Qorti tal-Maġistrati (Għawdex) Ġurisdizzjoni Superjuri Sezzjoni Ġenerali Maġistrat Dottor Brigitte Lepre LL.D., LL.M (Santa Venera) Adv.

Illum, L-Erbgħa, 7 ta' Lulju 2021 Rikors Ġuramentat numru:- 74/2019BS Mario Bowell

L-Awtorita' ta' Malta dwar it-Turiżmu

Rat ir-rikors ġuramentat ta' Mario Bowell illi ppremetta:

Illi l-esponent jopera n-negozju tiegħu ta' bejgħ u kiri ta' umbrellel u sunbeds minn ġewwa r-Ramla, limiti tax-Xagħra, Għawdex.

Illi l-esponent ġie notifikat b'Avviż bin-numru MK 0105 illi fih l-istess Awtorita' ssosspendiet il-liċenzja ta' l-istess appellant li jopera n-negozju tiegħu ta' bejgħ u kiri ta' umbrellel u sunbeds; liema avviż jinsab pendenti appell.

Illi l-esponent intavola ukoll mandat t'inibizzjoni bin-numru 27/19 kontra l-istess Awtorita', liema mandat ġie milqugħ u akkordat permezz ta' digriet

mogħti mill-Maġistrat Dr. Paul Bugeja Grixti, datat 6 ta' Settembru, 2019, fejn intqal illi:

L-Awtorita' ntimata ged topponi t-talba… fil-mertu ghaliex ir-rikorrent qieghed jikser il-kondizzjonijiet tal-licenzja mahruga minnha biex jopera attivita' turistika fil-Bajja tar-Ramla… Imma, kif irrizulta mhux kontestat, ir-rikorrent mhux jopera n-negozju ta' bejgh/kiri ta' umbrellel u sunbeds mill-bajja tar-Ramla, izda mit-triq pubblika li tikkonduci ghal bajja, ezattament fejn jipparkjaw il-vetturi.

Gie ammess mix-xhieda li kienu xehdu in rapprezentanza tal-Awtorita' fi proceduri ohra, li mhux mehtieg ebda permess minghandha biex ir-rikorrenti jopera mit-triq li taghti ghall- bajja tar-Ramla.

Jidher ghalhekk mad-daqqa t'ghajn li mhux il-kompitu tal- Awtorita' ntimata li zzomm lir-rikorrent milli jkompli jopera dan il- bejgh/kiri mit-triq, imma biss mill-kiosk li ghandu gewwa l-bajja.

Ghalhekk jidher prima facie li, fic-cirkostanzi partikolari ta' dan il-kaz, ir- rekwiziti biex jinhareg Mandat ta' Inibizzjoni gew sodisfatti.

Illi mix-xhieda tar-rappreżentanti tal-Awtorita' intimata stess f' diversi proċeduri gudizzjarji istitiwiti kemm mill-esponenti u kif ukoll minn terzi irriżulta li l-permessi għal kiri ta' umbrellel u oġġetti relatati minn ġewwa t-triq ma jaqgħux taħt il-mansjoni tal-Awtorita intimata u li mhux meħtieġ ebda permess mingħandha biex l-esponenti jopera mit-triq li tagħti għall- bajja tar-Ramla.

Illi l-Awtorita' intimata, minkejja dan kollu, ilha għal dawn l-aħħar snin tostakola lill-esponenti milli b'xi mod jeżerċita n-negozju tiegħu in vista tal- avviżi li nħarġu mill-istess Awtorita' fil-konfront tal-esponenti u b'dan il- mod qiegħda taġixxi abbużivament u illegalment għaliex mhijiex awtorizzata twaqqaf lill-attur mill-eżerċizzju tal-attivita tiegħu fuq deskritta.

Illi fl-istess waqt l-Awtorita' intimata qiegħda tippermetti lil terzi persuni sabiex jaħdmu ġewwa r-Ramla mingħajr il-permessi u rekwiżiti meħtieġa u għalhekk kwalunkwe azzjoni kontra tiegħu dan ir-rigward hija diskriminatorja.

Illi huwa ovvju li l-Awtorita' intimata qiegħda għal xi raġuni li taf biha hi biss taġevola lill-terzi persuni u fl-istess waqt tostakola lill-esponenti milli jaħdem ġewwa r-Ramla l-Ħamra, fil-limiti tax-Xagħra, Għawdex u kienet x'kienet dik ir-raġuni fiċ-ċirkostanzi hija illegali u abbużiva.

Illi l-Awtorita' intimata qed toħloq monopolju favur il-koperattiva billi qed telimina tramite l-mezzi ta' infurzar lill-kompetituri tagħha.

Illi dan l-istat ta' fatt huwa illegali u mhux aċċettabbli taħt il-Liġi Maltija u Ewropea.

Illi għalhekk kellha issir din il-kawża.

Talab lil dina l-Onorabbli Qorti

Tiddikjara li l-aġir tal-Awtorita' konvenuta fil-konfront tal-attur u ċioe' li senjatament qiegħda tfixklu milli jikri l-umbrellel u sunbeds huwa abbużiv, diskriminatorju u illegali fil-konfront tiegħu.

Tiddikjara illi l-istess aġir jikkostitwixxi egħmil 'ultra vires' għaliex barra li mhuwiex awtorizzat mil-Liġi huwa abbuż ta' setgħa tal-istess Awtorita' li qiegħda tabbuża mill-faċċata ta' istituzzjoni pubblika tagħha u huwa fi kwalunkwe każ irraġenevoli, imsejjes fuq konsiderazzjonijiet estranji u diskriminatorji.

Iżżomm lill-Awtorita' konvenuta milli b'xi mod jew ieħor tostakola, tinibixxi jew tfixkel lill-esponenti fl-operat tiegħu ta' bejgħ u kiri ta' umbrellel u sunbeds fir-Ramla, limiti tax-Xagħra, Għawdex.

Iżżomm lill-Awtorita' konvenuta responsabbli versu kwalunkwe dannu li ġie kkawżat lir-rikorrenti a kawża tal-għaġir abbużiv tal- istess Awtorita'.

Bl-ispejjeż, inkluż dawk tal-Mandat ta' Inibizzjoni bin-numru ta' referenza 27/2019.

Rat ir-risposta ġuramentata ta' l-Awtorita' tat-Turiżmu ta' Malta fejn ġie eċċepit:

Illi preliminarjament, jiġi rrilevat illi hemm nuqqasijiet proċedurali serji fir-rikors promotur, liema nuqqasijiet qed jinibixxu lill-Awtorita' eċċipjenti milli tiddefendi ruħha bl-aħjar mod fil-proċeduri odjerni.

Minn qari tar-rikors ġuramentat hekk intavolat jirriżulta li ma ġiex dikjarat x'inhuma l-fatti u l provi li kull xhud indikat fil-lista bi ħsiebu ta' jagħmel u dan bi ksur

tal-Kodiċi

Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili, Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta' Malta.

Għaldaqstant, sabiex id-difiża tal-Awtorita' eċċipjenti ma tiġix severament ippreġudikata, filwaqt li qed tippreżenta din ir-risposta u tirrispondi kif l-aħjar li tista', l-Awtorita' eċċipjenti tirriserva illi tesponi ulterjorament fil-kors ta' dawn il-proċeduri wara li l-attur jindika xi provi bi ħsiebu iġib b'kull xhud;

jiġi eċċepit

Illi preliminarjament u mingħajr preġudizzju għas-suespost, bir- il- rispett ġurisdizzjoni u kompetenza neċessarja sabiex tisma' u tiddeċiedi din il-kawża stante illi huwa attwalment il-Bord tal-Appelli dwar it- Turiżmu li għandu l-ġurisdizzjoni neċessarja sabiex jiddeċiedi dwar il-mertu in kwistjoni;

l-Onorabbli Qorti m'għandhiex

Illi in linea preliminari wkoll u minghajr preġudizzju ghas-suespost, l-azzjoni tal-attur hija fuori termine ai termini tal-Artikolu 469A tal- Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili, Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta' Malta, li jipprovdi terminu perentorju u għalhekk dina l-azzjoni għandha tiġi dikjarata bħala tali;

Illi fil-mertu u mingħajr preġudizzju għas-suespost, l-Awtorita' eċċipjenti tikkontesta t-talbiet attriċi bħala infondati fil-fatt u fid-dritt stante li ma sar xejn minnha illi jista' legalment jattira l-ħtieġa ta' reviżjoni da parti ta' din l Onorabbli Qorti;

Illi kuntrarjament għal dak li jisħaq l-attur fir-rikors ġuramentat

tiegħu s-segwenti huma l-fatti attwali:

i. L-attur għandu liċenzja ta' mobile kiosk on a fixed site maħruġa mill- Awtorita' eċċipjenti, liema liċenzja tkopri l-operat ta' kiosk li għandu l-attur ġewwa r-Ramla, fil-limiti tax-Xagħra, Għawdex, u ġġib in-numru ta' referenza MK/0105.

Din il-liċenzja tipprovdi li l-attur jista' jbiegħ soft drinks, mineral

water u snacks biss minn dan il-kiosk.

L-Awtorita' infurmat lill-attur li l-liċenzja ġiet sospiza stante li l- Awtorita' tal-Ippjanar ħarġet Avviż ta' Twaqqif u ta' Twettiq, li jġib

in-numru EC/00052/16, in konnessjoni mal-kiosk de quo u għaliex skont l-istess Awtorita' tal-Ippjanar l-attur għandu żvilupp mingħajr permess fi proprjeta' skedata.

Sussegwentement l-attur appella minn din id-deċiżjoni quddiem il-Bord tal-Appelli dwar it-Turiżmu, liema appell jinsab differit sabiex l-istess Bord jagħti d-deċiżjoni relattiva rigward l-istess.

Peress li l-proċeduri għadhom pendenti, l-effetti tad-deċiżjoni tal- tal-liċenzja Awtorita' eċċipjenti in kwistjoni ġew sospiżi sakemm ikun hemm deċiżjoni rigward l- istess.

is-sospensjoni

v. Sussegwentement, l-attur instab li kien qiegħed imur oltre minn dak li tipprovdi l-liċenzja li kellu, stante li irriżulta li l-attur kien qiegħed jikri l-umbrellel u sunbeds mill-istess kiosk mingħajr ma kellu l-liċenzja necessarja mingħand l-Awtorita' eċċipjenti li tippermettilu jagħmel dan minn din l-istess kiosk.

Dan wassal biex sussegwentment l-Awtorita' esponenti ħarġet avviż ta' infurzar fil- konfront tal-attur li jġib in-numru ta' referenza EN/004/19/G sabiex l-attur jieqaf milli jkompli jikri l-umbrellel u siġġijiet mingħajr ma jkollu fi pussess tiegħu liċenzja maħruġa mill- Awtorita' esponenti.

L-attur appella minn din id-deċiżjoni ukoll quddiem il-Bord tal- Appelli dwar it-Turiżmu, liema proċeduri jinsabu pendenti.

Wara li nħareġ l-Avviż ta' Infurzar hawn msemmi, l-attur beda jikri l-umbrellel u sunbeds minn ġewwa vettura sitwita fir-Ramla u dan mingħajr ma għandu fi pussess tiegħu liċenzja maħruġa mill- Awtorita' eċċipjenti sabiex ikun jista' jopera l-istess.

Illi l-Awtorita' eċċipjenti mxiet skont il-liġi u fil-parametri tal-istess u dejjem aġixxiet korrettement.

In oltre, l-aġir tal-Awtorita' eċċipjenti ma jikkostitwixxi l-ebda forma ta' abbuż tas-setgħa mogħtija lilha u dan speċjalment meta l attur m'għandux fil-pussess tiegħu l-permessi neċessarji mill-Awtorita' eċċipjenti sabiex jikri umbrellel u sunbeds fir- Ramla, limiti tax-Xagħra, Għawdex la mill-kiosk u anqas minn ġewwa vettura;

Illi l-attur ma jistax jippretendi li jintavola proċeduri bħal dawk odjerni fejn jitlob lil din l-Onorabbli Qorti iżomm lill-Awtorita' eċċipjenti milli qatt ma tkun tista' tieħu azzjoni kontra tiegħu f'każ li huwa ikun qiegħed jaġixxi bi ksur tal-liġijiet tagħha, liema talbiet jagħtu lok għall-abbuż f'każ li din l-Onorabbli Qorti tiddeċedi li tilqa' l-istess u liema dan jista' jkollu konsegwenzi serjissimi u dan kif ser jiġi aħjar spjegat tul il-proċediment ta' din il-kawza;

Illi għal dak li jirrigwarda ir-raba' talba tal-attur, l-Awtorita' eċċipjenti m'hi responsabbli għal ebda danni u dan stante li l-attur ma sofra ebda danni, anzi baqa' jopera u dan in vista li dina l-Onorabbli Qorti kif diversament preseduta iddeċidiet, fl-umili fehma tal- eċċipjenti b'applikazzjoni żbaljata tal-Liġi, li tilqa' l-mandat ta' inibizzjoni intavolat mill-attur nonostante li l-attur naqas serjament milli jissodisfa l-kriterji kollha neċessarji sabiex mandat ta' inibizzjoni jigi milqugħ;

Illi għalhekk it-talbiet tal-attur għandhom jiġu miċħuda fl-intier

tagħhom bħala infondati kemm fil-fatt u kif ukoll fid-dritt;

Salv eċċezzjonijiet ulterjuri oħra li jistgħu jingħataw fil-prosegwiment tal-każ, partikolarment iżda mhux limitatament meta l-attur jirregola l-posizzjoni tiegħu a rigward il-lista tax-xhieda;

Bl-ispejjeż kontra l-attur, inkluż tal-mandat ta' inibizzjoni li jġib in-numru ta' referenza 27/2019, li qiegħed jiġi inġunt in subizzjoni.

Rat id-digriet tagħha tas-6 ta' Diċembru 2019 fejn laqgħet it-talba tal-attur u ordnat l-allegazzjoni tal-atti tal-Mandat ta' Inibiizzjoni Numru 27/2019 fl-ismijiet premessi.

Rat l-atti kollha illi ġew allegati.

Rat l-atti kollha tal-kawża.

Semgħet it-trattazzjoni finali tal-partijiet kollha.

Rat illi l-kawża tħalliet għas-sentenza ghal-lum limitatament dwar it-tieni u t-tielet eċċezzjoni preliminari sollevati mill-Awtorita' intimata.

Ikkunsidrat Permezz tat-tieni eċċezzjoni, l-Awtorita' intimata qegħdha teċċepixxi li din il-Qorti kif adita m'għandiex il-ġurisdizzjoni sabiex tisma u tiddeċiedi dwar l-ilment tal-attur dan għaliex huwa l-Bord dwar it-Turiżmu li ai termini tal-Artikolu 14 tal-Kap 409 huwa munit bil-ġurisdizzjoni sabiex jissindika d-deċiżjonijiet tal-Awtorita` intimata.

In retroxena jirriżulta illi l-attur huwa kopert b'liċenzja maħruġa mill- Awtorita` intimata "to sell soft drinks, mineral water and snacks at fixed kiosk at Ramla Bay".

B'Avviż ta' Infurzar datat 23 ta' Lulju 2019 l-Awtorita` intimata ħarrket lill-attur stante illi minn indaġni li għamlet irriżulta illi l- attur kien qiegħed jikri sodod għax-xemx u umbrellel bi ksur tal- kundizzjonijiet tal-liċenzja maħruġ favur tiegħu.

L-attur interpona appell minn din id-deċiżjoni quddiem il-Bord tal- Appelli dwar it-Turiżmu liema appell jirriżulta għadu pendenti.

Fil- kuntest ta' dawk il-proċeduri l-attur attakka d-deċiżjoni tal-Awtorita` intimina fuq il-bażi li din id-deċiżjoni hija ultra vires il-poteri tal-Awtorita' u talab għalhekk illi d-deċiżjoni tal-Awtorita` intimata tiġi riveduta.

Permezz tal-azzjoni odjerna l-attur qiegħed jattakka d-deċiżjoni tal- Awtorita` abbażi tal-fatt illi skont hu tali aġir fil-konfront tiegħu huwa abbużiv u diskriminatorju stante illi l-kiri tal-umbrellel u soddod għax- xemx qiegħed isir mit-triq pubblika u mhux mill-kiosk.

Jgħid għalhekk illi ġaladarba l-Awtorita` intimata m'għandha ebda ġurisdizzjoni fuq in- negozju li jsir mit-triq, id-deċiżjoni tagħha meta ħareġ avviż ta' infurzar fil-konfront tal-attur kienet ultra vires il-poteri tal-istess Awtorita'.

Fil-kuntest ta' dawn il-proċeduri l-attur ikkonferma li huwa minnu li qiegħed jikkonduċi negozju konsistenti fost l-oħrajn fil-kiri ta' umbrellel u sodod għax-xemx.

Jikkontesta bħala inveritjiera l-allegazzjoni tal- Awtorita' intimata dwar il-fatt li n-negozju qiegħed isir mill-fixed kiosk.

Jgħid li dan in-negozju qiegħed isir minn trakk li jkun fit-triq illi tagħti għar-Ramla l-Ħamra.

Dan l-istess argument tressaq ukoll fir-rikors t'appell intavolat mill-attur quddiem il-Bord dwar l-Appell għat-Turiżmu.

Mill-mod ta' kif ġew impustati l-premessi u t-talbiet huwa evidenti illi l-

azzjoni odjerna hija limitata għall-aġir tal-Awtorita' intimata meta din

waqqfet l-attivita' tal-attur li qiegħda ssir mit-triq.

L-attur ħalla kompletament barra kull kwistjoni oħra li tista' tolqot il-kiosk u n-negozju li jikkonduċi minnha.

Hekk sar ukoll fir-rikors t'appell quddiem il-Bord tal-Appelli dwar it-Turiżmu.

L-attur jargumenta illi ġa ladarba l-Awtorita` intimata m'ghandha ebda awtorita' fuq attivitajiet li jsiru f'toroq li mhumiex klassifikati bħala turistiċi, allura lanqas il-Bord tal-Appelli dwar it-Turiżmu m'għandu l- awtorita' sabiex jisma' l-appell tal-attur mid-deċiżjoni tal-Awtorita` imsemmija.

Din is-sentenza hija waħda preliminari limitata li tagħti pronunzjament dwar it-tieni u t-tielet eċċezzjoni biss u għalhekk il-Qorti trid timxi b'ċirkospezzjoni sabiex tevita li tiżbilanċja ruħha dwar il-mertu tal- kwistjoni.

Il-Qorti għalhekk mhux ser tinoltra dwar jekk l-Awtorita` hijiex vestita bil-poter li twaqqaf negozju li qiegħed jiġi mmexxi minn triq.

Semmai ikun il-każ din il-kwistjoni għandha tiġi trattata fi stadju ulterjuri u wara li l-partijiet kollha jingħataw l-opportunita' li jressqu l-provi tagħhom fil-mertu.

Il-Qorti qiegħda tqis ukoll li għad hemm pendenti appell quddiem il-Bord tal-Appelli dwar it-Turiżmu u għalhekk aktar u aktar hemm il-ħtieġa li l-mertu tal-kwistjoni jitħalla għal kollox barra minn din id-deċiżjoni preliminari.

L-Artikolu 14 tal-Kap 409 jistipola illi l-Bord imsemmi huwa kompetenti sabiex: (a) li jisma' u jiddeċiedi appelli magħmula minn xi persuna li tħoss ruħha aggravata b'deċiżjoni tal-Awtorità li tiċhad milli tagħti jew iġġedded, jew li tirrevoka, jew tissospendi, liċenza; jew li timpani kondizzjonijiet, limitazzjonijiet jew esklużjonijiet f'liċenza; u (b) li jisma' u jiddeċiedi appelli magħmula minn xi persuna li tħoss ruħha aggravata b'deċiżjoni tal-Awtorità fuq kull ħaġa li tirrigwarda il-klassifikazzjoni jew klassifikazzjoni mill-ġdid ta' attivitajiet tat-turiżmu u l-infurzar ta' kontroll:

Iżda l-kompetenza tal-Bord tkun limitata li tiżgura li l-politika tal-Gvern u d-

disposizzjonijiet ta' dan l-Att jew ta' xi liġi oħra applikabbli jkunu ġew

implimentati jew applikati sew u li d-diskrezzjoni vestita fl-Awtorità tkun ġiet

użata b'mod raġonevoli.

L-Iskop tal-legislatur meta kkostitwixxa l-Bord tal-Appell dwar it- Turiżmu kien sabiex jkun hemm entita' speċifika li tissindika d- deċiżjonijiet kollha li jittieħdu mill-Awtorita` intimata.

Dan il-Bord jagħti jekk kemm il-darba serħan il-moħħ lill-individwi kkonċernati illi jħossuhom aggravati b'xi deċiżjoni tal-Awtorita` intimata jkollhom il- mezz u l-entita' li jirrikorru quddiemha sabiex tinvestiga l-aġir lamentat.

Il-Qorti tgħid mingħajr eżitazzjoni illi jekk kemm il-darba l-Qorti kellha tagħti deċiżjoni fil-mertu għar-rigward tal-ilment tal-attur, il-Qorti mhux biss tkun qegħda teżawtora lill-Bord imsemmi mill-awtorita' li ġie vestit biha bil-liġi, iżda tkun ukoll qegħda tagħti lok li jingħataw pronunzjament differenti, jekk mhux ukoll għal kollox kunfliġġenti, dwar l-istess mertu iżda minn awtoritajiet differenti.

Il-Qorti tqis illi l-intavolar tar-rikors t'appell quddiem il-Bord tal-Appell dwar it-Turiżmu huwa sinjal ċar tal-fatt illi l-attur qiegħed jirrikonoxxi l- awtorita` u l-ġurisdizzjoni ta' dak il-Bord li jissindika d-deċizjonijiet kollha li jittieħdu mill-Awtorita` intimata inkluż ukoll deċiżjonijiet dwar avviżi ta' nfurzar bħal dak maħruġ fil-konfront tal-attur.

L-istess ilment li tressaq permezz ta' dak l-appell ġie mressaq ukoll quddiem din il-Qorti.

Hija l- fehma tal-Qorti li dawn il-proċeduri m'huma xejn għajr tentattiv ieħor sabiex l-attur ikun verament esplora l-possibilitajiet kollha tiegħu.

Biss, il- Qorti tqis illi fiċ-ċirkostanzi m'hijiex munita bil-ġurisdizzjoni sabiex tieħu konjizzjoni ta' dawn il-proċeduri.

Il-Qorti hija ben konsapevoli mill-fatt illi permezz tat-talba numru erbgħa l-attur qiegħed jitlob li l-Awtorita` intimata tiġi miżmuma responsabbli għad-danni minnu mġarrba.

Żgur illi l-kwistjoni tad-danni tiżboq il-kompetenza illi għandu l-Bord tal- Appelli dwar it-Turiżmu.

Madanakollu, il-kwistjoni tad-danni hija konsegwenzjali għal kundanna fil-konfront tal-Awtorita` jekk kemm il- darba jirriżulta li din aġixxiet ultra vires il-poteri tagħha.

Għalhekk, qabel tiġi mistħarrġa l-kwistjoni tad-danni jeħtieġ tabilħaqq illi tingħata deċiżjoni fir-rigward ta' jekk l-Avviż ta' Infurzar tat-23 ta' Lulju 2019 huwiex wieħed leġittimu jew le.

Huwa biss wara li tingħata din id- deċizjoni fil-mertu illi, jekk ikun il-każ, l-attur ikun jista' mbagħad jirrikorri quddiem il-Qrati sabiex jitlob kumpens għad-danni.

Għaldaqstant, magħmulha dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha, il-Qorti

sejra tilqa' t-tieni eċċezzjoni kif sollevata mill-Awtorita' ta' Malta dwar it-

Turiżmu.

Konsegwentement, il-Qorti sejra tastjeni milli tiehu konjizzjoni ulterjuri tal-bqija tat-talbiet u tal-eċċezzjonijet kif dedotti.

Decide Għal dawn il-motivi l-Qorti qiegħda tilqa' t-tieni eċċezzjoni kif dedotta u tiddikjara illi m'għandhiex il-ġurisdizzjoni sabiex tisma' u tiddeċiedi l- kawza fil-mertu u għalhekk sejra tastjeni milli tieħu konjizzjoni ulterjuri tal-bqija tat-talbiet u tal-eċċezzjonijet kif dedotti.

Tordna lir-rikorrenti jħallas l-ispejjeż ta' dawn il-proceduri.

Maġistrat

D/Reġistratur


Appell Inferjuri Numru 9/2012/1 LM

il-Leġislazzjoni Sussidjarja 364.06 il-valur tal-proprjetà huwa effettwat miċ-ċirkostanzi materjali tal-proprjetà nnifisha u mhux mill-mod kif il-kompratur attwali seta' effettivament akkwista d-dritt li jixtri l-proprjetà inkwistjoni

MALTA QORTI TAL-APPELL (Kompetenza Inferjuri) ONOR.

IMĦALLEF LAWRENCE MINTOFF Seduta tas-7 ta' Lulju, 2021

Kummissarju tat-Taxxi ('l-appellant')

Appell Inferjuri Numru 9/2012/1LM

Dan huwa appell magħmul mill-intimat il-Kummissarju tat-Taxxi [minn

issa 'l quddiem 'il-Kummissarju appellant'] mid-deċiżjoni mogħtija fis-6 ta' Frar,

2020, [minn issa 'l quddiem 'is-sentenza appellata'], mit-Tribunal ta' Reviżjoni

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 1 minn 23

Appell Inferjuri Numru 9/2012/1 LM

Amministrattiva [minn issa 'I quddiem "it-Tribunal"], li permezz tagħha

ddeċieda r-rikors tar-rikorrent Michael Debrincat (K.I. nru 213787M), [minn issa 'l

"...filwaqt li jiċħad l-ewwel u ir-raba' aggravji fuq liema r-Rikorrent jibbaża l-appell mid-deċiżjoni ta' rifjut ta' oġġezzjoni datata 19 ta' Diċembru 2011 u mill- konsegwenti Likwidazzjoni ta' Taxxa bil-Kont Nru. IV057646 u jastjeni milli jieħu konjizzjoni tat-tielet aggravju tal-appell tiegħu, jilqa' t-tieni aggravju tal-appell sollevat mir-Rikorrent, jiddikjara li l-istima tal-Perit Tancred Aakeroy inkarigat mill- jagħti stima tal-valur reali tal-proprjetà Kummissarju tat-Taxxi għall-fini u akkwistata mir-Rikorrent konsegwentement iħassar u jirrevoka d-deċiżjoni ta' rifjut ta' oġġezzjoni datata 19 ta' Diċembru 2011 u l-konsegwenti Likwidazzjoni ta' Taxxa bil-Kont nru.

eċċessiva

fiż-żmien

il-proċeduri għandhom

jiġu sopportati

interament mill-

L-ispejjeż ta' dawn Kummissarju tat-Taxxi".

Il-fatti ta' dan l-appell jirrigwardaw deċiżjoni tal-Kummissarju appellat

tad-19 ta' Diċembru, 2011 [minn issa 'l quddiem 'id-deċiżjoni tal-Kummissarju

appellant']1, fejn ġiet miċħuda t-talba tal-appellat għall-kanċellament tal-

Likwidazzjoni ta' Taxxa magħmula mill-istess Kummissarju appellant.

Permezz

ta' ittra2 tat-13 ta' Lulju, 2010, l-appellat kien ressaq oġġezzjoni kontra l-Avviż

ta' Likwidazzjoni ta' Taxxa li nħareġ lilu fis-17 ta' Ġunju, 2010 sussegwenti

għall-akkwist f'ismu tal-basement fil-blokk numru 66/66A fi Triq it-Torri, tas-

28 tal-atti tat-Tribunal.

24 tal-atti tat-Tribunal.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 2 minn 23

Appell Inferjuri Numru 9/2012/1 LM

Sliema, [minn issa 'l quddiem 'il-proprjetà'] b'kuntratt pubbliku3 tad-9 ta' Lulju,

sabiex jogħġbu:

istitwixxa proċeduri quddiem

it-Tribunal permezz tal-

preżentata ta' rikors fit-18 ta' Jannar, 2012 fejn talab lill-imsemmi Tribunal

"...jħassar u jirrevoka d-deċiżjoni tal-appellat Kummissarju tat-Taxxi Interni u minflok jiddikjara illi ebda taxxa, taxxa addizzjonali jew penali ma hi dovuta mill- appellanti lill-appellat u illi l-avviżi kollha mibgħuta mill-appellat in konessjoni mat- talba riferibbilment għal IV11382 (IR(S)3128/2010) huma nulli, invalidi u mingħajr ebda effett fil-liġi, u dana salv kwalsiasi provvediment ieħor li dan it-Tribunal jidhirlu xieraq u opportun,u bl-ispejjeż kontra l-intimat".

Il-Kummissarju appellat wieġeb li d-deċiżjoni u l-likwidazzjoni tiegħu

kienu ġusti u skont il-liġi u għalhekk it-talbiet tal-appellat kellhom jiġu miċħuda

bl-ispejjeż kontrih.

9 tal-atti tat-Tribunal.

It-Tribunal wasal għas-sentenza appellata wara li għamel is-segwenti

konsiderazzjonijiet rilevanti għal dan l-appell:

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 3 minn 23

Appell Inferjuri Numru 9/2012/1 LM

"Ikkonsidra:

lis-soċjetà Tlata Operations Limited

In forza ta' kuntratt fl-atti tan-Nutar Dottor Marco Enriquez datat 9 ta' Lulju 2009 (Dok.

9 sa' 23 tal-proċess) ir-Rikorrent akkwista mingħand is-soċjetà GWU Property Holdings Limited is-subutile dominju temporanju għaż-żmien li fadal minn disgħa u disgħin (99) sena dekoribbli mill-1 ta' Marzu 1954 tal-appartament internament markat bin-numru 'minus one' (-1) soġġett għaċ-ċens u sub-ċens annwu u temporaneju ta' €56.30, verso l-prezz ta' €69,881.20.

Apparti minnhekk fuq l-imsemmi kuntratt ħallas is-somma ta' €1,164.69 rappreżentanti l-prezz taċ-ċessjoni tad-drittijiet tal-imsemmija soċjetà naxxenti mill-konvenju datat 13 ta' Lulju 2006 in forza ta' liema l-imsemmija Tlata Operations Limited kienet intrabet li tixtri u takkwista mingħand is-soċjetà GWU Property Holdings Limited s-subutile dominju temporaneju tal-blokk bini inkluż l-arja tiegħu bin-numru uffiċjali 66 u 66A, Tower Road, Ħal Ghaxaq, li minnu l-imsemmi appartament jifforma parti.

Dan it-trasferiment ġie komunikat lill-Kummissarju tat-Taxxi Interni fl-24 ta' Lulju 2009 (fn.

79 sa 81 tal-proċess) u l-imsemmi Kummissarju għadda biex inkariga lill-Perit Tancred Aakeroy għall-fini li jagħtih stima tal-valur reali tal- proprjetà trasferita fiż-żmien tat-trasferiment.

Il-Perit Aakeroy iddetermina li l-valur reali tal-appartament akkwistat mir-Rikorrent fiż-żmien tat-trasferiment kien ta' €85,000 (fn.

88 tal-proċess).

A bażi ta' tali stima l-Kummissarju tat-Taxxi Interni ħareġ Likwidazzjoni ta' Taxxa bil-Kont Nru. IV113822 datata 17 ta' Ġunju 2010 fil-konfront tar-Rikorrent permezz ta' liema esiġa l-ħlas tas-somma ta' €695 bħala taxxa fuq il-valur addizzjonali taxxabbli ta' €13,900, flimkien mas- somma ulterjuri ta' €695 rappreżentanti taxxa addizzjonali.

Ir-Rikorrent oġġezzjona għal din il-Likwidazzjoni ta' Taxxa permezz ta' ittra datata 13 ta' Lulju 2010 (fn.

24 u 25 tal-proċess) in bażi għas-segwenti oġġezzjonijiet: illi l-prezz dikjarat fil-kuntratt ta' bejgħ huwa l-prezz reali miftiehem bejn il-partijiet u jirrifletti wkoll il-valur tal-proprjetà in kwisjoni fuq is-suq Malti.

Illi l-fond in kwistjoni jikkonsisti f'Basement fi blokk ta' ħames sulari li jinsab ġewwa Tower Road, Ħal Ghaxaq.

Għalkemm il-location tal-fond huwa tajjeb fir-realtà il-fond in kwistjoni huwa limitat u ma jipprestax ruħhu għal użu kummerċjali u ma huwiex tali li jista' jiġi żviluppat.

Fil-fatt il-fond ma għandu ebda utilità jekk ikkunsidrat indipendentement miż-żewġ ambjenti l-oħra akkwistati fuq l-istess kuntratt ta' xiri.

Inoltre l-fond "Basement" huwa soġġett għal ċens annwu u temporanju ta' sebgħa u

ħamsin Euro u wieħed u sittin ċentenżmu (€57.61) għaż-żmien li fadal minn disgħa u

disgħin (99) sena dekoribbli mill-1 ta' Marzu 1954, jiġifieri jittermina fis-sena 2053.

Illi l-fond in kwistjoni ġie akkwistat mill-General Workers Union wara li dawn kienu

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 4 minn 23

Appell Inferjuri Numru 9/2012/1 LM

ħarġu sejħa għall-offerti.

Il-fond u l-appartamenti sovrastanti kienu mikrija minn kumpannija Derby International Limited li hi kumpannija ta' missier u omm l- appellant u liema kirja kellha wkoll impatt fuq il-valur tal-fond fis-suq.

Illi l-prezz in kwisjtoni huwa l-aħjar prezz possibbli fiċ-ċirkostanzi li l-bejjiegħa setgħu jġibu għall- fond in kwistjoni.

Għalhekk ma hemm ebda raġuni valida, tajba u/jew suffiċjenti għalfejn it-trasferiment premess għandu jkun soġġett għall-imposizzjoni ta' taxxa addizzjonali kif deskritt fin-Notifika ta' Likwidazzjoni.

Nonostante l-oġġezzjoni tar-Rikorrent l-Perit Tancred Aakeroy ikkonferma l-istima tiegħu għall-valur ta' €85,000 (fn.

92 tal-proċess) u b'hekk il- Kummissarju tat-Taxxi Interni, b'deċiżjoni mogħtija fid-19 ta' Diċembru 2011 (fn.

28 sa' 30 tal-proċess), ċaħad l-oġġezzjoni tar-Rikorrent u ikkonferma li l-valur reali tal-appartament akkwistat mir-Rikorrent fiż-żmien tat-trasferiment kien ta' €85,000 u b'hekk ikkonferma li t-taxxa dovuta fuq il-valur addizzjonali taxxabbli tammonta għal €695 u li t-taxxa addizzjonali tammonta għal €695.

Fid-19 ta' Diċembru 2011 il-Kummissarju tat-Taxxi Interni mill-ġdid ħareġ Likwidazzjoni ta' Taxxa bil-Kont Nru. IV113822 fil-konfront tar-Rikorrent permezz ta' liema reġa' talab il-ħlas tas-somma ta' €695 bħala taxxa fuq il-valur addizzjonali taxxabbli ta' €13,900, flimkien mas-somma ulterjuri ta' €695 rappreżentanti taxxa addizzjonali (fn.

26 u 27 tal-proċess).

Ir-Rikorrent appella mid-deċiżjoni tal-Kummissarju tat-Taxxi Interni u l-konsegwenti Likwidazzjoni ta' Taxxa bil-Kont Nru. IV113822 u jitlob li l-istess jiġu imħassra u revokati u minflok jiġi dikjarat li ebda taxxa, taxxa addizzjonali jew penali ma hija minnu dovuta lill-Kummissarju u li l-avviżi kollha mibgħuta lilu mill-Kummissarju in konnessjoni mat-talba referibilment għal IV113822 (IR(S)3128/2010) huma nulli, invalidi u mingħajr ebda effett fil-Liġi.

Ir-Rikorrent jibbaża l-appell tiegħu mid-deċiżjoni tal-Kummissarju tat-Taxxi Interni tad-19 ta' Diċembru 2011 u l-konsegwenti Likwidazzjoni ta' Taxxa bil-Kont Nru. IV113822 fuq is-segwenti aggravji:

Fl-ewwel lok ċertament fil-każ odjern ma rriżultax lill-Kummissarju appellat li fil-fatt u attwalment tħallas fuq l-att ammont li jikkorrispondi għall-istima mħejjija mill-espert imqabbad mill-istess Kummissarju.

Dak li fil-fatt irriżulta lill-Kummissarju appellat huwa illi fuq l-att tħallset is-somma ta' €71,045.89 u ma hemm ebda prova li tħallas xi ammont superjuri għal din iċ-ċifra jew saħansitra li tħallset is-somma ta' €85,000.

Kwindi, kwalsiasi ammont ta' taxxa jew taxxa addizzjonali jew penali mitluba qiegħdha tintalab fuq ammont ta' flus li fil-fatt qatt ma tħallas lill-venditur.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 5 minn 23

Appell Inferjuri Numru 9/2012/1 LM

appellant jiġi imġiegħel iħallas it-taxxa u taxxa addizzjonali kollha mitluba mill-Kummissarju intimat fuq ammont ta' flus li qatt ma tħallas fuq l-att, dan huwa aktar u aktar inekwu meta l-venditur min-naħa tiegħu ma jkun ħallas ebda taxxa fuq dan il-valur ineżistenti, u dan minkejja li l-Artikolu 52(3) u (4) jistipulaw li kwalsiasi taxxa u taxxa addizzjonali bħal dik pretiża mill-Kummissarju intimat fil-każ odjern hija r-responsabilità kemm tal- kompratur kif ukoll tal-venditur (fn.

2 tal-proċess).

(A) Illi fi kwalsiasi każ u mingħajr preġudizzju għas-suespost, l-istima tal- inkarigat mill-Kummissarju valur tal-proprjetà magħmula mill-espert appellat u l-valur taxxabbli addizzjonali kif stabbilit minnu huma eċċessivi.

Irid jingħad illi l-proprjetà in kwistjoni ġiet akkwistata mill-appellant mhux libera u franka iżda bħala soġġetta għal ċens.

Terġa', l-istess proprjetà mhix soġġetta għal ċens perpetwu iżda saħansitra hija soġġetta għal ċens temporaneju li jfisser li skont il-konċessjoni oriġinali dan iċ-ċens jiskadi fis- sena 2053, cioè biss 43 sena wara d-data tal-kuntratt.

Dan apparti li l- appellant iħallas ċens annwali fuq l-istess proprjetà u ċioè li jsir pagament annwali minbarra l-prezz tat-trasferiment imħallas darba fuq il-kuntratt tad-9 ta' Lulju 2009, u kwindi l-prezz tat-trasferiment kellu wkoll jieħu in konsiderazzjoni l-fatt li għad iridu jsiru pagamenti perjodiċi ta' ċens fil-futur.

Dan kollu kellu jittieħed in konsiderazzjoni meta wieħed iqis il-valur fis-suq ta' din il-proprjetà partikolari (li wara kollox hija biss appartament żgħir ħafna li jikkonsisti biss fi tlett ikmamar) bħala soġġetta għal ċens temporanju.

Anke l-Kap.

364 jiddistingwi bejn kompravendita u konċessjoni enfitewtika għall-fini ta' kif tiġi kalkolata t-taxxa fuq dokumenti u trasferimenti.

Aħseb u ara ċ-ċens jaffettwax il-valur tal-proprjetà fuq is-suq.

(B) Sal-mument tat-trasferiment, l-appartament kien ukoll soġġett għal kirja favur terzi … u b'hekk dan kien fattur ieħor li kellu jittieħed in konsiderazzjoni meta wieħed jikkalkula l-prezz fis-suq tal-istess proprjetà.

Din il-kirja kienet a favur tal-kumpannija Derby International Limited li hija kumpannija tal-familja tal-appellant u kien għadu ma għalaqx it-terminu tal-lokazzjoni, li jfisser li Derby International Limited kien għad għandha drittijiet fuq il-proprjetà in kwistjoni naxxenti mill-kuntratt tat-22 ta' Marzu 1991. … Fil-kuntratt tad-9 ta' Ġunju [recte: Lulju] 2009, il-kirja imsemmija ġiet rexissa u revokata, li jfisser illi meta l-appellant xtara l-proprjetà in kwistjoni Derby International Limited (il-kumpannija tal-familja tal- appellant) kienet qiegħda titlef mid-drittijiet tagħha fuq il-kuntratt tad-9 ta' Ġunju [recte: Lulju] 2009 u kien biss minħabba din il-menomazzjoni ta'

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 6 minn 23

Appell Inferjuri Numru 9/2012/1 LM

drittijiet li setgħet tiġi trasferita l-proprjetà libera u franka.

Li kieku x-xerrej finali kien xi ħadd ieħor u Derby International Limited għażlet li ma titterminax il-lokazzjoni, il-proprjetà kienet bilfors tiġi trasferita soġġetta għall-kirja favur terzi kwindi l-valur negozjabbli tal-proprjetà kien bħala proprjetà soġġetta għal kirja.

(Ċ) L-appellant daħal fin-negozju bħala ċessjonarju, jiġifieri l-prezz tal-bejgħ kien ġie ffissat bejn il-venditur u ċ-ċedent, u dan meta ċ-ċedent ma kellux kirja favur tiegħu u seta' biss jixtri proprjetà bħala soġġetta għal kirja favur terzi.

Filfatt fil-konvenju tat-13 ta' Lulju 2006, il-proprjetà ġiet deskritta bħala mikrija lil terzi persuni … u l-prezz fis-suq ta' proprjetà simili ma setax kien ogħla minn dak li kien jidher fuq il-konvenju.

Il-fatt li fuq l-att finali l- kirja ġiet xjolta kien biss minħabba li x-xerrej prospettiv ċeda d-drittijiet tiegħu fuq il-konvenju proprju favur tal-inkwilin, iżda l-inkwilin min-naħa tiegħu kien qiegħed inaqqas minn drittijiet oħra li huwa kellu naxxenti mill- kuntratt tal-kiri u għalhekk kien jagħmel sens fir-realtà ekonomika li l-prezz ġust fis-suq jibqa' dak iffissat fuq il-konvenju.

(D) Wieħed irid iqis ukoll illi preċedentement il-proprjetà in kwistjoni kienet ġiet akkwistata mill-General Workers Union wara li nħarġet sejħa għal offerti.

Wieħed irid iqis ukoll illi l-appartament in kwistjoni ma għandu ebda potenzjal ta' żvilupp ulterjuri u għalhekk il-valur ġust u reali tiegħu fis-suq ma setax kien għoli ħafna.

Wieħed irid jiftakar ukoll li dan huwa appartament fil-livell sotterran u għalhekk ukoll il-valur tiegħu huwa inqas minn appartamenti f'livelli aktar prestiġjużi.

Barra minn hekk l-imsemmi appartament huwa soġġett għal diversi drittijiet ta' terzi li jnaqqsulu mill- valur fis-suq li altrimenti jista' jkollu, u dan jinsab rifless fil-kuntratt tad-9 ta' Lulju 2009 stess fejn il-proprjetà ġiet deskritta hekk: "Il-Basement huwa soġġett għad-dritt li jitgawda mill-flats sovrastanti l-Flat numru wieħed, inkluż flats oħra li talvolta jistgħu jinbnew, ta' passaġġ ta' pipes tal-ilma li jgħaddu b'mod lis-sid tal- Basement, u b'mod li jsiru skont is-sengħa u l-arti, u dan sabiex jidħlu ġewwa is-shaft li hemm fil-Basement u minn hemm jitilgħu għal fuq".

Inoltre l-appartament inxtara mill-appellant għal nofs l-2009 meta l- prezzijiet tal-proprjetà immobbli fis-suq Malti ma tantx kienu sejrin tajjeb u għalhekk jekk l-appellant ħallas €71,045.89 fuq l-att finali għal daqsxejn ta' appartament dan ifisser li kien ħareġ mill-but somma mdaqqsa fi żmien meta l-appartament ma kienx ser iġib prezz superjuri fis-suq Malti.

Barra minn hekk, il-valur taxxabbli jiġi determinat fil-mument ta' meta jsir it-

joħolqu

l-anqas

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 7 minn 23

Appell Inferjuri Numru 9/2012/1 LM

trasferiment u jekk wara l-akkwist l-istess proprjetà togħla fil-valur tagħha (jew minħabba li s-suq ikun sejjer aħjar jew minħabba l-intervent tal- kumpratur li jsebbaħha jew jarredaha b'livell għoli) dan ma jistax jiġi rifless fil-valutazzjoni mħejjija mill-Kummissarju intimat.

Dawn il-fatturi kollha jirriflettu l-korrettezza tal-valur mogħti fuq l-att tat-trasferiment u jkomplu juru kemm hi inekwa, eżaġerata u eċċessiva l-valutazzjoni magħmula għan- nom tal-Kummissarju intimat (fn.

3 u 4 tal-proċess).

il-valur

jekk biss għall-grazzja tal-argument

indikat fl-att tat- trasferiment seta' kien anqas mill-valur fuq is-suq tal-proprjetà fiż-żmien tat-trasferiment, xorta waħda dik id-diskrepanza ma tista' tkun qatt daqshekk kbira li l-valur fis-suq jeċċedi l-valur mogħti fuq il-kuntratt b'aktar minn 15% jew li l-valur mogħti fuq il-kuntratt ikun inqas minn 85% tal-valur fis-suq tal-istess proprjetà.

In vista tan-nuqqas ta' tali diskrepanza, kemm it-taxxa kif ukoll it-taxxa addizzjonali/penali mitluba mill-Kummissarju intimat ma jkunux dovuti stante illi ma jkunux ġew sodisfatti l-parametri tal-Artikolu 52 tal-Kap.

4 tal-proċess)

L-avviż ta' rifjut mibgħut mill-Kummissarju appellat lill-appellant naqas li jindika r-raġunijiet suffiċjenti li minħabba fihom l-appellat kien qiegħed jirrifjuta l-oġġezzjoni mressqa mill-appellant.

B'mod partikolari l-avviż u d- deċiżjoni annessa miegħu tad-19 ta' Diċembru 2011 naqsu li jindikaw kif intlaħqet iċ-ċifra ta' €85,000 bħala l-valur tal-proprjetà in kwistjoni.

Lanqas biss jissemma min hu l-espert tekniku li l-Kummissarju qagħad fuq il- valutazzjoni tiegħu.

Mhux hekk biss, iżda lanqas jissemma kif dan l-espert wasal għall-konklużjoni tiegħu u liema kienu l-konsiderazzjonijiet li a bażi tagħhom iddeċieda li l-valur imħallas fuq l-att ta' €71,045.89 kien inqas mill-valur fis-suq tal-proprjetà fiż-żmien meta sar it-trasferiment.

Imkien ma jidher jekk dan l-espert għamilx xi spezzjoni tal-post.

Fuq kollox ma ġiet notifikata lill-appellant ebda kopja tal-valutazzjoni tal-espert u cioè l- appellant qatt ma kellu l-opportunità li jara l-valutazzjoni ta' €71,045.89 [recte: €85,000] biex ikun jista' jevalwaha u jikkumenta dwarha jew iġib provi biex jirribattiha.

B'hekk l-appellant ma hux qiegħed f'posizzjoni li jissalvagwardja id-drittijiet tiegħu suffiċjentement minħabba illi l-bażi tal- appell tiegħu ma jistax ikollha ċ-ċertezza dwar x'kunsiderazzjonijiet ħa jew naqas li jieħu l-appellat jew l-espert inkarigat minnu fid-deliberazzjoni tiegħu qabel ma wasal għar-rifjut ta' l-oġġezzjoni tal-appellanti.

Illi l- appellant qatt ma irċieva r-rapport tal-espert tekniku inkarigat mill- Kummissarju appellat li a bażi tiegħu saret it-talba marbuta mar-referenza

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 8 minn 23

Appell Inferjuri Numru 9/2012/1 LM

IV113822 (IR(S)3128/2010) u għalhekk ukoll l-appellant qatt ma kien f'posizzjoni li verament jissalvagwardja d-drittijiet tiegħu billi qatt ma kien f'posizzjoni li jkun jaf eżattament x'qiegħed jikkontesta.

Għaldaqstant l- avviż ta' rifjut mibgħut mill-Kummissarju appellat huwa null u mingħajr ebda effett fil-liġi minħabba illi jisker il-prinċipji ta' ġustizzja naturali fil- konfront tal-appellant u jonqos ukoll li jagħti raġunijiet suffiċjenti għall- istess deċiżjoni li jippermettu lill-appellant li jirrispondi għall-istess, u dan anke bi ksur tad-dritt fundamentali tal-appellant għal smigħ xieraq.

Kemm l-avviż ta' rifjut kif ukoll l-avviżi kollha preċedenti tal-Kummissarju appellat in konnessjoni mal-istess talba IV113822 (IR(S)3128/2010) huma nulli, invalidi u mingħajr ebda effett fil-liġi stante li n-nuqqas tal-appellat li jinnotifika lill-appellant b'kopja tar-rapport u stima tal-espert inkarigat mill- appellat issarfu f'ċaħda lill-appellant tad-dritt tiegħu għal smigħ xieraq u tal-prinċipji ta' ġustizzja naturali (fn.

5 tal-proċess)

Il-Kummissarju tat-Taxxi Interni, illum Kummissarju tat-Taxxi, jopponi għall-appell tar-Rikorrent mid-deċiżjoni ta' rifjut ta' oġġezzjoni datata 19 ta' Diċembru 2011 u mill-konsegwenti Likwidazzjoni ta' Taxxa bil-Kont Nru. IV113822 u jitlob li l-istess jiġi miċħud stante li d-deċiżjoni meħuda minnu u l-Likwidazzjoni magħmula minnu huma ġusti u saru skont il-Liġi.

It-Tribunal ser jibda l-ewwel billi jittratta r-raba' aggravju sollevat mir-Rikorrent, u ċioè l-aggravju dwar in-nullità tal-avviż ta' rifjut mibgħut lilu mill-Kummissarju tat- Taxxi Interni u ta' kull avviż preċedenti konċernanti il-Kont bin-Numru IV113822.

Ir-Rikorrent jikkontendi li l-avviż ta' rifjut notifikat lilu huwa null in kwantu nieqes minn raġunijiet suffiċjenti in bażi għal liema l-Kummissarju tat-Taxxi Interni caħad l- oġġezzjoni tiegħu mill-Likwidazzjoni ta' Taxxa bil-Kont Nru. IV113822.

Huwa jibbaża tali kontestazzjoni fuq is-segwenti: (i) l-avviż u d-deċiżjoni annessa miegħu datati 19 ta' Diċembru 2011 naqsu milli jindikaw kif intlaħqet iċ-ċifra ta' €85,000 bħala l-valur tal-proprjetà akkwistata minnu; (ii) imkien ma jissemma isem l-Espert maħtur mill- Kummissarju tat-Taxxi Interni għall-fini li jagħti stima tal-valur reali tal-proprjetà akkwistata minnu fiż-żmien tat-trasferiment u lanqas biss hemm indikat jekk l-Espert aċċediex fil-fond in kwistjoni; u (iii) qatt ma ngħata kopja tar-rapport tal-Espert maħtur mill-Kummissarju tat-Taxxi Interni biex ikun jista' jeżminah u b'hekk jirribatti l-konsiderazzjonijiet magħmula minnu, bil-konsegwenza għalhekk li ma kienx f'posizzjoni biex jissalvagwardja d-drittijiet tiegħu.

Mill-atti proċesswali jirriżulta illi r-Rikorrent ġie notifikat b'Avviż ta' Likwidazzjoni ta' Taxxa bil-Kont Nru. IV113822 datat 19 ta' Diċembru 2011 permezz ta' liema ġie

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 9 minn 23

Appell Inferjuri Numru 9/2012/1 LM

infurmat mill-Kummissarju tat-Taxxi Interni li għandu jħallas is-somma ta' €695 bħala taxxa fuq il-valur addizzjonali taxxabbli ta' €13,900 flimkien mas-somma ulterjuri ta' €695 bħala penali in konnessjoni mal-akkwist ta' basement property, 66/66A, Tower Road, Ħal Ghaxaq, in forza ta' kuntratt datat 9 ta' Lulju 2009.

28 u 29 tal-proċess)

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 10 minn 23

Appell Inferjuri Numru 9/2012/1 LM

30 tal-proċess)

Minn qari tad-deċiżjoni ta' rifjut ta' oġġezzjoni jirriżulta immedjatament u kjarament evidenti li kuntrarjament għal dak pretiż mir-Rikorrent fl-imsemmija deċiżjoni - in bażi għal liema nħareġ l-Avviż ta' Likwidazzjoni ta' Taxxa bil-Kont Nru. IV113822 filkonfront tar-Rikorrent - il-Kummissarju jagħti r-raġunijiet fuq liema ċaħad l- oġġezzjonijiet tar-Rikorrent għal-Likwidazzjoni ta' Taxxa minnu maħruġa fil-konfront tiegħu fis-17 ta' Ġunju 2010.

Kemm-il darba r-Rikorrent ma jaqbilx mal- konsiderazzjonijiet tal-Kummissarju tat-Taxxi Interni u konsegwenti konklużjonijiet tiegħu, ħaġa li bla dubju ta' xejn għandu dritt jagħmel, ma jfissirx li id-deċiżjoni tal- Kummissarju ma hijiex ben motivata u ma fihiex raġunijiet suffiċjenti in sostenn taċ- ċaħda tal-oġġezzjoni tiegħu.

Se mai r-Rikorrent għandu id-dritt li jikkontesta dik id- deċiżjoni fil-mertu quddiem dan it-Tribunal, haġa li fil-fatt qed jagħmel bil-proċeduri odjerni.

Ir-Rikorrent jikkontendi wkoll li mkien ma jissemma isem l-Espert maħtur mill- Kummissarju tat-Taxxi Interni sabiex jagħti stima tal-valur reali tal-proprjetà mertu tal-kwistjoni u lanqas ma jissemma imkien jekk tali Espert effettivament aċċediex fuq il-fond qabel ma ħareġ l-istima tiegħu.

Skontu dawn in-nuqqasijiet jirrendu d- deċiżjoni tal-Kummissarju tat-Taxxi Interni u konsegwenti avviż ta' Likwidazzjoni ta' Taxxa minnu maħruġa fil-konfront tiegħu nulli.

Fil-fehma tat-Tribunal però tali kontenzjoni tar-Rikorrent hija għal kollox frivola u vessatorja in kwantu mill-provi prodotti jirriżulta li l-Perit inkarigat mill-Kummissarju tat-Taxxi Interni, il-Perit Tancred Aakeroy, effettivament żamm aċċess fil-fond akkwistat mir-Rikorrent bil- konsegwenza għalhekk li mhux talli l-Perit inkarigat effettivament żamm aċċess qabel ma ta l-istima tiegħu talli addirittura r-Rikorrent jaf ben tajjeb min hu l-Espert inkarigat mill-Kummissarju.

Tant inżamm tali aċċess u r-Rikorrent kien taf ben tajjeb min hu l-Espert inkarigat mill-Kummissarju tat-Taxxi li la fl-ittra tal-oġġezzjoni tiegħu mil-Likwidazzjoni ta' Taxxa bil-Kont Nru. IV113822 u lanqas fir-Rikors promotur ma jgħid u jallega li l-istima tal-Perit inkarigat mill-Kummissarju kienet wahda best of judgement fejn allura kienet tkun ġustifikata il-kontenzjoni li ma kienx jaf min hu l- Espert inkarigat mill-Kummissarju.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 11 minn 23

Appell Inferjuri Numru 9/2012/1 LM

Ir-Rikorrent jikkontendi wkoll li d-deċiżjoni tal-Kummissarju tat-Taxxi Interni u konsegwenti Likwidazzjoni ta' Taxxa bil-Kont Nru. IV113822 huma nulli in kwantu qatt ma rċieva r-rapport tal-Espert nominat mill-Kummissarju fuq liema in segwitu ġew ibbażati kemm id-deċiżjoni ta' rifjut ta' oġġezzjoni kif ukoll il-Likwidazzjoni ta' Taxxa.

Hawn ukoll it-Tribunal ma jaqbilx mal-kontenzjoni tar-Rikorrent għar-raġuni li filwaqt li huwa doveruż u fl-aħjar u l-ogħla sens tal-ġustizzja li l-Kummissarju jqiegħed lit-taxpayer f'posizzjoni li jiddefendi ruħu kif jixraq u b'mod adegwat fl- impunjattiva tiegħu ta' Likwidazzjoni ta' Taxxa maħruġa fil-konfront tiegħu, in- nuqqas tal-għoti ta' tali rapport lit-taxpayer ma jista' qatt iwassal għan-nullità tal- Likwidazzjoni ta' Taxxa maħruġa fil-konfront tiegħu stante li jekk xejn l-għoti ta' dak ir-rapport jista' se mai jevita appelli lil dan it-Tribunal bażati esklussivament fuq ir- raġuni domandanti sodisfazzjoni dwar kif tkun inħadmet u b'hekk inħarġet il- Likwidazzjoni ta' Taxxa fil-konfront tiegħu u xejn iktar.

Fid-dawl ta' dan kollu għalhekk it-Tribunal iqis li r-raba' aggravju sollevat mir- Rikorrent dwar l-allegata nullità tad-deċiżjoni ta' rifjut tal-oġġezzjoni datata 19 ta' Diċembru 2011 u l-konsegwenti Likwidazzjoni ta' Taxxa IV113822 - li essenzjalment entrambe kkonfermaw il-Likwidazzjoni ta' Taxxa oriġinali maħruġa fil-konfront tar- Rikorrent - ma huwiex ġustifikat u b'hekk ma jistħoqqx li jiġi milqugħ.

Trattat dan l-aggravju preliminari t-Tribunal ser jgħaddi biex jittratta l-appell fil- mertu u ser jibda l-ewwel billi jittratta l-ewwel aggravju tal-appell sollevat mir- Rikorrent u ċioè li d-deċiżjoni tal-Kummissarju tat-Taxxi Interni datata 19 ta' Diċembru 2011 u l-konsegwenti Likwidazzjoni ta' Taxxa bil-Kont Nru. ĦAL GHAXAQ huma żbaljati għar-raġuni li fil-każ odjern ma rriżultax lill-Kummissarju appellat li fil- fatt u attwalment tħallas fuq l-att ammont li jikkorrispondi għall-istima mħejjija mill-espert imqabbad mill-istess Kummissarju (fn.

2 tal-proċess) Fil-fehma tat-Tribunal dan l-aggravju huwa bbażat fuq interpretazzjoni għal kollox żbaljata kemm tad-deċiżjoni ta' rifjut ta' oġġezzjoni datata 19 ta' Diċembru 2011 kif it-taxxa dovuta fuq trasferimenti u ukoll tad-disposizzjonijiet tal-Liġi dwar dokumenti.

Jibda biex jiġi osservat li fid-deċiżjoni tiegħu l-Kummissarju tat-Taxxi Interni imkien ma jgħid li skontu l-valur li tħallas fuq dan it-trasferiment kien ta' €85,000 u mhux ta' €71,045.89 kif riżultanti mill-att ta' trasferiment fl-atti tan-Nutar Dottor Marco Enriquez datat 9 ta' Lulju 2009.

Mid-deċiżjoni tal-Kummissarju tat-Taxxi Interni kjarament jirriżulta li s-somma ta' €85,000 minnu determinata tirrappreżenta l- valur li l-immobbli trasferit kien iġib fuq is-suq miftuħ fiż-żmien tat-trasferiment u

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 12 minn 23

Appell Inferjuri Numru 9/2012/1 LM

mhux il-prezz effettivament imħallas għat-trasferiment ta' tali immobbli.

Il-Liġi stess fl-Artikolu 32(1) tal-Kap.

364 tal-Liġijiet ta' Malta del resto tipprovdi li: għandha titħallas fuq kull dokument u fuq kull sentenza, Digriet jew ordni ta' kull Qorti jew awtorità oħra leġittima, li bihom ħaġa immobbli jew xi dritt reali fuq xi immobbli jiġi trasferit lil xi persuna u fuq kull dikjarazzjoni magħmula skont l- artikolu 33, għar-rigward ta' persuni li minnhom joriġina t-trasferiment causa mortis li mietu fi jew wara t-23 ta' Novembru 1999, taxxa ta' ħames euro (5) għal kull mitt euro (100) jew parti minnha tal-ammont jew tal-valur ta' dak li jingħata bil-ħlas tal-ħaġa trasferita jew tal-valur ta' dik il-ħaġa, liema jkun l-akbar (fn.

22 Enfasi tat- Tribunal) L-Artikolu 10(1) tal-imsemmi artikolu tal-Liġi wkoll jipprovdi li: salv id- disposizzjonijiet tal-artikolu 52, meta fil-fehma tal-Kummissarju l-valur espress jew dikjarat f'xi dokument ikun inqas mill-valur reali fiż-żmien tal-eżekuzzjoni tad- dokument, huwa għandu jgħaddi biex jiddeċiedi b'ordni bil-miktub l-ammont tat- taxxa dovuta u għandu jagħmel stima skont il-każ.

Mil-Liġi stess joħroġ għalhekk illi indipendentment mill-prezz effettivament imħallas għat-trasferiment tal-immobbli, it-taxxa fuq dokumenti u trasferimenti titħallas fuq l-ogħla valur bejn il-valur/prezz dikjarat għall-immobbli u l-valur tal-immobbli fuq is- suq miftuħ.

Minn dan isegwi għalhekk li il-fatt waħdu li r-Rikorrent ma ħallasx is- somma ta' €85,000 għall-akkwist tal-appartament numerat minus one (-1), f'Nru.66, Tower Road, Ħal Ghaxaq, imma ħallas ammont inqas minn hekk, ma jirrendix id-deċiżjoni tal-Kummissarju tat-Taxxi Interni datata 19 ta' Diċembru 2011 u l-Likwidazzjoni ta' Taxxa bil-Kont Nru. IV113822 żbaljati u inġusti.

Ir-Rikorrent jikkontendi wkoll li jekk huwa jiġi mġiegħel iħallas it-taxxa u taxxa addizzjonali kollha mitluba mill-Kummissarju tat-Taxxi fuq ammont ta' flus li qatt ma tħallas, is-sitwazzjoni inekwa fil-konfront tiegħu se tkompli tiżdied u tiggrava għaliex il-venditur ma huwa qed jiġi kostrett iħallas ebda taxxa fuq tali valur ineżistenti minkejja l-fatt li skont l-Artikolu 52(3) u (4) tal-Kap.

364 tal-Liġijiet ta' Malta, ir-responsabilità għall-ħlas ta' taxxa u taxxa addizjonali pretiżi mill- Kummissarju hija kemm tal-kompratur kif ukoll tal-venditur.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 13 minn 23

Appell Inferjuri Numru 9/2012/1 LM

L-Artikolu 52(1), (3) u (4) tal-Kap.

364 tal-Liġijiet ta' Malta pertinenti għall-każ in eżami u kif applikabbli fiż-żmien rilevanti għal dawn il-proċeduri kien jipprovd li: (1) Meta l-Kummissarju jkun sodisfatt li l-prezz jew dak li jkollu jingħata bi ħlas jew valur għal immobbli kif dikjarat f'kuntratt ta' trasferiment jew f'dikjarazzjoni ta' trasferiment causa mortis magħmula skont l-artikolu 33, ikun inqas minn ħamsa u tmenin fil-mija tal-valur reali jew ta' dak li jkollu jingħata bi ħlas kif stabbilit mill- Kummissarju jew ikun inqas minn dak li jkollu jingħata bi ħlas li jirriżulta lill- Kummissarju li jkun fil-fatt tħallas mal-att jew meta dikjarazzjoni li kellha ssir skont l- artikolu 33 ma tkunx saret, huwa għandu jgħaddi biex jiddeċiedi b'ordni bil-miktub l- ammont ta' taxxa dovuta fuq id-differenza bejn il-valur jew dak li jkollu jingħata bi ħlas dikjarat fil-kuntratt u l-valur ta' dak li jkollu jingħata bi ħlas għall-immobbli kif stabbilit jew kif jirriżulta lill-Kummissarju li jkun attwalment tħallas jew it-taxxa li kellha titħallas fuq dikjarazzjoni skont il-każ u għandu jagħmel stima skont il-każ; … (3) Fi trasferiment inter vivos il-persuna li tittrasferixxi u dik li tirċievi it-trasferiment għandhom ikunu responsabbli in solidum għall-ħlas tat-taxxa dovuta msemmija f'dan l-artikolu; (4) Meta l-Kummissarju jkun stabilixxa li l-valur tal-immobbli kif dikjarat fl-att ta' trasferiment jew f'dikjarazzjoni ta' trasferiment causa mortis ikun inqas minn ħamsa u tmenin fil-mija tal-valur reali jew ta' dak li jkollu jingħata bi ħlas kif stabbilit fis-subartikolu (1) jew meta fil-fehma tal-Kummissarju l-kuntratt ta' trasferiment jew l-att ta' dikjarazzjoni magħmulin skont l-artikolu 33 ta' dan l-Att ma jkunux jirriflettu il-kondizzjonijiet veri tat-trasferiment, il-persuna li tittrasferixxi fi trasferiment inter vivos u l-persuna li tirċievi t-trasferiment għandhom iħallsu taxxa addizzjonali li tkun daqs l-ammont ta' taxxa stmata mill-Kummissarju kif imsemmi qabel...

Minn dawn il-provvedimenti tal-Liġi jirriżulta li t-taxxa addizzjonali determinata u kalkolata mill-Kummissarju tat-Taxxi skont l-Artikolu 52(4) tal-Kap.

364 tal-Liġijiet ta' Malta hija dovuta sia mill-kompratur kif ukoll mill-venditur, filwaqt illi t-taxxa determinata mill-Kummissarju skont is-subartikolu (1) tal-imsemmi artikolu tal-Liġi, ossia t-taxxa fuq il-valur addizzjonali taxxabbli, hija dovuta mill-kompratur u mill- venditur solidalment bejniethom.

A tenur tal-Artikolu 1094 tal-Kap.

16 tal-Liġijiet ta' Malta: l-obbligazzjoni hija in solidum għad-debituri meta huma kollha obbligati għall-istess ħaġa, b'mod li kull wieħed minnhom jista' jiġi mġiegħel għall-ħlas tad- dejn kollu, u li l-ħlas magħmul minn wieħed minnhom jeħles lill-oħrajn lejn il- kreditur u a tenur tal-Artikolu 1096 tal-Kap.

16 tal-Liġijiet ta' Malta: il-kreditur jista' jdur kontra kull min irid mid-debituri in solidum, b'għażla tiegħu, mingħajr ma d- debitur ikun jista' jopponi l-benefiċċju tal-qsim ta' l-obbligazzjoni.

Fid-dawl ta' dawn il-provvedimenti tal-Liġi u l-prinċipji ġuridiċi li jirriżultaw minnhom u b'mod partikolari fid-dawl tas-solidarjetà riżultanti mill-Artikolu 52(3) tal-Kap.

364 tal-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 14 minn 23

Appell Inferjuri Numru 9/2012/1 LM

Liġijiet ta' Malta u l-import ġuridiku ta' tali solidarjetà bejn il-kompratur u l-venditur għal dak li jirrigwarda t-taxxa fuq il-valur addizzjonali taxxabbli, ma huwiex minnu li l-Kummissarju tat-Taxxi Interni qed jimxi b'mod inekwu fil-konfront tar-Rikorrent għaliex qed jesiġi mingħandu ħlas tat-taxxa fl-ammont ta' €695 u taxxa addizzjonali fl-ammont ta' €695 relattivament għall-akkwist tal-appartament numerat minus one (-1), f'Nru.66, Tower Road, Ħal Ghaxaq.

Fil-fehma tat-Tribunal għalhekk l-ewwel aggravju fuq liema r-Rikorrent jibbaża l- appell tiegħu mid-deċiżjoni tal-Kummissarju tat-Taxxi Interni datata 19 ta' Diċembru 2011 u l-konsegwenti Likwidazzjoni ta' Taxxa bil-Kont Nru. ĦAL GHAXAQ ma huwiex ġustifikat u bħala tali ma jistħoqqx li jiġi milqugħ.

Fit-tieni aggravju tal-appell tiegħu r-Rikorrent jikkontendi li l-valur addizzjoanli taxxabli kif determinat mill-Kummissarju tat-Taxxi Interni huwa eċċessiv stante li: (i) il-proprjetà ma ġietx akkwistata libera u franka iżda hija soġġetta għal ċens temporanju; (ii) il-blokk li minnu jifforma parti l-appartament akkwistat minnu, inkluż l-istess appartament, kien mikri lil terzi senjatament lis-soċjetà Derby International Limited, li hija soċjetà tal-familja tar-Rikorrent; (iii) huwa ma kellu l- ebda sehem fl-iffissar tal-prezz għat-trasferiment tal-proprjetà stante li huwa daħal bħala cessjonarju tad-drittijiet ta' terzi, ossia tas-soċjetà Tlata Operators Limited; (iv) il-proprjetà in kwistjoni ġiet akkwistata mill-General Workers Union wara sejħa għall-offerti; u (v) l-appartament in kwistjoni ma għandu l-ebda potenzjal ta' żvilupp ulterjuri, huwa soġġett għal diversi drittijiet ta' terzi, ġie akkwistat fi żmien meta s- suq Malti ma kienx sejjer tajjeb u siccome l-valur tal-proprjetà jiġi ffissat fiż-żmien tat-trasferiment, l- kompratur jista' jidħol għalihom biex jagħmel miljoramenti fil-proprjetà in kwistjoni.

in konsiderazzjoni spejjeż eventwali

jieħux

It-Tribunal jibda billi josserva li l-fatt li r-Rikorrent ssubentra permezz ta' ċessjoni ta' drittijiet f'konvenju pattwit bejn Tlata Operators Limited u s-soċjetà GWU Property Holdings Limited, b'dana għalhekk li l-prezz tat-trasferiment ġie iffissat minnhom bl- ebda involviment da parte tiegħu, ma huwiex fatt materjali għall-finijiet tal-valur li qua reali tal-proprjetà trasferita fiż-żmien tat-trasferiment.

Apparti ċessjonarju tad-drittijiet ta' Tlata Operators Limited fuq il-konvenju mas-soċjetà GWU Property Holdings Limited, ir-Rikorrent effettivament daħal fil-posizzjoni ġuridika, attiva u passiva tal-kompratur, ossia tas-soċjetà Tlata Operators Limited, ir-Regolament 3(2) tar-Regoli dwar Taxxa fuq Dokumenti u Trasferimenti, Leġislazzjoni Sussidjarja 364.06, kif applikabbli fiż-żmien pertinenti għal dawn il- proċeduri, kien jipprovdi li: il-valur tal-proprjetà assoluta ta' kull proprjetà fid-data rilevanti għandu jkun il-prezz medju li dik il-proprjetà kienet iġġib li kellha tinbiegħ fis-suq liberu f'dik id-data, wara li jitqiesu ċ-ċirkostanzi kollha li jolqtu lil dik il-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 15 minn 23

Appell Inferjuri Numru 9/2012/1 LM

proprjetà.

Minn dan il-provvediment tal-Liġi joħroġ ċar li l-valur tal-proprjetà huwa effettwat miċ-ċirkostanzi materjali tal-proprjetà nnifisha u mhux mill-mod kif il- kompratur attwali seta' effettivament akkwista d-dritt li jixtri l-proprjetà in kwistjoni.

fiż-żmien

jagħti stima

tal-appartament akkwistat mir-Rikorrent

In kwantu rigward ċ-ċirkostanzi materjali li jeffettwaw il-proprjetà trasferita, mix- xhieda tal-Perit Tancred Aakeroy, il-Perit inkarigat mill-Kummissarju tat-Taxxi Interni biex tat- trasferimenti, jirriżulta li huwa wasal għall-valur ta' €85,000 billi żamm aċċess fil- fond, ħa in konsiderazzjoni l-posizzjoni tal-fond u anke l-fatt li l-istess fond huwa soġġett għal ċens temporaneju.

Mill-istess xhieda tal-Perit Aakeroy però jirriżulta li kien hemm fatturi partikolari u, fil-fehma tat-Tribunal, determinanti li ma ġewx ikkunsidrati minnu.

Di fatti huwa ddikjara li la ħa in konsiderazzjoni l-fatt li l-blokk li minnu jifforma parti l-appartament in kwistjoni kien ġie akkwistat mill-General Workers Union wara sejħa għall-offerti u lanqas ħa in konsiderazzjoni l-fatt li l-istess blokk, inkluż l-appartament de quo, kien soġġett għal kirja favur is-soċjetà Derby International Limited (fn.

23 Vide xhieda moghtija mill-Perit Tancred Aakeroy waqt is- seduta tal-4 ta'April 2014, fol.

199 sa 202 tal-proċess fl-ismijiet "Angele Debrincat v. Kummissarju tat-Taxxi", Rik.

Mill-provi prodotti jirriżulta li in forza ta' ftehim fl-atti tan-Nutar Dottor Marco Francis datat 22 ta' Marzu 1991, is-soċjetà Derby International Limited ħadet mingħand is- soċjetà Untours Limited, l-aventi causa tas-soċjetà GWU Property Holding Limited (fn.

124 sa 127 tal-proċess fl-ismijiet "Angele Debrincat v. Kummissarju tat-Taxxi", Rik.

31 sa 41 tal-proċess) L-appartament/basement mertu ta' dawn il- proċeduri effettivament jifforma parti mill-blokk bini mikri mis-soċjetà Derby International Limited.

Mill-provi prodotti (fn.

109 sa 112 tal-proċess fl-ismijiet "Angele Debrincat v. Kummissarju tat-Taxxi Interni" Rik.

Nru. 7/12) jirriżulta li s-shareholders tas-soċjetà Derby International Limited huma Claude Debrincat, missier ir-Rikorrent, li għandu 1 Ordinary B share, u s-soċjetà A.M. Holdings Limited, li għandha 80,000 Ordinary A shares u 3,999 Ordinary B shares.

Is-soċjetà A.M. Holdings Limited - majority share holder fis-soċjetà Derby International Limited - a sua volta għandha bħala sole shareholder lil Angele Debrincat, omm ir-Rikorrent.

Minn dan kollu għalhekk is-soċjetà Marsaxlokk jirriżulta

l-prezz pattwit kien

il-kirja favur

jirrifletti din

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 16 minn 23

Appell Inferjuri Numru 9/2012/1 LM

International Limited, kirja li ma ġietx ikkunsidrata mill-Perit Aakeroy.

Eventwalment il-fond ġie trasferit liberu u frank - ħlief kif soġġett għal ċens temporanju - għar- raġuni li siccome fl-aħħar mill-aħħar ir-Rikorrent akkwista appartament/basement li kien mikri għand kumpannija tal-familja tiegħu stess din il-kirja ma baqgħetx in vigore.

Dan kollu indubbjament jikkostitwixxi ċirkostanza li tolqot il-proprjetà trasferita u timpinġi fuq il-valur tal-istess.

Ladarba dan il-fattur hekk determinanti u ċentrali għall-valur tal-proprjetà ma ġiex ikkunsidrat mill-Perit Tancred Aakeroy - kif del resto minnu stess ikkonfermat - għandu jirriżulta li l-istima minnu mogħtija ta' €85,000 hija waħda eċċessiva.

Konferma tal-eċċessività tal-istima tal-Perit Tancred Aakeroy tirriżulta wkoll mir- Relazzjoni tal-Assistent tat-Tribunal, il-Perit Elena Mallia Vella Lee li wara illi żammet aċċess fil-fond, ikkunsidrat id-daqs tal-fond, il-fatt li huwa espost ħafna, il-lokalità u l-potenzjal tal-fond, u anke ħadet konjizzjoni tal-provi u xhieda fil-proċess - u b'hekk il-fatt li l-fond kien soġġett għall-kirja li jidher li ġiet terminata biss peress li l- kompratur huwa membru tal-familja proprjetarja tas-soċjetà inkwilina - waslet għall-konklużjoni li l-valur tal-fond fiż-żmien tal-akkwist, cioè fl-2009, huwa ta' €70,000. (fn.

98 u 99 tal-proċess)

Fid-dawl ta' dawn il-fatti u ċirkostanzi kollha t-Tribunal huwa tal-fehma li l-valur li realment jirrispekkja l-valur tal-appartament akkwistat mir-Rikorrent fiż-żmien tat- trasferiment huwa dak ta' €70,000 determinat mill-Assistent Tekniku tat-Tribunal il- Perit Elena Mallia Vella Lee.

Raġġunta din il-konklużjoni t-Tribunal jista' mill-ewwel jikkonkludi li ebda taxxa u taxxa addizzjonali ma huma dovuti mir-Rikorrent lill- Kummissarju tat-Taxxi stante li l-valur dikjarat ta' €71,045.89 huwa iktar mill-valur reali determinat mit-Tribunal.

Fid-dawl ta' dan kollu osservat għalhekk jirriżulta li t-tieni fuq liema r-Rikorrent jibbaża l-appell tiegħu mid-deċiżjoni ta' rifjut ta' oġġezzjoni datata 19 ta' Diċembru 2011 u mill-konsegwenti Likwidazzjoni ta' Taxxa bil-Kont Nru. IV113822 huma ġustifikati u b'hekk jistħoqq li jiġu milqugħa.

Fiċ-ċirkostanzi wkoll it-Tribunal jastjeni milli jieħu konjizzjoni tat-tielet aggravju fuq liema r-Rikorrent jibbaża l-appell tiegħu stante li l-valur dikjarat fl-att ta' trasferiment huwa iktar mill-valur determinat mit- Tribunal."

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 17 minn 23

Appell Inferjuri Numru 9/2012/1 LM

Il-Kummissarju appellant ippreżenta r-rikors tal-appell tiegħu fis-26 ta'

Frar, 2020 fejn talab lil din il-Qorti sabiex tħassar u tirrevoka s-sentenza

appellata u tikkonferma d-deċiżjoni tal-Kummissarju appellant, flimkien mal-

avviż ta' likwidazzjoni Nru LEE maħruġ minnu ai termini tal-Kap.

ispejjeż taż-żewġ istanzi kontra l-appellat.

Il-Kummissarju appellant jgħid li

jħoss ruħu aggravat bis-sentenza appellata għaliex

it-Tribunal għamel

konsiderazzjonijiet żbaljati fil-mod kif interpreta x-xhieda tal-Perit Tancred

Ir-Risposta tal-Appell

L-appellat għażel li ma jweġibx.

Konsiderazzjonijiet ta' din il-Qorti

il-Qorti ser tgħaddi sabiex tikkonsidra

l-aggravju ewlieni tal-

Kummissarju appellant flimkien mas-sottomissjonijiet tal-appellat, u dan fid-

dawl tal-konsiderazzjonijiet magħmula mit-Tribunal fis-sentenza appellata.

Il-Kummissarju

jissottometti

għamel

Aakeroy, li kien ġie inkarigat mill-appellant.

Huwa jiċċita s-subregolament 3(2)

tal-L.S. 364.06 applikabbli fiż-żmien rilevanti u anki dik il-parti mis-sentenza

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 18 minn 23

Appell Inferjuri Numru 9/2012/1 LM

appellata fejn it-Tribunal irrileva li mix-xhieda tal-Perit Aakeroy kien jirriżulta li

kien hemm żewġ fatturi partikolari u determinanti li l-Perit Aakeroy ma ħax

inkonsiderazzjoni, u ċioé (a) il-fatt li l-blokk ta' appartamenti li minnu jagħmel

parti l-fond, kien ġie akkwistat mingħand il-GWU wara sejħa għall-offerti; u (b)

l-istess blokk inkluż il-fond, kien soġġett għall-kirja favur is-soċjetà Marsaxlokk

L-appellant isostni li dak li kellu jikkonsidra t-Tribunal kien

proprju l-valur tal-fond fil-ħin tat-trasferiment.

Jgħid li l-Perit Tancred Aakeroy

kien ilu snin iservi fid-Dipartiment u kien jaf sew x'kien l-inkarigu tiegħu.

Kummissarju appellant jissottometti li l-kirja fuq imsemmija ma kinitx teżisti fil-

mument tat-trasferiment tal-fond, anzi din kienet ġiet rexissa fuq il-kuntratt ta'

bejgħ u xiri sabiex b'hekk, għajr iċ-ċens annwu u temporanju, l-fond kien ġie

trasferit liberu u frank.

L-appellant ikompli jgħid li minkejja li t-Tribunal kien

innomina lill-Perit Tekniku Elena Mallia Vella Lee sabiex tħejji stima tal-fond fil-

ħin li dan kien ġie ttrasferit, huwa ma kienx marbut li jintrabat bil-konklużjoni

tagħha fejn hija kienet saħansitra ħadet inkonsiderazzjoni l-kirja msemmija.

Kummissarju appellant jissottometti li l-istima tal-Perit Elena Mallia Vella Lee ma

kinitx tirrifletti

l-valur tal-proprjetà fil-ħin tal-akkwist, għaliex

ittieħdu

inkonsiderazzjoni diversi fatturi u informazzjoni li kienu jmorru oltre dak li

tirrikjedi

l-liġi.

B'hekk ma kinux ġew osservati d-dispożizzjonijiet tas-

subregolament 3(2) tal-L.S. 364.06, u l-istima għandha tiġi mwarrba u tiġi

kkonsidrata bħala attendibbli l-istima reali tal-Perit Mifsud.

Il-Qorti tgħid li l-Kummissarju appellant għandu raġun.

Tikkonsidra li t-

Tribunal ma kienx korrett u żvija minn dak li jirrikjedi is-subregolament 3(2) tal-

L.S. 364.06 ċitat minnu stess, meta kkostata li l-Perit Mifsud ma kienx ħa

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 19 minn 23

Appell Inferjuri Numru 9/2012/1 LM

inkonsiderazzjoni ċertu fatturi partikolari u determinanti, u dan filwaqt li qies li

l-blokk kollu, inkluż il-fond inkwistjoni, kien ġie akkwistat mill-GWU wara sejha

għall-offerti u li dan il-blokk kien soġġett għal kirja favur is-soċjetà Santa Luċija, Ta' Kerċem-rigward l-ewwel punt sollevat mit-Tribunal, jiġifieri l-akkwist li sar

mingħand l-GWU, il-Qorti tirrileva li t-Tribunal kien għadu kif korrettement

ikkonsidra li mill-imsemmi subregolament "...joħroġ ċar li l-valur tal-proprjetà

huwa effettwat miċ-ċirkostanzi materjali tal-proprjetà nnifisha u mhux mill-

mod kif il-kompratur attwali seta' effettivament akkwista d-dritt li jixtri l-

proprjetà in kwistjoni", u għalhekk it-Tribunal ikkontradixxa lilu nnifsu meta fil-

paragrafu sussegwenti ddikjara li

l-Perit Mifsud kien naqas milli jieħu

inkonsiderazzjoni l-mod kif il-blokk kien ġie akkwistat mingħand il-venditriċi l-

GWU wara sejħa għall-offerti.

Il-para. (a) tas-subartikolu 3(1) tal-L.S. 364.06 jistabbilixxi d-"data

rilevanti" kif ġej:

3.(1)(a) Il-valur ta' kull proprjetà soġġetta għat-taxxa skont l-Att dwar it-Taxxa fuq Dokumenti u Trasferimenti, mgħoddija bi trasferiment inter vivos jew causa mortis, għandu jkun il-valur ta' dik il-proprjetà fid-data ta' dak it-trasferiment inter vivos, jew fid-data tal-mewt tal-persuna li minnha jkun oriġina t-trasferiment causa mortis, skont il-każ, (hawnhekk iżjed 'il quddiem imsejħa "id-data rilevanti").

Għalhekk dak li kien dovut li jagħmel it-Tribunal, u dak li fil-fatt għamel

il-Perit Aakeroy, huwa li jikkonsidra x'kien il-valur tal-fond proprju fil-ħin tat-

trasferiment tiegħu bejn il-venditur u x-xerrej.

Dan ifisser li l-mod tal-akkwist

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 20 minn 23

Appell Inferjuri Numru 9/2012/1 LM

tiegħu mingħand il-GWU, u anki kull ċirkostanza oħra riżultanti qabel dik id-

data, ma jista' jkollhom l-ebda rilevanza.

Bl-istess raġunament il-Qorti tgħid għandha tiġi meqjusa irrilevanti l-

lokazzjoni favur is-soċjetà Derby International Limited.

Hawn għal kuntrarju t-

Tribunal esprima l-fehma tiegħu li "...dan il-fattur hekk determinanti u ċentrali

għall-valur tal-proprjetà ma ġiex ikkunsidrat mill-Perit Tancred Aakeroy – kif del

resto minnu stess ikkonfermat – għandu jirriżulta li l-istima minnu mogħtija ta'

€85,000 hija waħda eċċessiva".

Il-Qorti tibda billi tgħid li tapprezza li l-kirja inkwistjoni4 kienet biss ġiet

xolta meta seħħ it-trasferiment inkwistjoni tal-fond, iżda ma tistax tiskarta l-

fatt li r-rexxissjoni tal-kirja kienet waħda mill-kondizzjonijiet li permezz

tagħhom seħħ dak it-trasferiment bil-pattijiet u l-kondizzjonijiet kif miftiehma,

inkluż il-prezz tal-fond.

Kif sewwa jirrileva l-Kummissarju appellant, skont il-

klawsola 4 tat-Tielet Parti tal-kuntratt ta' bejgħ5, il-fond inbiegħ lill-appellat

"...bil-pussess liberu u mmedjat", wara li l-Qorti ssib li fuq l-istess att permezz

tal-klawsola 3 tat-Tieni Parti l-partijiet ftehmu dwar ir-rexxissjoni tal-lokazzjoni

kif ġej:

In oltre, l-partijiet fuq dana l-att jiddikjaraw illi permezz ta' kuntratt fl-atti tan- Nutar André Abela Spearing, datat illum stess, il-Venditriċi ttrasferit liċ-Ċedenti r-rimanenti partijiet tal-Korp.

Iċ-ċessjoni ta' drittijiet li saret bejn iċ-Ċedenti u x-Xerrejja saret ukoll bil-kundizzjoni espressa li l-partijiet għal imsemmija ċessjoni jirrexindu u jirrevokaw u qegħdin għaldaqstant qegħdin jirrexindu u jirrevokaw kull ftehim ta' kera bejn il-predeċessuri taċ-Ċedenti u x-Xerrejja jew Claude Debrincat jew kwalunkwe

31 tal-atti tat-Tribunal.

9 tal-atti tat-Tribunal.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 21 minn 23

Appell Inferjuri Numru 9/2012/1 LM

kumpannija oħra li x-Xerreja jew Claude Debrincat jistgħu jkollhom sehem u/jew interess fiha, u li seta' qatt sar dwar l-appartamenti li nxtraw miċ-Ċedenti fil-Block, u dan sabiex iċ-Ċedenti jkollha l-pussess battal tal-proprjetà akkwistata minnha u li ċ- Ċedenti ma għandha l-ebda dritt, interess u/jew pretensjoni kontra x-Xerrejja jew Claude Debrincat jew kwalunkwe kumpannija oħra li fiha x-Xerreja jew Claude Debrincat jistgħu jkollha sehem u/jew interess u dan in konnessjoni ma xi tip ta' kirja, inkluż arretrati ta' kera".6

Klawsola oħra partikolari fil-kuntratt ta' xiri/akkwist tal-fond li aktar

tagħti x'tifhem lil din il-Qorti li l-bejgħ tal-fond kellu jkun wieħed liberu u frank

u bil-pussess battal, hija 5(b) tal-Ewwel Parti tiegħu fejn il-Bank impona s-

segwenti kondizzjoni fuq il-"Klijenta" u l-"Garanti" fosthom l-appellat:

"b) illi ma jikrux, u ma jhallux terzi persuni jużaw l-istess proprjetà taħt l-ebda titolu, u dan mingħajr il-kunsens anteċedenti u bil-miktub tal-Bank"

B'hekk il-Qorti tagħraf li mhux biss il-partijiet, iżda anki l-Bank kien qed

jintrabat fuq l-imsemmi kuntratt għall-fini ta' self ta' parti mill-prezz tal-fond,

bl-intiża li l-fond kien ser jgħaddi mingħajr ma jkun soġġett għal kwalunkwe

titolu, inkluż allura dak ta' lokazzjoni.

Għal dawn ir-raġunijiet kollha, il-Qorti ma tarax li t-Tribunal kien korrett

meta ddikjara li l-istima tal-Perit Aakeroy kienet waħda eċċessiva, u lanqas issib

l-valur stabbilit mill-Perit Borg Lee

jirrispekkja b'mod reali l-valur tal-fond fiż-żmien it-trasferiment.

Il-Qorti ma

ssib xejn fir-rapport ta' din tal-aħħar li jikkonvinċiha li l-istima tagħha kienet

aktar preċiża u lanqas li jista' jxejjen dak li rrelata l-Perit Aakeroy.

Pjuttost il-

6 "Ix-Xerrejja" hija definita aktar 'il quddiem fl-imsemmi kuntratt bħala Angela Debrincat, Nicholas Debrincat u l-appellat, filwaqt li mill-kuntratt ta' kiri fl-atti tan-Nutar Dott. Marco Francis tat-22.03.91 jirriżulta li Claude Debrincat kien qed jidher flimkien ma' terz bħala direttur għan-nom u in rappreżentanza tas-soċjeta' Derby International Limited.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 22 minn 23

Appell Inferjuri Numru 9/2012/1 LM

Qorti tosserva li r-rapport tal-Perit Borg Lee fejn kellu jservi ta' gwida u ta'

informazzjoni preċiża u dettaljata għat-Tribunal, jonqos tassew minn dan kollu

u saħansitra r-risposti tagħha għad-domandi in eskussjoni kif magħmula mill-

Kummissarju appellant mhuma tal-ebda utilità għaliex bl-ebda mod ma jista'

jingħad li jindirizzaw b'mod xieraq u ġust id-domandi magħmula mill-parti li

kellha kull interess li tikkontesta r-rapport tagħha.

Għaldaqstant il-Qorti ssib l-aggravju tal-Kummissarju appellant ġustifikat

Għar-raġunijiet premessi l-Qorti tiddeċiedi dwar l-appell tal-Kummissarju

appellant billi tilqgħu, u filwaqt li tħassar u tirrevoka s-sentenza appellata fl-

intier tagħha, tikkonferma d-deċiżjoni tal-Kummissarju appellant u l-avviż ta'

likwidazzjoni Numru ABELA SPEARING maħruġ minnu ai termini tal-Kap.

364 tal-

Liġijiet ta' Malta.

L-ispejjeż kollha taż-żewġ istanzi għandhom ikunu a karigu tal-appellat.

u tilqgħu.

Onor. Dr Lawrence Xuereb Pavia LL.D. Cutajar Rosemarie Debrincat Deputat Reġistratur

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 23 minn 23

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


Qorti tal-Appell Kriminali

Spettur Sarah Dimech Debono

Illum 7 ta' Settembru, 2021

Rat l-akkuza dedotta kontra l-appellat John Gheiti detentur tal-karta tal-identita' bin-

numru 61426 (M), akkuzat quddiem il-Qorti tal-Magistrati bhala Qorti ta' Gudikatura

Kriminali talli:

Ghax-xahar t' Ottubru, 2020, meta hekk ordnat minn xi Qorti jew marbut b' kuntratt

inqast li taghti lil Lorraine Michelle Jane Alaoui Chrifi Degabriele u/jew lil uliedek is-somma ffissata

minn dik il-Qorti jew stipulata bil-kuntratt bhala manteniment ghaliha u/jew ghall-

ulied fi zmien 15 il-jum minn dak il jum li fih skond dik l-ordni jew dak il-kuntratt,

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali ta' nhar

it-3 ta' Mejju, 2021, fejn il-Qorti iddikjarat il-procediment ezawrit.

Rat ir-rikors tal-appell tal-appellant Avukat Generali, ipprezentat fir-Registru ta' din

l-Onorabbli Qorti nhar il-25 ta' Mejju, 2021, fejn talab lil din l-Onorabbli Qorti

joghgobha thassar u tirrevoka s-sentenza appellata u tiddisponi mill-kaz skont il-ligi.

Rat l-atti kollha tal-kaz.

Rat illi l-aggravji huma cari u manifesti u jikkonsistu fis-segwenti:

Illi fis-sitta (6) ta' Mejju tas-sena elfejn u wiehed u ghoxrin (2021) il-Kummissarju tal-

Pulizija pprezenta nota li kien bi hsiebu jappella u sussegwentement fl-ghaxra (10) ta'

Mejju tas-sena elfejn u wiehed u ghoxrin (2021) 1-esponent ircieva l-atti tal-kawza u

hassu aggravat b' tali sentenza in kwantu l-Ewwel Onorabbli Qorti ghogobha

Illi harsa lejn il-verbal tal-Ewwel Qorti ta' nhar it-tlieta (3) ta' Mejju 2021 wiehed isib

is-segwenti:

Meta ssejhet il-kawza dehret l-Ufficjal Prosekutur, Ħaż-Zebbug (Malta) Sarah Dimech Debono.

L-imputat

ghall-parte civile fejn tinforma lill-Qorti li l-parte civile qed tirrinunzja ghal dawn il-

proceduri Il-prosekuzzjoni qed tipprezenta riferta parittiva tal-partijiet.

Il-prosekuzzjoni qed tirrileva illi l-parte civile Lorainne Michelle Jane Alaoui Chrifi Degabriele hija

xhud ewlieni ta' dawn il-kawza u ghas-seduta tal-lum, kienet notifikata u ma attendietx

ghal dawn il-kawzi.

Ghaldaqstant qed jintalab li jinhareg mandat t' akkumpanjament

sentenza li nghatat fis-16.02.2021 mill-Imhallef Aaron Spiteri Paris -Il-Pulizija versus

ghal dawn il-proceduri.

Il-Qorti qed tinnota li ghalkemm debitament notifikata l-parte civile naqqset milli tidher

Il-Qorti qed tichad it-talba tal-Ufficjal Prosekutur stante li dawn huma proceduri

sommarji u stante li l-parte civile ddikjarat li m' ghandhix interess il-Qorti qed

Illi jekk wiehed jaghti harsa l-artikolu 373 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta:

Fir-reati msemmijin fl-artikolu 370 (1), l-ezercizzju tal-azzjoni kriminali jmiss lill-offiz jew

ghalih lill-persuni msemmijin fl-artikolu 542, meta l-azzjoni kriminali ma tistax titmexxa hlief

bi kwerela tal-offiz:

Izda, meta r-reat li ghalih l-azzjoni kriminali ma tistax titmexxa hlief bi kwerela tal-

offiz, ikun sar bi vjolenza pubblika jew flimkien ma' reat iehor li jmiss l-ordni

pubbliku, jew meta, bla ma jkun hemm ebda wahda minn dawn ic-cirkostanzi, l-offiz

ma jkunx mexxa l-azzjoni kriminali u ma jkunx irrinunzja espressament ghaliha fi

zmien erbat ijiem minn dak in-nhar li jkun sar ir reat, il-Pulizija Zahra Conti tista'

tmexxi l-azzjoni ex officio dwar dak ir-reat.

Illi n-nuqqas ta' hlas ta' manteniment, li hu regolat taht l-artikolu 338 (z) tal-Kapitolu

9 tal-Ligijiet ta' Malta, hu reat kontra l-ordni pubbliku minnu nniffsu u ghalhekk il-

Pulizija Zahra Conti tista' tmexxi l-azzjoni dwar ir-reat ex officio (Artikolu 543 (d) tal-

Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta).

Illi di piu lanqas kien il-kaz fejn il-parte civile irrinunzjat espressament ghall-azzjoni

fi zmien erbat ijiem minn dak in-nhar li jkun sar ir-reat;

Illi ghalhekk, fl-umli fehma tal-esponent, l-Ewwel Qorti ma setghet qatt tiddisponi

mill-kaz billi tiddikjara procediment ezawrit imma wara li tevalwa l-provi li kellha

quddiemha tiddisponi mill kaz skont il-ligi.

Illi se mai il-qorti kellha tiehu l-fatt tal-hlas in konsiderazzjoni ghall-finijiet ta' piena u

mhux tiddikjara procediment ezawrit u dan ghar-raguni li procediment jigi hekk

dikjarat bhala ezawrit f' cirkostanzi bhal meta jkum hemm mewt tal-imputat fil-mori

tal-process jew qabel, fejn tigi rtirata l-kwerela - f' dawk il-kazijiet fejn il-procediment

ma jkunx jista' jinbeda' jew jitmexxa' minghajr il-kwerela tal-parti leza; fejn tinghata

il-mahfra; fejn l-azzjoni tigi dikjarata preskritta u fejn ikun hemm ir-res judicata.

Illi di piu, minghajr pregudizzju ghas-suespost, fis-seduta tat-3 ta' Mejju 2021, l-ufficjal

prosekutur talbet li jinhareg mandat t' akkumpanjament fuq il-parte civile ghas-

seduta li kien imiss.

Fil-procediment odjern, il-parte civile kienet xhud ewlieni tal-

prosekuzzjoni u l-fatt li ma dehritx ma kienx xi nuqqas attribwibbli min-naha tal-

prosekuzzjoni.

L-ewwel Qorti kellha mezzi ohra, bhal mandat ta' akkumpanjament (li

filfatt gie mitlub mill-ufficjal prosekutur) u dana sabiex tassigura li l-istess parte civile

tidher ghas-seduta koncernanti u wara li tisma' lill istess parte civile, liema parte civile

kienet indubjament xhud indispensabbli ghas-success fil proceduri fil-konfront tal-

imputat, tiddisponi mill-kaz skont il-ligi.

prosekuzzjoni f' ebda hin ma ddikjarat li kienet qed taghlaq il-proví taghha.

Illi fl-isfond ta' dan li inghad hawn fuq, l-Ewwel Onorabbli Qorti ma setghetx

legalment u ragionevolment tiddikjara procediment ezawrit.

6 ta' Lulju, 2021 u tikonferma li hija kellha relazzjoni mal-akkuzat u minn din ir-

relazzjoni kellhom tarbija li illum ghandha tlett snin.

irregola l-posizjoni tieghu u hallas dak kollu dovut lilha bhala maneteniment tal-

minuri u stqaret li m'ghandhiex pretensjoni ulterjuri kontra l-istess appellant.

qalet li qed tahfer l-appellant ghal dak li ghamel fil-konfront ta' binthom komuni.

Semghet lill-avukati difensuri jittrattaw il-kaz u dan fis-seduta tas-6 ta' Lulju, 2021.

Ikkunsidrat,

Illi l-appell odjern jikkocerna appell tal-Avukat Generali intavolat minnu u dan

ghaliex fil-fehma tieghu l-ewwel Qorti qatt ma setghet tiddikjara l-procediment

ezawrit meta r-reat in kwisjtoni imur kontra l-ordni pubbliku u ghalhekk l-azzjoni

ghandha titmexxa ex ufficcio mill-prosekuzzjoni.

Jirrizulta in kwantu l-Qorti tal-

Maġistrati kif ppreseduta, permezz tad-deċizjoni tagħha hawn fuq riferita, inter alia

għamlet enunċazzjoni żbaljata tal-liġi.

Il-fatt li l-parte civile ma dehritx l-Qorti kellha

tohrog mandat fil-konfront taghha fin-nuqqas ta' rinunzja da parti taghha u mhux

tiddikajra l-procediment ezawrit.

Din il-Qorti taghmel referenza ghas-sentenza moghtija minn din il-Qorti diversament

peseduta fl-ismijiet il-Pulizija vs Capel Cure sive Renato Hibbs fejn hemmhekk l-

1 Deciza fis-6 ta' Lulju 2001.

akkuzat ukoll kien akkuzat b'rati li imorru kontra l-ordni pubbliku u l-Qorti

"Kif dejjem u ripetutament gie deciz, meta hemm riferta pozittiva ta'xhud,

meta tali xhud huwa indispensabbli, bhal ma jidher li kien il-kwerelant f'dan

il-kaz, u dan ix-xhud ma jidherx, il-Qorti ma tistghax taqbad u b'mod ferm

legger tiddeciedi l-proceduri billi tghid li stante li x-xhud ma dehrx (u allura

wera nuqqas ta'interess fil-kawza li bdiet fuq rapport tieghu) allura tillibera

lill-akkuzat.

Kienet forsi tista' tghamel hekk kieku l-prosekuzzjoni ma

kellhiex jew ma esebietx riferta pozittiva li turi li hi kienet ghamlet xogholha

Fil-kaz prezenti, il-Qorti ma setghetx tghaddi ghas-sentenza, izda kellha rimedji ohra.

Fi ftit kliem kellha kull opportunita' li tikkundanna lix-xhud ghall-disprezz lejn l-

awtorita' taghha, tiddifferixxi l-kawza ghall-data ohra u tordna li ghal dik is-seduta x-

xhud jingieb b'Mandat ta'Akkompanjament jew ta'Arrest ai termini ta' l-Artikoli 441

(4) u 525 (1) (a) tal-Kodici Kriminali.

Jekk ma jsirx hekk tinholoq is-sitwazzjoni fejn

kawzi, u l-ezitu taghhom, jigi jiddependi fuq jekk xhud ifettillux jobdi tahrika jew le

Ghalhekk l-aggravju ta' l-appellant Avukat Generali jisthoqqlu li jigi milqugh u din il-

Qorti qeda tirrevoka is-sentenza moghtija mill-ewwel Qorti.

Din il-Qorti pero' m'hix

ser tirrinvija l-atti quddiem l-ewwel Qort izda sejra ai termini tal-artikolu 428 tal-Kap

9 tal-Ligijiet ta' Malta tghaddi biex taghti s-sentenza finali taghha hija istess.

Il-Qorti semghet lill-parte civile Lara Mitchell Jane Alaoui Chrifi Degabriele tixhed u tghid li illum il-

gurnata il-pendenza ta' bejnha u l-appellant giet transatta u li hija ma ghandha l-ebda'

pretensjoni ulterjuri kontra l-appellant.

Il-Qorti tiddikjara li hija ħaġa tajba li ntlaħaq arranġament bejn il-partijiet dwar is-

sitwazzjoni tagħhom u dwar il-manteniment dovut lil minuri li kien dovut u fiċ-

ċirkostanzi kollha ta' dan il-każ kif żviluppaw din il-Qorti tara li piena ta' detenzjoni

jew ma tiswa xejn lil ħadd, la lis-soċjeta' li sentenza restrittiva tal-liberta għaliha

2 Deciz mill Qorti tal Appelli Kriminali nhar il 5 ta' Jannar 1996

dejjem okkażżjoni ta' swied il-qalb, la lill-amministrazzjoni tal-ġustizzja, li ma

għandha xejn x'tiggwadanja iżjed darba li l-ordni tal-Qorti ġiet issa esegwita, la jista'

jkollha xi effett riformatur in kwantu li s-sitwazzjoni ta' bejn l-appellant u martu ġiet

definittivament riżolta, u ċertament anqas ma hi indikata bħala mezz ta' deterrent

ġenerali peress li tali piena tista' sservi biss sabiex iġġarraf mill-ġdid l-għaqda familjari

li llum nħolqot bejn l-appellant u omm bintu.

Lanqas ma hu idejali fic-cirkotanzi li din

il-Qorti tikkundanna lill-appellant ihalals xi ammenda meta tali flus jsitghu jmorru a

beneficcju ta' l-sitess minuri.

B'danakollu, l-Qorti ma hix bi ħsiebha tinkoraġixxi l-

għemil tal-appellant billi min ikun fil-pożizzjoni tiegħu jaħseb li jkun jista' jinjora l-

ordni tal-Qorti u jonqos mill-obbligi tiegħu tal-ħlas ta' manteniment bl-isperanza li

eventwalment il-vertenzi bejnu u omm bintu jiġu riżolti bonarjament waqt li fil-

frattemp omm bintu tibqa' bla ħlas ta' manteniment.

F'dan il-kaz l-kwerelanti stess

stqarret li kienet qed tahfer lill-appellant u ghalhekk u fl-interess ta' l-istess minuri in

komuni hija sejra wara li tiddikjara li qed issib lill-appellant hati tal-kontravenzjoni

kif adebitata' fil-konfront tieghu tilliberah bil-kundizzjoni li ma jghamilx reat iehor

ghall-perjodu ta' sitt xhur m'illum ai termini tal-artikolu 22 tal-Kap 446 tal-Ligijiet ta'


(Spettur Sarah Debono Pace)

Qorti tal-Appell Kriminali

Illum 7 ta' Settembru, 2021

Rat l-akkuza dedotta kontra l-appellant Joseph Stanicich Sive Stanicic, detentur tal-karta tal-identita'

bin-numru 543788(M), akkuzata quddiem il-Qorti tal-Magistrati bhala Qorti ta'

Gudikatura Kriminali talli:

B' diversi atti maghmulin minnhu, ukoll jekk fi zminijiet differenti, u li jiksru l-istess

dispozizzjoni tal-ligi u gew maghmula b' rizoluzzjoni wahda, ghax-xhur minn

Settembru 2019 sa Ottubru 2019, meta hekk ordnat minn xi Qorti jew marbut b'

kuntratt naqas li jaghti lil Geraldine Hillman u/jew lil uliedu is-somma ffisata minn

dik il-Qorti jew stipulata bil-kuntratt bhala manteniment ghaliha u/jew ghall-ulied fi

zmien 15-il-jum minn dak li fih skond dik l-ordni jew dak il-kuntratt, ikollha thallas

(Kap 9, Artikolu 18 u 338 (z)).

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali ta' nhar

it-28 ta' Gunju, 2021, fejn il-Qorti wara li rat l-Artikolu 7, 8, 18, 31 (g) u 338 (z) tal-

Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta, sabet lill-imputat hati ta' l-imputazzjonijiet migjuba

kontrih u ikkundannatu ghal xahrejn prigunerija effettiva.

Rat ir-rikors tal-appell tal-appellant Joseph Stanicich Sive Stanicic, ipprezentat fir-Registru ta' din l-

Onorabbli Qorti nhar l-14 ta' Lulju, 2021, fejn talab lil din l-Onorabbli Qorti sabiex

kontra l-appellant fl-imsemmija data u konsegwentament tillibera lill-istess

appellant minn kull imputazzjoni u piena;

pregudizzju,

jintlaqax

(ALTERNATIVAMENT), joghgobha tirriforma s-sentenza appellata fil-parti tal

piena billi minflok tinfliggi piena aktar idonea skond ic-cirkostanzi ta' dan il-

Rat l-atti kollha tal-kaz.

Rat illi l-aggravji tal-appellant huma cari u manifesti u jikkonsistu fis-segwenti, u cioe:

Illi l-appellant umilment jissottometti li n-nuqqas tieghu li jhallas manteniment

ma kienx b' xi forma ta' kapricc jew sabiex jipprova jahrab mill-obbligi tieghu,

izda kien imqanqal purament mic-cirkostanzi partikolari li ghaddej minnhom

Illi l-appellant illum il-gurnata wara hafna sforzi u ghajnuna jinsab f' posizzjoni

aktar minn qatt qabel li jhares l-obbligi tieghu izda l-fatt li huwa kien qed ikollu

jersaq il-Qorti ta' spiss ma kinitx qieghda taghmilhielu facli li jonora l-obbligi

tieghu tal-impjieg.

Illi l-appellant umilment jissottometti li fic-cirkostanzi partikolari ta' dan il-kaz,

il-piena inflitta mill-Onorabbli Qorti tal-Magistrati (Malta) kienet wahda

ezagerata u li r-rizultat taghha ser ikun li tkompli tipprekludih milli jhallas il

manteniment dovut u konsegwentement tali nuqqas zgur li jkollu effett

detrimenti anki fuq il-wild minuri tieghu.

Rat illi fis-seduta quddiem din il-Qorti deher Dr Roberto Baker ghall-akkzuat li stqarr

li l-patrocinat tieghu jinsab residenti fil Facilita Korrettia ta kordin u dan taht arrest

preventiv u li ghalhekk jinsab fl-impossibilita li jghamel il-pagament dovut minnu

stante li m'ghandux mezzi finanzjajri.

kien ilu gimgha.

Jghid li dan hu kaz ta' nempo tenetur ad impossibilia.

Rat dak li intqal fis-seduta verbalment minn Dr Patrick suda li l-appellant ma

ghamel l-ebda pagament lill-parte civile ukoll prezenti fl-awla

Ikkunsidrat,

Illi din il-kawza tikkoncerna nuqqas ta' hlas ta' manteniment dovut lil Geraldine

Kitcher u dan ghax-xhur ta' Settembru sa Otubru 2020.

Illi skond l--affidavit ta' WPC

337 esebit fl-atti markat bhala dok SM11 l-appellant kien gie ordnat ihallas

manteniment lil parte civile Geraldine Hillman is-somma ta' €300 fix-xahar ghaz-

zewg minuri liema somma kellha tizdied kul sena skond l-indici tal -holli tal-hajja.

jinghad li dan id-digriet ma giex esebit f'dawn l-atti pero dak li stqarret WPC 337 fl-

Rat illi ghalhekk l-appellant huwa moruz f'zewg pagamenti u nonnostante it-trapass

taz-zmien u kundanna mill-ewwel Qorti ta' xahrejn prigunerija effetttiva l-appellant

ma ghamel l-ebda sforz biex ihallas dak dovut minnu.

Illi mhuwiex skuza li l-

appellant jghid li fil-prezent jinsab taht arrest preventiv u kien ghalhekk li ma setghax

ihallas dak dovut minnu u dan ghaleix messu ha hsieb li jigbor il-flus qabel u cioe

Fid-decizjoni moghitja minn din il-Qorti diversament preseduta fil-kawza fl-ismijiet

Grech Sant vs Joseph Stanmore saret referenza b'approvazzjoni ghall-Appell Kriminali

"… l-ghan ewlieni tal-legislatur meta ntroduca din il-kontravenzjoni xi

ftit tas-snin ilu kien li jgib pressjoni fuq persuni li jkunu riluttanti li

jhallsu manteniment lid-dipendenti taghhom biex effettivament ihallsu

w mhux biss li jippunixxi ghall-ksur tal-ordnijiet tal-Qrati, li, kif intqal,

ghandhom dejjem jigu obduti w osservati skrupolozament."

Din il-Qorti tghamel refernza ghas-entenza moghtija minn din l-Qorti divesament

preseduta fl-ismijiet il-Pulizija vs John Gafa’ fejn inghad li:

8 2 seduta tas-27 ta' Lulju, 2006 Appell Kriminali nru.

84/2006 3 Seduta tal-25 ta Settembru, 2003 4 Seduta tas-27 ta' Marzu, 2012

'il-fatt li persuna tisfa bla xogħol ma jiskużahiex mill-obbligu tagħha li

twettaq id-digiret tas-Sekond'Awla tal-Qorti Ċivili.......Ir-rimedju li

gġandu u li kellu jieħu l-appellant kien li jadixxi tempestivament u fi

żmien utli lill-Qorit Ċivili kompetenti biex din, wara li tieħu konjizzjoni

tal-provi, tipprovdi billi se mai timmodifika l-ordni tal-manteniment.'

U din il-Qorti izzid tghid li dawn il-proċeduri għandhom jinbdew mal-ewwel u mhux

wieħed jistenna li jittieħdu passi kriminali u imbagħad jibda jiċċaqlaq.

Dan l-istess hsieb gie espress fis-senenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs Alfred Xerri'

meta ccitat b'approvazzjoni sentenza ohra tal-istess Qorti diversament preseduta

(Appell Kriminali Pulizija vs. Anthony Farrugia Briffa 6 spjegat bic-car li:-

".. il-fatt li persuna tisfa bla xoghol ma jiskuzahiex mill-obbligu taghha

li twettaq id-Digriet tas-Sekond'Awla tal-Qorti Civili, obbligu sancit

bir-reat ta' natura kontravenzjonali li tahtu hu akkuzat l-appellatn.

rimedju li ghandu u li kellu l-appellant kien li jadixxi tempestivament u

fi zmien utli lill-Qorti Civili kompetenti biex din, wara li tiehu

konjizzjoni tal-provi,.

Tipprovdi billi se mai timmodifika l-ordni dwar il-

U biss wara li jottjeni tali modifika, li jkun jista' jhallas

inqas jekk ikun il-kaz.

Sakemm dan isisr, jibqa' marbut bl-obbligu tal-

Fi kliem iehor, sakemm ikun ghadu vigenti

id-digriet tas-Sekond' Awla jew digriet jew sentenza tal-Prim' Awla jew

tal-Qorti tal-Appell, li jordna l-hlas ta' manteniment, din il-Qorti ma

tistax hlief issib u tikkonferma l-htija, fejn l-appellant ikun naqas li

jottempra ruhu ma tali digriet jew sentenza, tkun xi tkun ir-raguni, jew

pretest biex jaghmel dan.

Altrimenti, din il-Qorti minflok Qorti tal-

Appell Kriminali tispicca tirriduci ruha f'wahda ta' revizjoni dwar l-

effikacja u r-ragonevolezza ta' digriet jew sentenzi tal-Prim' Awla u tal-

Qorti tal-Appell u Digrieti tas-Sekond' Awla, mansjoni li zgur ma taqax

taht il-kompetenza taghha'.

L-appellant talab li jekk din il-Qorti ma tilqax it-talba tieghu ghar-revoka tas-sentenza

hija ghandha timmodifika l-piena imposta.

Dwar din it-talba pero din il-Qorti rat li l-

piena imposta fl-ewwel lok taqa' fil-parametri tal-ligi u fit-tieni lok rat li ma hemm l-

ebda tibdil fic-cirkostanzi li jwaslu lil din il-Qorti tvarja jew timmodifika l-ewwel

In oltre l-fedina penali ta l-appellant ma tantx tawfura tajjeb anqas.

Ghaldaqstant din l-Qorti qeda tikkonfema is-sentenza moghtija mill-ewwel Qorti

kemm fir-rigward tal-mertu anke fir-rigward tal-piena imposta minnha.