MALTA TRIBUNAL TA' REVIZJONI AMMINISTRATTIVA MAGISTRAT DR. CHARMAINE GALEA 6 ta' Novembru 2018 Rikors Numru 42/2018 Annabel Bejaoui Vs L-Awtorita` tal-Artijiet

It-Tribunal, Ra r-rikors ta' Annabel Bejaoui ipprezentat fil-11 ta' Mejju 2018 li permezz tieghu ppremettiet is-segwenti:- "ILLI l-esponenti ilha tokkupa l-fond, illum bin-numru 6 ġja bin-numru 120, Triq Burmarrad, limiti ta' San Lawrenz, Malta, għal dawn l-aħħar erbgħin (40) sena u li għadha tokkupa sal-preżent; ILLI in ottemperanza mas-sub-inċiz 6 tal-Artikolu 12 tal-Kapitolu 158 tal-Liġijiet ta' Malta, l-esponenti talbet lid-Dipartiment tal-Artijiet bħala l-proprjetarju tal-art/fond in kwistjoni, sabiex jersaq għall-pubblikazzjoni ta' kuntratt notarili sabiex il-fond in kwistjoni jingħata lilha b'enfitewsi skont is-subinċiż erbgħa (4) u ħamsa (5) tal-istess Artikolu hawn fuq imsemmi; ILLI permezz ta' deċiżjoni maħruġa mill-Bord tal-Gvernaturi tal-konvenuta Awtorita' tal- Artijiet, l-applikazzjoni tal-esponenti għall-Konverżjoni taċ-Ċens fuq il-fond 120, Triq Burmarrad, San Lawrenz, Malta, ġiet miċħuda, bir-raġuni mogħtija tkun li mhux fl- interess tal-Gvern li ssir il-konverżjoni.

ILLI l-fatti fil-qosor rigwardanti t-trasferimenti li għalihom kien suġġett dan il-fond mertu tal-każ in deżamina huma s-segwenti:

[1] ILLI b'kuntratt datat sitta u għoxrin ta' April tas-sena elf disa' mija u tnax (26.04.1912) in atti tan-Nutar għall-Gvern, ir-Riċevitur Ġenerali u Direttur tal- Kuntratti ikkonċeda lil Paolino Ghirlando Bezzina Wettinger Ciappara enfitwesi temporanja ta'

disgħa u disgħin (99) sena dekorribbli mill-ħmistax ta' Awwissu tas-sena elf disa' mija u tlettax (15.08.1913) ta' żewġ porzjonijiet mir-razzett sitwat fil-limiti tan- Naxxar konsistenti: (a) f'porzjon denominata "Tat-Tafal" tal-kejl ta' ħamsa u għoxrin (25) tomna, ħames (5) mondelli u erba' (4) misuri ekwivalenti għal disgħa u għoxrin elf, mija u erbatax punt wieħed disgħa metri kwadri (29,114.19 m.k.); u

(b) f'porzjon denomiata "Tal-Basal" tal-kejl ta' sitta u tletin elf, sitt mija u tmienja

punt wieħed disgħa metri kwadri (36,608.19 m.k.).

[2] ILLI b'kuntratt datat il-ħamsa u għoxrin ta' Lulju tas-sena elf disa' mija u wieħed u sitting (25.07.1961) in atti tan-Nutar Salvatore Almari, l-eredi ta' Paolino dei Baroni Bezzina Wettinger Ciappara ossia n-Nobbli Joseph Bezzina Wettinger Ciappara biegħ, assenja u trasferixxa l- perijodu rimanenti mill-konċessjoni enfitewtika fuq deskritta a favur ta' Giovanni Ceci fir-rigward ta' diversi porzjonijiet mir-raba msejħa "Tas-Sinja" liema raba tifforma parti mir-raba deskritt fil-paragrafu (b) ossia dak denominat "Tal-Basal", fil-kuntrada ta' Burmarrad, limiti ta' San Lawrenz.

Fost tali porzjonijiet kien hemm il-fond in kwistjoni, okkupat mill-esponenti, li ġie deskritt bħala "parti diviza mir-razzett … liema razzett iġib in-numru mija u għoxrin Burmarrad Road limiti ta' San Lawrenz u imiss mill-Punent tal-imsemmija triq u mill-irjiħat l-oħra ma' ġid tan-Nobbli Dottor Avukat Giuseppe Bezzina Wettinger Ciappara jew kwalunkwe irjiħat oħra verjuri u liema parti diviża tar-razzett tikkonsisti f'passaġġ komuni li mit-triq jieħu għar-razzett fil-fond tal-imsemmi passaġġ issib loġġa li hija ta' dina l-porzjoni u li 'l ġewwa minnha hemm żewġ kmamar li l-bibieb tagħhom jinfetħu fl-imsemmija loġġa liema żewġ kmamar huma sottoposti għal kamra oħra u sest indiviż tar-remissa li tmiss mar-razzett u tifforma parti minnu..."

[3] ILLI tramite kuntratt datat erbgħa u għoxrin ta' Awwissu tas-sena elf disa' mija u ħamsa u sittin (24.08.1965) in atti tan-Nutar Salvatore Almari, 'l fuq imsemmi Giovanni Ceci ikkonċeda lil Giuseppe Longhorn il-porzjon diviża mir-razzett, hekk kif deskritt fil-paragrafu preċedenti, b'titolu ta' sub-enfitewsi temporanja b'effett mill- ħmistax ta' Awwissu tas-sena elf disa' mija u ħamsa u sittin (15.08.1965) għal żmien sbatax (17) –il sena.

[4] ILLI skont iċ-Ċedoli ta' Depożitu ppreżentati fil-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bin- Numri 2300/17 u 2790/11, Angelo Ceci, ossia iben 'il fuq imsemmi Giovanni Ceci, kien jikri l-proprjeta' fuq deskritta lil Joseph u Antonia Longhorn li jiġu n-nanniet tal- esponenti, ossia Annabel Bejaoui nee' Antoncich, versu l-ħlas ta' kera ta' sitta u erbgħin ewro u disgħa u ħamsin ċenteżmu (€46.59) fis-sena li jitħallsu kull ħmistax (15) ta' Awwissu bil-quddiem.

L-istess ċedoli jirrilevaw li l-esponenti kienet ilha tgħix man-nanniet tagħha fil-fond in kwistjoni sa mit-twelid tagħha u li għaldaqstant kellha dritt tkompli fil-kirja.

[5] ILLI abbażi tal-kuntratt tal-elf disa' mija u tnax (1912) l-enfitewsi temporanja in kwistjoni kellha tiskadi fil-ħmistax ta' Awwissu tas-sena elfejn u tnax (15.08.2012).

[6] ILLI ai termini tal-artikolu tnax (12) subinċiż erbgħa (4) tal-Kapitolu 158 tal-Liġijiet ta' Malta "Meta tagħlaq enfitwesi temporanja ta' dar ta' abitazzjoni okkupata minn ċittadin ta' Malta bħala r-residenza ordinarja tiegħu fi żmien dak l-egħluq, li ma tkunx enfitewsi msemmija fis-subartikolu (2)(a) jew (b), l-enfitewta jkollu l-jedd jikkonverti l-enfitewsi f'waħda perpetwa taħt l-istess kondizzjonijiet ta' enfitewsi temporanja barra minn dawk li jkunu jirreferu għaż-żmien u għaċ-ċens."

[7] ILLI fid-dawl tal-fatt li l-esponenti hija l-okkupant tal-fond in kwistjoni u mhux l- enfitewta, japplika għas-sitwazzjoni tagħha s-subinċiż ħamsa (5) tal-istess Artikolu

tnax (12) li jipprovdi li f'każ li l-enfitewta ma jeżerċitax id-dritt imsemmi fis-subinċiż erbgħa (4) fi żmien sitt (6) xhur mid-data li fiha tali jedd ikun eżerċitabbli (f'dal każ jidher li l-enfitewta ma eżerċitax dan id-dritt), tali jedd jgħadd għand l-okkupant tad- dar, li għandu l-jedd jitlob "li d-dar ta' abitazzjoni tingħata lilu mill-proprjetarju b'enfitewsa perpetwa taħt l-istess kondizzjonijiet li kienu jiġu applikati kieku l- enfitewta kien ikkonverta l-enfitewsi f'waħda perpetwa."

[8] ILLI fl-umli fehem tal-esponenti nonċio' li jeżistu u huma sodisfatti r-rekwiżiti tal-Liġi għal xi raġuni jew oħra l-applikazzjoni tal-esponenti għall-Konverżjoni taċ-Ċens fuq il-fond 120, Triq Burmarrad, San Lawrenz, Malta, ġiet miċħuda mill-Awtorita' Konvenuta.

ILLI l-esponenti tħoss ruħha aggravata minn din id-deċiżjoni tal-Awtorita' Konvenuta, u għalhekk permezz tal-preżenti qegħda tinterponi din l-umli oġġezzjoni mill-istess deċizjoni quddiem din l-Onorabbli Qorti; ILLI jibda biex jingħad li l-esponenti qua qegħda tipprevalixxi ruħha mill-fakulta' mogħtija lilha permezz tal-Artikolu 57 tal-Att dwar l-Awtorita tal-Artijiet (Kapitolu 563 tal-Liġijiet ta' Malta) li jgħid hekk:

(1) It-Tribunal ta' Reviżjoni Amministrattiva mwaqqaf bl-artikolu 5 tal-Att dwar jisma' u

il-Ġustizzja Amministrattiva għandu jiddetermina: (a) l-oġġezzjonijiet magħmula minn kull persuna aggravata b'xi deċiżjoni

jkun kompetenti biex

(b) l-oġġezzjonijiet magħmula minn kull persuna aggravata minn xi att amministrattiv jew xi pieni oħra imposti fuq dik il-persuna mill- Awtorità:

Iżda t-Tribunal ta' Reviżjoni Amministrattiva ma għandu bl-ebda mod ikun kompetenti biex jisma' u jiddeċiedi kawżi li jaqgħu taħt il-kompetenza tal- Bord ta' Arbitraġġ tal-Artijiet: Iżda wkoll, sakemm ma jkunx preskritt mil-liġi, oġġezzjoni magħmula skont dan is-subartikolu lit-Tribunal ta' Reviżjoni Amministrattiva għandha tiġi ppreżentata fi żmien għoxrin ġurnata minn meta dik il-persuna tirċievi d- deċiżjoni tal-Awtorità."

ILLI l-esponenti ġiet notifika bid-deċiżjoni tal-Bord tal-Gvernaturi tal-Awtorita' tal-Artijiet tat-28 ta' Marzu 2018, proprju fis-26 ta' April 2018 u perċio' qegħda tintavola din l- oġġezzjoni entro l-perjodu ta' għoxrin ġurnata hekk kif stipulata u kontemplata fil-Liġi; ILLI l-ewwel aggravvju tal-esponenti huwa ċar u manifest u jikkonsisti fil-fatt li l-Bord tal- Awtorita' tal-Artijiet ma' għamilx apprezzament tajjeb tal-fatti u tal-liġi; ILLI bir-rispett kollu lejn il-Bord tal-Gvernaturi tal-Awtorita' tal-Artijiet dan wasal għad- deċiżjoni tiegħu mingħajr ma għamel ebda sforz diliġenti sabiex jeżamina akkuratament il- provi mressqa; ILLI l-Artikolu 12 tal-Kapitolu 158 tal-Liġijiet ta' Malta, li jitkellem dwar enfitewsi temporanja ta' djar ta' abitazzjoni, fis-subinċiż erbgħa (4) jagħmilha ċara illi:

(4) Meta tagħlaq enfitewsi temporanja ta' dar ta' abitazzjoni okkupata minn ċittadin ta' Malta bħala r-residenza ordinarja tiegħu fi żmien dak l-egħluq, li ma tkunx enfitewsi msemmija fissubartikolu (2) (a) jew (b), l-enfitewta

taħt

jikkonverti

f'waħda perpetwa

l-istess jkollu kondizzjonijiet ta' enfitewsi temporanja barra minn dawk li jkunu jirreferu għaż- żmien u għaċ-ċens.

Iċ-ċens li jkollu jitħallas b'effett mill-konversjoni tal-enfitewsi f'waħda perpetwa u sakemm jgħaddu ħmistax-il sena minn dik id-data jkun daqs sitt darbiet iċ-ċens li kien jitħallas minnufih qabel dik il- konversjoni, u wara dan għandu jiżdied kull ħmistax-il sena b'daqstant miċ-ċens kurrenti, li jkun ammont li ma jkunx iżjed minn dak iċ-ċens, li jirrappreżenta bi proporzjon miegħu ż-żieda fl-inflazzjoni minn meta l- imsemmi ċens ikun ġie stabbilit l-aħħar

ILLI pero' fil-każ in deżamina peress li l-esponenti hija l-okkupant tal-fond de quo, u mhux l- enfitewta, is-subinċiż relevanti huwa l-ħames (5) wieħed tal-istess Artikolu tnax (12) li jipprovdi hekk:

(5) Jekk l-enfitewta ma jeżerċitax il-jedd mogħti lilu bis-subartikolu (4) fi żmien sitt xhur mid-data li dak il-jedd ikun eżerċitabbli, dak il-jedd għandu, bil- modifiki meħtieġa, jgħaddi għand min ikun qed jokkupa d-dar li jkollu jedd jitlob, bl-esklużjoni tal-enfitewta, li d-dar ta' abitazzjoni tingħata lilu mill- proprjetarju b'enfitewsi perpetwa taħt l-istess kondizzjonijiet li kienu jiġu applikati kieku l-enfitewta kien ikkonverta l-enfitewsi f'waħda perpetwa.

ILLI ma hemm l-ebda dubju li ż-żewġ kundizzjonijiet ewlenin imsemmija fis-subinċiż 5 tal- Artikolu 12 ġew ampjament sodisfatti u cioe':

l-enfitewta għażel li ma jeżerċitax id-dritt lilu mogħti fis-subinċiz 4 tal-Art.

12 fi żmien sitt (6) xhur mid-data li fiha tali jedd ikun eżerċitabbli;

ILLI għalhekk jekk iseħħu dawn iż-żewġ kundizzjonijiet, allura dan il-jedd jgħaddi għand l- okkupant, perċio' f'dan il-każ il-jedd għadda għand l-esponenti, li min-naħa tagħha għażlet li teżerċita dan il-jedd u cioe' "li d-dar ta' abitazzjoni tingħata lilu mill-proprjetarju b'enfitewsa perpetwa taħt l-istess kondizzjonijiet li kienu jiġu applikati kieku l-enfitewta kien ikkonverta l-enfitewsi f'waħda perpetwa."

ILLI għaldaqstant il-Bord tal-Awtorita' tal-Artijiet ma seta' qatt jirrifjuta l-applikazzjoni tal- esponenti sabiex issir il-konverżjoni tal-enfitewsi minn waħda temporanju għal waħda perpetwa skont id-dettami tal-Liġi; ILLI mingħajr pregudizzju għas-suespost, id-deċiżjoni (xejn motivata) mogħtija mill-Bord tal-Awtorita' tal-Artijiet, lanqas biss tagħmel aċċenn għal raġuni; ILLI in vista tan-nuqqas ta' motivazzjoni fid-deċiżjoni mogħtija, wieħed ma jistax jasal għar- raġuni li fuqha ġiet ibbażata d-deċiżjoni, għaliex proprju "li mhux fl-interess tal-Gvern li ssir il-konverżjoni" hija raġuni ferm vaga; ILLI jekk wieħed forsi juża l-immaginazzjoni ta' x'jista' jitqies bħala fl-interess tal-Gvern, żgur li fir-rigward tal-fond in deżamina żgur li dan ma jinkludix is-segwenti, u cioe':

l-użu pubbliku ġenerali

- - għall-interess jew qadi tal-pubbliku; - għall-ippjantar tal-ibliet jew irħula; - għaż-żieda fl-impiegi; - għat-tkattir fit-turiżmu; - għall-promozzjoni tal-kultura; - għall-preservazzjoni tal-identità nazzjonali u storika; - għall-ħarsien ekonomiku tal-Istat;

- għall-skop li għandu x'jaqsam mad-difiża ta' Malta jew li għandu x'jaqsam ma'

jew jiswa għall-operazzjonijiet navali, militari jew tal-ajru;

- għal kull raġuni marbuta mal-provvista, ħażna jew distribuzzjoni ta' karburanti

- għall-konnessjoni mal-provvista ta' xi servizz ta' utilità jew servizz muniċipali jew

jew sorsi oħra ta' enerġija;

proġett infrastrutturali.

ILLI għaldaqstant żgur li fil-każ in deżamina, għalkemm ma hemm l-ebda raġuni valida li tista' tinkwadra ruħha fid-definizzjoni ta' x'jista jitqies bħala fl-interess tal-Gvern.

ILLI t-tieni aggravvju tal-esponenti qiegħed jingħata mingħar pregudizzju għall-ewwel aggravju u dan jikkonsisti fil-fatt li d-deċiżjoni mogħtija mill-Bord tal-Gvernaturi tal- Awtorita' tal-Artijiet m'hijiex motivata u dan bi ksur lampanti tal-Liġi u kif ukoll l- imsemmija deċiżjoni hija nieqsa minn kunsiderazzjonijiet legali; ILLI din l-aggravvju qiegħed jingħata strettament mingħajr pregudizzju għall-ewwel aggravvju; ILLI d-deċiżjoni moħtija mill-Bord tal-Gvernaturi tal-Awtorita' tal-Artijiet sempliċement tgħid illi l-applikazzjoni ġiet miċħuda stante "li mhux fl-interess tal-Gvern li ssir il- konverżjoni" u dan mingħajr ebda motivazzjoni u/jew raġuni dettaljata; ILLI jibda biex jingħad s-sempliċi dikjarazzjoni li l-konverżjoni mitluba m'hijiex fl-interess tal-Gvern, mingħajr ingħatat ebda raġuni għalfejn m'hijiex fl-interess tal-Gvern u/jew għaliex huwa fl-interess tal-Gvern li l-konverżjoni ma' ssirx hija bir-rispett kollu abbużiva; ILLI huwa ben risaput u abbraċċjat mill-gurisprudenza lokali li sia Qorti, jew Tribunal jew kwalunkwe Awtorita' jew Entita Governattiva li għandhom l-poter li jagħti deċiżjoni, tali sentenza jew deċiżjoni għandu jkun fiha il-motivi tagħha (!)

ILLI fis-sentenza fl-ismijiet Agricultural Co-operative Limited vs Peter Ellul Galea [deċiża mill- Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) fit-28 ta' April 2004, Appell Ċivili Numru: 794/2001/1, per Imħallef Philip Seeley] fejn saret referenza għas-sentenza fl-ismijiet Dr. Alfred Giulivo vs Kummissarju tat-Taxxi Interni [deċiża mill-Qorti tal-Appell, fl-4 ta' Marzu 1992] ġie ritenut illi:

"Ma jistax ikun dubitat illi, kif manifest mill-kontenut tas-sentenzi fuq aċċennati, l-motivazzjoni hi ta' essenza tal-gudizzju u ma jistgħax jingħad allura illi jkun qed jidher li ssir gustizzja mal-partijiet jekk dawn ma jingħatawx is-sodisfazzjon minimu tar-raguni li tkun wasslet lill-gudikant għad-deċiżjoni tiegħu.

Dan igħodd għat-tribunali kollha, gudizzjarji, kwazi gudizzjarji jew amministrattivi.

Il-proċess kellu jiggarantixxi mhux biss smiegħ xieraq lill-partijiet iżda wkoll li dawn ikunu jafu r-raġuni għaliex it-talbiet u/jew l-eċċezzjonijiet ikunu qed jiġu milqugħa jew miċħuda.

Dan hu bil-wisq fondamentali fid-determinazzjoni tad- drittijiet u tal-obbligi ċivili tal-individwi u allura tal-ħarsien kostituzzjonali u konvenzjonali taghhom.

Proprju "d-difett li jippregudika l-jedd ta' smiegħ xieraq" preċiżat fl-Artikolu 790 tal-Kap 12 huwa intiz mhux biss biex tiġi

assigurata t-trasparenza tal-gudizzju imma wkoll biex tkun tista' tigi verifikata l-gustizzja tal-gudikat.

Għal dan ukoll hu imprexxindibilment meħtieġ illi s- sentenza tissodisfa l-element ta' motivazzjoni bażika li l-appellant kellu dritt għaliha fid-deċiżjoni.

Deċiżjoni li kellha tikkontjeni b'neċessita` ritwali konstatazzjonijiet u dikjarazzjonijiet dwar "i punti formali e principali dell'azione e dell'eccezione" (Vol V pagna 526).

Kuntrarjament għal dak sostenut mis-socjeta` appellata tagħha għall-aggravju hawn ezaminat, id-deċide waħidha tad-deċiżjoni appellata, kif redatta, ma kienetx tissodisfa l-minimu ta' motivazzjoni li l-liġi teħtieġ." [enfasi miżjud mill- esponenti]

fir-risposta

(Kollez.

XXIV P I p 157)" [enfasi miżjud mill-esponenti] u kif ukoll hekk: "Illum, kif saput, tal-gurisprudenza evoluta mill-organi gudizzjarji Ewropej in materja jinsorgi l-prinċipju li tali motivazzjoni mhux biss trid tirriżulta fis-sentenza iżda wkoll li din trid tkun adegwata.

"Motivazzjoni li kellha tkun tali li fil-minimu kienet tissodisfa fuq kollox il-partijiet in kawza fuq il-korrettezza fattwali u guridika tar-raġunijiet li wasslu għad-deċiżjoni.

Hu fid-dawl ta' dan il-prinċipju appena aċċennat li gie ritenut li l-motivazzjoni, waqt li f' kull kaz kellha tkun adegwata, pertinenti u relatata mal-kwestjonijiet ta' fatt u dritt sottomessi lill-Qorti mill-partijiet in kawza, kienet certament id- decizjoni tal-Qorti ta' l-Ewwel grad li kellha tkun l-aktar eżawrjenti proprju għaliex hi l-motivazzjoni tagħha li kellha tipprovdi l-bażi ta' l-aggravju ta' l- eventwali appell mogħti lil tribunal ta' revizjoni" - "Gordon Ceci - vs- Avukat Generali", Appell, 20 ta' Dicembru, 2000" [enfasi miżjud mill-esponenti]

taħt

ILLI magħdud dan, huwa dejjem opportun li jigi mfakkar ukoll il-prinċipju bażilari li l- litigant għandu jingħata raġuni għaliex il-meritu kien qed jiġi deċiż kif fil-fatt ġie deċiż; ILLI fil-kawża fl-ismijiet Manuela Dimitrov vs Direttur tas-Sigurata Soċjali [deċiża fis-27 ta' Mejju, 2015, mill-Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri), Appell Ċivili Nru: 24/2012] ingħad il:

"Decizjoni din li kellha tkun appoġġjata minn motivazzjoni adegwata li tipprovdi s-sodisfazzjoni minimu lill-appellanti għaliex l-Arbitru jkun wasal għal dak il- konvinċiment tiegħu.

Ma għandu qatt jintilef di vista illi s-suffiċjenza u r- razzjonalita` tal-motivazzjoni timplika logikament ir-raffront bejn ir-raġuni tad- deċiżjoni u r-rizultanzi probatorji.

Ara f'dan is-sens id-deċiżjonijiet ta' din il-

Qorti fl-ismijiet" - Anthony Bowey Giappone -vs- Direttur tas-Sigurta` Socjali", 9 ta' Jannar, 2009 u "Mary James -vs- Diretur tas-Sigurta` Socjali", 30 ta' Jannar, 2009; Dan kollu qiegħed jiġi sottolinejat in kwantu, skematika kemm hi skematika d-deċiżjoni appellata de quo, wieħed kien jistenna illi almenu l-Arbitru kellu japprezza, ankorke fl-assjem tagħhom, l-elementi ta' prova ta' naħa u ta' oħra qabel ma finalment iqiegħed in riljev l-aspett singolari spigolat minnhom u hekk bastanti biex jikkjarixxi u adegwatament isostni r-ratio decidendi."

ILLI in vista tan-nuqqas ta' motivazzjoni tagħha, ma tistax tiġi individwata r-raġuni li fuqha ġiet ibbażata d-deċiżjoni; ILLI għaldaqstant id-deċiżjoni tal-Bord tal-Gvernaturi tal-Awtorita' tal-Artijiet fil-konfront tal-esponenti hija nulla stante li hija priva minn motivazzjoni u perċio' l-pregudizzju derivanti ma' jistax jissewwa ħlief billi tiġi dikjarata nulla d-deċiżjoni hawn appellata proprju minħabba difett ta' motivazzjoni; ILLI jsegwi wkoll illi d-deċiżjoni lanqas ma hi konkordi ma xi liġi partikolari, anzi tmur kontra d-dettami tal-liġi, senjatament il-Kapitolu 158 tal-Liġijiet ta' Malta.

Il-Bord ma jistax jagħżel li jinjora l-liġi u/jew li jieħu deċiżjonijiet kuntrarji għal dak li tgħid il-liġi.

GĦALDAQSTANT u in vista tas-suespost l-esponenti umilment u bir-rispett titlob lil dan l- Onorabbli Tribunal jogħġbu:

Jiddikjara li r-rifjut tal-Bord tal-Awtorita' tal-Artijiet għall-konverzjoni tal-enfitewsa minn waħda temporanja għal waħda perpetwa fuq il-fond 120, Triq Burmarrad, San Lawrenz, Malta ma tiswiex u m'għanda ebda bażi fil-liġi;

Iħassar, jirrevoka u jikkanċella d-deċiżjoni meħuda mill-Bord tal-Awtorita' tal- Artijiet li biha ċaħdet it-talba tal-esponenti għall-konverzjoni tal-enfitewsa minn waħda temporanja għal waħda perpetwa fuq il-fond 120, Triq Burmarrad, San Lawrenz, Malta;

Jiddikjara li konċessjoni enfitewtika fuq il-fond 120, Triq Burmarrad, Tas-Sliema, Malta, għandha tiġi konvertita u mibdula minn waħda temporanja għal waħda perpetwa kif trid il-liġi;

Jordna lill-Bord tal-Awtorita' tal-Artijiet jieħu l-passi kollha neċessarji sabiex issir il-konverzjoni tal-enfitewsi fuq il-fond 120, Triq Burmarrad, San Lawrenz, Malta, minn wieħed temporanju għal wieħed perpetwu;

Jordna illi jiġi ppubblikat il-kuntratt ta' konverżjoni tal-enfitewsi minn wieħed

temporanju għal wieħed perpetwu;

Jaħtar Nutar sabiex jippubblika l-kuntratt ta' enfitewsi perpetwa u għal dan l-iskop

jistabilixxi data, ħin u post, għall-pubblikazzjoni tal-att finali;

Jaħtar kuraturi deputati sabiex jirrappreżentaw lil min mill-partijiet, b'mod

partikolari l-konvenut, jonqos milli jidher għall-pubblikazzjoni tal-att finali;

U dan skont dawk il-provvedimenti li dan l-Onorabbli Tribunal jogħġbu jagħti."

Ra r-risposta tal-Awtorita` ta' l-Artijiet datata 4 ta' Gunju 2018 li permezz taghha eccepiet is-segwenti:- "

Illi r-rikorrenti talbet lill-Awtorita' esponenti sabiex il-kirja tal-fond in kwistjoni bin- numru 120, Triq Burmarrad, limiti ta' San Lawrenz jiġi trasferit lilha b'enfitewsi.

Illi l-Awtorita' tal-Artijiet b'deċiżjoni tal-Bord tal-Gvernaturi datata 28 ta' Marzu, 2018 irrifjutat it-talba tal-esponenti u dan stante 'li mhux fl-interess tal-Gvern li ssir il- konverżjoni';

Illi wara li ngħatat l-imsemmi rifjut ir-rikorrenti talbet lil dan l-Onorabbli Tribunal sabiex iħassar, jirrevoka u jikkanċella id-deċiżjoni mogħtija mill-Bord tal-Gvernaturi u li ssir il-konverżjoni tal-enfitewsi fuq il-fond 120, Triq Burmarrad, San Lawrenz minn wieħed temporanju għal wieħed perpetwu;

Illi t-talba tar-rikorrenti għandha tiġi miċħuda stante li ma ġiet indikata l-ebda bażi legali fondata, mill-istess rikorrenti, li tikkostitwixxi raġuni valida kemm fil-fatt u kemm fid-dritt amministrattiv li timmerita reviżjoni ta' dan l-għemil amministrattiv;

Illi r-rikorrenti tenniet illi ħassitha aggravata mid-deċiżjoni tal-Awtorita' għar-raġunijiet

segwenti:

u tal-ligi; u

a. Ghaliex il-Bord tal-Awtorita' tal-Artijiet ma ghamilx aprezzament tajjeb tal-fatti

b. Minghajr pregudizzju ghall-ewwel aggravju, d-decizjoni moghtija mill-Bord tal- Gvernaturi tal-Awtorita' tal-Artijiet m'hijiex motivata u dan bi ksur lampanti tal- ligi u kif ukoll l-Imsemmija decizjoni hija nmieqsa minn kunsiderazzjonijiet legali;

Illi l-Awtorita' esponenti tirrespingi dawn l-aggravji ghar-ragunijiet illi gejjin:

a. Fl-ewwel lok rigwardanti l-ewwel aggravju hija assunzjoni fiergha tar-rikorrent illi l-Bord tal-Awtorita' tal-Artijiet m'ghamilx apprezzament tajjeb tal-fatti u tal- ligi fil-kaz odjern.

b. Illi ghall-kuntrarju, il-Bord tant ghamel apprezzament tajjeb illi bid-decizjoni tieghu irrifletta numru ta' decizjonijiet mehuda mill-qrati taghna rigwardanti l- klawsoli li fuqhom qieghda tistrieh ir-rikorrenti u cioe Art 12(4) u (5) tal-Kap 158 tal-Ligijiet ta' Malta.

c. Illi gie ritenut aktar minn darba mill-qrati taghna illi dawn l-artikli jilledu d- drittijiet fundamentali tal-padrun dirett kif protetti bl-art.

37 tal-Kostituzzjoni u bl-art.

1 (Ara Appell Kostituzzjonali fl-ismijiet Josephine Galea Curmi et v.Avukat Generali et bin-numru 1/2002 u Appell Kostituzzjoniali fl-ismijiet John Galea Curmi v. Il-Provinċjal Reverendu Alfred Elphick OFM Conv et);

tal-Konvenzjoni Ewropea

tal-Ewwel Protokoll

d. Illi r-rikorrent ghamel lista ta' ragunijiet li zgur ma setghux ikunu l-bazi tad- decizjoni tal-Bord pero' naqas illi jaghti raguni valida ghalfejn din il-konversjoni m'hijiex fl-interess tal-gvern;

e. Illi huwa propju l-izbilanc bejn l-interess tal-okkupant tal-fond, dejjem jekk hija verament dak li qieghda ssostni li hi, u l-gvern emanenti mill-fatt illi l-gvern ikun ser idahhal ammont spettakolarment ridikolu ghal art li tiswa' bil-bosta aktar minn dak li qed jigi mhallas bhala cens illi hija r-raguni cara wara d-decizjoni tal-imsemmi Bord; Illi bla pregudizzju ghas-suespost, ma gie fl-ebda punt pruvat lill-Bord illi s- sinjura Bejaoui hija verament residenti fil-fond in kwistjoni.

Ir-rikorrenti accennat ghal xi cedoli illi kienu nkitbu pero' din qajla tista' tkun prova cara u konkreta illi hija abitwalment residenti fil-fond.

g. Illi fis-sentenza tagħha tat-8 ta` Frar 1971 fil-kawza Busuttil Naudi noe. vs Astarita Braddick-Southgate noe. il-Qorti tal-Appell osservat li b`residenza ordinarja wieħed għandu jfisser post b`ċertu grad ta` kontinwita`, apparti assenzi aċċidentali jew temporanji.

Id-durata mhux kriterju esklussiv u neċessarjament determinanti.

Hu pero` kriterju tajjeb dak li jirrigwarda l-mod kif bniedem ugwalment jorganizza ħajtu.

Residenza ordinarja timplika permanenza u abitwalita`.

h. Illi r-residenza ordinarja trid tirriżulta minn sensiela ta` fatti ppruvati u fil-kisba tagħha m'hemm xejn awtomatiku.

Għalhekk il-fatt li persuna jkollha dokumenti li prima facie jattestaw konnessjoni tagħha mal-fond waħedhom ma jistgħux jitqiesu bħala prova nkonfutabbli ta` residenza.

Per eżempju, l-inklużjoni fir- Reġistru Elettorali jikkostitwixxi biss prova li trid tiġi verifikata, li tista` tkun korroborattiva, iżda mhux neċessarjament u dejjem konklussiva (Elphick et. vs Eboh – Qorti tal-Appell – 29 ta` Novembru 1996).

Illi stante dan in-nuqqas ta' prova cara u inkonfutibbli dwar ir-residenza ordinarja l-Bord kien ikun irresponsabbli jippermetti l-konverzjoni minn cens temporanju ghal cens perpetwu f'din l-istanza; Illi fit-tieni lok rigwardanti t-tieni aggravju, rigward l-allegazzjoni illi d-decizjoni m'hijiex motivata, hawnhekk ukoll dan huwa aggravju illi ma jsegwix;

k. Illi r-raguni ghaliex ma gietx milqugha t-talba hija li 'mhux fl-interess tal-Gvern li ssir il-Konverzjoni".

Illi Art7(2)(c) tal-Kap 563 jagħmilha l-funzjoni tal-Awtorita' tal-Artijiet illi "tamministra bl-akbar mod assolut sabiex isir l-aħjar użu tal-art kollha tal-Gvern ta' Malta u kull art li tifforma parti mill-isfera pubblika" w'għaldaqstant kienet fid-drittijiet pjeni taghha meta hadet id-decizjoni li fuqha qed jigi maghmul dan l-appell.

Illi fid-dawl tal-fatt illi l-artikolu citat mir-rikorrenti bhala bazi tat-talbiet taghha huwa ritenut mill-qrati taghna bhala wiehed anti-kostituzzjonali, jekk l-istess talbiet jigu milqugha, dan l-Onorabbli Tribunal ikun huwa stess qieghed jaghti rimedju anti- kostituzzjonali li jmur kontra l-ispirtu ta' dak li ddecidiet il-Qorti Kostituzzjonali taghna.

Għaldaqstant dan l-Onorabbli Tribunal għandu jiċħad it-talbiet mressqa quddiemu mir- rikorrenti bl-ispejjeż interament għall-istess soċjetà rikorrenti.

Daqstant l-Awtorità intimata għandha l-unur li twieġeb u tħalli għas-savju u superjuri ġudizzju ta' dan it-Tribunal. "

Sema' x-xhieda; Ra d-dokumenti kollha pprezentati;

Ra n-noti ta' sottomissjonijiet tal-partijiet; Ra li r-rikors thalla ghal-lum ghas-sentenza.

Ikkunsidra: Illi r-rikorrenti hassitha aggravata b'decizjoni tal-Bord tal-Gvernaturi tal- Awtorita` ta' l-Artijiet komunikata lilha permezz ta' ittra datata 28 ta' Marzu 2018 li permezz taghha giet mgharrfa illi l-applikazzjoni taghha ghall- konverzjoni tac-cens tal-fond 120, Burmarrad Road, L-Imdina kienet giet michuda peress li mhux fl-interess tal-Gvern li ssir il-konverzjoni.1 Illi mill-provi prodotti jirrizulta illi fl-1912 l-art in kwistjoni nghatat b'cens temporanju ghal disa' u disghin (99) sena lil certu Paolino dei Baroni Ghio.

Certu Joseph Longhorn, li jigi n-nannu tar-rikorrent, kien jikri l-art in kwistjoni minghand certu Giovanni Ceci li kien a sua volta xtara l-utile dominium.

Ir-rikorrenti tishaq illi hija dejjem ghexet fil-fond in kwistjoni u ghalhekk hija ghandha dritt li tikkonverti l-kirja li kellu nannuha f'cens perpetwu siccome` l-utilista ma kienx uzufruwixxa mid-dritt li taghtih il-ligi li jikkonverti huwa stess ic-cens temporanju f'wiehed perpetwu.

Illi t-Tribunal jinnota illi fir-risposta u fin-nota ta' sottomissjonijiet taghha l- Awtorita` intimata semmiet diversi punti li ma jirriflettux id-decizjoni appellata, u cioe` il-kwistjoni dwar jekk ir-rikorrenti hijiex verament residenti jew le fil- fond in kwistjoni.

It-Tribunal jaghmilha cara illi huwa se jezamina l-istess decizjoni fil-parametri li giet mehuda u mhux se jesplora materji ohra li ma humiex riflessi fid-decizjoni.

Kwindi dak li se jgharbel dan it-Tribunal huwa biss jekk il-Bord tal-Gvernaturi kienx gustifikat jew le li jichad it-talba tar- rikorrenti abbazi tal-fatt li ma kinitx fl-interess tal-Gvern li ssehh il-konverzjoni.

Ikkunsidra: Illi l-Awtorita` intimata qieghda tiddefendi l-posizzjoni taghha stante li l-artikoli li jaghtu fakulta lir-rikorrenti titlob ghall-konverzjoni tal-kirja f'wahda ta' cens perpetwu gew dikjarati mill-Qorti Kostituzzjonali bhala disposizzjonijiet li jilledu d-drittijiet fundamentali tal-padrun dirett kif protetti bl-artikolu 37 tal- Kostituzzjoni ta' Malta u bl-artikolu 1 tal-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni Ewropeja.2

103 2 Ara fost ohrajn Appell Kostituzzjonali numru 1/2002 fl-ismijiet Josephine Galea Curmi et vs Avukat Generali et deciz fis-7 ta' Dicembru 2009 u aktar ricenti Victoria Causon Cocchiara pen vs Avukat Generali et deciza mill- Prim'Awla tal-Qorti Civili (Sede Kostituzzjonali) fis-17 ta' Ottubru 2018.

Illi skond artikolu 12 tal-Kapitolu 158 tal-Ligijiet ta' Malta:3 "(1) Minkejja kull ħaġa li tinsab fil-Kodiċi Ċivili jew f'xi liġi oħra, id- disposizzjonijiet li ġejjin ta' dan l-artikolu u tal-artikoli 12A għandu jkollhom effett dwar il-kuntratti kollha ta' enfitewsi temporanja li jkunu saru fi kwalunkwe żmien.

(2) Meta dar ta' abitazzjoni tkun ingħatat b'enfitewsi temporanja - (a) għal perijodu ta' mhux iżjed minn tletin sena, jekk il-kuntratt ikun sar qabel il-21 ta' Ġunju, 1979, jew (b) għal kull perijodu ieħor, jekk il-kuntratt ikun sar wara l-imsemija data, u fit- tmiem xi enfitewsi bħal dik l-enfitewta jkun ċittadin ta' Malta u jkun jokkupa d- dar bħala residenza ordinarja tiegħu l-enfitewta jkollu jedd li jibqa' jokkupa id-dar b'kera mingħand il-padrun dirett - (i) b'kera li jkun daqs iċ-ċens li kien jitħallas minnufih qabel ma tkun għalqet l-enfitewsi, miżjud, fil-bidu tal-kirja tad-dar bis-saħħa ta' dan l- artikolu, u wara t-tmiem ta' kull ħmistax-il sena wara sakemm tibqa' l-kirja favur l-istess kerrej, b'daqstant miċ-ċens li kien jitħallas minnufih qabel dak il-bidu jew il-bidu ta' kull perijodu sussegwenti ta' ħmistax-il sena, li jkun ammont li ma jkunx iżjed minn dak iċ-ċens, li jirrappreżenta bi proporzjon għal dak iċ-ċens iż-żieda fl-inflazzjoni minn meta ċ-ċens li għandu jiżdied ikun ġie stabbilit l-aħħar; u (i) suġġett għall-kondizzjonijiet stabbiliti fis-subartikolu 5(3)(b); u (ii) taħt dawk il-kondizzjonijiet l-oħra li jistgħu jiġu miftehma bejniethom jew, jekk ma jkunx hemm ftehim, skont kif il-Bord jidhirlu xieraq.

(3) Meta fit-tmiem ta' enfitewsi kif imsemmi fis-subartikolu (2)(a) jew (b) d-dar ta' abitazzjoni tkun suġġetta għal kirja, id-disposizzjonijiet tal-Ordinanza li tirregola t-Tiġdid tal-Kiri ta' Bini,m'għandhomx japplikaw dwar kirja bħal dik: Iżda meta l-kerrej taħt l-imsemmija kirja jkun ċittadin ta' Malta u jkun jokkupa d-dar bħala r-residenza ordinarja tiegħu dan għandu, fit-tmiem tal-imsemmija kirja, ikollu il-jedd li jkompli jokkupa d-dar taħt kirja ġdida mingħand il-padrun dirett bl-istess kera u taħt l-istess kondizzjonijiet kif imsemmija fis-subartikolu (2)(i) u (ii) dwar l-enfitewta.

(4) Meta tagħlaq enfitewsi temporanja ta' dar ta' abitazzjoni okkupata minn

ċittadin ta' Malta bħala r-residenza ordinarja tiegħu fi żmien dak l-egħluq, li

ma tkunx enfitewsi msemmija fis-subartikolu (2)(a) jew (b), l-enfitewta jkollu

l-jedd jikkonverti l-enfitewsi f'waħda perpetwa taħt l-istess kondizzjonijiet ta'

enfitewsi temporanja barra minn dawk li jkunu jirreferu għaż-żmien u għaċ-

3 Qabel ma gie emendat bl-Att XXVII tal-2018 (L-uniku emenda f'dan l-artikolu kienet illi fis-subartikolu 1,

ċens.

Iċ-ċens li jkollu jitħallas b'effett mill-konversjoni tal-enfitewsi f'waħda perpetwa u sakemm jgħaddu ħmistax-il sena minn dik id-data jkun daqs sitt darbiet iċ-ċens li kien jitħallas minnufih qabel dik il-konversjoni, u wara dan għandu jiżdied kull ħmistax-il sena b'daqstant miċ-ċens kurrenti, li jkun ammont li ma jkunx iżjed minn dak iċ-ċens, li jirrappreżenta bi proporzjon miegħu ż-żieda fl-inflazzjoni minn meta l-imsemmi ċens ikun ġie stabbilit l- aħħar.

(5) Jekk l-enfitewta ma jeżerċitax il-jedd mogħti lilu bis-subartikolu (4) fi żmien sitt xhur mid-data li dak il-jedd ikun eżerċitabbli, dak il-jedd għandu, bil-modifiki meħtieġa, jgħaddi għand min ikun qed jokkupa d-dar li jkollu jedd jitlob, bl-esklużjoni tal-enfitewta, li d-dar ta' abitazzjoni tingħata lilu mill-proprjetarju b'enfitewsi perpetwa taħt l-istess kondizzjonijiet li kienu jiġu applikati kieku l-enfitewta kien ikkonverta l-enfitewsi f'waħda perpetwa.

(6) Meta l-enfitewta jew min ikun qed jokkupa d-dar ikollu jedd jikkonverti enfitewsi temporanja f'waħda perpetwa taħt is-subartikolu (4) jew (5), dan jista' jitlob li jsir kuntratt nutarili f'dan is-sens, u l-padrun dirett jew il- proprjetarju għandu jilqa' dik it-talba.

(6) Meta l-enfitewta jew min ikun qed jokkupa d-dar ikollu jedd jikkonverti enfitewsi temporanja f'wahda perpetwa taht is-subartikolu (4) jew (5), dan jista' jitlob li jsir kuntratt nutarili f'dan is-sens, u l-padrun dirett jew il- proprjetarju ghandu ilqa' dik it-talba."

Illi t-Tribunal jinnota li permezz tal-Att XXVII tal-2018 il-legislatur ghamel diversi emendi fil-Kapitolu 158 tal-Ligijiet ta' Malta, pero` xorta halla d-dritt li min jokkupa dar ta' abitazzjoni skond l-artikolu 12 (5) li jista' jikkonverti cens temporanju ghal wiehed perpetwu.

Illi kull awtorita` trid tapplika l-ligijiet vigenti tal-pajjiz u ladarba d-disposizzjoni hawn fuq citata kienet, u ghadha in vigore, meta nghatat id-decizjoni impunjata, l-Awtorita` intimata ma setghetx taqbad u ma tapplikax il-ligi kif kienet.

Minkejja s-sentenzi kostituzzjonali, sal- punt li ttiehdet id-decizjoni appellata u anke sal-lum il-gurnata, il-legislatur ma abrogax id-dritt li jekk wiehed jissodisfa certi kundizzjonijiet ikun jista' jikkonverti cens temporanju f'wiehed perpetwu.

kellha kull aspettattiva legittima li titlob sabiex issir il-konverzjoni ai termini

tal-artikolu 12 (5) tal-Kapitolu 158, u l-Awtorita` intimata, bhala l-padrun dirett

kellha tilqa' dik it-talba a tenur tas-subartikolu 12(6) tal-imsemmija Ligi.x

Illi ghalhekk ir-raguni tar-rifjut moghtija mill-Awtorita` intimata u cioe` "li

mhux fl-interess tal-Gvern li ssir il-konverzjoni" ma hijiex wahda valida fil-

It-Tribunal jinnota illi d-decizjoni tal-Awtorita` intimata setghet ukoll

kienet ftit iktar esplicita fid-dicitura taghha stante dwar fhiex jikkonsisti l-

ligijiet.

jaqblux mal-istess

"interess tal-Gvern" huwa wiehed vast hafna.

Jekk l-Awtorita` intimata kellha f'mohhha, kif jidher li kellha, d-decizjonijiet kostituzzjonali msemmija fir- risposta taghha allura kien ikun ghaqli li r-raguni tar-rifjut tkun aktar esplicita.

Ic-cittadin m'ghandux ghalfejn joqghod jassumi x'kien hemm wara r-ragunar tal-Awtorita`.

Mid-decizjoni komunikata lilu ghandu mill-ewwel jifhem ir- raguni wara r-rifjut halli dan ipoggih f'posizzjoni li jkun jista' jappella fuq punti specifici u mhux jispara fid-dlam.

Filwaqt li t-Tribunal jirrikonoxxi li l-Bord tal-Gvernaturi mhux xi qorti jew tribunal, xorta wahda irid isegwi principji ta' mgieba amministrattiva tajba, fosthom li jaghti ragunijiet cari u sufficjenti li jissodisfaw lil min ikun qieghed jircievi d-decizjoni biex ikun jista' jifhem ir- ratio decidendi tal-istess Awtorita`.

Illi fir-risposta taghha l-Awtorita` intimata tiddikjara illi r-ratio kien propju l-izbilanc bejn l-okkupant u l-padrun dirett, f'dan il-kaz il-Gvern.

Allura l-Awtorita` intimata ghazlet li ma tapplikax il-ligi ghax skond hi kienet se tigi zvantaggjata.

Fl-opinjoni ta' dan it-Tribunal dan huwa ragunament ferm perikoluz u jghaddi messagg ferm hazin lic-cittadini li huma mistennija li jaderixxu ruhhom mal-ligijiet tal-pajjiz anke fejn ikun hemm istanzi fejn ma l-awtoritjiet amministrattivi nnifishom m'ghandhomx jinjoraw il-ligijiet vigenti u jarrogaw fuqhom poteri "legislattivi", anke jekk l-istess ligijiet jigu ddikjarati li jilledu d- drittijiet fundamentali tal-bniedem.

Sta ghal-legislatur li jara li dawn ma jibqghux hekk jilledu l-istess drittijiet.

Illi finalment, vis-a-vis it-tielet, ir-raba', il-hames, is-sitt u s-seba' talba tar- rikorrenti, it-Tribunal jirrileva illi l-poteri tieghu johrogu minn artikolu 5 tal- Kapitolu 490 tal-Ligijiet ta' Malta.

Huwa m'ghandux il-poter li jissostitwixxi d-diskrezzjoni li l-legislatur feda f'idejn l-Awtorita` intimata bid-diskrezzjoni tieghu.

Ghaldaqstant it-Tribunal, filwaqt li qieghed ihassar u jannulla d- decizjoni tal-Awtorita` intimata datata 28 ta' Marzu 2018, jistieden lill- Awtorita` intimata terga' tikkonsidra t-talba tar-rikorrenti fid-dawl ta' dak li ntqal hawn fuq.

DECIDE Ghaldaqstant it-Tribunal, ghar-ragunijiet hawn fuq esposti, qieghed jilqa' l- appell tar-rikorrenti limitatament ghal dak li jirrigwarda l-ewwel u t-tieni talba u

jichad ir-risposta tal-Awtorita` intimata, filwaqt li jichad it-talbiet l-ohra kollha

stante li ma humiex ta' kompetenza tieghu.

___________________ Dr. Charmaine Fenech Magrin President tat-Tribunal ta' Revizjoni Amministrattiva Diane smith Deputat Registratur


MALTA TRIBUNAL TA' REVIZJONI AMMINISTRATTIVA MAGISTRAT DR. CHARMAINE GALEA 6 ta' Novembru 2018 Rikors Numru 43/2018 Godwin Rossi Vs L-Awtorita` tal-Artijiet

It-Tribunal, Ra r-rikors ta' Vella Briffa Rossi ipprezentat fis-17 ta' Mejju 2018 li permezz tieghu ppremetta s-segwenti:- "Illi r-rikorrenti huwa l-enfitewta tal-fond bl-isem Beachaven, Xemxija, St.Paul's Bay, li dwaru jhallas cens lil Gvern/Awtorita intimata.

Illi permezz ta' ittra datata it-23 t'April 2018 li qed tigi annessa u mmarkata fl-atti bhala Dok GC1, l-Awtorita' intimata ddecidiet hekk:

"Tinfurmak illi b'decizjoni tal-Bord tal-Gvernaturi mehuda fit-12 t'April 2018 mhux qieghda tigi milqugha.

Ir-raguni ghala t-talba mhux qieghda tigi milqugha hija peress li dan l-intervent jikkostitwixxi zvilupp inaccettabli fuq il-kosta."

Illi l-aggravju ta' l-appellant huwa fis-sens li d-decizjoni ta' l-awtorita' ma hijiex wahda motivata, stante li ma inghatat l-ebda raguni ghad-decizjoni ta' l-istess awtorita hlief li "dan l-intervent jikkostitwixxi zvilupp inacettabli fuq il-kosta."

Il-Bord tal-Gvernaturi ghalhekk naqas milli jispjega r-ragunijiet li wassluh ghal din il-konkluzjoni, bi ksur tal-principju bazilari li ghad-decizjoni trid tinghata raguni, u b'lezjoni tal-principji tal-gustizzja naturali u ta' smiegh xieraq.

Ghaldaqstant ir-rikorrent jitlob bir-rispett illi dan it-Tribunal joghgbu jirrevoka d-decizjoni mehuda mill-Awtorita' intimata fit-12 t'April 2018 u jirrimetti lura l-atti lit-tribunal ghal- decizjoni skond il-ligi, u dan taht kull provvediment xieraq u opportun li joghgbu jaghti dan it-Tribunal, u bl-ispejjez kontra l-Awtorita' intimata."

Ra r-risposta tal-Awtorita` ta' l-Artijiet datata 8 ta' Gunju 2018 li permezz taghha eccepiet is-segwenti:- "

Illi l-Awtorita' tal-Artijiet b'deċiżjoni tal-Bord tal-Gvernaturi datata 12 t'April, 2018 irrifjutat il-kunsens tagħha fil-prinċipju (objection in principle) għal sostituzzjoni ta' 'timber slab to concrete and placing of solar panels at Beachaven, Xemxija Hill, Xemxija, St. Paul's Bay.';

Illi wara li ngħatat l-imsemmi rifjut ir-rikorrent talab lil dan l-Onorabbli Tribunal sabiex 'jirrevoka d-deċiżjoni meħuda mill-Awtorità intimata fit-12 ta' April 2018 u jirrimetti lura l-atti lit-tribunal għal-deċiżjoni skond il-liġi';

Illi r-rikorrent tenna illi ħassu aggravat mid-deċiżjoni tal-Awtorita' għaliex ir- raġunjiet għar-rifjut ma hijiex waħda motivata, stante li ma ingħatat l-ebda raġuni għad-deċiżjoni ħlief illi "dan l-intervent jikkostitwixxi żvilupp inaċettabli fuq il- kosta".

Illi Art7(2)(c) tal-Kap 563 jagħmilha l-funzjoni tal-Awtorita' tal-Artijiet illi "tamministra bl-akbar mod assolut sabiex isir l-aħjar użu tal-art kollha tal-Gvern ta' Malta u kull art li tifforma parti mill-isfera pubblika" w'għaldaqstant l- Awtorita' kienet fid-drittijiet pjeni tagħha illi tirrifjuta din l-applikazzjoni;

Illi rigward l-aggravju u bla preġudizzju għas-suespot id-deċiżjoni mill-Awtorità intimata dwar l-imsemmija applikazzjoni kienet meħuda wara li ġie kkunsidrat x'inhu accettabbli ghaliha li jsir mal-kosta, skond il-prinċipju tar-raġonevolezza tenut kont ukoll l-ispirtu tal-liġi relattivament ġdida riġward id-dominju pubbliku u mhux necessarjament x'inhu permissibbli li jsir.

Hija l-ligi stess, hawn fuq citata li taghti lill-Bord id-dritt li jamministra l-art biex isir "l-ahjar uzu" taghha u mhux biss li jsir l-uzu taghha skont ir-rekwiziti minimi tal-ligi;

Illi t-talba tar-rikorrent għandha tiġi miċħuda stante li ma ġiet indikata l-ebda bażi legali fondata, mill-istess rikorrenti, li tikkostitwixxi raġuni valida kemm fil-fatt u kemm fid-dritt amministrattiv li timmerita reviżjoni ta' dan l-għemil amministrattiv;

Illi in oltre fl-istess deċiżjoni tagħha l-Awtorita` tat raġuni skont il-prinċipju amministrattiv ormaj stabbilit, 'the duty to give reasons' u sejset id-deċiżjonijiet tagħha fuq il-fatt illi dan l-intervent jikostitwixxi żvillup inaċċettabli fuq il-kosta.

Illi, barra minn hekk, fl-stadju li ħa d-deċiżjonijiet rispettivi l-Bord tal-Gvernaturi hu kien qiegħed iħares lejn l-oġġezzjoni fil-prinċipju li r-rikorrent jissottometti applikazzjoni lill-Awtorita` tal-Ippjanar.

Dan huwa stadju dwar prinċipji ġenerali aktar milli dwar dettalji partikulari għall-każ in diżamina w'ghaldaqstant jimmerita

risposta fil-principju.

Kieku r-rikorrenti ingħata d-dritt ikompli bl-applikazzjoni quddiem l-Awtorita` tal-Artijiet pero' l-Bord tal-Gvernaturi xorta ddeċieda illi jirrifjuta illi jagħti l-permess definittiv kien ikun il-lok li jingħataw aktar dettalji.

Għaldaqstant dan l-Onorabbli Tribunal għandu jiċħad it-talba mressqa quddiemu mir- rikorrenti bl-ispejjeż interament għall-istess rikorrenti."

Sema' x-xhieda; Ra d-dokumenti kollha pprezentati; Ra n-noti ta' sottomissjonijiet tal-partijiet; Ra li r-rikors thalla ghal-lum ghas-sentenza.

Ikkunsidra: Illi r-rikorrenti hassu aggravat b'decizjoni tal-Awtorita` intimata li permezz taghha gie nfurmat illi l-applikazzjoni tieghu ghan-no objection in principle ghal "replacement of timber slab to concrete adn placing of solar panels at Beachaven, Xemxija Hill, Xemxija, St. Paul's Bay" kienet qieghdha tigi rifjutata peress li l-intervent jikkostitwixxi zvilupp inaccettabbli fuq il-kosta.

Illi jirrizulta li permezz ta' att notarili datat 12 ta' Ottubru 2005 ir-rikorrent u martu nghataw minghand il-Gvern koncessjoni ta' enfitewsi temporanja ghal perjodu ta' hamsin (50) sena tal-fond maghruf bhala Beachaven gewwa Ħal Tarxien.

Illi ghalhekk huwa tassattiv ghar-rikorrent li jikseb l-approvazzjoni tal- Awtorita` intimata biex jaghmel l-izvilupp in kwistjoni.

Illi ghalhekk it-Tribunal se jezamina jekk ir-raguni li nghatat mill-Awtorita` intimata ghar-rifjut taghha hijiex wahda motivata u jekk motivata kinitx gustifikata fic-cirkostanzi.

Illi r-rifjut muri fuq id-decizjoni juri li l-intervent "jikkostitwixxi zvilupp inaccettabbli fuq il-kosta" u skond kif spjegat Dr. Anita Bezzina Cascino, Segretarja tal-Bord tal-Gvernaturi, fil-kaz tal-kuntratt in kwistjoni ma kienx hemm imnizzel il-klawsola li l-Kummissarju tal-Artijiet irid jaghti xi raguni valida fil-ligi meta ssirlu talba ghal xi zvilupp u kwindi l-istess Kummissarju kellu diskrezzjoni assoluta.

Tkompli tghid pero` li minkejja li fil- kuntratt m'hemmx imnizzel li l-applikant ried jinghata xi raguni ghar-rifjut, il- Bord hass li kellu jaghti raguni.

Tispjega wkoll illi r-rikorrent kien issottometta

pjanti biex juri kif se jsir l-izvilupp.

Hija spjegat illi l-parti fejn ir-rikorrent talab li jsir l-izvilupp, u cioe` l-parti immarkat bl-ahdar fuq il-pjanta Dok GC1 a fol.48 m'ghandux titolu fuqha u dan skond klawsola 7 tal-kuntratt.

Illi t-Tribunal jibda biex josserva illi kuntrarjament ghal dak li xehdet Dr. Anita Bezzina Cascino, l-izvilupp propost huwa fil-limiti tal-art moghtija b'cens mill- Awtorita` intimata permezz tal-kuntratt datat 12 ta' Ottubru 2005.

Illi mix- xhieda tal-istess xhud jirrizulta illi jista' jkun li l-Bord tal-Gvernaturi ma fehemx ezatt fejn kien se jsir l-izvilupp, pero` gej fejn gej l-izvilupp, Dr. Bezzina Cascino xehdet illi l-Bord hass illi dan kien vizwalment inaccettabbli stante li kien se jkun hemm installazzjoni ta' pannelli tax-xemx fuq il-kosta.

Mistoqsija ghaliex kien inaccettabli hija sostniet li kienet diskrezzjoni tal- Kummissarju tal-Artijiet pero` f'dan il-kaz ir-raguni tar-rifjut kienet li l-pannelli tax-xemx huma vizwalment inaccettabli fuq il-kosta u li l-bdil ta' saqaf minn injam ghal konkrit se jgib l-istruttura wahda permanenti.

Illi mir-ritratt esebit mir-rikorrent bhala Dokument GC3 a fol.

50 jirrizulta illi l- istruttura tal-kumpless in kwistjoni diga ghandi diversi elementi ta' konkrit u hija mdaqqsa mhux hazin.

Illi jirrizulta illi r-rikorrent irid ipoggi pannelli fotovoltajici mhux fuq bini ezistenti tal-konkrit imma fuq saqaf li hu tal-injam b'dan illi qieghed jitlob li jibdel l-istess saqaf ghal wiehed tal-konkrit biex jigi b'hekk permanenti.

Illi fir-rigward tal-pannelli fotovoltajici hemm zewg argumenti x'wiehed jikkonsidra.

L-ewwel argument huwa illi l-uzu ta' energija alternattiva huwa dejjem wiehed desiderabbli sabiex ikun hawn inqas tniggiz tal-ambjent.

Madankollu hemm ukoll l-argument l-iehor ta' fejn se jigu installati dawn il- pannelli.

Illi jekk wiehed jiehu l-area in kwistjoni huwa evidenti li l- installazzjoni ta' pannelli ftit 'l isfel mil-livell tat-triq fuq bini fuq il-kosta certament ma jmurx mal-ambjent tal-madwar u johloq certament an eyesore fuq il-kosta.

Illi ghalhekk it-Tribunal irid jibbilancja dawn iz-zewg aspetti.

Illi t- Tribunal hu konxju illi biex privat jinstalla pannelli fuq xi bejt illum il-gurnata jridu jitwahhlu irtirati 'l gewwa biex dawn ma jhallux impatt viziv negattiv fuq il-madwar.

Illi t-Tribunal ihoss li jekk ir-rikorrent jinstalla l-imsemmija pannella dawn se jhallu impatt viziv li se jkun wiehed detrimentali ghall-

ambjent tal-madwar, specjalment ghall-ambjent kostali u kwindi l-Awtorita`

intimata kellha ragun ma taghtix il-kunsens taghha fil-principju ghal dan l-

Illi maghdud dan allura tigi superfluwu t-talba ghat-tibdil tas-saqaf tal-injam

ghal wiehed iktar permanenti.

Madankollu t-Tribunal jixtieq jirrileva illi meta

r-rikorrent dahal fil-ftehim mal-predecessur tal-Awtorita` intimata huwa kien jaf

fhiex jikkonsistu l-ambjenti tal-kumpless u kien jaf ukoll li kellu bzonn jitlob il-

permess tal-Awtorita` intimata jew il-predecessur taghha biex jaghmel xi tibdiliet.

It-Tribunal jaqbel mal-Awtorita` intimata illi l-kumpless m'ghandux jigi aggravat bi strutturi ta' natura permanenti iktar milli kien hemm ezistenti meta r-rikorrent u martu hadu l-koncessjoni in kwistjoni.

Ghaldaqstant jirrizulta illi l-Awtorita` intimata kienet ragjonevoli fil-process decizjonali taghha u ma ssib xejn x'ticcensura mid-decizjoni appellata.

In oltre lanqas ma jirrizulta, kif issottometta r-rikorrent, illi l-istess decizjoni ma kinitx motivata.

Huwa veru li l-motivazzjoni hija linja wahda pero` hija cara bizzejjed u diretta biex tikkostitwixxi decizjoni valida.

DECIDE Ghaldaqstant it-Tribunal, ghar-ragunijiet hawn fuq esposti, qieghed jichad l- appell interpost mir-rikorrent u jilqa' l-eccezzjonijiet tal-Awtorita` intimata.

Bl-ispejjez kontra r-rikorrent. ___________________ Dr. Charmaine Briffa Axiaq President tat-Tribunal ta' Revizjoni Amministrattiva Diane Randazzo Deputat Registratur

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments