293(d) Kap 12 - abbuż tad-dritt ġudizzjarju b'mandat kawtelatorju -nuqqas ta' utilita` ekonomika għall-eżekutant – ħwejjeġ li ma jistgħux jiġu maqbuda

- magni u għodda

– xjenza jew arti tad-debitur -

QORTI ĊIVILI

ILLUM, 6 TA' DIĊEMBRU 2018

FAHRENHEIT FREIGĦT FORWARDERS CO LIMITED (C17421)

ELAINE SANT GALEA (KI 721857M)

Rat ir-Rikors Ġuramentat imressaq fil-25 ta' Lulju 2011 minn Market Handle Limited li

permezz tiegħu wara li ppremettiet illi:

1. l-esponenti kienet topera uffiċċju minn ġewwa Market Handle Building, GF

Agius Soldanis Road, Il-Belt Valletta u n-negozju tagħha kien illi tagħti servizzi ta' –

fost affarijiet oħra – business consultancy, marketing u reklamar u kienet

tispeċjalizza fuq servizzi illi għandhom x'jaqsmu ma' internet u mobiles;

2. sabiex armat u bdiet topera l-imsemmi uffiċċju għamlet investiment sostanzjali

ta' flus u xiri ta' apparat elettroniku u kompjuters u kienet timpjega madwar

ħmistax-il impjegat fuq bażi full time;

3. xtrat u akkwistat diversi oġġetti u affarijiet mobbli meħtieġa għal użu f'uffiċċju

fosthom xi għamara ta' l-uffiċċju mingħand il-kumpanija konvenuta Alfa

4. nhar id-29 ta' Ottubru 2010, il-kumpanija Alfa Company Limited talbet u kisbet

kontra l-kumpanija esponenti mandat ta' qbid kawtelatorju bin-numru 1674/2010

fl-ismijiet Alfa Co Ltd vs Market Handle Limited;

5. fl-atti ta' dan il-mandat ta' qbid kawtelatorju, il-kumpanija konvenuta Alfa Co

Ltd talbet illi l-kumpanija konvenuta l-oħra Fahrenheit Freigħt Forwarders Co Ltd

tiġi maħtura bħala kunsinnatarju sabiex iżżomm l-oġġetti maqbuda ġewwa l-fond

Begonia Stores, Triq il-Pitkali Attard, u b'digriet mogħti minn dina l-Onorabbli

Qorti nhar l-4 ta' Diċembru, 2010 dina t-talba tal-kumpanija konvenuta Alfa

Company Limited ġiet milqugħa;

6. sadanittant u senjament nhar is-16 ta' Novembru 2010, il-kumpanija konvenuta

Alfa Company Limited ipproċediet billi ippresentat kawża bil-proċedura tal-

giljottina fl-ismijiet Alfa Company limited vs Market Handle Limited bir-rikors

maħluf bin-numru 1183/2010/CFS sabiex tikseb il-kanonizzazzjoni tal-kreditu

allegatament dovut lilha;

7. nhar is-16 ta' Diċembru 2010, il-kumpanija konvenuta Alfa Company Limited

esegwiet il-mandat ta' qbid kawtelatorju surreferit fuq l-oġġetti kollha illi kienu

jinstabu fl-uffiċċju operat mill-kumpanija esponenti b'dan illi fuq talba ta' l-istess

kumpanija konvenuta Alfa company Limited l-oġġetti maqbuda ma ġewx elevati

u tħallew fl-imsemmi uffiċċju;

8. nhar id-19 ta' Jannar 2011, waqt l-ewwel udjenza tal-kawża fl-ismijiet Alfa

Company Limited vs Market Handle Limited bir-rikors maħluf bin-numru

1183/2010/CFS permezz ta' digriet mogħti minn dina l-Onorabbli Qorti, il-

kumpanija esponenti giet awtorizzata tikkontesta l-kawża mibdija kontra tagħha

skond il-liġi;

9. l-għada stess jiġifieri nhar l-20 ta' Jannar 2011, u evidentement bħala

ritaljazzjoni, il-kumpanija konvenuta Alfa Company Limited kisbet l-elevazzjoni

ta' l-oġġetti kollha illi kienu ġja ġew maqbuda bil-mandat ta' qbid kawtelatorju

bin-numru 1674/2010 fl-ismijiet Alfa Company Limited vs Market Handle

Limited u konsegwentement dawn l-oġġetti tqiegħdu taħt il-ħarsien u żamma

tajba tal-kunsinnatarju il-kumpanija konvenuta Fahrenhiet Freigħt Forwarders Co

Ltd li kellha skond id-digriet ta' dina l-Onorabbli Qorti żżomm l-istess oġġetti

ġewwa l-fond Begonia Stores, Triq il-Pitkali, Il-Ħamrun;

Illi għall-kumpanija konvenuta Fahrenheit Freigħt Forwarders Co Limited

iffirmat il-konvenuta Elaine Ellul Lanfranco Sestito li minn riċerka li għamlet il-kumpanija

esponenti mhijiex la direttur, la azzjonista, la segretarja, la rappreżentanta

ġudizzjarja jew legali tal-kumpanija konvenuta Fahrenheit Freigħt Forwarders

11. għalhekk il-kumpanija konvenuta Fahrenhiet Freigħt Forwarders Co Ltd u Elaine

Ellul Lanfranco Sestito, jew min minnhom, ħadu pussess fiżiku ta' l-oġġetti maqbuda u

elevati permezz tal-mandat ta' qbid kawtelatorju ġja imsemmi u b'hekk – skond

il-liġi – assumew, huma

ir-responsabilita` għall-

preservazzjoni xierqa ta' dawn l-oġġetti;

12. b'dan kollu il-kumpanija esponenti ġiet imwaqqfa ħesrem milli topera b'danni

inġenti sostanzjali u kien għalhekk u f'tentattiv illi tkun tista terġa tibda bl-operat

tagħha illi nhar it-22 ta' Marzu 2011 hija ippresentat ir-rikors bin-numru

293/2011/CFS fl-ismijiet Alfa Company Limited vs Market Handle Limited u

senjatament sabiex il-mandat ta' qbid kawtelatorju sufferit jiġi revokat in parte

peress illi l-oġġetti maqbuda – ad eskluzjoni ta' dawk l-oġġetti mibjugħa mil-

kumpanija konvenuta Alfa Company Limited - kienu meħtieġa għat-tagħlim jew

l-eżerċizzju ta' xi xjenza jew ta' xi arti tad-debitur skond ma jiddisponi l-artikolu

293 tal-kap 12 tal-Liġjiet ta' Malta u illi fiċ-ċirkostanzi u anke peress illi l-

pretensjoni tal-kumpanija konvenuta Alfa Company Limited kienet aktar milli

kawtelata, ma kienx raġonevoli illi fiċ-ċirkostanzi il-mandat ta' qbid imsemmi

jinżamm fis-seħħ fl-intier;

13. sussegwentement tul il-mori tas-smiegħ tal-kawża u tar-rikors imsemmi fil-

paragrafu preċedent, waqt l-udjenza ta' nhar l-14 ta' Ġunju 2011, il-kumpanija

esponenti u l-kumpanija konvenuta Alfa Company Limited laħqu ftehim illi l-

kumpanija konvenuta Alfa Company Limited tieħu lura l-oġġetti mibjugħa lil-

kumpanija esponenti għas-saldu tal-pretensjonijiet tagħha u tieħu xi għamara oħra

sabiex tagħmel tajjeb għall-ispejjeż inkorsi minnha filwaqt illi l-appart l-ieħor

inkluż dak elettroniku u l-kompjuters illi kien fihom informazzjoni vitali għall-

operat tal-kumpanija esponenti jittieħdu lura mill-istess kumpanija esponenti;

14. meta r-rappreżentanti tal-kumpanija esponenti u r-rappreżentanti tal-kumpanija

konvenuta Alfa Company Limited marru għand ir-rappreżentanti tal-kumpanija

Fahrenheit Freight Forwarders Co Limited u għand il-konvenuta Elaine Ellul Lanfranco

Sestito, huma ġew infurmati illi l-oġġetti maqbuda ma inżammewx ġol-fond,

Begonia Stores, Triq il-Pitkali, Attard iżda ittieħdu ġewwa container ġo sit f'Has

Sabtan, Bubaqra, Iż-Żurrieq;

15. meta l-kontendenti marru f'dan is-sit f'Has Sabtan, Bubaqra, Iż-Żurrieq huma sabu is-

siġilli tal-container maqtugħin u l-oġġetti kollha mobbli illi kellhom jiġu rilaxxati

lill-kumpanija esponenti, fosthom l-apparat elettroniku, kompjuters u servers illi

kellhom databases ta' informazzjoni vitali għall-operat tal-kumpanija esponenti

kienu neqsin jew ġew misruqa filwaqt illi l-oġġetti mobbli illi kellhom jiġu

rilaxxati lill-kumpanija konvenuta Alfa Company Limited kienu għadhom hemm

għalkemm daneġġjati, dwar dan l-akkadut saret wkoll inkjesta maġisterjali;

16. in vista ta' dana kollu, il-kumpanija konvenuta Fahrenheit Freigħt Forwarders Co

Limited u l-konvenuta l-oħra Elaine Sant Galea, jew minn minnhom, bħala

kunsinnatarju illi kienu ħadu l-pussess fiżiku ta' l-oġġetti maqbuda, naqsu milli

josservaw l-obbligi imposti fuqhom skond il-liġi u għalhekk huma passibbli għad-

danni ikkaġunati lill-kumpanija esponenti u l-imgħaxijiet.

Naturalment dawn id-

danni għandhom jinkludu, fost affarijiet oħra, mhux biss il-valur ta' l-oġġetti illi

ġew nieqsa iżda wkoll il-valur tax-xogħol sabiex inġabret l-informazzjoni kollha

kontenuta fuq l-apparat elettroniku u l-kompjuters kif wkoll it-telf ta' xogħol u

Madanakollu, meta ġew interpellati jersqu għal-likwidazzjoni u ħlas ta'

danni ikkaġunati lill-kumpanija esponenti, dawn il-konvenuti mhux biss baqgħu

inadempjenti iżda saħansitra ċahdu illi b'xi mod huma passibbli għad-danni;

17. anke l-kumpanija konvenuta l-oħra Alfa Company Limited hija responsabbli

għad-danni fil-konfront tal-kumpanija esponenti u dana peress illi – fost raġunijiet

oħra – hija inkarigat bħala kunsinnatarju persuna mhux ta' ħila u di piu esegwiet

mandat ta' qbid kawtelatorju fuq oġġetti mhux suġġetti għal qbid skond il-liġi u

peress illi l-elevazzjoni tal-oġġetti kollha minn ġewwa l-uffiċċju li kienet qegħda

topera l-kumpanija esponenti sar b'malizja u bħala manuvra ta' arm twisting;

Talbet illi dina l-Onorabbli Qorti jgħoġobha:

tiddeċiedi

l-kumpanija konvenuta Fahrenheit Freigħt

Forwarders Co Ltd u l-konvenuta Elaine Ellul Lanfranco Sestito, jew min minnhom, huma

responsabbli għad-danni kollha illi ġew ikkaġunati lill-kumpanija esponenti

meta huma naqsu mill-obbligu tagħhom ta' kunsinnatarju għal ħarsien u

żamma tajba ta' l-oġġetti maqbuda u elevati;

2. tillikwida d-danni sofferti mill-kumpanija esponenti minħabba l-imsemmi aġir

tal-kumpanija konvenuta u l-konvenuta Elaine Ellul Lanfranco Sestito;

3. tikkundanna lill-imsemmija kumpanija konvenuta u lill-konvenuta Elaine Ellul Lanfranco

Sestito iħallsu d-danni hekk likwidati, flimkien ma l-imgħaxijiet legali, fuq l-

istess, lill-kumpanija esponenti;

4. tiddikjara u tiddeċiedi illi bil-ħruġ tal-mandat ta' qbid kawtelatorju bin-numru

1674/2010 mill-kumpanija konvenuta Alfa Co Ltd kontra l-kumpanija

esponenti u jew il-mod abbużiv, illegali u malizzjuż illi bih ġie esegwit, kif

wkoll bil-fatt illi l-istess kumpanija konvenuta Alfa Co Ltd inkarigat bħala

kunsinnatarju persuna mhux ta' ħila, il-kumpanija konvenuta Alfa Co Ltd

ikkaġunat danni lill-kumpanija esponenti; tillikwida l-imsemmija danni u

tikkundanna lill-kumpanija konvenuta Alfa Co Ltd tħallas lill-kumpanija

esponenti is-somma hekk likwidata in linea ta' danni;

Rat ir-Risposta Ġuramentata ta' Alpha Company Limited1;

Rat ir-Risposta Ġuramentata ta' l-intimati l-oħrajn2 fejn eċcepew illi:

1. m'humiex responsabbli għal-azzjonijiet ta' terzi ignoti li sgassaw is-siġilli tal-

Qorti u serqu xi oġġetti minn ġol-container de quo.

Il-kunsinnatarju għadu

responsabbilita` ta' bonus paterfamilias liema responsabbilita` ma twassalx biex

hu jassigura li terzi ma jisirquħx;

Alfa Trading Limited ħarġet mandat ta' qbid kontra Market Handle Limited fl-

ammont ta' madwar €39,000.

Is-soċjeta` intimata ġiet appuntata kunsinnatarja

wara l-mandat.

Irriżulta illi l-marixxal tal-Qorti li esegwixxa l-mandat, qabad

oġġetti ta' valur aktar minn dawk indikat fis-sekwestru.

Jingħad għal kull buon fini illi l-marixxal tal-Qorti jidher li għamel żewġ

skorrettezzi meta esegwixxa l-mandat:

a. Illi eċċeda serjament, jekk dak allegat minn Market Handle Limited għandu xi

sembjanza ta' verita`, il-valur mitlub fil-mandat.

b. Illi mar kontra l-liġi, artikolu 293(B) tal-Kodiċi tal-Organizzazzjoni u

Proċedura Ċivili, res applikabbli l-artikolu 846(3), meta eleva oġġetti

neċessarji għal professjoni tad-debitur.

Il-liġi titkellem dwar dokumenti u

kotba li llum jiġu estiżi loġikament għal dokumenti eletroniċi.

Għal dawn l-iskorrettezzi ma għandhomx ibatu l-intimati.

It-trailer kontenenti l-oġġetti maqbuda kellu jitqiegħed post ieħor minħabba li l-

MEPA irtirat outline development permit fuq il-fond fejn kien it-trailer u allura

dan kellu jitmexxa f'post ieħor fejn trailers oħra.

Terzi mhux magħrufa sgassaw dan it-trailer bis-siġill tal-Qorti u serqu minnu

diversi oġġetti.

Dan huwa kkonfermat minn inkjesta maġisterjali.

Illi r-

responsabbilita` tas-soċjeta` intimata hi dik ta' bonus paterfamilias, li ma

testendix għal assikurazzjoni li terzi ma jaqtgħux is-siġill tal-Qorti u jisirqu xi

oġġetti.

Għalhekk l-intimati ma għandhomx ebda responsabbilita għall-akkadut.

Bla preġudizzju għal kull ċaħda ta' responsabbilita` jiġi eċċepit illi l-valur pretiż

mis-soċjeta` rikorrenti almenu kif jirriżulta fil-mandat 1006/11 hu lampantement

esaġerat.

Is-soċjeta` rikorrenti stqarret li naqsulha oġġetti tal-valur attwali ta'

madwar €40,000 iżda għamlet mandat kontra is-soċjeta` rikorrenti għal ammont

ta' €450,000 billi qed tippretendi li tilfet xi xogħol u informazzjoni li kellha fuq

il-kompjuters misruqa,

Illi tali pretensjoni hi inveritiera u rriżorja.

Dan peress illi:

a. Is-soċjeta` rikorrenti jidher li baqgħet taħdem wara id-data tal-elevazzjoni, u dan

juri li mhux veru li tilfet xi informazzjoni.

b. Illi is-soċjeta` rikorrenti lanqas biss kellha biex tħallas lil min isupliha bl-għamara

tal-uffiċċju, aħseb u ara kemm kellha informazzjoni ta' klijenti ta' valur tant

inġenti.

c. Illi is-soċjeta` rikorrenti kienet ilha li bdiet taħdem ftit xhur biss u mhux

verosimili li kellha xi volum ta' xogħol.

d. Illi bonus paterfamilias mhux biss iżomm backup tal-informazzjoni kollha fuq il-

kompjuters kif suppost imma wkoll iżomm tali backup f'post sikur u mhux fuq il-

post tax-xogħol.

Illi għalhekk żgur illi is-soċjeta` kellha backup ta' kull

dokument fil-kompjuters, u jekk le hemm kontributorjeta assoluta fin-negligenza

tal-istess soċjeta` għal kwalunkwe Danni.

e. Illi l-ammont mitlub hu irriżorju u jidher li l-awment esponenzjali qed isir

Illi tali mandat ta' sekwestru ikkaġuna danni serji lis-soċjeta` intimata u qiegħed

jipperikola li din ma tistax tkompli bl-attivita` tagħha u ser titlef klienti u jkollha

tiddikjara għexieren ta' impjegati bħala redundant u is-soċjeta` intimata diġa` ppreżentat

ċitazzjoni għad-danni kontra is-soċjeta` rikorrenti.

Kwantu għal eċċipjenti Elaine Caruana Melbourne din ma hijiex rappreżentanti tas-

soċjeta` intimata imma sempliċiment tiddeputizza għal Managing Director tas-

soċjeta` meta dan ma jkunx presenti, Għalhekk hija ma għandha ebda

responsabbilita f'din il-materja.

Rat ir-rikors tal-attriċi tal-15 ta' Settembru 2011 li permezz tiegħu talbet it-tneħħija mill-

atti tal-kawża tat-Tweġiba Maħlufa mressqa mill-konvenuti Fahrenheit u Sant Galea fit-

13 ta' Settembru 2011;

Rat id-Digriet tagħha tat-12 ta' Jannar 20123 li permezz tiegħu ċaħdet it-talba msemmija;

Rat illi fil-mori tal-kawża, il-kumpanija attriċi permezz ta' nota ta' ċessjoni4 ċediet il-

kawża fil-konfront tal-kumpanija konvenuta Fahrenheit Freight Forwarders Co.Limited u

l-konvenuta Eliane Caruana Melbourne u b'hekk ċediet l-ewwel tlett talbiet tagħha kif ukoll dik il-

parti tar-raba' talba illi għandha x'taqsam mal-ħatra tal-kumpanija konvenuta Fahrenheit

Freight Forwarders Co. Limited da parti tal-kumpanija konvenuta Alfa Company Limited u l-espletar tal-istess inkarigu.

Iktar tard il-kumpanija attriċi ċediet ukoll5 dik il-parti tar-

raba talba illi permezz tagħha dina l-Qorti kienet intalbet tillikwida d-danni u

tikkundanna lil-kumpanija konvenuta Alfa Company Limited tħallas tali danni;

Semgħet ix-xhieda bil-ġurament;

Rat id-dokumenti kollha esebiti, l-atti kollha tal-każ;

Rat in-nota ta' sottomissjonijiet tal-kumpanija attriċi Market Handle Limited datata 15 ta'

Rat in-nota ta' sottomissjonijiet responsiva ta' Alfa Trading Company Limited datata 31

Mejju 2018;

Ikkunsidrat:

Illi din il-kawża sfat quddiem din il-Qorti peress illi fid-29 ta' Ottubru, 2010, il-

kumpanija konvenuta Alfa Company Limited talbet u kisbet il-ħruġ tal-Mandat ta' Qbid

kawtelatorju (1674/2010) kontra l-kumpanija attriċi Market Handle Limited għas-somma

ta' tmienja u tletin Ewro, seba' mija u erbgħa u sittin Ewro u tnejn u ħamsin ċentezmu

(€38,764.52) wara li l-kumpanija attriċi xtrat xi mobbli u oġġetti oħra għall-uffiċċju

tagħha mingħand l-istess Alfa Company Limited iżda ma kinitx ħallset dak kollu dovut

minnha u kien baqa' xi bilanċ pendenti fuq l-imsemmija mobbli.

Sussegwentament għal

dan il-mandat, il-kumpanija konvenuta Alfa Company Limited fis-16 ta' Novembru 2010

(1183/2010) fetħet kawża bil-giljottina (1183/2010CFS) fejn talbet il-kanonizzazzjoni

Illi fis-16 ta' Dicembru 2010 permezz tal-Marixxall tal-Qorti, gie eżegwit il-mandat ta'

qbid kawtelatorju suriferit u kienet saret lista tal-oġġetti li jinsabu fl-uffiċċju tal-attriċi

iżda l-elevazzjoni ma seħħitx dakinhar għaliex Alfa Company Limited ddeċidiet illi ttihom chance sabiex jirregolaw ruhom6.

Għalhekk dak inhar kienet saret biss l-elenku

tal-oġġetti li jinsabu fl-uffiċċju tal-attriċi u li eventwalment kienu se jiġu elevati qabel ma

l-konvenuta Alfa iddeċidiet illi tagħti ftit aktar żmien lil attriċi sabiex tħallas dak li hu

dovut minnha.

F'din il-lista kien hemm elenkati ukoll l-kompjuters u t-tagħmir

Illi fid-19 ta' Jannar 2011 waqt l-ewwel udjenza tal-kawża 1183/2010, il-Qorti

ppermettiet lil Market Handle tippreżenta t-tweġibha tagħha sabiex tikkontesta l-

proċedura tal-giljottina.

L-għada, il-kumpanija konvenuta eżegwiet il-mandat ta' qbid

kawtelatorju u elevat l-oġġetti kollha li kienu jinstabu fl-uffiċċju tal-attriċi inkluż il-

kompjuters u servers li kellhom l-informazzjoni kollha bżonnjuża għal-kumpanija u li l- attriċi kellha bżonn biex tkompli topera, għajr għal xi bozoz imwaħħlin mas-saqaf7.

L-

oġġetti maqbuda kellhom jinżammu mill-kumpanija Fahrenheit Freigħt Forwarders

Co.Limited ġewwa fond f'H'Attard;

Illi l-attriċi issostni illi l-elevazzjoni tal-oġġetti permezz tal-mandat ta' Qbid kawtelatorju

sar b'mod abbużiv, illegali u malizzjuż u dan għaliex l-elevazzjoni saret bħal att ta'

ritaljazzjoni wara li ġurnata qabel l-elevezzjoni, l-attriċi ingħatat il-fakulta li tikkontesta

l-kawża mibdija min Alfa permezz ta' proċedura bil-giljottina.

Kien propju għalhekk illi

l-attriċi fethet din il-kawża.

L-attriċi tkompli tgħid illi hija ġja`b kienet ħallset in parti tal-

oġġetti illi kienet xtrat minngħand Alfa iżda xorta waħda ġew elevati l-oġġetti kollha li

kienu fl-uffiċċju tal-attriċi inklużi dawk illi ma kienux ġew mixtrija mingħand Alfa

għaliex ġew elevati kompjuters, servers u tagħmir elettroniku illi kienu jservu bħala

għodda għax-xogħol tal-attriċi.

Konsegwenza t'hekk, l-attriċi tilfet l-uffiċċju li kienet

kriet u l-impjegati tagħha u ma setgħetx tkompli topera fil-qasam tagħha;

Illi għalhekk fit-22 ta Marzu 2011 u cioe' xaharejn wara li seħħet l-elevazzjoni tal- mobbli, permezz ta' rikors (293/2011/CFS)8 fil-kawża Alfa Company Limited vs Market

Handel Limited, l-attriċi tablet lil Qorti sabiex il-mandat ta' qbid kawtelatorju su riferit,

jiġi revokat in parti għal dawk il-mobbli li ma kienux mixtrija mingħand il-konvenuta ai

termini tal-Artiklu 293 (b) ta-Kap 12.

Apparti minn hekk, l-attriċi irribadiet illi t-talba ta'

Alfa Company Limited diġa` kienet ikkawtelata peress illi kien sar ħlas akkont u

għalhekk il-mandat ma kellux jibqa' in seħħ fl-intier tiegħu ai termini tal-Artikolu

Il-kumpanija konvenuta Alfa Company Limited assenjat il-ħtija lil Marixxall tal-

Qorti u qalet illi kienu ġew elevati oġġetti neċessarji għal-professjoni tad-debitur u li l-

Marixxall tal-Qorti eċċeda serjament il-valur mitlub fil-mandat;

Illi fil-mori ta' dan ir-rikors, il-partijiet laħqu ftehim fis-sens illi Alfa Company Limited

kellha tieħu lura dawk l-oġġetti kollha illi biegħet lil attriċi u ma jittiehidx in

konsiderazzjoni illi diġa` kienet irċiviet ħlas akkont.

L-attriċi kellha tagħmel tajjeb għal-

ispejjeż jew bi flus jew billi Alfa Company Limited tieħu għamara żejda oltre' dak illi

kienet biegħet lil attriċi.

Infatti kien sar verbal f'dan is-sens fis-seduta tal-14 ta' Gunju 2011.9 Wara dan il-ftheim, din il-kawża kienet tħalliet għaċ-ċessjoni skond l-imsemmi

verbal u l-attriċi kienet ċediet l-imsemmi rikors ta' revoka in parti tal-mandat ta' qbid kawtelatorju.10 Il-konvenuta Alfa kellha tirtira l-oġġetti mifthema mingħand il-

Illi l-kumpanija Fahrenheight Freigħt Forwarders Co.Limited li kienet il-kunsinnatarju

ċaqalqet l-oġġetti li kienu ġew elevati permezz tal-mandat ta' qbid kawtelatorju minn

ġewwa H'Attard għal ġo trailer ġewwa sit f'Has Saptan f'Ħal Il-Gżira mingħjar ebda

awtorizzazzjoni tal-Qorti.

Eventwalment l-oġġetti ġew misruqa għajr għal dawk l-oġġetti

Kunsiderazzjonijiet

Illi m'hemm l-ebda kontestazzjoni illi l-oġġetti kollha illi kienu jinsabu fl-uffiċċju tal-

attriċi ġew elevati inkluż kompjuters u tagħmir iehor li kienu jservu sabiex l-istess

Illi l-kumpanija attriċi issostni illi l-mandat de quo ġie eżegwit b'mod abbużiv, illegali u

malizzjuż għal żewġt raġunijiet:

(i) L-elevazzjoni saret bħala att ta' ritaljazzjoni minħabba l-fatt illi l-kumpanija attriċi

ingħatat il-fakulta li tikkontesta l-kawża mibdija kontra tagħha permezz tal-proċedura ta'

giljottina minn kumpanija konvenuta Alfa Company Limited.

Apparti minn hekk il-

kumpanija konvenuta kienet tħallset gia in parti għal-oġġetti mibjugħa lil attriċi u meta

eżegwit il-mandat ta' qbid kawtelatorju fuq l-oġġetti mobbli kollha juri li l-mandat ġie

maħruġ u eżegwit b'mod abbużiv, illegali u malizzjuż.

(ii) Il-kumpanija konvenuta Alfa elevat l-oġġetti kollha tal-attriċi bi ksur tal-Artikolu 293

tal-Kap 12 tal-Ligijiet ta' Malta;

III (i) Abbuż tad-dritt

Illi s-soċjeta` attriċi qiegħdha titlob lil din il-Qorti biex tordna lis-soċjeta` konvenuta

tħallas danni allegatament sofferti mill-attriċi bħala konsegwenza li l-konvenuta għażlet

li teżerċita d-dritt tagħha li titlob u tiskeb il-ħruġ ta' mandat ta' qbid.

Issa huwa prinċipju

sagrosant li min juża' dritt li għandu, qatt ma jista' jkun passibbli għad-danni li jista'

jikkawża fl-eżercizzju tad-dritt tieghu: qui suo iure utitur non videtur damnum facere.

L-

attriċi pero' qegħda tistieden lil din il-Qorti biex tapplika t-teorija opposta għal din l-

aforiżma, ċjoe` dik ferm dibattuta tal-abbuż tad-dritt, li skontha li l-ebda dritt mogħti mil-

liġi ma huwa assolut imma ċirkoskritt b'diversi modi kemm socjali kif ukoll morali.

Jingħad minn uħud li dritt eżerċitat barra mill-konfini ta' dawn il-parametri isir abbuż u

Illi filwaqt li l-aforiżma li għadha kif issemmiet għandha għeruq antiki u stabbiliti, il-

formula abbuż tad-dritt fl-esperjenza kontinentali għandha ħajja relattivament ferm

qasira ta' inqas minn seklu.

Sa minn meta tfaċċat, kellha rejazzjonijiet mill-aktar varjati:

kien hemm min eżaltaha b'toni mistiċi; u kien hemm oħrajn li kkritikawha bl-iktar mod

aħrax b'espressjonijiet ta' preokkupazzjoni u ta' biża'.

Kultant din il-formola dehret il-

mezz l-iktar sod u orginali biex jiġi miksub kriterju tal-leġittimita` formali tal-atti umani;

drabi oħra dehret bhala t-theddida l-iktar perikoluża għaċ-ċertezza tal-ligi;

responsabilita'.

Illi d-dottrina li tiċħad il-problema "ġuridika" tal-abbuż tinsisti fuq l-inkompatibilita` taż-

żewġ espressjonijiet "abbuż" u "dritt" li jinstabu flimkien fil-formola "abbuż tad-dritt";

tiċħad is-sitwazzjoni ta' "konflitt ta' drittijiet" li hija l-bażi tal-premessa tal-abbuż; u tara

kontradizzjoni loġika insuperabbli fi-pretiża "relattivita` tad-drittijiet" (Attard Williams,

Tabilħaqq, l-abbuż tad-dritt

huwa fenominu socjali, imma skond l-istess duttrina, dan definittivament ma jappartjenix

għar-realta` ġuridika pożittiva;

Illi l-kunċett ta' abbuż tad-dritt twieled fl-ambitu tar-reġim liberali tas-seklu dsatax.

Fil-

kodiċijiet tal-Ewropa kontenentali, il-kodiċijiet tad-dritt privat li saru wara l-kodiċi ta'

Napuljun (l-ewwel fosthom il-kodiċi Tedesk u l-kodiċi Svizzeru) introduċew id-divjet

espress ma jeżistix fil-kodiċijiet ta' Napuljun u tal-ewwel kodiċi tal-proċedura tal-Italja

fejn ir-reviżjoni tal-kunċett tad-dritt soġġettiv u l-iżvilupp tal-kunċett ta' abbuż tad-dritt

huma r-riżultat ta' proċess kritiku esegwit min-naħa ta' ġewwa tas-sistema mill-prattika

u mid-dottrina.

Fil-Kodiċi Ċivili Malti, insibu dan il-kunċett b'mod espress fl-artiklu

1030 tieghu: kull min jaghmel użu ta' jedd tiegħu fil-qies li jmiss ma jweġibx għall-ħsara

li tiġri b'dan l-użu.

conditor tal-Kodiċi Ċivili, Ir-Rabat (Malta), ma jikxifx is-sors li fuqu bbaża din in-

l-eżekutat:

Illi l-Qrati tagħna ma sabux abbuż fil-fatt waħdu li l-mandat iħalli effetti drastiċi fuq

"Illi s-soċjet intimata ssostni li dan il-mandat qiegħed letteralment jaqtalha

saqajha u ma jippermettiliex li topera stante li ma tistax tħallas lill-impjegati

tagħha, l-kera għall-fond minn fejn topera u d-diversi spejjeż operattivi tagħha';

"Illi kieku s-soċjet intimata osservat l-obbligi tagħha ma kienx ikun hemm bżonn

li jinħareġ dan il-mandat, li wara kollox kellu jinħareġ għaliex l-esponent ma felaħx

aktar isofri preġudizzju, liema preġudizzju kkawżalu, u għadu qed jikkawżalu,

"Illi f'dan il-kuntest, il-Prim'Awla tal-Qorti Civili11 minnu li mandat ikollu effetti drastiċi u dan proprju għax il-Qorti "… ma tistax tinsa

kienet ferm ċara u saħqet li hu

għalkollox

li, sewwasew minħabba

l-effetti drastiċi

iseħħu

konsegwenzi kultant serji li jħallu l-effetti tagħhom fuq il-parti intimata.

Kemm hu

hekk, il-Qorti tifhem sewwa li r-rikorrent qiegħed iġarrab ħsara kontinwa bil-

Mandat fis-seħħ ma' kull jum li jgħaddi.

Din il-ħsara ma tistax madankollu tkun ir-

raġuni biex il-Mandat jitneħħa.

Kieku l-liġi kellha titfisser b'dan il-mod, l-ebda

Mandat effettiv ma jibqa' fis-seħħ ladarba jiġi muri li l-parti intimata f'dak il-

Mandat tkun qiegħda tbati"12;

Illi f'tema ta' mandati kawtelatorji, il-ġurisprudenza tagħna identifikat l-abbuż f'każijiet

ta' mala fede, vessatorjeta` u negliġenza grossolana.

L-artiklu 836(9) tal-kodiċi

ritwali, introdott bl-emendi tal-1995, ikkodifika w applika l-prinċipji elenkati fil-

ġurisprudenza ta' qabel in materja, dwar l-eżerċitazzjoni ta' azzjoni ta' danni wara l-ħruġ

11 Prim'Awla tal-Qorti Ċivili, Tereza ‘Alamango Sestito vs. Desmond Stanley Eminyan, 29 ta' Lulju, 2005

Imħallef Lawrence Coleiro Grech

ta' mandat kawtelatorju, u minn ezami tal-istess raġunijiet hemm elenkati fl-istess

artikolu 836, fejn l-azzjoni in ġenerali tista' tirnexxi;

Illi l-pożizzjoni dwar kawża ta' danni b'konsegwenza diretta ta' ntavolar ta' rikors għall-

ħruġ ta' mandat kawtelatorju (f'dak il-każ mandat ta' inibizzjoni) kienet ġiet

ikkristallizzata saħansitra qabel l-emendi tal-1995 fil-kawża fl-ismijiet Jane Vassallo Grixti vs Nicholas Spiteri Cappello kif ġej :-

Huwa prinċipju fondamentali illi min jdritt li jispetta lilu ma jistax jitqies li f'dan

l-ezercizzju ikun responsabbli għall-hsara li bħala konsegwenza jista' jbati ħaddiehor, in

omaġġ għall-massima qui suo iure utitur, non videtur damnum facere, bil-konsegwenza

li d-dritt għar-rikors għall-protezzjoni tal-Qorti, huwa dritt li l-eżercizzju tiegħu miċ-

ċittadin m'għandu bl-ebda mod jiġi mxekkel.

Tali dritt m'għandux jigi abbużat.

ċ.

Il-fatt li t-talba ta' min ipprovoka l-proċeduri tiġi miċħuda mill-Qorti, bl-ebda

mod ma tfisser li bilfors sar abbuż mid-dritt li tiġi adita l-Qorti.

veru ukoll li l-liġi hija soġġetta għal diversi nterpretazzjonijiet li l-partijiet jafdaw fil-

ġudikant biex jinterpreta u jiddeċiedi dwarhom.

d. Tali abbuż jiġi riskontrat biss f'każijiet eċċezzjonali u dan kważi dejjem f'kazijiet ta' vessatorjeta`15 li tkun ġejja mil-mala fede jew dolo jew għallinqas negliġenza gravament kolpuża16, fejn min ikun adixxa lill-Qorti għall-ħruġ ta' tali mandat

kawtelatorju jkun ibbażah fuq ċirkostanzi manifestament "priva di qualsiasi fondamento

13 Prim'Awla, 10.01.1992, per Cipriott J.Prospero Saliba 14 Demajo v Page – 24.01.1895 Prim'Awla, Kollez.

Illi fost raġunijiet oħrajn li jelenka l-Artiklu 836(9) hemm dik li "(d)… t-talba tar-

rikorrent tkun waħda li ssir b'malizzja, tkun frivola jew vessatorja".

Ċirkostanzi dawn li

huma kwistjoni ta' fatt li jrid jiġi evaluwat skont iċ-ċirkostanzi partikolari ta' kull każ;

Illi l-Qrati tagħna qiesu bħala abbuż meta mandat kawtelatorju jintalab mhux biex jiġi

kkawtelat dritt, imma sempliċiment bħala rikatt biex l-eżekutat iċedi għar-rieda tal-

eżekutant taħt il-piż li jġib miegħu il-mandat: "Ir-rabta ta' Mandat ta' Inibizzjoni

m'għandhiex tintuża bħala arma ta' theddid jew ġegħiel (arm twisting) lill-parti intimata

li, jew tagħmel dak li tixtieq il-parti rikorrenti jew ma tagħmel xejn.

B'dan il-mod, il-

Mandat ma jibqax għodda li tħares il-jedd prima facie tal-parti rikorrenti, imma ssir

sarima li żżomm lill-parti intimata milli tgawdi l-jeddijiet tagħha.

Il-Qorti hi tal-fehma li qatt ma kienet ir-rieda tal-liġi li l-Mandat ta' Inibizzjoni jinbidel f'arma bħal din."19 Fi

kliem ieħor, ħadd ma jista' jeżerċita dritt b'kuntrast mal-iskop li għalih ikun twaqqaf

mil-leġislatur;

Illi forma oħra t'abbuż fl-eżerċizzju tal-atti kawtelatorji ġie identifikat mid-duttrina Taljana20 meta l-mandat ikun sar speċifikament u esklussivament bl-iskop li jagħmel ħsara lill-eżekutat mingħajr ma jkun sejjer jieħu l-ebda vantaġġ u l-ebda utilita` konkreta;

Illi huwa proprju dan li qiegħed isostni s-soċjeta` attriċi fin-nota ta' sottomissjonijiet

tagħha.

B'danakollu, ma jirriżultax li ressqet provi konvinċenti in sostenn ta' din l-

allegazzjoni.

Ma jirriżultax li s-soċjeta` konvenuta ma kellhiex ħtieġa li tikkawtela l-

kreditu tagħha permezz tal-ħruġ tal-mandat in kwistjoni; anzi għall-kuntrarju ċ-

ċirkostanzi finanzjarji prekarji li jidher li s-soċjeta` attriċi sabet ruħha fihom kienu altru

milli jiġġustifikaw il-biża' li l-kreditu in kwistjoni kien fil-periklu li jiġi eluż;

VI paġna 560.

19 Avukat Dr John Mula vs. Direttur tal-Kuntratti, P.A., 18.07.2008.

Illi għall-kuntrarju jidher li fl-eżekuzzjoni tal-mandat in kwistjoni, is-soċjeta` konvenuta

Alfa Company Limited imxiet b'kawtela u prudenza.

Fis-16 ta' Dicembru 2010 tat

opportunita` oħra biex jintlaħaq ftehim mal-attriċi u għalhekk ma saritx mill-ewwel l-

elevazzjoni tal-oġġetti suġġetti għal-mandat ta' qbid kawtelatorju.

Kieku l-uniku oġġettiv

tagħha kien li tpoġġi lill-attriċi fi stat li ma setgħetx topera aktar kienet televa l-oġġetti

dak inhar stess kif kellha kull dritt li tagħmel;

III (ii) Ksur tal-Artikolu 293 tal-Kap 12 tal-Ligijiet ta' Malta

Illi skont dan l-Artiklu, mhumiex soġġetti għal-qbid il-magni u l-għodda meħtieġa għat-

tagħlim jew l-eżerċizzju ta' xi xjenza jew xi arti tad-debitur.

Illi a min jinnota illi f'Diċembru 2010 kien hemm lista sħiħa mhejjija mill-Marixxall tal-

Qorti meta ġie eżegwit il-mandat tal-Qbid kawtelatorju li kienet tinkludi l-kompjuters u t-

tagħmir li l-attriċi kellha bżonn għal-prosegwiment tax-xogħol tagħha.

L-attriċi fl-ebda

mument ma nterpellat illi dawn l-oġġetti huma bżonjużi għax-xogħol tagħha.

l-elevazzjoni,

l-attriċi baqgħet siekta ukoll dwar

t-tagħmir

ellettroniku li kellha bżonn.

L-elevazzjoni saret fl-20 ta' Jannar 2011 u r-rikors biex il-

mandat jiġi revokat in parti sar fit-22 ta' Marzu 2011 u cioe xahrejn wara li saret l-

elevazzjoni tal-oġġetti.

Irid jingħad ukoll illi l-attriċi kienet ċediet tali rikors għax kien

intlaħaq ftehim bejn il-partijiet;

III(ii)(a) testi tal-liġi preżenti u ta'qabel

Illi Artiklu 293(1) tal-kodiċi ritwali jagħti lista ta' oġġetti li ma jistgħux ikunu soġġetti

għal qbid, fosthom:

"(d) il-magni u l-għodda meħtieġa għat-tagħlim jew l-eżerċizzju ta' xi xjenza jew

ta' xi arti tad-debitur, tal-konjuġi tiegħu jew tat-tfal tiegħu;

"(e) il-bhejjem u l-għodod meħtieġa għall-biedja u xi frott kemm jekk imqaċċta

jew mhux imqaċċta mill-art";

L-artiklu msemmi ġie emendat diversi drabi, iżda l-parti korrispondenti tiegħu baqgħet sostanzjalment l-istess21 u kienet taqra hekk:

Din in-norma proċedurali għandha l-għeruq tagħha fil-leġislazzjoni anterjuri22:

III (ii)(b): it-test preżenti huwa iktar restrittiv minn dak tal-ligi anterjuri

Illi l-imħallef Paolo Pelinku, f'sentenza antika23, josserva li d-disposizzjoni fil-liġi l-

ġdida hija iktar ristrettiva minn dik tal-liġi l-antika: "Il Codice vigente nel succitato

Għall-eżattezza, filwaqt li l-liġi l-antika kienet tirreferi

għal arti e mestieri l-liġi l-ġdida tirreferi għal scienze u arti;

III(ii)(ċ): l-eżenzjonijiet mill-qbid huma eċċezzjonali u allura għandhom jiġu

nterpretati b'mod restrittiv u litterali

Il-prinċipju tal-

331 tal-Ordinanza VI.1855 22 Kodiċi Grech Mizzi Guntrip, para XXIV, L-Imsida.

interpretazzjoni restrittiva kien applikabbli anke għal-liġi l-antika.

ġudikanti ta' allura bdew jestendu s-sinifikat ta' dawn il-kliem, Paceville, San Ġiljan ħareġ il- Bandu tas-26 ta' Settembru 178726 li bih ilmenta minn din l-interpretazzjoni estensiva, u ordna li l-liġi tiġi applikata letteralment, bla estensjoni".27 "Trattandosi ta' privileġġ, hu

obbligu tat-tribunal li japplika l-liġi fis-sens letterali, b'effett restrittiv (Preca Trapani, Borg Padovani Ginies

vs. Barbara 21 ta' Frar 1896, Vol XV, p.403);

Illi kif tajjeb inghad fis-sentenza aktar ricenti fl-ismijiet Catherine Borg Cesareo pro et noe

v Direttur tas-Sigurta` Soċjali' deċiża nhar il-31 ta' Jannar 2001:

"Illi din il-Qorti tħoss li dan l-artikolu għandu jigi interpretat b'mod restrittiv.

jfissirx li ma jiġux kunsidrati ċ-ċirkostanzi kollha tal-każ u n-neċessitajiet għall-għixien

diċenti ta' dak li jkun.

Pero` jrid ikun hemm bilanċ bejn id-diffikultajiet tad-debitur u

min-naħa l-oħra li l-kreditur għandu jitħallas dak li hu dovut lilu, għaliex fin-nuqqas ta'

dan tkun qed isir nuqqas ta' ġustizzja kontra l-kreditur";

III(ii)(d): ma tistax issir estenzjoni tal-eżenzjonijiet abbażi tal-ekwita`

Illi l-eżenzjoni mill-qbid ma tistax tiġi estiża abbażi tal-kunsiderazzjoni li "l-ekwita` trid li jitħallew lil kull debitur il-mezzi biex jaqla' x'jiekol"28:

III(ii)(e): il-kelma 'arti' tkopri l-artiġġjanat (e.g. furnar, mastruxaxxa) iżda mhux

għal tipi ta' xogħol ieħor bħal kuċċier.

Illi b'applikazzjoni tal-interpretazzjoni restrittiva, l-imħallef Paolo Cachia Barbara kkonkluda li

(i) kuċċier ma kienx eżentat minn mandat ta' qbid, għax kien jeżerċita mestiere u mhux

arte u li (ii) żiemel, karozzin u l-aċċessorji tagħhom ma jistgħux jitqiesu bħala għodda:

Illi typewriter, skrivanija, pultruna tal-iskrivanija, electric table lamp, xkafef għall-

kampjunarji ta' commission agent setgħu jiġu maqbuda, għaliex "l-attur la huwa xjenzjat u lanqas artista, u wisq improprjament ġew imsejjħin strumenti l-oġġetti fuq indikati."31

Illi kif ġie deċiż mill-Prim'Awla tal-Qorti Civili fil-kawza fl-ismijiet 'Busuttil Stevens vs

Vassallo Grixti', deciza fis-7 ta' Marzu 1951, "il-kelma arti użata fil-liġi ma tikkomprendix biss

l-arti liberali u dawk li jissejħu belle arti' imma anke l-arti mekkaniċi u industrijali u

għalhekk hu protett b'dik id-disposizjoni (ġja` artikolu 304) tant l- artista' kemm l-

artiġjan'.

L-oġġetti esklużi jridu jkunu skond ma qalet l-Onorabbli Qorti tal-Kummerċ

fil-kawza Fino vs Grech Mizzi' deċiż fit-12 ta' Dicembru 1938 mhux biss konnessi man-

negozju tad-debitur izda jridu jkunu mezzi indispensabbli għall-għexien tad-debitur.

bażi ta' dawn il-prinċipji, l- istess Onorabbli Qorti tal-Kummerċ b'sentenza mogħtija fil-

11 ta' April 1986 fil-kawża fl-ismijiet Borg Cesareo vs Dare' kienet iddeċidiet li l-

għodda ta' mastrudaxxa ma jistgħux jinqabdu";

Illi skond il-Maltese – English Dictionary ta' Joseph Ripard il-kelma arti hija mfissra

bħala "art, skill, craftsmanship".

F'sentenza li ddeċiet li jaqgħu taħt l-eżenzjoni magna li

tagħġen u ħmar li jdawwarha, użati minn furnar, jaqgħu taħt l-eżenzjoni, intqal illi:

III(ii)(f): ma taqax taħt l-eżenzjoni attivita` kummerċjali

Illi din il-Qorti ippreseduta mill-kompjant Imħallef J.R. Azzopardi Arnaud, fis-sentenza fl-ismijiet

Limited' deċiża nhar it-12 ta' Lulju 2001 iddeċidiet li nħareġ validament mandat ta' qbid

fuq crane li kien meħtieġ għax-xogħol ta' soċjeta` ` kummerċjali li kienet tagħmel

xogħol ta' kostruzzjoni:

"Illi għalhekk il-konklużjoni logika tal-istess interpretazzjoni hija li dak li qed jiġi

protett huma dawk l-oġġetti neċessarji ghall-istruzzjoni u eżerċizzju tax-xjenza u

arti u mhux l-għodda anke jekk neċessarji għax-xogħol u għall-eżerċizzju tal-

kummerċ jew attivita` kummerċjali tad-debitur, f'dan il-każ kumpanija li hija

involuta f'xoghol jew produzzjoni tal-materjal għall-kostruzzjoni jew aċċessorju

għal tali attivita`.

"Illi ċertament li taħt dan l-aspett crane lanqas jikkwalifika bħala magna neċessarja

għall-ezercizzju tal-arti, iġġebbed kemm iġġebbed is-sinfikat tal-kelma arti".

Illi l-istess irraġunat din il-Qorti ippreseduta mill-Onor car Lorraine Schembri Debono Grech: -

"Tajjeb li jigi osservat li l-artikolu 293 gie sostitwit in toto bl-Att XII tas- sena

Illi fil-fehma ta' din il-Qorti, l-kliem "xjenza jew

arti", ma jistgħux jikkomprendu attivita` mprenditorjali."

III(ii)(ġ): tifsira tal-kliem magna u għodda

"Bil-kelma magna l-liġi ntendiet, kif ġie ritenut mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili

Yarovoy vs Leka Mercieca, 29 ta' Nov. 1886, u l-Qorti tal-Kummerċ Dante Scicluna Muscat v

Borg Debono Grech, 17 ta' Jannar 1929 – Vol XI, p. 204, u Vol.

Għaldaqstant, għar-raġunijiet premessi, din il-Qorti taqta' u tiddeċiedi r-rikors billi

tastjeni milli tieħu konjizzjoni tal-ewwel tlett talbiet u tiċħad ir-raba' talba tal-kumpanija

attriċi fil-konfront tas-soċjeta` konvenuta Alfa Company Limited biss kif limitata bin- nota tal-14 ta' Novembru 201335, tasjeni milli tieħu konjizzjoni tar-raba talba fejn din

hija kontra l-konvenuti l-oħrajn; bl-ispejjez kontra s-soċjeta` attriċi nklużi dawk tad-

digriet tal-12 ta' Jannar 2012.

34 Vincenzo Scott Galan v Emmanuela Del Priore 12.12.1952 Qorti tal-Appell XXXVI.i.365 35 fol 217


QORTI ĊIVILI (SEZZJONI FAMILJA) ONOR.IMHALLEF JACQUELINE ALKOUT ALMAGOUR GRIMA LL.D., LL.M. (IMLI) Seduta ta' nhar il-Gimgha 6 ta' Dicembru 2019

tal-Identita' Numru: 162789M) bhala

mandatarju specjali ghan-nom u

rapprezentanza ta' TSL

Cilia Tortell (Karta tal-Identita' Numru:

ghan-nom u rapprezentanza ta' MSL

Rat ir-rikors guramentat ta' L-Avukat Dr. David Cilia Tortell (Karta tal-Identita' Numru: 162789M)

bhala mandatarju specjali ghan-nom u rapprezentanza ta' TSL, datat 29 ta' Jannar 2019, a fol 1

et seqq., li jaqra hekk:

Illi hija zzewget lil MSL detentur tal-licenzja tas-Sewqan A Numru X fit-tletin (30)

ta' Lulju tas-sena elfejn u tlettax (2013) f'N il-G, kif jidher mill-att taz-zwieg G

numru E, hawn anness u mmarkat bhala DOK A.

Illi minn dan iz-zwieg ma twildux tfal.

Illi minhabba ragunijiet serji u ammissibbli mill-ligi, ir-relazzjoni bejn l-

imsemmija konjugi ntemmet, u l-partijiet ilhom de facto separati minn Dicembru

tas-sena elfejn u tlettax (2013) hekk kif inhu dokumentat fl-affidavit tal-esponenti

hawn anness u mmarkat Dok B.

Illi ftit wara iz-zwieg, u cioe' f'Dicembru tas-sena elfejn u tlettax (2013), MSL

mar jghix fl-A fejn atwalment ghadu jirrisjedi u jservi mal-Armata A.

Illi huwa qieghed f'relazzjoni ma' persuna ohra li minnha ghandu tifel.

l-esponenti marret tghix u ghadha tirrisjedi Malta u dan minn Dicembru tas-sena

elfejn u tlettax (2013), fejn kienet bdiet l-istudji taghha fl-Universita' ta' Malta.

Illi l-partijiet m'ghandhom l-eba propjeta' in kommun.

Illi ma fadal ebda pendenzi ohra bejn il-partijiet u l-anqas ma jezistu kwistjonijiet

Illi ma hemm ebda provvediment jew pretenzjoni ghall-manteniment bejn il-

partijiet.

Illi ma hemm l-ebda prospett ragonevoli ghar-rikonciljazzjoni bejn il-mizzewgin.

Illi ghalhekk il-kondizzjonijiet mahsuba fl-Artikolu 66B tal-Kapitolu 16 tal-

Ligijiet ta' Malta, huma sodisfatti, kif johrog car mill-anness Dok B, u fic-

cirkostanzi ghalhekk minkejja li mhux mehtiega medjazzjoni, fil-fatt saret

medjazzjoni u din l-Onorabbli Qorti awtorizzat din il-procedura, hekk kif

jirrizulta mill-anness digriet immarkat bhala DOK C.

Illi skont l-Artikolu 66N(1)(b) ta' Kaptiolu 16 tal-Ligijiet ta' Malta, l-esponenti

ilha tghix Malta b'mod permanenti minn Dicembru tal-elfejn u tlettax (2013) sad-

tal-lum u b'hekk

ilha mill-inqas residenti

Ghaldaqstant l-esponenti titlob bir-rispett illi a tenur tad-dispozizzjonijiet tal-

artikolu 66B, tal-Kapitolu 16 tal-Ligijiet ta' Malta, li dina l-Onorabbli QOrti

joghgobha, prevja s-smigh tal-partijiet kif mahsub fl-Artikolu 66C tal-Kapitolu 16

tal-Ligijiet ta' Malta, ukoll sabiex jigi stabbilit illi jezistu dawk il-kondizzjonijiet

mahsuba fl-imsemmi Artikolu 66B tal-Ligijiet ta' Malta:

Tippronunzja d-divorzju bejn il-partijiet kif mahsub fl-imsemmi Artikolu 66C tal-

Kapitolu 16 tal-Ligijiet ta' Malta;

Tordna lir-Registratur tal-Qrati u Tribunali Civili sabiex f'terminu ffissat minn

din l-Onorabbli Qorti, javza lid-Direttur tar-Registru Pubbliku bid-Divorzju tal-

partijiet biex dan jigi registrat fir-Registru Pubbliku ai termini tal-Artikolu 66A

tal-Kapitolu 16 tal-Ligijiet ta' Malta.

Bl-ispejjes kontra l-intimat li jibqa' ingunt ghas-subizzjoni.

Rat li l-atti tar-rikors promotur, d-digriet u tal-avviz tas-smiegh gew debitament notifikati skond

il-ligi;

Rat in-nota tal-intimat, datata 11 ta' Marzu 2019, a fol 16, li taqra hekk:

Li biha jammetti t-talbiet tar-rikorenti kif dedotti fir-rikors guramentat.

Rat id-digriet taghha tal-24 ta' Gunju 2019;

Rat id–dokumenti ezebiti u l-atti kollha tal-kawza;

Rat l-Artikoli 66A, 66B u 66C tal-Kapitolu 16 tal-Ligijiet ta' Malta;

Ikkonsidrat;

TSL xehdet permezz t'affidavit a fol 8 illi l-partijiet iccelebraw iz-zwieg taghhom fil-G fit-30 ta'

Spjegat illi dak iz-zmien ir-ragel taghha, li huwa suldat mal-armata tal-A, kien

stazzjonat il-G u li dak iz-zmien hija kienet diga residenti Malta.

Kompliet illi ftit wara z-zwieg

taghhom, r-ragel taghha mar lura l-A filwaqt illi hija regghet giet lura Malta f'Dicembru 2013

sabiex tkompli l-istudji taghha.

Qalet illi l-partijiet ilhom ghalhekk isseparati de facto sa minn

Dicembru 2013 u minn dak iz-zmien ghexu hajja separata peress illi t-tnejn jghixu f'pajjizi

differenti, u li m'hemm l-ebda tama li jirrikonciljaw.

Xehdet ukoll a fol 40 et seqq illi hija damet toqghod f'Malta mill-2012 sa Dicembru 2018 meta

kellha titlaq mill-pajjiz il-ghaliex l-kumpanija fejn kienet tahdem ghalqet u spiccat minghajr

impjieg.

Ikkonfermat li hija kienet toqghod ma' MB sa Dicembru 2018 u li r-residence card

Maltija taghha ghadha valida sall-llum.

MB xehed permezz t'affidavit a fol 37 illi huwa ilu jaf lill-attrici ghal dawn l-ahhar sentejn u nofs,

wara li kien iltaqa' maghha fl-ahhar tal-2016 meta hija kienet ghix Malta u tahdem fl-istess bini

Zied li dak iz-zmien l-attrici kienet bdiet tahdem ma' Quasar Limited.

illi l-attrici kienet tghix fl-istess appartament mieghu fl-indirizz Y mill-5 t'April 2018 sa'

Rat l-Artikoli 66A u 66B tal-Kapitolu 16 tal-Ligijiet ta' Malta fejn inghad:

(1) Kull wieħed u waħda mill-miżżewġin ikollu l-jedd illi jitlob id-divorzju

jew il-ħall taż-żwieġ skont kif inhu maħsub f'dan is-Sub-Titolu.

jkunx meħtieg illi qabel ma jiġi mitlub id-divorzju, il-miżżewġin ikunu

infirdu minn xulxin b'kuntratt jew b'sentenza. [...]

Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet li ġejjin ta' dan l-artikolu, id-divorzju

ma jistax jingħata ħlief b'talba ta' żewġ persuni miżżewġa flimkien jew

ta' waħda minnhom kontra l-oħra, u sakemm il-qorti tkun sodisfatta

(a) fid-data li jibdew il-proċeduri ta' divorzju, il-miżżewġin ikunu

għexu mhux flimkien għal perjodu ta', jew perjodi li jammontaw

għal, mill-inqas erba' snin matul

il-ħames snin minnufih

preċedenti, jew ikunu għaddew mill-inqas erba' snin mid-data tas-

separazzjoni legali; u

Ikkonsidrat;

miżżewġin; u

(b) ma hemm l-ebda prospett raġonevoli għal rikonċiljazzjoni bejn il-

(ċ) il-miżżewġin u kull wild tagħhom qed jirċievu manteniment

adegwat, fejn hu dovut, skont iċ-ċirkostanzi partikolari tagħhom, kif

hemm maħsub fl-artikolu 57:

Iżda l-miżżewġin jistgħu f'kull żmien jirrinunzjaw għad-dritt tagħhom ta'

Ikkonsidrat:

Il-Qorti tibda billi tirrileva illi ghalkemm proceduri ta' divorzju bejn partijiet illi jkunu ghadhom

m'humiex legalment isseparati ghandhom jigu inizjati permezz ta' rikors li bih ir-rikorrent jitlob

awtorizzazjoni sabiex jintavola proceduri ta' divorzju, l-attrici intavolat ittra ta' medjazzjoni u

Illi pero, peress illi jirrizulta illi f'din l-ittra hija talbet awtorizazzjoni sabiex

tipprocedi b'kawza ghal divorzju, u l-awtorizazzjoni effettivament inghatat minn din il-Qorti

diversament presjeduta, il-Qorti tqis illi n-nuqqas ta' aderenza tal-attrici mad-dettami tal-ligi hija

Il-Qorti rat illi mill-provi jirrizulta u mhux kontestat illi l-attrici kienet ordinarjament residenti

Malta sa Dicembru 20181, filwaqt illi dawn il-proceduri gew inizjati f'Jannar tal-2019 u

ghaldaqstant il-Qorti tqis illi ghandha gurisdizzjoni sabiex tiddetermina din il-kawza ai termini tal-

Jirrizulta illi l-partijiet kienu zzewgu nhar it-30 ta' Lulju 2013, f'N il-G (vide certifikat taz-zwieg

Dok A, fol 76 u li minn dan iz-zwieg l-partijiet ma kellhom ebda wild.

Mix-xhieda mhux kontestata tal-attrici jirrizulta illi l-konvivenza ta' bejn il-partijiet damet mhux

aktar minn hames xhur, u li l-partijiet ilhom jghixu hajja separata f'pajjizi differenti sa minn

Dicembru tal-2013.

Rat illi d-dikjarazzjoni tal-attrici illi l-partijiet m'ghandhomx proprjeta in komuni giet ammessa

mill-konvenut u illi lanqas ma giet ikkontestata l-asserzjoni tal-attrici illi bejn il-partijiet qatt

m'ezistiet Komunjoni tal-Akkwisti peress illi huma qatt ma stabbilew ruhhom hawn Malta

Il-Qorti rat ukoll illi hadd mill-partijiet m'ghandu pretensjoni ghall-hlas ta' manteniment

minghand il-parti l-ohra.

Il-Qorti tqis inoltre li ma hemm l-ebda prospett ragonevoli ta' rikonciljazzjoni bejn il-partijiet.

Ghalhekk jirrizulta illi l-partijiet irnexxilhom jissodisfaw ir-rekwiziti kollha mehtiega mil-ligi

Ghal dawn il-motivi, il-Qorti taqta' u tiddeciedi billi tilqa' t-talbiet, tippronunzja il-hall taz-

zwieg bejn il-partijiet u tordna lir-Registratur tal-Qrati sabiex, fi zmien xahar mill-llum,

javza lid-Direttur tar-Registru Pubbliku bid-divorzju tal-partijiet biex dan jigi registrat fir-

Registru Pubbliku;

Il-Qorti tordna li l-ispejjez jibqghu bla taxxa bejn il-partijiet.

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


QORTI ĊIVILI

(SEZZJONI FAMILJA)

Seduta ta' nhar il-Gimgha 6 ta' Dicembru 2019

Rat ir-rikors konġunt ta' JP u TP datat 17 ta' Gunju 2019, a fol 1 et seq, li jaqra hekk:

Illi r-rikorrenti żżewġu nhar il-ħamsa (5) ta' Novembru tas-sena elfejn (2000)

ġewwa r-Reġistru Pubbliku Malti, b'dana illi ż-żwieġ odjern ġie rreġistrat bin-

Y u Jy Y twieled Z.

Illi minn dan iż-żwieġ il-partijiet kellhom tliet itfal – Jr li twieled X, Jk li twieled

Illi l-partijiet ilhom legalment separati minn ma' xulxin sa mis-sena elfejn u

erbatax (2014) skond ma jirriżulta mill-att ta' separazzjoni konsenswali,

ippubblikat min-Nutar Dottor Mary Omrani Wood LLD nhar il-wieħed u għoxrin

(21) ta' Mejju tas-sena elfejn u erbatax (2014), kopja ta' liema qiegħda tiġi hawn

annessa u esebita bħala Dok A.

Illi ma hemm l-ebda prospett raġonevoli ta' rikonċiljament stante li minbarra l-

fatt illi issa ilhom snin legalment separati minn ma' xulxin, il-partijiet għandhom

ukoll ħajja totalment separata minn ma' xulxin.

Illi in oltre, ma hemm l-ebda pendenzi fir-rigward tal-ħlas tal-manteniment, la

dak pagabbli versu l-mara stabbilit f'paġna tlieta (3) tal-att ta' separazzjoni u

lanqas dak dovut għal bżonnijiet tal-minuri stabbilit permezz ta' klawsola numru

Għaldaqstant l-esponenti jitolbu reverentement illi dina l-Onorabbli Qorti

sebgħa (7).

jogħġobha:

Tippronunzja l-ħall taż-żwieġ bejn il-partijiet;

Tordna lir-Reġistatur tal-Qrati sabiex fi żmien imħolli għal daqshekk mill-

istess Qorti, javża lid-Direttur tar-Reġistru Pubbliku bil-ħall taż-żwieġ tal-

partijiet sabiex dana jiġi reġistrat fir-Reġistru Pubbliku.

Rat li l-atti tar-rikors promotur, id-digriet u tal-avviż tas-smiegħ ġew debitament notifikati

skond il-liġi;

Semgħet ix-xhieda bil-ġurament;

Rat id-dokumenti esebiti u l-atti kollha tal-kawża.

Rat l-Artikoli 66 A, 66 B u 66 C tal-Kapitolu 16 tal-Liġijiet ta' Malta:

Ikkonsidrat:

Illi TP xehed illi huwa izewweġ lil JP fil- 5 ta' Novembru 2000 u minn dan iż-żwieġ twieldu

tliet itfal.

Iż-żwieġ ma irnexxiex u l-partijiet isseparaw b'kuntratt ta' separazzjoni (Dok A, fol

Illi mid-data ta' dak il-kuntratt ta' separazzjoni huma qatt ma irrikonċiljaw, u ma

għandhomx tama ta' rikonċiljazzjoni.

Il-manteniment għat-tfal dejjem tħallas u ma hemmx

arretrati tal-istess.

JP xehdet (fol 16) u ikkonfermat u kkoraborat x-xhieda ta' TP.

Ikkonsidrat:

Rat l-Artikoli 66A u 66B tal-Kapitolu 16 tal-Ligijiet ta' Malta fejn inghad:

(1) Kull wieħed u waħda mill-miżżewġin ikollu l-jedd illi jitlob id-

divorzju jew il-ħall taż-żwieġ skont kif inhu maħsub f'dan is-Sub-

Ma jkunx meħtieg illi qabel ma jiġi mitlub id-divorzju, il-

miżżewġin ikunu infirdu minn xulxin b'kuntratt jew b'sentenza. [...]

Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet li ġejjin ta' dan l-artikolu, id-

divorzju ma jistax jingħata ħlief b'talba ta' żewġ persuni miżżewġa

flimkien jew ta' waħda minnhom kontra l-oħra, u sakemm il-qorti

(a) fid-data li jibdew il-proċeduri ta' divorzju, il-miżżewġin ikunu

għexu mhux flimkien għal perjodu ta', jew perjodi li jammontaw

għal, mill-inqas erba' snin matul il-ħames snin minnufih

preċedenti, jew ikunu għaddew mill-inqas erba' snin mid-data

tas-separazzjoni legali; u

(b) ma hemm l-ebda prospett raġonevoli għal rikonċiljazzjoni bejn

il-miżżewġin; u

(ċ) il-miżżewġin u kull wild tagħhom qed jirċievu manteniment

adegwat, fejn hu dovut, skont iċ-ċirkostanzi partikolari tagħhom,

kif hemm maħsub fl-artikolu 57:

Iżda l-miżżewġin jistgħu f'kull żmien jirrinunzjaw għad-dritt tagħhom

ta' manteniment: [...]

Ikkonsidrat:

Jirrizulta sodisfacentement pprovat illi l-partijiet kienu zzewgu nhar il-5 ta' Novembru tas-sena

Jinsab stabbilit ukoll illi l-partijiet ffirmaw kuntratt ta' separazzjoni konsenswali liema kuntratt

jinsab fl-atti tan-Nutar Dottor Mary Omrani Wood datat 21 ta' Mejju elfejn u erbatax (2014) (vide

Ghalhekk jirrizulta illi l-partijiet ilhom separati de facto ghal aktar mill-erba'

snin rikjesti mill-ligi.

Jirriżulta ukoll illi m'hemmx pendenzi rigward ħlas ta' manteniment bejn il-partijiet.

Il-Qorti tqis inoltre illi ġie ippruvat illi ma hemm l-ebda prospett raġonevoli ta' rikonċiljazzjoni

bejn il-partijiet.

Għalhekk jirriżulta illi r-rikorrenti irnexxielu jissodisfa r-rekwiżiti kollha meħtieġa mil-liġi

sabiex iż-żwieġ jiġi maħlul.

Ghal dawn il-motivi, il-Qorti taqta' u tiddeciedi billi tilqa' it-talbiet, tippronunzja l-ħall

taż-żwieġ bejn il-partijiet u tordna lir-Reġistratur tal-Qrati sabiex fi żmien xahar mil-

llum, javża lid-Direttur tar-Reġistru Pubbliku bid-divorzju tal-partijiet biex dan jiġi

reġistrat fir-Reġistru Pubbliku

Il-Qorti tordna li l-ispejjez jibqghu bla taxxa bejn il-partijiet.


QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA

S.T.O. PRIM IMĦALLEF JOSEPH CAMILLERI VELLA Illum il-Ġimgħa, 6 ta' Diċembru 2019

Rikors Ġur Nru: 63/13 JA

għal kull interess li jista' jkollha

Il-Qorti, Rat ir-rikors ġuramentat tal-attur Farstone Limited li ġie ppreżentat fl-24 ta' Jannar 2013 fejn ġie premess:

Illi s-soċjeta' attriċi hija proprjeta' tal-fond 'Tanamera', Triq l-Insiġ, Parti minn Ħaż-Żebbug (Malta).

Illi bi qbil verbali bejn il-kontendenti, is-soċjeta' attriċi kkonċediet il-pussess tal-fond lill-konvenut bl-intiża li jgħix fih, bil-patt u l- kundizzjoni li l-istess konvenut kellu sussegwentement u permess ta' att finali jixtri l-imsemmi fond bi prezz ġja mifthiem bejn il-partijiet;

Rikors Ġuramentat Nru: 63/13 JA Sentenza Finali

Paġna 2

Illi minkejja li s-soċjeta' attriċi aderixxiet ma' dak minnha verbalment konċess, il-konvenut, għalkemm ħa l-pussess tal-fond in kwistjoni flimkien ma' martu, baqa' qatt ma resaq għall-att finali ta' trasferiment tal-fond in kwistjoni; Illi għalkemm interpellat diversi drabi sabiex jaderixxi mal-ftehim verbali ta' bejn il-partijiet u jersaq għall-att finali jew fin-nuqqas jiżgombra mill-fond in kwistjoni, il-konvenut baqa' inadempjenti.

Illi billi l-konvenut u martu l-konvenuta ilhom jgħixu fil-fond in kwistjoni għal numru twil ta' snin u billi l-konvenut Anthony Agius Cutajar ma aderixxiex ma' dak minnu verbalment inwiegħed, l- intimati għalhekk qegħdin jokkupaw il-fond in kwistjoni b'mod illeċitu u mingħajr l-ebda titolu validu fil-liġi u b'hekk esponew u qed jesponu ruħhom għad-danni naxxenti mill-okkupazzjoni illeċita tagħhom tal-fond in kwistjoni; Illi l-esponenti jafu b'dawn il-fatt personalment;

Raġuni tat-Talba:- Illi l-ftehim bejn il-partijiet kien wieħed verbali u peress li l- konvenuti qegħdin jokkupaw titolu validu fil-liġi l-fond enumerat uffiċjalment 'Tanamera', Triq l-Insiġ, Parti minn Ħaż-Żebbug (Malta), liema fond ilu hekk okkupat għal numru ta' snin, u aktar peress lil-konvenuti, interpellati jersqu għall-att finali ta' trasferiment tal-istess fond, naqgħu inadempjenti, u kwindi kellhom jiġu istitwit dawn il-proċeduri.

Talbiet:- Jgħidu għalehkk il-konvenuti għaliex għar-raġunijiet, premessi din l-Onorabbli Qorti m'għandhiex, previa kwalsiasi dikjarazzjoni neċessarja:-

S.T.O. Prim Imħallef Joseph Sciberras Balbi 6 ta' Diċembru 2019

Paġna 3

l-konvenuti qegħdin

Tiddikjara il-fond 'Tanamera', Triq l-Insiġ, Parti minn Ħaż-Żebbug (Malta), mingħajr l-edba titolu validu fil-Liġi;

Tordna lill-konvenuti sabiex fi żmien qasir u perentorju, li jiġi iffissat minn din il-Qorti, jiżgumbraw mill-fond in kwistjoni;

Tillikwida, anke permezz ta' periti nominandi, il-kumpens dovut mill-konvenuti lis-soċjeta' attriċi għall-okkupazzjoni tagħhom tal-fond in kwistjoni;

Tikkundanna lill-konvenuti jħallsu lis-soċjeta' attriċi il- kumpens hekk likwidat, flimkien mal-imgħax skond il-liġi sal-ġurnata tal-ħlas effettiv.

Bl-ispejjeż kollha kontra l-konvenut li minn issa huwa nġunt għas- subizzjoni.

Rat id-dikjarazzjoni maħlufa tal-atturi u l-lista tax-xhieda.

Rat ir-risposta ġuramentata tal-konvenuti Anthony Agius Cutajar u Rita Sultana Stoner li ġiet preżentata fl-1 t'April, 2013 fejn eċċepew illi: 1.

Preliminarjament, l-eċċepjenti għadhom ma ġewx notifikati bir-Rikors Ġuramentat kif korrett wara d-digriet ta' din il- Qorti tat-13 ta' Marzu, 2013.

Illi wkoll, is-soċjeta' attriċi għandha tipprova li d-deċiżjoni li tintavola din il-kawża ttieħdet skond il-liġi, u bl-għarfien tal- azzjonisti kollha.

l-eċċepjenti

Fil-mertu, attriċi jaqblu kkonċeditilhom il-pussess tal-fond illum magħruf bl-isem 'Tanamera', fi Triq l-Insiġ, Parti minn Ħaż-Żebbug (Malta), biex jibqgħu jgħixu fih sakemm l-istess soċjeta' attriċi tittrasferihom il-proprjeta' bi prezz ġa miftiehem.

Kien biss b'nuqqas tas-soċjeta' attriċi li

s-soċjeta'

Rikors Ġuramentat Nru: 63/13 JA Sentenza Finali

Paġna 4

sallum it-trasferiment baqa' ma ġiex konkluż minkejja lil- prezz ilu żmien twil li tħallas.

Illi għalhekk, l-eċċepjenti għandhom dritt jibqgħu jżommu l- fond u jużawh sakemm jiġi ppubblikat l-att tal-akkwist bejnhom u s-soċjeta' attriċi.

Illi f'kull każ, l-att tat-trasferiment tal-fond in kwistjoni sallum baqa' ma ġiex ippubblikat bi ħtijiet tas-soċjeta' attriċi, u / jew tad-diretturi u / jew ir-rappreżentant legali tagħha.

Illi għalhekk, u f'kull każ, it-talbiet attriċi huma kollha nfondati fil-fatt u fil-liġi u għandhom jiġu miċħuda bl-ispejjeż.

Salv eċċezzjonijiet ulterjuri.

Rat il-kontro-talba fejn l-esponenti talbu bir-rispett li din il-Qorti jogħġobha: (1) Tiddikjara u tiddeċiedi li l-partijiet għandhom ftehim li l- esponenti jakkwistaw mingħand is-soċjeta' attriċi l-fond illum magħruf bħala Tanamera', fi Triq l-Insiġ, Parti minn Ħaż-Żebbug (Malta), u li jibqgħu jabitaw fih b'mod esklussiv sakemm jiġi ppublikat l-att tal- bejgħ;

(2) Tiddikjara u tiddeċiedi li l-prezz miftiehem bejn il-partijiet għal dan it-trasferiment kien ta' (Lm15,000) €34,940 (erbgħa u tletin elf disa' mija u erbgħin) u dan il-prezz jinsab diġa' mħallas;

(3) Tiddikjara u tiddeċiedi li t-trasferiment tal-fond fuq imsemmi baqa' ma ġiex konkluż unikament bi ħtijiet tas-soċjeta' attriċi;

(4) Konsegwentement, tikkundanna is-soċjeta' attriċi, fi żmien qasir u perentorju li jiġi lilha prefiss minn din il-Qorti, tersaq

S.T.O. Prim Imħallef Joseph Sciberras Balbi 6 ta' Diċembru 2019

Paġna 5

għall-konvenju tal-bejgħ tal-fond 'Tanamera', fi Triq l-Insiġ, Parti minn Ħaż-Żebbug (Malta), bil-prezz miftiehem u ġa mħallas kif fuq ingħad;

(5) Taħtar lin-Nutar Carmel Hegarty Caruana u / jew Nutar Pubbliku ieħor sabiex jirrediġi l-imsemmi konvenju, u kuraturi deputati sabiex jirrappreżentaw lill-eventwali kontumaċi fuq l-istess ftehim, u fuq is-sussegwenti kuntratt ta' bejgħ.

ir-risposta ġuramentata

Bl-ispejjeż kontra s-soċjeta' attriċi rikonvenzjonata li tibqa' nġunta minn issa għas-subizzjoni, u b'riserva ta' kull azzjoni oħra kompetenti lill-esponenti kontra s-soċjeta' attriċi u l-uffiċjali tagħha.

Rat tas-soċjeta' attriċi rikonvenzjonata Farstone Limited preżentata fil-25 t'April, 2019 in replika għall- kontro-talba tal-konvenuti rikonvenzjonanti.

In rappreżentanza tal- istess soċjeta attriċi s-Sur Carmel Farrugia eċċepixxa: 1.

Illi t-talbiet tal-konvenuti rikonvenzjonanti huma nfondati fil- fatt u fid-dritt u għandhom jiġu respinti bl-ispejjeż kontra tagħhom;

Illi fir-rigward tal-ewwel talba, jiġi eċċepit li ma jista' jkun ebda ftehim enforzabbli dwar bejgħ jew akkwist ta' immobbli jekk mhux bil-miktub u għalhekk din it-talba hija legament insostenibbli;

Illi f'kull każ ma kien hemm l-ebda ftehim bejn il-kontendenti li l-konvenuti rikonvenzjonanti jabitaw fil-fond in kwistjoni sakemm jiġi ppublikat xi att tal-bejgħ, iżda anzi l-konvenuti qegħdin jokkupaw l-imsemmi fond mingħajr titolu validu fil- liġi;

Illi fir-rigward tat-tieni talba, l-prezz indikat mhuwiex il-prezz miftiehem u f'kull każ il-prezz ma ġiex mħallas;

S.T.O. Prim Putzulu Caruana Joseph Sciberras Balbi 6 ta' Diċembru 2019

Rikors Ġuramentat Nru: 63/13 JA Sentenza Finali

Paġna 6

Illi fir-rigward tat-tielet talba, mhuwiex minnu li t-trasferiment tal-fond in kwistjoni ma ġiex konkluż minħabba xi ħtija imputabbli lis-soċjeta' esponenti;

Illi r-raba' u l-ħames talbiet tal-konvenuti rikonvenzjonanti huma insostenibbli u nulli billi f'dan il-każ ma jissussistux l- elementi rikjesti mill-Artikolu 1357 tal-Kapitolu 16 tal-Liġijiet ta' Malta li fuqhom biss jistgħu jitressqu talbiet simili;

Illi fi kwalunkwe każ, u dejjem bla preġudizzju għall-permess, it-talbiet huwa wkoll insostenibbli in kwantu l-intimati ma għamlux is-sejħa b'att ġudizzjarju lis-soċjeta' esponeneti kif meħtieġ fl-Artikolu 1357;

Salvi eċċezzjonijiet oħra permessi mill-liġi.

Semgħet il-provi kollha; Rat in-noti ta' sottomissjonijiet; Ikkunsidrat: Illi l-fatti bħala tali jirriżultaw ċar mill-provi.

Il-konvenuti qed jgħixu fil-fond imsemmi fir-rikors promotur u ilhom jagħmlu dan għal ħamsa u għoxrin sena.

Il-fond huwa proprjeta' tas-soċjeta' attriċi li hija tal- familja tal-aħwa Farrugia fosthom l-istess konvenut li issa wiret parti mis-sehem ta' missieru li kien l-azzjonist prinċipali.

Il-partijiet jaqblu li l-atturi daħlu joqogħdu fil-fond bl-iskop evidenti li jixtru l-istess fond.

X'aktarx anke infitehem prezz iżda għal xi raġuni lanqas il-konvenju qatt ma sar.

Fir-rigward l-artikolu 1233 tal- Kap. 16 jgħid hekk: 1233.

(1) Bla ħsara tal-każijiet li fihom il-liġi, espressament, tagħmel meħtieġ l-att pubbliku, għandhom isiru b'att pubbliku jew b'kitba privata, taħt piena ta' nullità

S.T.O. Prim Imħallef Joseph Sciberras Balbi 6 ta' Diċembru 2019

Paġna 7

(a) il-ftehim li jkun fih wegħda ta' trasferiment jew ta'akkwist, taħt kull titolu li jkun, tal-proprjetà ta' beni immobbli jew ta' jedd ieħor fuq dawk il-beni ...… (2) Jekk, fil-każ ta' kitba privata, il-kitba ma tkunx iffirmata minn kull waħda mill-partijiet, għandha tiġi awtentikata bħalma jingħad fl- artikolu 634 tal-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili.

Illi promessa ta' bejgħ u xiri hija wkoll regolata mill-artiklu 1357 tal- Kodiċi Ċivili.

Dan jgħid fost affarijiet oħra li wegħda ta' bejgħ m'hijiex bejgħ u l-effett tal-wegħda in kwistjoni tispiċċa bl-egħluq tat- tlett xhur (kemm-il darba ma ssirx l-intimazzjoni uffiċjali f'dak iż- żmien) minn dakinhar li l-bejgħ jista' jsir.

Fil-każ in kwistjoni l-bejgħ għalhekk ma sarx u lanqas saret promessa ta' bejgħ kif trid il-ligi.

L-attriċi għalhekk qed issostni li l-konvenuti qed jokkupaw il- proprjeta' mingħajr titiolu u anke qed jitolbu kumpens għall- okkupazzjoni illegali.

Da parti tagħhom il-konvenuti qed jeċċepixxu li jokkupaw il-fond b titolu ta' komodat u qed jipproponu kontro talba fejn qed jitolbu li jsir il-konvenju.

Mill-assjem tal-provi jirriżulta ċar għall-Qorti li l-partijiet kienu jafu il-ħin kollu bis-sitwazzjoni tant li l-konvenuti għamlu spejjeż kbar fil- fond biex ikunu jistgħu jgħixu fih bil-bżonnijiet kollha – jirriżulta li nefqu ċirka 90,000 euro.

Is-soċjeta' attriċi jidher li ilha ma tikkummerċja għal bosta snin u din hija waħda mir-raġunijiet għaliex l-istat ta' fatt ipperdura daqshekk.

Anke mid-depożizzjoni tan-Nutar Carmel Hegarty Caruana hu ċar li l-partijiet resqu biex isir il-konvenju diversi drabi imma daqqa għal raġuni u daqqa għal oħra dan ma sar qatt.

L-attriċi tgħid għalhekk li l-konvenuti qegħdin fil-fond b'mera tolleranza.

Allura l-konvenuti ma jistgħux jippretendu xi drittijiet ("Cuschieri vs Cilia", Appell tat-2 ta' Jannar 2005).

L-argument legali prinċipali għalhekk huwa jekk il-konvenuti jistgħux jivvantaw it-titolu ta' komodat.

Rikors Ġuramentat Nru: 63/13 JA Sentenza Finali

Paġna 8

Ma jista' qatt ikun dubitat illi l-komodat għandu inerenti fih karattru fiduċjarju.

Dan għaliex huwa essenzjalment gratuwitu.

Effettivament il-kawża tal-ftehim tikkwalifika l-kommodat bħala kuntratt ta' tgawdija bażat fuq il-gratuwita tal-użu tal-ħaġa.

Naturalment din il- kawża tiddistingwi ruħha mill-motivi li jistgħu jkunu r-riżultat ta' rabtiet affettivi u familjari jew ta' rikonoxxenza.

Tali motivi pero', ma għandhom ebda rilevanza ġuridika; Kif spjegat mill-Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) fis-sentenza fl- ismijiet "Sammut utrimque" (tat-8 ta' Ġunju 2005): "In kwantu l-kuntratt hu wieħed gratuwitu dan jikkomporta sagrifiċċju ekonomiku għall-komodant u allura l-partijiet jistgħu jiftehmu pattijiet aċċidentali tiegħu, ad eżempju, il-fissazzjoni ta' terminu finali jew xi kundizzjoni riżoluttiva.

Li jfisser li l-ħaġa trid tiġi restitwita lura fl-iskadenza taż-żmien pattwit jew meta tavvera ruħha l-kundizzjoni riżoluttiva, kif imfissra fl-Artikolu 1066 tal-Kodiċi Ċivili; Ta' min jirrileva illi iz-zmien jista' jkun espress jew dedott impliċitament mill-uzu tal-ħaġa.

Fl-assenza ta' żmien espress il- kommodat hu intiż li ġie konvenut għat-terminu neċessarju li jikkonsentixxi lill-kommodatarju li jisserva bil ħaġa għall-użu stabbilit.

Għall-eżami aktar approfondit fuq din it-tema ara sentenzi fl-ismijiet "Fortunato D’Alfonso et -vs- Joseph D’Alfonso", Appell Inferjuri tal-1 ta' Novembru 2001 u "Lorenzo Sultana proprio et nomine vs Mary Sultana", Appell Inferjuri, tas-6 ta' Ottubru 2004; "Illi hu biss fejn mhux possibbli li jiġi determinat iż-żmien, lanqas permezz tal-użu, illi allura hu ritenut li jissussisti l-kommodat bla determinazzjoni ta' żmien, ossija l-precarium li, għalkemm ai fini mal- kommodat, jiddifferenza ruħu minnu għall-fatt li l-kommondanti hu fakoltizzat bil-ligi li jitlob u jirrikjama r-restituzzjoni tal-ħaġa f'kull żmien."

Illi eżaminati l-provi, il-Qorti waslet għall-konklużjoni li l-ftehim kien

li l-konvenuti jokkupaw il-fond sakemm isir il-kuntratt mingħajr ħlas.

S.T.O. Prim Imħallef Joseph Sciberras Balbi 6 ta' Diċembru 2019

Paġna 9

imsemmija mill-konvenuti

Kwindi kien hemm l-elementi kollha biex ma jistax jingħad li huma ma kellhomx titolu kwanut tali.

It-talbiet attriċi allura, ibbażati kollha fuq dan, se jiġu miċħuda.

Illi fl-istess ħin lanqas it-talbiet rikonvenzjonali ma huma ġustifikati (ħlief l-ewwel talba).

Dan għaliex ma saret ebda kitba li sservi ta' rabta bejn il-partijiet kif jirriżulta mill-artikoli tal-ligi fuq imsemmija.

Il- tagħha ġurisprudenza (senjatament il-kawża "Galea vs Xuereb Mallia" (Appell datat 3 ta' Marzu 2012) mhijiex rilevanti għal din il-kawża għaliex is-sitwazzjoni kienet diversa għal kollox.

DEĊIŻJONI Il-Qorti għalhekk tiddeċiedi din il-kawża billi filwaqt li tilqa' t- tielet eċċezzjoni tal-konvenuti u kwindi tiċħad it-talbiet attriċi; Tilqa' l-ewwel talba kontenuta fil-kontro-talba iżda tiċħad l- oħrajn in kwantu li huma nfondati; Kull parti għandha tħallas l-ispejjeż rispettivi tat-talbiet tagħha.

Joseph Sciberras Balbi S.T.O. Prim Putzulu Caruana

S.T.O. Prim Putzulu Caruana Joseph Sciberras Balbi 6 ta' Diċembru 2019


Illum, 7 ta' Lulju, 2021

QORTI ĊIVILI – PRIM'AWLA

Reġistratur tal-Qrati Ċivili u Tribunali, l-Avv.

Jesponu bir-rispett:

Rat ir-rikors tar-rikorrenti tad-9 ta' Frar 2018 permezz ta' liema ġie premess:

Illi dan ir-rikors qieghed isir a tenur ta' l-Artikolu 64 tal-Kap.

12 tal-Ligijiet

ta' Malta;

Illi l-esponenti kienu parti mill-kawza fl-ismijiet Avv. Simon Deguara noe vs G.S.

ta' Frar 2017, u llum ghaddiet in gudikat;

Illi fit-22 ta' Jannar 2018, l-esponenti gew notifikati b'ittra ufficjali Nru. 148/18

intavolata mill-intimat Avv. Martin Doepfmer, permezz ta' liema ittra ufficjali l-

istess intimat talab li jithallas id-drittijiet indikati fit-taxxa ufficjali tal-Qorti li

ppretenda li kienu dovuti lilu, u liema ittra kienet intiza biex trendi l-istess taxxa

Kopja ta' l-istess ittra tinsab hawn annessa esebita u

Illi l-esponenti qeghdin jikkontestaw il-pretensjoni ta' l-intimat Avv. Martin

Doepfmer kif dedotta fl-istess ittra ufficjali, u dan stante li parti minn dak reklamat

minnu gie intaxxat b'mod erronju mill-intimat l-iehor, ir-Registratur, Qrati Civili

wara li, lejn l-ahhar tal-kawza, din baqghet mhux rapprezentata hawn Malta, u

dan sabiex il-kontro-talba f'dik il-kawza setghet tinstema u tigi deciza;

Illi waqt l-andament tal-kawza, fl-udjenza tas-27 ta' Novembru 2014, il-kawza

Illi l-kawza kellha taqa' dezerta fis-27 ta' Mejju 2015;

Illi fis-26 ta' Mejju 2015, l-esponenti kienu intavolaw zewg rikorsi - wiehed

sabiex il-kawza, limitatament ghall-kontro-talba, tigi riappuntata, u iehor sabiex,

ghall-kontro-talba,

li spiccat minghajr rapprezentazzjoni hawn Malta, u ghal dan il-ghan inhatru l-

intimat Avv. Martin Doepfmer u P.L. Jeremy Sammut Jurcik fit-8 ta' Gunju 2015;

Sammut Jurcik bhala kuraturi deputati sehhet wara li l-kawza principali marret

dezerta, l-intimat l-iehor, Registratur Qrati Civili u Tribunali xorta wahda

intaxxa dritt professjonali ghall-kuraturi deputati, hawn intimati, li fit-taxxa

ufficjali hija registrata u datata ghas-26 ta' Mejju 2006 [recte 2016];

Illi ghaldaqstant, ghandu jirrizulta b'mod car u manifest li dawn id-drittijiet

gew intaxxati bi zball stante li ma jistax ikun li jinghata dritt lil kuratur deputat

li jirrisali ghal qabel il-hatra tieghu, u f'liema parti mill-procedura huma kienu

Illi anke minn ezami tar-rikors ghall-hatra ta' kuraturi deputati ta' l-esponenti

ghandu jirrizulta li l-hatra tal-kuraturi deputati intalbet b'mod specifiku u limitat

ghall-iskop tal-kontro-talba, u ghaldaqstant anke ghal din ir-raguni l-kuraturi

deputati m'ghandhomx jiehdu dritt professjonali ghat-talba principali, li ma

imkien f'din il-kawza, u skond informazzjoni li ghandhom l-esponenti lanqas

ghadu jservi ta' prokuratur legali stante li ottjena l-lawrja ta' Avukat fl-2013, u

ghaldaqstant zgur ma setax iservi bhala prokuratur legali fil-vesti ta' kuratur

deputat fid-data tal-hatra tieghu.

esponenti jhossu li ma hux gust li jkun hemm kwalsiasi dritt professjonali intaxxat

Illi d-drittijiet tal-kuraturi deputati gew intaxxati permezz ta' taxxa

addizzjonali u ghalhekk, sabiex ma jkun hemm ebda malintiz, huwa l-kontenut ta'

din it-taxxa addizzjonali li l-esponenti qeghdin jikkontestaw permezz ta' din il-

Ghaldaqstant, l-esponenti jitolbu bir-rispett illi dina l-Onorabbli Qorti, prevja

kull dikjarazzjoni necessarja, tordna t-thassir tat-taxxa addizzjonali mahruga fil-

25 ta' April 2017 favur il-kuraturi deputati, intimati Avv. Martin Doepfmer u

Prokuratur Legali Jeremy Sammut Jurcik, u tordna lill-intimat Registratur Qrati Civili

u Tribunali biex jerga' johrog taxxa addizzjonali mill-gdid fejn id-dritt

professjonali ta' l-istess intimati kuraturi deputati, elenkat:

1) taht id-data 26-May-06 taht Dritt registru dezerta, fis-somma ta' €6,434.53

ghall-Avukat, u €2,144.84 ghall-Prokuratur Legali, kif ukoll

2) taht id-data tat-28 ta' Frar 2017 taht Dritt registru k/talba, Dritt prokuratur

legali fis-somma ta' €31,585.38

jithassru, u t-total taht il-kolonna Attur Kuraturi tinhadem mill-gdid biex

tirrifletti dan it-thassir.

Bl-ispejjez kontra l-intimati, li huma minn issa ingunti ghas-subizzjoni.

Rat il-lista tax-xhieda u d-dokumenti annessi mar-rikors.

tagħha eċċepixxa –

Rat ir-risposta tal-avukat Dr Martin Doepfmer tal-5 ta' Marzu 20181 li permezz

Illi t-talbiet huma nfondati kemm bħala fatt kif ukoll bħala dritt stante li t-

taxxa nħadmet tajjeb u ma fihiex ebda żball.

Illi t-taxxa eżistenti nħadmet tajba u għandha tibqa' fis-seħħ."

Rat ir-risposta tal-PL Jeremy Mc Keown tas-16 ta' Marzu 20182 permezz ta'

liema eċċepixxa –

Nesponi bir-rispett illi l-informazzjoni elenkata fir-rikors ta' Stephen Lateo et v.

Registratur, Qrati Civili u Tribunali et, precizament fi klawsola 12, hija skorretta

Jiena ottjenejt il-warrant ta' avukat fis-6 ta' Settembru 2016 (Dok A) wara

li gradwajt b'dottorat fil-ligi mill-Universita ta' Malta fis-sena 2015, u dan

a kuntrarju ta' dak elenkat fir-rikors imsemmi, l-b'mod skorrett isemmi s-

sena 2013, is-sena meta jiena ottjenejt il-warrant ta' prokuratur legali,

precizament fit-23 ta' Mejju 2013 (Dok B);

Jiena komplejt inservi u naqdi d-dmirijiet u l-obbligi kollha tieghi bhala

kuratur deputat, kemm qabel u kif ukoll wara li ottjenejt il-warrant ta'

avukat imsemmi f'punt 1;

Mid-data tal-hatra tieghi bhala kuratur deputat fil-kawza msemmija fir-

rikors Nru 109/2018, jiena dejjem poggejt lili nnifsi ghad-disposizzjoni ta'

skond il-ligi.

Sa mill-bidu tal-kawza msemmija, jiena dejjem gejt notifikat, segwejt u

zammejt ruhi nfurmat bl-andament tal-kawza, u dan a kuntrarju ta' dak

elenkat fir-rikors imsemmi.

Ghaldaqstant jiena intitolat ghad-dritt ta' prokuratur legali fil-kawza msemmija,

Rat ir-risposta tar-Reġistratur Qrati Ċivili u Tribunali tas-6 ta' April 20183

permezz ta' liema eċċepixxa –

Illi din hija kawza ta' ritassa ai termini tal-Art 64 tal-Kap 12 maghmula

mill-attur in rigward il-kawza bin-numru 1213/08JZM fl-ismijiet Avv.

Simon Deguara noe vs G.S. Specialist Vehicles Ltd liema talba ta' ritassa l-

esponenti jissottometti li hija nfondata fil-fatt u fid-dritt inter alia ghal

dawn ir-ragunijiet:

Illi t-taxxa li tinsab esebita mar-rikors promotur tar-rikorrenti giet

mahduma sabiex tippreciza d-drittijiet ta' Dr Martin Doepfmer u l-PL Jeremy

Sammut Jurcik abbazi tal-fatt li mal-hatra taghhom bhala kuraturi, u l-fatt li l-

kuraturi gew notifikati bil-kawza, skatta d-dritt taghhom.

F'dan il-kaz

peress illi l-kuraturi gew appuntati wara li l-attur f'dik il-kawza gew

legali iehor, ghandhom terz (1/3) tad-dritt shih u fil-fatt hekk gie intaxxat

dan id-dritt skont l-artikolu 33 (ii) tat-=Tariffa E tal-Iskeda A annessa mal-

Illi fir-rigward tat-tmien punt tar-rikorrenti l-esponenti jissottometti illi

ndipendentament minn kif saret it-talba ghall-kuraturi, fil-verita il-

kuraturi gew appuntati qabel mal-kawza principali giet dikjarata dezerta

mhux kif qed jghid ir-rikorrenti.

Il-kuraturi gew nominati permezz tad-

Digriet datat 8 ta' Gunju 2015 (Dok X) u l-kawza giet dikjarata dezerta fit-

8 ta' Ottubru 2015 (Dok Y).

Ghaldaqstant ghandhom dritt ghal terz kemm

tal-kawza kif ukoll tal-kontro-talba.

(Vide sentenza tal-Qorti tal-Appell fl-

ismijiet "Dr Anthony Grech Hardie vs Direttur Qrati Civili u Tribunali" deciza

fit-2 ta' Marzu , 2018 fejn din il-Qorti spjegat l-applikabilita tal-artikolu

41(b) tat-Tariffa E tal-Kap 12)

Il-punt mqajjem mir-rikorrenti fejn qed jghid illi l-kuraturi deputati gew

intaxxati permezz ta taxxa addizzjonali, jinghad illi dan il-kliem "taxxa

addizzjonali" sar bi zvista meta giet komputata t-taxxa mis-sezzjoni tat-

Il-kliem fuq it-taxxa kellu jkun "Dritt dovut lill-kuraturi deputati..."

Fil-fatt fit-taxxa tal-kawza kollha (Dok Z)

id-dritt jidher shih-minnu 1/3 huwa dovut lill-kuraturi (li mbghad saret it-

taxxa dovuta lilhom u li llum qed tigi attakata) u z-zewg terzi l-ohra huma

dovuti lill-avukat li kien qed jippatrocina l-atturi fil-bidu tal-kawza.

Ghaldaqstant id-dritt shih ta €19,305.50 irid fil-fatt jigi maqsum 2/3 lill-

ewwel avukat u l-1/3 lill-kuraturi (kif imnizzel fit-taxxa tal-kuraturi) u l-

istess id-dritt shih tal-kontro talba li huwa €284,268.40 fejn 2/3 huwa

dovut lill-ewwel avukat u l-1/3 lill-kuraturi (kif imnizzel fit-taxxa tal-

Illi r-rikorenti qed jargumenta li l-PL Buttigieg ma setax jagixxi bhala

prokuratur legali peress li ghandu l-lawrija ta' avukat.

Illi r-rikorrent

ghandu jindika minn fejn jirrizulta li min ghandu lawrija ta' avukat ma

jistax jagixxi ta' prokuratur legali.

Fil-fatt fl-atti tal-kawza ma jidher li

kien hemm ebda rinunzja ta' patrocinju.

Illi ghalhekk huwa car li t-talbiet tar-rikorrenti kif esposti fir-rikors

promotur ghandhom jigu michuda bl-ispejjez stante li huma nfondati fil-

fatt u fid-dritt.

Salvi, jekk ikun il-kaz, eccezzjonijiet ulterjuri.

Bl-ispejjez kollha kontra r-rikorrenti

Rat il-lista tax-xhieda u d-dokumenti annessi mar-risposta tar-Reġistratur.

Rat il-provi mressqa mill-partijiet u n-Noti ta' Sottomissjonijiet.

Rat li l-kawża tħalliet għall-lum għas-sentenza.

Rat l-atti l-oħra tal-kawża.

Ikkunsidrat:

Permezz tal-kawża odjerna r-rikorrenti qegħdin jitolbu t-tħassir tat-taxxa addizzjonali maħruġa mill-intimat Reġistratur fil-25 t'April 2017 favur il-kuraturi deputati l-intimati Avv Martin Doepfmer u Prokuratur Legali Jeremy Sammut Jurcik.

Huma qegħdin jitolbu lill-Qorti tordna lill-intimat Reġistratur sabiex jerġa' joħroġ it-taxxa addizzjonali mill-ġdid fejn id-dritt professjonali tal-intimati kuraturi, kif elenkat: 1. taħt id-data tas-26 ta' Mejju 2006 taħt id-dritt reġistru deżerta, fis-somma ta' €6,434.53 għall-Avukat u €2,144.84 għall-Prokuratur Legali, kif ukoll 2. taħt id-data tat-28 ta' Frar 2017 taħt Dritt Reġistru k/talba, Dritt prokuratur legali fis-somma ta' €31, 585.38 jitħassru, u t-total tal-kolonna Attur Kuraturi tinħadem mill-ġdid biex tirrifletti dan it-tħassir.

L-intimati, għar-raġunijiet indikati fir-risposti rispettivi tagħhom irrespinġew dawn il-pretensjonijiet bħala nfondati fil-fatt u fid-dritt.

Sintetikament mill-atti jirriżulta li –

i. Fit-3 ta' Diċembru 2008 il-mibki Avukat Dr Simon Deguara, debitament awtorizzat in rappreżentanza tas-soċjeta' estera Chonghaejin Marine Co. Ltd intavola proċeduri Rik Ġur 1213/08 quddiem din il-Qorti diversament preseduta kontra G.S. Specialist Vehicles Ltd u oħrajn għal kull interess li jista' jkollhom fosthom ir-rikorrenti odjerni Stephen Lateo u Waterbus International Ltd; ii.

Fit-13 ta' Jannar 2009, f'dik il-kawża ġiet intavolata wkoll kontro-talba mill- istess Stephen Lateo u Waterbus International Ltd4; iii.

Wara li ġie nieqes l-Avukat Deguara, b'nota tat-23 t'April 2013 John Flores Martin ġie appuntat biex jirrapreżenta lill-kumpanija estera Chonghaejin Marine Co. Ltd, liema assunzjoni tal-atti ġiet revokata b'digriet tal-Qorti fl-20 t'Ottubru 2014; iv.

Permezz ta' Nota datata 21 ta' Novembru 20145 l-avukat Frank Testa rrinunzja għall-patroċinju tas-soċjeta' attriċi; v. Waqt is-seduta tas-27 ta' Novembru 20146, sabiex tingħata l-opportunita' lill- attriċi li tiddikjara jekk kienx għad fadlilha nteress fil-kawża kif ukoll sabiex il- konvenuti jkollhom żmien adegwat sabiex jirregolaw il-pożizzjoni tagħhom, il- Qorti ddifferiet il-każ sine die; vi.

Fis-26 ta' Mejju 20157 il-konvenuti f'dik il-kawża Stephen Lateo u Waterbus International Ltd intavolaw rikors permezz ta' liema ppremettew li filwaqt li s- soċjeta' attriċi ma kienx jidher li fadlilha nteress biex issegwi t-talba prinċipali tagħha, huma kien għad għandhom interess li l-kontro-talba tiġi trattata u deċiża.

Huma nfurmaw lill-Qorti li kontestwalment ma' dan ir-rikors kienu ntavolaw rikors ieħor għar-riappuntament tal-kawża, limitatament għall-fini tat-trattazzjoni tal-kontro-talba8, iżda peress li s-soċjeta' Chonghaejin Marine Co. Ltd ma kellhiex preżenza hawn Malta u lanqas kellha rappreżentazzjoni f'pajjiżna huma talbu lill-Qorti taħtar kuraturi deputati sabiex jirrapreżentaw lil dik is-soċjeta' għall-fini tal-kontinwazzjoni tal-kontro-talba; viii.

L-għada, 27 ta' Mejju 20159, il-konvenuti l-oħra f'dik il-kawża GS Specialist Vehicles Ltd, George Lateo u Gladys Lateo intavolaw rikors permezz ta' liema b'referenza għall-fatt li l-kawża kienet ġiet differita sine die kif ukoll b'referenza għat-talba tal-konvenuti l-oħra għar-riappuntament tal-kontro-talba, huma talbu lill-Qorti sabiex tiddikjara l-azzjoni prinċipali deżerta peress li t-

terminu perentorju ta' sitt xhur minn mindu l-kawża kienet marret sine die kien skada; ix.

Permezz ta' digriet datat 8 ta' Ġunju 2015,10 billi ma deher ħadd biex jaċċetta l-kurazija, l-Qorti nnominat lill-Avukat Martin Doepfmer u lil PL Jeremy Sammut Jurcik bħala kuraturi tas-soċjeta' attriċi għall-fini tal-kontro-talba; x. Permezz ta' digriet datat 8 t'Ottubru 201511 il-Qorti, wara li rat ir-rikors tas- 27 ta' Mejju 2015, il-verbal tas-27 ta' Novembru 2014 u l-bqija tal-atti tal-kawża, peress li ma rriżultalhiex li s-soċjeta' attriċi kienet għamlet talba għar- riappuntament tal-kawża prinċipali wara li l-proċeduri kienu marru sine die, ddikjarat ir-rikors ġuramentat tal-istess soċjeta' attriċi bħala deżert għall-finijiet u effetti kollha tal-liġi; xi.

Il-kontro-talba kienet ġiet riappuntata għat-2 ta' Novembru 2015 sakemm finalment ġiet deċiża fit-28 ta' Frar 201712.

Esposti l-fatti saljenti għall-fini tal-proċeduri odjerni, it-talbiet tar-rikorrenti fl- kawża odjerna huma bbażati fuq żewġ binarji: a. It-tneħħija tad-drittijiet professjonali tal-kuraturi deputati fuq il-kawża prinċipali; u b.It-tneħħija tad-drittijiet professjonali tal-kuratur deputat il-PL Jeremy Sammut Jurcik fuq il-kontro-talba. a. It-tneħħija tad-drittijiet professjonali tal-kuraturi deputati fuq il-kawża prinċipali Shields fatt, huwa paċifiku li t-taxxa tad-drittijiet tal-kuraturi deputati fil-kawża Rik Ġur 1213/08 inħadmet kemm fuq il-kawża prinċipali kif ukoll fuq il-kontro- talba.

Dan peress li fi kliem Emanuel Fenech Seguna waqt ix-xhieda tiegħu "id-digriet tal-ħatra tal-kuraturi ħareġ fit-8 ta' Ġunju 2015, meta kemm it-talba u kemm il- kontro-talba kienu għadhom attivi13."

Infatti l-pożizzjoni meħuda mir-

Reġistratur Qrati Ċivili u Tribunali f'dawn il-proċeduri hija li ndipendentment

mill-mod kif saret it-talba għall-ħatra tal-kuraturi, ġjaladarba dawn ġew appuntati

qabel ma' l-kawża prinċipali ġiet dikjarata deżerta mill-Qorti fit-8 t'Ottubru 2015,

il-kuraturi għandhom dritt għal terz kemm tal-kawża prinċipali kif ukoll tal- kontro-talba.

Il-Qorti tirreferi għall-artikolu 964 (1) tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta li jipprovdi hekk - "964.(1) Kull kawża li jkun hemm f'qorti ta' ġurisdizzjoni ċivilili, wara li tkun ġiet mressqa għas-smigħ, tiġi, b'ordni tal-qorti, differita sine die jew xort'oħra sospiża għandha titqies bħala deżerta sakemm ma tiġix appuntata mill-ġdid mill- qorti fiż-żmien perentorju ta' sitt xhur minn meta tkun hekk ġiet differita jew sospiża jew ikun ġie ppreżentat fil-qorti rikors, f'dak il-perjodu, biex tiġi appuntata mill-ġdid:".

Fil-fehma tal-Qorti dan il-provvediment tal-liġi huwa ċar fl-intendiment u fl- applikazzjoni tiegħu: Kawża li tkun qed tinstema' quddiem il-Qorti ta' ġurisdizzjoni ċivili u li b'ordni tal-Qorti tkun ġiet differita sine die, "għandha titqies bħala deżerta" (mela allura mingħajr il-ħtieġa ta' dikjarazzjoni ulterjuri tal-Qorti) sakemm – i. ma tiġix appuntata mill-ġdid mill-qorti fiż-żmien perentorju ta' sitt xhur minn meta tkun hekk ġiet differita; jew ii. ikun ġie ppreżentat fil-qorti rikors, f'dak il-perjodu, biex tiġi appuntata mill- ġdid.

Issa fil-kawża odjerna, l-proċeduri Rik Nru 1213/08 ġew differiti sine die nhar is- 27 ta' Novembru 2014.

Kwindi, t-terminu perentorju ta' sitt xhur stabbilit mill- liġi għar-riappuntament tal-kawża kien jiskadi fis-27 ta' Mejju 2015.

Kienu biss il-konvenuti (rikorrenti odjerni) Stephen Lateo u Waterbus International Ltd li entro dan it-terminu, u ċioe' fis-26 ta' Mejju 2015, ntavolaw rikors għar- riappuntament tal-kontro-talba.

Minn naħa l-oħra mhux biss il-kawża prinċipali ma ġietx appuntata mill-ġdid mill-Qorti fil-perjodu ta' sitt xhur imsemmi, iżda lanqas sar xi tentattiv sa egħluq dak l-istess żmien għan-nom tas-soċjeta' attriċi sabiex il-kawża prinċipali terġa' tiġi ri-appuntata.

Għaldaqstant il-kawża prinċipali ma tistax ħlief titqies deżerta għall-finijiet u

effetti kollha tal-liġi sa mis-27 ta' Mejju 2015.

Il-fatt li mal-għeluq tat-terminu perentorju ta' sitt xhur, il-konvenuti l-oħra f'dik il-kawża GS Specialist Vehicles Ltd, George Lateo u Gladys Lateo kienu ntavolaw rikors sabiex jitolbu lill-Qorti tikkonferma d-deżerzjoni tal-kawża prinċipali u l-fatt li din il-konferma waslet aktar minn erba' xhur wara b'digriet li ngħata f'Ottubru 2015, ma jbiddel xejn mill-fatt li legalment l-azzjoni prinċipali tas-soċjeta' attriċi kienet waqgħet deżerta nhar is-27 ta' Mejju 2015.

Konsegwentement, la l-ħatra tal-kuraturi deputati l-Avukat Dr Martin Doepfmer u l-PL Jeremy Sammut Jurcik sabiex jirrapreżentaw l-interessi tas-soċjeta' attriċi fil- kontro-talba saret fit-8 ta' Ġunju 2015, u allura wara li l-kawża prinċipali kienet diġa' marret deżerta skont il-liġi, mhuwhiex ġustifikat l-intimat Reġistratur Qrati Ċivili u Tribunali li ntaxxa d-dritt dovut lilhom anke fuq l-azzjoni prinċipali.

Ma' dawn il-kunsiderazzjonijiet il-Qorti żżid ukoll li, kif jirriżulta mill-provi mressqa, it-talba għall-ħatra tal-kuraturi deputati u d-digriet relattiv tat-8 ta' Ġunju 2015 kienu espressament limitati għall-kontro-talba.

Allura dan il-fatt ikompli jsaħħaħ il-konvinċiment tal-Qorti li t-taxxa addizjonali ta' drittijiet dovuti lill-kuraturi ma kellhiex tinkludi drittijiet lil dawn il-kuraturi fuq l-azzjoni prinċipali.

Il-Qorti tinnota wkoll li l-intimat odjern il-kuratur deputat Prokuratur Legali Jeremy Sammut Jurcik stess iddikjara permezz ta' Nota datata 6 ta' Mejju 202014 li huwa ma kienx qiegħed jinsisti fuq id-drittijiet fuq it-talba prinċipali (għalkemm żamm fermi d-drittijiet tiegħu fuq il-kontro-talba).

Għaldaqstant il-Qorti sejra tilqa' t-talba tar-rikorrenti odjerni għat-tħassir ta' dik il-parti tat-taxxa addizzjonali taħt id-data tas-26 ta' Mejju 2006 taħt id-dritt tar-reġistru deżerta fis-somom indikati rigwardanti l-avukat u l- prokuratur legali. b. It-tneħħija tad-drittijiet professjonali tal-kuratur deputat il-PL Jeremy Sammut Jurcik fuq il-kontro-talba

Ir-rikorrenti jargumentaw li dan il-kuratur deputat lanqas m'għandu jibbenefika

mid-drittijiet fuq il-kontro-talba peress li fi kliemhom huwa la qatt serva fil-

kawża Rik Nru 1213/08, f'dik l-epoka kien impjegat f'ditta barra l-Qorti bħala

konsulent legali u ftit xhur wara li kien ġie nominat bħala kuratur huwa ħa l-

lawrja ta' avukat u ħadem bħala tali.

Dan mingħajr ma qatt irrinunzja għall-

patroċinju peress li ma baqax prokuratur legali u lanqas avża li laħaq avukat u li kien ser iservi ta' avukat.

Mill-atti fost oħrajn jirriżulta li l-intimat Jeremy Sammut Jurcik ottjena l-warrant ta' prokuratur legali fit-23 ta' Mejju 201315u l-warrant biex jipprattika ta' avukat fis- 6 ta' Settembru 201616.

Skont ix-xhieda tad-Direttur fid-Dipartiment tal- Ġustizzja, ma jirriżultax li huwa kien fil-frattemp ċeda xi wieħed minn dawn iż- żewġ warrants17.

Ir-rikorrenti jilmentaw li dan l-intimat kien ottjena l-warrant ta' avukat u beda jaħdem bħala tali meta kienet għadha pendenti l-kawża Rik Nru 1213/08.

Il-Qorti iżda tirrileva li sa minn xhur qabel ma' dan l-intimat kien ottjena l- warrant ta' avukat, il-kawża kienet diġa' ġiet differita għas-sentenza18.

Anke n- nota ta' sottomissjonijiet li ppreżenta l-kuratur l-ieħor l-Avukat Martin Doepfmer ukoll ġiet preżentata fl-1 t'Awissu 201619 qabel ma' Sammut Jurcik ottjena l-warrant.

Isegwi li bħala fatt, fil-mument li huwa ottjena l-warrant ta' avukat, il-kawża in kwistjoni kienet pendenti biss għas-sentenza.

Il-Qorti tqis ukoll li kwalunkwe referenza li r-rikorrenti qegħdin jagħmlu għall- ħatriet u preżenza tal-intimat Sammut Jurcik f'kawżi oħra fil-kwalita' ta' kuratur deputat bħala prokuratur legali m'għandhomx jinfluwixxu fuq il-każ odjern stante li dak li jirrigwarda l-proċeduri odjerni huwa x'seħħ fil-kawża Rik Nru 1213/08 u mhux fi proċeduri oħra.

Ir-rikorrenti qegħdin jagħmlu ħafna enfasi fuq diversi aspetti oħra fosthom li waqt ix-xhieda tiegħu quddiem din il-Qorti ma ftakarx il-mertu tal-kawża, li fl-epoka tal-ħatra tiegħu fil-kawża huwa kellu mpjieg ieħor band'oħra u li ma kienx ikun fiżikament preżenti b'mod regolari speċjalment fir-Reġistru tal-Qorti.

Fatturi li għall-Qorti pero' ma jirriżultawx bażi adegwata biex iċaħħduh milli jirċievi d- drittijiet spettanti lilu fil-kawża in kwistjoni.

Jiġi nnutat invece li fil-kawża Rik Nru 1213/08, fl-20 t'Ottubru 2015 il- prokuratur legali msemmi ġie notifikat personalment fl-edifizju tal-Qorti bl-atti ta' dik il-kawża.

Dak li nvece l-Qorti tinnota li r-rikorrenti m'għamlux aċċenn għalih huwa l-fatt li l-ħatra ta' kuraturi deputati fil-proċeduri Rik Nru 1213/08 saret wara talba appożita li saret minnhom stess.

Jiġi ulterjorment sottolineat li għalkemm il-ħatra tal-kuraturi saret fit-8 ta' Ġunju 2015 u s-sentenza finali mill-Qorti ngħatat kważi sentejn wara, u ċioe' fit-28 ta' Frar 2017, ir-rikorrenti f'ebda stadju tal-kawża ma kienu ressqu xi lment jew oġġezzjoni rigwardanti l-idoneita' o meno u/jew l- operat tal-intimat Jeremy Sammut Jurcik fil-kwalita' tiegħu ta' kuratur deputat bħala prokuratur legali.

Dan jingħad partikolarment fid-dawl tal-fatt li l-maġġor parti tal-evidenza li ressqu r-rikorrenti fil-konfront ta' Jeremy Sammut Jurcik jirrigwardaw proprju avvenimenti u allegazzjonijet li jirrisalu għall-perjodu tul il-ħatra tiegħu fil-kawża u allura dawn kienu verifikabbli waqt li l-kawża kienet għadha pendenti.

Stranament pero' huwa biss issa li ġew rinfaċċjati bil-kont tal-ħlas tat- taxxa li r-rikorrenti qegħdin jiggranfaw ma' kull skuża possibbli sabiex jiġu eżonerati milli jħallsu d-drittijiet dovuti lill-intimat imsemmi.

Inoltre, kien fis-sentenza stess tat-28 ta' Frar 2017 li l-Qorti ddeċidiet li l-kuraturi deputati appuntati kellhom jitħallsu skont il-liġi.

Jekk ir-rikorrenti odjerni kien jidhrilhom li l-intimat PL Jeremy Sammut Jurcik ma kienx jimmerita li jirċievi drittijiet għar-raġunijiet li qegħdin jissollevaw issa fil-kawża odjerna, kellhom il-liberta' kollha li jintavolaw appell sabiex jattakkaw almenu dik il-parti tas-sentenza.

U allura ma jistgħux jiġu issa jressqu appell indirett minn deċiżjoni ta' dik il-Qorti permezz tal-kawża ta' ritassa li l-iskop tagħha mhuwhiex li tindaga per se l-operat ta' min huwa ntitolat li jirċievi d-drittijiet iżda li tindaga dwar il-mod kif ġew intaxxati u likwidati l-ispejjeż ġudizzjarji mir-Reġistratur Qrati Ċivili u Tribunali ai termini tal-artikolu 64 tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta.

Fiċ-ċirkustanzi l-Qorti ma tarax li t-talba tar-rikorrenti marbuta ma' dan l- ilment timmerita li tiġi akkolta.

L-eċċezzjonijiet tal-intimati sejrin jiġu miċħuda ħlief safejn kompatibbli ma' dak li ġie deċiż fis-sentenza.

Għal dawn il-motivi l-Qorti taqta' u tiddeċiedi l-kawża billi –

Tilqa' l-ħames eċċezzjoni tal-intimat Reġistratur Qrati Ċivili u Tribunali

u tiċħad il-bqija tal-eċċezzjonijiet tiegħu ħlief safejn kompatibbli ma' dak

deċiż fis-sentenza;

Tilqa' l-eċċezzjonijiet tal-PL Jeremy Sammut Jurcik ħlief safejn inkompatibbli

ma' dak deċiż fis-sentenza;

Tiċħad l-eċċezzjonijiet tal-Avukat Dr Martin Doepfmer ħlief safejn kompatibbli ma' dak deċiż fis-sentenza; 4.

Tilqa' limitatament it-talba tar-rikorrenti u tordna t-tħassir tat-taxxa addizzjonali maħruġa fil-25 t'April 2017 favur il-kuraturi deputati, intimati Avv Martin Doepfmer u Prokuratur Legali Jeremy Sammut Jurcik u tordna lill- intimat Reġistratur Qrati Ċivili u Tribunali sabiex jerġa' joħroġ taxxa addizzjonali mill-ġdid fejn id-dritt professjonali tal-istess intimati kuraturi deputati, elenkat taħt id-data tas-26-May-06 taħt id-Dritt reġistru deżerta, fis-somma ta' €6,434.53 għall-Avukat u €2,144.84 għall-Prokuratur Legali jitħassar, u t-total taħt il-kolonna Attur Kuraturi jinħadem mill-ġdid biex jirrifletti dan it-tħassir; 5.

Tiċħad il-bqija tat-talbiet tar-rikorrenti; 6.

Peress li mhux it-talbiet kollha tar-rikorrenti ġew milqugħa, huma għandhom iħallsu 1/5 tal-ispejjeż tal-kawża.

Il-bqija tal-ispejjeż għandu jagħmel tajjeb għalihom l-intimat Reġistratur Qrati Ċivili u Tribunali.

Onor. Dr. Miriam Darmanin LL.D. Imħallef Victor Cassar Mockridge Dep.

Reġ.