infurmatu meta u fejn irid jitwahhal.

Fil-fatt dan il-unit ta' gewwa baqa' ma twahhalx.7

Sa Dicembru 2005, is-socjeta konvenuta kienet hallset lis-socjeta attrici l-ammont ta'

LM 5000 u kien fadlilha thallas il-bilanc ta' LM 3000, li baqa' ma thallasx.

L-attur ma ikkonsenjax lis-socjeta' konvenuta r-remote controls ta' diversi air-

conditioning units li gew installati fil-blokk tal-Qawra.8

ilmentat mix-xoghol

L-attur irranga dawn il-problemi, pero is-socjeta konvenuta naqsitlu xi flus mill-prezz minhabba danni li sofriet.9

Verzjoni tas-Socjeta' Konvenuta

Is-socjeta' konvenuta irriskontrat problemi fl-air-conditioning units installati gewwa l-blokk ta' Il-Qrendi u dan kien jikkonsisti fl-ilma li kien johrog minn certu units10 liema hlas kien sar fi shih mis-socjeta' konvenuta.11

Minhabba dawn il-problemi, is-socjeta konvenuta sofriet xi danni.12

Jimmy Bonello, id-direttur tas-socjeta konvenuta, insista mal-attur li qabel ma

jissewwew il-hsarat fix-xoghol li kien ghamel fil-blokk ta' Il-Qrendi, is-socjeta konvenuta ma kienitx se thallas ghax-xoghol li sar gewwa l-Qawra.13

39 tal-process.

54 tal-process.

86 tal-process.

52 tal-process.

54 tal-process.

12 Ara l-fattura numru 058997 mahruga minn Act Operators Ltd mmarkata bhala Dok JV3 a fol.

61 tal-process.

54 tal-process.

Id-ditta attrici baqghet ma sewwietx il-hsarat li kien hemm gewwa l-blokk ta'

Il-Qrendi u ghalhekk is-socjeta' konvenuta kellha tqabbad terza persuna, u cioe lil Joseph Bonello sabiex jghamel ix-xogholijiet ta' riparazzjoni.14

Is-socjeta' konvenuta kellha thallas l-ammont ta' €1,048.22 sabiex jittrangaw id-

difetti fix-xoghol maghmul mill-attur fil-blokk ta' Il-Qrendi.15

L-attur installa numru ta' air-conditioning units fil-blokk tal-Qawra b'mod hazin, u is-

socjeta attrici kellha taghmel ir-riparazzjonijiet necessarji.

kellha tqabbad lil Joseph Bonello sabiex jinstalla l-air conditioning unit li ma kienx gie

installat mill-attur kif ukoll sabiex jixtri erba' (4) remote controls li ma kienx ikkonsenjalu l-attur.16

blokk tal-Qawra, kif ukoll isewwi ix-xoghol hazin maghmul mill-attur, fejn kien

L-ispejjez inkorsi mis-socjeta konvenuta ghar-riparazzjoni tad-difetti u l-

hsarat fix-xoghol li ghamel l-attur fil-blokk tal-Qawra, eskluzi r-remote controls kien jammonta ghal €1650.17

Konsiderazzjonijiet ta' din il-Qorti

Qabel tghaddi biex tikkonsidra l-mertu tal-vertenza, il-Qorti tixtieq taghmilha cara li minn

qari tar-rikors promotur kif ukoll mix-xhieda tal-attur, din l-kawza hija ibbazata fuq l-

iskrittura ta' bejn il-kontendenti tat-12 ta' Novembru 2003 – u cioe ix-xoghol li ghamel l-

attur fil-blokk tal-Qawra, u l-kontro-talba hija ibbazata biss fuq l-istess skrittura.

Konsegwentement, kwalunkwe lanjanza tas-socjeta konvenuta fuq ix-xoghol li ghamel l-attur

fil-blokk ta' Ir-Rabat (Għawdex) ai termini tal-iskrittura 23 ta' Mejju 2005 huma irrelevanti ghal fini

ta' din il-vertenza.

54 tal-process.

54 tal-process.

54 tal-process.

55 tal-process.

L-Eccezzjoni Preliminari tas-Socjeta konvenuta tal-Intempestivita' tal-Proċeduri Odjerni

L-ewwel eccezzjoni tas-socjeta konvenuta hija li l-attur ghadu ma espletax l-inkarigu lilu

moghti, u dan minkejja li kellu terminu prefiss ghal dan il-ghan.

L-attur mhux jikkontesta li hu ghad fadallu jwaħħal l-aħħar unit fuq in-naħa ta' ġewwa ta'

appartament tas-soċjeta' konvenuta, u għandu wkoll jikkonsenja numru ta' remote controls u

l-garanziji tal-airconditioning units lis-soċjeta' konvenuta.

ghaliex Jimmy Bonello ma kienx cert fejn iwahhal dan l-ahhar unit ta' gewwa, u baqa' qatt ma qallu fejn se jwahhlu.18

Mill-provi migbura, jirrizulta li l-attur kien disponibbli sabiex jesegwixxi l-bqija tax-

xogħolijiet, iżda ma ġewx eżegwiti minnu tort tas-socjeta konvenuta li baqghet ma indikatx

fejn kellu jitwahhal dan l-ahhar unit, ghalkemm l-attur ghamel diversi tentattivi biex jaghmel

Fl-affidavit tiegħu l-attur jgħid hekk: "… … Ħallejt xi ġimgħatejn jgħaddu u ċempilt lil

Jimmy biex nara kif baqa' u qalli li nista' mmur inwaħħlu dak il-unit li kien fadal.

miegħu biex jiġi jiftħilna.

Żewġ ħaddiema tiegħi Mario Barbara u Silvio Milosevic kont

bagħthom jistallaw dan l-aħħar unit ta' ġewwa… ,,, Naf li marru fil-ħin pero' Jimmy ma

marx u ħallihom jistennew hemm quddiem il-bieb għal xi sagħtejn sħaħ.

Sadanittant huma

waqt li kienu qed jistennew kienu iċempluli fuq il-mobile u jgħiduli li Jimmy ma ġiex.

kont inċempillu u ngħidlu li qed jistennewħ quddiem il-bieb u hu kien jgħidli li qiegħed fit-

triq imma qatt ma ġie.

Din il-ħaġa ġrat xi tliet darbiet.

Darba ċempiltlu u għedtlu biex

iħallasni ta' kollox u meta jkun komdu jiġi jiftħilna u nwaħħallu l-aħħar wieħed.

aċċettax li jħallasni qabel inwaħħal l-aħħar musmar u qalli li meta jkun komdu ħa jiftħilna

biex inlestu u meta jkun komdu jħallasni. … … Bqajt nipprova inċempel il-Jimmy pero' ma kienx iwieġeb it-telefonati..."19

Il-haddiema tal-attur, Mario Mizzi Haber u Silvio Milosevic ikkonfermaw din il-verzjoni tal-fatti tal- attur.20

18 Ara fol 39, 86 u 87 tal-proċess.

19 Ara fols 39, 40 tal-proċess.

20 Ara fol 42, 43 u 44 tal-proċess.

In kontro-ezami, Jimmy Bonello jghid li l-attur kellu c-cavetta tal-blokk u seta' jkompli meta

jrid iwahhal il-units, u seta' jigbor ic-cwievet tal-appartamenti mill-ufficju tieghu ta' kerċem-Mosta.

Huwa cahad li meta l-attur kien jghidlu sabiex jigi installat l-air conditioner fl-ahhar

appartament, hu dejjem kien tieghu ghax-xoghol allegatament hazin li l-attur ghamillu fil-blokk ta' Ir-Rabat (Għawdex).21 Fl-opinjoni tal-Qorti, il-

versjoni attrici hija iktar kredibbli, ghaliex l-attur, jew il-haddiema tieghu, ma setghux

iwahhlu l-unit ta' gewwa jekk is-socjeta konvenuta ma tindikalhomx fejn irid jitwahhal.

oltre, fl-affidavit tieghu Jimmy Bonello ma semma' xejn dwar l-access tal-attur ghac-cwievet.

Inoltre, mill-provi jirrizulta li Jimmy Bonello inkariga lil Joseph Bonello sabiex jinstalla dan l-

ahhar unit u jixtri r-remote controls, minghajr qabel ma interpella lill-attur sabiex ilesti x-

xoghol li kien fadallu jaghmel.

Il-Qorti tirrileva li mill-provi akkwiziti ghalkemm jirrizulta li l-attur kien ghad fadallu xi

xoghol x'jaghmel, dan in-nuqqas ma jistghax jitqies bhala nuqqas gravi – apparti li mill-provi

jirrizulta li dan in-nuqqas mhux attribwibbli lilu.

Huwa pacifiku fil-gurisprudenza li meta d-

difetti ma jkunux sostanzjali l-appaltatur ma jistax jitqies inadempjenti, pero` jibqa' obbligat

li jirripara d-difetti jew jaccetta riduzzjoni (Angelo Hicklin vs Pio Frantz et deciza mill- Prim'Awla tal-Qorti Civili22 fid-9 ta' April 1968; France Eboh vs Joseph Plumpton deciza mill-Prim'Awla tal-Qorti Civili23).

Minn dan isegwi dak li qalet il-Prim'Awla tal-Qorti Civili24 fil-kawza fl-ismijiet Raphael

Galvagno vs Anthony Cascun, deciza fid-9 ta' Gunju 2004, li "Skond id-duttrina u l-

gurisprudenza prevalenti, il-kommittent li jrid jelimina d-difetti a spejjez tal-appaltatur

tieghu ghandu qabel xejn jirrivolgi ruhu lil dan, u fl-event li dan jibqa' passiv jew ma

jintlahaqx qbil, il-kommittent jista' jipprocedi direttament ghall-eliminazzjoni tad-difetti

minghajr il-htiega ta' konferma gudizzjali tal-inadempiment u tal-konsegwenti kundanna tal-

appaltatur ghall-attwazzjoni specifika;

Il-premess hsieb dottrinali jsib riskontru fl-Artikolu 1127 tal-Kodici Civili taghna applikabbli

ghal kaz fejn wiehed jonqos li jadempixxi obbligazzjoni di fare.

Adempiment li jippresupponi 21 Ara kontro-ezami ta' Jimmy Bonello a fol.

107 tal-process.

wkoll li l-obbligazzjoni giet sewwa ezegwita, anke ghaliex, kif saput, "l-artefici ghandu

jiggarantixxi l-bonta tax-xoghol tieghu, u din il-garanzija hi mplicita."

(Kollez.

L-artikolu taht kumment jipprovdi in effetti illi "fil-kaz li ma tigix ezegwita obbligazzjoni li

biha wiehed intrabat li jaghmel xi haga, il-kreditur jista' jigi moghti s-setgha li jiehu hsieb

jezegwiha huwa nnifsu bi spejjez tad-debitur."

Korrettement interpretat, "il-kreditur ta'

obbligazzjoni 'di fare' ma hux obbligat f'kaz ta' inadempjenza tad-debitur, li jitlob l-

awtorizzazzjoni tal-Qorti sabiex jezegwixxi huwa stess l-obbligazzjoni bi spejjez tad-

(Kollez.

Naturalment il-precitat dispost tal-ligi jrid jinqara unitament mal-Artikolu 1125 tal-Kapitolu

16, li hu generali u komprensiv ta' kwalsiasi obbligazzjoni: "Kull min jonqos li jesegwixxi

obbligazzjoni li huwa jkun ikkuntratta, hu obbligat ghad-danni."

Danni dawn li fil-kaz

partikolari jridu jkunu fil-mizura korrispondenti ghall-ispiza necessarja ghall-eliminazzjoni

nomine eccepixxa l-intempestivita tal-azzjoni. … … Fil-kaz de quo din l-eccezzjoni pero ma

tistax tigi sostnuta u l-konvenut ghalhekk ma jistghax jircievi l-ebda beneficcju minnha.

ghaliex sua sponte elegga li jaghmel ix-xoghol rettifikatorju u ta' tkomplija permezz ta' terzi.

Gjaladarba opta ghal din it-triq ma jistghax mbaghad jippretendi li jkompli jostni l-

eccezzjoni tieghu tal-intempestivita.

Dawn in kwantu t-triq l-ohra maghzula minnu estingwiet

l-istess eccezzjoni.

Issib ghalhekk applikabbilita l-principju tad-dritt Ruman "electa una via non datur recursus ad alteram.".26

Mill-kazistika fuq citata, huwa ovvju li l-eccezzjoni tas-socjeta konvenuta ma tista' qatt

treggi, ghax anke jekk ghall-grazzja tal-argument biss jigi konsentit li l-attur ma ikkompletax

ix-xoghol kollu htija tieghu, is-socjeta konvenuta ma setghetx tqabbad lil terza persuna biex

tezegwixxi x-xoghol li m'ghamilx l-attur, minghajr qabel ma tinforma lill-attur bin-nuqqas fl-

26 Ara wkoll b'analogija Joseph Siegersma et vs Robert Balzia et deciza fis-17 ta' Marzu 2003, mill-Qorti tal- Appell (sede Inferjuri) per Imhallef Philip Busuttil Dougal.

ezekuzzjoni tax-xoghol tieghu, u taghtih cans li jew jaghmel ix-xoghol hu, jew jaccetta

riduzzjoni fil-prezz tax-xoghol pattwit – haga li hu pacifiku li s-socjeta konvenuta naqset li

Konsegwentent, legalment l-attur ma jistghax jitqies li kien inadempjenti, ghax

appaltatur jitqies li kien inadempjenti, jekk, fejn ikun ta xogholijiet li ma jkunux tajbin jew

skond is-sengha, jibqa' jwebbes rasu ghat-talba tal-kommittent biex jaghmel tajjeb ghal tali

nuqqasijiet. (ara Peter D'amico et vs Grezzju Stafrace Montanaro deciza mill-Prim'Awla tal- Qorti Civili27 fid-29 ta' Settembru 2009).

Fid-dawl tas-suespost, din il-Qorti ma tistax tara kif l-ewwel eccezzjoni ta' intempestivita tas-

socjeta konvenuta tista' tigi milqugha.

L-Eccezzjonijiet li x-Xogholijiet ma gewx kompletati u li parti mill-istallazzjonijiet u

xogholijiet ma sarux skond l-arti u s-sengha.

L-eccezzjonijiet l-ohra fir-risposta tas-socjeta konvenuta huma kollha fis-sens li x-xogholijiet

ma gewx kompletati u li parti mill-istallazzjonijiet u xogholijiet ma sarux skond l-arti u s-

Din il-prova kienet tinkombi fuq is-socjeta konvenuta, li strahet fuq ix-xhieda

moghtija minn Joseph Bonello, li gie inkarigat mis-socjeta konvenuta biex jirranga dawn l-

allegati difetti u nuqqasijiet, u tal-assistent tieghu Charles Bowey.

F'dawn il-proceduri, is-

soċjeta' konvenuta għażlet li ma titlobx in-nomina ta' perit tekniku sabiex jikkonferma li x-

xogħolijiet in kwistjoni ma sarux skond l-arti u s-sengħa.

Mill-provi jirrizulta ampjament li kienet l-istess soċjeta' konvenuta li inkarigat lil Joseph

Bonello ad insaputa tal-attur biex jirranġaw l-allegati difetti fix-xogħolijiet tal-attur u dan mingħajr ma tat lill-istess attur id-debita opportunita' sabiex jirranġahom hu.28 F'ċirkostanzi

bħal dawn, is-soċjeta' konvenuta taċitament aċċettat ix-xogħol tal-attur u lliberatu għal vizzji

28 Ara fol 55 tal-proċess.

Dan il-prinċipju ġie ribadit mill-Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri)29 fis-sentenza tagħha

mogħtija fis-17 ta' Marzu 2003 fl-ismijiet Joseph Siegersma et vs. Joseph Balzia et fejn qalet

hekk:

"Il-Qorti ma tqisx raguni konkludenti tal-ezistenza tad-difett l-accertament tekniku

unilaterali tal-espert inkarigat mill-konvenuti.

l-istess kostatazzjoniet ma ngiebux ghall-attenzjoni tal-atturi, kif hekk kien mistenni li ghandu

F'kull kaz, imbaghad, dawn il-verifiki kellhom isiru qabel ma l-ikkompletar tax-xoghol

jinghata lil terzi.

Dan bl-iskop li jigi determinat jekk id-difetti allegatament riskontrati kienux

parzjali jew essenzjali u biex l-atturi jinghataw l-opportunita jirrimedjaw jekk kien il-kaz u d-

difetti kienu sanabbli.

Jista' jinghad b'logicita, anke guridika, illi jekk il-konvenuti kellhom id-dritt jirriżolvu l-

appalt, il-fatt li huma għaddew biex jinkarigaw lil ħaddieħor meta x-xogħol tal-atturi ma

kienx kollawdat kif hekk kien raġjonevolment mistenni li għandu jkun, huma ġew li taċitament

aċċettaw ix-xogħol li twettaq mill-atturi.

Fatt dan li bħala konsegwenza jillibera lill-atturi

għal vizzji jew difetti palesi..."

Il-Qorti tista' tieqaf hawn, pero ghal kull buon fini tirrileva li anke li kieku s-soċjeta'

konvenuta ma kinitx inkarigat lil terzi biex jirranġaw l-allegati difetti fix-xogħol tal-attur, din

il-Qorti hija tal-fehma illi ma rnexxielhiex tressaq biżżejjed provi li jikkonvinċuha sal-grad

rikjest fil-kamp civili li x-xogħolijiet li ġew eżegwiti mill-attur fil-proprjeta' tas-soċjeta'

konvenuta ġewwa Ħaż-Zebbug (Malta) ma sarux skond l-arti u s-sengħa.

Din il-Qorti tibda billi tosserva li x-xhieda mogħtija minn Charles Bowey in kontro-eżami u

li tirrigwardja x-xogħol li hu u Joseph Bonello kienu tqabbdu jagħmlu fil-proprjeta' tas-soċjeta'

konvenuta ġewwa Ħaż-Zebbug (Malta) ma taqbilx ma' dak li ddikjara s-Sur Joseph Bonello fl-affidavit

tiegħu.

Charles Bowey ddikjara bil-ġurament li fil-proprjeta' tas-soċjeta' konvenuta ġewwa

Ħaż-Zebbug (Malta) huma kienu biddlu xi conductors tal-airconditioning units u li dawn kellhom jitbiddlu minħabba l-ħsara li rriżultatilhom mill-użu ta' l-istess airconditioners.30

30 Ara fol 115 tal-proċess.

Min-naħa l-oħra, fl-affidavit tiegħu ddikjara li f'xi wħud mill-appartamenti ġewwa l-blokk

tas-soċjeta' konvenuta fil-Qawra l-pajpijiet tad-drains twaħħlu ħazin mingħajr pendil.

affidavit tiegħu Joseph Bonello qal hekk dwar ix-xogħolijiet li ġew eżegwiti mill-attur fil-

blokka hawn fuq imsemmija tas-soċjeta' konvenuta:

"Nikkonferma wkoll illi s-sur Jimmy kien reġa' qabbadna nsewwulu xi ħsarat li kien hemm fl-

ACs din id-darba pero' ġewwa Ħaż-Zebbug (Malta) (partikolarment ġewwa Flat 6 fejn ukoll beda

jċarċar l-ilma mal-ħitan u baqa' nieżel għand ta' Flat 4 filwaqt li f'penthouse 8 ukoll kellu

jsiru xi tiswijiet fl-A/C minħabba xogħol ħażin).

Hawn ukoll l-iżball li sar kien li l-pipijiet

tad-drains kienu mwaħħlin ħażin mingħajr pendil kif suppost.

Kif għamilna f'Wied Il-Gudja

kellna niftħu it-trinek u nkissru biċċa mill-ħajt biex insolvu l-problema u waqt li konna hemm

kellna nduru l-units l-oħra kollha biex inkunu żguri li ma kienx hemm iktar ħsara cioe' jinkludu flats 2,5,6 u penthouse 7 u 8." 31

Jekk wiehed jara ukoll ic-cekk u l-ircevuta tal-VAT li s-socjeta' konvenuta tghid li hija l-

ircevuta tal-hlas lil Joseph Bonello tar-riparazzjonijiet li huwa ghamel ghall-istallazzjoni

allegatament hazina li ghamel l-attur, wiehed jinnota li l-ircevuta tal-VAT nharget ghal

Jekk wiehed jara il-fotokopja c-cekk mahrug minn Vella Group Ltd –

mhux is-socjeta konvenuta - lil Joseph Bonello, fl-istess ammont tal-ircevuta tal-VAT, jirrealizza illi d-data tac-cekk hija l-5 ta' Dicembru 2008.33 Issa fl-affidavit tieghu, l-attur xehed li x-xoghol kien tlesta ghajr air-conditioning unit wiehed f'Dicembru 2005 - 34 - ben

tlett (3) snin qabel id-data tac-cekk.

Dan il-fatt kombinat max-xhieda ta' Charles Bowey,

iwassal lill-Qorti biex tikkonkludi li l-hsara li kien hemm kienet dovuta ghall-uzu tal-air

conditioners, kif xehed Bowey, u mhux ghax l-attur ma ezegwiex ix-xoghol li ma sarx skont

is-sengha u l-arti.

Huwa relevanti wkoll li Joseph Bonello thallas fil-5 ta' Dicembru 2008, ghax dan ifisser li huwa

thallas wara li nbdew dawn il-proceduri, li gew istitwiti fl-1 ta' Frar 2008, u s-socjeta

konvenuta giet notifikata bir-rikors promotur fit-12 ta' Frar 2008.

31 Ara fol 75 tal-proċess.

71 tal-process.

71 tal-process.

39 tal-process.

Ghalkemm l-attur jammetti li huwa ma wahhalx l-ahhar unit ta' gewwa u ma tax xi remote

controls lis-socjeta konvenuta, mill-provi jirrizulta li dan ma ghamlux mhux htija tieghu, izda

htija tal-agir tas-socjeta konvenuta.

Konsegwentement, ladarba is-socjeta konvenuta ma

kellha l-ebda raguni valida tittermina dan l-appalt, il-Qorti tqis, li tenut ic-cirkostanzi kollha

tal-kaz, ghandu jigi applikat l-Artikolu 1640(2) tal-Kodici Civili, u ma ghandu jsir l-ebda

tnaqqis mill-ammont pretiz mill-attur fir-rikors promotur tieghu.

Ghaldaqstant dawn l-eccezzjonijiet tas-socjeta konvenuta qed jigu respinti.

Il-Kontro-Talba – Il-pretensjoni tas-socjeta konvenuta ghall-hlas tal-penali

Is-sitt eccezzjoni fir-risposta tas-socjeta konvenuta u l-kontro-talba taghha, hija bbazata fuq

il-penali kontemplata fl-iskrittura iffirmata bejn il-partijiet.

Mill-provi jirrizulta li għalkemm il-partijiet oriġinarjament għażlu li jirregolaw ir-relazzjoni

ta' bejniethom permezz tal-ftehim datat it-12 ta' Novembru 2003 - u bħala konsegwenza ta'

dan il-ftehim l-attur kien aċċetta li jistalla l-units ta' l-airconditioners kollha li kienet ordnat

is-soċjeta' konvenuta u dan fi żmien xahar minn meta jiġi avżat biex jibda, f'xi żmien wara,

il-partijiet kienu ftehmu illi minflok l-attur jinstalla l-units kollha f'daqqa, is-socjeta

konvenuta tinfurmah meta tbiegħ appartament u l-attur għandu sussegwentement jistalla l-

Dan il-fatt ġie kkonfermat kemm mill-attur

kif ukoll minn Jimmy Bonello, direttur tas-soċjeta' konvenuta stess.

Fl-affidavit tiegħu l-attur qal hekk: "Ċempiltlu f'Novembru ta' 2004 biex nara kif ħa nibqgħu

u qalli li nista' nibda mmur inwaħħal xi ħaġa meta rrid.

Jien għidtlu li nixtieq immur

inwaħħal kollox f'daqqa ħalli nlesti, imma huwa qalli li ma kellux ħsieb li jlestihom kollha

f'daqqa.

Qalli li huwa xtaq li malli jkollu flat fuq konvenju, huwa jċempilli u jien immur

inwaħħallu l-units ta' dak il-flat.

Jien insistejt li nlesti kollox f'daqqa imma qalli li ma kellux

flus biex iħallasni ta' kollox f'daqqa u wkoll għax kellu il-penthouses kienu mibnijin bla

permess u ma riedx ikompli jaħdem fuqhom sakemm jirranġa xi affarijiet.

Jien ma kelli l- ebda għażla oħra ħlief li naċċetta kif ried hu." 35

35 Ara fol 38 tal-proċess.

Ara wkoll fol 86 tal-proċess.

Fix-xhieda tiegħu mogħtija in kontro-eżami, Jimmy Bonello ikkonferma x-xhieda tal-attur, u

qal hekk: "… Qed niġi mistoqsi jekk fil-fatt il-ftehim kienx li meta nsib il-bejgħ ta'

appartament partikolari ngħidlu sabiex jiġi jistalla l-air conditioners, dan hu minnu, fil-fatt kont ngħidlu isma mur għamel dan il-flat partikolari u huwa kien imur..." 36

Fid-dawl tas-suespost, is-soċjeta' konvenuta hija żbaljata fir-raġunament tagħha meta tinsisti

li l-attur m'esegwixxiex l-obbligi tiegħu taħt il-kuntratt hawn fuq imsemmi fit-terminu ta'

xahar kif originarjament miftiehem.

Kienet l-istess soċjeta' konvenuta li biddlet dak li

oriġinarjament kienet ftehmet dwaru mal-attur fl-iskrittura oriġinali ta' bejniethom tat-12 ta'

Novembru 2003 u hi ma tistax tippretendi li l-attur kellu jesegwixxi l-obbligi tiegħu taħt il-

kuntratt hawn fuq imsemmi fit-terminu ta' xahar stabbilit, ghax dak it-terminu imur

djametrikament kontra il-ftehim gdid li sar fuq talba tal-istess socjeta konvenuta.

Fis-sentenza moghtija mill-Qorti ta' l-Appell (Sede Inferjuri)37 fit-22 ta' Gunju 2005 fl-

ismijiet Joanna Davies vs Bernard Purver et irriteniet hekk: "In-novazzjoni hu ftehim li

permezz tieghu l-partijiet jiddeterminaw l-effett estintiv-kostituttiv intervenut fuq ir-rapport li

jew ghadu ma giex attwat jew mhux ghal kollox attwat.

Certament il-modifika ta' l-oggett tal-

kuntratt jintegra n-novazzjoni meta din taghti lok ghall-obbligazzjoni gdida nkompatibbli

ma' l-obbligazzjoni originarja.

F' kaz bhal dan wiehed ikollu jezamina jekk il-partijiet riedux

semplicement modifikazzjoni tar-rapport li jibqa' immutat fl-identita` tieghu jew riedux

Dan anke ghaliex kif jinghad fis-subinciz (1) ta' l-Artikolu 1181,

Kodici Civili, "ma hemmx novazzjoni jekk l-obbligazzjoni l-qadima ma tigix maqtula

Fid-dawl ta' dan l-insenjament, ma jistghax ikun hemm dubbju li t-tibdil fl-iskrittura

maghmul mill-partijiet jikkostitwixxi novazzjoni ghax il-modalita li biha l-attur kellu

jezegwixxi

tieghu skond

il-ftehim

il-gdid, huwa

inkompatibbli ma dak

originarjament pattwit fl-iskrittura.

Peress li fil-ftehim il-ġdid ma ġiex impost terminu għall-eżekuzzjoni tax-xogholijiet – u

effettivament fil-prattika lanqas seta' jigi impost - ghax l-attur seta' biss jaghmel ix-xoghol

36 Ara fol 107 tal-proċess.

bicca bicca, kull meta s-socjeta konvenuta issib il-bejgh ta' xi wiehed mill-appartamenti

Dan ifisser li fil-ftehim il-gdid, ma giex impost terminu fuq l-attur sabiex jezegwixxi

x-xogholijiet, u allura seta' jezegwieh f'kull zmien, dejjem sakemm ma jigix ippruvat – li ma giex ippruvat f'dan il-kaz - li huwa gie kostitwit in mora.38

Konsegwentement, it-talbiet fil-kontro-talba ghandhom jigu michuda.

Ghal dawn ir-ragunijiet, il-Qorti:

Tichad l-eccezzjonijiet kollha tas-socjeta konvenuta;

Tiddikjara survolata l-ewwel eccezzjoni preliminari fir-risposta tal-attur proprio et

nomine rikonvenzjonat ghall-kontro-talba;

Tilqa'

ir-rimanenti eccezzjonijiet

fir-risposta

rikonvenzjonat ghall-kontro-talba;

Tichad fit-totalita taghha l-kontro-talba tas-socjeta konvenuta rikonvenzjonanta;

Tilqa' t-talba attrici u tikkundanna lis-socjeta konvenuta thallas l-ammont ta' sitt elef

disa' mija u tmienja u tmenin Ewro u tnax-il centezmu (€6,988.12) ekwivalenti ghal

tlett elef Lira Maltin (LM 3,000) bl-imghax legali mit-12 ta' Novembru 2005 sad-data

L-ispejjez kollha konnessi ma' dawn il-proceduri, inkluzi dawk tal-ittra ufficjali

numru 5839/07 ghandhom jigu subiti mis-socjeta konvenuta.

Maġistrat

Robert Brooks Deputat Reġistratur

38 Ara, f'dan is-sens, is-sentenza mogħtija mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili (per Taylor Philip Busuttil Dougal) fil-31 ta' Jannar 2003 fl-ismijiet Bonanno sive Benny Bonnici Mallia vs. John Debattista Segond.

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


FIT - TRIBUNAL GĦAL TALBIET ŻGĦAR Ġudikatur: Dr Phyllis Zammit Laferla LL.M. (Lond.), LL.D. Seduta ta` nhar l-Erbgħa 14 ta` Novembru, 2018.

Ra l-Avviż tat-Talba preżentat fil-31 ta` Awissu 2018 li permezz tiegħu s-soċjeta`

attriċi talbet li dan it-Tribunal jikkundanna lill-konvenuta tħallasha s-somma ta` sitt mija,

tmienja u tmenin Ewro, tnejn u tletin ċenteżmu (€688.32ċ) dovuti in konnessjoni ma'

servizzi miġbura fil-kont numru 11962015 bl-ispejjeż, inklużi dawk tal-ittra uffiċjali

874/2017, u bl-imgħaxijiet.

Ra d-dokumenti ppreżentati mis-soċjeta` attriċi mal-Avviż tat-Talba, senjatament

(i) prospett tal-ħlasijiet mitluba fuq il-kontijiet mertu ta` din il-kawża (Dok.

kopja tal-kuntratti li l-konvenuta kellha mas-soċjeta` attriċi (Dok.

3); u (iii) kopja

ta` ittra uffiċjali eżekuttiva numru 874/17 (Dok.

Ra li l-konvenuta kienet debitament notifikata bl-Avviż tat-Talba u bl-Avviż tas-

Smigħ, pero` baqgħet ma ppreżentatx Risposta u lanqas dehret biex tikkontesta l-kawża.

Sema' x-xiehda ta` Paul Rota, credit control officer mas-soċjeta` attriċi, li

kkonferma li l-ammont mitlub għadu dovut.

Jidhirlu li din it-talba tas-soċjeta` attriċi tirriżulta ampjament pruvata, fil-

kontumaċja tal-konvenuta.

Għaldaqstant, it-Tribunal jaqta` u jiddeċiedi din l-azzjoni billi jilqa' t-talba attriċi,

u konsegwentement jikkundanna lill-konvenuta tħallasha s-somma ta` sitt mija, tmienja u

tmenin Ewro, tnejn u tletin ċenteżmu (€688.32ċ), bl-imgħax u bl-ispejjeż kif mitluba fl-

Avviż tat-Talba.


FIT - TRIBUNAL GHAL TALBIET ZGHAR

Seduta ta' nhar l-Erbgha, 14 ta' Novembru 2018

Ra t-talba tal-attur mressqa fil-11 t'Ottubru 2018 u li permezz taghha talab lit-

Tribunal jikkundanna lill-konvenut ihallsu s-somma ta' seba' mitt Euro (€700)

rapprezentanti bilanc ta' somma ikbar li l-partijiet kienu ftehmu dwarha bil-miktub

A – skrittura datata 6 ta' Gunju 2015) bhala arretrati ta' paga u overtime dovuti

lill-attur.

Ra li l-konvenut, debitament notifikat, ma pprezentax risposta u lanqas deher

Sema' x-xiehda ta' l-attur, li kkonferma li l-ammont reklamat minnu ghadu dovut fl-

intier tieghu mill-konvenut.

Ra li t-talba giet posposta ghas-sentenza ghal-lum stess.

Ikkunsidra:-

Permezz ta' din it-Talba, l-attur qed jitlob il-hlas tas-somma ta' seba' mitt Euro

(€700) rapprezentanti bilanc ta' somma ikbar li l-partijiet kienu ftehmu dwarha bil-

Illi l-attur ikkonferma bil-gurament tieghu li l-ammont reklamat minnu ghadu

dovut fl-intier tieghu.

Ikkunsidra ulterjorment;

Illi l-paragrafu (b) ta' l-artikolu 13 tal-Kapitolu 380 jipprovdi hekk:

Jekk xi parti tonqos li tidher fid-data stabbilita ghas-smigh tal-kawza, id-

disposizzjonijiet li gejjin ghandhom jghoddu:

(b) Jekk il-konvenut jonqos li jidher, il-gudikatur jista jiddeċiedi l-kawza fin-

nuqqas tal-konvenut u tista' ssir ammissjoni bis-subizzjoni tal-konvenut, u d-

disposizzjonijiet tas-Sub-titolu VI tat-Titolu I tat-Tielet Ktieb tal-Kodici ta'

Organizzazzjoni u Procedura Civili, li jirrigwardaw l-ammissjoni bis-subizzjoni

tal-konvenut

fil-qrati

inferjuri ghandhom

Illi minn qari ta' l-ahhar disposizzjoni hawn fuq imsemmija jirrizulta li hija

mhollija fid-diskrezzjoni tat-Tribunal jekk huwa jiddiferixxiex il-kawza jew le

ghal ġurnata ohra sabiex jisma' lill-intimat f'kaz li dan ma jidhirx quddiemu.

Fil-kaz odjern, il-konvenut giet debitament notifikat u la ressaq risposta fit-

terminu preskritt mill-ligi u lanqas ma deher ghas-seduta miżmuma quddiem

it-Tribunal fl-14 ta' Novembru 2018.

Jirrizulta li t-talba tal-attur hija fondata u ma tressqet l-ebda prova li b'xi mod

turi li dak li intqal mill-attur ma ghandux mis-sewwa.

Illi ghalhekk, in vista tal-provi ppreżentati quddiemu, it-Tribunal jiddikjara li l-

ammont mitlub mill-attur huwa dovut mill-konvenut.

Ghalhekk, it-Tribunal, jaqta u jiddeċiedi dan il-kaz billi jilqa' t-talba tal-attur u

konsegwentement jikkundanna lill-konvenut ihallas lill-attur is-somma ta' seba' mitt

Euro (€700) bl-imghaxijiet mid-data tal-prezentata tal-kawza sal-hlas effettiv.

L-

ispejjez u drittijiet ghandhom jithallsu kollha mill-konvenut.


Qorti tal-Appell Kriminali

iben John, imwieled Pieta', fis-27 ta' Ottubru, 1977, detentur tal-karta ta' l-identita' numru

Illum, 14 ta' Novembru, 2018

Talli fit-30 ta' Awwissu, 2014 ghal habta tas-13:30hrs waqt li kien fi Triq Mons Indri Fenech,

Bil-hsieb li jtellef jew inaqqas il-gieh ta' Daniela Aber weggha bi kliem, b'gesti,

b'kitba jew b'xi mod iehor;

imgieba xieraq u d-dicenza pubblika;

Fl-istess data, hin u lok u cirkostanzi ghamel atti jew gesti oxxeni li joffendu l-morali, l-

Fl-istess data, hin, lok u cirkostanzi qal kliem oxxen li jikkonsisti f'dagha fil-pubbliku;

Fl-istess data, hin, lok u cirkostanzi kiser il-paci pubblika u l-bon ordni b'ghajjat u/jew

Il-Qorti giet gentilment mitlub sabiex f'kaz ta' htija tipprovdi ghas-sigurta ta' Daniela

Aber (Kapitolu 9, artikolu 383).

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) tat-30 ta' Jannar, 2015 fejn il-Qorti wara li rat l-

artikoli 252(1), 209, 342 u 338 (dd) tal-Kodici Kriminali sabet lill-imputat hati tal-akkuzi

migjuba kontra tieghu kkundannatu ghal piena ta' gimgha habs u ghal hlas ta' mitejn euro (€200)

Rat ir-rikors tal-appellant Jason Aber pprezentat fit-12 ta' Frar, 2015 fejn talab li din il-Qorti

joghgobha thassar is-sentenza moghtija mill-Qorti tal-Magistrati bhala Qorti ta' Gudikatura

Kriminali fl-ismijiet 'Pulizija vs. Jason Aber' deciza tlettin (30) ta' Jannar, elfejn u hmistax

(2015) mill-Magistrat Charmaine Mckeon thassar, tirrevoka u tikkancella s-sentenza għar-

raġunijiet li ser jigu esposti u tillibera l-appellant minn tali akkużi miġjuba kontrih u minn kull

Rat l-aggravji tal-appellant u cioe':-

L-Ewwel Aggravju

Rigward il-kredibilita' tal-uniku xhud viva voce li ta' ix-xiedha tieghu f'dan il-kaz li hija is-

sinjura Daniela Aber li hija mart l-appellant li ghaddejjin minn separazzjoni.

Illi dina

kontinwament taghmel ir-rapporti kontra l-appellant, pero' halli nikkoncentraw fuq il-kaz in

Illi l-appellant kien mar l-ghassa biex jirrapporta peress li martu kienet sawtet lit-

Illi fir-rapport is-sinjura Aber kienet qalet li kien hemm xi argument rigward xi injection

pero' naqset li taghmel accenn rigward dina l-injection fix-xiehda taghha.

Illi x-xhud ikkoncentrat biss li bdiet tghid kliem hazin fuq il-pedana u wara pprovat tghid li hija

mara li tisthi meta saret referenza u intalbet tindika minn kienu in-nies li allegatament kienu

ghaddejjin mit-triq.

Illi mitluba mid-difiza sabiex tghid imqar persuna wahda li kienet ghaddejja

mit-triq hija ma kienitx taf.

Illi meta d-difiza talbet sabiex titla' l-minuri Claire Aber li kienet l-unika persuna li setghet

tghid il-verita' ta' x'gara kien hemm oppossizzjoni mill-parte civile u l-Qorti cahdet it-talba.

Illi meta d-difiza talbet sabiex jinghataw l-ismijiet imqar ta' persuna wahda li kienet ghaddejja

fit-triq il-parte civile qalet li ma tiftakarx li ma tafx ghaliex kienet qeghda tisthi.

Illi dawna l-fatturi kollha juri li l-parte civile ma riedet ebda persuna ohra titla' fuq il-pedana tax-

xiedha u tixhed rigward il-fatti li graw stante li l-affarijiet kif graw kienu biss li hija sawtet lil

minuri, l-missier mar jaghmel rapport u wara li kellmuha l-pulizija harget dina l-istorja.

Illi fil-proceduri li kellhom johorgu l-pulizija kontra Daniela Aber [hekk kif indikat fl-ahhar

tar-rapport], l-appellant qatt ma gie notifikat pero' hija stramba peress li normalment fuq incident

wiehed johorgu proceduri kontra l-partijiet it-tnejn fl-istess seduta.

Illi rigward il-kredibilita' tax-xiehda fl-appell mill-guri fl-ismiijiet Pulizija vs Joseph Sillato

li Qorti rritentiet rigward il-guidelines sabiex wiehed jistabblixxi l-kredibilita' tax-xiehda u l-

imhallef fl-indirizz tieghu qal is-segwenti:-

"U l-ligi, sinjuri gurati, tghidilkhom li meta tigu biex taraw mela jekk xhud hux kredibbli jew le

tridu taghmlu certu ezercizzju, issemmilkhom certu guidlenes, kriterji.

dawn il-guidelines ma humiex il-lista kompluta, huma guidelines, imbghad thalli f'idejkhom li

tuzaw mohhkhom u taraw jekk xhud hux kredibbli jew le.

Tghidilkhom per ezempju il-ligi, biex

taraw jekk xhud hux kredibbli jew le fl-apprezzament tieghu, taraw x'interess ghandu li qed

Taraw per ezempju l-komportament tieghu, il-mod kif jirrispondi fuq xi

domandi, jekk hux qed ikun evaziv, jipprova jahrab....."

Illi fil-kaz in dezamina l-partijiet ghaddejjin minn separazzjoni personali u meta koppja li tkun

ghaddejja minn separazzjoni personali jibdew jaghmlu hafna rapport wiehed jista' jobsor il-pika

li tinqala bejn il-partijiet.

Illi minbarra l-emozzjonijiet li ghaddejjin minnhom il-partijiet f'dan il-

kaz is-sinjura Aber anke mix-xiedha taghha u mill-kompartament taghha turi car illi hija tkun

trid tivvendika mir-ragel taghha.

Illi il-Qorti naqset li hadet il-fatti kollha f'dan il-kaz, stante l-fatt li fix-xiehda taghha (Daniela

Aber) ma riditx persuni ohra jitilghu jixhdu haga li l-difiza talbet ghaliha, illi id-difiza talbet

ukoll sabiex il-minuri titla tghid il-versjoni tal-fatti taghha u Daniela Aber oggezzjonat ukoll.

Illi jekk wiehed jiehu in konsiderazzjoni u jikkompara ix-xiehda ta' Daniela Aber u dak li qalet

lill-Pulizija fir-rapport ukoll hemm inkonsistenzi stante li fuq il-pedana kompliet izzid u tghid

kliem hazin u qalet wkoll li hija persuna li tisthi.

Illi l-artikolu 637 ta' Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta rigward il-kredibilita' tax-xiehda jghid is-

segwenti:-

".......fuq din id-decizjoni tithalla fid-diskrezzjoni ta' minn ghandu jiggudika l-fatti, billi jittiehed

qies tal-imgieba, kondotta u karattru tax-xhud, tal-fatt jekk ix-xiedha ghandhiex mis-sewwa jew

karattru tax-xhud, tal-fatt jekk ix-xiehda tieghu u jekk ix-xiedha hix imsahha minn xiedha ohra u

tac-cirkostanzi kollha tal-kaz".

It-Tieni Aggravju

Illi rigward il-ksur tal-bon-ordni u l-paci pubblika bi storbju b'ghajjat u/jew glied dana zgur illi

ma giex ippruvat.

Illi sabiex dina l-akkuza tigi pprovat hemm grad ta' prova hekk kif gie

ritenut fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija vs Daniel Borg Schembri, numru 144/2009, (Magistrat Dr.

Edwina Zammit Pavia – 24/10/2012) - Il-Qorti ghamlet referenza ghal sentenza moghtija mill-Qorti tal-

Appell Kriminali fid-19 ta' Novembru, 1999 fl-ismijiet 'Il- Pulizija versus Maria Concetta

Holmes' (Volum LXXXIII Part IV paġina 441): 'L-artikolu 338(dd) tal-Kodiċi Kriminali

L-elementi ta' dan ir-reat ġew

eżaminati f'diversi sentenzi u ġie ritenut li, bħala regola, ikun hemm din il-kontravenzjoni meta

jkun hemm għemil volontarju li minnu nnifsu jew minħabba ċ-ċirkostanzi li fihom dak l-għemil

iseħħ inissel imqar minimu ta' nkwiet jew tħassib f'moħħ persuna (li ma tkunx l-akkużat jew l-

imputat) dwar l-inkolumita' ta' persuna jew dwar l-inkolumita' ta' proprjeta', kemm b'riżultat

dirett ta' dak l-għemil jew minħabba l-possibilita' ta' reazzjoni għal dak l-għemil.

L-iskambju ta'

kliem, anke jekk inġurjuż jew minaċċjuż fih innifsu u mingħajr ma jkun hemm xejn aktar

x'jindika li dak l-argument jista' jiżviluppa fih, jew iwassal għal, xi ħaġa oħra u aktar serja

(bħal ġlied bl-idejn jew ħsara fil-propjeta') ma jammontax għall breach of the peace fis-sens tal-

artikolu 338(dd) tal- Kodiċi Kriminali.'

Illi mil-provi akkwiziti jirrizulta illi ghalkemm kien

hemm skambju ta' kliem bejn l-imputat u l-parti leza u ghalkemm l-it-tnejn li huma ikkagunaw

illi ma jidhirx illi f'dak il-hin kien hemm xi nies ohra fit-triq jew inkella li l-istorbju bejn dawn

in-nies gieghel lil xi nies johorgu minn djarhom.''

Illi fil-kaz in dizamanina ma giex pprovat li veru kien hemm persuni ghaddejjin fit-triq jew li

hargu fil-triq minhabba l-alleggat disgwid li nqala bejn il-partijiet stante li ix-xhud li d-difiza

tghid li mhix kredibli setghet facilment tindika persona/i li kienu ghaddejjin pero' ovvajment ma

setghetx tiftakar ghaliex id-difiza tghid li dina l-istorja u dana ir-rapport gie peress li l-akkuzat

kien ghamel rapport li Daniela Aber kienet sawtet lill-minuri.

giet sufficentament pprovata ghal grad li trid il-ligi.

Rat l-atti kollha tal-kawza.

Semghet it-trattazzjoni tal-partijiet.

Ikkunsidrat,

Rat il-fedina penali aggornata tal-appellant ezebita mill-prosekuzjoni fuq ordni tal-Qorti.

Illi dan hu kaz sommarju u ghalhekk ix-xiehda ta' Daniela Aber, l-uniku xhud f'dan il-kaz, ma

gietx traskritta.

Illi Daniela Aber offriet ix-xiehda taghha quddiem din il-Qorti.

Mix-xiehda taghha jirrizulta li

zewgha, l-appellant, kien mar ghat-tifla taghhom biex johodha mieghu billi skont id-digriet tal-

Qorti tal-familja kien imissu hu li jzomm it-tifla.

Barra fit-triq jirrizulta li l-appellant beda

jkellem hazin lil martu biex ukoll jidghi.

In sintesi dan hu li qalek Daniela Aber.

taghha quddiem din il-Qorti ma rrizultax minxiehda taghha li l-appellant ghamel xi gesti oxxeni

fil-pubbliku u specjalment fil-konfront taghha.

Jirrizulta wkoll li meta gara dan l-incident kien

hemm in-nies fit-triq.

Ghalhekk, mill-provi prodotti jirrizulta li l-ewwel, it-tielet u ir-raba'

akkuza migjuba kontra l-appellant gew pruvati ghas-sodifazzjoni ta' din il-Qorti.

Ghaldaqstant, ghal dawn ir-ragunijiet din il-Qorti qed tilqa parzjalment l-appell ta' Jason Aber

fis-sens li qed tilliberah mit-tieni akkuza u ghalhekk tehilsu minn kull htija u piena.

Tikkonferma s-sentenza appellata fejn l-appellant instab hati tal-akkuzi l-ohra migjuba kontra

Dwar il-piena.

Thassar u tirrevoka l-piena nflitta u minflok tikkundanna lill-appellant

ghal hlas ta' multa ta' mitejn euro (€200).