QORTI TAL-MAĠISTRATI (GĦAWDEX) ĠURISDIZZJONI SUPERJURI SEZZJONI ĠENERALI MAĠISTRAT DOTTOR PAUL COPPINI LL.D. Illum it-Tlieta, 7 ta' Novembru 2017 Rikors Ġuramentat Numru: 79/2009 PC George Micallef Camilleri vs Pasquale u Graziella Mc Kay u b'digriet tad-disgħa (9) ta' Frar 2010, Dr. Kevin Mercieca Gauci ġie nominat Kuratur Deputat sabiex jirrappreżenta lil Graziella Mc Kay li tinsab imsiefra, u b'digriet tad-dsatax (19) ta' Frar 2010, Dr. Jean Paul Armeni Cauchi ġie nominat Kuratur Deputat minflok Dr. Kevin Mercieca Gauci

Il-Qorti, Rat ir-Rikors Guramentat li permezz tiegħu l-attur, wara li ppremetta: Illi l-esponenti huwa proprjetarju tal-fon bla numru pero' bl-isem "Sugar Range", fi trejqet ta' Xurdin, Nadur, Għawdex akkwistat in forza ta' tlett kuntratti – wieħed tal-erbatax (14) ta' Novembru 1990 (atti Nutar Ino Mario Armeni Cauchi) – Dokument A; ieħor tat-tlieta u għoxrin (23) ta' Mejju 2005 (atti Nutar Enzo Maindonald) – Dokument B, kif ikkorreġut b'ieħor tal-wieħed u tletin (31) ta' Awwissu 2007 (atti Nutar Enzo Maindonald) – Dokument C, kif ukoll ta' strixxa art adjaċenti għal istess fond li hija tal-kejl ta' ċirka sitta u għoxrin punt tlieta metri kwadri (26.3m.k.) u konfinanti mill-punent mad-dar residenzjali tiegħu haw fuq imsemmija, lvant ma' beni tal-konvenut u nofsinhar mat-trejqet ta' Ħal Gharghur, akkwistat in forza ta' żewġ kuntratti – wieħed tat-tlettax (13) ta' Jannar 1995 (atti Nutar Ino Mario Armeni Cauchi) – Dokument D u l-ieħor tas-sbatax (17) ta' Jannar 1995 (atti Nutar Ino mario Armeni Cauchi) – Dokument E;

Paġna 1 minn 8

Illi l-konvenuti huma proprjetarji tad-dar adjaċenti bla numru pero' bl-isem "Hena", Trejqet ta' Xurdin, Il-Fgura, Għawdex, akkwsitata in forza ta' att pubbliku tal-għaxra (10) ta' Jannar 1995 (atti Nutar Michael Corlett) – Dokument F; Illi skont l-istess kuntratt tal-akkwist tal-istess konjuġi Pasquale u Graziella Mc Kay, is-sidien kienu taw permess lill-kumpanija "Harrow Developments Limited" - "to open apertures on the east of the property in accordance with the annexed plan marked "A" which is a copy of the plan annexed to the aforesaid agreement"; Illi għalhekk mill-pjanta annessa mal-istess kuntratt – Dokument F jirriżulta li kellhom jinfetħu biss żewġ aperturi fil-ground floor level, immarkati u delinejati bl- aħmar fil-pjanta tal-Perit Guido Desira Buttigieg, hawn annessa u markata bħala Dokument G; Illi minflok ma infetġħu dawn iż-żewġ aperturi fejn suppost kellhom jinfetħu skont il-pjanta, Dokument A annessa mal-kuntratt tal-konvenuti tal-għaxra (10) ta' Jannar 1995 (atti Nutar Michael Corlett) infetħu kontra l-liġi adirittura tminn (8) aperturi ta' diversi daqs u tip li wkoll jagħtu għal fuq il-proprjeta' tal-attur; Illi oltre dan l-proprjeta' tal-istess konvenuti ma fihx opra morta kull fejn l-istess hija dovuta skont il-liġi li tinbena – Dokumenti H, I, J u K; Illi l-konvenuti, nonostanti li ġew interpellati diversi drabi sabiex jagħlqu l-istess tminn aperturi li hemm miftuħa llegalment għal fuq il-proprjeta' tal-attur kif ukoll sabiex jibnu l-opra morta kull fejn l-istess hija dovuta skont il-liġi baqgħu inadempjenti.

Talab lill-konvenuti jgħidu għaliex m'għandhiex din il-Qorti: 1.

Tiddikjara illi l-istess tminn (8) aperturi miftuħa mill-fond tal-konvenuti bl-isem "Hena", Trejqet ta' Xurdin, Nadur, Għawdex u li jħarsu direttament għal fuq il-proprjeta' tal-konvenut qegħdin kontra l-liġi u jridu jingħalqu;

Tiddikjara wkoll

tagħhom hawn fuq deskritt m'għandhomx l-opramorta tal-istess fond tagħhom mibnija sal-għoli rikjest mil-liġi;

l-konvenui fil-fond

Konsegwentement tikkundanna lill-istess konvenuti sabiex fi żmien qasir u perentorju li jiġi lilhom prefiss jaqgħlqu b'mod permanenti u għas-spejjeż tagħhom l-istess tminn (8) aperturi kif ukoll li jibnu l-istess opramorta kull fejn l-istess hija obbligata li tinbena skont il-liġi u dana, okkorrendo bin-nomina ta' perit arkitett li jiġi nominat għal istess fini;

F'każ li dan iż-żmien jgħaddi inutilment għaliex l-istess attur m'għandux jiġi awtorizzat li jagħmel dawn ix-xogħolijiet kollha indikati fit-tieleet (3) talba huwa stess u għas-spejjeż tal-istess konvenuti.

Paġna 2 minn 8

Rat ir-Risposta Ġuramentata tal-konvenuti li eċċepew: 1.

Illi huwa m'hux edott mill-fatti li taw lok għal din il-kawża u għaldaqstant mhux fil-posizzjoni li jissolleva l-eċċezzjonijiet kollha applikabbli skont il-liġi.

Difatti fil-preżent huwa lanqas m'għandu indirizz, numru tat-telefon jew email li jistgħu jippermettulu li jagħmel kuntatt ma' Graziella Mc Kay.

Għalhekk, l- esponenti nomine qiegħed jirriserva li jippreżenta risposta ġuramentata ulterjuri jekk umeta huwa jkun fil-pussess ta' l-informazzjoni kollha mertu tal-każ.

Pero' għal kull buon fini huwa qiegħed minn issa jikkontesta t-talbiet tar-rikorrent George Micallef Camilleri għall-għeluq tat-tmien (8) aperturi miftuħa fil-fon bl-isem ta' "Hena", Trejqet ta' Xurdin, Il-Fgura, Għawdex kif ukoll għall-bini ta' l- opramorta mitluba fil-fond imsemmi;

Salvi u impreġudikati eċċezzjonijiet ulterjuri fid-dritt u fil-fatt.

B'riferenza għall-paragrafi (mhux enumerate) tar-rikors ġuramentat l-esponenti nomine mhux fil-posizzjoni li jikkummenta fuq il-veraċita' o meno tagħhom stante li kif ġia' ngħad huwa sprovvist mill-informazzjoni kollha relattiva għal dan il-każ.

Rat l-atti l-oħra kollha tal-kawża, inkluzi l-verbali tax-xhieda prodotti, l-affidavits u d-dokumenti oħra esebiti.

Rat in-Noti tal-Osservazzjonijiet rispettivi tal-kontendenti.

Rat id-digriet tagħha tat-8 ta' Ġunju 2017 fejn ħalliet il-kawża għal-lum għas- sentenza.

Ikkunsidrat: Illi permezz ta' din il-kawża l-attur qed jeżerċita l-azzjoni negatorja.

Jitlob ukoll l l-konvenuti jiġu ordnati jalzaw il-ħajt diviżorju li jifred il-proprjetajiet rispettivi sal- għoli rikjest mil-liġi.

Fir-rigward tal-għoli tal-ħajt diviżorju, jidher li fil-mori tal-kawża u ftit wara li ġiet istitwita, l-konvenuti żiedu tliet filati mat-tliet filati tal-ħajt eżistenti.1 Imma xorta jidher li dan il-ħajt għadu ma jikkonformax mad-dettami tal-liġi Dan għaliex, kuntrarjament għal dak li qed isostnu l-konvenuti, is-sitt filati li hemm illum ma jġibux is-sitt piedi (jew 1.8m), indikati fl-artikolu 427 tal-Kap.

16, billi huwa magħruf illi f'Għawdex il-kantun qatt ma jkun ogħla minn ħdax il-pulzier.

Il- konvenuti jikkontendu wkoll li m'għandhomx ibatu l-ispejjeż ta' din it-talba għax isostnu li jaħti l-attur stess li ma tellawx il-filati meħtieġa qabel, billi dan kien dejjem igerrex il-ħaddiema tagħhom.2 Fl-affidavit tiegħu il-konvenut isemmi inċident meta l-attur talbu l-flus biex ikun jista' jidħol fl-istrixxa art ma' ġenb id-dar

1 Ara l-aħħar paragrafu tal-affidavit tal-attur a fol.55 – 56 u ritratti GX 5 u GX 6 a fol.

65 tal-proċess 2 Ara raba paragrafu tar-Risposta Ġuramentata tal-konvenuti

Paġna 3 minn 8

tiegħu ħalli ssir il-manutenzjoni mehtiega.3 Imma biex itella' l-opramorta sal-livell rikjest mil-liġi ma kellux għalfejn jidhol fi hwejjeg l-attur, u għalhekk din l-iskuza ma tantx tregi.

Terga' fir-risposta tagħhom għall-ittri nterpellatorji mibgħuta mill- attur,4 il-konvenuti m'għamlu ebda referenza għat-talba tal-attur dwar din l- opramorta, u għalhekk kien gustifikat l-attur jinkludi din it-talba, billi sakemm gie biex jippresenta l-kawża tiegħu, l-konvenuti baqgħu inadempjenti.

Fir-rigward tat-talbiet l-oħra, dawn jirreferu għal tmien twieqi li hemm fl-istess ħajt diviżorju jagħtu għal fuq passaġġ adjaċenti għad-dar tal-attur li jagħmel mal-istess proprjeta' tiegħu.5 Il-konvenuti jippretendu li dawn it-twieqi jgawdu servitu' fuq l- art tal-attur.

3 A fol.156 - 157 4 Ara kopji ta' dawn l-ittri a fol.

Paġna 4 minn 8

Mhux kontestat li l-attur huwa s-sid tal-istrixxa art ta' 26.3 m.k. li min-naħa tal- punent tmiss mal-bini tal-konvenuti.8 Infatti rriżulta li l-attur akkwista din l-art, li qabel kienet tappartjeni lil missier il-mara tiegħu, permezz ta' diversi kuntratti: (i) Fl-14 ta' Novembru 1990, waqt iż-żwieġ tiegħu ma' Frances Civelli, akkwista mingħand missierha, inter alia l-enfitewsi perpetwa ta' porzjon raba "ta' Frabezz" limiti Nadur, tal-kejl ta' xi 543m.k.

Fuq din l-art il-konjuġi Civelli sussegwentement bnew id-dar tagħhom.9

(ii) Fit-13 ta' Jannar 1995 xtara mingħand Philip Civelli, hu l-mara tiegħu, s- sehem li dan kien wiret mingħand missieru mill-istrixxa art in kwistjoni.

Fid- deskrizzjoni mogħtija ta' din l-art ingħad li din kienet "...soggetta ghas- servitujiet ta' aperturi favur l-art adjacenti...";10

(iii) Fis-17 ta' Jannar 1995 xtara mingħand omm il-mara u oħtha l-ishma tagħhom mill-istess strixxa art.

Fid-deskrizzjoni mogħtija ta' din l-art reġa' ingħad li din kienet "...soggetta ghas-servitujiet ta' aperturi favur l-art adjacenti...";11

(iv) Fit-23 ta' Mejju 2005, in segwitu għas-separazzjoni tiegħu minn ma' martu, din biegħet lill-attur is-sehem tagħha mid-dar mibnija fuq l-art akkwistata fl- 1990;12

(v) Fil-31 ta' Awwissu 2007 sar att korrettorju biex ma' dan il-bejgħ tal-aħħar ġie inkluż ukoll is-sehem li Frances Civelli kienet wirtet mingħand missierha mill- istrixxa art ta' 26.3m.k.13

Jirriżulta għalhekk li l-ewwel rekwiżit sabiex tirnexxi din l-azzjoni, u ċioe' dak tal- prova tat-titolu fl-attur fuq l-istrixxa art in kwistjoni, ġie sodisfatt.

It-tieni rekwiżit huwa li l-attur irid juri li qed isofri restrizzjoni fit-tgawdija ta' din il- proprjeta' tiegħu.

L-attur qed jilmenta minn tmien twieqi mill-għaxra li l-konvenuti għandhom fil-ħajt diviżorju tad-dar tagħhom jagħtu għal fuq din l-istrixxa art.14 Proprjament tnejn minn dawn it-twieqi, u ċioe' dawk fin-naħa ta' wara nett ta' dan il-ħajt ma jagħtux għal fuq l-art tal-attur, u għalhekk il-pretensjoni tiegħu fir- rigward tagħhom żgur li ma treġix.

L-attur jikkontendi li tnejn biss mill-għaxra li hemm f'dan il-ħajt kienu ġew awtorizzati mill-predeċessuri fit-titolu tiegħu, u ċioe' dawk ikkuluriti bl-isfar fuq il-pjanta redatta mill-A.I.C. Guido Desira Buttigieg.15 Dan, fil-

8 Ara pjanta tagħha a fol.18, u l-pjanta a fol.

27 li turi r-relazzjoni tagħha mal-fond tal-konvenuti 9 Ara kopja ta' dan il-kuntratt esebit bħala Dok.

16 – 19 tal-proċess 10 Ara kopja ta' dan il-kuntratt esebit bħala Dok.

57 - 58 11 Ara kopja ta' dan il-kuntratt esebit bħala Dok.

21 - 22 12 Ara kopja ta' dan il-kuntratt esebit bħala Dok.

9 – 12 13 Ara kopja ta' dan il-kuntratt esebit bħala Dok.

Paġna 5 minn 8

It-tielet rekwiżit issa jitfa l-piż tal-prova fuq il-konvenuti biex juru illi huma kellhom id-dritt għal dawn it-twieqi kollha jagħtu għal fuq l-art tal-attur, u mhux biss għal dawk it-tnejn li qed jikkonċedi l-attur.

Il-konvenuti jissottomettu illi dawn it-twieqi kienu ġia jeżistu meta l-istrixxa art ta' 26.3 m.k. ġiet trasferita lill-attur, u għalhekk jikkostitwixxu servitu' per destinazione di pater familias a favur il-proprjeta' tagħhom.

A tenur tal-artikoli 455 u 457 tal-Kodiċi Ċivili tagħna, servitu' ta' tieqa jikkwalifika bħala wieħed kontinwu u li jidher, u għalhekk jista' jinħoloq bid-destinazzjoni ta' sid ta' żewġ fondi.

Nafu wkoll li meta akkwista l-attur, il-vendituri ndikaw li din l- istrixxa art kienet soġġetta għal servitujiet ta' twieqi.

Li għad irid jiġi stabilit

għalhekk huwa jekk, kif qed jikkontendu l-konvenuti, l-fond tagħhom kienx mibni

u lest mill-kostruzzjoni, bit-twieqi kollha ġia eżistenti fil-ħajt diviżorju li jmiss ma'

din il-biċċa art, meta xtraha l-attur, inkella kienx hemm biss iż-żewġ twieqi

mmarkati fuq il-pjanta annessa mal-kuntratt tal-konvenuti, kif qed isostni l-attur.

Din il-Qorti temmen li t-twieqi kollha kienu ġia f'posthom meta l-attur beda jixtri

l-ishma minn din l-art, u dan tliet ijiem biss wara li kien sar il-bejgħ lill-konvenuti.

Kien għalhekk li fil-kuntratti tiegħu ssemma li din l-art kienet soġġetta għal

16 Ara kopja ta' dan il-kuntratt esebit bħala Dok.

23 - 26 17 Ara twieqi mmakati bl-ittra "X" fuq il-pjanta a fol.

Paġna 6 minn 8

servitujiet ta' twieqi (in ġenerali) u dan is-servitu' ma ġiex limitat għal żewġ twieqi biss.

Il-Qorti waslet għal din il-konklużjoni wara li qieset illi: 1.

L-attur innifsu mkien ma jgħid li dawn it-twieqi saru wara li kien akkwista din l-istrixxa art; anzi mistoqsi direttament in kontro-eżami il-bini tal-konvenuti kienx lest meta xtraha, l-attur ammetta li kien jonqos biss il-bejt u l- opramorti.19

L-A.I.C. Victor Barun, direttur tal-kumpanija Harrow Developments Limited, li deher għall-kuntratturi msemmija fuq dan il-kuntratt, afferma iżjed minn darba li x-xogħolijiet ta' kontruzzjoni fuq din id-dar kienu lesti għal kollox meta sar il-kuntratt, anzi jsostni li l-finishings kienu kważi lesti kollha ukoll;21

Joseph Cahill li fornixxa l-madum u kmamar tal-banju lill-kuntrattur inkarigat mill-bini tad-dar tal-konvenuti, jiftakar li meta kien imur bix-xogħol: " … fuq in-naha tal-lemin tad-dar meta thares lejha mit-triq kien hemm diversi twieqi u jekk mhux sejjer zball kienu madwar tmienja."23

Teddy Desira Buttigieg, li jaf lill-konvenuti sa minn meta bdew jiġu Għawdex stqarr li: "...jien dhalt god-dar meta kienet ghadha kemm tlestiet u niftakar li t-twieqi mertu tal- kawża kienu hemm. ..Fil-fatt kien hemm tieqa fil-kamra li mbaghad saret kcina u ohra tahtha, oħra fil-kaxxa tat-tarag, ohra fil-garage, ohra fil-kamra li mbaghad saret dining room u ohra tahtha, oħra fil-kamra tal-banju ta' fuq u ohra taht it-tarag."24

Antoinette Defelice, oħt il-mara tal-attur, li tgħix barra minn dawn il-gżejjer, kienet ġiet hawn fl-okkazzjoni tal-funeral ta' missierha f'Novembru 1994, u tiftakar li: "… f'dan iz-zmien jiena kont mort fl-inhawi ta' Trejqet ta' Xurdin.

Nista' nghid li dak iz-zmien id-dar tal-familja Catuogno kienet gia mibnija.

Din baqghet stampata f'mohhi ghar-raguni li meta kont tlaqt jiena, kull ma kien hemm mibni kien biss il-garaxx.

Allura x'hin mort u rajt il-binja stajt nara d-differenza bejn dak li kien hemm qabel sifirt u dak li rajt jiena dakinhar meta gejt ghall-funeral ta' missieri.

Ghandi amment ukoll li d-dar kienet gia maghluqa bl-aperturi.

Illum il-gurnta l-binja tal-familja Catuogno

19 Ara deposizzjoni tiegħu a fol.

296 20 Ara kopja tal-kuntratt in atti Nutar Dr. Ino Mario Armeni Cauchi tal-10 ta' Jannar 1995, esebita bħala Dok.

23 - 27 21 Ara deposizzjoni tiegħu a fol.

156 23 Ara affidavit tiegħu a fol.

159 24 Ara affidavit tiegħu a fol.

Paġna 7 minn 8

minn barra ghadha kif kienet dakinhar fl-1994, inkluz wkoll l-aperturi ta' din id-dar li jaghtu għal fuq il-passagg."25

Ġialadarba għalhekk il-konvenuti rnexxielhom jippuvaw il-ħolqien ta' servitu' ta' twieqi per destinazione di pater familias fir-rigward tat-twieqi kollha li għandhom jagħtu għal fuq il-passaġġ tal-attur, u li dawn it-twieqi kienu pre-eżistenti l-akkwist da parti tal-attur tal-istess passaġġ, it-talbiet tiegħu biex jingħalqu dawn it-twieqi ma' jisgħtux jintlaqgħu.

Għaldaqstant tiddeċidi l-kawża billi, filwaqt illi tilqa' l-eċċezzjonijiet tal-konvenuti fir-rigward tal-aperturi li għandhom iħarsu fuq l-art tal-attur: 1.

Tiċħad l-ewwel talba;

Tilqa' t-tieni talba u tiddikjara li l-konvenuti fil-fond tagħhom m'għandhomx l- opramorta tal-ħajt li jmiss mal-passaġġ tal-attur mibnija sal-għoli rikjest mil-liġi;

Tilqa' t-tielet talba limitatament pero' sabiex tordna lill-konvenuti jibnu din l-

opramorta skont il-liġi, u dan fi żmien xahar mil-lum;

Tilqa' wkoll ir-raba talba u tawtorizza lill-attur sabiex jagħmel hu, a spejjeż tal- konvenuti, x-xogħol meħtieġ f'każ li l-konvenuti jonqsu milli jagħmlu huma dak hawn ordnat fiż-żmien konċess.

L-ispejjez, fiċ-ċirkostanzi, ikunu kwantu għal tliet kwarti (3/4) a karigu tal-attur, u kwart (1/4) għall-konvenuti.

(ft) Paul ili (ft) Silvio Cheteuti

D/Reġistratur

25 Ara affidavit tagħha a fol.

Paġna 8 minn 8


QORTI TAL-MAĠISTRATI (GĦAWDEX) ĠURISDIZZJONI SUPERJURI SEZZJONI ĠENERALI MAĠISTRAT DOTTOR PAUL COPPINI LL.D. Illum it-Tlieta, 7 ta' Novembru 2017 Rikors Ġuramentat Numru: 89/2008 PC Maria Alshlash vs Mary Carmen sive Carment Kolomiyko Bonnici

Il-Qorti, Rat ir-Rikors Ġuramentat tal-attriċi li permezz tiegħu, wara li ppremettiet: Illi r-rikorrenti għal diversi snin bdiet tirrendi diversi serviġi, kuri u assistenzi lil maria Azzopardi li tiġi z-zija tar-rikorrenti Maria Alshlash u dwar l-istess serviġi, kuri u assistenzi, nonostante d-diversi promessi tagħha r-rikorrenti qatt ma ġiet kkumpensata; Illi din Maria De Bono mietet nhar it-tnejn u għoxrin (22) ta' Frar tas-sena 2008 (Dokument 'A') bla tfal jew dixxendenti oħra u ħalliet bħala eredi tagħha lin- neputija tagħha, l-istess intimata Mary Carmen sive Carmen Kolomiyko Bonnici u dana in forza tat-testment data dsatax (19) ta' Settembru tas-sena 2006 fl-atti tan-Nutar Maria Libreri Costa (Dokument 'B'); Illi dawn is-serviġi, kuri u assistenzi kienu jikkonsistu fost l-oħrajn tindif tad-dar, tixtrilha dak kollu li kien ikollha bżonn, u fi kwalunkwe bżonn ieħor illi Maria De Bono kellha bżonn, kif jirriżulta f'aktar dettal waqt is-smiegħ ta' dina l- kawża;

Paġna 1 minn 8

Illi dawn is-serviġi, kuri u assistenzi kienu ta' entita' u natura tali li għandhom jiġu kkumpensati; Illi l-intimata bħala eredi ta' Maria De Bono għalkemm ġiet interpellata sabiex tersaq bonarjament għal-likwidazzjoni u ħlas tal-istess kumpens, din baqgħet inadempjenti; Talbet lill-konvenuta tgħid għaliex m'għandhiex din il-Qorti, prevja jekk hemm bżonn id-dikjarazzjoni illi hija responsabbli għall-ħlas tal-istess serviġi, kuri u assistenzi: 1.

Tillikwida l-ammont ta' kumpens ġust dovut lir-rikorrenti in linea ta' serviġi,

kuri u assistenzi resi minnha lill-mejta Maria De Bono;

Tikkundanna lill-intimata sabiex tħallas lill-attriċi l-ammont ta' kumpens hekk

Bl-ispejjeż, kompriżi dawk tal-ittra uffiċċjali datat tnejn (2) ta' Ġunju tas-sena 2008, fl-ismijiet Maria Alshlash – vs – Mary Carmen sive Carmen mart Carmelo Kolomiyko Bonnici u bl-inġunzjoni tal-istess konvenut għas-subizzjoni li għalija minn issa huwa imħarrek.

Rat ir-Risposta Ġuramentata tal-konvenuta li wieġbet: 1.

Preliminarjament, l-esponenti tirrileva l-irritwalita' tar-rikors promotur peress illi tar-rikors ġuramentat kuntrarjament għal dak li huwa rikjest fl-artikolu 156(1) (a) tal-Kap.

L- esponenti mhux qed tippretendi illi l-azzjoni attriċi tiġi riġettata għaldaqshekk biss, iżda żgur li dan in-nuqqas għandu jiġi rimedjat qabel il-Qorti tordna l- prosegwiment tal-kawża odjerna;

l-attriċi naqset

l-paragrafi

Illi d-domandi attriċi huma totalment infondati fid-dritt u fil-fatt, għaliex mhux minnu illi l-attriċi rrendiet xi serviġi, kuri u assistenzi lil Maria De Bono illi jimmeritaw illi jiġu kumpensati.

Anzi fir-realta' s-serviġi, kuri u assistenzi kienu qegħdin jiġu prestati lill-mejta Maria Grieco Falanga mill-esponenti u mill-membri tal-familja tagħha skont kif sejjer jiġi ampjament ippruvat waqt it-trattazzjoni tal-kawża;

Illi mingħajr preġudizzju għall-premess, ir-rikorrenti diġa' tħallset għas-saldu t'a kwalunkwe servizz li hija setgħet tat lil mejta Maria De Bono.

Fil-fatt il- mejta ddikjarat fit-testment tagħha tad-19 ta' Settembru 2006 in atti tan- Nutara Maria Libreri Costa: "In oltre t-testatriċi tiddikjara li hija dejjem tħallas lill- istess Maria Alshlash għal kull servizz li tirrendi lill-istess testariċi.

It-testatriċi tiddikjara illi hija tħallas bi flus kontanti lill-istess Maria Alshlash dak il-ħin stess ħall ma tkun dovuta l-ebda obbligu lil Maria Alshlash."1 L-istess Maria De Bono ddikjarat wkoll

1 It-Tieni Artikolu tat-testment magħmul minn Maria Grieco Falanga in atti tan-Nutara Maria Libreri Costa tad-

ta' Settembru 2006

Paġna 2 minn 8

li s-somma ta' elf lira Maltin (Lm 1,000) (€2,329,37ċ) li hija ħalliet bħala legat lil Maria Alshlash bis-saħħa tat-testment suċitat sar in linea ta' donazzjoni għaliex "Maria Alshlash m'għandhiex pretensjonijiet fuq il-wirt tat-testratriċi peress illi dejjem tikkumpensaha bi flus kontanti għas-serviġi / servizzi reżi lill-istess testatriċi."2

Illi, dejjem mingħajr preġudizzju għall-premess, kull dritt għall-ħlas ta' kumpens rigward kwalsiasi serviġi illi l-attriċi Maria Alshlash setgħet irrendiet lill-mejta Maria De Bono, u illi b'xi mod jimmeritaw illi jiġu kumpensati, aktar kmieni mit-tnejn (2) ta' Ġunju 2003 illum jinsabu kolpiti bil- preskrizzjoni estintiva ta' ħames snin a tenur ta' l-artikolu 2156(f) tal-Kodiċi Ċivili;

Salvi eċċezzjonijiet ulterjuri fid-dritt u fil-fatt.

B'referenza għal kull paragrafu tar-rikors ġuramentat, imbagħad, l-esponenti

għandha s-segwenti x'tirrileva:

a) Illi l-ewwel, it-tielet u r-raba' paragrafi (mhux enumerati) m'humiex korretti għaliex mhux minnu: (i) illi l-attriċi irrendiet lil Maria De Bono xi serviġi, kuri u assistenzi ta' entita' u natura li għandhom jiġu kumpensati; (ii) li l-istess rikorrenti ma ġietx ikkumpensata għal xi serviġi li hija setgħet għamlet; u (iii) li d-decujus kienet wegħdet kumpens lir-rikorrenti;

b) Illi t-tieni paragrafu huwa korrett;

c) Illi l-ħames paragrafu huwa korrett.

Jiġi ċċarat pero' li l-esponenti kienet indikat lir-rikorrenti b'ittra uffiċċjali numru 380/2008 datata għaxra (100 ta' Ġunju 2008, esebita bħala Dokument CG 1, ir-raġunijiet għalfejn l- esponenti ma kinitx disposta li tersaq għal-likwidazzjoni u l-ħlas ta' dawn is-serviġi.

Minkejja dan ir-rikorrenti xorta għażlet li tipproċedi b'din il- kawża;

Illi konsegwentement m'hemmx lok li jintlaqgħu t-talbiet tar-rikorrenti u konsegwentement dawn għandhom jiġu miċħuda bl-ispejjeż kontra l-istess rikorrenti, inklużi l-ispejjeż ta' l-ittra uffiċċjali numru 380/2008 spedita lir- rikorrenti.

Rat l-atti l-oħra kollha tal-kawża, inklużi l-verbali tax-xhieda prodotti u d- dokumenti esebiti.

Rat in-Noti tal-Osservazzjonijiet rispettivi tal-kontendenti.

Rat id-digriet tagħha tat-8 ta' Ġunju 2017 fejn ħalliet il-kawża għal-lum għas- sentenza.

2 It-Tieni Artikolu tat-testment magħmul minn Maria Grieco Falanga in atti tan-Nutara Maria Libreri Costa tad-

ta' Settembru 2006

Paġna 3 minn 8

Ikkunsidrat: Illi permezz ta' din il-kawża l-attriċi qegħdha titlob il-likwidazzjoni tal-kumpens li jidhrilha li ħaqqha għal diversi serviġi li hija tgħid li rrendiet fuq firxa ta' numru ta' snin lil ċerta Maria De Bono (illum mejta),3 u li tagħha l-konvenuta hija unika eredi.4 Il-konvenuta preliminarjament eċċepiet l-irritwalita' tar-Rikors promotur għaliex il-paragrafi tiegħu ma ġewx numerati kif jitlob l-artikolu 156(1) tal-Kap.

Huwa minnu illi l-paragrufu (a) ta' dan is-sub-inċiż jirrikjedi li d-dikarazzjoni li tfisser b'mod ċar u sewwa l-oġġett tal-kawża għandha ssir f'paragrafi numerati separatament, u dan l-attriċi m'għamlitux.

B'daqshekk pero' dan m'għandux iġib in-nullita' tal-kawża, u nfatti l-konvenuta tgħid biss li dan in-nuqqas għandu jiġi rimedjat.

Fil-mertu mbagħad ċaħdet li għandha tikkumpensa lill-attriċi għal xi serviġi li setgħet irrendiet lid-decujus, u tgħid li fi kwalunkwe każ din dejjem ħallsitha għal dak li setgħet għamlet, kif infatti ddikjarat hi stess fit-testment tagħha.5 Mingħajr preġudizzju, teċċepixxi wkoll il-preskrizzjoni ta' ħames snin a tenur tal-artikou 2156(f) tal-Kap.

16 dwar dak li seta' sar qabel t-tnejn ta' Ġunju 2003.6 Intqal fir-rigward ta' din il-preskrizzjoni mill-qrati tagħna illi: "L-azzjoni ghall-hlas ta' servigi u ghar-restituzzjoni ta' spejjez ghal somministrazzjonijiet maghmula lill-persuna servuta tippreskrivi ruhha f'hames snin; u c-cirkostanza li s-servigi jew somministrazzjonijiet jkunu kontinwi, jew bla interuzzjoni mhux bizzejjed biex timpedixxi illi l-preskrizzjoni tibda tiddekorri.

B'dan li l-kontinwita' jew reiterazzjoni tas-servigi jew somministrazzjonijiet ma tissospendix il-bidu jew id-dekors tal-preskrizzjoni, u lanqas ma timporta, ghalkemm accettata mid-debitur, interruzzjoni tal-preskrizzjoni tal-kreditu jew somministrazzjonijiet anterjuri.

Ghaliex l-att ta' persuna li taccetta mill-gdid il-prestazzjonijiet ma jistax iwassal ghall-ammissjoni tad-debitu dwar prestazzjonijiet anterjuri, jew ghal rikonoxximent ta' drittijiet dwar dawk il-prestazzjonijiet anterjuri, jew ghal xi rinunzja ghall- preskrizzjoni tad-dritt naxxenti minn prestazzjonijiet anterjuri."7 Fil-każ in eżami l-attriċi ssostni li kien ilha żmien twil tirrendi serviġi lil Maria De Bono.

Tgħid li għamlet madwar għoxrin sena tmur għandhom darba fil- gimgħa, imbgħad xi snin wara li miet żewġha, bdiet tiffrekwentaha il-ġimgħa kollha barra l-ħdud u festi, u dan baqgħet tagħmlu sakemm din mietet fit-22 ta'

Ma jidhirx li hu kontestat li l-unika interpellazzjoni għall-ħlas da parti

3 Ara kopja taċ-ċertifikat tal-mewt tagħha, anness mar-Rikors Ġuramentat bħala Dok.

4 tal- proċess 4 Ara kopja tal-aħħar testment ta' Maria De Bono anness bħala Dok.

B mar-Rikors Ġuramentat a fol.

6 U ċioe' ħames snin qabel id-data tal-ittra uffiċċjali tat-2 ta' Ġunju 2008, mibgħuta mill-attriċi lill- konvenuta; ara referenza għal din l-ittra fir-Rikors Ġuramentat 7 Prim'Awla: Agostino Giordano et.vs Antonio Dawson Seager noe.: 17.01.1955; ara wkoll: Appell: George Delia et vs Josephine Sant Portanier et.: 1.04.2005; P.A. Marianna Summersgill vs Catherina Delia et. : 10.01.1941; Appell: Maria Farrugia Sacco vs Dolores Allafi: 22.01.1954 u Appell: Cecelia Jankovic et. vs Fatima Chircop Bray et.: 27.02.2003

Paġna 4 minn 8

tal-attriċi matul dawn is-snin kollha kienet l-ittra uffiċċjali tat-2 ta' Ġunju 2008.

Jirriżulta pero' li jista' jingħad li kien hemm interuzzjoni tal-preskrizzjoni bir- rikonoxximent ta' Maria De Bono stess meta fit-testment tagħha tiddikjara li: "...Maria Alshlash minn jeddha u mhux fuq rikjesta tat-testatrici, tmur tahsel l-art lit- testatrici, u tmur għand it-testatrici kuljum eskluz il-festi, il-Hdud...,"8 mingħajr ma speċifikat pero' meta dan beda jsir.

Jigi għalhekk li minħabba dan ir-rikonoxximent, il-perijodu li jrid jiġi kkonsidrat għall-fini ta' kumpens talvolta dovut lill-attriċi, imur lura għal ħames snin qabel ma sar dan it-testment u għalhekk għad-19 ta' Settembru 2001.

Dwar id-dritt ta' kumpens għas-serviġi, ingħad illi: "....in tema legali l-gurisprudenza taghna hija konkordi fil-principju li fil-każ ta' servigi jista' jkun dovut kumpens anki jekk ma jkunx pattwit, meta mill-konkors tac-cirkostanzi jidher li l-hlas hu dovut.

Gie kemm il-darba ritenut li l-presunzjoni gratwita m'ghandhiex tkun prezunta, u l-intenzjoni li wiehed jirregala s-servigi tieghu u jirrinunzja ghall-kumpens m'ghandhiex tigi facilment akkolta.

Hekk kwalunkwe servigju jigi ritenut prestat bi speranza ta' kumpens.

Dan ghandu japplika b'mod specjali fil-kaz ta' servigi hekk imsejjha di bassa lega, bhal ma huma l-hasil tal-hwejjeg mahmuga u l-facendi tad-dar..."9 Dwar il-mod kif kellu jiġi likwidat dan il-kumpens, ġie spjegat illi: "Ghall-finijiet tal-quantum tas-servigi, wiehed ghandu jzomm f'mohhu (i) il-frekwenza u x- xorta tas-servigi; (ii) il-mezzi tal-konvenuta li bbenefikat mill-prestazzjonijiet u (iii) il- parentela ta' l-atturi mal-konvenuta.

Konsiderazzjonijiet ohra li gieli gew konsidrati mill-Qorti taghna huma jekk il-qaddej ikiddx l-istess sahtu biex jaqdi lill-haddiehor, jekk humiex affarijiet li mhux kulhadd kapaci jidhol ghalihom, bhal meta l-qaddej idur bil-persuna tal- moqdi (ez. hasil), u jekk il-qaddej jinkorrix spejjez li taghhom ma jkunx gie rimborsat fil- mument tal-hrug taghhom.

Bhala regola generali, l-kumpens moghti jkun ftit jew wisq imqaddes, meta l-beneficcjarja tkun marida, jew mhux mobbli, b'mod li jkollha bzonn assistenza personali u kontinwa.

Minn studju tal-gurisprudenza lokali, wiehed jista' jsib li l-kumpens akkordat ma jkun qatt

f'ammonti kbar u dan peress li s-servizzi jinghataw kwazi dejjem minhabba ragunijiet ta'

parentela bejn il-partijiet, u anke ghaliex it-talba ghall-hlas ta' servigi hi bbazata fuq kwazi-

kuntratt, u mhux fuq kuntratt li nholoq bejn min jirrendi s-servigi u l-beneficcjarju, u kwindi

l-kumpens ma jkunx relatat biss mas-servigi, izda ghandhom jittiehdu in konsiderazzjoni

diversi fatturi ohra li, ftit jew wisq, inaqqsu r-relazzjoni ekonomika bejn is-servigi rezi u l-hlas

Dan iwassal biex il-kumpens ma jkun qatt l-ekwivalenti tax-xoghol li sar, izda

adegwat mehud kont tac-cirkostanzi kollha partikolari tal-kaz."10

Paġna 5 minn 8

Provi: Ġara illi l-konjuġi De Bono ma kellhomx tfal, u matul iż-żmien urew interess fihom Salvu Alshlash, ħu Maria De Bono, li kull tant żmien kien joħdilhom xi ħut milli kien jaqbad, John Mary Delia, neputi ta' Maria De Bono, li għamel żmien imur jistad fuq il-baħar mar-raġel tagħha, u l-kontendenti t-tnejn neputijiet oħra tagħha, li kienu jduru bihom.

Kif rajna, l-attriċi tgħid li għamlet madwar għoxrin sena tmur għandhom darba fil-ġimgħa, imbagħad xi snin wara li miet żewġha, bdiet tiffrekwentaha il-ġimgħa kollha barra l-ħdud u festi, u dan baqgħet tagħmlu sakemm din mietet.

Minn naħa tagħha l-konvenuta tgħid li kienet tqis lil Maria De Bono bħala t-tieni omm tagħha billi hija tilfet lill-ommha meta kellha biss tmien snin, u dejjem kienet tkun għandha.

Anzi meta miet ir-raġel ta' Maria bdiet torqod magħha kuljum u dan baqgħet tagħmlu sal-aħħar u ċioe' sakemm din ittieħdet l-isptar wara li waqgħet għat-tieni darba u mietet hemm fl-għomor ta' erba' u disgħin sena.11 Is-serviġi li l-attriċi tgħid li kienet tirrendi lil Maria De Bono kienu jikkonsistu f'faċendi tad-dar bħal ħasil tal-art u twieqi, tisqija tal-qsari u xiri mill-ħwienet.12 Hija pproduċiet diversi xhieda, konsistenti l-biċċa 'l kbira fi qraba u ġirien, biex jikkonfemaw li kienu jarawha dieħla u ħierġa mingħand id-decujus, u taħsel il- bankina ta' quddiem id-dar tagħha.13 Wara kollox id-decujus stess, kif rajna, kienet irrikonoxxiet fit-testment tagħha illi l-attiċi kienet tagħmillha xi faċendi, għalkemm tgħid li kienet taħslilha biss l-art, u nsistiet li hija dan qatt ma talbitha tagħmlu u l-attriċi kienet tagħmlu minn jeddha.

Madankollu, dawn is-serviġi, fi kwalunkwe każ, dejjem ġew aċċettati u l-attriċi qatt ma tkeċċiet 'l barra mid-dar tad-decujus, Anzi kienet titħallielha ċ-ċavetta tad-dar fil-bieb biex hija tkun tista' tidħol liberament.

Id-decujus taċċetta wkoll li l-attriċi kienet tmur għandha kuljum, barra l-Ħdud u festi.14 Ix-xhieda kollha, inkluż il-konvenuta,15 jaqblu li dan kien ikun għal madwar tliet sigħat kuljum, bejn wieħed u ieħor, bejn il-5.00 pm. u t- 8.00 p.m. Jirriżulta wkoll li din is-sistema kienet bdiet tiġi adoperata xi seba' (7) snin qabel ma mietet Maria De Bono,16 u għalhekk taqa' fil-limiti tal-perijodu li jrid jitqies għall-fini ta' kalkolu ta' kumpens li jista' jkun dovut.

Likwidazzjoni ta' kumpens: M'hemmx dubbju li fil-perijodu in eżami, u ċioe' bejn id-19 ta' Settembru 2001 u s-6 ta' Frar 2008, meta fl-okkazzjoni tal-aħħar marda tagħha Maria De Bono ddaħlet l-isptar u ma reġgħetx ħarġet hajja, l-

attriċi rrendietilha xi serviġi li tagħhom kien jisthoqilha li tiġi kkumpensata.

minnu illi kien hemm parentela bejn min kien qed jagħti din l-assistenza u min

kien qed jiġi servut.

Imma peress li l-konvenuta, neputija wkoll fl-istess grad tad-

decujus li sostniet li qdiet lil Maria De Bono kontemporanjament mal-attriċi u

11 Ara ċertifikat tal-mewt ta' Maria De Bono 12 Ara affidavit tagħha a fol.

42 – 45; 13 Ara deposizzjoni ta' Dun Gwann Mizzi, a fol.22 – 28; Pauline Libreri a fol.

264 14 Ara tieni artikolu tat-testment tagħha 15 Ara affidavit tagħha esebit bħala Dok.MG a fol.

398 - 402 16 Ara xhieda ta' Pauline Libreri, Doris Schembri Jones u Michelina Rapa

Paġna 6 minn 8

wisq iżjed minnha, ġiet ikkumpensata bi proprjeta' ta' valur sostanzjali,17 żgur li ħadd ma jista' jippretendi li l-attriċi kienet qed tagħti dawn is-servizzi familiaris vel pietatis causa.

L-attriċi tikkontendi li għal dak li għamlet mal-konvenuta ma ġietx ikkumpensata adegwatament.

Minn naħa l-oħra d-decujus fit-testment tagħha ssostni li hija dejjem ħallset lill-attriċi għal dak li għamlet magħha.

Jirriżulta mhux kontestat li matul dan il-perijodu l-attriċi kienet qed tirċievi mingħand Maria De Bono żewġ liri maltin (LM2) fil-ġimgħa.

Huwa evidenti, pero', li dan ma jistax jitqies kumpens xieraq.

Tenut kont il-konsistenza tas-serviġi reżi, u l-eta' avanzata tal- persuna servita, li xi kultant forsi kienet tħammeġ xi ftit iżjed minn ħaddiehor, il- ħin iddedikat għaliha, anke f'kumpanja f'ħinijiet li altrimenti kienet tkun waħedha, u għalhekk mhux bilfors f'faċendi, (infatti uħud mix-xhieda jgħidu li fis-sajf l-attriċi kienet tqatta' ħafna minn dan il-ħin bilqegħda fejnha quddiem il- bieb ta' barra),18 jidher li l-attriċi ħaqqa' iżjed minn hekk.

L-attriċi tħallielha legat ta' Lm1000 mid-decujus permezz tat-testment tagħha, li pero' ma kienx wieħed remuneratorju, kif sostniet it-testatriċi stess,19 u għalhekk m'għandux jittieħed in konsiderazzjoni għall-fini ta' likwidazzjoni ta' kumpens.

F'tali ċirkostanzi u tenut kont il-paga minima nazzjonali fil-perijodu ta' kważi seba' snin li qed jittieħdu in konsiderazzjoni għall-fini ta' din il-likwidazzjoni,20 fid-dawl tal-kumpens li ġia rċeviet l-attriċi u dak li rċeviet il-konvenuta għal dak li tgħid li għamlet hija mad- decujus, din il-Qorti jidrilha li għandha tillikwida rata oħra ta' tliet euro (€3) kuljum, barra l-ħdud u festi għall-attriċi.

Dawn iġibu: €3 x 6 ġranet fil-ġimgħa x 50 ġimgħa (billi qed jitnaqqsu 12 il-festa) x 6 snin (19.09.2001 – 19.09.2007) = €5400; u €3 x 6 ġranet fil-ġimgħa x 15 il-ġimgħa (bejn l-20.09.2007 – 6.02.2008, neqsin tliet festi) = €270, li jġibu b'kollox = €5670.

M'hemmx dubbju li l-konvenuta bħala unika eredi ta' Maria De Bono, li aċċettat il-wirt tagħha,21 hija tenuta tagħmel il-ħlas dovut lill-attriċi.

Għal dawn il-motivi tiddecidi l-kawża billi, filwaqt illi tilqa' l-eċċezzjoni tal- preskrizzjoni tal-konvenuta, safejn iddikjarat li kwalunkwe pretensjoni għal xi

serviġi reżi qabel id-19 ta' Settembru 2001 tinsab preskritta, u tiċħad l-

eċċezzjonijiet l-oħra, tilqa' t-talbiet attriċi u:

Tiddikjara li l-konvenuta hija responsabbli għall-ħlas tas-serviġi reżi lill-Maria

17 Ara kopja tad-denunzja tas-suċċessjoni tal-beni ta' Maria De Bono, esebita bħala Dok.

187 18 Ara per ez. ix-xhieda ta' Clementa Schembri Jones 19 Ara artikolu II ta' dan it-testment 20 Medja ta' €15 kuljum 21 Ara denunzja tas-sucessjoni li saret minnha, a fol.

Paġna 7 minn 8

Tillikwida l-ammont dovut mill-konvenuta lill-attriċi bħala ħlas għal serviġi, kuri u assistenzi mogħtija lil mejta Maria De Bono fis-somma ta' ħamest elef sitt mija u sebgħin euro (€5670), u

Tikkundanna lilll-konvenuta sabiex tħallas din is-somma lill-attriċi.

Bl-ispejjeż, inklużi dawk tal-ittra uffiċċjali tat-2 ta' Ġunju 2008, kontra l- konvenuta.

(ft) Paul Piscopo (ft) Silvio Schembri Jones

D/Reġistratur

Vera Melyan Probets-Reġistratur 07.11.2017 – Sup89.2008 – Alshlash Maria vs Kolomiyko Bonnici Mary Carmen sive Carmen 9285

Paġna 8 minn 8

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


Qorti tal-Appell Kriminali

Onor. Imħallef Dr. Antonio Belli LL.D., Mag.

detentur tal-karta ta' l-identita' numru 243771(M)

Illum 7 Novembru, 2018

Rat l-akkużi dedotti kontra l-appellant Anthony Gauci Calleja quddiem il-Qorti tal-Magistrati (Malta):

Talli fl-10 ta' Mejju 2015 04:45PM bil-vettura CAH781 ġewwa Triq is-Santi Limiti ta' Mġarr

• Soqt jew ppruvajt issuq jew kellek kontroll ta vettura bil-mutur jew vettura oħra li kienet

fit-triq jew f'post pubbliku ieħor waqt li ma kontx f'kundizzjoni li ssuq minħabba x-xorb

• Soqt jew ppruvajt ssuq, jew kellek kontroll ta' vettura bil-mutur oħra fit-triq jew f'post

pubbliku wara li kkonsmajt tant alkoħol li l-proporzjon tan-nifs, tad-demm jew tal-urina

• Waqt li kont qed issuq vettura bil-mutur inqast li tieqaf f'post fejn hemm sinjal tat-traffiku

tkun iżjed mil-limitu preskritt

li jindika 'Stop'

Il-Prosekuzzjoni talbet li l-imsemmija esponenti appellant jiġi skwalifikat mil-Liċenzji kollha

tiegħu tas-sewqan għall-perjodu ta' żmien li l-Qorti jidhrilha xieraq

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati (Malta) tad-19 ta' Jannar, 2016 fejn il-Qorti wara li rat l-

Artikoli sabet lill-imputat hati u immulatatu multa ta' €1200.00 liema multa għandha titħallas

ratealment permezz ta' pagamenti ta'€100 fix-xahar , l-ewwel pagament għandu jsir fl-1 ta' Frar,

2016 b'dak illi jekk ma jsirx il-ħlas ta' xi waħda mir-rati, l-ammont sħiħ li jkun fadal għandu jkun

dovut u jitħallas minnufih u fin-nuqqas ta' tali ħlas, il-bilanċ ta' l-ammont dovut għandu jkun

awtomatikament konvertibbli fi priġunerija mingħajr il-ħtieġa ta' ebda att ġudizzjarju ieħor.

Issospenditlu l-liċenzja tas-sewqan għal żmien sitt (6) xhur minn għada u ordnat lill-Kummissarju

tal-Pulizija sabiex jeleva mingħand l-akkużat il-liċenzja tas-sewqan minnufih b'dan għandha tiġi

ritornata lill-akkużat wara li jkun skada it-terminu tas-sospensjoni.

Rat ir-rikors tal-appellanti Anthony Gauci Calleja minnu ppreżentat fid-29 ta' Jannar, 2016 fejn talab lil

din il-Qorti jogħġobha tilqa' dan l-appell billi filwaqt illi tikkonferma dik il-parti tas-sentenza

mogħtija fl-ismijiet Pulziija versus Anthony Gauci Calleja mogħtija mill-Qorti tal-Maġistrati nhar id-19

ta' Jannar, 2016 fejn sabet lill-imputat ħati taħt l-imputazzjoni numru (3),Tirrevoka u tħassar s-

sentenza appellata fejn sabet lill-esponenti appellanti ħati taħt l-imputazzjonijiet (1), (2) u

tiddikjara lill appellanti mhux ħati tal-imputazzjonijiet imsemmija (1) u (2) miġjuba kontra tiegħu

u tilliberaħ minn kull ħtija u piena;

F'każ illi din it-talba prinċipali biex l-appellanti jiġi liberat mill-imputazzjonijiet (1) u (2) li

tagħhom instab ħati ma tiġix akkolta, tirriforma s-sentenza appellata fil-parti tal-piena, billi

timmitga l-piena inflitta fir-rigward tal-multa fl-ammont ta' Eur 1,200 u tikkanċella l-ordni mogħti

lill-appellanti fir-rigward ta' sospensjoni tal-liċenzja u dana billi tipprovdi sentenza inqas ħarxa,

kif dejjem jidrilha xierqa din l-Onorabbli Qorti tenut kont taċ-ċirkostanzi kollha ta' dan il-każ.

Rat l-aggravji tal-appellanti u cioe':-

L-aggravju ta' l-appellant huwa fis-sens illi l-Qorti ma stħarġitx fil-fond sabiex tevalwa fil-każ in

eżami l-provi kif hekk miġjuba mill-appellanti.

Dan qiegħed jingħad għaliex fiċ-ċirkostanzi tal-

każ in eżami, l-appellant ikkopera bis-sħiħ mal-Pulizija u kien leali sal-aħħar fl-informazzjoni

kollha li ġiet mitluba lilu mil-Pulziija u l-Qorti waqt il-każ.

Illi l-appellanti di fatti ma kienx xurban iżda stqarr mal-Pulizija li riċenti ftit qabel l-inċident huwa

kien qiegħed jieħu xi pirmli tad-dipressjoni minħabba li kien mietlu missieru xahrejn qabel l-

inċident.

Illi di fatti dan kollu intqal ukoll waqt ix-xhieda tiegħu lil Qorti sabiex jispjega illi dan

kien inċident ta' darba.

Illi di fatti minkejja li kien qiegħed jieħu dawn il-pirmli, huwa kien qiegħed

isuq b'responsabbilta' għaliex it-tabib tiegħu stess li eżaminah orndalu li jieħu tali pirmli

ikkonfermalu u serraħlu rasu illi huwa seta' isuq u li ma jaffettwawx il-mod tas-sewqan.

Biex ikun iktar korrett u leali fil-verżjoni tiegħu l-appellant ipproduċa lil Qorti ċeritifkat mediku

maħruġ mit-tabib tiegħu Dr. Silvio Van Colen M.D fejn b'responsabbilta' ddikjara:

Illi hawn juri illi l-appellant informa ruħu u ġie kkonfermat lilu mit-tabib professjonali tiegħu illi

di fatti huwa seta' jsuq.

Illi meta l-Pulizija WPS 242 mar fuq il-post ta' l-inċident ikkonferma illi

l-komportament u l-qagħda tal-appellant kienet terġa tgħid normali (!).

Illi l-appellant spjega illi huwa jaħdem bħala distibutur ta' ikel ma' kumpanija privata ġestita mill-

familjari tiegħu u s-sospensjoni tal-liċenzja ser tippreġudikalu il-pozizzjoni finanzjarja tiegħu hekk

illi għandu sitt xhur ma jaħdimx.

L-appellanti għandu familja x'jieħu ħsieb u għaldaqstant tali

piena hija meqjusa bħala waħda eċċessiva pparagunata maċ-ċirkostanzi tal-każ fejn seħħ inċident

stradali fejn ħadd ma ġie iċċertifikat li weġgħa gravament.

Illi l-anqas ma ġew fornuti mill-

prosekuzzjoni ċeritifkati mediċi fuq dan il-għan la minn naħa tal-parte ċivile u lanqas minn naħa

Illi sfortunatament l-inċident għalkemm naturalment ħasad iż-żewġ partijiet fil-każ, kemm il-parte

ċivile u kemm l-appellanti, dan ma kienx każ fejn l-appellant kien taħt sustanza ta' drogi jew

alkoħol b'mod u manjiera li seta' b'xi mod ippreġudika s-sewqan tiegħu fit-triq li jrendi ruħu

perikoluż għal sewwieqa oħra.

Dan kollu huwa konfermat kemm mill-fatti speċie tal-każ, mill-

Pulizija li sab kull koperazzjoni mill-appellant u li l-appellant stess stqarr illi minkejja ir-riżultat

pożittiv fil-kampjun tan-nifs, dan ma kienx ifisser li ma kienx jaf x'inhu jiġri u ma setax isuq.

Pjuttost dan kien inċident li seta' jiġri lil kulħadd.

Iżda mhux li jiġi ikkunsidrat li seħħ b'kawża ta'

abbuż minn xi sustanza illeċita jew alkoħol kif jindikaw fl-akkużi miġjuba.

Illi hawn jistrieħ l-aggravju tal-appellant illi jħoss ili minkejja li kien attent biex jispjega sew l-

andament tal-fatti fl-inċident, il-Qorti eskludiet mal-ewwel li b'xi mod tgħarbel iċ-ċirkostanzi tal-

każ in eżami billi qalet ' Peress illi jirriżulta ben ippruvat illi l-akkuzat kien qiegħed isuq il-vettura

meta ma kienx fi stat li jagħmel dan u di fatti spiċċa kkawża incident stradali meta baqa' ħiereġ

minn fuq stop sign.

Il-Qorti issib lill akkużat ħati tal-akkużi kollha.'

Illi allura hawn jiġi mifhum illi l-Qorti qiset illi l-inċident seħħ unikament minħabba illi l-appellant

kien qiegħed jieħu pirmli ta' dipressjoni.

Illi minkejja illi t-tabib personali tal-appellant li

ppreskrivha l-pirmli msemmija, kkonferma illi dawn jistgħu naturalment jaffettwaw il-breatalyzer

test IŻDA mhux il-każ illi l-appellant ma jistax isuq.

Dan qiegħed jingħad għaliex il-każ tal-

appellant mhux wieħed fejn hemm mard mentali iżda fejn il-moral ta'persuna waqgħet għal ftit

taż-żmien għaliex naturalment kif jiġri f'ħafna persuni, sofra t-telfa ta' missieru li kien miet

xahrejn biss qabel l-inċident.

Illi bir-rispett kollu għandu jiġi rikonoxxut il-fatt illi l-appellant ħa

ħsieb li għal ftit perjodu jieħu ħsieb dan il-fatt u jara li jieħu l-kura li kellu bżonn biex jibbilanċja

l-istat ta' animu u ma jrendix ruħu distratt u negligenti waqt is-sewqan tiegħu li hu ta' neċessita

hekk kif xogħolu huwa bħala driver għaliex iqassam l-ikel fil-ħwienet.

Illi terġa u tgħid l-pirmli li

ingħatawlu lanqas biss huwa kors meqjus bħala qawwi biex jikkura dipressjoni qawwija.

fiċ-ċeritifikat anness u mmarkat DokA it-tabib jerġa jikkonferma, wara li ngħata s-sentenza

appellata, l-istess pozizzjoni tiegħu dwar il-pirmli li jieħu l-appellant li xjentifikament l-pirmli

naturalment ser jaffettwaw il-breathalyzer test iżda mhux fil-kundizzjoni ta' sewqan għaliex l-

appellanti fil-każ tiegħu mhux qiegħed f'istat ta' dipressjoni qawwija u li ma jgħarafx fejn u kif

qiegħed isuq.

L-appellant jistqarr ukoll illi l-pirmli mgħoddija lill-appellant m'humiex minnhom nfushom pirmli

qawwija iżda huma pirmli li huma kkonsidrati meqjusa bħala moderati hekk kif jittieħdu skond il-

preskrizzjoni li jordna t-tabib, kif ġara fil-każ tal-appellant.

Di fatti doża ta' citalopram 20mg hija

kkunsidrata bħala doża minima.

Illi anka il-kors qasir li ngħatalu fil-bidu ta' anxiolytic

(bromazepam 3mg) hija doża fil-minimu tagħha biex tgħin fl-ammiljorament tal-moral tal-

il-koperazzjoni li kellu l-appellant mal-Pulizija wara li seħħ l-inċident,

li l-appellant ħa ħsieb li jara hekk kif seħħ l-inċident li l-parte ċivile ma kinitx midruba

illi l-appellant kien qiegħed isuq taħt superviżjoni tat-tabib tiegħu Dr Silvio Vella Ebejer

illi x-xogħol u l-għixien tiegħu u ta' familtu jiddependi proprju u unikament fuq sewqan u

Għaldaqstant piena ta' sospensjoni ta' liċenzja tenut kont taċ-ċirkostanzi għandha tiġi meqjusa

bħala waħda eċċessiva l-appellant jinterponi dan l-umli appell sabiex tiġi riveduta s-sentenza

mogħtija fid-19 ta' Jannar, 2016 fejn ġie misjub ħati tal-imputazzjoni 1 u 2 wara li dina l-Onorabbli

Illi tenut kont

Qorti tieħu konjizzjoni tal-provi kollha li ġew prodotti quddiemha billi tikkonsidra umilment li

tirriserva piena inqas ħarxa minn dik imposta fuq l-appellant li m'għandux jiġi ikkunsidrat bħala

sewwieq traskurat jew perikoluż.

Rat l-atti kollha tal-kawża.

Semgħet it-trattazzjoni tal-partijiet.

Ikkunsidrat,

Rat il-fedina penali aġġornata tal-appellant eżebita mill-prosekuzzjoni fuq ordni tal-Qorti.

Illi din hija kawża sommarja u x-xhieda mogħtija quddiem l-Ewwel Qorti ma ġietx rekordjata u

għaldaqstant din il-Qorti kellha tisma' l-provi mill-ġdid.

Fl-affidavit tagħha WPS 242 R Ghirxi tikkonferma li fl-inċident kien hemm xi nies li weġgħu u

li waqt li kienet qed tieħu r-rapport kien hem min ġibdilha l-attenzjoni li jista' jkun li Anthony

Gauci Calleja kien fi stat ta' xorb.

Hija tiddikjara li 'ta' min jgħid li ma kienx jinxtamm li kellu riħa tal-

alkoħol fuqu u kif ukoll kien jidher fi stat normali' .

Huwa aċċetta li jmur magħha biex isirlu t-test

tal-breathalyser dan irriżulta posittiva b'riżultat ta' 60mg.

Inoltre, tikkonferma li dak il-ħin stess

huwa kien qalilha li ma kienx xorob alkoħol iżda li kien qed jieħu xi pilloli għad-depressjoni.

Ix-xhud Paul Belhaj li kien is-sewwieq tal-karozza li kienet involuta fl-inċident ma' Anthony

Gauci Calleja xehed illi waqt li kienu għaddejjin minn naħa ta' Bormla, ħarġet karozza minn 'side

street' u baqa' dieħel fihom.

Hu baqgħa dieħel ġol ħajt bid-daqqa .Ġol karozza kien hemm miegħu

l-mara, ommu u ż-żewġt itfal, ċemplu lil ambulanza għax waħda mit-tfal bdiet tibki u tgħajjat.

Huwa mar magħhom mal-ambulanza mentri ħalla lil ommu u lil mara hemmhekk.

Għal mistoqsija

tal-Avukat Ġenerali għal kif ġab ruħu magħhom is-sinjur huwa jgħid: 'Normali.

Ma rajt xejn ta'

barra minn hawn, ħa ngħid hekk minn naħa tiegħi.'

L-ewwel Aggravju mressaq mill-appellant jikkonċerna l-fatt li l- Ewwel Qorti ma stħarġitx

fil-fond sabiex tevalwa l-provi miġjuba quddiemha mill-appellanti.

Illi f'dan l-aggravju l-appellant jinsisti li huwa ma kienx xurban u li huwa rriżulta posittiv għall-

alkoħol għax kien qed jieħu pilloli speċifiċi għad-depressjoni u li kien awtorizzat isuq bihom

mingħand it-tabib tiegħu stess.

L-appellant f'dan l-istadju pproduċa bħala prova ċertifikat mingħand it-tabib tiegħu li jikkonferma

li l-anti depressants u l-anxiolytic li kien qed jieħu fihom kimika li jirriżultaw posittivi għal

Apparti li ma hemmx indikazzjoni b'kemm iktar jista' jimmarka l-breathalyser

b'dawn il-pilloli.

It-tabib tal-appellant mhuwiex espert tal-Qorti u qas biss ġie mitlub mid-difiża li

jitla' jikkonferma ċ-ċertifikat bil-ġurament għaldaqstant dan iċ-ċertifikat ma jistax jitqies bħala

Inoltre, kienet id-difiża li kellha titlob u tinsisti mal-Ewwel Qorti biex jinħatar espert sabiex

jippreżenta l-konklużjonijiet tiegħu fir-rigward ta' din il-kontestazzjoni u cioe' li huwa ma xorobx

imma l-breathalyser test irriżulta posittiv minħabba l-pilloli li kien qed jieħu.

Ma jirriżulta xejn

f'dan is-sens mill-verbal tas-seduta tad-19 ta' Jannar, 2016 li saret quddiem l-Ewwel Qorti.

xehdu ż-żewġ parti ċivile quddiem l-ewwel Qorti u anke xehed l-akkużat li preżenat ċertifikat

iżda f'dan l-istadju tal-proċeduri xehed biss il-parti ċivile Paul Belhaj.

Paul Belhaj fix-xhieda tiegħu meta mistqosi kif ġab ruħu magħhom għall-appellant huwa jgħid li

Ma rajt xejn ta' barra minn hawn, ħa ngħid hekk minn naħa tiegħi.'

tagħha WPS 242 R Ghirxi tikkonferma li ma kellux riħa ta' xorb u kien qed iġib ruħu normali

magħha.

Madankollu, pero' r-riżultat tal-breathalyser jitkellem ċar għax rriżulta posittiv għall-60mg u cioe'

darbtejn iktar minn dak permess bil-liġi u għalhekk l-Ewwel Qorti setgħet raġonevolment u

legalment tasal għall-konklużjonijiet tagħha.

Għaldaqstant dan l-aggravju mhux qed jiġi milqugħ.

It-tieni aggravju jirrigwarda l-piena imposta stante li skont l-appellant hija eċċessiva.

Il-piena imposta mill-Ewwel Qorti u cioe' ta' elf u mitejn Ewro (€1,200) hija fil-minimu u s-

sospensjoni tal-liċenżja għal żmien sitt (6) xhur hija waħda tassativa.

Għaldaqstant din il-Qorti ma tħossx li għandha tiddisturba d-diskrezzjoni tal-Ewwel Qorti u

għalhekk dan l-aggravju mhux qed jiġi milqugħ.

Għaldaqstant, tiċħad l-appell ta' Anthony Gauci Calleja u tikkonferma s-sentenza appellata.


Ilija Mejlak
Snajjin Street, L-Għarb:


Nru.: 583/2018 Il-Pulizija (Spettur John Marquet) vs JOSEF VINCENTI

QORTI TAL-MAGISTRATI (MALTA) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali Magistrat Dr Rachel Sheldon B.A. LL.D.

Kumpilazzjoni Nru.: 583/2018

Il-Pulizija (Spettur John Marquet) vs JOSEF DOUGALL (I.D. 487152M)

Illum, 7 ta' Novembru 2018

Rat illi l-imputat JOSEF DOUGALL detentur tal-karta ta' l-identita' 487152M

tressaq quddiemha akkuzat talli:

F'dawn il-Gzejjer nhar l-10 ta' Settembru, 2018 u fix-xhur ta' qabel,

pubblikament, xewwex persuna/persuni oħra sabiex tagħmel reat.

Aktar talli fl-istess perjodu u cirkostanzi pubblikament, xewwex lill-

persuna/persuni oħra sabiex tikser il-liġi.

Illum 7 ta' Novembru 2018

Aktar talli fl-istess perjodu u cirkostanzi permezz ta' xi network jew apparat

ta' komunikazzjoni elettronika, hedded li jaghmel xi reat jew bil-hsieb li

jiehu xi flus jew xi haga ohra jew biex jaghmel xi gwadan, jew ghamel uzu

iehor mhux xieraq bl-istess apparat.

U aktar talli fl-istess dati, lok, hin u cirkostanzi uza kliem jew imgieba ta'

theddid, abbuzivi jew insolenti, jew esibixxa xi materjal miktub jew

stampat li kien ta' theddid, abbuziv jew insolent jew xort'ohra gab ruhek

b'dak il-mod, bil-hsieb li b'hekk jqajjem vjolenza jew mibeghda razzjali

kontra xi persuna ohra jew grupp ta' persuni fuq bazi ta generu, identita'

tal-generu, orjentazzjoni sesswali, razza, kulur, lingwa, origini ettnika,

religjon jew twemmin jew opinjoni politika jew opinjoni ohra jew b'hekk

holoq il-probbabilita' li, meta wiehed iqis ic-cirkostanzi kollha, titqajjem

vjolenza jew mibeghda razzjali.

Talli fl-istess dati, lok, hin u cirkostanzi naqas li josserva xi kundizzjoni

imposta fid-digriet mahrug mill- Magistrat Dr. C. Xuereb Ungaro LL.d. li

bih inghata l- helsien mill-arrest taht garanzija.

U aktar talli b'hekk renda ruhu recediv wara sentenza moghtija lilu mill-Qorti

tal-Magistrati (Malta), liema sentenza saret definittiva u dan bi ksur tal-Artikolu

49 u 50 tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta.

Il-Qorti giet gentilment mitluba sabiex flimkien mal-piena applikabbli ghall-

imsemmi reat, tirrevoka 'contrario imperio' d-digriet tal-helsien mill-arrest u

tordna r-rearrest ta' l-imsemmi Josef Almari.

Kif ukoll tordna li s-somma

hawn fuq indikata bhala garanzija personali tghaddi favur il-Gvern ta' Malta.

Il-Qorti giet gentilment mitluba li f'kaz ta' htija minbarra li tinflingi l-pieni

stabbiliti mill-Ligi, tordna lill-imsemmija persuna sabiex thallas l-ispejjez li

ghandhom x'jaqsmu mal-hatra ta' l-esperti, jekk ikun il-kaz.

Illum 7 ta' Novembru 2018

Nru.: 583/2018 Il-Pulizija (Spettur John Marquet) vs JOSEF DOUGALL

fedina penali tal-imsemmi Josef Almari, talbu li dan il-kaz jigi investigat

skond il-ligi.

Rat il-kunsens mahrug mill-Avukat Generali sabiex din il-kawza tigi trattata bi

Rat li l-imputat ammetta l-imputazzjonijiet migjuba fil-konfront tieghu fl-

udjenza tal-24 ta' Settembru 2018, liema htija giet ikkonfermata minnu wara li

nghata hin biex jerga' jahseb dwar din l-ammissjoni.

Rat ir-rapport ta' qabel is-sentenza (pre-sentencing report) ipprezentat mill-

Ufficjal tal-Probation Glen Grixti fl-1 ta' Novembru 2018 liema rapport jinsab

esebit fl-atti mmarkat bhala Dok GG1.

Semghet ix-xhieda tal-Ufficjal tal-Probation Glen Grixti.

Semghet it-trattazzjoni tal-partijiet dwar il-piena.

Ikkunsidrat;

l-imputazzjonijiet migjuba fil-konfront

tieghu u

ghaldaqstant dawn qed jitqiesu li gew debitament ippruvati.

Fost dawn l-

akkuzi, li bihom huwa gie mixli inter alia li pubblikament kif ukoll permezz ta'

network jew apparat ta' komunikazzjoni elettronika, xewwex lil persuni ohra

ghal mibgheda razzjali u biex iwettqu reat, wiehed isib illi l-imputat gie mixli

li kiser il-kundizzjonijiet tal-helsien mill-arrest liema

kundizzjonijiet kienu imposti fuqu b'digriet tal-Magistrat Claire Costanzo datat 17 ta' Frar 2015.

L-imputat ammetta wkoll ghal din l-akkuza.

Illum 7 ta' Novembru 2018

Nru.: 583/2018 Il-Pulizija (Spettur John Marquet) vs JOSEF DOUGALL

Il-Qorti tosserva illi ghalkemm l-imputat ammetta ghall-akkuzi kollha migjuba

kontrih minghajr rizerva, u ghalkemm ebda wahda mill-akkuzi ma gew irtirati,

huwa evidenti illi t-tieni akkuza dwar ir-reat kontemplat taht l-Artikolu 70 tal-

Kodici Kriminali, hija assorbita fl-ewwel akkuza dwar ir-reat kontemplat taht l-

Artikolu 69 tal-istess Kapitolu 9, li huwa iktar gravi; filwaqt illi r-reati

kontemplati taht it-tielet u r-raba' akkuzi (Artikolu 49 tal-Kapitolu 399 u l-

Artikolu 82A tal-Kapitolu 9) ghandhom jitqiesu bhala mezz ghall-fini tal-

ghemil tar-reat ikkontemplat fl-ewwel akkuza.

L-imputat ghalhekk qieghed

jinstab hati tal-ewwel, il-hames u s-sitt akkuza.

Ikkunsidrat;

Illi mir-rapport u x-xhieda tal-Ufficjal tal-Probation, jirrizulta illi l-imputat

kellu, talanqas sa zmien recenti hafna, problema ta' abbuz tad-droga kif ukoll

ta' alkohol, tant li stqarr mal-Probation Officer li kien abbuza mid-droga

kokaina l-gurnata qabel wettaq ir-reati li bihom jinsab mixli f'dawn il-

Mill-assjem tal-konstatazzjonijiet li ghamel l-istess Ufficjal tal-

Probation ghall-finijiet tal-inkarigu lilu moghti, il-Qorti tifhem ukoll li l-imputat

ghaddej minn zmien difficli anke minhabba n-nuqqas ta' kuntatt ma' ibnu ta'

sitt snin, u maghdud dan, fil-prezent huwa jinsab dizokkupat wara li kellu jieqaf

mix-xoghol minhabba operazzjoni li ghamel f'siequ recentement.

L-Ufficjal

tal-Probation ikkonstata wkoll illi l-imputat ghandu diffikulta` biex jikkontrolla

l-espressjoni tal-hsibijiet u fehmiet tieghu b'mod civili, u l-Qorti taghraf illi l-

isfond tac-cirkostanzi tieghu kif rapportati, ma setax hlief jixpruna xi

diffikoltajiet emozzjonali.

Madanakollu, mil-lat pozittiv, il-Qorti tosserva illi gie konstatat li l-imputat

ghandu relazzjoni tajba kif ukoll ghajnuna minghand il-familja immedjata

tieghu kif ukoll b'mod iktar dirett, minghand is-siehba attwali tieghu.

Recentement, irnexxielu wkoll jelimina l-problema tal-abbuz tax-xorb u qed

Illum 7 ta' Novembru 2018

Nru.: 583/2018 Il-Pulizija (Spettur John Marquet) vs JOSEF VINCENTI

jaghmel progress biex jeghleb il-problema tad-droga, tant illi l-kampjuni recenti

li ttiehdu irrizultaw fin-negattiv ghas-sostanzi illeciti ttestjati.

Ikkunsidrat;

Il-Qorti hadet qies ukoll tal-fatt illi l-imputat mhux talli rregistra ammissjoni

mill-iktar bikrija ghall-imputazzjonijiet odjerni, talli jirrizulta mill-atti li huwa

kien ikkopera bis-shih matul l-investigazzjoni tal-Pulizija dwar dan il-kaz kif

ukoll wera mal-Ufficjali tal-Pulizija involuti fil-kaz, soghba evidenti u dispjacir

kbir ghall-imgieba tieghu li wassal biex jitressaq quddiem il-Qorti bl-akkuzi

Il-Qorti qieset ulterjorment ir-rakkomandazzjoni tal-Ufficjal tal-Probation li,

fid-dawl tal-konstatazzjonijiet minnu maghmula, u tenut kont tar-rieda murija

mill-imputat li jerga' jfittex xoghol kif ukoll il-progress registrat minnu sal-lum

fl-uzu tad-droga, huwa jinghata sentenza komunitarja.

Il-Qorti taqbel ma' din ir-rakkomandazzjoni ghaliex tifhem li l-imputat ghandu

bzonn jinghata gwida u ghajnuna biex jista' jimxi fit-triq it-tajba, jghix hajja

strutturata u produttiva, kif ukoll ikompli jikkonsolida l-progress li diga` jidher

li qed jipprova jaghmel, apparti li jeghleb l-isfidi li evidentement jirriskontra fil-

kontroll tal-emozzjonijiet u espressjoni ta' hsibijietu.

Konformament, hija tal-

fehma konvinta li ghalkemm mill-fedina penali tieghu jirrizulta li l-imputat

diga` xellef difrjeh mal-ligi fil-passat u nghata opportunita` biex jirriforma ruhu,

m'ghandhiex timponi piena karcerarja fuq l-imputat, izda ghandha minflok

taghtih piena li toffrilu l-ahhar opportunita` biex jista' jsib l-ghajnuna li

jehtieg, jirriforma ruhu u jqieghed hajtu fuq binarji tajbin u xierqa, u mhux

ittellfu minn din l-opportunita`.

Billi ghalhekk jirrizulta li s-sorveljanza tal-imputat minn ufficjal tal-

probation hija mixtieqa fl-interess li tigi assikurata r-rijabilitazzjoni tal-istess

Illum 7 ta' Novembru 2018

Nru.: 583/2018 Il-Pulizija (Spettur John Marquet) vs JOSEF DOUGALL

imputat, li jigu protetti terzi minn hsara li jista' jaghmel, kif ukoll li jigi

prevenut l-ghemil ta' aktar reati, il-Qorti sejra tpoggi lill-imputat taht Ordni

ta' Probation liema Ordni hija tqis li hija l-iktar piena li jixraq fic-cirkostanzi

ta' dan il-kaz ghall-akkuzi kollha hlief ghall-hames akkuza li, fil-fehma ta' din

il-Qorti ghandha tigi trattata separatament in kwantu ghall-piena li ghandha tigi

Inoltre, wara li rat il-fedina penali tal-imputat li minnha jidher car li din

m'hijiex l-ewwel darba li l-imputat kiser il-ligi, il-Qorti tqis li huwa mehtieg li

l-imputat jitpogga taht dan l-Ordni ghaz-zmien massimu li tippermetti l-Ligi.

Jehtieg ukoll, skont kif jirrizulta mir-rapport tal-istess Ufficjal tal-Probation, li

bhala wahda mill-kondizzjonijiet ta' din l-Ordni, l-imputat jinghata ghajnuna

psikologika biex jeghleb l-isfidi tieghu.

Fir-rigward tal-imputazzjoni tal-ksur tal-kundizzjonijiet tal-helsien mill-arrest ai termini tad-digriet tas-17 ta' Frar 20151, senjatament il-kundizzjoni li l-imputat

ma jikkommettix reat iehor ta' natura volontarja waqt li jku mehlus mill-arrest,

il-Qorti ma

il-fatt

illi - minghajr qies

tal-ammissjoni

inkondizzjonata tal-imputat - il-htija ghar-reat kontemplat fil-hames akkuza

ossia fl-Artikolu 579(2) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta, titnissel appuntu

mid-dikjarazzjoni ta' htija ghall-imputazzjonijiet l-ohra migjuba kontra l-

imputat f'dawn il-proceduri, ghaliex wahda mill-kundizzjonijiet tal-imsemmi

digriet ghall-helsien mill-arrest tabilhaqq hija li l-imputat ma jikkommettix reat

iehor waqt li jkun mehlus provvizjorament mill-arrest.

Ir-reat taht l-Artikolu 579(2) huwa reat ad hoc li ghalih is-sejbien ta' htija f'dan

il-kaz jimmerita piena separata.

Il-Qorti hija tal-fehma illi s-sanzjonijiet

komunitarji kontemplati fid-dispozizzjonijiet tal-Kapitolu 446 tal-Ligijiet ta'

Malta, m'humiex applikabbli f'kaz ta' htija ghar-reat in kwistjoni.

tas-sanzjoni komunitarja applikata

ta' piena ghall-

imputazzjonijiet kollha l-ohra li taghhom l-imputat qed jigi misjub hati, il-Qorti

Illum 7 ta' Novembru 2018

Nru.: 583/2018 Il-Pulizija (Spettur John Marquet) vs JOSEF DOUGALL

tqis illi fic-cirkostanzi ma ghandux jigi revokat l-ghoti tal-beneficcju tal-helsien

mill-arrest u jigi ordnat ir-riarrest tal-imputat, ghaliex b'hekk il-ghan primarju

ta' din is-sentenza - li huwa r-riforma tal-hati - ma jkunx jista' jintlahaq.

Lanqas sejra timponi l-piena karcerarja kontemplata fl-Artikolu 579(2), appuntu

ghaliex il-piena li qieghda tinghata ghar-reati kontemplati fl-akkuzi l-ohra -

ghar-ragunijiet kollha mfissrin supra - hija Ordni ta' Probation li qieghda hemm

bhala alternattiva ghal-piena karcerarja biex persuna tinghata l-opportunita'

tirriforma ruhha barra mill-Facilita' Korrettiva ta' Kordin.

Il-Qorti sejra ghalhekk timponi piena pekunarjarja ghas-sejbien ta' htija tar-reat

taht l-Artikolu 579(2) tal-Kapitolu 9, u tordna lill-imputat ihallas multa fis-

somma ta' mitejn Euro (€200) oltre ghall-konfiska a favur il-Gvern ta' Malta,

tad-depozitu tas-somma ta' tliet mitt Euro (€300) stabbilita fid-digriet ghall-

helsien mill-arrest, liema konfiska hija del resto tassattiva fuq sejbien ta' htija

ghal dan ir-reat.

Ghal dawn il-motivi din il-Qorti wara li rat l-Artikoli 49, 50, 69, 70, 82A u

579(2) u (3) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta u l-Artikolu 49 tal-Kapitolu 399

tal-Ligijiet ta' Malta, fuq ammissjoni ssib lill-imputat hati tal-ewwel, il-hames u

s-sitt imputazzjonijiet migjuba fil-konfront tieghu billi t-tieni, it-tielet u r-raba'

akkuza gew assorbiti fl-ewwel akkuza, izda bl-applikazzjoni tal-Artikolu 7 tal-

Kapitolu 446, tpoggih taht Ordni ta' Probation ghal zmien tlett (3) snin bil-

kundizzjonijiet elenkati fid-digriet moghti kontestwalment, senjatament izda

mhux limitatament bil-kundizzjoni li l-imputat jircievi ghajnuna psikologika,

liema digriet jifforma parti integrali minn din is-sentenza.

Il-Qorti fissret lill-imputat, bi kliem li huwa jifhem, x'ikun l-effett tal-ordni

moghtija fil-konfront tieghu u li jekk huwa jonqos milli jikkonforma ruhu

maghha jew jaghmel xi reat iehor, jista' jinghata sentenza ghar-reat originali.

Illum 7 ta' Novembru 2018

Nru.: 583/2018 Il-Pulizija (Spettur John Marquet) vs JOSEF DOUGALL

In kwantu ghall-hames imputazzjoni, b'applikazzjoni u ghall-finijiet tal-

tal-Kapitolu 9

tal-Ligijiet

ta' Malta,

il-Qorti qieghda

tikkundanna lill-imputat ghall-piena ta' multa fis-somma ta' mitejn Euro (€200)

u tordna l-konfiska tas-somma ta' €300 stabbilit fid-digriet tal-helsien mill-

arrest datat 17 ta' Frar 2015, a favur il-Gvern ta' Malta.

Tordna notifika ta' din is-sentenza lid-Direttur tal-Ufficcju tal-Probation u

Il-Qorti tastjeni milli tiehu konjizzjoni tat-talba tal-Prosekuzzjoni ghall-hlas tal-

ispejjez ai termini tal-Artikolu 533 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta stante illi

ma jirrizultax illi saru xi spejjez kif kontemplat fl-imsemmi Artikolu tal-Ligi.

Illum 7 ta' Novembru 2018


Qorti tal-Appell Kriminali

iben Emmanuel, imwieled Pieta', fl-1 ta' Frar, 1947, detentur tal-karta ta' l-identita'

Illum 7 ta' Novembru, 2018.

Talli nhar il-21 ta' Settembru, 2015 u fix-xhur ta' qabel f'ghalqa li tinsab f'Wied Hesri s-Siggiewi:

Bla hsieb li jisraq jew jaghmel hsara kontra l-Ligi izda biss biex jezercita jhedd li

jippretendi li ghandu bl-awtorita tieghu innifsu bena kamra jew kmamar fuq art li hija ta' hutu

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) tad-9 ta' Dicembru, 2016 fejn il-Qorti wara li rat l-

l-Artikolu 85 tal-Kodiċi Kriminali, għar-raġunijiet premessi filwaqt li sabet lill-imputat Saviour

Fava Cassar ħati tal-imputazzjoni tar-ragion fattasi; iżda peress li fiċ-ċirkostanzi ta' dan il-każ hija tal-

fehma li jeżistu l-elementi rikjesti mill-Liġi taħt l-Artikoli 7(2) u 22(1) tal-Kapitolu 446 tal-Liġijiet

ta' Malta, tenut kont tax-xorta tar-reat u ċ-ċirkostanzi li seħħew fih, il-Qorti qieset li mhux

spedjenti li twaħħal piena, iżda li għandhom jiġu applikati d-disposizzjonijiet tal-istess Artikolu

22 tal-Kapitolu 446 tal-Liġijiet ta' Malta, u għalhekk il-Qorti għamlet ordni li biha tillibera lill-

ħati bil-kundizzjoni li ma jagħmilx reat ieħor matul il-perjodu ta' xahrejn mid-data tal-lum.

Ai termini tal-Artikolu 22(3) tal-Kapitolu 446 tal-Liġijiet ta' Malta il-Qorti fissret lill-ħati bi kliem

ċar u li jinftiehem l-effetti tal-ordni għall-liberazzjoni kondizzjonata fis-sens li jekk jagħmel reat

ieħor matul dan il-perjodu ta' liberazzjoni kondizzjonata, il-ħati jkun jista' jingħata sentenza għar-

reat oriġinali.

Inoltre il-Qorti wara li rat li ai termini tal-Artikolu 85(2) tal-Kodiċi Kriminali, peress li l-għemil

tal-ħati wassal għalbiex il-parte civile bagħtiet spoll, il-Qorti applikat d-disposizzjonijiet tas-

subartikolu 377(5) tal-Kodiċi Kriminali sabiex tassigura li l-parte civile li batiet l-ispoll titqiegħed

għal kollox fl-istat ta' qabel ma batiet l-ispoll u għalhekk ordnat lill-ħati sabiex fi żmien xahar

millum, a spejjeż tiegħu, ineħħi l-inkonvenjenti lamentati mill-parte civile matul ix-xiehda

tagħhom.

stabbilit lilu :

Il-ħati gie mwissi li taħt l-istess Liġi jekk huwa jonqos milli jwettaq u jħares din l-ordni fiż-żmien

(a) hu jkun jista' jiġi misjub ħati ta' reat u jeħel, meta jinsab ħati, ammenda ta' mhux inqas

minn erba' euro u sitta u sittin ċenteżmu (4.66) u mhux iżjed minn tlieta u għoxrin euro u

disgħa u għoxrin ċenteżmu (23.29) għal kull ġurnata li matulha jkompli n-nuqqas wara li

(b) il-qorti għandha tawtorizza lill-Pulizija biex tneħħi l-inkonvenjent li għalih ikun jirriferixxi

r-reat għas-spejjeż tal-ħati, f'liema każ il-ħati jista' jiġi mġiegħel iħallas l-ispiża b'mandat

jgħaddi l-imsemmi żmien;

maħruġ mill-istess qorti.

Rat ir-rikors tal-appellanti Saviour Fava Cassar minnu pprezentat fl-20 ta' Dicembru, 2016 fejn talab

lil din il-Qorti joghgobha tvarja u tibdel s-sentenza appellata billi tirrevoka s-sejbien ta' htija taht

din l-imputazzjoni moghtija kontra tieghu, ossia ta' raggion fattasi u minn kull htija

konsegwenzjali.

Rat l-aggravji tal-appellanti u cioe':-

Dwar l-Apprezzament tal-Provi Fir-rigward tar-reat ta' Raggion Fattasi

Illi permezz ta' dan l-umli appell, l-esponenti qieghed jikkontendi illi fuq l-iskorta tal-provi

akkwiziti mill-Ewwel Onorabbli Qorti, ma jirrizultawx l-elementi kollha li jikkostitwixxu r-reat

ta' raggion fattasi skond l-Artikolu 85 tal-Kap.

Il-Qorti tal-Appell Kriminali fl-ismijiet, "Il-Pulizija vs Denise Pisani Cesare"1 tistipula li:

"Din il-Qorti tibda biex tghid li r-reat kontemplat fl-Artikolu 85 tal-Kodici Kriminali ma hux intiz

biex jissostitwixxi l-azzjonijiet rivendikatorji jew xort'ohra li bihom dak li jkun jikseb ir-

rikonoxximent tad-drittijiet tieghu fi jew fuq proprjeta`, mobbli jew immobbli.

L-Artikolu 85 huwa

intiz biex dak li jkun ma jiehux il-ligi b'idejh, u ghalhekk l-iskop wara din id-disposizzjoni – bhad-

disposizzjonijiet fil-kamp civili dwar l-actio spolii – huwa li tipprotegi l-istatus quo."

Gie ritenut f'diversi sentenzi moghtija mill-Qrati taghna illli l-elementi kostitutivi tar-reat ta'

raggion fattasi taht l-artikolu 85 tal-kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta huma erbgha (4) u cioe':

Att estern li jispolja lil xi hadd minn xi haga li jkun qed igawdi, liema att ikun ezegwit

kontra l-oppozizzjoni espressa jew prezunta ta' dan il-haddiehor;

Il-Kredenza li l-att qed isir fl-ezercizzju ta' dritt;

1 Deciza fit-30 ta' Novembru, 2016 per Onor Robinson E. Grima

Il-koxjenza fl-agent li hu qieghed jaghmel "di braccio privato" dak li jmissu jsir permezz

tal-awtorita' pubblika; u

In-nuqqas ta' titolu li jirrendi l-fatt aktar gravi.

Illi biex jissustitwixxi dan ir-reat, irid jigi pruvat l-erba' elementi lil hinn minn kull dubju dettat

mir-raguni u mhux xi wiehed minnhom.

Bir-rispett l-appellant issostni illi fir-rigward tal-binja in

kwistjoni huwa ma kien kellu l-ebda koxjenza li dak li kien

qieghed jaghmel kien b'xi mod imur kontra l-ligi.

a.2 dwar l-element formali

Ghaldaqstant r-reat ta' raggion fattasi, bhal kull reat iehor, ghandu kemm l-element materjali kif

ukoll dak formali, u hu appuntu dawn l-elementi li l-ewwel Qorti kellha dmir u l-obbligu legali li

Skond sentenza moghtija mill-Qorti ta' l-Appelli Kriminali fl-ismijiet il-Pulizija vs John

"id-dispozizzjoni tal-ligi li tikkontempla r-reat ta' raggion fattasi hija ntiza biex il-privat,

jippretendi xi drittijiet ma jissostitwix l-azzjoni tieghu ghal dak tat-tribunal meta jista jirrikorri

Hi gusta jew le l-pretensjoni tieghu, hu ma jistax minn rajh jezercita dawk id-drittijiet li

hu jippretendi li ghandu".

Fir-rigward tal-element formali tar-reat ta' raggion fattasi, il-prosekuzzjoni kellha d-dmir legali li

tipprova lil hinn minn kull dubju ragonevoli li l-appellant wettaq l-att materjali bl-intenzjoni u l-

konoxjenza hekk kif rikjesti mil-ligi.

Ghaldaqstant fid-dawl tat-tieni u t-tielet elementi supra citati, il-Prosekuzzjoni kellha l-obbligu

legali li tipprova li l-appellant agixxa bil-hsieb specifiku li jezercita dritt li jahseb li kellhu kif ukoll

li kien konxju tal-fatt li l-agir tieghu kellu jsir permezz ta' awtorita' pubblika.

Crivellari jghallem illi sabiex l-esponenti setgha jinstab hati ta' dan ir-reat, il-Prosekuzzjoni kellha

jaf li kellu l-fakulta' li jirrikorri ghand l-awtoritajjiet kompetenti sabiex jistabbilixxi d-dritt li

ghandu fuq tali kmamar u raba'.

Fil-mankanza ta' tali prova l-esponenti jemmen li ma setax jinstab

a.3 dwar l-element tat-tgawdija mill-parti leza

Element iehor li l-Prosekuzzjoni kien jehtigielha tipprova lil hinn minn kull dubju dettat mir-raguni

li permezz tat-tali binja in kwistjoni; il-kwerelanti gie spoljat minn art li huwa kien qieghed igawdi.

L-appellanti jfakkar illi l-art li fuqha nbniet il-kamra in kwistjoni, hija art propjeta' tal-Gvern u

tinsab f'idejn il- kwerelant u l-appellanti taht titolu ta' qbiela.

Tali art inqassmet bonarjament bejn

il-parti leza u l-appellant permezz ta' skrittura privata fejn fl-istess skrittura huwa miftiehem illi,

"l-passaggi u kwalunkwe kumdita' ohra bhat-tank tal-ilma tal-bejt, bieb ta' barra, etc… , qed

jibqghu kollha komuni bejn il-partijiet."

L-esponenti jissottometti illi l-kwerelanti qatt ma ezercitaw xi forma ta' tgawdija jew pussess fuq

l-art li fuqha nbniet tali binja u allura l-agir tal-esponenti ma xekkel bl-ebda mod lill-parti leza.

Ghaldaqstant fl-umli fehma tieghu, kif qatt jista' jkun li tali binja qieghda xxekkel lill-kwerelanti

milli jgawdu din l-art jekk min imkien ma li l-kwerelanti kienu qeghdin effettivament jaghmlu uzu

u fl-ahhar mill-ahhar igawdu din l-art.

Il-mankanza ta' dan l-element kostituttiv tfisser illi l-motivazzjonijiet li wasslet lill-Ewwel Qorti

sabiex taghti ragun lill-kwerelant kienet ibbazata fuq konsiderazzjonijiet zbaljati billi ma hemm l-

ebda prova illi l-agir tal-appellant naqqas b'xi mod jew iehor mit-tgawdija ta' din l-art min-naha

Il-Qorti tal-Appell Kriminali fl-ismijiet 'Il-Pulizija vs Brian Aquilina Harmsworth'2 ssosstni illi:

"Wieħed mill-elementi essenzjali tar-reat ta' ragionfattasi hu li l-persuna allegatament spoljata

jkollha l-pussess tal-oġġett in kwistjoni.

Di fatti d-definizzjoni tar-reat de quo tirrikjedi li l-ħati

jkun "fixkel lil xi ħadd fil-pussess ta' ħwejġu". "

L-esponenti jistaqsi, jekk il-Prosekuzzjoni naqset milli ggib imqar prova wahda li turi li din il-

binja fixklet lill-kwerelant fil-pussess ta hwejgu, kif qatt seta' huwa jinstab hati?

Jekk il-

kwerelenat ma jaghmel l-ebda uzu minn tali art, kif jista' jkun li l-agir tieghi fixkel il-pussess ta'

Il-ġurista Carrara li invariabilment jiġi ċitat bħala l-pedament awtorevoli ta' l-erba elementi tar-

reat ta' raġion fattasi diversi drabi riaffermati fil-ġurisprudenza tagħna wkoll jesponi dan l-ewwel

Rat l-atti kollha tal-kawza.

Semghet it-trattazzjoni tal-partijiet.

Rat il-fedina penali aggornata tal-appellant ezebita mill-prosekuzjoni fuq ordni tal-Qorti.

2 Deciza nhar il-11 ta' Settembru, 2015 per Onor. Prim Robinson S. Everson

Ikkunsidrat,

Illi hu principju stabbilit fil-gurisprudenza ta' din il-Qorti li din il-Qorti ma tiddisturbax l-

apprezeament dwar il-provi maghmul mill-ewwel Qorti jekk tasal ghal konkluzjoni li dik il-Qorti

setghet ragonevolment u legalment tasal ghall-konkluzjoni li waslet ghaliha.

Fi kliem iehor, din

il-Qorti ma tibbdilx id-diskrezzjoni fl-apprezzament tal-provi maghmula mill-ewwel Qorti, izda

taghmel apprezzament approfondit ta' l-istess biex tara jekk l-ewwel Qorti kinitx ragonevoli fil-

konkluzjoni taghha.

Jekk din il-Qorti tasal ghall-konkluzjoni li l-ewwel Qorti, fuq il-provi li kellha

quddiemha, ma setghetx ragonevolment tasal ghall-konkluzjoni li waslet ghaliha, allura dik tkun

raguni valida, sabiex tbiddel dik id-diskrezzjoni u konkluzjoni.

F'dan il-kuntest wiehed jista' jara

s-segwenti sentenzi:

Ir-Repubblika ta' Malta v. George Stagno deciza fl-14 ta' Frar, 1989;

Il-Pulizija v. Carmel sive Chalmer Crisp deciza fil-31 ta' Mejju, 1991;

Il-Pulizija v. Raymond Chomarat u Edward Lucas deciza fit-12 ta' Mejju, 1994;

Il-Pulizija v. Amadeo Finocchiaro u Martin Alsford deciza fis-6 ta' Gunju, 1994;

Il-Pulizija v. Carmelo Murphy deciza fit-28 ta' April, 1995;

Il-Pulizija v. Ezzawi Fifi deciza fit-3 ta' Novembru, 1995; u

Il-Pulizija v. Giovanni sive John Guazzo fit-18 ta' Marzu, 2010;

kollha appelli kriminali.

Illi l-aggravju ewlieni tal-appellant hu li l-ewwel Qorti ghamlet apprezzament skorrett tal-provi fir-rigwarda tar-reat li l-appellant hu akkuzat bih.

Illi fil-fehma tal-appellant l-ewwel Qorti ma kinitx korretta anki legalment fl-analizi taghha ta' dan ir-reat u ir-ragunijiet jinsabu fir-rikors tal-appell tieghu li hu riportat hawn fuq.

Illi din il-Qorti minghajr ma ttawwal hi tal-fehma li l-ewwel Qorti ghamlet apprezzament korrett tal-provi li gew imressqa quddiemha.

Mhux talli hekk izda l-ewwel Qorti spjegat fid-dettal id- dottrina in materja u ma hemmx il-htija li terga tigi ripetuta hawnhekk.

Illi fil-fehma ta' din il-Qorti, l-ewwel Qorti setghet ragonevolment u legalment tasal ghal konkluzjoni taghha.

Ghaldaqstant, ghal dawn ir-ragunijiet din il-Qorti tichad l-appell ta' Saviour Fava Cassar u tikkonferma s-sentenza appellata.