Qorti tal-Appell Kriminali

Onor. Imħallef Consuelo Scerri Herrera, LL.D., Dip Matr., (Can)

Il-Pulizja

Illum 6 ta' Novembru, 2018

identita Maltija 632576 M, akkuzat quddiem il-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala

Qorti ta' Gudikatura Kriminali talli:

Fit-30 ta' Dicembru, 2011 ghall-habta tas-sitta u nofs ta' filghaxija gewwa Ħal Ghaxaq b'

nuqqas ta' hsieb, bi traskuragni jew b' nuqqas ta' hila fl-arti jew professjoni tieghek,

jew b' nuqqas ta' tharis ta' regolamenti tat-traffiku, involontarjament ikkagunajt feriti

ta' natura gravi fuq il-persuna ta' Rosaria Caruana Melbourne detentrici tal-karta tal-identita

numru 412741 M u dan waqt li kont qed issuq u / jew kellek taht il-kontroll tieghek

vettura tal-ghamla Peugeot ta' kulur ahmar bin-numru tar-registrazzjoni SAN462.

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali

ta' nhar is-7 ta' Marzu, 2018, fejn il-Qorti wara li rat l-Artikoli 30 u 226 tal-Kapitolu 9

tal-Ligijiet ta' Malta, sabet lil Brendon Peter ic hati tal-imputazzjoni kif dedotta

kontra tieghu u peress li jissussistu l-elementi idoneji, illiberat lill-istess Brandon

Peter ic bil-kondizzjoni li ma jaghmel ebda reat matul il-perjodu ta` sentejn mill-

llum, u dana kollu bis-sahha ta` l-Artikolu 22 tal-Kapitolu 446 tal-Ligijiet ta` Malta.

Il-Qorti fissret lil Brandon Peter ic fi kliem car u li jinftiehem il-konsegwenzi jekk

huwa jaghmel xi reat iehor matul il-perjodu msemmi.

In oltre, ordnat s-sospensjoni tal-licenzji kollha tas-sewqan tal-hati Brendon Peter

ic ghall-perjodu ta` erba xhur.

Rat ir-rikors tal-appell tal-appellant Brendon Peter ic, prezentat fir-registru ta' din

l-Onorabbli Qorti nhar is-26 ta' Marzu, 2018, fejn talab lil din l-Onorabbli Qorti

joghgobha tirriforma u tvarja s-sentenza appellata billi tvarja l-piena inflitta ghal

wahda aktar miti u idoneja fid-dawl tac-cirkostanzi u n-natura tal-kaz kif fuq

Rat l-atti kollha tal-kaz.

Rat illi l-aggravju tal-appellant huwa fis-sens illi ghalkemm il-piena erogata

mill-Ewwel Qorti kienet wahda li tirrientra fil-parametri tal-ligi, jinghad li fic-

Illi filwaqt li l-Ewwel Qorti qabel li dan l-incident ma sehhx b' xi ksuhat jew

traskuragni kbira da parti tal-appellant, tant illi huwa gie liberat bil-

kundizzjoni li ma jergax jaghmel reat iehor, l-istess Qorti ssospendiet il-licenzja

tas-sewqan tal-appellant ghall-perjodu ta' erba' (4) xhur.

Fil-fehma tal-

appellant, il-piena fir-rigward tas-sospenzjoni tal-licenzja tas-sewqan kienet

wahda manifestament eccessiva, sproporzjonata u li m' ghamlitx gustizzja mal-

Vera li wiehed jista' jargumenta li b' konsegwenza ta' dan l-incident, kien

hemm persuna li kellha griehi ta' natura gravi.

M' hemmx dubju li l-appellant

certament ma jistax jigi akkuzat li hu hati ta' xi sewqan li jimmanifesta ksuhat,

Mod li ssuq b' mod abusiv u tikkaguna incident li jwassal ghal

griehi ta' natura involontarja, u mod li taghmel zball genwin fis-sewqan li

jwassal ghal griehi ta' natura involontarja.

L-akkuza fil-fatt titkellem dwar

traskuragni, u filwaqt li t-traskuragni hi kundannabbli, certament li ma

jimmeritax li l-appellant jigi skwalifikat mill-licenzja tas-sewqan ghall-perjodu

ta' erba' (4) xhur.

Il-Qorti ma qiesitx lanqas li quddiemha kellha a first time offender.

Vera li din

il-Qorti tista' targumenta li ghall-izball, wiehed irid ihallas.

proporzjonat ghall-ghemil kommess.

Lanqas hemm dubju wkoll li l-piena hi

sproporzjonata ghaliex hemm avarija enormi bejn il-piena li tigi inflitta f'

kazijiet identici meta jkun hemm ammissjoni, u fil-kaz odjern.

wkoll illi l-Prosekuzzjoni tista' targumenta li l-appellant ghazel li ma

jirregistrax ammissjoni, pero` huwa daqstant iehor minnu li hadd ma jista' jigi

punit ghax jaghzel li jikkontesta l-akkuza dedotta fil-konfront tieghu –

partikolarment fil-kaz odjern meta hemm kontestazzjoni serja kif inghad aktar

qabel, u tali kontestazzjoni quddiem l-Ewwel Qorti saret b' mod lejali u korrett

- u lanqas hu sew li jkun hemm daqstant avarija enormi bejn min jaghzel li

jikkontesta u min jaghzel li jammetti – anke billi skont il-gurisprudenza d-

discount fil-piena li jinghata lil min jammetti mhux daqstant qawwi daqs id-

diskrepanza fil-piena li kien hemm f' dan il-kaz ma' pieni solitament erogati

mill-istess Ewwel Qorti.

tkun il-piena inflitta?

Wiehed ihares lejn il-pluralita` ta' kawzi tal-istess xorta,

anke decizi mill-istess Ewwel Qorti kif presjeduta, u jara li l-pieni inflitti, across

the board, huma ta' natura li hi bil-wisq aktar miti u ta' xorta ohra minn dik

inflitta fil-kaz odjern.

Dan qed jinghad ukoll fl-isfond gja msemmi li hawn

ghandna kaz fejn l-element ta' ksuhat u abbuz fis-sewqan hu eskluz ghal

Fl-appell kriminali deciz fis-26 ta' Marzu, 2009 minn din l-Onorabbli Qorti fl-

ismijiet Il-Pulizija (Spt.

T. Bonnici-Hunt) vs John Bibiano, "mhux normali li din il-

Qorti tal-Appell li tvarja d-diskrezjoni tal-Ewwel Qorti jekk il-piena erogata

tkun tirrientra fil-parametri tal-ligi w ma tkunx manifestament eccessiva.

ghax, kif gie ritenut fl-Appell Kriminali (Superjuri): "Ir-Repubblika ta' Malta vs.

Carmen Galea Bason" [26.2.2009]:- "Il-Qorti tal-Appell Kriminali, bhala regola, ma

tiddisturbax il-piena erogata mill-Ewwel Qorti, sakemm dik il-piena ma tkunx

manifestament sproporzjonata jew sakemm ma jirrizultax li l-Ewwel Qorti tkun

naqset milli taghti importanza lil xi aspett partikolari tal-kaz (u anki,

possibilment, lil xi cirkostanza sussegwenti ghas-sentenza tal-Ewwel Qorti) li

jkun jincidi b' mod partikolari fuq il-piena).

(Ara wkoll "Ir-Repubblika ta' Malta

Superjuri)"

Illi kif gja inghad, din hi l-ewwel okkazzjoni fejn l-appellant tressaq quddiem

din l-Onorabbli Qorti u mhux persuna ta' kondotta kriminali imma persuna b'

L-appellant m' huwiex ' a hardened criminal' u l-fatt li

persuna taghmel zball, m' ghandux iwassal sabiex jigi msallab b' tali mod li

jispicca jitlef il-liberta` li jsuq minhabba s-sospensjoni tal-licenzja, u jipperikola

l-impjieg tieghu.

Meta wiehed ihares lejn is-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija v. Aldo Palmer Morewood, deciza

minn dina l-Onorabbli Qorti fis-16 ta' Gunju 2004, josserva illi l-imputat kien

akkuzat b' diversi akkuzi konnessi mat-traffiku; fosthom sewqan ta' natura

perikoluza u ta' velocita` eccessiva.

Madanakollu, il-Qorti tal-Appell Kriminali

presjeduta mill-Onor.

Imhallef Joseph Cosaitis Mattioli ordnat il-varjazzjoni fis-

sospensjoni tal-licenzja tas-sewqan ta' sitt xhur, ghal wahda ta' xaharejn.

L-

istess jinghad ghas-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija v. Jonathan Caruana Melbourne deciza

quddiem il-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali

nhar it-23 ta' Ottubru 2012, fejn l-imputat saq il-vettura tieghu b' manjiera

traskurata u perikoluza.

L-istess Qorti kkundannatu ghall-hlas ta' multa ta'

mitejn u hamsin Ewro (€250) u skwalifikatu milli jkollu jew jottjeni licenzja tas-

sewqan ghall-zmien tlett (3) xhur.

Illi l-appellant jaghmel referenza wkoll ghas-sentenza fl-ismijijet Il-Pulizija vs

Juliette Marsham, fejn ukoll b' konsegwenza ta' incident stradali gew

kagunati griehi ta' natura gravi (il-parti leza tilef id-dawl minn ghajn wahda),

il-Qorti presjeduta mill-Magistrat Dr Donatella Frendo Azzopardi Arnaud, sabet lill-

akkuzata hatja madanakollu bl-applikazzjoni tal-artikolu 22 tal-Kap 446

illiberata minghajr ebda kundizzjoni, u lanqas ma inponiet sospensjoni tal-

licenzja.

Wiehed ma jistax ma jilmentax li l-Qrati taghna huma afflitti minn pjaga kbira,

u cioe` l-karenza tas-sens ta' proporzjonalita` bejn kaz u iehor.

Huwa minnu illi

kull kaz huwa soggettat ghal dinamici diversi izda hadd ma jista' jlum lill-

appellant jekk jghid li hu gie diskriminat ghaliex min gie akkuzat fuq

imputazzjonijiet izjed gravi (in kwantu s-sewqan tieghu), inghata sospensjoni

tal-licenzja ghal perjodu ferm anqas minn dik tal-kaz odjern.

Semghet lill-partijeit jittrattaw il-kaz u rat li ghalhekk din il-kawza tinsab

Ikkunsidrat,

Fis-seduta ta' nhar it-tnejn u ghoxrin (22) ta' Ottubru tas-sena elfejn u tnax (2012)

xehed l-Ispettur Saviour Depasquale li spjega li fit-tletin (30) ta' Dicembru tas-sena

elfejn u hdax (2011) quddem l-Ghassa tal-Puliija, Triq Rue D'Argens, fl-Msida dahal

rapport, xehed li anke l-Pulizija setghu jinnutaw ghax gara quddiem l-Ghassa, li

vettura Peugeot 106 hamra misjuqa minn Brandon Peter ic kienet involuta

f'incident fejn giet imtajjra Rosaria Caruana Melbourne.

Jghid li dan kien ghal habta tas-6:30pm.

Mistoqsi mill-Qorti jekk l-incident garax fuq iz-zebra peress li hdejn l-Ghassa hemm

zebra wiegeb li dak il-hin inzerta li ma kienx hemm, kien fuq incident iehor.

giet imsejha ambulanza minhabba li Rosaria Caruana Melbourne sfat imwegga, qalghet daqqa

sostanzjali.

Jghid li r-rapport ghamlu PS65 Noel Xuereb Fiorini u jghid li sussegwentement

inhargu l-akkuzi kontra Brandon Peter ic minn naha tieghu.

Jikkonferma li l-

incident gie investigat mis-Surgent.

qeghdin vicin tal-Ghassa tal-Pulizija jghid li ma jafx biha.

Jghid li qatt ma nnota li

hemm problema u qatt ma rcieva ilmenti.

Mistoqsi jekk qatx ra 'l-orange jifflexjaw?'

wiegeb li le qatt ma ra.

Jghid li mhux hu jkun qed isuq u jghid li s-Surgent jista'

Fis-seduta tat-tlieta u ghoxrin (23) ta' Jannar tas-sena elfejn u tlettax (2013) xehdet

Helen Zammit La Rosa fejn spjegat li Rosaria Caruana Melbourne hija ohtha li ghandha disgha u sittin (69)

Hi kkonfermat li kienet maghha fit-tletin (30) ta' Dicembru tas-sena elfejn u

hdax (2011), tghid li kienet Ħal Ghaxaq ma' ohtha fejn kienu sejrin jisimghu quddies l-

Msida stess, il-Parocca ta' San Guzepp.

Tispjega li qasmu minn fuq il-lights, tghid li

qasmu minn naha ta' fejn il-kmamar tal-banju ghan-naha tal-Ghassa u tghid li 'Ma

ohti, tizbita ma' bieb, hemm bieb hdejn l-ghassa ahdar u ghandu miktub fuqu 'For Sale', ohti

ddur, giet rasha mal-bankina u min tajjarha baqa' sejjer, lanqas induna li l-ohti tajjarha.

Jiena bdejt nghajjat u nwerzaq kemm niflah biex in-nies jaghtuni l-ghajjut.

f'ideja ghax imbaghad ghamlet ftit xita, fuq iz-zebra cross jiena tghidx kemm bdejt nghajjar u

nxejjer b'idejja u min kien mill-umbrella induna, min kien hemm mieghu induna li gara xi

haga ghax min kien hemm mieghu qaltli 'xgara?'.

Tikkonferma li qasmu minn fuq iz-zebra crossing u mistoqsija harsitx 'l isfel wiegbet

Mistoqsija mill-Qorti 'Meta intom bdejt taqsmu, inti u

ohtok ghal li jista' jkun kont lambranzetta jew ohtok kienet quddiem u inti wara jew inti

quddiem u hi wara?' wiegbet 'Jiena kemm ilhaqt tfajt saqghajja wahda fuq il-bankina u ohti

Mistoqsija 'Il-bankina, inti u niezla jew tal-faccata l-oghra?' wiegebet li 'Tal-

Tghid li 'Ohti kienet hdejja, jiena stess bqajt

imbelha u ccassata.'

Mistoqsija jekk ohtha kinietx fuq il-lemin jew xellug taghha tghid

Il-Qorti staqsiet 'Fuq ix-xellug tieghek pass

jew tnejn warajk?' wiegbet 'Hekk hu, nahseb lanqas kien hemm zewg passi.'

kinitx iktar vicin l-ghassa milli ohtha tghid li 'Ma l-istess naha konna t-tnejn.'

'Ahna flimkien konna u jiena hemm waddabt saqajja fuq il-bankina.'

fuq ix-xellug taghha.

Tghid li l-karozza waqfet ftit 'l boghod tghid li suppost hemm l-

isketch imma ma waqafx mill-ewwel, baqa' tiela ' fuq u hi bdiet tghajjat l-ghajjut

kemm tiflah fuq il-lights, 'kellhi l-umbrella u bdejt naghmel bl-umbrella u nghajjat kemm

ambulanza u baqa' maghhom u mbaghad gabilha lizar ghax qasmilha rasha mal-

ghamluhulha taht rasha, giet l-Ambulanza u baqghu sejrin l-isptar.

Tikkonferma li l-

karozza sadanitant lahqet waqfet.

Tghid li min kien qieghed isuq u min kien mieghu

gew hdejhom tghid li 'Iva kienu tnejn, kien hemm tfajla, la naf li hija l-mara tieghu u

lanqas l-gharusa tieghu, ma nafx, bdiet itteptiplu fuq spaltu u huwa beda jaghmel hekk fuq

Hija gharfet lil imputat fl-awla.

Tghid li 'Fejn li kienet taghmel dak ix-x-xoghol

Tghid li qieghda d-dar u mistoqsija tistax tohrog tghid li johorguha jridu ghax mhux

In kontro-ezami tghid li kienu se jisimghu l-quddies tas-6:30pm, tghid li t-triq kienet

kollha mixghulha bid-dawl tal-Milied, il-bozza ta' fuq iz-zebra cross bdiet tixghel u

tifti bl-orange u tghid li fuq il-lights hemm bozza kbira tal-Gvern.

Tghid li dlam ma

kienx hemm zgur ghax minn fuq sa isfel kienet mixulha b'tal-Milied.

Mistoqsija mill-

Fis-seduta tat-tlieta u ghoxrin (23) ta' Jannar tas-sena elfejn u tlettax (2013) xehed Dr

Alex Cann Rodgers in rapprezentanza tal-Kunsill Lokali tal-Msida u mistoqsi jekk il-

lights f'Rue D'Argens Marsalforn, Iż-Żebbug (Għawdex) jahdmux xehed li 'il-lights hemm hekk kienu qeghdin on

L-Imdina ittepptu jigifieri jservu bhala lights normali taz-zebra crossing.'

Jghid li 'Hemm hekk

dejjem pjutost imdawwal, ghandek id-dawl li gej mill-ghassa u apparti minn hekk dak iz-

zmien ikun hemm anki l-armar tal-Milied jigifieri jkun hemm id-dwal tal-Milied, it-triq

hemm hekk tkun mixula sew.'

Mistoqsi x'jinkludi dan jghid li dwar it-triq kollha tista'

Jikkonferma li tkun mixula iktar minn normali.

inhar ma jafx jirrispondi.

Fis-seduta tat-tlieta u ghoxrin (23) ta' Jannar tas-sena elfejn u tlettax (2013) xehed Dr.

Joseph Zammit La Rosa li jghid li fit-tnejn u ghoxrin (22) ta' Ottubru tas-sena elfejn u tnax

(2012) hatritu l-Qorti biex imur jisma' x-xhieda ta' Rosaria Caruana Melbourne li kienet rikoverata

Grech kienet rilaxxata u kienet fir-residenza taghha.

Xehed li meta nforma lill-Qorti,

fit-tlieta u ghoxrin (23) ta' Jannar tas-sena elfejn u tlettax (2013) gie estiz l-inkarigu

teghu biex imur jisma x-xhieda ta' Rosaria Caruana Melbourne fejn tghix flimkien ma' zewgha.

Jghid li fit-tmintax (18) ta' Frar tas-sena elfejn u tlettax (2013) organizza seduta f'135,

Triq Kuncizzjoni, Ir-Rabat (Malta) li ghaliha kien prezenti l-ufficjal Prosekutur l-Ispettur

Saviour Depasquale stazzjonat l-Ghassa tal-Msida.

Jghid li ha x-xhieda ta' Rosaria

Caruana Melbourne u minhabba li ma tafx tikteb, wara li qaralha d-deposizzjoni taghha ghamlet

is-salib u kemm hu kif ukoll l-ufficjal prosekutur iffirmaw bhala xhieda tal-firma

Huwa esebixxa dan id-dokument bhala numru 1, ossia r-relazzjni ta' Dr.

Joseph Zammit La Rosa bix-xhieda ta' Rosaria Caruana Melbourne

Rosaria Caruana Melbourne xehdet fit-tmintax (18) ta' Frar tas-sena elfejn u tlettax (2013) quddiem

Hi qalet li tiftakar li kien il-Gimgha tletin (30) ta' Dicembru tas-

sena elfejn u hdax (2011) u kienu s-sitta ta' filghaxija se jdoqqu, kienet sejra l-

Qalet li l-knisja hdejn l-Ghassa tal-Pulizija.

kienet fuq il-lights hdejn l-Ghassa fi Triq D'Argens 'ha naqsam fuq iz-zebra corssing,

F'hin minnhom sibt ruhu ma l-art b'daqqa ta' karozza.'

minn dak il-hin ma tiftakarx x'gara, la t-tip ta' karozza u lanqas il-persuna li kienet

qieghda ssuq.

Tghid li qabel qasmet harset lejn il-lemin u lejn ix-xellug u ma kienet

Tghid li d-dawl tal-lights kien iteptep oranga tan-nofs imma

Tghid li kienet qiegdha taqsam ghan-naha fejn kien hemm l-

Ghassa ghax kienet sejra l-knisja.

Tghid li spiccat l-Isptar, kellha daqqa f'rasha, ksur

taht iz-zaqq u rkupptejja imfarka.

Damet xahrejn l-isptar u kellha taghmel sodda fil-

kcina isfel ghax ma tistax titla' t-tarag.

Stante bdil fil-Magistrat sedenti, fis-seduta tat-tmintax (18) ta' Novembru tas-sena

elfejn u tlettax (2013) il-partijiet kienu ezentaw lil Qorti mis-smiegh mill-gdid tal-

Fis-seduta tat-tmintax (18) ta' Frar tas-sena elfejn u erbatax (2014) xehed PS 65 Noel

Xuereb Fiorini li xehed li fit-tletin (30) ta' Dicembru tas-sena elfejn u hdax (2011) kien

stazzjonat l-Ghassa tal-Imsida second watch mis-siegha sad-disgha ta' filghaxija u

ghal habta tas-sebgha ta' filghaxija kienu nfurmawh permezz ta' telefonata li kienet 8

ghadha kif sehhet habta ftit il-fuq mill-Ghassa fejn hemm il-pellican lights, ftit metri

l-boghod mill-Ghassa.

Jghid li 'Prattikament ahna anke ghajjat smajna, jigifieri konna

pronti ahna wkoll, anke hrigna barra u morna mill-ewwel fuq il-post.'

Jghid li Steve

kuntistabbli bin-numru 1583 kien mieghu jassistih.

Jghid li kif waslu fuq il-post sabu

karozza Peugeot 106 bin-numru ta' registrazzjoni SAN 711 u jghid li jekk jiftakar sew

kienet ta' kulur ahmar filwaqt li kien hemm persuna anzjana mixhuta fuq il-genb tat-

triq fuq il-bankina.

Jghid li cemplu mill-ewwel ghall-ambulanza u li ma damitx ma

giet u hadet lil Rosaria l-isptar.

Jghid li zammew it-triq maghluqa biex jaraw il-kaz u

qabdu jiehdu l-verzjonijiet tax-xufier Brandon Peter ic.

Jghid li tkellem ukoll mal-

passigiera li kien hemm mieghu certu Janette Cutajar li taghtu verzjoni ohra.

ha l-verzjoni ta' Rosaria u anke t'ohta u jghid li kienu qeghdin jaqsmu t-triq iz-zewg

Spjega li dak iz-zmien inkluz il-gurnata tal-

incident il-pellican lights kienu qeghdin amber iteptpu, li kienu ghamlu zmien mhux

jahdmu fl-ahmar u bl-ahdar jghid li dejjem amber iteptpu.

Jghid li dak iz-zmien jaf li

kienu hekk.

Huwa gharaf lill-imputat bhala x-xufier tal-vettura involuta.

Ikkonferma

li Rosaria Caruana Melbourne kienet qed taqsam fuq iz-zebra crossing fejn hemm il-pellican lights.

Jghid li ha l-verzjoni taghha ukoll.

In kontro-ezami, dwar it-temp jghid li qieghda mnizzla fir-rapport u li dak in-nhar

Jikkonferma li l-art kienet imxarba, ma rrizultawx brake marks u jghid

li hi daqsxejn nieqsa mid-dawl bhala triq.

Skont ir-rapport tal-Pulizija a fol 49 et seq immarkat bhala Dok NS, is-sewwieq a

tempo vergine qal li 'Kont qed insuq meta fit-triq ma kien hemm hadd, kont qed insuq bil-

mod, u f'daqqa wahda rajtha taqsam u brekjajt biex nevitha.

Kienu qed jaqsmu tnejn u tajjart

lill-wahda minnhom.

Naf li kienu liebsin bl-iswed, u anki t-triq mudlama.'

Skont ir-rapport, il-passigier Jeannette Deidun qalet li 'Ahna qieghdin navvicinaw il-

light u kienu qed iteptpu amber, Wirth kien qieghed isuq bil mod, u f'daqqa wahda nsibu

lill-dawk iz-zewg persuni qeghdin jaqsmu, kienu kwazi waslu fuq il-bankina, JAlla wahda

Ghalkemm Wirth prova jevitahom laqat lill-wahda

minnhom, infatti waqaf mill-ewwel mal-gemb tat-triq.'

Rosaria Caruana Melbourne skont ir-rapport qalet 'Inzilna l-ewwel bankina, u kif kwazi qsamt il-

bankina, giet din il-karozza u taghtni daqqa, u bid-daqqa tellghatni fuq il-bankina.'

Fis-seduta tat-tmintax (18) ta' Frar tas-sena elfejn u erbatax (2014) xehed Brian

Roelse Mizzi in rapprezentanza ta' Transport Malta dwar il-vettura bin-numru ta'

registrazzjoni SAN 711 xehed li rrizultalu li hija vettura tal-ghamla Peugeot 106 ta'

lewn ahmar registrata f'isem Justin Attard Grech u ila registrat fuq ismu mill-erbgha u

ghoxrin (24) ta' Gunju tas-sena elfejn u tlettax (2013).

Dwar il-licenzja jghid li

Brandon Peter ic bin-numru tal-karta tal-identita' 216728M ghandu licenzja taht

kategorija B biex isuq vetturi taht it-tlett tunnellati u nofs u mhux izjed minn tmien

Jghid li gabha fil-hamsa (5) ta' Awissu tas-sena elfejn u hdax (2011) u

valida sad-dsatax (19) ta' Awissu tas-sena elfejn u erbatax (2014).

Mistoqsi dwar it-tletin (30) ta' Dicembru tas-sena elfejn u hdax (2011) jghid li f'dak il-

perjodu il-vettura kienet registrata fuq Ashley ic u dan mill-hdax (11) ta' Awissu

tas-sena elfejn u hdax (2011) sat-tnejn u ghoxrin (22) ta' Awissu tas-sena elfejn u tnax

Dwar hlas ta' licenzja mill-elfejn u hdax (2011) jghid li kienet thallaset fl-

ewwel (1) ta' Lulju tas-sena elfejn u hdax (2011) ghal perjodu bejn l-ewwel (1) ta'

Awissu tas-sena elfejn u hdax (2011) u l-wiehed u tletin (31) ta' Lulju tas-sena elfejn u

Hu prezentata d-dokumentazzjoni relattiva li giet immarkata bhala Dok

Fis-seduta tad-disgha u ghoxrin (29) ta' Ottubru tas-sena elfejn u erbatax (2014) il-

Qorti wara li rat il-verbal a fol 9 fejn gie mahtur Dr. Joseph Zammit La Rosa biex imur l-Isptar

Karen Caruana Melbourne u jiehu d-deposizzjoni ta' Rosaria Caruana Melbourne, id-deposizzjoni a fol 17 u 18 u

r-relazzjoni a fol 19 sa 25, ordnat lil Dr. Joe Zammit La Rosa sabiex jerga jaccedi fir-residenza

ta' Rosaria Caruana Melbourne, din id-darba mhux biss fil-presenza tal-Ufficjal Prosekutur, izda

fil-minimu l-imputat mar-rapprezentant legali tieghu biex jigi asisgurat id-dritt tal-

Fit-tnejn u ghoxrin (22) ta' Gunju tas-

sena elfejn u hmistax (2015) il-Qorti rrevokat l-inkarigu estiz ta' Dr. Joe Zammit La Rosa u

Skont ir-relazzjoni tal-espert tekniku Dr. Richard Saliba Sciortino a fol 74 et seq, Rosaria

Caruana Melbourne regghet xehdet fit-tmienja (8) ta' Jannar tas-sena elfejn u sittax (2016) fejn qalet 11

li fit-tletin (30) ta' Dicembru tas-sena elfejn u hdax (2011) fis-sitta ta' filghaxija marret

ghall-quddies bil-miexi fil-Parocca ta' San Guzepp tal-Imsida.

Tghid li telqet minn darha u

mexiet lejn il-knisja flimkien ma' ohtha.

'Kif wasalna hdejn iz-zebra crossing li hemm magemb l-Ghassa tal-Imsida fil-bidu tat-telgha.

Kif wasalt kwazi hdejn l-Ghassa u kif kont ghadni fuq iz-zebra crossing, instabbat mal-art

b'daqqa ta' karozza.

Il-parti leza spjegat li ma rat ebda vettura gejja qabel qasmet.

Jidhrilha li t-traffic

lights kienu il-hin kollu fuq il-kulur orangjo iteptpu.

Qalet li t-traffic lights kienu

dawk li jkollhom tlett (3) kuluri, ahmar, orangjo u ahdar.

Tghid li bid-daqqa ta'

karozza gholiet kwazi sa gholi ta' tieqa u spiccat mal-art.

Tghid li qabel ma ntlaqtet,

ma kinitx ratha il-vettura.

Tghid li d-daqqa haditha fuq irkuptejha tal-lemin.

rkuppta tkissret u ghamlet operazzjoi, kelli punti f'rasha u ksur taht zaqqa.

Wara li harget mill-isptar, marret tghix ma binta ghax ma setghet

Go darha nizlet is-sodda isfel ghax ma tantx tista' titla' t-tarag.

Spjegat li rrangat il-kamra tal-banju ghax ma setghetx tidhol fil-banju.

Qalet li kif spiccat mal-art, tiftakar li giet mara pero' ma semghet xejn dak il-hin.

tafx x'tip ta' vettura tajritha u lanqas il-kulur taghha.

In kontro-ezami tghid li ma tiftakarx kemm huma 'l boghod minn xulxin il-lights li

semmiet u z-zebra crossing, li t-temp kien bnazzi u ma kinitx xita.

Tghid li qabel l-

incident kienet timxi sew u dakinhar ma kinitx mghaggla, ma kelliex umbrella

qasmet iz-zebra crossing qabilha u kienet naqra 'l boghod minnha.

Tghid li meta gara

l-incident kienet fuq il-bankina.

Tghid li bid-daqqa tal-vettura spiccat mal-art fuq iz-

Ohtha ma grala xejn, li hi u ohtha telqu flimkien biex imorru l-

quddies u wara l-incident ma kelmet lil hadd u imbaghad semghet l-ambulanza

gejja.

mill-vettura.

In ri-ezami tghid li kienet diga' telghet fuq il-bankina ta' hdejn l-Ghassa meta ttajret

Fis-seduta tal-erbgha u ghoxrin (24) ta' Mejju tas-sena elfejn u sittax (2016) il-

prosekuzzjoni pprezentat affidavit ta' Dr. Agnes Andolfi immarkat bhala Dok AP

fejn iddikjarat li fit-tletin (30) ta' Dicembru tas-sena elfejn u hdax (2011) fit-tmienja ta'

filghaxija (8:00pm) ezaminat lil Rosaria Caruana Melbourne bin-numru tal-karta tal-identita'

488219M li toqghod Ħal Ghaxaq fl-emergenza tal-Isptar Mater Dei.

Hi spjegat dak li

sofriet il-pazjenta u ddikjarat li n-natura tal-griehi hija gravi.1

Xehed Dr. Richard Saliba Sciortino fis-seduta tal-erbgha u ghoxrin (24) ta' Mejju tas-sena

elfejn u sittax (2016) li b'referenza ghal fol 74 et sequitur ikkonferma li kien ha xhieda

gewwa r-residenza ta' Rosaria Caruana Melbourne il-parte civile fil-prezenza tal-Ispettur Saviour

Depasquale, l-imputat kif ukoll il-parte civile u anke l-avukati rispettivi.

Ikkonferma

li saru l-kontro-ezamijiet li kellhom isiru.

Fis-seduta tal-hamsa u ghoxrin (25) ta' Ottubru tas-sena elfejn u sittax (2016) xehdet

Dr. Agnes Andolfi li b'referenza ghac-certfikat mediku a fol 4 qalet li kienet ezaminat

lil Lucy Tranter bin-numru tal-karta tal-identita' 978022M1 fit-tletin (30) ta' Dicembru

tas-sena elfejn u hdax (2011) madwar it-tmienja ta' filghaxija u kienet sabitilha griehi

li kienu ta' natura gravi li kienu ksur fl-ghadam tal-pelvis, ksur tal-ghadma tas-sieq

fuq in-naha tal-lemin, tbengil fuq in-naha tal-koxxa tal-lemin, tlett kustilji miksurin u

qasma ta' madwar hames (5) centimetri fuq in-naha ta' wara tar-ras.

Tghid li ghamlu

1 Ma jirrizultax car jekk fuq dan l-affidavit hemmx il-firma ta' Dr. Agnes Andolfi stante li l-unika firma hija dik fuq it-tembru ta' Lorraine Ruzicic Vella Fenech bhala Commissioner for Oaths.

Madankollu, Dr. Agnes Andolfi xehdet quddiem l-Ewwel Qorti fil-25 ta' Ottubru, 2016.

2 Ic-certifikat a fol jirreferi ghal Lucy Caruana Melbourne bhala isem il-pazjenta.

3 Skont ic-citazzjoni Rosaria Caruana Melbourne ghandha n-numru tal-karta tal-identita' VELLA FENECH

CT scan ta' rasha li wera li ma kien hemm xejn minn naha tal-mohh, pero kien hemm

qasma sostanzjali minn naha ta' barra.

B'referenza ta' fol 84 fl-affidavit datata t-tnax (12) ta' Gunju tas-sena elfejn u hmistax

(2015) ikkonfermat li qalet fir-rapport u hemm verifikazzjoni li l-kustilji kienu fuq in-

Tghid li l-affdiavit ghamlitu fil-prezenza tal-xtrays.

regghetx rat lis-Sinjura Rosaria Caruana Melbourne, tghid li le.

Fis-seduta tat-tlettax (13) ta' Frar tas-sena elfejn u tmintax (2018) xehed l-imputat

Brendon Peter Wright li qal li kien qieghed isuq Peugeot 106 hamra, sejjer mid-dar

f'Hal-Tarxien lejn il-Gzira biex jaghmel photocopy ta' progett tal-iskola.

Xehed li l-

incident sehh faccata tal-Ghassa tal-Pulizija fejn qabel l-Ghassa hemm bus stop.

li kien gej mill-Belt umbghad hemm il-lane li terga ddur lura lejn il-Belt, jew il-lane

biex tibqa' sejjer lejn il-Gzira.

Dwar velocita' jghid li 'Kont ghadni kif nitlaq mill-lights.

Kienet bil-mod zgur...'

Jghid li 'jien kont qieghed wara xi karozza jew tnejn qabel ma' qaleb

il-lights.

Allura ma' kontx ghaddej b'velocita' qawwija zgur, ghax anke ghandek zewg kisriet

qabel ma' tigi.'

Mistoqsi '...inti wasalt biex tikser ghat-triq, u x'kien hemm quddiemek?' wiegeb li 'X'hin

iddur il-kantuniera thares lejn il-lights biex tara jekk il-lights jekk qelbux hodor jew hekk u

jekk kienux qed jahdmu l-lights.'

Mistoqsi jekk i-lights kienux fl-istess posizzjoni li

qehdin illum jew kienux x'imkien iehor, jghid 'Li naf ezatti li x'hin tikser il-kantuniera,

ftit qabel l-Ghassa tal-Pulizija, jigifieri ddur il-kantuniera u tigi thares lejn il-lights mal-

Jghid li '...x'hin rajt il-

persuna nipprova nikser biex nevitaha u ndur fuq ix-xellug, ghax hi peress li tigi fuq il-lane

tal-lemin, kullhadd kien jipparkja fuq ix-xellug, qabel.

Allura ppruvajt nikser kollox fuq ix-

xellug biex nevita l-persuna.

Allura lqatt

il-persuna ta' wara.'

Jghid li rahom mal-ewwel u li 'L-ewwel azzjoni tieghi, l-istint kien

biex indawwar kollox fuq ix-xellug jiena biex nevita l-persuna, ghax hemmhekk kelli l-aktar

4 Skont it-traskrizzjoni, isem ix-xhud tnizzel bhala Brandon Peter Critien

spazju biex indur.'

Mistoqsi fejn spiccat il-vettura jghid li 'Imbghad wara li sar l-incident,

kemm imxejt ftit il-quddiem u waqaft.'

Jghid li mar lura biex jara jekk il-persuna 'hux all

U faccata kien hemm persuna u niftakar li kienet cemplet ghall-ambulanza mill-ewwel.'

In kontro-ezami dwar minn liema lights kien ghadu kif qala' jghid li 'kien fil-lighta

ew tibqa sejjer dritt ghal B'kara jew inkella tmur ghall-Gzira jew terga ddur'.

Mistoqsi 'flashing amber' ghalih xi jfisser jghid li 'Huma mhux jahdmu imma caution',

jghid li ma jghaddix ta' spiss.

Mistoqsi 'Imma naqblu li fejn kien hemm il-lights, illum il-

gurnata, dan li qed tghid flashing amber, fil-fatt huwa izjed il-fuq minn fejn illum hemm iz-

zebra crossing, u tant hu hekk li l-hadid li kien imqabbad mieghu l-lights ghadu mwahhal

L-incident sehh, ha nkun car mieghek, naqblu li l-

incident sehh, hemm it-tieqa tal-Ghassa tal-Pulizija, ezatt?

Mistoqsi dwar iz-zebra crossing dak iz-zmien kienet izjed il-fuq' wiegeb li ma

Jghid li ma tantx jghaddi minn hemm 'imma jien li naf zgur meta gara l-

incident, jien wara mort fuq il-post jiena, u jien naf li ma' kienx hemm tabella ta' dak il-pupu

Jghid li kienet ix-xita.

Jghid li kien ghaddej bil-mod u kien ghadu kif

kiser zewg kisriet u fix-xita mhux ser issuq bis-sahha jghid li 'Forsi b'20 jew bi 30.'

Mistoqsi rax iz-zewg persuni jaqsmu, jghid li 'Rajt il-persuna li kienet qed taqsam it-triq,

allura jiena ksirt fuq ix-xellug biex nevitaha lill-persuna.'

Mistoqsi '...imma inti rajt il-

jghid li ghafas break.

Jghid li 'Jekk jien hrigt bil-mod, ma jfissirrx li ta' quddiemi hareg bil-

Dwar ta' quddiemu jghid li 'forsi kien hemm, ejja nghidu kien hemm

Jghid li 'x'hin iddur il-kantuniera, mill-ewwel jigu l-lights hemm.'

Xehed li 'Hemmhekk malli ddur mal-ewwel issib il-lights.

X'hin jiena rajt il-lights iteptpu

amber, jien kont qed insuq bil-mod u naf li kont qed insuq bil-mod.

Kienet ix-xita u jiena qatt

ma' nsuq bis-sahha.

U x'hin rajt lill-persuna ta' faccata, naf li kienetx bizejjed li naghfas il-

brejk u ksirt kollox fuq ix-xellug biex nevita l-persuna.

Huma kienu qed jimxu wara xulxin, u

lqatt lill-persuna l-ohra li kienet miexja warajha.'

Spjega li 'jien x'hin ksirt imbghad naf li jien hadtha f'irkuptejha.

Allura hi fuq in-naha tal-

lemin tal-karozza, mal-gemb tal-karozza tieghi.'

Mistoqsi fejn spiccat il-vittma, wiegeb

fuq in-naha tal-lemin.

Dwar fejn spiccat il-vittma bejn wiehed u iehor il-boghod miz-

zebra crossing jghid li 'Ma' kienx hemm distanza kbira, ghax jien mal-genb hadtha.

tghidx li telghat fuq il-karozza, daret u marret lura jew xi haga hekk.

Jien jekk hadtha mal-

genb, dak bhal kollox, jekk taghti daqqa mal-genb mhux ser imurlek il-quddiem.'

jghid distanza bejn il-point of impact ghal fejn instabet mixhuta mal-art izda jghid li

ma kienx hemm distanza kbira.

In ri-ezami jghid li ghamel li setgha biex jevita l-incident.

aktar minn li ghamel.

Jghid li hu waqaf, waddab il-beritta li kellu u telaq jigri lejn il-

Ikkunsidrat;

Illi in breve il-fatti huma s-segwenti:

Nhar it-tletin (30) ta' Dicembru tas-sena elfejn u hdax (2011) ghal habta tas-sitta u

nofs ta' filghaxija, l-appellant kien qieghed isuq vettura tal-ghamla Peugeot ta' kulur

ahmar bin-numru ta' registrazzjoni SAN 711 gewwa Triq Rue D'Argens, Ħal Ghaxaq;

direzzjoni lejn l-Ghassa tal-Pulizija tal-Imsida fi triqthom lejn il-knisja biex jisimghu

Illi hekk kif Rosaria Caruana Melbourne waslu hdejn il-bankina u filwaqt li Helen Zammit La Rosa kienet

lehqet kwazi telghet fuq il-bankina, Rosaria Caruana Melbourne intlaqtet mill-vettura hawn fuq

5 Skont Dr. Alex Cann Rodgers in rapprezentanza tal-Kunsill Lokali tal-Msida fix-xhieda tieghu tat-23 ta' Jannar 2013 'kienu qeghdi on Amber ittepptu jigifieri jservu bhala lights normali taz-zebra crossing' 6 Rosaria Caruana Melbourne fix-xhieda taghha tat-8 ta' Jannar, 2016 tghid li kienet diga telghet fuq il-bankina hdejn l-Ghassa meta ttajret mill-vettura filwaqt li fix-xhieda taghha tat-18 ta' Frar, 2013 tghid li 'Kont fuq il-lights ta' hdejn l-Ghassa fi Triq D'Argens ha naqsam fuq iz-zebra crossing, kont diga qieghda naqsam.

F'hin minnhom sibt ruhu ma l-art b'daqqa ta' karozza.'

Illi konsegwenza tal-incident, Rosaria Caruana Melbourne soffriet feriti ta' natura gravi;

Illi l-Ewwel Qorti sabet lill-appellant hati tal-imputazzjoni migjuba kontrih u

illiberatu bil-kundizzjoni li ma jaghmel ebda reat matul il-perjodu ta' sentejn mill-

lum u dan bis-sahha tal-Artikolu 22 tal-Kapitolu 446 tal-Ligijiet ta' Malta;

Illi l-Ewwel Qorti ordnat ukoll s-sospensjoni tal-licenzji kollha tas-sewqan tal-

appellant ghal perjodu ta' erba (4) xhur.

Illi l-appell interpost mill-appellant huwa limitat ghal piena inflitta mill-Ewwel Qorti

fejn ordnat is-sospensjoni tal-licenzja tas-sewqan ghal perjodu ta' erba (4) xhur.

L-

appellant jissottometi li filwaqt li l-Ewwel Qorti qablet li dan l-incident ma sehhx b'xi

ksuhat jew traskuragni kbira da' parti tal-appellant tant li gie liberat bil-kundizzjoni

li ma jergax jaghmel reat iehor, l-Ewwel Qorti issospendiet il-licenzja tas-sewqan tal-

appellant ghal perjodu ta' erba' (4) xhur.

Issottometta li l-piena fir-rigward tas-

sospenzjoni

tal-licenzja

sproporzjonata u li m'ghamlitx gustizzja mal-appellant.

L-appellant fl-appell tieghu spjega li huwa vera li persuna kellha griehi ta' natura

gravi izda jghid li l-appellant ma jistax jigi akkuzat li hu hati ta' xi sewqan li

jimmanifesta ksuhat jew abbuz, jghid li mod li ssuq b'mod abbusiv u tikkaguna

incident li jwassal ghal griehi ta' natura involontarja u mod li taghmel zball genwin

fis-sewqan li jwassal ghal griehi ta' natura involontarja.

Jghid li l-akkuza titkellem

dwar traskuragni u filwaqt li traskuragni hija kundannabbli, ma timmeritax li l-

appellant jigi skwalifikat mill-licenzja tas-sewqan ghal perjodu ta' erba' (4) xhur.

L-appellant jaghmel referenza ghal numru ta' kawzi fejn meta persuna instabet hatja

tal-istess akkuza u f'xi drabi akkuzi ohra konnessi mat-traffiku fosthom sewqan ta'

natrua perikoluza u ta' velocita' eccessiva, l-piena inflitta kienet anqas, f'xi drabi fejn

lanqas sospensjoni ma giet inflitta.

Ikkunsidrat;

Illi fl-ewwel lok, din il-Qorti ma tiddisturbax id-diskrezzjoni tal-Ewwel Qorti fir-

rigward tal-piena inflitta hlief jekk din ma tkunx fil-parametri tal-ligi jew jekk tkun

sproporzjonata u manifestament eccessiva fic-cirkostanzi.

Kif ikkunsidrat fis-

sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija (Spt.

'Illi ghar-rigward tal-aggravju dwar il-piena, l-principju regolatur hu li mhux normali li tigi

disturbata d-diskrezzjoni ta' l-Ewwel Qorti jekk il-piena nflitta tkun tidhol fil- parametri tal-

ligi w ma jkun hemm xejn x' jindika li kellha tkun inqas minn dak li tkun fil-fatt.

Repubblika ta' Malta vs. David Mercieca Hounsell"8, "Ir-Repubblika ta' Malta vs. Eleno sive

Lino Clantar"9 u ohrajn.)'

(Id-dati tas-sentenzi citati jinsabu aktar l'isfel fin-noti ta'

qiegh il-pagna)

Fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija Vs Joseph Marsham'10: il-Qorti kkunsidrat li

'Ghar-rigward tal-aggravju dwar il-piena, il-principju regolatur hu li din il-Qorti tal-Appell

ma tiddisturbax u tvarja d-diskrezzjoni tal-Ewwel Qorti dwar il-piena sakemm din ma tkunx

wahda li tohrog mill-parametri tal- ligi jew tkun manifestament eccessiva.'

Madankollu, il-

Qorti f'dak il-kaz qieset ic-cirkostanzi partikolari u ddecidiet li 'stante n-novita' tal-kaz

in ezami w peress li l- appellant seta' genwinament kellu l-impressjoni li quod bikes ma

ghandhomx bzonn licenzja biex ikunu fuq it-triq u li ma ghandhomx bzonn ikollhom

kopertura ta' asskurazzjoni kontra r-riskji ta' terzi, din il-Qorti thoss li hemm raguni specjali

biex il-periodu tas-sospensjoni w skwalifka tal-licenzji tas-sewqan tal-appellant jigi

imnaqqas.'

Ikkunsidrat;

7 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar is-26 ta' April, 2007 (Appell kriminali numru: 78/2007) 8 Deciza fl-14 ta' Gunju, 1999 9 Deciza fl-24 ta' April, 2003 10 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar l-10 ta' Dicembru, 2009 (Appell Kriminali numru: 400/2009)

Din il-Qorti tibda bbilli taghmel referenza ghas-sentenza citata mill-appellant stess fl-

appell tieghu, fl-ismijiet 'Il-Pulizija (Spettur M. Roe) vs Aldo Palmer Morewood'11 fejn dik

il-Qorti kienet ikkunsidrat li:

'Dana kollu stabilit , din il-Qorti pero' xorta wahda ma thossx li s-sewqan hazin tal-appellant

kien ta' tali gravita' li jinkwadra ruhu fir-reat ta' sewqan b' manjiera perikluza fid-dawl tal-

gurisprudenza fuq citata izda indubbjament kien jammonta ghal sewqan hazin fi grad

inferjuri w cioe' dak b'maniera traskurata li hu kompriz u involut fir-reat aktar serju ta'

sewqan perikoluz .

Dan ghaliex kien jikkonsisti biss f' nuqqas ta' prudenza ordinarja li

wiehed ghandu jadopera biex jevita s-sinistri stradali w ergo kien jammonta biss ghal sewqan

b' manjiera traskurata w mhux ukoll sewqan b' manjiera perikoluza.

Kien dan il- kawza prossima w determinanti tal-

kollizzjoni u ghalhekk l-appellant instab hati korrettament mill-Ewwel Qorti tat- tielet u r-

raba imputazzjonijiet.'

IL-Qorti tal-Appell Kriminali ordnat varjazzjoni tal-piena minn multa ta' hames mitt

lira Maltin (LM500) u skwalifika ta' licenzja tas-sewqan ghal zmien sitt (6) xhur ghal

skwalifika ta' licenzja tas-sewqan ghal zmien xahrejn u multa ta' mitejn lira Maltin

(LM200) u dan wara li rrevokat fejn l-Ewwel Qorti ssabet htija li saq b'giri aktar milli

jmissu u ta' sewqan b'manjiera perikoluza u kkonfermat htija li b'nuqqas ta' hsieb, bi

traskuragni u b'nuqqas ta'

fuq zewg vetturi u li involontarjament ikkaguna offiza ta' natura gravi fuq persuna.

Fis-sentenza moghtija fl-ismijiet 'Il-Pulizija (Spt.

Grech'12 l-imputat kien ikkkundannat ghal hlas ta' multa ta' mitejn u hamsin ewro

(€250) u ordnat l-iskwalifika milli jkollu jew jotjeni licenzja tas-sewqan ghal zmien

Il-Qorti tal-Appell Kriminali kienet cahdet l-appell li kien limitat ghas-

sospensjoni tal-licenzja tas-sewqan u kkonfermat is-sentenza appellata.

F'dak il-kaz l-

11 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar is-16 ta' Gunju, 2004 (Appell Kriminali Numru: 26/2004) 12 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar l-10 ta' Jannar, 2014 (Appell Kriminali Numru: 504/2012).

L-appellant ghamel referenza ghad-decizjoni moghtija mill-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali fit-23 ta' Ottubru, 2012 19

imputazzjonijiet kienu jirrigwardaw is-sewqan ta' vettura b'manjiera traskurata,

perikoluza u li naqas li jezercita l-kura u attenzjoni xierqa u juri l-intenzjoni tieghu

b'sinjal meta kien sejjer ibiddel id-direzzjoni tieghu jew jaqbez vettura ohra.

L-appellant jaghmel ukoll referenza ghas-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija vs Juliette

Marsham' fejn din il-Qorti qieghda tifhem li l-appellant kien qieghed jirreferi ghas-

sentenza bl-okkju 'Il-Pulizija (Spt.

karta tal-identita' bin-numru 899101(M))' 13 fejn f'dik il-kawza l-imputata kienet

instabet hatja li saqet vettura b'nuqqas ta' hsieb u bi traskuragni jew b'nuqqas ta' hila

fl-arti jew professjoni jew b'nuqqas ta' tharis tar-regolamenti tat-traffiku, habtet ma'

vettura u involontarjment ikkagunat hsara ghad-dannu ta' persuna u fejn b'nuqqas

ta' hsieb, traskuragni jew b'nuqqas ta' hila fl-arti jew professjoni jew b'nuqqas ta'

tharis tar-regolamenti tat-traffiku, involontarjament ikkagunat offizi ta' natura gravi

fuq persuna.

L-imputata kienet irregistrat ammissjoni u tenut kont tac-cirkostanzi

tal-kaz kif ukoll il-fatt li l-parti leza giet rizarcitata in toto ghad-danni sofferti, il-

Qorti illiberata bl-applikazzjoni tal-artikolu 22 tal-Kapitolu 446 tal-Ligijiet ta' Malta.

In oltre, kuntrarjament ghal dak li jissottometti l-appellant fejn jghid li l-Qorti ma

nponietx sospensjoni ta' licenzja, iskwalifikat lill-imputata milli jkollha jew tikseb

licenzja tas-sewqan ghal zmien tmient (8) ijiem.

Din il-Qorti taghmel referenza ghas-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija (Spettur M.

Buttigieg) Vs Michael Bibiano'14 fejn l-imputat gie misjub hati li saq vettura u

b'nuqqas ta' hsieb, bi traskuragni u b'nuqqas ta' tharis tar-regolamenti tajjar lil

persuna u nvolontarjament ikkagunalha offizi ta' natura gravi per durata.

L-Ewwel

Qorti kienet ikkundannat lill-imputat ghal hlas ta' multa ta' mitejn Liri Maltin

(LM200) u skwalifikatu milli jkollu jew jottjeni licennzja tas-sewqan ghal zmien

Il-Qorti tal-Appell Kriminali dwar il-piena kienet ikkunsidrat:

'Illi ghalkemm ma hemmx aggravju dwar il-piena "ut sic" imma biss talba ghar-riforma

taghha fir-rikors tal-appell , il-principju regolatur hu li mhux normali li tigi disturbata d- 13 Deciza mill-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali nhar it-18 ta' Lulju, 2016 (Kumpilazzjoni Numru 259/13) 14 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar il-25 ta' Marzu, 2004 (Appell Kriminali Numru: 30/2014)

diskrezzjoni ta' l-Ewwel Qorti jekk il-piena nflitta tkun tidhol fil-parametri tal-ligi w ma jkun

hemm xejn x'jindika li kellha tkun inqas minn dak li tkun fil-fatt.

"Ir-Repubblika ta'

F'dan il-kaz il-piena decizament hija entro l- parametri tal-ligi ghaliex l-artikolu 226

tal-Kodici Kriminali jipprovdi ghall-piena ta' multa ta'mhux izjed minn elf lira Maltin jew

prigunerija ghal zmien mhux izjed minn tlitt xhur.

Il-periodu tas-sospensjoni hu ukoll entro

l-parametri legali ghal sewqan bi traskuragni skond l-artikolu 15 tal- Kap.65.

Ghalhekk din il-

Qorti ma tara ebda raguni ghaliex ghandha tiddisturba d-diskrezzjoni tal-Ewwel Qorti dwar

Fis-sentenza 'Il-Pulizija (Spettur Joseph Fox) vs David Cakmak.' 17 fejn l-imputat

gie akkuzat li b'nuqqas ta' hsieb u traskuragni jew b'nuqqas ta' hila jew professjoni

jew b'nuqqas

ta'

li kien qed

isuq vettura

'volontarjament'18 ikkaguna offizi ta' natura gravi per durata fuq persuna u feriti ta'

Il-Prosekuzzjoni kienet talbet is-sospenzjoni ta' kull

licenzja tas-sewqan.

Il-Qorti kkunsidrat li:

'Kwantu l-piena, l-prosekuzzjoni talbet fis-sottomisjonijiet taghha li tinghata taghlima lill-

imputat u semmiet distanza ta' brake marks u hsarat fil-proprjeta' ta' terzi izda minkejja dan

ma akkuzatx lill-imputat b'offizi ohra bhal sewqan perikoluz u hsara fi hwejjeg ta' terzi u

ghalhekk ma tistghax tkun taf il-portata tal-fatti jigifieri jekk dan kienx incident spjegabbli

jew kawza ta' xi sewqan in eccess tar- regoli tat-traffiku jew abbuz iehor.

Il-Qorti ghallhekk

qed titratta mal-imputat billi tikkundannah ghal terminu ta' prigunerija ta' sitt xhur (6) mil-

lum liema terminu ma jiddekorrix hlief jekk l-imputat jikkometti rejat iehor punibbli bi

prigunerija sa zmien sena mil-lum skond l-artikolu 28A tal-Kap 9.

Inoltre ai termini ta' l-

artikolu 30 tal-Kap 9, tiskwalifika lill-imputat milli jkollu jew jottjeni licenzja tas- sewqan

tieghu ghall-zmien xahar (1) mil-lum.'

Fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija v. Robert Cutajar Fiorini'19, fejn l-Ewwel Qorti kienet

apparti piena ta' multa ta' elf ewro (€1000), issospendiet lill-imputat minn kull

15 Deciza nhar l-14 ta' Gunju, 1999; 16 Deciza nhar l-24 ta' April, 2003; 17 Deciza mill-Qorti tal-Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali nhar is-6 ta' Frar, 2012 (Numru 131/2012) 18 Din il-Qorti qieghda tinterpreta li erronjament tnizlet il-kelma 'volontarjament' minflokk 'involontarjament' u dan tenut kont li l-Qorti fis-sentenza taghha rat l-artikoli 226(a) u (c) ta-Kapitolu 9.

19 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar is-27 ta' Ottubru, 2010 (Appell Kriminali numru: 155/2010)

licenzja ta' sewqan ghal perjodu ta' tlett (3) xhur, il-Qorti tal-Appell Krimali

kkunsidrat li:

'Kwantu ghall-aggravju dwar il-piena, l-appellant instab hati ghall-ksur ta' l-artikoli 226 u

328 tal-Kap.

9 tal-Ligijiet ta' Malta.

Skond l-artikolu 226(1)(b) il-piena hi dik ta' prigunerija

ghal zmien mhux izjed minn sitt xhur jew multa ta' mhux izjed minn elfejn tliet mija disgha

Il-piena skond l- artikolu 328(d) hi ta'

prigunerija ghal mhux izjed minn tliet xhur jew il-multa jew il-pieni tal-kontravvenzjonijiet.

Anke bl-applikazzjoni ta' l-artikolu 17(b) tal-Kap.

9 il-piena nflitta mill-ewwel Qorti hi fil-

parametri tal-ligi.

L-istess jista' jinghad ghall-iskwalifika minn kull licenzja tas-sewqan, u

dan a tenur ta' l-artikolu 30(b) tal-Kap.

Irid jinghad illi l- ewwel Qorti waslet ghall-piena

wara li hadet in konsiderazzjoni negligenza kontributorja da parti ta' Emanuel Nicholls.'

Ikkunsidrat;

L-artikolu 30 tal-Kapitolu 9 ma jipprovdix parametri dwar il-perjodu ta' skwalifika

ta' licenzja u ghalhekk hija fid-diskrezzjoni tal-Qorti biex tenut kont tac-cirkostanzi

tiddeciedi jekk timponix skwalifika u ghal liema perjodu.

Illi ghalhekk il-piena li tigi

imposta permezz ta l-artikolu 30 hija wahda diskrezzjonaarja u mhux tassattiva.

Minn naha l-ohra s-subartikolu (2) u (3) tal-artikolu 15 tal-Kapitolu 65 jipprovdu l-

minimu ta' kemm ghandu jkun il-perjodu ta' skwalifika f'kaz ta' sewqan traskurat,

traskurat hafna jew perikoluz.

L-iskwalifika taht din id-disposizjoni tal-ligi hija

wahda tassattiva.

L-artikolu 15(2) jaqra:

'Meta r-reat ikun jikkonsisti f'sewqan ta' vettura bil-mutur jew vettura oħra bi traskuraġni

kbira jew b'mod perikoluż, il-qorti, b'żieda tal-piena taħt is-subartikolu (1), għandha

tiskwalifika lill-ħati milli jkollu jew milli jikseb liċenza tas-sewqan, f'każ tal-ewwel kundanna,

għal żmien ta' mhux anqas minn tliet xhur, u f'każ tat-tieni kundanna jew kundanna oħra

wara għal żmien ta' mhux anqas minn sena.'

(3) Fil-każ ta' kull reat ieħor taħt is-subartikolu (1) il-qorti b'żieda għall-piena skont dak is-

subartikolu, għandha tiskwalifikalill-ħati milli jkollu jew milli jikseb liċenza tas-sewqan għal

żmien ta' mhux anqas minn tmint ijiem.

(Emfazi mizjuda)

Fil-kaz odjern, l-appellant ma giex akkuzat b'sewqan perikoluz jew bla kont.

huwa ma gie akkuzat bl-ebda reat li jaqa' taht il-Kapitolu 65 tant li s-sospenzjoni

skont kif jirrizulta mid-decide ta-sentenza moghtija mill-ewwel Qorti kienet ibbazata

fuq l-artikolu 30 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta li kif hawn ikkunsidrat dan l-

artikolu ma jiprovdix il-minimu jew parametri meta Qorti tiddeciedi li tordna

sospenzjoni ta' licenzja u ghalhekk hija fid-diskrezzjoni tal-Qorti li tiddeciedi dan.

Ikkunsidrat;

Stante li l-appell huwa limitat fuq il-piena inflitta mill-Ewwel Qorti, din il-qorti

mhijiex sejra tidhol fil-mertu izda sejra biss tikkunsidra jekk fic-cirkostanzi, l-piena

ghandhiexx tkun wahda aktar mita.

L-Ewwel Qorti lliberat lill-appellant bil-

kundizzjoni li ma jaghmel ebda reat matul il-perjodu ta' sentejn bis-sahha tal-artikolu

22 tal-Kapitolu 446 tal-Ligijiet ta' Malta minn liema piena ma jidhirx li l-appellant

qieghed jilmenta.

L-appellant hassu aggravat mill-Ewwel Qorti fejn hija ordnat is-

sospensjoni tal-licenzji kollha tas-sewqan tal-appellant ghal perjodu ta' erba (4) xhur.

L-appellant fl-appell tieghu senjatament fil-parti rigwardanti

l-fatti fil-qosor

jissottometti li meta sehh l-incident in kwistjoni, it-traffic lights kienu iteptpu fuq

amber u kienu posizzjonati b'mod li facilment setghu iwasslu ghal incident tant li

differenti fl-istess triq.

Din il-Qorti tinnota li ma ngabitx prova permezz ta' ritratti

dwar bdil posizzjoni tat-traffic lights u mill-provi prodotti mhijiex f'posizzjoni li

tikkunsidra jekk dawn kienux f'posizzjoni li facilment joholqu incident.

Numru ta' xhieda inkluz PS 99 Noel Xuereb Fiorini, il-parti leza Rosaria Caruana Melbourne, oht il-parti leza

Helen Zammit La Rosa u l-appellant innifsu jikkonfermaw li t-traffic lights kienu qeghdin

Dr Alex Cann Rodgers in rapprezentanza tal-Kunsill Lokali tal-Msida fix-

xhieda tieghu ta' nhar it-tlieta u ghoxrin (23) ta' Jannar tas-sena elfejn u tlettax (2013)

jghid li 'Il-lights hemm hekk kienu qeghdin on L-Imdina ittepptu jigifieri jservu bhala lights

Ghalhekk stabbilit li l-incident sehh fuq zebra crossing u

tenut kont tal-fatt li t-traffic lights kienu qeghdin iteptu fuq l-orango necessarjament

ifisser li l-appellant kellu jkun kawt waqt li javvicina dawn it-traffic lights li din il-

Qorti mix-xhieda prodotta quddiem l-Ewwel Qorti fehmet li kienu qeghdin jintuzaw

Kif ikkunsidratt l-Ewwel Qorti kien in-nuqqas ta' attenzjoni da parti tal-appellant u

Tenut kont tal-fatt li kien qieghed javvicina traffic lights iteptu orango jew zebra

crossing, l-appellant kien obbligat li jnaqqas l-ispeed u dan biex ikun jista' jilmah lil

min ikun sejjer jaqsam jew f'dan il-kaz qieghed jaqsam u jwaqqaf il-vettura f'hin

In-nuqqas ta' proper lookout huwa anke ampju in vista li l-parti leza kienet

kwazi irnexxieli titla fuq il-bankina u ghalhekk prattikament kienet qasmet it-triq

Helen Zammit La Rosa oht il-parte civile fix-xhieda taghha ta' nhar it-tlieta u ghoxrin

(23) ta' Jannar tas-sena elfejn u tlettax (2013) tghid li 'Jiena kemm ihaqt tfajt saqghajja

wahda fuq il-bankina u ohti hdejja, il-parti leza fir-rapport tal-Pulizija tghid 'Inzilna l-ewwel

bankina, u kif kwazi qsamt il-bankina, giet din il-karozza u taghtni daqqa, u bid-daqqa

tellghatni fuq il-bankina.'

Il-parti leza Rosaria Caruana Melbourne fix-xhieda taghha tat-tmintax (18)

ta' Frar tas-sena elfejn u tlettax (2013) tghid li 'Kont fuq il-lights ta' hdejn l-Ghassa fi

sibt ruhu ma l-art b'daqqa ta' karozza.'

Filwaqt li l-parti leza fit-tmienja (8) ta' Jannar tas-

sena efejn u sittax (2016) in ri-ezami xehdet 'Kont diga tlajt fuq il-bankina ta' hdejn l-

Ghassa meta ttajjart mill-vettura.'

Din il-Qorti nnotat li minkejja li l-parti leza meta xehdet fit-tmienja (8) ta' Jannar tas-

sena elfejn u sittax (2016) qalet li 'it-temp kien bnazzi u ma kinitx xita', fir-rapport tal-

Pulizija taht weather coniditon jirrizulta li hemm imnizzel 'rainy' u dwar road surface

condition hemm imnizzel 'wet' tant li oht il-parti leza Helen Zammit La Rosa tghid li kellha

umbrella f'idejha, In oltre, filwaqt li r-rapport tal-Pulizija dwar 'Lighting Condition'

jiprovdi 'Darkness- street lights lit', Dr Alex Cann Rodgers ghal Kunsill Lokali tal-Msida

fis-seduta tat-tlieta u ghoxrin (23) ta' Jannar tas-sena elfejn u tlettax (2013) xehed li

'dejjem pjutost imdawwal, ghandek id-dawl li gej mill-ghassa u apparti minn hekk dak iz-

zmien ikun hemm anki l-armar tal-Milied jigifieri jkun hemm id-dwal tal-Milied, it-triq

hemm hekk tkun mixula sew.'

Fl-istess seduta Helen Zammit La Rosa tghid li '...kienet kollha

mixula bid-dawl tal-Milied, il-bozza ta' fuq iz-zebra croos bidet tixel u tifi bl-orange u fuq il-

lights hemm bozza kbira tal-Gvern, dlam ma kienx hemm zgur ghax minn fuq sa isfel kienet

muxulha b'tal-Milied.'

Il-parti leza Rosaria Caruana Melbourne fis-seduta tat-tmienja ta' Jannar tas-

sena elfejn u sittax (2016) tghid li 'Kien dalam pero kien hemm dawl tal-Milied.'

L-appellant fix-xhieda ta' nhar it-tlettax (13) ta' Frar tas-sena elfejn u tmintax (2018)

spjega li 'Hemmhekk malli ddur mal-ewwel issib il-lights.

X'hin jiena rajt il-lights iteptpu

amber, jien kont qed insuq bil-mod u naf li kont qed insuq bil-mod.

Kienet ix-xita u jien qatt

ma' nsuq bis-sahha.

U x'hin rajt lill-persuna ta' faccata, naf li kienetx bizejjed li naghfas il-

brejk u ksirt kollox fuq ix-xellug biex nevita l-persuna.

Huma kienu qed jimxu wara xulxin, u

lqatt lill-persuna l-ohra li kienet miexja warajha.'

Dan jikkontrasta dak li xehdet Helen

Zammit La Rosa fit-tlieta u ghoxrin (23) ta' Jannar tas-sena elfejn u tlettax (2013) li xehdet li '...

min tajjarha baqa sejjer, lanqas induna li l-ohti tajjarha.

Jiena bdejt nghajjat u nwerzat kemm

niflah biex in-nies jaghtuni l-ghajjut.

xita, fuq iz-zebra cross jiena tghidx kemm bdejt nghajjat u nxejjer b'idejja u min kien mill-

umbrella induna, min kien hemm mieghu induna li gara xi haga ghax min kien hemm

mieghu qaltli 'xgara?'

L-appellant jissottometti wkoll li ma kienx hemm brake marks u li skont hu, huwa

sinifikativ li ma kienx qed isuq b'velocita' eccessiva.

Din il-Qorti ma thoss li ghandha

tidhol fil-kwistjoni ta' interpretazzjoni dwar meta ma jinstabux brake marks u dan

peress li dak huwa kompitu ta' espert u zgur mhux mertu ta dan l-appell li hu limitat

fir rigward ta l-iskwalifika ta licenzja biss.

kienx akkuzat ta' sewqan eccessiv izda l-appellant kellu l-obbligu sagrosant li jzomm

a proper lookout, javicina b'kawtezza zebra crossing jew traffic lights u jsuq b'certu

galbu dan anke tenut kont ta' kif ikkunsidrat l-Ewwel Qorti li 'dak inhar l-art kienet xi

Kif ikkunsidrat l-Ewwel Qorti 'mill-provi prodotti ma jirrizultax li kien hemm xi forma ta'

perikolozita' fis-sewqan ta' l-imputat izda l-Qorti hija tal-fehma- u dana jirrizulta b'mod

evidenti mid-dinamika ta' l-incident- li kien hemm nuqqas ta' attenzjon, definittivament

nuqqas ta' proper look out, minn naha ta' l-imputat li kien il-kagun ta' dan l-incident.

cirkostanzi l-imputat legittimimament gie passabbli ghall-akkuza migjuba kontra tieghu.'

il-Qorti temfasizza

jekk mhux

il-maggorparti

konsegwenza

ta' disattenzjoni

ta'

konsegwenzi serji.

F'dan il-kaz partikolari, l-parti leza soffriet griehi ta' natura gravi,

liema griehi affetwaw serjament il-hajja tal-parti leza skont ix-xhieda tal-parti leza u

ta' Helen Zammit La Rosa.

Il-Qorti rat ukoll in-nota tal-appellant prezentata fl-atti nhar it-23 ta Ottubru 2018 li

permezz taghha huwa pprezenta document imhejji minn Aaron Vella Gregory in

rappresentanza ta SGS Italia S.pA Malta branch minn fejn jirrizulta li l-icenzja tas-

sewqan hija necessarja ghall-impieg tieghu.

Dwar dan il-Qorti taghmel referenza ghas sentenza moghtija minn din il-Qorti

diversament preseduta fl-ismijiet Il-Pulizija Butler Frans Bonnici-Hunt Spettur

Din il-Qorti ma jidhrilhiex illi dan l-ahhar ilment tal-appellant jista' jigi milqugh peress illi l-

qrati taghna dejjem argumentaw illi persuna li jiddependi mis-sewqan ma jintitolahx illi

20 Deciza 2 ta Ottubu 2014 Appell Nru: 1/2014

Fil-kawza "Il-Pulizija versus Paul Marsham"21 intqal illi l-fatt li

driver ikun jiddependi mis-sewqan ghall-ghejxien tieghu … "ma jintitolax lil din il-

Qorti li tmur kontra l-ligi espressa billi ma tapplikax l-iskwalifika mandatorja, ghax kieku

kellu jsir hekk, dan ikun ifisser li min l-aktar irid joqghod attent fis-sewqan tieghu ghax ikun

isuq il-hin kollu, ghandu xi immunità mill-kastig meta jinqabad isuq hazin."

Ikkunsidrat,

L-appellant jissottometti li l-Qorti ma qiesitx li kellha quddiemha first time offender, u

Mill-fedina penali prezentata mill-prosekuzzjoni a fol

127, jirrizulta li fil-mori tal-proceduri, l-appellant gie akkuzat u misjub hati ta'

Skont il-fedina penali izda ma jirrizultax li l-appellant

kien precedentement instab hati ta' akkuzi rigwardanti sewqan jew ta' hsara

involontarja fuq persuna.

Din il-Qorti qieghda tikkonferma fejn l-Ewwel Qorti lliberat lill-appellant bil-

kundizzjoni li ma jaghmel ebda reat matul il-perjodu ta' sentejn u dan kollu bis-

sahha tal-Artikolu 22 tal-Kapitolu 446 tal-Ligijiet ta' Malta.

tal-kaz fejn l-Ewwel Qorti ma sabitx xi forma ta' perikolozita' fis-sewqan tal-

appellant, kif ukoll il-fatt li skont ic-citazzjoni l-prosekuzzjoni ma talbitx is-

sospensjoni tal-licenzja tas-sewqan tant li lanqas ma nhargu akkuzi relatati mas-

sewqan tal-appellant taht il-Kapitolu 65 tal-Ligijiet ta' Malta li ta' sikwiet jinhargu

meta sehh hsara involontarju fuq persuna waqt sewqan tiddeciedi li l-appellant ma

kienx jimmerita sospensjoni tal-licenzji kollha tas-sewqan ghal perjodu twil.

Madankollu, din il-Qorti hija tal-fehma li stante li l-Qrati ghandhom id-dmir li

jipprotegu lis-socjeta' u in vista tas-serjeta' tal-kaz fejn jirrizulta li konsegwenza tan-

nuqqasijiet da parti tal-appellant, gew ikkawzati konsegwenzi serji fis-sahha u hajjet

21 Deciza mill-Qorti tal-Appell fl-4 ta' Awwissu 2006

il-parti leza, sejra tordna s-sospensjoni tal-licenzji kollha tas-sewqan tal-appellant

Ghal dawn il-motivi il-Qorti taqta' u tiddeciedi billi tilqa' l-appell u tvarja s-sentenza

tal-Ewwel Qorti billi filwaqt li tikkonferma s-sentenza appellata fejn sabet htija tal-

imputazzjoni migjuba kontra l-appellant u fejn illiberat lill-appellant bil-kundizzjoni

li ma jaghmel ebda reat matul il-perjodu ta' sentejn, liema perjodu jibda ghaddej

mill-lum u dan kollu bis-sahha tal-Artikolu 22 tal-Kapitolu 446 tal-Ligijiet ta' Malta,

thassarha fejn ordnat is-sospensjoni tal-licenzji kollha tas-sewqan tal-appellant ghal

perjodu ta' erba' (4) xhur u minflok qieghda tordna s-sospensjoni tal-licenzji kollha

tas-sewqan tal-appellant ghal perjodu ta' xahar (1) li jibda ghaddej minn nofs il-lejl

Il-Qorti ai termini tal-artikolu 22(3) tal-Kapitolu 446 tal-Ligijiet ta' Malta fissret lill-

appellant fi kliem car u li jinftiehem il-konsegwenzi jekk huwa jaghmel xi reat iehor

matul il-perjodu ta' sentejn mil-lum.


Qorti tal-Appell Kriminali

Onor. Imħallef Consuelo Scerri Herrera, LL.D., Attard Bason Matr., (Can)

Il-Pulizja

Illum 6 ta' Novembru, 2018

identita Maltija 706237 M, akkuzat quddiem il-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala

Qorti ta' Gudikatura Kriminali talli:

Fit-2 ta' Mejju, 2016, ghal habta ta' 17:45hrs fi Triq il-Wardija, Parti min-Naxxar,

waqt li kien isuq vettura bin-numru tar-Registrazzjoni BAB 042:

1) Talli saq l-istess vettura minghajr ma kienet licenzjata mill-Awtorita' ghat-

2) Talli fl-isstess data, hin, lok u cirkostanzi, waqt li kien qed jaghmel uzu mill-

vettura imsemmija, b' nuqqas ta' hsieb jew bi traskuragni jew b' nuqqas ta'

hila fl-arti jew professjoni tieghu, jew b' nuqqas ta' tharis tar-regolamenti,

ikkaguna hruq jew ghamel xi hsara jew gharraq xi haga ghad-danni tal-

Kunsill Lokali ta' San Is-Swatar, L-Imsida;

3) Saq vettura BAB 042 b' manjiera traskurata;

4) Saq vettura numru BAB 042 b' manjiera perikoluza;

5) Saq jew ipprova jsuq jekk kellu kontroll tal-vettura numru BAB 042 fi triq jew

f' post pubbliku meta ma kienx f' kundizzjoni li jsuq minhabba xorb jew

6) U akatar talli irrifjuta jew naqas milli jaghti skond il-ligi kampjun tan-nifs jew

kampjun tal-urina.

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali

ta' nhar is-16 ta' Marzu, 2018, fejn il-Qorti wara li rat l-Artikoli 15 (1) (a) (2) (3), 15 A,

15 E tal-Kap 65 u Artiklu 328 (d)tal-Kap 9;

Sabet lill-imputat hati tal-ewwel, it-tielet, il-hames u s-sitt akkuza; Illiberatu mit-tieni

u mir-raba' akkuza; Ikkundannatu ghal multa komplessiva ta' elf u tlett mitt ewro u

sospensjoni tal-licenzja ghal perjodu ta' sitt xhur b' effett minn nofs il-lejl ta' llum.

Il-multa hi pagabbli ta' hamsa u hamsin ewro fix-xahar b' dan li l-bilanc isir dovut

kollu jekk ma jithallasx fil-pront xi pagament u jigi konvertit fi prigunerija skond il-

Rat ir-rikors tal-appell tal-appellant Francesco Messina Ferrante, prezentat fir-registru ta'

din l-Onorabbli Qorti nhar is-27 ta' Marzu, 2018, fejn talab lil din l-Onorabbli Qorti

sabiex joghgobha tilqa' dan l-appell billi tirriforma s-sentenza appellata fl-ismijiet

premessi u filwaqt li tikkonfermaha f' dik il-parti fejn ma sabitx lill-imputat hati tat-

tieni (2) u r-raba (4) imputazzjoni, tthassar, tirrevoka u tannulla s-sentenza f' dik il-

parti fejn sabet lill-imputat hati tal-ewwel, (1), t-tielet (3), l-hames (5) u s-sitt (6)

imputazzjonijiet dedotti kontra tieghu, u sussidjarjament u minghajr ebda

pregudizzju ghall-ewwel talba, f' kaz li din l-Onorabbli Qorti ssib lill-appellant hati,

timmodifika l-piena nflitta u minnflok tinfliggi piena aktar minima.

ghall kull provvediment li din l-Onorabbli Qorti jogghobha timponi fic-cirkostanzi.

Rat l-atti kollha tal-kaz.

Rat illi l aggravji tal-appellanti huma cari u manifesti u jikkonsistu fis-

Illi fl-ewwel lok, l-Ufficjal Prosekutur certament ma gabx l-ahjar prova

possibli sabiex jelimina kull dubju, jew almenu prova lil hinn minn kull dubju

dettat mir-raguni dwar l-identita` tal-persuna li fil-verita` wettaq dan ir-reat.

Illi fl-ewwel lok, il-fatti m' humiex dawk prospettati mill-prosekuzzjoni

ghaliex mhux minnu li l-appellant kkommetta r-reati addebitati lilu, wisq

anqas l-istess reati gew ppruvati sal-grad rikjest fil-Ligi.

L-istess reati huma ta'

indoli penali u ghalhekk il-prosekuzzjoni kellha, bid-dovut rispett tipprova l-

istess addebiti fil-konfront tal-imputat lil hinn minn kull dubju dettat mir-

Mill-azzjem tal-provi prodotti mill-prosekuzzjoni kien jirrizulta`

ampjament car li ma ngabet ebda` prova in sostenn ghall-imputazzjonijiet

Illi f' kawza simili u cioe` b' imputazzjonijiet identici, fl-ismijiet Il-Pulizija vs

Wayne Bell, datata 3 ta' Ottubru tas-sena 2017, l-Onorabbli Qorti tal-

Magistrati, Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali qalet is-segwenti fir-

rigward tal-prova dwar l-identita' ta' min wettaq ir-reat bi ksur ta' Ligijiet

dwar it-Trakkifu:

"Semghat ix-xhieda mressqa quddiem il-Qroti kif indikat fil-verbal tas-seduta/i.

Peress li jirrizulta li l-akkuzat jinsab fejn vettura li kienet mahbuta imma ma ngiebet

ebda prova li juri li attwalment l-akkuzat kien qed issuq huwa stess, u hawnshekk

qeghdin fir-relm tar-regoli kriminali u ghalhekk il-prova kellha tingieb lill hinn minn

Ħad-Dingli l-Qorti m' ghandha l-ebda dubju li l-akkuzat fil-prezenza

tal-Pulizija hassu komdu bizzejjed biex jaghmel l-awrina mal-crash barrier.

Tilliberah mill-akkuzi bin-numru wiehed, tnejn, u ssibu hati tal-akkuza numru tlieta,

u timmultah ammenda komplessiva ta' €100."

L-appellanti jaghmel referenza wkoll, fuq dan l-aspett, ghall-kawza ohra

simili, tal-Qorti tal-Appell Kriminali, fl-ismijiet, Pulizija vs David Shaun

Vassallo Bondin, deciza nhar it-3 ta' Novembru tas-sena 2014, fejn l-Onorabbli

Qorti tal-Appell qalet is-segwenti fuq dan r-rigward tal-identita' ta' min

iwettaq ir-reat fejn l-unika prova migjuba mill-Prosekuzzjoni tkun

stqarrija tal-persuna susspettata, biss:

"Fil-każ odjern, il-Pulizija bagħtet għall-appellant wara li Mario Vassallo Bondin kien

qalilhom li kien ibnu l-appellant li kien qiegħed isuq il-karozza in kwistjoni.

Jiġifieri l-appellant kien "persuna suspettata".

Huwa minnu illi ma ġiex

infurmat li kellu d-dritt ta' assistenza ta' avukat iżda meta mar għand il-

Pulizija huwa mar volontarjament u ma kienx taħt arrest.

Irid jingħad, pero`,

illi bħala persuna suspettata, meta interrogat mill-Pulizija, l-appellant lanqas

ma ngħata twissija (ara Ir-Repubblika ta' Malta vs Alfred Calleja Bezzina, Qorti

Kostituzzjonali, 31 ta' Jannar 2014).

Konsegwentement dak li qal l-appellant

lill-Pulizija, mingħajr ma ngħata tali twissija, ma jistax jittieħed bħala prova.

Għalhekk, u fl-assenza ta' provi oħra, l-appell jimmerita akkoljiment.

Għal dawn il-motivi tiddeċiedi billi tilqa' l-appell, tirrevoka s-sentenza

appellata, tiddikjara lill-appellant mhux ħati ta' l-imputazzjonijiet dedotti u

tilliberah minn kull ħtija u piena."

Ghalhekk jidher ampjament car, li wiehed mill-elementi tal-prova li

riedu jingiebu mill-Prosekuzzjoni f' din il-kawza, kien jekk kienx

attwalment l-appellanti li kien qieghed issuq il-vettura, fi Triq il-Wardija,

f' San Is-Swatar, L-Imsida meta nqalbet.

Prova li minkejja l-insenjament tal-

Qrati Maltin, ma ngabitx il' quddiem.

Illi fit-tieni lok, l-appellanti jaghmel ukoll referenza ghall-fatt li dak dedott

minnu waqt li kien fl-ghassa tal-Mosta, u cioe` fl-istatement li huwa ta, ma

kienx kawtelat minn ebda` konsulta legali.

Fil-prezent, il-gurisprudenza

tghallem li mhux talli persuna suspettata ghandha jkollha dritt li tiehu 4

konsulta legali, izda wkoll li jekk hija tinnecessita' u tixtieq waqt li tkun

qeghda tigi mitkellmu mill-Pulizija, jista' jkun hemm prezenti maghha avukat

Ghalhekk, il-Qorti kellha wkoll tqis tali cirkostanzi u ma

taghtix sostenn ghall-dak dedott mill-appellanti, waqt li huwa kien fl-ghassa.

Dan jinghad b' aktar serjeta, meta mill-azzjem tal-provi mressqa, jidher

ampjament car li mhemmx provi li jindizzjaw u juri li kien l-istess appellant li

kien qieghed issuq tali vettura, izda dan gie konkluz mill-Pulizija wara l-

istatement tal-appellanti u dak li ntqal minnu f' mument ta' paniku u meta

ma' kienx assistit.

Jidher, li l-uniku raguni li l-appellant nghata l-addebitu

imputazzjonijiet, kien motivat biss minn dan l-istess statement.

L-ewwel Qorti

certament ma haditx qies ta' dan premess, stante li lanqas biss hemm riferenza

ghal gurisprudenza nostrana fir-rigward tal-assistenza

interrogatorju jew inkella waqt li persuna tkun qeghda tigi mitkellma mill-

Pulizija, fis-sentenza deciza minnha.

Illi fit-tielet lok, u strettament minghajr pregudizzju ghas-suespost, l-appellant

qieghed iressaq aggravju dwar il-piena inflitta.

L-appellant umilment jirrileva

li l-multa ta' €1,300 imposta fuqu flimkien mas-sospensjoni ta' licenzja ghall

sitt xhur, hija wahda severa hafna.

Mill-azzjem tal-provi jidher li l-Qorti

applikat is-sospensjoni tal-licenzja wara li ikkunsidrat li kien l-istess appellant

li kien qieghed issuq.

Di fatti, minn imkien mill-provi prodotti mill-ufficjal

prosekutur, gjaladarba dak li qal l-appellanti jigi skartat minhabba in-nuqqas

ta' konsulta legali, ma jirrizulta li kien l-istess appellant li kien qieghed fil-

kontroll tal-vettura meta din inqalbet.

Mhux talli hekk, talli l-istess ufficjal ta'

Transport Malta u cioe` Stephen Bartolo Visanich, iddikjara li l-vettura ma kienetx

persuna qatt ma' telghat tixhed mill-Prosekuzzjoni sabiex tikkonferma minn

kien qieghed issuq f' dak il-mument.

Rat dak li gie verbalizat fl-atti fi-eduta tat-18 ta' Settembru, 2018 fejn gie ddikjarat li l-

partijeit m'ghandhomx oggezzjoni li din l-kawza tigi trattata minn din il-Qorti

minkejja li iben l-Imhallef sedenti jahdem fl-istess ufficcju ta' l-avukat difensur tal-

Ikkunsidrat,

Rat l-affidavit rilaxxjat minn WPS 224 Suzanne Klindo mahluf nhar il-11 ta' Gunju,

Is-surgenta spjegat illi mhar it-2 ta' Gunju, 2016 ghall-habta ta' 17.45hrs waqt li

kienet xoghol l-ghassa tal-pulizija tal-Qawra giet infurmata li fi Triq il-Wardija hdejn

is-supermarket mgharuf bl-isem 'Scots supermarket' inqalbet karozza u x-xufier

Hija marret fuq l-post indikat lilha u hemmhekk sabet il-vettura bin-numru ta'

registrazzjoni BAB042 ta' l-ghamla Hyundai u din instabet f'nofs tat-triq maqluba

fuq is-saqaf direzzjoni lejn Wardija fejn irrizultalha li x-xuffier kien l-appellant u dan

instab baxxut ma l-art f'nofs fit-triq u nofs fuq gewwa tal-vettura fejn meta gie

mitkellem dan stqarr li kien ser igib ic-cwievet minn gol-vettura.

offrut l-assistenza medika izda huwa irrifjutaha u baqa' jsostni li ma kellu xejn salv xi

ghadu kemm xtraha.

Fuq il-post meta gie mistoqsi stqar li l-vettura BAB 042 hija proprjeta' tieghu u kien

Fuq in-naha tax-xellug tat-triq diezzjoni lejn Briffa Dimech gie ukoll innotat li parti minn

cint tas-sejjieh giet imwaqqa' b'kawza ta' impatt fejn ma l-art bejn ic-cint tas-sejjieh u

Waqt li x-xuffier kien qed jigi mitkellem rigward l-incident inxtammet riha ta'

alkohol fejn ukoll gie innutat li kien qed jimxi ghad-dritt xi kultant jersaq lejn genb.

Zidet tghid li x-xufier gie akkompanjat l-ghassa tal-pulizija tal-Mosta fejn gie

nfurmat li waqt li kien qed jitkellem fuq il-post inxtammet riha ta' alkohol hierga

minn go halqu u li kien ser jittihed it-test tan-nifs u f'kaz li r-rizultat ikun wiehed li

jaqbez il-limitu preskritt mill-ligi kienu ser jinhargu akkuzi fil-konfront tieghu.

jeddu stqarr li ma kienx se jghamel it-test ghax ibati mill-asthma u ammetta li kien ha

Huwa irrifjuta ukoll li jiffirma l-ircevuta tar-rifjut tat-test tan-nifs u nghata

kopja ta' l-istess ricevuta.

L-appellant iffirma dikjarazzjoni li kien ser jghamel tajjeb ghall-hsara li garrab il-hajt

tas-sejjiegh (pero' din l-ircevuta baqghet ma gietx pprezentata).

L-appellant gie invistat minn Dr. Charmaine Stout fejn irrizutla li kien qed isofri

minn griehi ta' natura gravi.

permezz ta' tow truck privat.

B'kawza ta' l-impatt l-imsemmija vettura garbet hsarat u tnehhiet minn fuq il--post

Zidet tghid ukoll li minn informazzjonui li kellha mit-Transport Malta l-vettura hija

registrata fuq Epuras Christian Falzon Briffa u li ma hiex licenzjata ma l-Awtorita' dwar it-

Transport ta' Malta.

Saru diversi tentattivi biex jigi mitkellem Epuras Christian

Falzon Briffa kemm permezz tat-telefon kif ukoll billi thalliet notifika fir-residenza tieghu

gewwa s-Swieqi fejn irrizultaw fin-negattiv.

Rat l-affidavit ta' Stephen Bartolo Visanich rapprezentant ta' Transport Malta li stqarr li skond

ir-rekords ta' l-Awtorita' rrizulta li l-vettura bin-numru ta' registrazzjoni BAB042 tal-

marka Hyundai Accent ta' kulur abjad hija registrata fuq Christian Falzon Briffa Epuras

detentur ta' l-identita 84072A u ilha hekk registrata sa mit-3 ta' Frar, 2015 u li l-istess

licenzja skadiet fid-29 ta' Frar, 2016.

Rat ix-xhieda ta' Dr. George Grech, deputat segretarju amministrattiv tal-kunsill

lokali ta' Parti min-Naxxar mghotija fis-seduta tal-20 ta' Ottubru, 2017.

Dan stqarr li

kien gie infurmat minn xi rappresentant ta' Transport Malta li kien hemm xi hsarat

informazzjoni li kellu jirrizutla li kien hemm xi hsarat fil-hajt.

Mistoqi jekk ghandux xi ritratti ighid li m'ghandux u lanqas stima tal-hsarat ma

Mistoqsi jekk jafx x'kienu l-hsarat jghid li ma jafx lanqas.

Rat ic-certifikat mediku rilaxxjat minn Dr. Charmaine Stout minn fejn jirrizuta li

hija kienet ezaminat lill-appellant nhar it-2 ta' Mejju, 2016 ghall-habta tas-7.30 p.m.

fic-centru tas-sahha ta' Il-Marsa u sabet li kien qed sofri minn diversi feriti kif hemm

deskritt fic-certfikat taghha dok AE esebit fl-atti a fol 19 fejn iddiskreviet il-feriti

bhala ta' natura gravi.

Ikkunsidrat,

Illi fl-ewwel lok l-appellant jghid li l-prosekuzzjoni naqset li tiprpovdi l-ahjar prova

u cioe' li tipprova lil hinn minn kull dubju dettat mir-raguni li kien l-appellant li

verament kien qed isuq l-vettura dak in-nhar tal-incident.

Fit-tieni lok id-difiza targumenta li dak kollu li l-appellant setgha qal lill-ufficcjal

investigattiv ghandu jigi injorat u dan ghaliex ma kienx inghata id-dritt ta' assistenza legali qabel ma gie mitkellem.

Konsegwentement din il-Qorti giet mistiedna sabiex tiskarta dak kollu lil l-appellant setgha qal lill-ufficcjal investigattiv.

Fit-tielet lok l-aggravju tieghu huwa imsejjes fuq l-fatt li l-piena inflitta hija eccessiva.

Ikkunsidrat.

Din il-Qorti sejra fl-ewwel lok titratta it-tieni ecezzjoni u cioe dik rigward l-

ammissibilita o' meno ta' dak kollu li l-appellant setgha qal lill-ufficcjal investigattiv

bla ma inghata id-dritt tieghu li jikkonsulta ma avukat.

Din il-Qorti sejra titratta din il-kwisjtoni billi sejra issegwi l-insenjament moghti mill-

Qorti tal-Konvenzjoni Ewopeja billi ser tiskarta ghal-kollox dak kollu li l-appellant

setgha qal lill-ufficcjal investigattiv waqt l-investigazzjoni taghha u dan minkejja li l-

appellant ma irregistra l-ebda ammissjoni f'dak li qal.

Kif irriteniet l-Qorti tal-Appell Kriminali (Sede Inferjuri) fil-kaz Il-Pulizija vs Joseph

"Illi id-dritt ghal smiegh xieraq kif sancit fl-artikolu 6(1) u l-artikolu 6(3)(c) tal-

Konvenzjoni Ewropeja gie estiz mill-gurisprudenza ewropeja mhux biss ghal jedd li

ghalih hija intitolata l-persuna akkuzata matul il-proceduri penali fil-qorti izda ukoll

ghal hekk imsejjah pre-trial stage u cioe' ghall-istadju meta persuna tkun giet

arrestata u ser tigi interrogata.

Dina l-fehma ghalhekk tfisser illi l-artikolu 6(3)(c) li

jipprovdi dwar l-assientenza legali ghandu isib applikazzjoni anke fl-istadju ta'l-

interrogazzjoni tal- persuna suspettata......"

Issir riferenza ukoll ghal dak dikjarat mill-Qorti kriminali2:

1 Seduta tal-25 ta' Frar 2016, Appell numru 405/2014.

2 Decizjoni fuq Eccezzjonijiet Preliminari.

Att t'Akkuza 17/2014 fl-ismijiet Ir- Repubbika ta' Malta vs Ramon Rnjak Deciz mill-Qorti Kostituzzjonali fit 2 ta' Guju 2016

"........din il-Qorti ma tistax tinjora principju ormai stabbilit mill-Qorti Ewropeja

dwar id-Drittijiet tal-Bniedem illi id-dritt ghal smiegh xieraq kif sancit fl-artikolu 6(1)

u l-artikolu 6(3)(c) tal-Konvenzjoni Ewropeja ghandu japplika mhux biss tul l-iter

tal-proceduri penali fil-qorti, izda fuq kollox ghandu isib applikazzjoni u ghalhekk jigi

estiz ghal hekk imsejjah pre-trial stage u cioe' ghall-istadju meta persuna tkun giet

arrestata u ser tigi interrogata.

Dana ghaliex huwa principju stabbilit fis-sistema

penali taghna illi persuna ghandha titqies li hija innocenti sakemm ma tigix misjuba

hatja minn qorti gudizzjarja.

Kwindi hija ghandha dritt illi ma tinkriminax ruhha bl-

ebda mod u dana sa millistadju inizjali ta'l-interrogazzjoni.

Sabiex dana id-dritt jigi

salvagwardjat ghalhekk kull persuna ghandha d-dritt li tikseb l-assistenza legali u

dana sabiex tkun fl-ahjar pozizzjoni illi thejji id-difiza taghha.

fis-sistema penali taghna fejn il-konfessjoni tal-persuna akkuzata hija prova ewlenija

fil-process gudizzjarju istitwit kontra taghha."

Illi f'decizjoni recenti3 moghtija mill- Qorti Ewropeja Dwar id-Drittijiet tal-Bniedem

gew affermati il-principji generali li ghandhom jigu sewgiti mill-qrati meta inghad:

3 Mario Valentino vs Malta - Deciza mill-Qorti Ewropeja nhar it 12 ta' Jannar 2016.

Applikazzjoni numru 37537/13.

Maghdud dan allura jidher illi r-regola hi li l-Artikolu 6(1) abbinat ma'l-artikolu

6(3)(c) jitlob li jkun hemm dritt ta' avukat fl-istadju tal-investigazzjoni tal-pulizija,

sakemm ma jigix ippruvat li hemm ragunijiet impellenti ghaliex dan id-dritt ghandu

Illi allura meta l-ligi domestika teskludi dan il-jedd u dan b'mod

sistematiku billi ma ikunx hemm disposizzjoni ad hoc li taghti dan il-jedd lil persuna

arrestata, ikun hemm il-periklu li ssehh lezjoni tad-dritt tal-persuna akkuzata ghal-

smiegh xieraq anke f'dawk il-kazijiet estremi fejn ma ikun hemm l-ebda dikjarazzjoni

inkriminanti f'dawn l-istqarrijiet.

Illi fil-kaz deciz quddiem il-Qorti Ewropeja dwar id-Drittijiet tal-Bniedem fl-ismijiet

Navone vs Monaco5, nstab li kien hemm lezjoni billi l-akkuzat ma kellux jedd ghall- 4 Deciz mill ECHrt nhar it-13 ta' Gnju 2014.

assistenza tal-avukat matul l-interrogazzjoni similment billi l-ligi tal-pajjiz ma kenitx

Dan il-jedd gie anke estiz fil-kaz fejn l-akkuzat kien gie moghti il-jeddijiet kollha

vigenti skont il-ligi ta' pajjizu inkluz allura il-jedd tieghu ghas-silenzju u fil-fatt huwa

kien ezercita dan il-jedd u ma wiegeb ghall-ebda mistoqsija lilu maghmula.

xorta wahda sabet li kien hemm vjolazzjoni tal-artikolu 6(3)78 u dan ghaliex ma

kienx ikkonsulta ma avukat biex ifissirlu il-jeddijiet tieghu skont il-ligi dwar id-dritt

tieghu ghas-silenzju u id-dritt li ma jinkriminax ruhu b'dan ghalhekk illi l-Qorti

implikat illi t-twissija moghtija mill-ufficjali investigattiv ma hijiex bizzejjed.

5 Deciza mill-Qorti Ewropeja ghad Drittijeit tal Bniedem nhar l-4 October 2013 Applicatin Number 62880/11 6 Deciza mill-Qorti Ewropeja ghad Drittijeit tal Bniedem nhar it-8 ta' Dicembr 2009 Applicatin Number 59780/00 7 Deciza mill-Qorti Ewropeja ghad Drittijeit tal Bniedem nhar is-17 ta' Settembru 2015 Application Number 24820/05 8 Deciza mill-Qorti Ewropeja ghad Drittijeit tal Bniedem nhar it-13 ta' Ottubru 2009 Caruana Smith vs Turkey – Applikazzjoni Numru – 7377/03

in police custody." (sottolinjar tal-Qorti)

Fil-fatt fid-decizjoni Brusco vs Franza9 gie deciz:

Illi allura hija fis-setgha ta' din il-Qorti u dan qabel ma jigi determinat il-process

gudizzjarju kontra l-appellant illi twarrab dik l-evidenza illi tmur kontra il-garanziji

moghtija kemm fil-Kostituzzjoni kif ukoll il-Konvenzjoni ghal harsien tal-jedd ghal

smiegh xieraq tal-persuna akkuzata.

Fil-fatt dan il-jedd gie indikat fid-decizjoni tal-Qorti Ewropeja fil-kaz Dimech vs

Malta11 fejn f'dak il-kaz ghalkemm il-Qorti ma setatx tasal biex tistabbilixxi jekk

kienx sehh lezjoni ta'l-artikolu 6 tal- Konvenzjoni billi l-proceduri penali kienu

11 Deciza mill-Qorti Ewropeja ghad Drittijeit tal Bniedem nhar it-2 ta' Lulju , 2015 application Number 34373/13

IIli ghalhekk in vista tal-insenjamenti fuq espost din il-Qorti ser tiskarta ghal kollox

dak li gie raportat minn WPS 224 li allegatament intqal mill-appellant lilha.

Dwar l-ewwel aggravju din il-Qorti tirrileva li l-avukat difensur tal-appellant

ghandu rgun jghid li hija l-prosekuzzjoni li trid tipprova l-kaz taghha lil hin minn

kul dubbju dettat mir-raguni u ghalhekk l-aggravju tieghu qed jigi milqugh.

Ta' min ifakkar li fi proceduri penali, l-onus tal-prova tistrieh fuq il-Prosekuzzjoni

matul il-kumpilazzjoni kollha, bhala regola generali, u hija l-eccezzjoni li d-Difiza

Il-Manzini fil-ktieb tieghu Diritto Penale12 jghid:

dak in-nhar tal-incident.

Id-difiza qed tallega li l-prosekuzzjoni ma pprovatx il-kaz taghha sal-grad rikjest mil-

ligi u dan ghaliex hadd ma identifika li kien l-appellant li kien qed isuq il-vettura

Illi f'dan il-kaz il-prosekuzzjoni ma resqet lill-ebda xhud okulari jixhed u jghid li

effettivament ra lill-appellant isuq jew jispjega kif spicca nofs barra mill-vettura li

kienet mahbuta f'cint.

Lanqas ma hemm prova fejn effettivament instab l-appellant

jekk kienx fuq id-driver seat jew passenger seat.

Ma hemm xejn dirett biex jallacja

lill-appellant mas-sewqan tal-vettura BAB042 u ghalhekk donnha striehet fuq provi

cirkostanzjali.

Kif gie ritenut fis-sentenza fl-ismijiet il-Pulizija vs Jason Lee Valentino u Alan

"Provi jew indizzji cirkostanzjali ghandhom ikunu univoci, cioe' mhux ambigwi.

Ghandhom

ikunu indizzji evidenti li jorbtu lill-akkuzat mar-reat u li jwasslu, mehuda lkoll flimkien, ghal

konkluzzjoni li kien l-akkuzat u hadd aktar, anzi l-akkuzat biss, li kien il-hati u li l-provi li

tressqu kienu nkompatibbli mal-presunzjoni tal-innocenza tieghu. "

Fil-fatt skond sentenza moghtija fl-ismijiet Il-Pulizija vs Carmelo Serag gie

"l-prova indizzjarja ta' spiss hija l-ahjar prova talvolta hija tant li tipprova fatt bi precizjoni

B'referenza ghal din il-kwistjoni ghandu jsir referenza ghal dak li inghad fl-kawza fl-

ismijiet Police v Dawood Sayed Dawood Harney el Xicluna fejn il-Qorti ghamlet

referenza ghal dak li ntqal minn santa luċija-Bormla rinomat Lord Spiteri Delmar fil-kawza fl-

Kif gie ritenut ukoll fil-kawza fl-ismijiet Il-Pulizija vs David Ghio li :

"Provi cirkostanzjali huma bhal katina li tintrabat minn tarf ghal tarf b'sensiela ta' ghoqiedi

li jorbtu ma' xulxin u li flimkien jwasslu fl-istess direzzjoni."

Huwa mperattiv li meta' kaz jiddependi purament fuq prova cirkostanzjali li tali

prova cirkostanzjali tkun univoka u mhux ekwivoka jew ambigwa.

evidenzjali li torbot lill-akkuzat u lil hadd aktar hliefu u li l-provi kollha li tresqu fil-

konfront tieghu huma nkompatibbli mal-principju ta' l-innocenza tieghu.

13 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar il-hmistax ta' Gunju, 1998.

14 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar is-sitta ta' Mejju, 1961.

15 Deciza mill-Qorti tal-Appelli Kriminali fis-sentenza li nghatat fid-9 ta' Gunju 1978.

17 Deciza mill-Qorti tal-Appelli Kriminali fis-sentenza moghtija fis-17 ta' Gunju 1998

Issa l-Qorti ghalhekk trid tifli l-atti processwali u dan sabeix tara xi prova resqet l-

prosekuzzjoni in sostern tal-akkuzi taghha.

Jigi mfakkar li l-appellant ma ghandu

ghalfejn jipprova xejn izda hija l-prosekuzzjoni li trid tipprova l-htija tieghu.

Ghalhekk huwa tajjeb dak li oservat id-difiza fir-rikors tal-appell tieghu u cioe' fir-

rigward tas-sentenzi citati minnha dwar kif ghandha ssir identifikazjoni fir-rigward

ta' persuna li allegatament ikkometta reat.

WPS 224 qalet li giet imsejha (u ma tghidx minn min) in konnessjoni ma incident li

sehh fi triq li tghati ghal-Wardija fejn meta marret fuq il-post sabet karozza ta' taht

fuq u l-appellant nofsu fiha u nofs 'l barra, pero' imkien ma tghid li kien fuq id-

Il-prosekuzzjoni resqet ukoll li Stephen Bartolo Visanich jghid li l-vettura in kwisjtoni hija

registata fuq isem terza persuna u cioe' l-persuna ta' Chritian Florin Beattie.

Pero' lil

dan Beattie minkejja li jidher li kien identifikat bhala xhud fil-lista tax-xhieda fil-

Resqet ukoll lir-rappresentant tal-kunsil lokali ta' Ħal Gharghur, Dr. George Grech jghid li ma jafx kemm kien hemm hsara fic-cint, li ma rax

il-hsara u ma jafx min ikkawza l-allegat hsara.

Illi ghalhekk a bazi ta' din ix-xhieda il-prosekuzzjoni waslet ghal-konluzjoni li kien l-

appellant li kien qed isuq l-vettura dak in-nhar tal-incident ghaliex sabet lilu biss fl-

Ma kien hemm l-ebda rabta ohra bejn l-appellant u l-vettura.

Ili ghalhekk din il-Qorti trid tezamina l-fatti kif jirrizultaw biex tara jekk il-gudizju

mehud mill-ewwel Qorti kienx wihed 'safe' u 'satisfactory'.

Illi fi kliem iehor, l-

ezercizzju ta' din il-Qorti fil-kaz prezenti u f'kull kaz iehor fejn l-appell ikun bazat

fuq apprezzament ta' provi, huwa li tezamina il-provi dedotti f'dan il-kaz, tara jekk,

anki jekk kien hemm verzjonijiet kontradittorji - kif normalment ikun hemm - xi

wahda minnhom setghetx liberament u serenament tigi emmnuta minghajr ma jigi

vjolat il-principju li d-dubbju ghandu jmur favur l-akkuzat, u jekk tali verzjoni

setghet tigi emmnuta w evidentement giet emmnuta mill-ewwel Qorti, il-funzjoni,

anzi id-dover ta' din il-Qorti huwa li tirrispetta dik id-diskrezzjoni u dak l-

apprezzament.

Biex din il-Qorti - kif del resto gieli ghamlet - tiddisturba l-gudizzju

tal-ewwel Qorti, trid tkun konvinta li l-istess ewwel Qorti ghamlet apprezzament

hazin tal-fatti li waslu ghal gudizzju zbaljat.

Dwar l-ewel akkuza u cioe li l-appellant saq il-vettura BAB 042 minghajr ma kienet

licenzjata mill-Awtorita' ghat-Trasport f'Malta biex tintuza fit-triq jinghad li l-

prosekuzzjoni tramite ix-xhud taghha Stephen Bartolo Visanich irnexxilha tipprova li l-vettura

in kwistjoni kellha l-licenzja taghha skaduta u dan b'effett mid-29 ta' Frar, 2016 u

ghalehekk fil-jum meta instabet mahbuta fic-cint ma kellhiex road license valida.

Pero' il-prosekuzzjoni ma setghetx tieqaf hem, kellha wkoll tipprova li kien l-

appellant u hadd iktar li kien qed isuq din il-vettura.

Il-Prosekuzzjoni irnexxilha

tipprova li l-vettua hija registraa f'isem Epuras Christian Falzon Briffa li ma xehdx f dawn

il-proceduri.

Irnexxilha tipprova li dakinhar giet imsejha fuq il-post WPS 224 minn

persuna li baqa' anonimu u marret fuq il-post u sabet lill-appellant fil-vettura nofs

L-appellant ma kienx obbligat li jghati informazzjoni lil-

prosekuzzjoni dwar kif sehh l-incident u m'hemmx dubbju li dak li seta' qal lill-

ufficjal investigattiv qed jigi injorat stante li tali informazjoni ittiehdet minghajr il-

kawteli li tipprovdi l-ligi u cioe' minghajr ma ingahta d-dritt ta' asssitenza kif rikjest

mid-Direttiva 2013/48 kif inkorporata fil-ligi taghna bl-Att LV tas-sena 2016.

Ili din l-

Fit tieni lok l-appellant gie akkuzat talli waqt li kien qed jghamel uzu mill-vettura

BAB 042 b'nuqqas ta' hsieb jew bi taskuragni jew b'nuqqas ta' hila fl-arti jew fil-

professjoni tieghu jew b'nuqqas ta' tharis lejn ir-regolament ikkaguna hsara ghad-

dannu tal-Kunsill Lokali ta' San Pawl il Ta' Kerċem.

Illi l-ewwel Qorti ma sabitux hati ta'

din l-akkuza u l-Avukat Generali ma ntavola l-ebda appell f'dan ir-rigwad u

ghalhekk din il-Qorti ser tastjeni milli tiehu konjizzjoni ta' tali akkuza.

Fit-tielet lok, l-appelant gie akkuzat talli saq il-vettura BAB 042 b'manjera traskurata.

F'dan ir-rigward jinghad li l-prosekuzzjoni ma ressqet lil ebda xhud jghid li ra lill-

appellant isuq u ghalhekk fin-nuqqas ta' tali prova tas-sewqan zgur li ma tistax

issibu hati ta' sewqan traskurat.

Fir-rigward tar-raba' akkuza, hawnhekk ukoll l-ewwel Qorti ma sabitux hati taghha

u appell fir-rigward ta' din l-akkzua ma hemmx u ghalhekk ser tastjeni milli

tiddiskuti tali reat.

Dwar il-hames akkuza l-prosekuzzjoni akkuzat lill-appellant talli saq jew ipprova

isiq jew kellu kontroll tal vettura numru BAB 042 fi triq jew f'post pubbliku meta ma

kienx f'kundizzjoni li

jsuq minhabba xorb

F'dan ir-rigward il-

proekuzzjoni kellha l-ewwel tipprova li in effetti l-appellant kellu l-kontroll tal-

vettura jew addirittura ipprova isuq jew saq tali vettura u wara tressaq provi li in

effetti ma kienx f' kundizzjoni li jsuq minhabba xorb jew drogi.

Bir-rispett kollu l-

prosekuzzjoni naqset li tghamel dan u ma ressqet l-ebda prova li identifikat lill-

appelant bhala s-sewweiq tal-vettura li tappartjeni lil Epuras Christian Falzon Briffa.

Illi s-sitt imputazzjoini hija dik bazata fuq l-artikolu 15A (1) u (2) tal-Kap.65 tal-

Ligijiet ta' Malta.

Din, ghad-distinzjoni mir-reat kontemplat fl-artikolu 15B, ma

tiddependix minn rizultanza ta' proporzjon ta' alcohol fin-nifs, fid-demm jew fl-urina

li jkun izjed mill-limitu preskritt kif indikat fl-artikolu 15I.

Ghalhekk din l-

imputazzjoni tista' tirrizulta ppruvata indipendentement minn xi reading ta'

breathalyser test jew rizultat ta' test fuq xi strument iehor.

Tista' tirrizulta minn

sinjali bhal ma huma r-riha ta' xorb, li wiehed ikun jixxengel, ikarkar il-kliem jew

igib ruhu b' mod li juri li jkun fi stat inebriat u tista' tirrizulta ppruvata anki minn

depozizzjonijiet ta' xhieda okkulari li jkunu osservaw lis-sewwieq fuq il-post fejn

ikun gie investigat. (ara Il-Pulizija vs. Mathew Milian u ohrajn) Fir-rigward ta'

din s-sitt akkuza jinghad li sabiex il-proskeuzzjoni tkun gustifikata li tiehu kampjun

tan-nifs jew tal-awrina tal-appellant una volta tipprova li l-appellant kien qed isuq

jew ittenta isuq vettura fi triq pubblika u li kien hemm suspett ragonevoli likien

qieghed taht l-influwenza ta' xorb.

X'ghamlet f'din il-kawza l-prosekuzzjoni ressqet

lil WPS 224 tixhed u tghid li giet mghajta fuq post fi Triq il-Wardija u sabet lill-

appellant go karozza mahbuta.

Pero' imkien ma tghid fejn kien fil-karozzza jew

x'kien qed ighamel fil-karozza tghid biss "kien jinsab baxxut ma l-art nofsu fit-triqfuq

gewwa tal vettura 19".

Illi din hi l-unika ness li gabet il-proskuzzjoni bejn l-appellant u

l-vettura li instabet mahbuta.

Tghid ukoll li "kellu riha ta' alcohol fejn ukoll gie nnutat li

waqt li kien qed jimxi ghad-dritt xi kultant resaq lejn genb".

Illi ghalkemm tali agir jista'

jammonta ghal-prova cirkostanzjali li l-appellant ma kienx f'kundizjzoni li jsuq

18 Deciz mill-Qorti tal-Appelli Kriminali nhar id-9 ta' Awwisu 2007.

6 ta' l-atti

minhabba xorb, xorta l-prosekuzzjoni kellha tipprova li l-appellant f'xi hin ipprova

jsuq jew li in effetti kien saq.

Dwar is-sitt akkuza u cioe' dik li naqas jew irrifjuta li jaghti skond il-ligi kampjun

tan-nifs jew kampjun tal-awrina jinghad is-segwenti.

imressqa mill-prosekuzzjoni ma nnotaw xi sewqan da parte tal-appellant u ghalhekk

l-prosekuzzjoni kellha l-ewwel tipprova is-sewqan tieghu li ma kienx wiehed skond

il-ligi qabel ma setghet tipprocedi biex tiehu kampjun tan-nifs tal-appellant.

Ghalhekk din l-akkzua ukoll m'hix provata.

Ghalhekk in vsita tas-suespost din il-Qorti filwaqt li qed tikkonferma dik il-parti tas-

sentenza ta' l-ewwel Qorti fen illiberat lill-appellant mit-tieni u raba' akkuza qeghda

tilqa' l-appell tal-appellant fejn talab revoka fis-sentenz moghtija mill-ewel Qorti fir-

rigward ta' l-ewwel, it-tielet, il-hames u s-sitt akkuza billi qed tiddikjara li ma ssibx

lill-appellant hati taghhom u tilliberah minn kull imputazzjoni u piena.

Qeghda wkoll tordna revoka tas-sentenza f'dik il-parti fejn ordnat is-sospensjoni tal-

licenzja tieghu ghal perijodu ta' sitt xhur.

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


Qorti tal-Appell Kriminali

Illum 6 ta' Novembru, 2018

Maltija bin-numru 755146M, akkuzat quddiem il-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala

Qorti ta' Gudikatura Kriminali talli:

Iddepozita jew halla f'xi triq jew post pubbliku sabiex jingabar xi recipjent

iehor jew il-karta wzata, flixkun, landa, kaxxa tal-kartun jew recipjent iehor

jew xi karta, tiben jew materjal iehor uzat ghall-ippakkjar u dan id-depozitu

sar qrib laned taz-zibel, skips jew recipjenti ohra li kienu qeghdin f'post

pubbliku jew privat li kienu provduti jew approvati mill-Gvern.

Talli rema, tefa' jew xorta ohra ddepozita f'post fil-berah u li l-pubbliku

ghandu access ghalih minghajr hlas u jhalli xi haga tkun li tkun f'cirkustanzi li

jikkaguna, jikkontribwixxi jew li jista' jwassal ghal tkerrih biz-zibel u skart ta'

xi post fil-berah.

Talli ghamel uzu minn vettura bin-numru tar-registrazzjoni GAF 666 tal-

marka Toyota fl-ghemil ta' reat kontra d-disposizzjonijiet tal-ligi, tordna l-

konfiska ta' dik il-vettura ghal zmien ta' mhux anqas minn xahrejn izda mhux

izjed minn sena u sospensjoni ghal zmien daqs dak ta' kull licenzja tas-

sewqan tkun f'isem minn jaghmel reat matul liema zmien ir-riskju tal-vettura

jibqa' ghas-sid.

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali,

tal-21 ta' Marzu, 2018, fejn il-Qorti sabet lill-imputat hati b'dan illi l-ewwel akkuza hi

Rat l-artikoli 9(1A), u 9(3) tal-kap 206 tal-Ligijiet ta' Malta;

Ikkundannat lill-imputat ghal multa ta' €1200 (elf u mitejn euro) u ordnat il-konfiska

tal-vettura GAF 666 ghal xahrejn kif ukoll issospendiet ghall-istess perjodu kull

licenzja tas-sewqan tal-hati.

Rat l-atti u d-dokumenti kollha.

Rat il-fedina penali aggornata tal-appellant esebita mill-prosekuzzjoni fuq ordni tal-

Rat ir-rikors tal-appell ta' Mark Ashatani, ipprezentat fir-registru ta' din il-Qorti fit-

2 ta' April, 2018, fejn talab lil din l-Onorabbli Qorti joghgobha tvarja s-sentenza

moghtija fil-konfront tal-esponenti billi tiddikjara illi f'dan il-kaz kellha tinghata

multa skont id-dispozizzjonijiet tal-artikolu 9(1) tal-Kapitolu 206 tal-Ligijiet ta'

Rat illi l-aggravji tal-appellant Mark Ashatani huma s-segwenti u cioe`:-

Illi f'dan il-kaz l-unika xhieda li giet prodotta kienet dik tal-pulizija permezz ta'

Illi l-appellanti mhux qieghed jikkontesta li huwa rema borza taz-zibel u di

fatti kien skuza ruhu tramite l-avukat tieghu mal-Qorti.

Illi dak li qieghed ikun ikkontestat huwa illi l-esponenti jissottometti illi l-Ewwel

Qorti kienet applikat l-artikolu hazin tal-ligi, jigifieri, dina applikat fil-konfront tal-

appellant l-artikolu 9(1A) tal-Kap 206 minflok l-artikolu 9(1) tal-istess Kap.

Illi dawn iz-zewg artikoli jaghmlu differenza fl-ammont tal-multa li tigi adoperata

mill-Qorti u fejn il-multa moghtija fl-artikolu 9(1A) ghandha titqies bhala aggravju

fil-kazijiet fejn l-iskart jew zibel ikun wiehed sostanzjali.

Ikkunsidrat,

Illi f'dan il-kaz mhux kontestat li l-esponent rema borza taz-zibel u li din fil-fehma

tal-esponenti ma tikkostitwix aggravju bhalma meta xi hadd ibattal xi trakk mimli u

ghalhekk hija l-fehma tal-esponenti illi l-Ewwel Qorti kellha tapplika fil-konfront tal-

esponenti l-artikolu 9(1) tal-Kap 203 u mhux l-artikolu 9(1A) tal-istess Kap.

Rat il-fedina tal-appellant esebita mill-prosekuzzjoni.

Rat l-affidavit ta' PS 1585 mahluf nhar id-19 ta' Settembru, 2017 u esebit fl-atti a fol.

Dan spjega illi fis-17 ta' Awwissu, 2017 ghall-habta tas-6.20 pm l-ghassa tal-

pulizija ta' Hal Qormi irceviet rapport fuq it-telefon li fi Triq Profs Carmelo Briffa Dimech,

Trek Logistics Ltd. kien hemm persuna li ghadu kif

waqaf bil-vettura tieghu u tefa' ammont ta' zibel barra kif ukoll komplew li kemm il-

darba dan iz-zibel ha n-nar u jispicca ikun ta' periklu ghan-nies li jahdmu hemm.

Fuq stharrig il-pulizija gabret il-filmati mis-CCTV cameras fejn gew mehuda il-

Fid-19 ta' Settembru, 2017 huwa ircieva ritratti tal-

filmati fejn gie jidher persuna maskili hiereg minn vettura b'numru ta' registrazzjoni

GAF 666 tal-ghamla Toyota u jidher car jitfa' z-zibel barra.

irrizulta li l-vettura hija ta' certu Mark Ashatani.

Fid-19 ta' Settembru 2017 ghall-habta tat-8.30a.m.

Mark Ashatani mar l-ghassa ta'

Ta' Xbiex kif mitlub fejn qabel ma gie mitkellem huwa gie moghti is-solita' twissija

u d-dritt ta' l-avukat liema dritt irrifjuta u ffirma dikjarazzjoni dwar dan kif ukoll

inghata kopja tad-dikjarazzjoni.

Meta gie mistoqsi min jghamel uzu mill-imsemmija vettura GAF 666 stqarr li huwa

Mistoqsi jekk xi darba remiex jew tefa xi skart gewwa Triq Profs

Carmelo Briffa Dimech, Ta' Xbiex Limiti ta' Handaq ezatt hdejn S. Trek Logistics Ltd u gie

muri ritratti li kellha l-pulizija huwa ammetta li kien hu li kien rema l-iskart barra.

Mark Ozman gie mgharraf li ser johorgu xi akkuzi rfil-konfront tieghu.

Rat l-ammissjoni tal-appellant kif registrata quddiem l-ewwel Qorti fis-seduta tal-21

ta' Frar, 2018 u rat illi l-prosekuzzjoni irrimettiet ruhha dwar it-talba tal-konfiska tal-

Semghet lill-partjiet jittrattaw il-kaz u dan fis-seduta tat-18 ta Settembru, 2018 u

b'mod partikolari lid-difiza tghid li l-ewwel Qorti applikat il-ligi hazin fis-sens li

tal- Kap 226 tal-Ligijiet ta' Malta.

Rat illi l-prosekuzzjoni insistiet li l-atti huma nulli

stante li l-appellant ma osservax id-dispost tal-artikolu 419 tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta'

nullita':

Illi ghalhekk fl-ewwel lok din il-Qorti sejra titratta il-kwisjtoni dwar in-nullita' o

meno tal-proceduri odjerni peress illi jekk jirrizulta ghal-Qorti li l-atti huma nulli

allura tieqaf hawn u ma jkolliex ghalfejn tidhol fil-mertu tal-kawza.

L-artikolu 419(1) tal-Kap.

9 tal-Ligijiet ta' Malta kien jiddisponi s-segwenti u

appuntu ghalhekk l-Qorti tahseb li l-Avukat Generali qajjem din l-eccezzjoni ta'

"419(1): Ir-rikors, barra mill-indikazzjoni komuni ghall-atti gudizzjarji, ghandu jkun

fih, taht piena ta' nullita` (emfasi ta din il-Qorti) -

(a) il-fatti fil-qosor;

(b) ir-ragunijiet ta' l-appell;

(c) it-talba ghat-tahsir jew ghat-tibdil tas-sentenza tal-qorti inferjuri."

Il-gurisprudenza kostanti ta' din il-Qorti dejjem kienet fis-sens li giet dikjarata n-

nullita` ta' appell

jekk il-vot tal-ligi fl-imsemmi artikolu ma

Jigifieri meta ma jkunx gie osservat xi wiehed jew aktar mill-paragrafi (a), (b) u (c)

tas-subartikolu (1) tal-imsemmi artikolu 419, dan kien igib bhala konsegwenza li r-

rikors ta' appell ikun null.

Qorti, essendo dik id-disposizzjoni u dawk ir-rekwiziti ta' ordni pubbliku1.

Kif inhu risaput din il-Qorti kienet dejjem tipprova ssalva l-atti u ma tiddikjarax

rikors ta' appell bhala null fejn dan ikun possibbli, imqar bi ftit tigbid entro l-limiti

permessi mill-ligi, ghax ikun gie sodisfatt il-minimu ta' dak li hu rikjest ghallfinijiet

tas-subartikolu (1) ta' l-Artikolu 419 imsemmi – ara f'dan is-sens Il-Pulizija v.

Robert Gafa’ et 2, Il-Pulizija v. Joseph Sceberras Trigona, u Il-Pulizija v. George Petticrew.

Illum pero l-artikolu 419 tal-kap 9 tal-ligijeit ta' Malta jipprovdi s-segwenti:

419.(1) Ir-rikors, barra mill-indikazzjoni komuni għall-atti ġudizzjarji, għandu jkun fih,

(a) il-fatti fil-qosor;

(b) ir-raġunijiet tal-appell;

(ċ) it-talba għat-taħsir jew għat-tibdil tas-sentenza tal-qorti inferjuri.

Il-Qorti tirrileva li permezz ta' l-ahhar emenda li saret u cioe b'Att I tas-sena 2018 il-

kliem taht 'piena ta' nullita' gew imhasra u ghalhekk dan ifisser li minkejja li wahda

minn dawn ir- rekwiziti ikun nieqes, tali nuqqas ma iwassalx ghan-nullita ta' l-att.

Ir-raison d'etre tal-paragrafi (a), (b) u (c) tas-subartikolu (1) tal-artikolu 419 huwa s-

simplifikazzjoni u l-kjarezza.

Il-legislatur evidentement irid li r-rikors ghandu jkun

redatt b'tali mod li mill-ewwel ipoggi kemm lill-Qorti kif ukoll lill-appellant fil-

posizzjoni li jkunu jafu ezatt x'inhuma l-fatti kollha essenzjali, minn xhiex qed

jilmenta l-appellant, u x'inhu jitlob.

Illi l-appellant interpona appell mis-sentenza tal-ewwel Qorti ghaliex hassu aggravat

bid-decizjoni dwar is-sejbien ta' htija ghar-rigward l-ammissjoni tieghu fejn inghata

dikjarzzjoni ta' htija ghall-akkuzi kollha.

1 Ara, per ezempju, Appelli Kriminali: Il-Pulizija v. Stephen Calenti, 27 ta' Novembru 2008; Il-Pulizija v. Lewis Giordano, 31 ta' Awissu 2006 ; Il-Pulizija v. Mario Agius Bondin, 3 ta' Dicembru 2001; Il-Pulizija v. Joe Farrugia Camoin, 21 ta' Lulju 1995 2 App.

30 ta' April ,1990 3 App.

14 ta' Settembru ,2007 4 App.

15 ta' Frar, 2008

Illi l-avukat difensur kellu issemmi l-fatti fil-qosor li taw lok ghal dan l-appell skont

is-subinciz (a) tal-artikolu 419 tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta.

Illi n-nuqqas tal-appellant kien jammonta ghan-nullita' li ma kienx ghall-emendi

introdotti bl-Att I tal-2018, u tali rikors konsimili kien ikun possibilment soggett

Illi ghlahekk in linea ma dak li jiddisponi l-artikolu 419(1)( a) l-Qorti qieghda

tidderigi lill-avukat difensur tal-appellant sabiex jipprezenta rikors fejn titlob li

jghamel korrezzjoni fir-rikors tal-appell tieghu fis-sens li jinkludi l-fatti fil-qosor li

taw lok ghal dan l-appell.

Ghaldaqstant l-eccezzjoni ta' nullita sollevata mill-Avukat Generali qed tigi rigettata

u tiddiferixxi l-kawza sabiex l-appellant jidderigi ruhu fid-dawl tal-provediment ta'

illum sabiex wara li dan isehh din il-Qorti tkun tista' tghaddi ghas-sentenza finali