MALTA TRIBUNAL TA' REVIZJONI AMMINISTRATTIVA MAGISTRAT DR. CHARMAINE GALEA 14 ta' Dicembru 2020 Rikors Numru 34/2020 Saviour Teksen u Catherine Teksen Vs L-Awtorita` tad-Djar

It-Tribunal, Ra r-rikors tar-rikorrenti pprezentat fl-4 ta' Gunju 2020 li permezz tieghu ppremettew is-segwenti:- " 1.

Illi permezz ta' ittra uffiċjali datata 13 ta' Mejju 2020, liema ittra qed tiġi annessa u mmarkata bħala Dok A, l-Awotrità tad-djar talbet għall-iżgumbrament tal-esponenti mill-garaxx fl-indirizz Garaxx 2 Underlying Block 1-5, Triq ir-Raddiena, L-Imqabba;

Illi l-esponenti ġew innotifikati bl-ittra uffiċjali fl-20 ta' Mejju 2020 u perċio' qiegħed jintavola dan ir-rikors entro l-perjodu ta' għoxrin (20) jum hekk kif stipulat fl-Artikolu 12 tal-Kapitolu 573 tal-Liġijiet ta' Malta;

Illi l-esponenti ħassuhom aggravati minn din id-deċizjoni u għalhekk qegħdom jipprevalixxu ruħhom mill-fakolta' mogħtija lilhom u għaldaqstant qed jintavolaw dan l-umli rikors quddiem dan l-Onorabbli Tribunal sabiex permezz tiegħu jopponu għat-talba għall-iżgumbrament u dan kollu ai termini tal- Artikolu 12 tal-Kapitolu 573 tal-Liġijiet ta' Malta

Illi fl-ewwel lok, l-esponenti jagħmlu riferenza għall- allegazzjonijiet li saru fil- konfront tagħhom u cioe li qegħdin jokkupaw il-Garaxx 2 Underlying Block 1-5, Triq ir-Raddiena, L-Imqabba b'mod abbużiv u dan wara li l-kirja tagħhom ġiet itterminata f'Novembru 2019 wara nuqqas fil-hlas tal-kera u ksur tar-regolamenti tal-kuntratt ta' kera bejn il-partijiet,

Illi l-awtorita' in kwistjoni qed tallega li l-esponenti kienu infurmati permezz ta' ittra datata 11 ta' Novembru 2019 li l-kirja tagħhom ġiet itterminata u li minn dakinhar kienu qed jokkupaw il-garaxx mingħajr titolu validu fil-liġi;

Illi preliminarjament, l-esponenti jiddikjaraw illi huma qatt ma rċivew din l- imsemmija ittra u għalhekk mhuwiex minnu li huma kienu nfurmati li l-kirja tagħhom ġiet itterminata;

Illi l-Awtorità intimata qatt ma infurmat, b'xi mezz jew ieħor, lill-esponenti li l-kirja

tagħhom ġiet itterminata u li ma kellhomx jedd jibqgħu jipposjedu l-fond;

Illi fid-dawl ta' dan huma baqgħu jokkupaw dan l-istess garaxx u kif ukoll iħallsu l- kera dovuta minnhom ta' €107 kull tliet xhur in linea mal-kuntratt li kien sar bejn il- partijiet;

Illi saħansitra, il-kirja tal-garaxx baqgħet tigi aċċettata mill-Awtorità intimata bl- aħħar ħlas sar f'April 2020 għal tliet xhur kera, liema riċevuta qed tiġi annessa u mmarkata bħala Dok B;

Illi għalhekk huma għandhom titolu validu fil-liġi sabiex jokkupaw il-fond;

Illi il-mittenti jirrespingu l-allegazzjonijiet hemm magħmula;

Illi l-mittenti jafu b'dawn il-fatti personalment.

Għaldaqstant, in vista tas-suespost, l-esponenti qiegġed jopponi għal dan l- iżgumbrament u jitolbu lil dan it-Tribunal sabiex jogħġbu jiddikjara id-deċiżjoni tal- Awtorità tad-Djar għall-iżgumbrament tal-esponenti mill-Garraxx numru 2 Underlying Block 1-5, Triq ir-Raddiena, L-Imqabba bħala waħda mingħajr bażi legali u taht dawk il-provvedimenti li dan it-Tribunal jidhrilu opportuni u necessarji."

Ra r-risposta tal-Awtorita` tad-Djar li permezz taghha eccepiet is-segwenti:- "Illi fir-rikors taghhom l-atturi jallegaw li huma qatt ma rcevew l-ittra tal-11 ta' Novembru 2019 li kienet tindika li l-kirja taghhom kienet qed tigi terminata.

Imma din l-ittra intbaghtet fl-indirizz korrett u qatt ma giet lura.

Ghalhekk hu evidenti li Saviour Teksen irceviha bhal ma ircieva kull dokument iehor.

Illi pero' l-Awtorita' tad-Djar qabel ma tterminat il-kirja kienet baghtet diversi ittri biex tinforma lill-atturi li huma kienu moruzi fil-hlas taghhom tal-kera.

Fil-fatt intbaghtu ittri fis-segwenti dati : 13/7/2012, 27/08/2012, 4/12/2012, 11/06/2013, 01/08/2013, 20/12/2013, 4/07/2014, 7/01/2015, 18/05/2015, 23/9/2015, 26/05/2016, 24/08/2016.

Illi ntbaghtet ukoll ittra ufficjali fis-sena 2017 lil Saviour Teksen id 685011M ref 2345/2017 (Dok HA13) datata 29/08/2017. .

Illi l-avukati ta' Saviour Teksen kienu talbu biex il-klijent taghhom jinghata fakolta' li jhallas l-arretrati b'pagamenti mensili ta' €50 (Dok HA14A).

Imma l-Awtoriita' tad- Djar ma accettatx dan ghax l-ammont kien baxx wisq u l-attur barra l-arretrati fuq il- garage kellu wkoll arretrati fuq il-flat.

Illi fis-sena 2018 ghalhekk kienet saret ittra ufficjali taht l-Art166A (ref 1147/2018).

U ghax l-Awtorita' tad-Djar tipprova tghin lill-klijenti fl-20/07/2018 kienet ikkomunikat mal-attur biex jiffirma kuntratt ta' assunzjoni ta' debitu fejn kienet ser tikkoncedi lill- attur li jhallas l-arretrati dovuti permezz ta' pagamenti mensili ta' €100.00 il- wiehed.

L-attur lanqas biss kellu decenza jirrispondi.

Illi fl-2018 kienet mibghuta ittra ufficjali ohra taht -Art166A (ref 2333/2018).

Illi l-Awtorita' tad-Djar ma setghetx tittolera din l-attitudni ta' xi hadd li kien qed jippersisti filli jonqos milli jhallas u jippretendi li xorta jista jaghmel li jrid u ghalhekk iddecidiet li fejn ikun hemm nuqqas ta' hlas ta' arretrati u nuqqas ta' hlas ta' kera fil- kaz ta' garaxxijiet allura kellha tigi terminata il-kirja tal-garage u jinbdew proceduri ta' zgumbrament.

Illi b'hekk f'dan il-kaz il-kirja kienet terminata fil-11 ta' Novembru 2019 Dok HA15.

L-attur inghata aktar zmien biex forsi jersaq biex ihallas imma ghalxejn.

Fit-13 ta' Mejju 2020 giet prezentata l-ittra ufficjali ghall-izgumbrament Dok HA16.

Illi Klawsola 11 tal-kuntratt tal-kirja datat 25/04/2011 (Dok HA17)– tindika li "il- ftehim jista' jigi rexiss mill-Awtorita' jekk l-inkwilin jonqos milli jhallas kera puntwalment jew jekk jonqos milli josserva xi wahda jew izjed minn dawn l- obbligazzjonijiet u tali inadempjenza ma tigix sanata fi zmien ghaxart ijiem minn notifika ta' ittra ufficjali lill-inkwilin f'dak ir-rigward."

Illi issa l-inkwilin kellu hafna izjed minn ghaxart ijiem biex jissana il-posizzjoni tieghu – fil-fatt il-posizzjoni tieghu ghadha mhux sanata sal-lum stess.

Ghaldaqstant l-esponenti titlob bir-rispett lil dan it-Tribunal joghgbu jichad it-talbiet attrici bl-ispejjez u jiddikjara bhala frivolu u vessatorju ir-rikors promotur.

Bl-ispejjez kontra l-attur inkluzi dawk tal-ittri ufficjali msemmija hawn fuq."

Sema' x-xhieda; Ra d-dokumenti kollha pprezentati; Ra n-Noti ta' Sottomissjonijiet tal-partijiet.

Ikkunsidra:

Illi r-rikorrenti hassewhom aggravati b'decizjoni kif kontenuta f'ittra ufficjali numru 1130/2020 datata 13 ta' Mejju 2020 li permezz taghha gew ordnati jizgumbraw mill- garaxx 2, Underlying Block 105, Triq ir-Raddiena, San Ġwann u dan peress li:

L-imsemmi garaxx kien qed jigi okkupat minghajr titolu validu fil-ligi wara li giet terminata l-kirja permezz ta' ittra datata 11 ta' Novembru 2019; 2.

Minghajr pregudizzju ghas-suespost, naqsu li jhallsu numru ta' pagamenti dovuti skont il-ftehim ta' kiri datat 25 ta' Jannar 2011, u dan minkejja diversi interpellanzi, u

Kisru jew naqsu milli jwettqu imqar kundizzjoni wahda indikata fil-

kuntratt ta' kiri.

Illi l-ewwel u qabel kollox, ir-rikorrenti jghidu illi huma qatt ma rcevew l-ittra indikata tal-11 ta' Novembru 2019 li permezz taghha l-Awtorita` intimata infurmathom li l-kirja de quo giet terminata.

Illi min-naha taghha l-Awtorita` intimata esebiet sensiela ta' ittri li hija baghtet lir- rikorrent Saviour Teksen, immarkati minn Dok HA1 sa Dok HA 12 minn fol.

13 sa 25, fejn interpellatu jhallas il-kera.

Jirrizulta wkoll illi fid-29 ta' Awwissu 2017, l-Awtorita` intimata baghtet ittra ufficjali lir-rikorrent Saviour Teksen, liema ittra giet debitament notifikata lilu fl-4 ta' Ottubru 2017 fejn ghal darb'ohra intalab ihallas l-arretrati tal-kera.1 Jirrizulta wkoll illi fid-9 ta' Ottubru 2017, ir-rikorrent irrikonoxxa li kien debitur tal- Awtorita` intimata fl-ammont ta' elfejn, tliet mija u disgha u hamsin ewro u hamsin centezmu (€2359.50) u talab, permezz ta' ittra legali, li jinghata cans ghall-hlas permezz ta' pagamenti mensili ta' hamsin ewro (€50).2 Permezz ta' ittra datata 20 ta' Lulju 2018 l-Awtorita` intimata infurmatu li l-arretrati kienu ta' tlett elef, sitt mija, erbgha u disghin ewro u erbgha u disghin centezmu (€3,694.94) u li kienet disposta li tiffirma ftehim biex ihallas mitt ewro (€100) fix-xahar.

Madankollu l-Awtorita` ma kellhiex risposta mir-rikorrenti ghal din il-proposta.

Ghaldaqstant, fil-11 ta' Novembru 2019, permezz ta' ittra li tinsab esebita a fol.

30, l- Awtorita` intimata tterminat il-kirja de quo wara liema giet intavolata l-ittra ufficjali odjerna.

Ikkunsidra:

li ghandha

Illi ghal dak li jirrigwarda t-terminazzjoni tal-kirja de quo, l-Awtorita` intimata tishaq illi hija bghatet ittra lir-rikorrenti fejn infurmathom li kienet qieghda tittermina l-kirja de quo.

Da parti taghhom ir-rikorrenti jishqu li huma qatt ma rcevew tali ittra.

Ai termini ta' klawsola numru 11 tal-kuntratt tal-kirja "il-ftehim jista' jigi rexiss mill- Awtorita` jekk l-inkwilin jonqos milli jhallas il-kera puntwalment jew jekk jonqos milli josserva xi wahda jew izjed minn dawn l-obbligazzjonijiet, u tali inadempjenza ma tigix sanata fi zmien ghaxart ijiem min-notifika ta' ittra ufficjali lill-inkwilin f'dak ir-rigward."3 Illi, di piu`, skond Kundizzjoni numru 15 marbuta mal-istess kuntratt hemm stipulat illi: "B'zieda mad-drittijiet l-Awtorita' skont xi wahda mill- kundizzjonijiet ta' hawnhekk, l-Awtorita' jkollha l-jedd li jtemm din il-kirja jekk il- kerrej jaghmel xi haga bi ksur jew jonqos li jaghmel xi wahda mid-disposizzjonijiet ta' kull wahda mill-kundizzjonijiet ta' hawn fuq jew ta' kull kondizzjoni ohra li huwa ntrabat li josserva, u f'kull kaz, il-kirja tintemm malli, jew minn dik id-data, kif jiddikjara l-Kap Ezekuttiv tal-Awtorita' tad-Djar jew xi haddiehor ghalih, ukoll b'mezz tal-ittra, u minghajr il-htiega ta' att gudizzjarju."

Illi jirrizulta illi r-rikorrenti gew notifikati b'diversi ittri ufficjali interpellatorji sabiex ihallsu l-arretrati ta' kera.

Wara li r-rikorrenti ma ssanawx l-inadempjenza taghhom, l- Awtorita` intimata ghaddiet biex itterminat il-kirja abbazi ta' kundizzjoni numru 15 hawn fuq citata.

Illi jirrizulta li l-ittra li biha giet terminata l-kirja de quo giet mibghuta fl-indirizz fejn intbaghtu l-ittri ufficjali kollha u wkoll fl-indirizz provdut mir-rikorrent stess fl-ittra tieghu tad-9 ta' Ottubru 2017, u cioe` Block 1, Flat 2, Triq tal-Gebel, San Ġwann.

Kwindi dan it-Tribunal isibha ferm difficli jemmen li proprju l-ittra li permezz taghha r-rikorrenti gew infurmati bit-terminazzjoni tal-kirja ma waslitilhomx.

Illi jirrizulta illi l-Awtorita` intimata mxiet abbazi ta' klawsola 11 billi bghatet diversi ittri ufficjali ghall-hlas tal-arretrati, u wara li ma rceviet l-ebda sanatorja da parti tar- rikorrenti, ghaddiet biex tinvoka d-dritt taghha li ttemm il-kirja abbazi ta' klawsola

numru 11 tal-ftehim u dan bil-mezz li tipprovdi kundizzjoni numru 15, liema

kundizzjoni tifforma parti integrali mill-kuntratt de quo.

Illi ghalhekk jirrizulta li t-

terminazzjoni tal-kirja de quo sehhet permezz ta' ittra li la hi registrata u wisq inqas

Illi t-Tribunal huwa tal-fehma illi ghalkemm l-Awtorita` intimata ghandha dritt skont

il-ftehim li tittermina tali kirja permezz ta' semplicement ittra , fejn si tratta ta'

xoljiment ta' kirja, ikun aktar idoneju li din issir jew bil-mezz ta' posta registrata

jew inkella permezz ta' ittra ufficjali.

Madankollu dan it-Tribunal ma jistghax

jiccensura procedura li giet stipulata fl-istess ftehim, liema ftehim taw il-kunsens ghalih

ir-rikorrenti.

In oltre, kif inghad iktar 'il fuq, huwa ferm difficli ghat-Tribunal biex jemmen il-verzjoni tar-rikorrenti, u cioe` li l-ittra tat-terminazzjoni tal-kirja ma waslitilhomx, meta l-ittri kollha l-ohra li bghatitilhom l-Awtorita` intimata waslulhom.

Illi r-rikorrenti jishqu illi l-Awtorita` intimata ma tistghax tghid li tterminat il-kirja u mbaghad baqghet tircievi l-pagamenti.

Illi Andrew Ungaro spjega illi l-pagamenti effetwati mir-rikorrenti marru versu l-iskadenzi l-iktar antiki u kwindi r-rikorrenti ma jistghax jivvantaw xi dritt ghax ricentement, u sahansitra wara li ntemmet il-kirja, huma ghamlu xi pagamenti.

65 jirrizulta illi r-rikorrenti effetwaw tliet pagamenti fl-2011, pagament wiehed fl-2012, erba' pagamenti fl-2019 u zewg pagamenti fl-2020, ilkoll pagamenti ta' mija u seba' ewro u hamesa u ghoxrin centezmu (€107.25).

Tali pagamenti certament ma jkoprux l- iskadenzi kollha sat-tmiem tal-kirja.

Ghaldaqstant dan it-Tribunal, wara li ra illi l-Awtorita` intimata tat iktar minn opportunita` wahda lir-rikorrenti sabiex jissanaw il-posizzjoni taghhom, jirrileva illi ghalkemm saru xi hlasijiet, anke f'dawn l-ahhar xhur, dawn certament ma issanzjonawx l-arretrati kollha ta' kera li kienu dovuti.

Kwindi l-Awtorita` intimata ma kellhiex ghazla hlief li ttemm il-kuntratt de quo abbazi tal-inadempjenza kuntrattwali tar- rikorrenti.

Kwindi r-ragunijiet imressqa fl-ittra ufficjali Numru 1130/2020 huma validi ghall-effetti kollha tal-ligi.

Ghaldaqstant it-Tribunal qieghed jikkonferma l-effetti tal-ittra ufficjali Numru 1130/2020.

DECIDE Ghaldaqstant, ghar-ragunijiet hawn fuq espressi, it-Tribunal qieghed jichad l-appell tar- rikorrenti u jilqa' r-risposta tal-Awtorita` intimata u ghaldaqstant jikkonferma l- kontenut tal-ittra ufficjali numru 1130/2020 datata 13 ta' Mejju 2020 u li kopja taghha tinsab esebita bhala Dokment A a fol.

6 tal-process, u ai termini tal-artikolu 16 (2) tal- Kapitolu 573 tal-Ligijiet ta' Malta jipprefiggi terminu ta' erbghin (40) gurnata mid-data ta' din is-sentenza sabiex ir-rikorrenti jizgombraw u jnehhu kull oggett mobbli appartenenti lilhom mill-garaxx numru 2, sottostanti Blocks 1-5, Triq ir-Raddiena, San Ġwann.

President tat-Tribunal ta' Revizjoni Amministrattiva


MALTA QORTI TAL-MAĠISTRATI (MALTA) BĦALA QORTI TA' ĠUDIKATURA KRIMINALI MAĠISTRAT DR.COPPINI VELLA B.A., LL.D.

Każ Nru. 456/20

Illum 14 ta' Diċembru 2020 Il-Qorti, Rat l-akkużi miġjuba fil-konfront ta' Italo Spiteri Caminiti ta' sitta u tletin (36) sena, iben George u Carmela neè Gatt, imwieled Ħaż-Zebbug (Malta) nhar it-12 ta' Awwissu 1983, residenti Nru. 172, Triq Marina, Santa Venera, detentur tal-Karta ta' l-Identità bin-Numru 786214(M), talli nhar il-11 ta' Settembru 2020, bejn il-ħdax ta' filgħodu u l-ħdax u nofs ta' filgħodu (11:00hrs - 11:30hrs) u fil-ġranet u xhur ta' qabel, barra l-fond numru BLK5, Triq il-Fossos, Il-Baħrija, Ir-Rabat (Malta), u f'dawn il-Gżejjer Maltin: 1.

Bl-imġieba tiegħu kkaġuna repitutament lil ommu Carmela Spiteri Caminiti u lil missieru George Spiteri Caminiti biża' li ser tintuża vjolenza kontrihom jew kontra l-proprjetà tagħhom jew kontra l-persuna jew proprjetà ta' l-axxendenti, dixxendenti, aħwa jew famijari oħra bi ksur ta' l-Artikoli 251B(1) u 251H(a)(b)(ċ) tal-Kap.9 tal- Liġijiet ta' Malta;

U aktar talli insulenta, hedded jew inġurja bi kliem jew b'mod ieħor lil ommu Carmela Spiteri Caminiti u lil missieru George Spiteri Caminiti u dan bi ksur ta' l-Artikolu 339(1)(e) tal-Kap.9 tal-Liġijiet ta' Malta;

U aktar talli fl-istess dati, ħinijiet, lok u ċirkostanzi rrenda ruħu reċediv ai termini ta' l-Artikoli 49 u 50 tal-Kap.9 tal-Liġijiet ta' Malta permezz ta' sentenzi mogħtija fil-konfront tiegħu mill-Qrati ta' Malta, liema sentenzi huma definittivi u ma jistgħux jinbidlu;

Rat it-talba tal-Prosekuzzjoni sabiex f'każ ta' ħtija, il-Qorti tikkundanna lill-imputat għall-ħlas ta' spejjeż li jkollhom x'jaqsmu mal-ħatra ta' esperti jew periti fil-proċeduri hekk kif ikkontemplat fl-Artikolu 533 tal-Kap.9 tal-Liġijiet ta' Malta;

Rat it-talbiet ulterjuri tal-Prosekuzzjoni sabiex barra milli tapplika l-piena skond il- Liġi, tapplika wkoll l-Artikoli 383, 384, 385 u 412Ċ tal-Kap.9 tal-Liġijiet ta' Malta għas-sigurtà ta' Carmela Grech u ta' George Grech u sabiex il-Qorti tittratta dan il- każ bħala wieħed ta' vjolenza domestika skond il-Kap.581 tal-Liġijiet ta' Malta; Rat li l-imputat iddikjara li ma għandux oġġezzjoni li l-każ tiegħu jiġi trattat bi proċedura sommarja u għall-ewwel wieġeb li ma huwiex ħati ta' l-imputazzjonijiet dedotti fil-konfront tiegħu1 iżda imbagħad fis-seduta tal-11 ta' Diċembru 20202, huwa iddikjara li huwa ħati ta' l-imputazzjonijiet kollha dedotti fil-konfront tiegħu, liema ammissjoni ġiet minnu kkonfermata wara li l-Qorti, a tenur ta' l-Artikolu a tenur ta' l-Artikolu 453(1) tal-Kap.

9 tal-Liġijiet ta' Malta, avżatu bil-konsegwenzi legali ta' dik l-ammissjoni u kkonċedietlu żmien biżżejjed biex jirrikonsidra t-tweġiba tiegħu u jerġa' lura minnha; Rat id-dokumenti esebiti mill-Prosekuzzjoni fit-12 ta' Settembru 2020 markati Dok.

"MV1" sa' Dok.

"MV5", inkluż il-Kunsens ta' l-Avukat Ġenerali a tenur ta' l-Artikolu 370(4) tal-Kap.9 tal-Liġijiet ta' Malta, a fol.

9 sa' 24 tal-proċess; Rat l-Ordni ta' Protezzjoni a tenur ta' l-Artikolu 412Ċ tal-Kap.9 tal-Liġijiet ta' Malta maħruġ fit-12 ta' Settembru 2020, liema Ordni ta' Protezzjoni kellu jibqa' fis-seħħ sas-sentenza finali3; Semgħet ix-xhieda ta' Carmela Lagana u ta' George Ferrando Cutajar mogħtija waqt is-seduta ta' l-24 ta' Settembru 2020, semgħet ix-xhieda ta' l-Ispettur Michael Desira mogħtija waqt is-seduti tas-7 ta' Ottubru 2020 u ta' l-14 ta’ Ottubru 20207 u rat id-dokumenti esebiti minnu markati Dok.

"MVX" sa’ Dok.

44 sa’ 76 tal-proċess u Dok.

"MVX1" u Dok.

84 u 85 tal-proċess, semgħet ix-xhieda ta’ Carl Lebrun u ta’ Jessica Spiteri Caminiti Evers, entrambe Risk Assessors ma’ l-Aġenzija Appoġġ, mogħtija waqt is-seduta tas-7 ta’ Ottubru 2020 u semgħet ix-xhieda ta’ PS247 Brandon ‘Wismayer mogħtija waqt is-seduta ta’ l-14 ta’ Ottubru 202010; Semgħet is-sottomissjonijiet dwar il-piena wara li l-imputat irreġistra ammissjoni għall-imputazzjonijiet dedotti fil-konfront tiegħu; Rat l-atti kollha tal-kawża;

Ikkunsidrat:

89 tal-proċess.

100 tal-proċess.

26 tal-proċess.

30 sa' 34 tal-proċess.

35 sa' 39 tal-proċess.

42 u 43 tal-proċess.

83 tal-proċess.

75 sa' 77 tal-proċess.

78 u 79 tal-proċess.

81 u 82 tal-proċess.

L-imputat qed jiġi akkużat talli nhar il-11 ta' Settembru 2020, bejn il-ħdax ta' filgħodu u l-ħdax u nofs ta' filgħodu (11:00hrs - 11:30hrs) u fil-ġranet u xhur ta' qabel, barra l- fond numru BLK5, Triq il-Fossos, Il-Baħrija, Ir-Rabat (Malta), u f'dawn il-Gżejjer Maltin: (1) bl-imġieba tiegħu kkaġuna repitutament lil ommu Carmela Spiteri Caminiti u lil missieru George Spiteri Caminiti biża' li ser tintuża vjolenza kontrihom jew kontra l-proprjetà tagħhom jew kontra l- persuna jew proprjetà ta' l-axxendenti, dixxendenti, aħwa jew famijari oħra bi ksur ta' l-Artikoli 251B(1) u 251H(a)(b)(ċ) tal-Kap.9 tal-Liġijiet ta' Malta; (2) u aktar talli insulenta, hedded jew inġurja bi kliem jew b'mod ieħor lil ommu Carmela Spiteri Caminiti u lil missieru George Spiteri Caminiti u dan bi ksur ta' l-Artikolu 339(1)(e) tal-Kap.9 tal-Liġijiet ta' Malta; (3) u aktar talli fl-istess dati, ħinijiet, lok u ċirkostanzi rrenda ruħu reċediv ai termini ta' l-Artikoli 49 u 50 tal-Kap.9 tal-Liġijiet ta' Malta permezz ta' sentenzi mogħtija fil-konfront tiegħu mill-Qrati ta' Malta, liema sentenzi huma definittivi u ma jistgħux jinbidlu.

Għalkemm għall-ewwel l-imputat iddikjara li ma huwiex ħati ta' l-imputazzjonijiet dedotti fil-konfront tiegħu, waqt is-seduta tal-11 ta' Diċembru 2020 l-imputat irreġistra ammissjoni għall-imputazzjonijiet kollha dedotti kontrih.

Fid-dawl ta' din l-ammissjoni u anke fid-dawl ta' dak li jirriżulta mill-provi prodotti tul is-smigħ ta' dawn il-proċeduri, il-Qorti qed issib lill-imputat ħati ta' l- imputazzjonijiet kollha dedotti fil-konfront tiegħu.

Għall-finijiet ta' piena l-Qorti ħadet in konsiderazzjoni n-natura tar-reati addebitati lill-imputat u minnu ammessi, il-fedina penali ta' l-imputat u anke l-fatt li l-imputat għandu problema qawwija ta' abbuż ta' droga, liema problema fil-fatt hija l-kaġun tal-problemi bejn l-imputat u l-ġenituri tiegħu, hekk kif del resto jirriżulta mix- xhieda mogħtija minnhom waqt is-seduta ta' l-24 ta' Settembru 2020.

Għaldaqstant wara li rat u kkunsidrat l-Artikoli 31, 49, 50, 202(h)(iii), 208AĊ(2)(d), 251B(1), 251H(b)(ċ) u 339(1)(e) tal-Liġijiet ta' Malta, il-Qorti ttenni li qed issib lill- imputat ħati.

Peress illi fil-fehma tal-Qorti s-sorveljanza ta' l-imputat minn Uffiċjal tal-Probation hija mixtieqa kemm fid-dawl taċ-ċirkostanzi ta' dan il-każ u tal- problema qawwija ta' abbuż ta’ droga li huwa għandu, liema problema wasslitu biex wettaq ir-reati li tagħhom qed jiġi kkundannat, kif ukoll fl-interess li tiġi assikurata ir-rijabilitazzjoni ta’ l-imputat mill-vizzju ta’ droga biex b’hekk anke jiġi evitat l-

għemil ta’ reati oħra da parte tiegħu, a tenur ta’ l-Artikolu 7 tal-Kap.446 tal-Liġijiet

ta’ Malta, qed tqiegħed lill-imputat taħt Ordni ta’ Probation għall-perijodu ta’ tlett (3)

snin mill-lum, taħt it-termini u kondizzjonijiet imposti fuqu b’Digriet għall-ħruġ ta’

Ordni ta’ Probation mogħti llum u liema Digriet qed jiġi anness ma’ din is-sentenza

u jifforma parti integrali minnha.

A tenur ta’ l-Artikolu 7(7) tal-Kap.446 tal-Liġijiet ta’ Malta, il-Qorti fissret lill-imputat

bi kliem li huwa jifhem l-effett ta’ l-Ordni ta’ Probation hawn imposta fuqu u li jekk

huwa jonqos milli jikkonforma ruħu ma’ tali Ordni ta’ Probation jew jagħmel reat

ieħor tul il-perijodu ta’ din l-Ordni, huwa jista’ jingħata sentenza għar-reati minnu

ammessi f’dawn il-proċeduri.

A tenur ta' l-Artikolu 7(8) tal-Kap.446 tal-Liġijiet ta' Malta, il-Qorti tordna li kopja ta' din is-sentenza u tad-Digriet għall-ħruġ ta' Ordni ta Probation mogħti llum jiġu komunikati lid-Direttur tal-Probation Services.

Ai termini ta' l-Artikolu 383 tal-Kap.9 tal-Liġijiet ta' Malta, il-Qorti, sabiex izzomm il-bon ordni pubbliku ma' Carmela Spiteri Caminiti u George Spiteri Caminiti, qed torbot lill-imputat b'obbligazzjoni tiegħu nnfisu taħt penali ta' elf Euro (€1,000) għall-perijodu ta' sena (1) li jibda jiddekorri mid-data ta' din is-sentenza.

L-obbligazzjoni fil-konfront ta' l- imputat qed tiġi annessa ma' din is-sentenza u tifforma parti integrali minnha.

Il- Qorti qed tavża lill-imputat li ai termini ta' l-Artikolu 387 tal-Kap.9 tal-Liġijiet ta' Malta, jekk huwa jinstab ħati quddiem Qorti kompetenti li kiser il-kondizzjonijiet ta' l-obbligazzjoni tiegħu, is-somma ta' elf Euro (€1,000) li għaliha obbligu ruħu tgħaddi favur il-Gvern ta' Malta.

Peress illi f'dawn il-proċeduri ma ġew nominati l-ebda Esperti u/jew Periti, il-Qorti qed tastjeni milli tieħu konjizzjoni ta' l-aħħar talba tal-Prosekuzzjoni dedotta ai termini ta' l-Artikolu 533 tal-Kap.9 tal-Liġijiet ta' Malta.

MAĠISTRAT DEPUTAT REĠISTRATUR

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


MALTA TRIBUNAL TA' REVIZJONI AMMINISTRATTIVA MAGISTRAT DR. CHARMAINE GALEA 14 ta' Dicembru 2020 Rikors Numru 46/2019 Alexander Brock Vs L-Awtorita` tad-Djar

It-Tribunal, Ra r-rikors ta' Alexander Brock ipprezentat fit-23 ta' Mejju 2019 li permezz tieghu ppremetta s-segwenti:- " Illi permezz ta' ittra ufficjali numru 1569/19, l- Awtorita intimata tablet lir-rikorrent sabiex huwa jizgombra mill-art maghrufa bhala plot 6, li tinsab Ta' San Pawl Milqi, fi Triq Manwel Bonnici, Burmarrad Fleur-de-Lys, Birkirkara.

Illi tali ittra ufficjali saret a bazi ta' l-artikolu 9 tal-Kap.

573 tal-Ligijiet ta' Malta, fejn l-istess Awtorita allegat illi r-rikorrent qieghed jokkupa tali art minnghajr l-ebda titolu validu fil-Ligi.

Illi r-rikorrent jhossu aggravat b'din id-decizjoni u qieghed umilment jinterponi dan r-rikors.

Illi l-ewwel nett l-intimata kellha l-obbligu bazilari li ta' l-anqas tidentifika l-art li fuqha interpellat lir-rikorrent.

Illi jekk l-art li fuqha l-intimata hija dik li hija proprjeta tar-rikorrent, kuntrarju ghal dak allegat mill-intimata, r-rikorrent huwa s-sid ta' l-istess porzjon ta' art stante illi huwa akkwista tali art permezz ta' kuntratt ippublikat fl-atti tan-Nutar Joseph Micallef Lowell tat-3 ta' April 1995, oltre li precedentement l-istess proprjeta kienet inxtrat mis-socjeta Alexander Investments Limited permezz ta' kuntratt ippublikat fl-atti tan-Nutar Joseph Micallef Lowell tat- 28 ta' Frar 1992.

Precedentement l-istes proprjeta kienet inxtrat minn Carmel Sharpe permezz ta' kuntratt ippublikat fl-atti tan-Nutar Tonio Summersgill tal- 31 ta' Ottubru 1990.

Illi certament li tali porzjon ta' art ilu fil-korp ta' proprjeta u l-pussess assolut tar-rikorrentu u l-aventi kawza tieghu ghall-numru konsiderevoli ta' snin u kien biss issa li xi terza persuna jew entita allegat xi forma ta' lanjanza fil-konfront tar-rikorrent.

Illi f' kull kaz jispetta anke lill-intimata li tressaq provi ta' xi titolu minnha vantat, u f' kull kaz ghandha tressaq il-proceduri quddiem il-Qrati kompetenti a bazi tal-provvedimenti tal-Kap.

16 tal-Ligijiet ta' Malta.

Illi in vista tas-suespost, r-rikorrent, filwaqt li jaghmel referenza ghas-suespost, u b'riserva ghall-presentata ta' dawk il-provi li dan it-Tribunal ihoss opportun, ir-rikorrenti bir-rispett jitlob illi dan it-Tribunal joghgbu jhassar u jirrevoka d-decizjoni ta' l-Awtorita apppellata hekk kif ikkomunikata tramite l-ittra ufficjali tad- 29 ta' April 2019, u dan ir-rikors jigi milqugh."

Ra r-risposta tal-Awtorita` tad-Djar datata 29 ta' Mejju 2019 li permezz taghha eccepiet is-segwenti:-

Artijiet.

Illi it-talbiet attrici huma infondacti fil-fatt u fid-dritt; 2.

Illi l-attur qabad u okkupa art li kienet giet mghoddija lill-intimati mill-Awtorita tal-

Illi jigi rilevat li fl-ebda kuntratt prezentat mill-attur ma giet annessa pjanta li tindika l-art li dwarha u li ghalliha tirreferi l-ittra ufficjali mibghuta mill-Awtorita' tad-Djar.

Illi meta l-attur qed jallega li xtara din l-art, fil-fatt l-art mertu tal-kawza kienet fil-fatt

ghadha tal-Awtorita tal-Artijiet.

Illi l-art mertu tall-kawza ghaddiet ghand l-Awtorita tad-Djar permezz ta' ordni presidenzjali 120/1999 – li kopja taghha qed tigi hawn annessa u markara bhala Dok MM1.

Illi l-art tal-Awtorita tad-Djar li dwarha hi din il-kawza u li minnha qed jintalab l-

izgumbrament hi dik indikata bl-ahmar fil-pjanta annessa bhala Dok MM2.

Bl-ispejjez kontra l-attur."

Ra illi permezz ta' digriet kamerali datat 22 ta' Lulju 2019, ghar-ragunijiet hemm indikati, iddikjara ruhu inkompetenti biex jiehu konjizzjoni tat-talba tar-rikorrenti u tar-risposta tal-Awtorita` intimata u ordna li l-atti jigu trasferiti lill-Prim'Awla tal-Qorti Civili;

Ra d-digriet tal-Prim'Awla tal-Qorti Civili datat 14 ta' Awwissu 2019 fejn dik il- Qorti ordnat li l-atti jintbaghtu lill-Qorti tal-Appell Superjuri sabiex tiddeciedi skont il-ligi min ghandu jiehu konjizzjoni tar-rikors odjern ossia kawza, u cioe` jekk hux il-qrati ordinarji jew dan it-Tribunal;

Ra d-digriet tal-Qorti ta' l-Appell datat 16 ta' Awwissu 2019 li ordnat li l-atti jigu rimessi quddiem dan it-Tribunal sabiex ikompli jisma' l-kaz u jiddecidih skont il- ligi;

Sema' x-xhieda; Ra d-dokumenti kollha pprezentati; Ra n-Noti ta' Sottomissjonijiet tal-partijiet; Ra li r-rikors thalla ghal-lum ghas-sentenza.

Ikkunsidra: Illi r-rikorrent hassu aggravat b'decizjoni tal-Awtorita` intimata kif kontenuta f'ittra ufficjali Numru 1569/19 datata 29 ta' April 2019 li permezz taghha talbet lir-rikorrent jizgombra mill-art maghrufa bhala plot 6 li tinsab Ta' San Pawl Milqi fi Triq Manwel Bonnici, Burmarrad, Fleur-de-Lys, Birkirkara fi zmien tletin (30) gurnata min-notifika tal-istess ittra u dan stante li r-rikorrent kien qieghed jokkopa l-imsemmija art minghajr ebda titolu validu fil-ligi.

Illi fl-appell tieghu ir-rikorrent issottometta illi huwa sid tal-art in kwistjoni stante li akkwistaha permezz ta' kuntratt fl-atti tan-Nutar Joseph Micallef Lowell fit-3 ta' April 1995 u dan kif jirrizulta mid-dokument a fol.

4 sa 7 tal-process.

Illi min-naha l-ohra, l-Awtorita` intimata issottomettiet illi l-art in kwistjoni ghaddiet ghandha permezz ta' Ordni Presidenzjali numru 120/1999 li tinsab esebita bhala Dokument MM1 a fol.

22 et seq tal-process.

Ikkunsidra: Illi l-art in kwistjoni hija garaxx u gardina li jiffurmaw parti mill-fond bin-numru ufficjali 38 gia` 59 u iktar qabel 42, fi Triq San Pawl Milqi, Ix-Xagħra.

Illi skont l-Awtorita` intimata l-istess garaxx u gardina li huma murija fuq Dok JP8 b'kaxxi blu ma kinux jiffurmaw parti mill-art akkwistata mir-rikorrenti.

L-Awtorita` intimata esebiet ukoll aerial photos tal-Awtorita` ta' l-Ippjanar tas-snin 1967, 1978 u 1988 li minnhom jidhru li l-art in kwistjoni kienet tifforma parti integrali minn ghalqa adjacenti ghall-proprjeta` mixtrija mir-rikorrenti.

Jean Paul Brincat Dowdall, Manager tal-Estate Management fi hdan l-Awtorita` intimata, xehed illi mal-kuntratti esebiti fl-atti mir-rikorrenti ma hemmx pjanta li tindika l- entita` tal-art mixtrija mir-rikorrent, pero` jghid li fid-deskrizzjoni hemm li l-fond kellu gardina mieghu.

Jispjega li wara ricerka li ghamel stabilixxa li l-art in kwistjoni kienet tifforma parti minn ghalqa ikbar li kienet proprjeta` tal-Knisja u li eventwalment giet parceled fi plots, u cioe` plots enumerati minn 6 sa 10, liema plots eventwalment ghaddew lill-Ufficju Kongunt u sussegwentement lill- Awtorita` intimata, hlief ghal Plot 10 li nstab li kien sar zball meta ghadda lill-

Ufficju Kongunt ghax l-istess plot kien gie baqa' proprjeta` tal-Knisja.

Jispjega li meta l-art giet ghand l-Ufficju Kongunt, l-istess Ufficju irregistra l-art in kwistjoni mghoddija lilu mill-Knisja mar-Registru ta' l-Artijiet fejn iddikjara li kellu "full ownership" fuq l-istess plots.

Jispjega li l-art in kwistjoni hija dik immarkata bhala Plot 6.

Jispjega li meta l-Awtorita` intimata ndunat li Plot 6 kien gie okkupat minn terzi, huma kkomunikaw mal-Ufficju Kongunt sabiex jaraw jekk l-okkupazzjoni kinitx saret bil-permess taghhom.

Illi fil-kors tax-xhieda tas-Sur Fiott qam dibattitu bejn il-konsulenti legali jekk fil-fatt "il-gardina" msemmija fil-kuntratt ta' akkwist tar-rikorrent kienet jew ma kinitx il-gardina li hemm fil-prezent li parti minnha giet konvertita f'garaxx.

Madankollu x-xhud jghid li kieku l-gardina u l-garaxx kienu inkluzi fil-qies tal- art mixtrija mir-rikorrenti, il-qies imnizzel fuq il-kuntratt ried ikun hafna ikbar.

Jispjega li fil-kuntratt tal-predecessuri tar-rikorrent, u cioe` dak tal-20 ta' Marzu 19521, din il-gardina hija deskritta bhala "gardina zghira".

Jispjega li mill-aerial photos tal-1978 jidher bic-car illi kien hemm hajt li jifred il-parti il-gardina originali mill-art mghoddija lill-Awtorita` intimata.2 Ir-rikorrent jispjega illi huwa xtara l-fond tieghu fl-19923, liema fond kellu entratura minn Triq San Pawl Milqi u entratura ohra minn New Street of San Pawl il-Baħar, illum Triq Manuel Bonnici.

Jispjega illi wara li xtara huwa beda mill- ewwel bil-konverzjoni u fl-1994 applika sabiex jibni l-garaxx.

Jispjega li qabel ma' marru l-ufficjali tal-Awtorita` intimata xi sena qabel, hadd ma kien kellmu.

Jispjega li meta bena l-garaxx, faccata tieghu ma kienx hemm bini u li l-bini sar kollu wara l-1994.

Ikkunsidra: Illi ghalkemm mhux fil-forma tradizzjonali taghha, din il-kawza hija prettament wahda rei vindicatoria fejn allura min qieghed jallega titolu validu irid igib il- provi li jikkonvincu lill-gudikant dwaru.

Issa fil-kaz prezenti, kull parti qieghed tivventila titolu validu fil-ligi.

Ir-rikorrent jghid li akkwista s-sit in kwistjoni permezz ta' att pubbliku, filwaqt li l-Awtorita` intimata tghid li l-art giet mghoddija ghandha permezz ta' Avviz Legali 120 tal-1999.4

189 3 Fil-verita` kienet il-Kumpanija Alexander Investments Limited li ghamlet l-akkwist u li r-rikorrent kien Direttur taghha 4 Ara Dokument JP1 a fol.

Illi din il-posizzjoni giet ikkonfermata fil-gurisprudenza nostrali fejn fis-sentenza "Alosia Ali Hassan Borg u ohrajn vs. Francesco Ridgway u iehor" (P.A. (W.H.) 14 ta' Mejju 1935 – XXIX.ii.488) inghad li:- "Kif qalet din il-Qorti fil-kawza "Ziada vs Attweger" maqtugha fl-1 ta' Dicembru 1877 (VIII.367) il-konvenut, indipendentement minn natura tal-pussess tieghu, ghandu dritt jirrikjedi, l-ewwel nett il-prova tal-proprjeta` mill-parti tar- rivendikant.

Illi tal-istess portata hija s-sentenza "Perit Carmelo Caruana Cuschieri vs Alfred Morter" (P.A. (JSP) 5 ta' Ottubru 1995, - LXXIX.iii.1257) fejn gie affermat li:- "L-azzjoni tentata mil-attur hi dik rivendikatorja.

L-eccezzjoni decennali moghtija mill-konvenut tittanta toqtol dik l-azzjoni indipendentement mill- validita' tat-titolu li jippretendi li ghandu l-attur u dan qabel ma ssir investigazzjoni fil-fond ta' tali titolu.

Japplikaw dawn il-konsiderazzjonijiet ta' ligi: "Min jitlob ir-revendikazzjoni ta' immobbli ghandu d-dover li qabel xejn hu jipprova l-proprjeta` tieghu.

L-imharrek f’din l-azzjoni ma ghandux ghalfejn

jiftah halqu sakemm issir il-prova u jekk dik il-prova ma ssirx, l-imharrek ghandu

jirbah il-kawza.

Jekk lill-Qorti jidher li hemm l-inqas dubju dwar il-proprjeta`

tar-rivendikant, hija ghandha ssostni lill-pussessur".

Illi l-istess gie kkonfermat fis-sentenza "Clive De Cesare nomine vs Dr. Gaudenz

Coppola" (A.C. (GMB) 6 ta’ Lulju 1993 – LXXXVII.ii.310) fejn inghad li:-

"Fl-azzjoni rivendikatorja, l-attur ghandu jipprova ddominju tieghu fuq il-haga rivendikata u mhux bizzejjed li jipprova li l-istess haga mhux tal-konvenut ghaliex il-ligi tirrikjedi li jipprova b'mod inekwivoku li l-istess hija tieghu innifsu.

Ghandu ghalhekk l-oneru tal-prova u l-prova li hi rikjesta minnu trid tkun kompleta u konkluziva".

Illi l-estremi tal-azzjoni rivendikatorja huma ghalhekk li:- (1) li l-attur rivendikant jipprova li ghandu d-dominju fuq il-haga li huwa jrid jirrivendika u li akkwista dak id-dominju legittimament; u (2) li l-konvenut ikun qed jippossjedi dik il-haga.

Illi dwar l-ewwel rekwizit, il-prova trid tkun pjena u konvincenti; u din il-prova ma tigix raggunta jekk ir-rivendikant juri titolu car u preciz tad-dominju tieghu.

Jekk ir-rivendikant ma jaghmilx din il-prova, l-konvenut ma ghandux bzonn li jipprova xejn ghax sakemm ir-rivendikant ma jaghmilx dik il-prova, l-possessur tal-haga m'ghandux bzonn jiccaqlaq u kwindi huwa tenut li jsostni l- eccezzjonijiet tieghu li jkun ta kontra d-domanda tar-rivendikant.

Illi ghalhekk kif intqal fis-sentenza 'Anthony Cutajar Galea vs Victor Abela Saliba'

(P.A. (RCP) 23 ta' Ottubru 2001) li:

'abbazi ta din il-gurisprudenza konsistenti u konstanti jirrizulta li ghal fini ta' din il-kawza l-attur jrid u ghandu l-oneru tal-prova kollha fuqu, li biha jrid jikkonvinci li ghandu dritt ta' proprjeta` fuq il-bicca art mertu tal-kawza odjerna, u dan stante li l-konvenut qed jistrieh ukoll fuq il-pussess li huwa ghandu 'animo domini'.

Illi fil-fatt fis-sentenza "Albert Pace Grima nomine vs Rita Agius Betts" (A.C. (JSP.

N.A) 27 ta' Marzu 1996 – LXXX.ii.605) inghad ukoll li:- "L-azzjoni esperita mill-attur nomine hi azzjoni 'rei vendicatoria', li hi azzjoni reali li ghandha bhala oggett taghha r-rikonoxximent tad-dritt tal-proprjeta` ta' l-attur u bhala konsegwenza r-restituzzjoni tal-haga reklamata.

Huwa ghalhekk li din l-azzjoni jehtieg li tigi istitwita kontra dak li attwalment ikun jipposjedi l- haga". (vide "Paul Sajeba et vs Michael D’Ancona" - P.A. l-1 ta' Ottubru 1996)."

Issa huwa veru li l-attur irid jipprova t-titolu tieghu, titolu li suppost ghandu jwassal ghall-wiehed originali, izda fid-dawl tad-diffikulta', jekk mhux impossibilita' (tant li tissejjah diabolica probatio) ta' din il-prova, il- gurisprudenza u l-awturi immitigaw din il-prova li tispetta lill-attur, u l-prova rikjesta ma baqghetx mehtiega li tkun daqshekk rigida, izda ghandha tkun imqabbla ma' dik tal-konvenut pussessur.

Il-principju li min ghandu titolu ahjar jirbah il-kawza, minghajr htiega li dak li jkun jipprova titolu asolut, illum jinsab assodat fid-duttrina.

Gia' fis-seklu dsatax l-awtur Francis E. Seeley fil-ktieb 'Preuve par title du Droite de Propriete Immobiliere' kien wasal ghall- konkluzzjoni li l-proprjeta' huwa, wara kollox, dritt relattiv, u l-gudizzju ghandu jkun bazat fuq min, f'kawza bejn il-partijiet, ikun ressaq l-ahjar prova.

Illi din it-teorija tal-prova migliore ghandha l-bazi taghha fid-Dritt Ruman, u kienet tissejjah l-actio Publiciana.

din l-azjoni ghadha tezisti fid-dritt Malti jirrizulta mill-gurisprudenza, fosthom

"Attard vs Fenech", deciza fit-28 ta’ April, 1875 (Kollexz.

Hekk ukoll din il-

pozizzjoni giet ribadita fil-kawza "Fenech et vs Debono et", deciza fl-14 ta’

Mejju, 1935 (Kollez.

Vol.XXXIX.II.488) fejn gie konfermat, fuq l-iskorta tad-

Dritt Ruman, il-kumul ta' dawn iz-zewg azzjonijiet fl-Ordinament Guridiku Malti.

Kwindi, lattur mhux tenut jipprova titolu originali, izda bizzejjed jipprova titolu ahjar minn dak tal-konvenut. (ara wkoll "Cumbo vs Toledo", deciza mill- Onorabbli Qorti ta' l-Appell fit-12 ta' Dicembru, 2002).

Ikkunsidra: Illi mill-provi prodotti, specjalment mill-aerial photos tal-Awtorita` ta' l-Ippjanar esebiti mill-Awtorita` intimata jirrizulta car illi l-Plot 6, u cioe` l-art mertu ta' din il-kawza, kienet tifforma parti minn ghalqa akbar li l-parametru taghha kien definit minn dak tal-fondi adjacenti, inkluz il-fond akkwistat mir-rikorrent.

Dan it-Tribunal, bl-ghajnuna teknika tal-membri tieghu, huwa tal-fehma illi meta r- rikorrent, jew l-aventi causa tieghu xtraw il-fond 38 gia 59 gia 42 fi Triq San Pawl Milqi, Burmarrad, dan ma kienx jinkorpora mieghu l-art reklamata mill- Awtorita` intimata.

Din l-art qatt ma kienet tifforma parti mill-imsemmi fond sakemm ir-rikorrenti ma zviluppahiex f'garaxx u gardina.

Il-gardina li hemm referenza ghaliha kemm fil-kuntratt tal-1995 u kemm fil-kuntratti precedenti kienet tinsab entro l-parametru tal-fond akkwistat u mhux fuq l-art mghoddija lill-Awtorita` intimata permezz tal-Avviz Legali 120 tal-1999.

101 sa 103) jidher car illi ma kien hemm l-ebda qasma jew hajt divizorju fl-istess ghalqa u fejn illum hemm mibni l-garaxx u l-gardina in kwistjoni.

Kwindi, certament sal-1988, kuntrarjament ghal dak li jallega r-rikorrent, l-ghalqa kienet ghadha mhux minsusa u l-ebda parti minnha ma kienet giet inkorporata mal-fond numru 38, Triq San Pawl Milqi, Ix-Xagħra.

Illi t-Tribunal josserva wkoll illi fil-kuntratt tal-1952 id-deskrizzjoni tal-fond in kwistjoni kienet ta' "bitha, maqjel fil-fond tal-istess bitha bil-bieb tieghu ghall- istess bitha, tliet kmamar wara il-maqjel bil-bieb kull wahda minnhom ghal istess maqjel u b'nifs, jew minfes (apertura zghira) kull wahda minnhom ghal porzjoni l-ohra tal-istess lok ta' djar, tarag mikxuf li minn l-istess bitha jitla ghal ewwel gnien, taht it-tarag, tliet kmamar fuq l-imsemmija kmamar ta' isfel b'tieqa ghad- dawl wahda minn dawn il-kmamar ta' fuq ghal fuq il-porzjoni l-ohra tal-istess lok ta' djar, bl-arja tal-kmamar ta' fuq u tal-imsemmi maqjel, u gardina zghira annessa mal-porzjon in diskrizjoni u kcina fiha."5

Imbaghad fil-kuntratt tal-19906, id-deskrizzjoni hija s-segwenti, u cioe` "razzett

bil-gardina annessa mieghu".

L-istess deskrizzjoni tinstab fil-kuntratt tal-1992,

filwaqt li fil-kuntratt tal-1995, li allura permezz tieghu akkwista r-rikorrent, id-

deskrizzjoni hija s-segwenti "urban tenement or semi converted farmhouse partly

Illi minn dawn id-deskrizzjonijiet jirrizulta illi minn fond pjuttost rurali, l-istess fond gie konvertit ghal fond urban b'dan illi dejjem baqghat tissemma "gardina zghira" annessa mieghu hlief fil-kuntratt t'akkwist tar-rikorrent, liema gardina ma gietx kwalifikata b'ebda aggettiv.

Illi fil-fehma ta' dan it-Tribunal, kif xehed tajjeb Jean Paul Brincat Dowdall, kif jirrizulta mid-diversi pjanti esebiti, originarjament il- fond akkwistat mir-rikorrent kellu parti mibnija b'daqs ta' madwar mija u disgha u erbghin metri kwadri (149m2) u gardina zghira annessa ta' sitta u tmenin metru kwadru (86m2).

It-Tribunal jaqbel mal-osservazzjoni maghmula mill-istess xhud illi li kieku l-porzjon art reklamata mill-Awtorita` intimata kienet tifforma parti mill-fond 38, Triq San Pawl Milqi, Ix-Xagħra, id-daqs tal-gardina kien ikun ta' mitejn u sitta u ghoxrin metri kwadri (226m2), u cioe` ikbar mill-area tal-bini nnifsu u ghalhekk ma kinitx se tigi deskritta bhala "gardina zghira".

It-Tribunal ha konjizzjoni wkoll tar-rapport tal-Perit Sandro Flask esebit mir-rikorrent a fol.

303, liema rapport pero` mhux mahluf u lanqas gie prodott l-istess Perit biex jikkonfermah.

Illi, sussidjarjament, fil-premessi, ir-rikorrent jissottometti illi tali porzjon art ilha fil-pussess tieghu u l-aventi kawza tieghu ghal numru konsiderevoli ta' snin.

Fin- nota ta' sottomissjonijiet tieghu ir-rikorrent jinvoka l-preskrizzjoni decennali stante li huwa jsostni li okkupa l-porzjon art in kwistjoni in buona fede ghal zmien twil, certament mill-1994.

Illi dan it-Tribunal josserva illi fl-ewwel lok ir- rikorrent, ghalkemm fir-rikors promutur isemmi li ilu fil-pussess tal-istess porzjon art ghal diversi snin, ma indika l-ebda artikolu tal-ligi li fuqu qieghed jistrieh.

Ir-rikorrent iccita l-artikolu 2140 tal-Kodici Civili biss fin-Nota ta' Osservazzjonijiet.

Izda anke jekk ghall-grazzja tal-argument, dan it-Tribunal kellu jikkoncedi li r-rikorrent issolleva formalment l-eccezzjoni tal-preskrizzjoni, skont artikolu 2115 (2) tal-Kodici Civili, l-istess eċċezzjoni ma tistax tingħata kontra jeddijiet u azzjonijiet li jmissu lill-Gvern ta' Malta, ħlief fil-każijiet imsemmijin fl-artikoli 2149, 2153, 2154, 2155 u 2156.

Kwindi l-artikolu 2140 tal-Kodici Kriminali huwa eskluz minn dawk l-istanzi fejn terz jista' jeccepixxi li akkwista dritt reali abbazi tal-preksrizzjoni akwizittiva ta' ghaxar snin fil- konfront tal-Gvern ta' Malta.

Izda anke jekk it-Tribunal kellu jiddetermina jekk ir-rikorrent ipposjediex in buona fede ghal ghaxar snin, xorta dan it-test ifalli ghaliex huwa car illi l-porzjon art in kwistjoni ma kinitx tifforma parti mill- ambjenti akkwistati minnu u mill-predecessuri tieghu.

Dan ghalhekk ixejjen ukoll is-sottomissjoni tar-rikorrent illi seta' kien hemm xi preskrizzjoni itwal, u

tal-ligi qatt pero` ma gie citat mir-rikorrent la fir-rikors promutur u lanqas fin-

Nota ta' Sottomissjonijiet tieghu.

hemm distinzjoni netta bejn il-proprjeta` akkwistata mir-rikorrent u l-aventi

causa tieghu u l-ghalqa adjacenti proprjeta` tal-Knisja, u eventwalment tal-

Illi fl-ahharnett it-Tribunal qies ukoll li kien hemm zball fuq Plot 10 li l-ewwel gie mghoddi lill-Awtorita` intimata pero` mbaghad gie rilaxxat mill-istess Awtorita` peress li kien hemm zball meta dan gie mghoddi ghaliex fil-fatt kellu jibqa' tal-Kurja ghax kien gie riservat minnha.

Illi r-rikorrent jipprova jqajjem dubji dwar kif setghu saru l-affarijiet anke fuq il-plot in kwistjoni.

Pero` dan it- Tribunal ma jhossx li din ic-cirkostanza, fin-nuqqas ta' provi ohra, ghandha xi piz fuq il-kwistjoni prezenti.

Illi ghaldaqstant dan it-Tribunal iqis illi l-Awtorita` intimata ippruvat it-titolu taghha skont il-ligi, filwaqt li l-provi mressqa mir-rikorrent ma lahhqux ma' dik il-provi rikjesta f'kawzi ta' din ix-xorta.

DECIDE Ghaldaqstant it-Tribunal, ghar-ragunijiet hawn fuq esposti, qieghed jichad l- appell tar-rikorrenti u jilqa' r-risposta tal-Awtorita` intimata u ghaldaqstant jikkonferma l-kontenut tal-ittra ufficjali numru 1569/19 li kopja taghha tinsab esebita a fol.

3 tal-process, u ai termini tal-artikolu 16 (2) tal-Kapitolu 573 tal- Ligijiet ta' Malta jipprefiggi terminu perentorju ta' tliet (3) xhur mid-data ta' din is-sentenza sabiex jnehhi kull oggett mobbli appartenenti lilu mill-porzjon art maghrufa bhala Plot 6 li tinsab Ta' San Pawl Milqi fi Triq Manwel Bonnici, Burmarrad, Fleur-de-Lys, Birkirkara u kif ahjar indikata bil-kaxxi kulur blu fil-pjanta JP10 a fol.

72 tal-process.

Bl-ispejjez kontra r-rikorrent. ___________________ Dr. Charmaine Pace Sciortino President tat-Tribunal ta' Revizjoni Amministrattiva

ir-rikorrenti


Qorti tal-Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali Magistrat Dr. Donatella M. ‘Wismayer Cilia Custo’ LL.D., Mag.

Kumpilazzjoni Nru. 748/2014

Il- Pulizija (Spettur Daniel ‘Aquilina) (Spettur Roderick ‘Aquilina) -vs-

Joseph Meli Bugeja, detentur tal-Karta tal-Identita` numru 882619M

Illum, 14 ta' Dicembru, 2020

Rat l-imputazzjonijiet migjuba kontra l-imputat Joseph Meli Bugeja u ċioè talli:1

F'Ġunju 2014 u fix-xhur u snin ta' qabel, b'diversi atti magħmulin minnu fi żmienijiet differenti iżda li jiksru l-istess dispożizzjoni tal-Liġi, minn ġewwa l-ħanut li għandu '102 Convenience Shop' Ex 'Mullu Store' ġewwa Triq il-Kbira, Parti minn Ħaż-Żebbug (Malta), ikkommetta serq ta' elettriku għad-dannu tal-korporazzjoni Enemalta, liema serq huwa aggravat bil-mezz u bil-valur li jaqbeż €2,329.32; Fl-istess perjodu, ikkorompa uffiċjal jew impjegat pubbliku, liema uffiċjal jew impjegat pubbliku, in konnesjoni mal-kariga jew impjieg tiegħu, talab, irċieva jew aċċetta għalih jew għal ħaddieħor xi rigal jew wegħda jew offerta ta' xi rigal fi flus jew

ikkorrompa w kien kompliċi ma' uffiċjal

f'utli ieħor, jew ta' xi vantaġġ ieħor, li għalihom huwa ma kellux jedd, u barra milli aċċetta l-ħlas, il-wegħda jew l-offerta , dan l -istess uffiċjal jew impegat fil-fatt naqas li jagħmel dak li hu fid-dmir tiegħu li jagħmel; Fl-istess perjodu impjegat f'amministrazzjoni pubblika, jew ikkorompa u kien kompliċi ma' impjegat tal-Gvern jew mal-Gvern, liema impjegat sew jekk kellu kemm jekk ma kellux jedd li jesiġi flus jew ħwejjeġ oħra bħala salarju tad-dmirijiet tiegħu jew akkont tal-Gvern jew ta' stabbiliment pubbliku, taħt il-libsa tal-kariga tiegħu, esiġa dak li l-Liġi ma tippermettix, jew iżjed minn dak li tippermetti l-Liġi, jew qabel iż-żmien li jmiss skont il-Liġi.

Fl-istess perjodu kkorompa u kien kompliċi ma' uffiċjal jew impjegat pubbliku, liema uffiċjal jew impjegat għal xi vantaġġ privat tiegħu jew għall-benefiċċju ta' xi persuna jew entita` oħra, għamel użu ħażin minn flejjes tal-Gvern jew tal-privat, karti ta' kreditu jew dokumenti, titoli, atti jew ħwejjeġ mobbli, illi kienu ġew fdati lilu minħabba l-kariga jew impjieg tiegħu; Irrenda ruħu reċidiv skond l-Artikoli 49 u 50 tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta.

Rat in-nota ta' l-Avukat Generali tat-8 ta' Marzu, 2019,3 permezz ta' liema baghat

lill-imputat biex jigi gudikat minn din il-Qorti bhala Qorti ta' Gudikatura

Kriminali kif mahsub fis-segwenti artikoli:

 Fl-artikolu 18 tal-Kodiċi Kriminali, Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta;  Fl-artikoli 261(b), 261(c), 263, 264, 265, 266, 267, 278, 279(b), 280, 283 u 283A tal-Kodiċi

Kriminali, Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta;

 Fl-artikoli 42, 43, 115(1)(c), 119 u 120 tal-Kodiċi Kriminali, Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta'

 Fl-artikolu 42, 43, 112 u 119 tal-Kodiċi Kriminali, Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta;  Fl-artikolu 42, 43 u 127 tal-Kodiċi Kriminali, Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta;  Fl-artikolu 49 u 50 tal-Kodiċi Kriminali, Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta;  Fl-artikolu 17, 23, 31, 532A u 533 tal-Kodiċi Kriminali, Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta.

2 Mizjuda b'digriet a fol.93 3 Fol.329-330

Rat li l-imputat ma kellux oggezzjoni li l-kaz jigi trattat bi procedura sommarja.

Rat l-atti u d-dokumenti kollha.

Semghet it-trattazzjoni finali.

Ikkunsidrat

Il-Current Incident Report4 juri kif nhar il-5 ta' Gunju, 2014, waqt spezzjoni f'102 Triq

il-Kbira, Parti minn Ħaż-Żebbug (Malta), instab meter imbghabas li ma kienx qed jirregistra konsum fuq ir-red

phase.5 Ir-rapport gie kkonfermat minn PC6573 Malcolm Vella Catalano kif ukoll minn

Carmel Weaving-Baluci, Divisional Manager (Distribution) fi hdan l-Enemalta spjega kif hu kien

responsabbli mill-meter section inkluz l-smart meters w offra l-isfond ta' kif inbdew l-

investigazzjonijiet dwar tbghabis fl-smart meters.

Spjega kif waqt li kien qed jigi ttestjat

meter mill-lokalita` ta' H'Attard instab li dan kien under-registering.

informazzjoni li kien hemm meter iehor li kien originarjament installat f'H'Attard li

kien suspettat hu meta nqala w ittestjawh instab li anke dan kien under-registering.

L-

istess gara f'Settembru fir-rigward ta' meter iehor li kien originarjament installat fil-

Fgura.8 Skattat investigazzjoni u nstab li t-tlett meters gew installati mill-istess installer

u l-procedura li kienet qed tintuza sabiex issir l-under-registering, kienet l-istess fejn

ghalkemm ma kien hemm raguni sabiex il-meter jinbiddel, fil-fatt dawn xorta wahda

kienu qed jinbiddlu.

Inzerta li waqt li kienu hawn Malta d-dizinjaturi tal-smart meters,

il-kumpanija Taljana ENEL, dawn gew ikkonsultati u peress li kellhom maghhom

strumenti necessarji, il-meters gew ezaminati u wasslu ghall-istess konkluzzjonijiet li

kienu wasslu ghalihom qabel l-Enemalta meta ezaminaw l-istess meters.

li l-meters jintbghatu lill-Laboratorju tac-CESI u f'Settembru intbghat l-ewwel meter.

Ikompli "dawn ghaddewh minn process ta testijiet, anki fethuh, anki ccekjawh kollu u fl-ahhar

ta' Settembru bghatulna dokument fejn f'dan id-dokument qed jghidulna li dan il-meter

infetah, dan il-meter gie hhackjat kienu qed ibghabsulu xi haga minn gewwa u wrewna l-

informazzjoni li kien hemm."

dwarhom sab li dawn il-meters gew mbghabsa bl-istess mod.9

Sussegwentement l-Enemalta xtrat strumenti bhal ma kienu qed juzaw l-ENEL u mill-

IT Section tal-Enemalta inbeda process sabiex isir maghruf x'kien qed jigri.

"Bazikament qbadna l-installer, qbadna t-tip ta' procedura u bdew johorgu certu patterns.

Flimkien mall-Interal Audit once li kellna l-informazzjoni u kellna l-istrumenti f'idejna

ddecidejna li f'Jannar nibdew naghmlu t-testijiet fuq barra, jigifieri l-ewwel bdejna li ncemplu

n-nies u nghidulhom li ha naghmlu t-testijiet, jigifieri li huwa fid-dmir taghna bhala Enemalta,

dak iz-zmien kienet corporation illum plc, li ahna nittestjaw il-meters, u bdejna nsibu li dawn

Kull darba kienu qed johorgu team ta' persuni, jittestjaw fuq il-post,

johorgu dokument, u kull darba li nsibu dawn il-meters naghmluhom go evidence bags,..… beda

johrog li dan kien hemm pattern, kien hemm pattern li l-meters hafna minnhom li kienu qeghdin

jitwahhlu dawn kellhom initial reading, .… qabel ma jigu pogguti fuq il-post dawn kienu

qeghdin jigu ttestjati, ghalhekk kien qed ikollhom l-initial reading, allura hadna decizjoni li

minflok naqbdu biss il-procedura li sibna ta' dawk it-tlieta nestenduwa biex naraw liema meters

kellhom l-initial reading kollha li wahhalna, u bdew johorgu li mhux biss ta' installer wiehed,

u kien hemm iktar installers."10

John Degaetano pprezenta r-rapport ta' spezzjoni li saret minnu fil-fond 102, Triq il-Kbira,

Parti minn Ħaż-Żebbug (Malta) fejn "sibna fuq il-meter 3 phase sibna li fuq ir-red ma kien qed jirregistra xejn jigifieri

l-konsum kollu li kien ghaddej minn fuq ir-red phase ma kienx ghaddej..… sibna li rregistrat

kien fuq Joseph Meli Bugeja dakinhar, imma ahna ttestjajnieh quddiem Christopher Fava Pace.… sid

tal-post li qed jiehu hsieb bhalissa l-hanut".11 Ir-rapport gie esebit mix-xhud12 filwaqt li l-

meter esebieh Joseph Luft li xehed "ghamilna test fuqu l-arlogg u rrizulta li r-red

phase ma kien qed jimmarka xejn jigifieri dak kollu li kien ghaddej minn gor-red phase mill-

wire l-ahmar mhux qed jimmarka xejn l-arlogg.".14 Prezenti ghall-ispezzjoni kien hemm

certu Rapinett li kien qed jiggestixxi l-hanut tal-merca.

ikkonferma dak li rrizulta mill-ispezzjoni: "Dak il-hin is-Sur Fava Pace qalilna li hu qieghed

jirrunja l-hanut u ghamilna l-inspection quddiemu u t-testijiet irrizulta li l-meter ma kienx

qed jirregistra fuq ir-red phase, kien minus 100%.

Il-meter gie mibdul u ssigillat go evidence

Alan Grixti Cachia pprezenta l-kwerela16 mill-Enemalta kif ukoll stima tal-konsum mhux

Dingli f'dan il-kaz li ghamilna huwa li qabbilna l-konsum l-antik minn meta twahhal il-meter

jigifieri id-19 ta' Jannar 2011 sa dakinhar tal-ispezzjoni 5 ta' Gunju 2014 fejn l-average tal-

konsum kien 171.9 units ta' dawl kuljum.

Kif inbidel il-meter fl-ewwel gimghatejn wara l-

ispezzjoni l-konsum telgha ghal 250 unit ta' dawl kuljum.

Qabbilna z-zewg figuri bhala l-

ammont il-pretensjoni tal-Enemalta nkluzi l-penali 24,319.72 Euro jekk innehhu l-penali jigu

19,849.39 Euro.".17 Riprodott spejga kif Christopher Fava Pace, li beda jiggestixxi l-

hanut in kwistjoni mill-1 ta' Frar, 2014, kien lahaq arrangament mal-Enemalta u hallas

€1578.91 li jirrigwardaw l-istima fuq konsum mill-1 ta' Frar sad-data tal-ispezzjoni fil-

5 ta' Gunju, 2014.18 Kompla kif wara l-ispezzjoni il-readings wrew li kienu qed jigu

registrati average ta' 239 units kuljum.19

fost l-ohrajn saret spezzjoni mill-Enemalta u sabu l-meter imbaghbas.

dahal fil-hanut fl-1 t'Ottubru, 201321 mal-konvenju izda l-kuntratt sar wara fl-14 ta'

Frar, 2014.22 Xtara l-hanut bl-stock b'kollox u mal-konvenju inghata c-cavetta w beda

Il-Professur Cyril ‘Thomas Sharples, li ezamina l-meter tad-dawl in kwistjoni ddeskriva

r-rizultanzi tieghu: "Mela t-test preliminari kien li naghmlu t-three phase meter fuq it-test

bench tal-Enemalta fil-meter room taghhom.

Minn dak l-ewwel reading li taghna kien qed

jaqra minus 34% inqas, jigifieri kien qisu ghandu phase minnhom mhux qed jaqra tajjeb,

u sibna li contact A1 il-contact kien maqlugh u reggha mdeffes lura minn taht biex

jidher again biex jaghti apparenza li dan m'ghandu xejn hazin, pero ma kienx qed jaghmel

kuntatt, u l'uniku mezz kif setgha sar dan huwa li taqla l-wire, jigifieri trid tissaldja l-wire,

taqla l-wire, taqtghu u terga ddefsu lura li l-insulation biss ikun fil-hofra fejn hemm il-wire u

Ix-Xgħajra f'dan il-fatt li mhux qed jara kurrent

meter..… Xi hadd nehha l-istun, qala l-wire" 24 Iz-zmien meta gie tampered il-meter ma

Minn din ix-xhieda u mir-rapport pprezentat mix-xhud26, jirrizulta ghalhekk li l-meter

in kwistjoni - u cioe` dak indikat fir-rapport tal-abbli espert bhala dak bin-numru

1500358327 li hu precizament dak li gie elevat in segwitu tal-ispezzjoni li sehhet kif

jixhed ir-rapport prezentat minn John Shields - ma kienx qed jirregistra l-konsum

Dan kien dovut ghall-fatt li "it-tbaghbis fuq il-GIST Smart Meter sehh permezz li

nqatgha il-wire tal-current sensor.

Imbaghad dan il-wire rega' gie imdeffes f'postu biex jinheba

l-fatt li hu maqtuh.

Tali modifikazzjoni taghti lok sabiex jigi registrat konsum inqas minn dak

konsmat fir-rejalta.".29 Riprodott Profs.

minnhom li huwa maqlugh.

It-33% jew 34% l-ahhar rizultat finali wara t-testijiet kollha

Dak jindika zewg affarijiet, wahda li l-meter huwa three phase, tnejn li phase

minnhom mhux qed jirregistra, ghax it-tliet phases bejniethom jirregistraw 33.333%, allura

l-margin of error kien 33.34% li jaqbel ukoll ma' dak li qed jirrapurtaw l-Enemalta fuq l-ewwel

Richard Meli Bugeja, ex-impjegat mal-Enemalta cahad li qatt ghamel xi tbghabis mal-meter

li kien installat fil-hanut tal-imputat.

Anthony Fleri ukoll jixhed li hu ma ghamel l-

ebda tbghabis mal-meter installat fil-hanut tal-imputat.

Fl-isfond ta' dawn ir-rizultanzi processwali, mhemmx dubbju li l-meter li nstab fil-

hanut li sa Ottubru, 2013, kien jopera minnu l-imputat, kien mbghabas bil-ghan li ma

jigix registrat il-konsum t'elettriku li kien effettivament qed jintuza.

Jirrizulta wkoll li bejn Ottubru, 2013, u Gunju, 2014, kienet persuna ohra li kienet

tiggestixxi l-hanut, tant li l-ispezzjoni sehhet fil-presenza taghha u cioe` Rapinett.

Fl-artikolu 264(2) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta jinghad testwalment: "Fil-kaz ta' ksur ta' kanni tas-servizz pubbliku ta' l-ilma jew tas-servizz tal-gass, jew tal-fili jew gumi fis- servizz pubbliku, il-fatt li jkun hemm mezzi qarrieqa li bihom wiehed jista' jkollu l-uzu jew il-konsum illegittimu ta' dan l-ilma, gass jew kurrent ta' l-elettriku, jew li bihom jista' jwaqqaf jew ibiddel il-kejl jew marker fil-meter tal-kwantita mehudha jew kunsmata jitqies sakemm ma jigix pruvat il-kuntrarju, bhala prova illi d-detentur tal-fond jew il-persuna li jkollha f'idejha il-fond fejn ikunu jinsabu l-mezzi qarrieqa, jaf jew taf b'dan l-uzu jew konsum ta' ilma, gass jew kurrent elettriku skond ma jkun il-kaz."

Illi dina hija presunzjoni li giet deskritta f'sentenza moghtija mill-Qorti tal-Appelli Kriminali f'sentenza moghtija fis-16 ta' Lulju 1990 fl-ismijiet Il-Pulizija vs Raymond Mifsud Stivala, bhala "presunzjoni feroci" u kompliet tghid: "La l-presunzjoni hija daqstant feroci l-Qorti tifhem li biex tapplikaha il-mezzi qarrieqa jridu jirrizultaw konkluzivament u mhux semplicement b'mod illi joholqu suspett … il-mezzi qarrieqa jridu jkunu jistghu jwasslu ghal dak l-effett li bihom jista' jwaqqaf jew ibiddel il-kejl jew il-markar."

Issa l-fatt illi is-sigill ta' fuq kien miksur sabiex ghalhekk l-cover tal-meter tad-dawl seta' jinqala facilment kif ukoll il-fatt li kien hemm it-trab fuq gewwa tal-meter tad-dawl ma jwassalx necessarjament ghal konkluzjoni illi kien hemm serq tal-kurrent tal-elettriku.

Jista' jkun hemm suspett illi dana seta' sehh minhabba l-fatti indikati mill-espert, izda minn imkien mill-provi ma jirrizulta illi verament dana kien il- kaz...… Illi kif ikkonkludiet il-Qorti fis-sentenza hawn fuq iccitata "din il-Qorti qatt ma wasslet biex tikkundanna lil xi hadd semplicement fuq suspett."

Illi ghalkemm jista' ikun hemm suspett f'dana l-kaz, madanakollu dina l-Qorti ma tistax tasal ghal konkluzjoni lil hinn minn dubbju dettat mir-raguni illi fil-fatt l-imputat huwa hati tal-akkuza migjuba kontrieh. [emfazi tal-Qorti]

Jirrizulta li Rapinett lahaq arragament mal-Enemalta u hallas ghall dak il-konsum li

ma kienx qed jigi registrat bil-meter three-phase.

Michael Etim Grech in rapprezentanza tal-Enemalta pprezenta stima tal-konsum

kalkolat minn meta gie mwahhal l-Smart Meter sa Ottubru, 2013, data li l-hanut beda

Il-premessa tal-prosekuzzjoni li abbazi taghha anke inharget stima mill-Enemalta,

forsi anke fl-isfond ta' rizultanzi ohra fl-investigazzjoni wiesa' li saru mal-pajjiz kollu

- fejn fl-istess zmieninijet bdew jinstabu diversi Smart Meters li kienu gew installati

imbghabsa wara li l-meter untampered gie mibdul - hi li dan il-meter nru.

Hekk biss taghmel sens l-istima li tirrisali ghall Jannar 2011.

Chetcuti jghid li kien fid-19 ta' Jannar 2011 li twahhal il-meter il-gdid, u dak iz-zmien

kien qed jigu registrati biss 171.9 units.

Hekk kif inbiddel u beda jigi registrat il-

konsum kollu, l-konsum tela' ghal madwar 237 units kuljum.33

Izda prova li turi (a) l-konsum li kien jien hela sat-18 ta' Jannar, 2011 u (b) minn fejn

jirrizulta li kienu qed jigu registrati 171.9 units biss, ma tirrizultax.

Dak li jixhed

Chetcuti ghalkemm il-qorti ma ghandhix dubbju dwar il-veracita` tieghu, jibqa'

hearsay, mhux korroborat bi provi ammissibbli.

istima nhaddmet "a bazi tal-konsum li kien sar precedentement"34 ma tinghata l-ebda

informazzjoni dwar liema perjodu qed jirriferi ghalih ghalkemm jista' jkun qed

jirreferi ghaz-zmien qabel ma twahhal il-meter il-gdid.

Fil-kamp penali imputazzjonijiet iridu jigu pruvati minghajr dubbju dettat mir-

raguni, u f'kull aspett taghhom.

Ghalhekk il-Qorti ma tistax tistrieh fuq dikjarazzjoni

xotta bhal din minghajr dettalji ulterjuri.

Minn fejn jirrizulta li load ta' 237 baqghet

kostanti rrispettivament minn numru ta' appliances/ apparat iehor li jikkonsma l-

elettriku tul l-hames snin precedenti ghall-ispezzjoni?

Jigi sottolinejat ukoll li din ix-

xhieda tiskontra ma dik ta' Alan Grixti Cachia meta jixhed li l-ammont ta' units li nhadmet

l-istima fuqu l-Enemalta kien dak li gie registrat wara li tnehha l-meter imbghabas u

gie nstallat meter iehor: "Kif inbidel il-meter fl-ewwel gimghatejn wara l-ispezzjoni l-

konsum telgha ghal 250 unit ta' dawl kuljum.",35 u meta riprodott jikkonferma li kien

wara l-ispezzjoni l-readings wrew li kienu qed jigu registrati average ta' 239 units

Izda anke hawn, il-qorti tistaqsi: xi investgazzjoni saret biex jigi determinat jekk tul

iz-zmien kienx hemm aktar jew anqas apparat/appliances li beda jigi registrat hekk kif

inbiddel il-meter mbghabas?

Bhala konsegwenza, il-Qorti ma tqisx li gie pruvat sal-grad mistenni meta

Analizi tal-kontijiet precedenti ghall-Jannar, 2011,

biss setghet twassal biex tinhareg id-diskrepanza li jalludu ghaliha Buttigieg u

indikazzjoni determinanti meta l-konsum naqas drastikament b'xejn anqas minn 33%

kif jixhed l-inspection report37 u kif kkonstat mill-esperti ta' din il-Qorti.38

Fl-isfond ta' dawn ir-rizultanzi ssir riferenza ghas-sentenza tal-Qorti tal-Appell

Kriminali fl-ismijiet Il-Pulizija vs Ronald Cutajar Sarachinova:39

Din il-Qorti, pero`, tosserva li hawn si tratta ta' periodu ta' aktar minn erba' snin –minn wara Novembru 1989 sat-13 ta' April, 1994.

Fil-fehma ta' din il-Qorti, biex issir il-prova, sal-grad li trid il-ligi fil-kamp penali, a bazi tar-record of consumption li kien hemm (mhux semplicement li probabbli li kien hemm) serq ta' kurrent elettriku fil-periodu inkriminat, kellha tingieb prova tal-load ta' l-apparat elettriku f'dak il- periodu.

Jidher li l-pulizija ma ghamlux l-icken sforz ta' investigazzjoni f'dana r-rigward.

Lill-ahwa Mifsud ma staqsewhomx x'apparat elettriku u x'dawl kien hemm fil-fond qabel ma huma hadu l-hanut f'idejhom; l-appellant ma giex interrogat mill-pulizija bil-hsieb li jigi stabbilit dana l-punt; u meta l-appellant xehed quddiem il-Qorti Inferjuri ma sarx l-icken tentattiv sabiex in kontro-ezami jigi b'xi mod stabbilit x'apparat elettriku u/jew x'sistema ta' dawl kellu fil-periodu inkriminat fil-fond in kwistjoni.

Huwa veru li s-subartikolu (2) ta' l-Artikolu 264 tal-Kodici Kriminali johloq presunzjoni li tisposta l-oneru tal-prova ta' fatt partikolari –

35 Fol.52 36 Fol.151 37 Fol.41 tergo 38 Fol.244 39 Appell Nru 129/00; Deciz 31 ta' Mejju, 2000, per Onor. Imhallef Dr Vincent Woodhead

cioe` il-fatt jekk l-akkuzat kienx jaf bl-uzu jew konsum illegali ta' ilma, gass jew kurrent elettriku – fuq l- istess akkuzat.

Jekk l-akkuzat ikun jaf, jew hu presunt li kien jaf, b'dak il-konsum illegali allura r-reat ta' serq ikun imputabbli lilu.

Pero` hija dejjem il-prosekuzzjoni li trid tipprova li fil-fatt kien hemm uzu jew konsum illegali, cioe` serq, tal-ilma, gass jew elettriku.

In fatti jista' jkollok sitwazzjoni fejn ikun hemm il-ksur jew mezzi qarrieqa imsemmija fl-Artikolu 264(2) minghajr ma effettivament ikollok serq ta' ilma, gass jew elettriku.

Fil-kaz in dizamina ma jistax jinghad li kien hemm prova sodisfacenti, cioe` sal-grad li trid il-ligi fil-kamp penali, ta' tali serq fil-periodu inkriminat. [emfazi u sottolinejar tal-Qorti]

Ghalkemm minn dak li jixhed Chetcuti, l-indikazzjoni hi li l-meter twahhal diga

mbghabas, kien fid-dmir tal-prosekuzzjoni li taghmel din il-prova.

ngieb lanqas kont wiehed li jibda juri x'load kien ihallas ghalih Gauci qabel id-19 ta'

Jannar, 2011, u ghalhekk il-Qorti ma ghandha l-ebda prova li tista tistrieh fuqha biex

tiddetermina kif naqas il-konsum drastikament skond kif allegat.

Fil-kamp penali hu d-dover tal-prosekuzzjoni li tipprova l-akkuza sa l-inqas dettal, u

ma jispettax lill-imputat jipprova hu li kien ilu anqas minn hames snin jisraq id-dawl

jew li jipprova x'appliances kellhu tul il-medda taz-zmien li gie imputat lilu li wettaq

serq ta' kurent elettriku.

mhux semplicement mfittex civilment, kien fid-dmir tal-proseuzzjoni li taghmel id-

debita prova dwar l-ammont tas-serq hekk addebitat lill-akkuzat.

Sakemm il-ligi ma tkunx tipprovdi ghall-praesumptio juris tantum, simili ghal dik fl-

artikolu 264(2) tal-Kodici Kriminali, li twassal ghal kif ghandu jigi komputat konsum

mhux registrat, jibqa' jinkombi fuq il-prosekuzzjoni li tipprova l-kaz taghha sa dak il-

grad ta' prova rikjest fil-kamp penali.

F'dan il-kaz lanqas saret domanda wahda lir-Rapinett dwar x'appliances sab fil-hanut

meta hadu minghand l-imputat, jekk naqqasx jew ziedhom, kemm fridges, generators,

Minn hawn setghet tibda tinbena stampa dwar l-ammont ta' konsum

mistenni li jigi kkunsmat b'dawn l-appliances, biex sussegwenetemnt u meta

paragunat ma dak li kien qed jigi effettivament registrat bhala konsum, iwassal sabiex

issir id-debita prova dwar l-ammont ta' kurrent misruq u sussegwenement dwar il-

kwalifika tal-valur.

Il-Qorti tista' biss tispekula li hanut tal-merca, b'meter three phase,

fejn gie kkonstatat li kien under registering bi 33%, fuq medda anke qasira ta' zmien, l-

ammont t'elettriku mhux registrat kien ser ikun dak ta' aktar minn €232.94.41

Manadankollu, kif inghad dwar l-forza probatorja tal-stima prezentata, fil-kamp

penali ma hemmx lok ghall-spekulazzjonijiet izda fatti pruvati bi provi ammissibbli.

Lanqas ma gie pruvat sal-grad mistenni meta sar it-tampering.

Minghajr il-provi li gja

sar accenn ghalihom, biex jintwera minn meta beda jkun hemm nuqqas notevoli fil-

konsum ta' elettriku kkunsmat fil-hanut in kwistjoni, maghdud mal-fatt li l-hanut

biddel l-idejn xejn anqas minn kwazi tmien (8) xhur qabel l-ispezzjoni, ma tistax

tinstab htija dwar din l-ewwel imputazzjoni.

Dwar l-imputazzjonijiet l-ohra, li dwarhom ma ngabet lanqas l-icken prova, jinghad

biss li dawn jirrikjedu li l-persuna li tkun giet korrotta tkun ufficjal pubbliku.

L-

allegazzjoni tal-prosekuzzjoni hi li kien Anthony Fleri li ha hsieb iwahhal il-meter

imbghabas fil-hanut tal-imputat.

Resources Limited u qabel mal-Enemalta.

L-artikolu 28(5) ta' l-Att dwar l-Enemalta, Kapitolu 272 tal-Ligijiet ta' Malta,42 kien

jipprovdi: "ghandhom jitqiesu li huma ufficjali u impjegati pubblici skond it-tifsira tal-Kodici

Izda fl-Att tal-2014 dwar it-Trasferiment tal-Attiv, id-Drittijiet, id-Debiti

u l-Obbligi ta' Enemalta, Att XXXIV tal-2014, Kapitolu 536 tal-Ligijiet ta' Malta, li

inter alia "iħassar l-Att dwar l-Enemalta u biex jipprovdi għal ħwejjeġ anċillari jew konnessi

ma' dan.", ma tinsab l-ebda disposizzjoni simili.

Mhux talli hekk izda l-Att il-gdid,

minghajr distinzjoni specifikatament jipprovdi ghall-kuntrarju u cioe` li mad-dhul fis-

sehh tal-Att l-impjegati tal-Enemalta saru w kellhom jitqiesu li dejjem kienu

impjegati ma Engineering Resources Ltd., deskritta fl-istess Att bhala "(kumpannija

pubblika b'responsabbiltà limitata rreġistrata skont il-liġijiet ta' Malta) u 1i għandha n-numru

ta' reġistrazzjoni ta' kumpannija C 65835".

L-artikolu 4 ta' dan l-Att jipprovdi:

(1) Minkejja d-dispożizzjonijiet ta' kull liġi oħra, il-persuni kollha impjegati fil-Korporazzjoni minnufih

qabel id-dħul fis-seħħ ta' dan l-artikolu għandhom, mad-dħul fis-seħħ ta' dan l-artikolu, jiġu trasferiti u jsiru

impjegati ta' Engineering Resources Ltd bis-saħħa ta' dan l-artikolu u mingħajr il-bżonn ta' kwalunkwe

formalitajiet oħra.

(2) Engineering Resources Ltd għandha tieħu l-jeddijiet u l-obbligi kollha li l-Korporazzjoni kellha lejn l-

impjegati qabel it-trasferiment tal-impjegati bis-saħħa ta' dan l-artikolu u kull wieħed minn dawn l-impjegati

għandu, għall-finijiet u l-għanijiet kollha ta' kwalunkwe liġi, jitqies li kien impjegat ta' Engineering

Resources Ltd mid-data li fiha huwa ġie impjegat mal-Korporazzjoni, u kull wieħed minn dawn l-impjegati

għandu, għall-finijiet u l-għanijiet kollha ta' kwalunkwe liġi jkompli jgawdi l-istess jeddijiet u kundizzjonijiet

li kellu minnufih qabel id-dħul fis-seħħ ta' dan l-artikolu, inkluż iżda mhux limitat għad-drittijiet tal-pensjoni

jew drittijiet relatati mal-kalkolu ta' kwalunkwe pensjoni jew ta' kwalunkwe servizz pensjonabbli taħt l-

Ordinanza dwar il-Pensjonijiet jew ta' kwalunkwe liġi oħra.

42 Imħassar bl-Att tal-2014 dwar it-Trasferiment tal-Attiv, id-Drittijiet, id-Debiti u l-Obbligi ta' Enemalta, Att XXXIV tal-2014, Kapitolu 536 tal-Ligijiet ta' Malta, li dahal fis-sehh fis-27 t'Awissu, 2014, (ghajr ghall-artikolu 4 dwar 'Impjegati tal-Korporazzjoni', li gie fis-sehh fil- 25 t'Awissu, 2014.

Ghalkemm l-artiklu 4(2) jitkellem dwar "jeddijiet u kundizzjonijiet", evidentement

riferenza ghall-kundizzjonijiet t'impjieg, bl-ebda mod ma jista' jitqies li l-fatt li tkun

meqjus bhala ufficjal pubbliku hija xi kundizzjoni.

L-Att XXXIV tal-2014 ma pprovda ghall-ebda disposizzjoni tranzitorja li

tindirizza procedimenti penali li jirrigwardaw reati li sehhew qabel id-dhul fis-sehh

ta' dan

l-Att, minkejja

iddahhal fis-sehh f'Awissu, 2014,

investigazzjonijiet mill-Enemalta u mill-pulizija dwar meter tampering kienu in full

Kif gie kjarifikat li tali impjegati kellhom ikomplu jgawdu drittijiet relatati mal-

pensjoni u servizz pensjonabbli taht l-Ordinanza dwar il-Pensjonijiet, Kapitolu 93 tal-

Ligijiet ta' Malta, li tirrigwarda persuni fis-servizz pubbliku ta' Malta, hekk kellu jsir

ukoll rigward jekk dawn l-impjegati kellhomx jibqghu jitqiesu bhala ufficjali u

impjegati pubblici; id-dicitura tal-Artikolu 4(2) tal-Att izda tipprovdi li impjegat tal-

Enemalta issa kellu "jitqies li kien impjegat ta' Engineering Resources Ltd mid-data li fiha

huwa ġie impjegat mal-Korporazzjoni".43

Ghalhekk qatt ma jistghu jirrizultaw l-imputazzjonijiet l-ohra addebitati lil Gauci u

cioe` dawk ta' korruzzjoni, konkussjoni u storn, imputazzjonijiet li lkoll kemm huma

jirrikjedu

impjegat pubbliku

f'amministrazzjoni pubblika.

43 Fil-fatt fl-Att dwar l-Amministrazzjoni Pubblika, jipprovdi: ""impjegat pubbliku" tinkludi uffiċjali pubbliċi u impjegati ta' aġenziji tal-Gvern u entitajiet tal-Gvern";""kariga pubblika" għandha l-istess tifsir mogħti lilha bl-artikolu 124 tal-Kostituzzjoni u għandha wkoll, għall-finijiet ta' dan l-Att, tinftiehem li tfisser kull grad jew pożizzjoni ħlief dawk imsemmija fis-subartikolu (2)(a)"; u ""servizz pubbliku" għandha l-istess tifsir mogħti lilha bil-Kostituzzjoni, iżda għall-finijiet ta' dan l-Att għandha tinftiehem skont is- subartikolu (2)".

Fih ma ssir l-ebda riferenza ghal dawn l-impjegati, li hekk kif saru kkunsidrati impjegati ma kumpanija privata necessarjament gew eskluzi mill-applikabbilita` ta' dan l- att.

Ghaldaqstant abbazi tal-motivi hawn fuq migjuba, l-Qorti ma tistax hlief tillibera lill-

imputat minn kwalunkwe htija u piena fuq l-imputazzjonijiet migjuba fil-konfront


QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA ONOR.

IMĦALLEF TONI ABELA LL.D.

Seduta ta' nhar it-Tnejn, 14 ta' Diċembru, 2020

Rat ir-rikors ġuramentat ta' Angelo Briffa Raggio tat-13 ta' Ottubru 2020 li permezz

tiegħu ppremetta u talab is-segwenti:

Illi l-attur huwa kreditur tal-konvenuta, fl-ammont ta' mitejn u hamsa u ghoxrin elf euro (€225,000) rapprezentanti bilanc minn somma akbar ta' self brevi manu li kien sar lill-konvenuta nhar it-30 ta' Lulju 2018, liema somma akbar kienet inghatat lill-konvenuta permezz ta' transferiment bankarju mill-kont ta' Angelo Briffa Raggio ghal gol-kont taghha, u dan skond ma jidher minn Dok.

'A', u l-kopji tal-pagamenti li saru hawn annessi komplessivament bhala Dok.

Illi dan huwa kkonfermat permezz Bartolomeo Elnaib hawn annessa u mmarkata bhala Dok.

tad-dikjarazzjoni

Illi l-imsemmi ammont huwa dejn cert, likwidu u dovut u, fil-fehma ta' l- istess attur jikkonkorru l-elementi preskritti mill-artikoli 167 sa 170 tal- Kap. 12 tal-Ligijiet ta' Malta, sabiex din il-kawza tigi deciza bid-

dispensa tas-smiegh, billi fil-fehma ta' l-istess attur, il-konvenuta m'ghandha l-ebda eccezzjoni xi tressaq kontra t-talba ghall-hlas tal- imsemmi ammont.

Illi ghalkemm il-konvenuta giet interpellata sabiex thallas l-imsemmi ammont, hija baqghet inadempjenti u ma hallsitx.

Dawn il-fatti huma maghrufa lill-esponenti personalment.

Ghalhekk kellha ssir din il-kawza.

Illi ghalhekk, ghar-ragunijiet premessi l-attur jitlob bir-rispett lil din l- Onorabbli Qorti sabiex, prevja l- li provvedimenti kollha opportuni: 1.

Tiddeciedi din il-kawza bid-dispensa tas-smiegh, ghall-finijiet ta' l- Artikoli 167 sa 170 tal-Kapitolu 12 tal-Ligijiet ta' Malta;

id-dikjarazzjonijiet u

Tikkundanna lill-konvenuta thallas lill-attur is-somma ta' mitejn u hamsa u ghoxrin elf euro (€225,000) rapprezentanti bilanc minn somma akbar ta' self lilha maghmul mill-attur;

Bl-ispejjez inkluzi dawk tal-mandat ta' sekwestru prezentat kontestwalment ma' dan ir-rikors guramentat, oltre l-imghaxijiet legali sal-jum ta' l-effettiv pagament, kontra l-konvenuta li hija minn issa stess ingunta ghas-subizzjoni taghha."

Rat in-nota ta' ammissjoni tal-konvenuta tat-30 ta' Novembru 2020 u dik

tal-Attur, li ġġib l-istess data, li permezz tagħha rriduċa s-somma li qed jitlob

għal mija ħamsa u erbgħin elf ewro (€145,000)( a' fol 19);

Rat in-nota ta' riduzzjoni oħa tal-Attur tat-3 ta' Diċembru 2020, li biha

kompla rriduċa l-ammont mitlub, għal mija sebgħa u għoxrin elef ewro

(€127,000) (a' fol 21);

Rat l-atti u dokumenti kollha;

Rat li l-Kawża tħalliet għal-lum għas-Sentenza.

Konsiderazzjonijiet

F'din il-Kawża ma tantx hemm xi tgħid.

Kif jirriżulta mill-verbal tat-30 ta'

Novembru 2020 l-konvenuta ammettiet it-talbiet attriċi.

Di piu, l-Attur biż-

żewġ noti fuq imsemmija irriduċa l-ammont għal mija u sebgħa u għoxrin

Ewro (€127,000).

Il-partijiet qablu ukoll, li l-kawża għandha tkun trattata

bil-mod ordinarju.

Għalhekk dan ifisser li kull ma għandu jsir hu, li l-Attur

jiġi kannonizzat fl-ammont kif ridott fil-mori ta' din il-Kawża.

Għaldaqstant, għar-raġunjiet fuq imsemmija din il-Qorti qegħdha taqta' u

tiddeċiedi l-Kawża bil-mod segwenti:

Tastjeni milli tieħu konjizzjoni tal-ewwel talba fid-dawl tal-verbal tat-30 ta'

Tilqa' t-tieni talba u tikkundanna lill-konvenuta tħallas lill-Attur is-somma

ta' mija u sebgħa u għoxrin elf Ewro (€127,000) bl-imgħaxijiet legali minn

din is-Sentenza sal-pagament effettiv.

Spejjes ta' din il-Kawża u tal-mandat ta' sekwestru ottenut in konnessjoni

mal-istess, a' karigu tal-Konvenuta.

Imħallef Toni Briffa Raggio

Deputat Reġistratur