FIT - TRIBUNAL GĦAL TALBIET ŻGĦAR Ġudikatur: Dr Phyllis Potter LL.M. (Lond.), LL.D. Seduta ta` nhar l-Erbgħa 6 ta` Diċembru, 2017.

Miller Distributors Limited vs Alessandro Chiarenza u b'digriet tat-Tribunal datat nhar l-Erbgħa 12 ta` Lulju 2017 ġiet imsejha fil-kawża l-kumpanija kummerċjali 2A Co. Ltd (bħala kjamata fil- kawża)

Ra l-Avviż tat-Talba preżentat fis-27 ta` Jannar 2017 li permezz tiegħu s-soċjeta`

attriċi talbet li dan it-Tribunal jikkundanna lill-konvenut iħallasħa s-somma ta` tlett elef,

erba' mija, sitta u sittin Ewro, wieħed u disgħin ċenteżmu (€3,466.91ċ) rappreżentanti

prezz għal bejgħ

ikkonsenjata

lill-istess,

liema merkanzija ġiet

ikkonsenjata lill-konvenut fuq inkariġu tiegħu stess, kif indikat fil-fattura li għandha tiġi

ppreżentata fil-kors tas-smigħ tal-provi, bl-imgħaxijiet mid-data tal-fattura sad-data tal-

ħlas, u bl-ispejjeż.

Ra r-Risposta tal-konvenut Alessandro Chiarenza li permezz tagħha eċċepixxa li t-

talbiet attriċi huma nfondati fil-fatt u fid-dritt u għandhom jiġu miċħuda bl-ispejjeż kontra

s-soċejta` attriċi, u li huwa mhux il-leġittimu kuntradittur u għandu jiġi liberat mill-

osservanża tal-ġudizzju stante li r-relazzjoni ġuridika u dik kummerċjali hija bejn is-

soċjeta` attriċi u s-soċjeta` 2A Co. Ltd.

Ra li fl-udjenza tat-12 ta` Lulju 2017, dan it-Tribunal ordna s-sejħa f'din il-kawża

tal-kumpanija 2A Co. Ltd, li tinsab fi proċess ta` stralċ, u hija rappreżentata mir-Riċevitur

Uffiċjali Dr. Kevan Azzopardi Conti.

Ra n-Nota ppreżentata mir-Riċevitur Uffiċjali fil-31 ta` Ottubru 2017 li permezz

tagħha għamel riferenza għall-art.

224(2) tal-Att dwar il-Kumpaniji (Kap. 386), li

jipprovdi li ma tista` tiġi intavolata, jew segwita, ebda kawża kontra kumpanija li tkun fi

proċess ta` stralċ, jew kontra l-proprjeta` tagħha, ħlief bil-permess tal-Qorti kompetenti, u

soggett għall-kundizzjonijiet minnħa stipulati, u nnota li mill-atti ma jirriżultax li s-

soċjeta` attriċi ottjeniet dan il-permess.

Ra r-Risposta ppreżentata fl-interess tas-soċjeta` kummerċjali 2A Co. Ltd, li fiha

jingħad li din il-kumpanija ġiet xjolta permezz ta` sentenza tal-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili

tat-30 ta` Mrażu 2017, u li r-Riċevitur Uffiċjali inħatar bħala l-istralċjarju tagħha, u li billi

ma jirriżulta ebda permess tat-Qorti kompetenti, fit-termini tal-art.

224(2) tal-Kap.

biex din il-kawża tkompli wkoll kontra din il-kumpanija, allura in kwantu diretta kontra

tagħha, l-azzjoni ma tistax tirnexxi.

Ra d-dokumenti eżibiti mis-soċjeta` attriċi bi spjegazzjoni tal-ħlasijiet mitluba

Sema' x-xiehda ta` Alan Harrison, prodott mis-soċjeta` atriċi, li qal li jaħdem

bħala ċasħ offiċe coordinator magħha, u li jsegwi l-ħlasijiet li jkun fadlilha tigbor l-istess

kumpanija.

Qal li l-konvenuti kienu klijenti tagħhom, u s-soċjeta` attriċi kienet

tforniehom bil-gazzetti, batteriji u prodotti li tbiegħ fi tlett ħwienet li kellhom.

kkonferma li s-soċjeta` attriċi fadlilha tieħu mingħand il-konvenuti s-somma mtluba f'din

Dwar ir-relazzjoni ġuridika mas-soċjeta` attriċi, u jekk din kinetx mal-konvenut

Alessandro Chiarenza personalment, jew mal-kumpanija 2A Co. Ltd, ix-xhud ippreżenta kopja tal-formoli2 li ottjeniet is-soċjeta` attriċi dwar min kien il-klijent tagħha, għal kull

wieħed mill-ħwienet li kienet tissuplixxi b'konnessjoni mal-konvenuti.

In kontro-eżami,

ix-xhud iddikjara li f'dawn id-dokumenti, il-konvenut Alessandro Chiarenza ffirma għan-

nom tal-kumpannija 2A Co. Ltd.

Sema' x-xiehda tal-konvenut Alessandro Azzopardi Bencini li qal li kien azzjonist u

direttur tal-kumpanija 2A Co. Ltd., li kellha ħames convenience shops.

Qal li għalkemm

huwa u l-mara kienu azzjonisti u diretturi, mill-2010 'l quddiem ma kellhom ebda

involviment fit-tħaddim tagħha għaliex kienu ngaġġaw lil ċertu John Hannaford biex

jagħmel dan, u għalhekk kien ukoll drettur tagħha.

Qal li mal-fornituri tal-kumpanija, qatt

ma kellu kuntatt, għalkemm kien jaf li s-soċjeta` attriċi kienet wieħed minn dawn il-

Ikkunsidra li:

Din hija kawża li s-soċjeta` attriċi qed tagħmel kontra l-konvenut Alessandro

Chiarenza personalment, u kontra kumpanija li kien involut fiha bl-isem 2A Company

Limited, għall-ħlas tal-bilanċ tal-prezz ta` fornituri mibjugħa u konsenjati minnħa.

M'hemmx kwistjoni dwar il-bejgħ u l-konsenja tal-fornituri, u lanqas dwar l-ammont

pretiż mis-soċjeta` attriċi.

Il-kontestazzjonijiet ewlenin huma li (i) il-konvenut Alessandro

Chiarenza personalment mhux leġittimu kuntradittur; u (ii) l-azzjoni ma setgħetx tiġi

esperita wkoll kontra l-kumpanija 2A Company Limited, mingħajr il-permess tal-Qorti,

billi din tinsab għaddejja minn proċess ta` stralċ.

Wara li ra l-atti kollha proċesswali, qies ix-xiehda li nstemgħet quddiemu, u ra

wkoll l-art.

224(2) tal-Kap.

386, it-Tribunal huwa tal-feħma li dawn iż-żewġ

kontestazzjonjiet għandhom kemm fattwalment u anke legalment mis-sewwa, u għalhekk

huma ta` xkiel għat-talba attriċi.

Irriżulta ċar li l-konvenut Alessandro Chiarenza ma

kkuntrattax personalment mas-soċjeta` attriċi, imma għan-nom tas-soċjeta` konvenuta, u

dan jirriżulta ċar kemm mix-xiehda tar-rappreżentant tagħha stess, u anke mid-dokumenti

eżibiti minnu.

Pero` l-azzjoni ma tistax tirnexxi kontra din il-kumpanija billi ma ġietx

segwita l-liġi dwar il-preżentata tagħha.

Għar-raġunijiet kollha fuq imsemmija, dan it-Tribunal jaqta` u jiddeċiedi din il-

kawża billi jilqa' l-eċċezzjonijiet tal-konvenut Alessandro Chiarenza, u wkoll l-eċċezzjoni

tar-Riċevitur Uffiċjali fl-interess tal-kumpanija 2A Company Limited, u jiċħad it-talba

L-ispejjeż tal-kawża jitħallsu mis-soċjeta` attriċi.

attriċi.


Fil-Qorti tal-Maġistrati (Malta)

Bħala Qorti ta` Ġudikatura Kriminali

Maġistrat Dottor Aaron M. Mc Donnell M.A. Law, LL.D. (melit)

(Spetturi Saviour Brenda u Jeffrey Camileri)

Wara li rat l-imputatazzjonijiet miġjuba kontra Ramy Gamal Bool

(aktar l-isfel magħruf bħala "Amhamed") detentur tal-passaport Eġizzjan

numru A 13384179 fejn ġie mixli nhar il-31 t'Awissu 2015 għall-ħabta tal-

ħdax ta' filgħaxija ġewwa l-inħawi ta' Ġnien tal-Mall, Ħaż-Zebbug (Malta) :

Bil-vjolenza ikkommetta stupru fuq il-persuna ta' Jayson Chiarenza

aggravat bil-fatt li kien mgħejjun minn persuna oħra ċjoe Helmy

Mohamed Bray u dan skont l-Artikoli 198 u 202(d) tal-Kodiċi

Bla ordni skont il-Liġi tal-Awtorita kompetenti u barra mill-każijiet li

fihom il-liġi tagħti s-setgħa lill-privat li jarresta lill-ħati, arresta, żamm

jew issekwestra lil Jayson Chiarenza kontra l-volonta tiegħu bi ksur

tal-Artikolu 86 tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta.

Talli kkommetta Serq ta' flus kontanti kif ukoll apparat telefoniku

għad-detriment ta' Jayson Chiarenza liema serq huwa kwalifikat bil-

valur (li ma jeċċedix l-elfejn tliet mija disgħa u għoxrin euro sebgħa u

tletin ċenteżmi (€2329.37), bil-vjolenza u bil-ħin skont l-Artikoli

261(a)(c)(f), 262(b), 267, 270, 275, 279(a) u 280(2) tal-Kodiċi Kriminali.

Rat li matul is-seduta tal-5 ta' Settembru 2015 l-Uffiċjali Prosekuturi

ikkonfermaw l-imputazzjonijiet bil-ġurament;

Rat li matul l-istess eżami tal-imputat ai termini tal-Artikolu 392(1) tal-

Kodiċi Kriminali,

li huwa ma kienx ħati tal-

imputazzjonijiet miġjuba kontra tiegħu.

Rat li l-Qorti kompliet bis-smiegħ tax-xiehda u baqgħet tirċievi

dokumenti u dan skont diversi rinviji mibgħuta mill-Avukat Ġenerali;

Rat li permezz ta' nota ta' rinviju għall-ġudizzju datata 7 ta' Marzu 2017,

l-Avukat Ġenerali deherlu li mill-atti tal-Kompilazzjoni hawn fuq

imsemmija, tista tinstab ħtija (jew ħtijiet) taħt dak li hemm maħsub fil-

konfront ta' Ramy Gamal Bool fl-Artikoli 17, 23, 31, 86, 198,

261(a)(c)(f), 262(b), 267, 270, 275, 277(a), 279(a), 280(2) u 533 tal-Kodiċi

Kriminali u għalhekk

iddeċieda

li taħt dak maħsub fl-Artikolu

370(3)(b)(c) tal-Kodiċi Kriminali jibgħat lill-imputat hawn fuq imsemmi

sabiex jigi ġġudikat minn din il-Qorti u għalhekk bagħat lura l-atti tal-

Kompilazzjoni sabiex din il-Qorti tipproċedi skont il-Liġi;

Rat li matul is-seduta tal-10 t'April 2017 l-Uffiċjal Prosekutur iddikjara li

fir-rigward tal-kawża kontra l-imputat huwa ma kellux aktar provi

x'jipproduċi;

Rat li matul l-istess seduta, il-Qorti ordnat li tiġi moqrija n-nota tar-

rinviju għall-ġudizzju fir-rigward tal-imputat;

Rat li matul l-istess seduta din il-Qorti, ai termini tal-Artikolu 370(3)(b)

tal-Kodiċi Kriminali, wara li qrat l-istess nota fil-preżenza tal-imputat,

staqsietu jekk kellux oġġezzjoni li l-każ jiġi trattat u deciż minn din il-

Qorti u wara li tat lill-imputat żmien xieraq biex iwieġeb għal din il-

mistoqsija, wieġeb li ma' kellux oġġezzjoni li l-każ jiġi trattat bi

proċedura sommarja u il-Qorti għalhekk ħadet nota bil-miktub ta' din it-

tweġiba fil-proċess ai termini tal-Artikolu 370(3)(c) tal-Kodiċi Kriminali

u ddeċidiet li tikkonverti ruħha f'Qorti ta' Ġudikatura Kriminali;

Ikkunsidrat : -

Illi f'dan il-każ il-Qorti tqis li l-Prosekuzzjoni rnexxielha tipprova l-

ewwel imputazzjoni lil hinn minn kull dubju dettat mir-raġuni.

Mill-kumpless tal-provi prodotti jirriżulta li r-reat ta' stupru vjolent ġie

fuq

il-persuna

ta'

soddisfaċentement li Jayson Chiarenza ried u akkonsentixxa li jagħmel

Dan huwa konfermat minnu stess meta

jgħid dan u jidher li kien soddisfatt għax kien jiffansjah.

Iżda daqskemm

kien ċar li ried li jkun penetrat minn Elmosaty għax iffansjah (u dan

wara li kien raħ għall-ewwel darba f'ħajtu u wara konversazzjoni ta'

madwar għoxrin minuta), daqstant ieħor kien ċar li huwa ma riedx li

jkollu relazzjonijiet mal-imputat.

Ġie pruvat li fil-mument waqt li Nepuerto u Helmy kienu qegħdin

jagħmlu s-sess bilwieqfa fi ġnien pubbliku fil-Floriana, l-imputat, li qabel

kien qiegħed flimkien ma' Il-Birgu, baqa' ftit metri l-bogħod minnhom.

Biss meta Helmy lesta, l-imputat resaq lejn Nepuerto u tah x'jifhem li l-

imputat ried li jagħmel is-sess ma Nepuerto, iżda Nepuerto imbuttah

Sadattant Il-Birgu illarga ftit metri l-bogħod, u l-imputat qabad

lil Nepuerto minn għonqu u ppenetrah.

Helmy ttanta jisraq il-handbag

lil Nepuerto, li kien kostrett jissara biex ma jinsteraqlux il-handbag

Il-Birgu imbagħad ġab bott tal-

birra mgħaffeġ u ppuntah lejn Nepuerto (fol 63).

Kien f'dak il-mument

li Helmy seraq il-basket lil Chiarenza u b'hekk spiċċa kemm stuprat kif

ukoll misruq.

Fl-istqarrija tiegħu l-imputat jiċħad li kien hemm kuntatt sesswali bejnu

Huwa jgħid ukoll li Nepuerto ma kienx qallu li ma

kienx ħa pjeċir bih.

Iżda mill-banda l-oħra l-evidenza xjentifika

kontenuta fir-relazzjoni ta' Dr. Marisa Bagley turi li d-DNA li ġie estratt

bl-automated megnetic resin DNA extraction li ttieħdu mill-kampjuni li

ttieħdu minn qalziet ta' taħt u T-shirt li kien liebes Nepuerto fil-ħin ta'

meta l-imputat ippenetrah analment irriżulta li dawn kienu pożittivi

għal acid phosphatase.

Irriżulta li wara li dan il-kampjun ġie mqabbel

mal-kampjun ta' DNA meħud mill-imputat irriżulta li dan qabel mad-

DNA estratt bl-automated megnetic resin DNA extraction li ttieħdu

mill-kampjuni li ttieħdu minn qalziet ta' taħt u T-shirt li kien liebes

Nepuerto fil-ħin ta' meta l-imputat ippenetrah analment.

għalhekk hija soddisfatta lil hinn minn kull dubju dettat mir-raġuni li

din il-prova turi wkoll li kien hemm mhux biss il-presenza tal-imputat

fil-post fejn kien hemm Nepuerto, iżda wkoll li kien hemm dawn it-

traċċi ta' acid phosphatase (minn sperma jew likwidu seminali ieħor)

appartenti lill-imputat fuq l-indumenti ta' Nepuerto.

Din il-prova xjentifika, magħquda max-xiehda konvinċenti ta' Nepuerto

dwar kif żvolġew ruħhom il-fatti f'dan il-każ tikkonvinċi lil Qorti sal-

grad rikjest li r-reat ta' stupru ġie realment kommess fuq il-persuna ta'

Ix-xiehda ta' Nepuerto takkwista aktar kredibbilita meta

jitqies li dan, stuprat u misruq, ma ddejjaq xejn li jagħmel distinzjoni

bejn is-sess magħmul ma Il-Birgu u s-sess magħmul mal-imputat.

huwa saħaq li s-sess ma Il-Birgu kien konsenzjenti u gradit, huwa stqarr

li s-sess mal-imputat la kien konsentit u wisq anqas gradit.

Iżda aktar

minn hekk jirriżulta mix-xiehda ta' Nepuerto stess li dak li serqu ma

kienx effettivament l-imputat iżda kien Il-Birgu.

Jiġifieri l-imputat ma

gidibx fuq Il-Birgu – ħaġa li setgħa għamel faċilment u jimplikah ukoll fi

stupru biex b'hekk ipattihielu wkoll għall-fatt li seraqlu l-handbag.

Iżda

Nepuerto ma jagħmilx hekk.

Huwa jinsisti li Il-Birgu seraqlu l-handbag,

iżda s-sess miegħu kien gradit.

Mill-banda l-oħra Nepuerto jinsisti li l-

imputat stuprah kontra r-rieda tiegħu u billi eżerċita vjolenza fuqu anke

billi rażżnu u żammu minn għonqu waqt li kien qiegħed jippenetrah

analment bil-wieqfa.

Iżda ma jimplikax lill-imputat fl-azzjoni tas-serq

tal-handbag tiegħu.

Għal darb'oħra Chiarenza setgħa faċilment implika

lill-imputat fis-serq tal-handbag ukoll – iżda ma għamilx hekk.

id-dettalji jikkonvinċu lill-Qorti li l-verżjoni tal-fatti rakkontata minn

Skont kif intqal fil-kawża fl-ismijiet

Ir-Repubblika ta' Malta vs. Denis Mifsud Depasquale et deċiża mill-Qorti

Kriminali nhar id-19 t'Ottubru 2006:

Illi ghalkemm hemm xi kontrasti bejn il-versjoni guramentata tax- xhieda ta' Omissis (1) u dik kontenuta fl-istqarrija tal-akkuzat Anthony Mifsud Depasquale, dan ma jfissirx li necessarjament allura dan l-akkuzat irid jigi liberat mill-akkuza ta' stupru vjolent.

Dan ghaliex skond l-artikolu 638(1) tal-Kodici Kriminali "...f' kull kaz, ix-xiehda ta' xhud biss , jekk emmnut minn min ghandu jiggudika fuq il-fatt, hija bizzejjed biex

taghmel prova shiha u kompluta minn kollox, daqs kemm kieku l-fatt gie pruvat minn zewg xhieda jew aktar."

Illi mbaghad, kif gie ritenut mill-Qorti tal-Appell Kriminali ("Il-Pulizija vs. Joseph Moghrabi" [9.7.2003]) "mhux kull konflitt fil-provi ghandu awtomatikament

iwassal ghall-liberazzjoni tal-persuna akkuzata.

Imma l-Qorti, f' kaz ta' konflitt fil-provi, trid tevalwa l-provi skond il-kriterji enuncjati fl- artikolu 637 tal-Kodici Kriminali w tasal ghall-konkluzzjoni dwar lil min trid temmen u f' hix ser temmnu jew ma temmnux."

Meta kkonsidrat ic-cirkostanzi kollha tal-kaz, din il-Qorti lahqet il-konvinciment morali rikjest fil-proceduri kriminali li x-xhieda guramentata ta' Omissis (1), mhux kontradetta minn ebda xhud iehor, li hu kien jigi stuprat "per anum" mill- akkuzat Anthony Mifsud Depasquale hija aktar attendibbli mill- versjoni li ta' istess akkuzat fl-istqarrija tieghu w li ghalhekk ir-reat ta' stupru vjolent, pero' biss fil- konfront ta' dan il-minuri, dedotta fir-raba' kap ta' l-Att ta' l-Akkuza giet pruvata lill hinn minn kull dubju dettat mir-raguni.

Il-Qorti hija konvinta lil hinn minn kull dubju dettat mir-raġuni dak li

dak li ġara eżatt dakinhar tal-inċident huwa rifless fid-deposizzjoni ta'

Nepuerto kif sorrett mill-provi ċirkostanzjali u xjentifiċi aktar il-fuq

imsemmija.

Biss il-Qorti ma tqisx li dan l-istupru kien kwalifikat skont

kif imputat fis-sens li fit-twettieq tal-istupru l-imputat kien mgħejjun

minn persuna oħra stante li l-provi ma jwasluhiex li tista' tikkonkludi li

kien mgħejjun minn Helmy fit-twettieq tal-istupru vjolent.

Ikkunsidrat : -

Il-Qorti temmen lil Nepuerto meta jgħid li huwa ġie miżmum minn

għonqu waqt li kien qiegħed jiġi stuprat.

Il-Qorti tifhem li huwa ġie

miżmum minn għonqu biex l-imputat ikun jista' jistuprah.

F'dan il-każ jirriżulta pruvat li l-imputat żamm lill-Nepuerto kontra r-

rieda tiegħu u dan kemm qabel kif ukoll waqt li kien qed jiġi stuprat,

sabiex ikun jista' jiġi stuprat.

Il-Qorti hija ben konxja mill-ġurisprudenza

lokali li qieset li r-reat t'arrest illegali kwalifikat ma jistax jitqies integrat

meta si tratta taż-żamma ta' persuna sabiex din tkun tista' tiġi stuprata.

Hekk per eżempju fil-kawża fl-ismijiet Ir-Repubblika ta' Malta vs.

Ikkonsidrat;

Illi mistoqsija in kontro-ezami fuq liema provi l-Pulizija kienet ibbazat l- akkuza ta' sekwestru tal-persuna, bormla-Ispettur Louise Jones kienet irrispondiet li din l-akkuza kienet bazata fuq il-fatt li l-akkuzati kienu jitilghu fuq it-tfal biex jaghmlu l-atti sesswali fuq deskritti.

Pero' fil-fehma ta' din il-Qorti, dan il-fatt, se mai, hu ingredjent jew element tal-akkuza ta' stupru vjolent dedotta fl-Ewwel u fir-Raba' Kapi jew dik ta' korruzzjoni ta' minorenni kontenut fit-Tieni u l-Hames Kapi kontra l-akkuzati rispettivi u ma jammontax ghar- reat ta' sekwestru per se.

Kieku kien hekk, kull att sesswali anki bejn "consenting adults" taz- zewg sessi kien ikun jammonta ghal reat ta' sekwestru ghax hu risaput li f'hafna kazi l-att sesswali f'certi aspetti tieghu jimplika certu immobilizzar ta' persuna minn persuna ohra.

Fil-fehma tal-Qorti ma ġiex pruvat soddisfaċentement li l-imputat

żamm lill-Nepuerto minn għonqu sabiex Il-Birgu jkun jista' jisraqlu l-

Nepuerto jikkolloka s-serq tal-basket tiegħu u forma ta'

reżistenza minn naħa tiegħu billi pprova jiġbed il-basket lura filwaqt li

1 Il-Qorti hawnhekk ma tidħolx fuq deskrizzjoni jew tifsira ta' kif iż-żamma tal-persuna fl-att sesswali tista' tkun u tħalli dan fid-diskrezzjoni tal-Ġudikant biex jiddetermina minn każ għal każ.

Biss fil-każ in disamina, jirriżulta li Nepuerto ma ġiex miżmum minn qaddu jew spaltu iżda minn għonqu u dan sar sabiex ikun jista' jiġi ppenetrat.

l-imputat kien qiegħed iżommu minn għonqu u kontemporanjament

Iż-żamma ta Nepuerto minn għonqu minn naħa

tal-imputat kienet tippreċedi s-serqa tal-handbag da parti ta' Il-Birgu u l-

Qorti tqisha direttament marbuta mar-rieda tal-imputat li jżomm taħt

kontroll u jrażżan lill-Nepuerto milli jipprova jaħrablu minn taħt idejh

fil-mument li huwa kien irid u kien qiegħed jippenetrah analment

Il-Qorti tqis li l-imputat ma għandux jirrispondi għar-reat kontemplat

Illi mix-xiehda ta' Nopuerto u dik ta' Il-Birgu, il-Qorti hija konvinta sal-

grad tal-probabbli li l-imputat ma kienx responsabbli mis-serq tal-effetti

kontra r-rieda tiegħu.

fit-tieni imputazzjoni.

Ikkunsidrat : -

personali ta' Nepuerto.

DEĊIDE

li wara li rat l-Artikoli ċitati mill-Avukat Ġenerali fin-nota għar-rinviju

għall-ġudizzju tiegħu aktar il-fuq imsemmija, u ċjoe' fl-Artikoli 17, 23,

31, 86, 198, 261(a)(c)(f), 262(b), 267, 270, 275, 277(a), 279(a), 280(2) u 533

tal-Kodiċi Kriminali il-Qorti ma ssibx lill-imputat Ramy Gamal Bool

ħati tat-tieni u t-tielet imputazzjonijiet miġjuba kontra tiegħu u dan

stante li l-Prosekuzzjoni naqset milli tipprova l-elementi tar-reati

ipotizzati lil hinn minn kull dubju dettat mir-raġuni u għalhekk tillibera

lill-imputat minn kull ħtija u piena.

Fil-kontemp pero il-Qorti qegħda ssib lill-imputat Ramy Gamal Bool

ħati tal-ewwel imputazzjoni.

Kwantu għall-piena li għandha tiġi inflitta,

il-Qorti qieset

il-fedina penali

tal-imputat, nonche ċ-ċirkostanzi

partikolari tal-każ li fih seħħ ir-reat de quo, tikkundanna lil Ramy Gamal

Bool għal piena ta' erba' snin priġunerija.

Peress li l-imputat ġie misjub ħati ta' reat u li jolqot l-ordni pubbliku u

ġie kkundannat għal piena ta' priġunerija għal żmien ta' mhux anqas

minn sena, ai termini tal-Artikolu 5(2)(a)(d) tal-Kapitolu 217 l-Att dwar

l-Immigrazzjoni

il-Qorti tirrakkomanda

lill-Uffiċjal Prinċipali tal-

Immigrazzjoni sabiex meta jiskonta s-sentenza tiegħu l-imputat jiġi

ddikjarat bħala immigrant ipprojbit skont kif

5(2)(a)(d) tal-Kapitolu 217 l-Att dwar l-Immigrazzjoni u tittieħed l-

azzjoni meħtieġa għar-rimpatriju.

Mogħtija fil-Qrati tal-Ġustizzja, L-Iklin,

illum is-6 ta' Diċembru 2017.

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA IMĦALLEF ONOR.

JOSEPH ELSDON LL.D. Illum l-Erbgħa, 6 ta' Diċembru 2017

Kawża Nru: 11 Rikors Ġuramentat Nru: 744 / 12 JA

in rappreżentanza

Eric Fero’ Spiteri Enden, Mariella Fero’ Spiteri Enden, u Eric J. Fero’ Spiteri Enden għan- ta' nom u CIREM Limited (C4650) -vs- Roxanne Limited (C27498)

Il-Qorti, Rat ir-rikors ġuramentat ippreżentat mill-atturi fis-26 ta' Lulju 2012 li permezz tiegħu ġie premess: Illi l-atturi huma proprjetarji tal-fond 300, Triq ir-Repubblika, Iż-Żurrieq filwaqt li l-konvenut reċentement sar propjetarju tal-fond 301, Triq ir-Repubblika, Iż-Żurrieq;

Rikors Ġuramentat Nru: 744/12 JA Sentenza Finali

Paġna 2

Illi l-linja li kienet tistabbilixxi d-diviżjoni bejn il-proprjeta' tal-atturi u tal-konvenut mill-faċċata kienet indikata biż-żebgħa differenti tal- faċċati.

Fir-ritratti Dok 'A' jidher kif kienet maqsuma il-faċċata bejn iż-żewġ fondi.

Din il-linja u qasma tal-faċċati ilha hekk żgur għal fuq minn ħamsin sena.

Illi l-konvenut dan l-aħħar għoġbu jindika permezz ta' sinjal bil- lapes qasma differenti tal-faċċati u dan kif jirriżulta mill-istess ritratti Dok 'A'.

Kien għalhekk li l-atturi ġibdu l-imsemmija ritratti; Illi fil-gimgħa ta' qabel il-25 ta' Ġunju 2012, il-konvenut qabad u żebagħ il-faċċata tiegħu sabiex ressaq lejn il-proprjeta' tal-atturi l- linja li tiddividi l-proprjeta' tiegħu minn dik tal-attur; Dok 'B' juri dan il-fatt aħjar.

Dan sar sabiex il-konvenut mingħalih ikabbar il- faċċata tiegħu u dan a skapitu tal-proprjeta' tal-atturi.

Illi b'hekk fil-ġimgħa ta' qabel il-25 ta' Ġunju 2012, u ċjoe' żgur li anqas minn xahrejn ilu, il-konvenut b'mod klandestin u vjolenti spolja lill-atturi minn parti mill-faċċata li għandhom fil-fond 300, Triq ir-Repubblika, Iż-Żurrieq meta żebagħ il-faċċata tiegħu sabiex ressaq lejn il-proprjeta' tal-atturi l-linja li tiddividi l-proprjeta' tiegħu minn dik tal-atturi; Dok 'B' juri dan il-fatt aħjar.

Illi l-intenzjoni tal-konvenut hija li ċaħħad lill-atturi mill-pussess ta' din il-parti tal-ħajt tal-faċċata tagħhom li kienet ilha f'idejhom u f'idejn l-awturi tagħhom għal fuq minn ħamsin sena; Illi b'hekk il-konvenut ikkommetta spoll klandestin u vjolenti fil- konfront tal-atturi; Għaldaqstant l-atturi jitolbu bir-rispett lil din l-Onorabbli Qorti jogħġobha: 1.

Tiddikjara li l-konvenut wettaq spoll klandestin u vjolenti meta fil-ġimgħa qabel it-Tnejn, 25 ta' Ġunju 2012 jew data

Onor. Joseph Abdulkarim LL.D. 6 ta' Diċembru 2017

Paġna 3

verjuri li minnha għadhom ma għaddewx xahrejn, b'mod klandestin jew, u vjolenti spolja lill-atturi minn parti mill- faċċata tal-fond 300, Triq ir-Repubblika, Iż-Żurrieq meta żebagħ il-faċċata tiegħu tal-fond 301, Triq ir-Repubblika, Iż-Żurrieq sabiex ressaq lejn il-proprjeta' tal-atturi l-linja tal-faċċata li tiddividi l-proprjeta' tiegħu minn dik tal-atturi; Dok 'A' u 'B' juru dan il-fatt aħjar.

Tordna u tikkundanna lill-konvenut sabiex a spejjeż tiegħu fi żmien qasir u perentorju ffissat minn din il-Qorti u occorrendo taħt id-direzzjoni ta' perit appuntat mill-Qorti jirripristina kollox għall-istat attwali tiegħu, u partikolarment jerġa' jiżbogħ il-faċċata tiegħu sabiex iressaq lejn il-proprjeta' tiegħu l-linja li tiddividi l-proprjeta' tiegħu minn dik tal-atturi; u ċjoe' jerġa' jqiegħed il-linja diviżorja tal-faċċata bejn il-fondi 300 u 301 fi Triq ir-Repubblika, Iż-Żurrieq kif hu muri fid-Dok 'A';

Fin-nuqqas li jagħmel dan fiż-żmien mogħti, tawtorizza lill- atturi biex jagħmlu x-xogħol huma a spejjeż tal-konvenut u jekk hemm bżonn taħt superviżjoni, u ordni tal-istess Perit appuntat mill-Qorti.

Bl-ispejjeż inklużi dawk tal-ittra uffiċjali datata 6 ta' Lulju 2012.

Il-konvenut inġunt biex jidher għas-subizzjoni.

Rat id-dikjarazzjoni maħlufa tal-atturi u l-lista tax-xhieda.

Rat ir-risposta ġuramentata tas-soċjeta' konvenuta ppreżentata fit-23 ta' Awwissu 2012 li permezz tagħha ġie eċċepit: 1.

Illi d-domandi attriċi huma nfondati fil-fatt u fid-dritt stante illi l-intimat bl-ebda mod ma spolja lill-atturi fil-pussess ta' ħwejjiġhom stante illi l-kontendenti huma u għadhom fil- pussess ta' ħwejjiġhom u l-atturi jiddetjenu l-fond 300, Triq ir-

Rikors Ġuramentat Nru: 744/12 JA Sentenza Finali

Paġna 4

Repubblika, San Pawl il-Baħar filwaqt li l-konvenut jiddetjeni l- fond 301, Triq ir-Repubblika, San Pawl il-Baħar.

Illi għalhekk ma jikkonkorrux l-elementi rikjesti mil-liġi a tenur tal-Artikolu 535 tal-Kap 16 tal-Liġijiet ta' Malta, u ċjoe' 'possedisse, spoliatum fuisse et infra bimestre deduxisse', u cjoe' l-element tal-pussess, illi dan ġie meħud bil-moħbi u vjolentemnent u li l-kawża kellha tiġi intavolata fi żmien xahrejn.

Illi fil-każ in eżami l-attur huwa fil-pussess ta' ħwejġu u l- konvenut bl-ebda mod ma ċaħħdu mill-proprjeta' u / jew mid- detenzjoni tal-fond 300, Triq ir-Repubblika, In-Naxxar tant illi ċ-ċwievet tal-istess fond jinsabu fil-pussess rispettiv ta' kull proprjetarju.

Illi l-konvenut xtara l-fond mingħand Zaira Holdings Limited b'kuntratt tat-13 ta' Ġunju 2011 fl-atti tan-Nutar Dottor Joseph Bourke pero' kien ilu fil-pussess tal-istess ħanut mill-1 ta' Frar 2011 tant li beda jopera minn dak l-istess ħanut mill-15 ta' April 2011 wara li kien irranġah, żebagħ il-faċċata tiegħu u beda jopera mill-istess fond.

Illi kien l-attur li ad insaputa tiegħu żebagħlu l-faċċata ta' parti mill-ħanut tiegħu u ntralċja iktar minn nofs tal-linja diviżorja bejn il-proprjeta' tiegħu u dik tal-konvenut u dan f'April 2012, ossija aktar minn sena minn meta l-istess konvenut kien irranġa l-fond tiegħu.

Illi meta l-konvenut ra dan, huwa reġa' żebagħ il-faċċata tiegħu mal-linja diviżorja wara li ġew mogħtija l-istess linja bi qbil bejn il-Perit Kenneth Falzon Farrugia għall-attur u l-Perit John Jarju għall-konvenut.

Effettivament il-Periti mmarkaw il- linja medjana bejn iż-żewġ fondi fi Triq ir-Repubblika, San Pawl il-Baħar.

Onor. Joseph Abdulkarim LL.D. 6 ta' Diċembru 2017

Paġna 5

Illi l-attur jippretendi illi huwa jista jintralċja fuq il-faċċata tal- konvenut li tagħti fuq Triq ir-Repubblika u jippretendi li għandu pussess tal-faċċata tal-konvenut li tagħti fuq l-istess Triq ir-Repubblika ineta huwa fatt magħruf illi ma jista' jsir l- ebda intralż fuq il-faċċata li tagħti għal fuq triq pubblika b'mod vjolenti u / jew klandestin għax dan huwa fil-pubbliku, aċċessibbli għall-istess pubbliku u mhux fil-pussess tal-istess attur, iktar u iktar meta l-binja in kwistjoni hija fil-pussess sħiħ tal-konvenut.

Illi ż-żebgħa ta' faċċata ta' fond bl-ebda mod ma tagħti pussess għall-istess fond stante li l-pussess tal-binja 300, Triq ir-Repubblika, In-Naxxar hija fil-pussess sħiħ tal-attur waqt li l-pussess tal-binja 301, Triq ir-Repubblika, In-Naxxar hija fil-pussess shih tal-konvenut biex b'hekk l-atturi mhumiex imċaħħda mill-pussess ta' ħwejjiġhom u żebgħa ma' faċċata ma tagħti l-ebda pussess ta' fond lil xi persuna u għalhekk l-element tal-pussess huwa totalment nieqes għax l- attur huwa fil-pussess ta' ħwejġu.

Illi għalhekk l-attur qatt ma pposseda l-fond 301, Triq ir- Repubblika, In-Naxxar li dejjem kien fil-pussess tal- konvenut u / jew tal-antekawża minnu u għalhekk ma jistax jgħid illi l-faċċata ta' parti tal-istess fond hija fil-pussess tiegħu stante li fond innifsu huwa fil-pussess tal-konvenut u għalhekk l-element tal-pussess huwa totalment nieqes fl- azzjoni odjerna u dan kif tistabbilixxi l-istess ġurisprudenza fejn huwa stabbilit illi min jipproponi l-azzjoni hu dak li fi żmien tal-att spoljattiv hu possessur jew detentur kemm jekk fl-interess tiegħu personali 'ad exemplum qua kerrej', kemm jekk fl-interess ta' terzi, bħala mandatarju jew amministratur u dan kif ġie deċiż fil-kawża Ċit.

Nru. 493/94 (PS) fit-28 ta' Marzu 2003 fl-ismijiet 'Alfred Burlo’ vs Joseph Chetcuti pro et noe' deċiża mill-Prim Awla tal-Qorti Ċivili.

attur u ħwejjiġhom.

Paġna 6

l-konvenut huma rispettivament fil-pussess

ta'

Illi għalhekk ġaladarba l-pussess tal-fond 301 Triq ir- Repubblika, In-Naxxar kien f'idejn il-konvenut u qatt f'idejn l-attur u kien l-attur stess li żebagħ il-faċċata tal- konvenut f'April 2012 b'mod abbusiv u llegali minkejja li l- fond kien miżbugħ mal-linja medjana tal-istess fondi.

Illi għalhekk l-attur ma jistax jipprova la l-pussess tal-oġġett u l-anqas l-ispoll avvenut stante illi l-eżerċizzju ta' poter ta' fatt 'posside,o quia possideo' fuq il-ħaġa dejjem kien f'idejn il- proprjetarji rispettivi u għalhekk iż-żebgħa tal-faċċata tal-fond possedut mill-konvenut qatt ma sar b'mod vjolenti u klandestin għax il-faċċata tal-proprjeta' tal-konvenut kienet ilha miżbugħa għal aktar minn sena u hija fi triq pubblika u ma jistax jingħad illi kien hemm 'vis atrox' u / jew vjolenza fuq il- ħaġa u dan kif ġie deċiż fil-kawża "Maġġur Peter Hayes vs Raymond Strickland" deċiża mill-Qorti tal-Appell fit-12 ta' ta' vjolenza u Diċembru 1998 u klandestinita' ma jissussistu stante illi l-faċċata kienet ilha miżbugħa għal aktar minn sena mill-konvenut merta rranġa l- istess fond oltre li hija fi triq pubblika u l-attur għadu fil- pussess ta' ħwejġu u l-konvenut qiegħed ukoll fil-pussess ta' ħwejġu, u dan kif del resto ġie deċiż fil-kawża "Bezzina Wettinger Xuereb Fiorini vs Victor Loftus" deċiża mill-Qorti tal-Appell fl-20 ta' Jannar 1961.

l-anqas

Illi l-anqas jinkorri r-rekwist tax-xahrejn preskritt mil-liġi għall-azzjoni tal-ispoll peress illi l-konvenut kien żebagħ il- faċċata tiegħu qabel il-15 ta' April 2011 u kien l-attur li b'mod abbużiv u llegali li reġa' żebagħ il-faċċata tal-konvenut f'April 2012 meta reġgħet ġiet miżbugħa l-faċċata tiegħu wara li ġie deċiż bejn il-periti tal-partijiet fejn għandha tkun il-linja diviżorja u għalhekk il-'bimestre per l'azione privilegiata di

Rikors Ġuramentat Nru: 744/12 JA Sentenza Finali

Paġna 7

XXIV, P.1, pġ.

276 u għalhekk iż-żmien statutorju ta' xahrejn jibda jiddekorri mid- data tal-kummissjoni tal-ispoll, dejjem jekk jeżisti u mhux 'a die scientiae' (vide "Alfonso Galan vs Victor Buttigieg Vella et", deċiża mill-Prim Awla fl-24 ta' Ġunju 1971) kif ukoll bis- sentenzi "Michelangelo Fero’ noe vs Alfred Falzon Farrugia" deċiża mill-Prim Awla fit-22 ta' Frar 1992, "Dottor Victor Barry vs Carmelo Bonavia Gat" deċiża mill-Qorti tal-Appell fis-26 ta' Mejju 1998 u "Stephen Trigg vs George Griffin pro et noe" deċiża mill-Prim Awla tal-Qorti Ċivili fid-9 ta' Diċembru 2002.

ta' barra

tagħti għall-fondi rispettivi

Il-faċċata tal- kontendenti hija fil-pussess rispettivament ta' kull kontendent għax huma għandhom iċ-ċavetta tal-fond rispettivi tagħhom u għalhekk ma jistax qatt jingħad illi l-attur għandu xi pussess ta' parti mill-fond tal-konvenut stante li dan huwa totalment fil-pussess tal-istess konvenut u qatt għalhekk ma seta' l- konvenut jispolja lill-attur meta dan dejjem baqa' fil-pussess ta' ħwejġu kif għadu sal-ġurnata tallum.

Salv eċċezzjonijiet oħra.

Rat id-dikjarazzjoni maħlufa tal-konvenuti u l-lista tax-xhieda.

Rat l-affidavits preżentati mill-partijiet fosthom dawk tagħhom stess; Semgħet ix-xhieda; Rat ir-rapport tal-A.I.C. Valerio Johnstone nominat mill-Qorti bħala perit tekniku;

Paġna 8

Rat il-verbal tat-13 t'Ottubru 2017 fejn il-kawża tħalliet għas- sentenza; Ikkunsidrat: Illi kif jidher ċar mir-rikors promotur din hija kawża ta' spoll.

L- atturi qed isostnu illi s-soċjeta' konvenuta kkomettiet dan l-ispoll meta żebgħet il-faċċata li tagħmel parti mill-ħanut tagħhom fi Triq ir-Repubblika, Ir-Rabat (Malta).

Kif hu magħruf huma tlieta l-elementi rikjesti biex azzjoni ta' spoll tirnexxi, u ċjoe': 1.

li l-azzjoni spoljattiva tkun saret bil-moħbi jew kontra l- volonta tal-attur – spoliatum fuisse; u

il-pussess – possedisse;

li l-azzjoni ssir fi żmien xahrejn minn meta jkun seħħ l-ispoll – infra bimestre deduxisse.

Illi l-konvenuti qed jikkontestaw li huma kkomettew spoll u dan billi ma jissussistux l-elementi biex l-azzjoni ta' spoll tirnexxi għaliex l- atturi għadhom in pussess tal-proprjeta' tagħhom u li fil-fatt ix- xogħol lamentat mill-atturi sar fi proprjeta' tas-soċjeta' konvenuta it- tieqa.

Illi fil-kawża deċiża mill-Qorti tal-Appell fit-28 ta' Mejju 1956 fl- ismijiet "Vincenzina Vigna et vs Annetto Xuereb Zammit Marmara’" l- istess Qorti qalet illi: "Il-ġurisprudenza tat-Tribunali tagħna dejjem kienet kostanti fl- interpretazzjoni ta' dawn il-liġijiet fis-sens li l-azzjoni ta' spoll hija 'di ordine pubblico', unikament u esklussivament intiża biex timpedixxi li wieħed jagħmel ġustizzja b'idejh mingħajr l-intervent tat-tribunal ċivili u tipprevjeni l-konsegwenzi deplorevoli ta' aġir simili.

Għalhekk il-liġi tivvjeta l-allegazzjoni ta' kwalsiasi eċċezzjoni

Onor. Joseph Abdulkarim LL.D. 6 ta' Diċembru 2017

Paġna 9

li ma tkunx dilatorja kontra r-reintegrazzjoni u tiċċirkoskrivi l-eżami tal-Qorti għall-fatt biss tal-pussess u tal-ispoll denunzjat.

Ir- reintegrazzjoni għandha dejjem tiġi ordnata mill-Qorti, kwantunkwe l-pussess jista' jkun vizzjat u min jikkommetti l-ispoll ikun il-veru proprjetarju tal-ħaġa li minnha l-possessur tagħha jkun ġie spoljat."

Illi fis-sentenza "Vella Coleiro vs Johnstone" (deċiża mill-Prim Awla fl-4 ta' Frar 1958) ġie ritenut illi: "L-azzjoni ta' spoll isservi biex tipproteġi l-pussess, ikun x' ikun … li jiġi vjolentement jew okkultament meħuda mingħand il-possessur jew detentur u ġie deċiż kemm-il darba li tapplika wkoll għat-tutela tal-kważi pussess tad-drittijiet legali u hija inerenti għall-fatt ta' min b'awtorita privata … jagħmel għad-dannu ta' terza persuna att li għalkemm jista' jkollu dritt għalih ma jistax jeżerċitah mingħajr intervent tal-Qorti."

Illi kif ukoll intqal fil-kawża "Bezzina Fero’ vs Pawla Defelice" deċiża fit-12 t'April 1958: "L-actio spolii hija radikata pjuttost fuq l-esiġenzi ta' utilita' soċjali milli fuq il-prinċipju assolut ta' ġustizzja, u hija eminentement intiża l-protezzjoni ta' kwalunkwe pussess u jiġi impedut liċ-ċittadin privat

Rikors Ġuramentat Nru: 744/12 JA Sentenza Finali

Paġna 10

li jieħu l-liġi f'idejh; b'mod li l-fini tagħha huwa dak li jiġi restawrat l-istat tal-pussess li jkun ġie skonvolt jew turbat."

Illi wiehed isib ukoll fis-sentenza fl-ismijiet "Middleton vs Bourke" deċiża mill-Qorti tal-Appell fid-9 ta' Marzu 1992 illi: "Kif kellha okkażjoni tesprimi ruħha l-Onorabbli Qorti tal-Appell, l- indaġini li trid issir hija waħda limitatissima, rigoruża u skarna, u ma tinsab f'ebda leġislazzjoni oħra, u kompliet tgħid illi għalhekk indaġnijiet ibbażati fuq x'jgħidu u ma jgħidux ġuristi u awturi Francizi u Taljani huwa għal kollox irrilevanti u inapplikabbli fil- kuntest tal-ordinament ġuridiku tagħna ..."

Illi l-Perit Tekniku li sema' wkoll parti mill-provi kkonkluda li x- xogħol lamentat mill-atturi fil-fatt sar parzjalment fuq il-faċċata li qabel kienet tagħmel parti mill-faċċata tal-atturi.

Kif huwa risaput fir-rigward tal-perizja huwa minnu li l-Qrati tagħna għal diversi drabi jagħmlu tagħhom il-konklużjonjiet peritali bħal per eżempju fil- kawża fl-ismijiet "Giswarda Burlo’ vs Emanuele Caruana Giordimaina et" (deċiża fit-23 ta' Ġunju 1967) fejn ingħad illi "għalkemm il-Qorti mhux marbuta l- konvinzjonijet tagħha nnifisha, u l-konklużjonijiet peritali bal materjali istruttorji oħrajn kontrollabbli mill-ġudikant, madankollu 'il giudizio del' arte' espress mit-tekniku ma jistgħux u ma għandux, jidher … sodisfaċentement illi l-konklużjonijiet peritali huma fil-kumpless kollu taċ-ċirkostanzi irraġonevoli."

Bl-istess mod il-Qorti (Prim Awla) ppronunzjat ruħha fil-kawża fl-ismijiet "Josephine Scaletta vs Louis Defelice" deċiża fil-11 ta' Ottubru 2010 u kkonfermata minn din il-Qorti fil-31 ta' Ottubru 2014, u aktar ricentement il-Qorti tal-Appell fil-kawża fl-ismijiet "Kummissarju tal-Artijiet vs Guiga et" deċiża fit-28 ta' Marzu 2014 u "Giulia Dye et vs Guzeppi Johnstone" deċiża fl-24 ta' April 2015.

l-konklużjonijiet peritali kontra

faċilment, ammenokke' ma

jiġi skartat

taċċetta

Paġna 11

Illi tibqa' allura l-kwistjoni ta' jekk l-azzjoni ġietx intavolata entro t- terminu ta' xahrejn impost mill-artikolu 534 tal-Kodiċi Ċivili.

Ma hemmx dubju li tant dan huwa element essenzjali għall-azzjoni illi skond is-sentenza fl-ismijiet "Trevor Giorgio vs Veronique Pullicino" deċiża minn mill-Qorti tal-Appell fil-11 ta' Jannar 2013, trattandosi appuntu ta' element kostituttiv tal-azzjoni ta' spoll, dan il-fatt u ċjoe' li l-azzjoni ġiet intavolata entro l-perjodu imsemmi, għandu jiġi wkoll pruvat mill-attur.

F'dan il-każ xehed fis-seduta tal-15 ta' Frar 2013 illi x-xogħol sar circa f'Lulju 2012 u ma ġiex kontradett.

Fil-fatt is-soċjeta' konvenuta qed teċċepixxi illi f'April ta' dik is- sena kien l-attur li żebagħ il-faċċata b'mod abbusiv u allura hija rreaġixxiet u qed tinvoka l-prinċipju vim vi ripellere licet.

Illi fuq dan l-aspett, il-Qorti tal-Appell fil-kawża "Falzon Farrugia vs Magri" (deċiża fil-5 t'Ottubru 1998) qalet illi: "F'azzjoni possessorja ta' din ix-xorta l-att turbattiv tal-pussess li ta lok għaliha għandu dejjem ikun identifikabbli u għandu jiġi bi preċiżjoni identifikat (spolitaum fuisse) bħala fatt li sar fi żmien determinat mhux biss għaliex mill-mument meta javvera ruħu li d- dekadenza estintiva tal-azzjoni jibda jiddekorri imma wkoll għaliex it-talba jeħtieġ tkun għar-reintegrazzoni tal-attur.

Illi l-Qorti imbagħad qalet li dan naturalment japplika a contrario senso.

Naturalment pero' din l-azzjoni tal-konvenut trid tkun saret

Onor. Joseph Abdulkarim LL.D. 6 ta' Diċembru 2017

Paġna 12

jkun sar

tal-attur biex

tkun immedjatament wara ġustifikata. (ara wkoll is-sentenzi ("Caruana Lauri Camilleri Cuschieri vs Galan" – Appell deċiż fis-16 ta' Jannar 1920 u "Galan vs Galan" – deċiża mill-Prim Awla fil-31 ta' Jannar 2003).

Illi mill-provi prodotti jirriżulta pero' li għalkemm huwa minnu li l- attur żebagħ il-faċċata f'April 2012, huwa għamel dan b'risposta għal egħmil ġja' spoljattiv tas-soċjeta' konvenuta.

Il-Qorti għalhekk ma tistax taċċetta l-argument tal-istess soċjeta' għaliex kienet hija stess li kkommettiet l-ispoll u rrepetietu.

DEĊIŻJONI Il-Qorti għalhekk qed tiddeċiedi din il-kawża billi tiċħad l- eċċezzjonijiet tas-soċjeta' konvenuta u tilqa' t-talbiet kollha tal- atturi b'dan li s-soċjeta' konvenuta għandha tressaq il-linja ta' distinzjoni tal- proprjeta' tagħha, liema xogħlijiet għandhom isiru fi żmien xahrejn.

Il-Qorti tinnomina lil A.I.C. Valerio Johnstone sabiex jissorvelja x-xogħlijiet.

L-ispejjeż tal-kawża jkunu a kariku tas-soċjeta' konvenuta.

Onor. Joseph Abdulkarim LL.D. Imħallef

taż-żebgħa b'35 ċentimetru

fid-direzzjoni


Q O R T I C I V I L I (Sezzjoni tal-Familja) ONOR.

IMHALLEF ROBERT G. MANGION Illum 6 ta' Dicembru 2017

Rikors Guramentat Nru. 78 / 16RGM Kawza fil-lista: 13

X Y vs Direttur Registru Pubbliku; T Z f'isimha proprju u bhala kuratrici ad litem sabiex tirraprezenta lill- minuri K Z nomina b'digriet datat 14 ta' April 2016

Il-Qorti, Rat ir-rikors guramentat pprezentat mill-attur li permezz tieghu ppremetta u talab is-segwenti:- 1.

Illi l-attur X Y u l-konvenuta T Z nhar id-disa' (09) ta' Frar elfejn u tmienja (2008) kellhom wild gewwa l-isptar Mater Dei, liema wild, illum minuri, jisimha K Z; 2.

Illi minkejja illi fic-certifikat tat-twelid relattiv gie dikjarat illi missier it- tarbija 'mhux maghruf', fil-verita` il-minuri K Z giet konceputa minn relazzjoni illi l-konvenuta T Z kellha ma' l-attur X Y; 3.

Illi huwa anke fl-ahjar interess tal-minuri illi tigi stabbilita il-paternita` ta'

Illi l-attur ghandu interess illi tigi dikjarata il-paternita` reali tal-minuri K

Illi l-paternita` tal-minuri K Z tista' tigi determinata u ppruvata permezz ta'

Tordna l-korrezzjoni fl-att tat-twelid tal-imsemmi minuri K Z billi jitnizzlu

Tiddikjara, okkorrendo bl-opera ta' esperti nominati minn din l-Onorabbli

5. provi genetici, kif talvolta diga sar bil-kunsens tal-kovenuta T Z; 6.

Illi f'dan l-ispirtu, l-attur permezz ta' ittra ufficjali bin-numru 1675/2015 u debitament notifikata lill-konvenuta nhar l-14 ta' Mejju 2015, iddikjara illi huwa bi hsiebhu japplika sabiex jigi maghruf bhala l-missier ta' l-istess wild, u dan ai termini artikolu 86 tal-Kap.16 tal-Ligijiet ta' Malta; 7.

Illi minkejja s-suespost, il-konvenuta naqset li tirrispondi l-ittra ufficali fuq imsemmija fi zmien xahrejn, ghaldaqstant l-attur ma kellux triq ohra hlief li tiftah din il-kawza; Ghaldaqstant jghidu ghalhekk il-konvenuti, ghaliex dina l-Onorabbli Qorti m'ghandiex: 1.

Qorti, illi l-missier naturali tal-minuri huwa l-attur X Y; 2. d-dettalji tal-missier naturali, u senjatament id-dettalji tal-attur; Bl-ispejjez kontra l-konvenuti, minn issa ingunti ghas-subizzjoni.

Rat ir-risposta guramentata tal-konvenuta li taqra kif gej:- Illi fl-ewwel lok, l-esponenti tirrileva illi l-procedura adottata mir-rikorrent ma kinitx wahda gusta u dana stante li l-ittra ufficjali intavolata minnu kellha ssir fil- Qorti Civili (Sezzjoni Familja) u mhux fil-Prim' Awla tal-Qorti Civili u kien ghalhekk illi l-esponenti baqghet qatt ma wiegbet ghall-istess; Illi konsegwentement il-proceduri odjerni huma nulli u ma setghux jigi proposti u dan stante li ma gietx segwita l-procedura ai termini tal-Artikolu 86 tal-Kap 16 tal-Ligijiet ta' Malta; Illi fit-tieni lok u rninghajr pregudizzju ghas-suespost, fl-imsemmija ittra ufficjali intavolata mir-rikorrent, huwa naqas milli jinterpella lill-esponenti sabiex tersaq

ghar-rikonoxximent formali tal-minuri u effettivament m'ghamel l-ebda talba,

Illi minghajr preguduzju ghas-suespost, u dwar il-mertu, l-esponenti tirrileva illi

huwa minnu li hi, il-minuri u r-rikorrent issottomettew rwiehhom ghat-testijiet

genetici fis-sena 2008 hekk kif appena twieldet il-mninuri; madanakollu

nonostante t-trapass ta' 8 snin shah, l-esponent m'ghamel xejn biex jirregola l- posizzjoni tieghu u dan l-ghaliex huwa effettivament qatt ma kellu interess reali fil-minuri bint u qatt ma ried jassumi r-responsabbiltajiet tieghu; Illi bhala stat ta' fatt, ir-rikorrent ghamel xhur u gieli anke snin minghajr ma jitlob li jara lill-bintu u minghajr ma jmantniha u stante l-karattru xejn affidabbli tieghu, l-esponenti qatt ma insistiet li l-minuri tigi rregistrata fuq ir-rikorrent ghax hasset li ma kienx fl-ahjar interess taghha u dan tenut kont tal-fatt illi ghall-perjodi twal huwa ghazel li lanqas biss jaraha; Illi effettivament kien biss recentement illi huwa talab biex jirregola l-posizzjoni legali tieghu, u l-esponenti kienet disposta illi taghmel dan, basta illi huwa jkun dispost illi jerfa' wkoll ir-responsabbilitajiet tieghu bhala missier.

Effettivament l- esponenti kien minghalija li qed tistenna kontroproposti minghand ir-rikorrent dwar il-manteniment tal-minuri; madanakollu l' ghaliex huwa qed jippretendi illi jivversa biss is-somma ta' Eur 100 li tinkludi l-ispejjez kollha tal-istess bint, huwa ghazel illi minflok jintavola l-kawza odjerna; Illi fir-rigward tat-talbiet, u minghajr pregudizzju ghall-eccezzjonijiet preliminari, l-esponenti ma topponix ghat-talbiet tar-rikorrenti, madanakollu hija topponi li l- minuri K ghandha tkun maghrufa bil-kunjom "Y".

L-esponenti tissottometti illi jkun fl-ahjar interess tal-minuri li llum ghandha tmin snin u tifhem ben sew dak li qed jigri, li hija tibqa' maghrufa bil-kunjom "Z".

Finalment, l-esponenti qed topponi wkoll ghall-ispejjez tal-proceduri odjerni u tikkontendi li dawn ghandhom jigu akkollati lir-rikorrent, gjaladarba huwa naqas milli jsegwi l-procedura idonea.

Salv eccezzjonijiet ulterjuri.

Rat ir-risposta guramentata tal-Direttur tar-Registru Pubbliku li taqra kif gej:- 1.

Illi preliminarjament l-esponent jinileva li l-Avukat Generali ma giex notifikat skont kif jipprovdi l-Artikolu 181B (3) tal-Kap 12 tal-Ligijiet ta' Malta.

Isegwi ghalhekk illi t-terminu ghall-prezentata tar-risposta ghadu ma bediex

Illi l-esponent jistqarr li hu mhuwiex edott mill-fatti li gew iddikjarati fir-

rikors guramentat u ghalhekk ghal dak li ghandu x'jaqsam mal-mertu tal-kaz in

kwistjoni huwa jirrimetti ruhu ghar-rizultanzi istruttorji ;

Illi l-esponent jistqarr li ghalkemm ir-rikorrent ipprezenta r-rapport ta'

testijiet genetici li jindikaw li huwa il-missier naturali tal-minuri K Z ai termini

Illi finalment dejjem minghajr hsara ghal fuq espost

tal-Artikolu 100A tal-Kap 16 tal-Ligijiet ta' Malta, dan l-imsemmi rapport jonqos li jigi mahluf mit-tekniku Dr. Marisa Cavallaro; 4.

Illi bla hsara ghall-premess f'kaz li tintlaqa' l-ewwel talba ta' l-attur l- esponenti jistieden lill-attur X Y sabiex permezz ta' nota jispecifika d-dettalji personali kollha tieghu, senjatament (1) l-isem u l-kunjom.

(2) id-dokument tal- Identita`, (3) l-eta` tieghu meta twieldet il-minuri K, (4) il-post tat-twelid tieghu, (5) il-post ta' residenza tieghu meta twieldet l-imsemmija minuri, (6) isem u kunjom ta' missieru u (7) jekk l-imsemmi missier patern kienx ghadu haj meta twieldet it-tifla K. Tali informazzjoni hija mehtiega biex tigi eventwalment inserita fl-Atti tat-Twelid tal-imsemmija K; 5.

Illi bla pregudizzju ghas-suespost il-partijiet kontendenti ghandhom jiddeciedu b'mod definittiv liema kunjom ghandha tassumi l-minuri K a tenur tal- Artikolu 92 (6) tal-Kap 16 tal-Ligijiet ta' Malta; 6. l-esponent jissottometti li fi kwalunkwe kaz l-azzjoni tar-rikorrent mhijiex attribwibbli ghal xi ghemil jew nuqqas ta' agir tal-esponent u kwindi huwa m'ghandux jigi assoggettat ghall-ispejjez tal-kawza istanti.

Bl-ispejjez kontra r-rikorrent li qieghed jigi ingunt in subizzjoni.

Rat id-digriet taghha ta' l-14 ta' April 2016 fejn hatret lill-konvenuta T Z bhala kuratrici ad litem tal-minuri; Rat id-digriet taghha moghti waqt l-udjenza tas-26 ta' Ottubru 2016 li bih awtorizzat lil Dr. Marisa Cavallaro sabiex tahlef fir-registru r-rapport tad-DNA minnha maghmul fil-11 ta' Novembru 2008 li jinsab esebit a fol.

6 et seq. tal- process; Rat illi dan ir-rapport gie debitament mahluf minn Dr. Marisa Cavallaro fit-3 ta' Novembru 2016;

Rat id-digriet taghha moghti waqt l-udjenza tas-26 ta' Ottubru 2016 fejn gharrfet

lill-partijiet illi fl-eventwalita` li jonqsu milli jipprezentaw nota kongunta fi zmien

xahar dwar x'ghandu jkun il-kunjom tal-minuri wara d-decizjoni tal-Qorti f'din il-

kawza, sejra tikkunsidra li kunjom il-minuri ikun "Y Z";

Salv eccezzjonijiet ulterjuri.

Rat id-dikjarazzjoni registrata waqt l-udjenza tal-31 ta' Jannar 2017 bil-konnotati ta' l-attur b'referenza ghar-raba' paragrafu tar-risposta guramentata tad-Direttur tar-Registru Pubbliku; Rat illi waqt l-istess udjenza tal-31 ta' Jannar 2017, il-partijiet irrimettu ruhhom ghad-decizjoni tal-Qorti dwar il-kunjom li ghandha tiehu l-minuri wara s-sentenza ta' filjazzjoni f'din il-kawza; Rat illi waqt l-udjenza ta' l-14 ta' Novembru 2017, il-konvenuta irtirat l-ewwel, it- tieni u t-tielet eccezzjoni preliminari taghha; Rat l-atti kollha tal-kawza; Rat illi l-kawza thalliet ghas-sentenza ghal-lum; Ikkunsidrat; In tema legali jinghad illi l-Artikolu 86 tal-Kap.

16 tal-Ligijiet ta' Malta, li fuqu hija bbazata din il-kawza jipprovdi illi:- "86.

It-tifel imnissel u mwieled barra miż-żwieġ jista' jiġi magħruf mill-missier u mill-omm, sew mit-tnejn flimkien kemm ukoll separatament: Iżda meta l-persuna li tagħraf ruħha bħala missier it-tifel hija minuri, it-tagħrif li tagħmel din il-persuna huwa null: Iżda wkoll it-tagħrif ta' tifel imwieled barra miż-żwieġ minn persuna li tgħid li tkun missier it-tifel, li jsir separatament mill-omm, ma jkollu ebda effett u ma jiġix reġistrat kemm-il darba omm dak it-tifel, jew il-werrieta tagħha jekk hija tkun mejta, u t-tifel innifsu jekk ikun laħaq l-età, ma jkunux ġew notifikati b'ittra uffiċjali minn persuna li jkollha interess li fiha jkun hemm dikjarat li dik il- persuna tkun bi ħsiebha tapplika għar-reġistrazzjoni ta' dak it-tagħrif u l-omm, jew il-werrieta tagħha skont il-każ, u t-tifel, ma jkunux fi żmien xahrejn minn dik in-notifika permezz ta' nota preżentata fl-atti ta' dik l-ittra uffiċjali, qablu li ssir dik irreġistrazzjoni, f'liema każ dik l-ittra uffiċjali u n-nota li turi l-qbil għandhom jiġu notifikati lid-Direttur tar-Reġistru Pubbliku li għandu jgħaddi biex jirreġistra l-imsemmi tagħrif fl-atti tal-istat ċivili relattivi:

Iżda meta l-omm jew it-tifel li jkollu l-età ma jkunux kif hawn qabel imsemmi

jaqblu ma' dik ir-reġistrazzjoni jew jibqgħu ma jweġbux fiż-żmien ta' xahrejn fuq

imsemmi, kull min ikollu interess jista' jmexxi b'rikors quddiem il-qorti

kompetenti kontra l-persuna jew il-persuni li ma jkunux hekk qablu, biex il-qorti

tiddikjara li min jagħmel it-tagħrif ikun missier it-tifel u tordna r-reġistrazzjoni ta' dak it-tagħrif fl-atti tal-istat ċivili relattivi."

L-Artikolu 100A jipprovdi hekk: "F'kawżi li għalihom jagħmel riferenza dan is-Sub-Titolu, il-Qorti tista', mingħajr ħsara għal kull prova li jistgħu jġibu l-partijiet skont il-liġi, teħtieġ lill- partijiet biex jissottomettu għal eżamijiet kif imsemmija fl-artikolu 70A, u fl-istess mod u fl-istess ċirkostanzi.

L-Artikolu 70A fil-parti relevanti ghal din il-kawza, jipprovdi illi: (1) Meta tkun meħtieġa l-kjarifika tal-parentela naturali tat-tifel - (a) il-missier jista' jeħtieġ lill-omm u lit-tifel; (b) l-omm tista' teħtieġ lill-missier u lit-tifel; (ċ) it-tifel jista' jeħtieġ liż-żewġ ġenituri; u (d) l-allegat missier naturali jista' jeħtieġ lir-raġel, lill-omm u lit-tifel, li jagħtu l- kunsens tagħhom għal test ġenetiku dwar il-paternità u li jaċċettaw li jitteħdilhom kampjun ġenetiku xieraq għat-test skont id-dispożizzjonijiet tal-liġi viġenti.

(2) Meta jsir rikors minn persuna li għandha dritt tikkjarifika, il-Qorti Ċivili (Sezzjoni tal-Familja) għandha tissostitwixxi l-kunsens li ma ingħatax u għandha tordna li jittieħed il-kampjun.

Ikkunsidrat; Illi galadarba l-konvenuta irtirtat l-ewwel tliet eccezzjonijiet preliminari sollevati fir-risposta guramentata taghha, jifdal biss li tigi deciza l-paternita` tal-minuri u l- kunjom li ghandha tassumi l-minuri wara s-sentenza f'din il-kawza.

Ikkunsidrat; Illi mar-rikors promotur giet annessa bhala Dok.

2 kopja ta' rapport maghmul minn Dr. Marisa Cavallaro fil-11 ta' Novembru 2008 li minnu jirrizulta li ngabru il- kampjuni orali ta' X Y, T Z u l-minuri K Z fil-5 ta' Novembru 2008 sabiex jistghu jsiru t-testijiet ta' DNA (paternity test) u li jikkonferma li mit-testijiet li saru jirrizulta illi l-probabbilita` li l-attur X Y huwa l-missier bijologiku tal-minuri K Z hija ta' 99.9999% .

Dan ir-rapport gie mahluf bil-gurament ta' l-istess Dr. Marisa Cavallaro fir-registru ta' din il-Qorti fit-3 ta' Novembru 2016 hekk kif awtorizzata

permezz ta' digriet moghti fl-udjenza tas-26 ta' Ottubru 2016.

Illi ghalhekk, mill-atti jirrizulta li r-rekwiziti rikjesti mill-ligi sabiex l-attur jigi

dikjarat li huwa l-missier naturali tal-minuri K Z, gew pjenament sodisfatti.

rapport dwar it-testijiet genetici li saru, ipprezentat u mahluf minn Dr Marisa Cavallaro, ftit ihalli dubju li l-attur X Y huwa l-missier naturali tal-minuri K Z, u dan ghandu jigi rifless fl-att tat-twelid taghha.

Ikkunsidrat; Billi l-partijiet ma qablux dwar il-kunjom li ghandha tiehu l-minuri fl-att tat- twelid wara l-filjazzjoni dikjarata bis-sahha ta' din is-sentenza, u billi b'verbal registrat waqt l-udjenza tal-31 ta' Jannar 2017 irrimettew ruhhom ghad-decizjoni tal-Qorti, il-Qorti sejra tiddeciedi hija stess x'ghandu jkun il-kunjom tal-minuri.

Il-konvenuta qed titlob li kunjom il-minuri jkun "Z Y", filwaqt illi l-attur jixtieq illi kunjomha jkun "Y Z"1.

Skond l-Artikolu 92(1) tal-Kodici Civili:- 92(1) Tifel imnissel u mwieled barra miż-żwieġ, jekk ikun ġie magħruf b'ibnu mill-missier, jieħu l-kunjom tal-missier, li miegħu jista' jżid kunjom l-omm, diversament, jieħu kunjom l-omm: … Iżda, meta tifel li jkun ġie mwieled barra ż-żwieġ qabel id-dħul fis-seħħ ta' dan il- proviso jiġi magħruf mill-missier wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-proviso, permezz tal-proċedura stabbilita fl-artikolu 86 u l-missier u l-omm ikunu jixtiequ li b'żieda mal-kunjom tal-missier jiġi miżjud kunjom l-omm, referenza għal dan il-fatt għandha ssir fl-ittra uffiċjali u fin-nota relattiva msemmija fl-artikolu 86: Iżda wkoll, jekk l-omm tixtieq li żżid kunjomha ma' dak tal-missier, trid issir referenza fin-nota relattiva msemmija fl-artikolu 86, anke jekk il-missier ma jkunx wera din ix-xewqa fl-ittra uffiċjali.

F'dan il-kaz però, in-nota għandha tiġi notifikata lill-missier li jkollu ħamest ijiem utli, min-notifikazzjoni, sabiex jopponi, jekk iqis li din iż-żieda ta' kunjom l-omm mal-kunjom oriġinali mhijiex fl-interess tal-minuri.

Jekk il-missier ma jopponix din it-talba, id-Direttur jgħaddi sabiex jirreġistra l-kunjom fl-att relattiv:

Iżda wkoll, jekk ir-rikonoxximent jintalab li jsir permezz ta' talba ġudizzjarja

quddiem il-Qorti kompetenti wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-proviso, it-talba

opportuna sabiex wara kunjom il-missier jiġi miżjud kunjom l-omm għandha ssir

lill-Qorti f'kull ħin qabel il-pronunzjament tas-sentenza.

Fin-nuqqas ta' dik it-

talba t-tifel jieħu kunjom il-missier:

il-Qorti

ta' qbil bejn

illi fin-nuqqas

… (3) Għall-finijiet ta' dan l-artikolu dikjarazzjoni ta' paternità b'sentenza tal-qorti għandu jkollha l-istess effett bħal tagħrif. [sottolinejar tal-Qorti] Ikkunsidrat; il-partijiet fir-rigward, u Illi b'applikazzjoni tal-presunzjoni legali in materja, il-minuri ghandha tiehu l- kunjom tal-missier, cioe` "Y".

Kuntrarjament ghal dak sottomess mill-konvenuta fir-risposta guramentata taghha, il-Qorti m'hijiex konvinta li ma jkunx fl-ahjar interess tal-minuri li tassumi l-kunjom ta' missierha ghaliex mill-atti jirrizulta li diga` tezisti relazzjoni bejn l-attur u l-minuri, oltre ghall-fatt li jidher li ta' lanqas recentement, huwa kellu access regolari ghal bintu.

F'kull kaz il-Qorti tqis li l-fatt li l-attur dam ma rregola l-posizzjoni legali tieghu dwar il-paternita` tal-minuri ma jnaqqas xejn mill-appikabbilita` tal-ligi in materja fuq citata, u tqis ulterjorment li ma gie ppruvat b'ebda mod li ser jigi rrekat xi pregudizzju ghaliex il-minuri tassumi kunjom missierha.

Madanakollu, billi huwa car illi l-konvenuta trid li l-minuri jkollha wkoll il- kunjom "Z", il-Qorti, anke b'applikazzjoni tad-digriet taghha moghti fl-udjenza tas-26 ta' Ottubru 2016, tqis illi wara l-kunjom tal-attur ghandu jizdied il-kunjom ta' omm il-minuri, cioe` "Z".

Ghalhekk il-Qorti tordna li kunjom il-minuri K ghandu jkun "Y Z" u tordna illi l-att tat-twelid taghha jigi emendat sabiex ikun jirrifletti din l-ordni.

B'referenza ghar-raba' eccezzjoni tal-konvenut Direttur tar-Registru Pubbliku, jirrizulta illi din giet sorvolata bid-dikjarazzjoni registrata waqt l-udjenza tal-31 ta' Jannar 2017 dwar il-konnotati ta' l-attur.

Dwar il-kap tal-ispejjez, il-Qorti hija tal-fehma illi in vista tac-cirkostanzi tal-kaz, b'mod partikolari tal-fatt illi z-zewg genituri kellhom kontribut fid-dewmien ghal tali rikonoxximent, partikolarment meta t-testijiet genetici li jistabbilixxu l- paternita` ta' l-attur tal-minuri saru fis-sena 2008, l-ispejjez ghandhom jithallsu ugwalment bejniethom.

Ghar-ragunijiet premessi, din il-Qorti qieghda taqta' u tiddeciedi din il-kawza u tiddisponi mir-risposti guramentati tal-konvenuti billi, filwaqt li tastjeni milli tiehu konjizzjoni ta' l-ewwel tliet eccezzjonijiet tal-konvenuta u tiddisponi mill- kumplament tal-eccezzjonijiet sew tal-konvenuta kif ukoll tal-konvenut Direttur bil-mod kif hawn deciz; 1.

Tilqa` l-ewwel talba tal-attur u tiddikjara illi l-attur X Y huwa l-missier naturali tal-minuri K Z; 2.

Tilqa` t-tieni talba u tordna lill-konvenut Direttur tar-Registru Pubbliku sabiex fl-Att ta' Twelid tal-minuri bin-numru 631/20082, huwa jikkancella l-kliem "unknown father" mill-kolonna u fir-ringiela indikati "Taghrif dwar Missier it- Tarbija" u " Isem u Konjum tal-Missier" u jissostitwixxihom bil-kliem "X Y", bil- konnotati kollha ta' l-istess attur kif indikati a fol 31 tal-process.

Tordna li l-minuri jkun maghruf bil-kunjom "Y Z".

L-ispejjez ta' din l-istanza ghandhom jigu sopportati in kwantu ghal nofs mill- attur X Y u in kwantu ghal nofs mill-konvenuta T Z. Imhallef


QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA IMĦALLEF ONOR.

JOSEPH LIBRERI LL.D. Illum l-Erbgħa, 6 ta' Diċembru 2017

Kawża Nru: 12 Rikors Ġuramentat Nru: 934 / 12 JA

Il-Qorti, Rat ir-rikors ġuramentat ippreżentat mill-atturi fis-17 ta' Settembru 2012 li permezz tiegħu ġie premess: Illi r-rikorrenti huma sidien, tal-għalqa li hija mdawra bil-bini u fil- preżent għandha aċċess mill-proprjeta' ta' Giuseppe Lipp kif ukoll għandha aċċess minn Triq in-Nissieġ, Ix-Xgħajra, li fiha kejl ta' ċirka mitejn u sittin metru kwadru (260m.k.), soġġetta għal sehemha

Rikors Ġuramentat Nru: 934/12 JA Sentenza Finali

Paġna 2

miċ-ċens annwu u perpetwu imposti fuq l-art kollha li minnha din il-porzjoni kienet oriġinarjament tifforma parti, u għalhekk sehem din il-porzjoni huwa ta' disa' u ħamsin lira u tnejn u għoxrin ċenteżmu (Lm459.22), liema ċens annwu u perpetwu jitħallas kull sitt (6) xhur b'lura, ukoll formanti parti mill-art akbar magħrufa bħala "Tal-Eħnieq, tmiss min-nofsinhar ma' beni tad-donatarju, tramuntana u punent ma' beni ta' Paul Bonnici Bellotti;

Illi fil-bini viċin għal din l-art l-intimari fetħu fl-istess twieqi u bibien jagħtu għal fuq l-art tar-rikorrenti, u dan mingħajr ma għandhom l-ebda titolu jew servitu;

Illi inoltre l-istess intimati qiegħedin jippretendu li jippossjedu dina l-art flimkien mar-rikorrenti tant li xi wħud minnhom ippreżentaw kawża ta' spoll fil-konfront tar-rikorrent u ġew rintegrati mill-Qorti fil-pussess tagħhom, liema sentenza ingħatat esekuzzjoni mill-istess Qorti billi ppretendew pussess fuq ġardina li tiġi wara l-fond tagħhom u li tifforma parti mill-proprjeta' donata lir-rikorrenti minn Giuseppe Lipp;

Illi l-pussess li għandhom l-istess intimati mill-porzjoni art fuq imsemmija huwa bla ebda titolu validu fil-liġi, kif ukoll huwa bla titolu l-bieb u l-aperturi li l-istess intimati fetħu għal fuq din l-art, liema ftuħ kien ġie permess bi pjaċir biss tas-sid tal-istess art u bil- patt li jingħalqu jekk hekk jintalab;

Illi r-rikorrent bħala s-sid tal-art fuq imsemmija liema art giet mgħoddija lilu bħala libera u franka minn kull piż u servitu għajr iċ- ċens li jiggrava fuq l-istess art għandu d-dritt li jeskludi kull terzi mill-pussess tal-istess art u li jipprokura li kull bieb jew apertura li jagħti għall-istess art jiġi magħluq;

Illi l-intimati qegħdin jirreżistu mingħajr ebda dritt tajjeb dawn il- pretensjonijiet tar-rikorrent u għalhekk kellha ssir il-preżenti kawża;

Onor. Joseph Deguara LL.D. 6 ta' Diċembru 2017

Paġna 3

Għaldaqstant jitolbu bir-rispett lil dina il-Qorti sabiex jogħġobha salv kwalsiasi dikjarazzjoni opportuna jew meħtieġa oħra: 1.

Tiddikjara u tiddeċiedi li r-rikorrent huma s-sidien tal-art hawn fuq deskritta fl-ewwel paragrafu ta' dan ir-rikors u minnhom akkwistata kif fuq ingħad;

Tiddikjara li l-intimati qegħdin fil-pussess tal-ġardina mill- istess art mingħajr ebda titolu validu fil-liġi;

Tikkundanna lill-istess intimati jiżgumbraw mill-art fuq imsemmija u billi ma għandhom l-ebda titolu validu fil-liġi biex jokkupaw l-istess;

Tordna lill-intimati sabiex jagħlqu kull bieb jew apertura li tinsab miftuħa mill-proprjeta' tagħhom u li tagħti fuq 'il fuq imsemmija proprjeta' tar-rikorrent, u dan billi l-istess ma għandhom l-ebda dritt għall-dawn l-aperturi u bieb;

Tiddikjarahom responsabbli tad-danni kollha kawżati lir- rikorrent billi huma baqgħu jokkupaw l-art kontra r-rieda tar- rikorrent meta ma kellhomx dritt jew titolu għaliha, liema danni jiġu likwidati f'ġudizzju separat u dwar liema r- rikorrent jagħmel espressa riserva;

Bl-ispejjeż u bl-inġunzjoni tal-intimati għas-subizzjoni.

Rat id-dikjarazzjoni maħlufa tal-atturi u l-lista tax-xhieda.

Rat ir-risposta ġuramentata tal-konvenuti ppreżentata fis-16 ta' Ottubru 2012 li permezz tagħha eċċepew:

Rikors Ġuramentat Nru: 934/12 JA Sentenza Finali

Paġna 4

Illi preliminarjament ir-rikorrenti għandhom jidentifikaw liema hija l-biċċa art kkontestata u sussegwentement għandhom jippruvaw it-titolu tagħhom;

Illi fir-rigward tal-premessi u talbiet li jirreferu għal bieb u aperturi li jagħtu għar fuq din il-biċċa art, dawn ilhom hekk miftuħin għar aktar minn erbgħin (40) sena u għalhekk issa rabbew il-ġust;

Illi fir-rigward tad-danni li qegħdin jippretendu r-rikorrenti, dawn huma preskritti ai termini tal-Artikolu 2153 tal-Kodiċi Ċivili;

Illi fir-rigward tad-danni li qegħdin jiġu pretiżi mir-rikorrenti, mingħajr preġudizzju għas-suespost, ir-rikorrenti għandhom jippruvaw li l-esponenti baqgħu fil-pussess ta' din l-art wara xi tip ta' interpellazzjoni da parti mir-rikorrenti sabiex ma jibqgħux fil-pussess ta' din il-biċċa art.

erbgħa

Illi għal dak li għandu x'jaqsam mal-premessi li hemm fil- paragrafu ir-rikorrenti għandhom jippruvaw dak li qegħdin jsostnu, ossia li l-ftuħ tal-bieb u tal-aperturi kien sar bi pjaċir tas-sid u li kien hemm ftehim li kellhom jingħalqu jekk jintalbu sabiex jagħmlu hekk.

Salv eċċezzjonijiet ulterjuri.

Rat id-dikjarazzjoni maħlufa tal-konvenuti u l-lista tax-xhieda.

Rat l-atti kollha tal-kawża nklużi d-dokumenti; Rat il-rapport tal-A.I.C. Mario Yassine debitament nominat minn din il-Qorti bħala perit tekniku;

Onor. Joseph Deguara LL.D. 6 ta' Diċembru 2017

Paġna 5

Rat in-noti ta' sottomissjonijiet; Rat il-verbal tas-seduta tal-11 ta' Ottubru 2017 fejn il-kawża tħalliet għas-sentenza; Ikkunsidrat: Fatti Illi l-atturi huma proprjetarji tal-ambjenti deskritti minnhom fir- rikors guramentat u li l-konvenut ecċepew l-ewwelnett li kellhom ikunu identifikati biex l-azzjoni tirnexxi.

Dan sar permezz tal- perizja msemmija, u kwindi ma għandux ikun hemm kontestazzjoni.

Qed jitolbu allura li l-konvenuti jkunu żgumbrati mill-ġardina u biex jagħlqu l-aperturi li jagħtu għal fuq din il-proprjeta' u dikjarazzjoni illi kkaġunawlhom id-danni b'din l-okkupazzjoni.

Illi fil-qosor il-konvenuti jirribattu billi jgħidu wkoll li huma akkwistaw il-proprjeta' permezz tal-preskrizzjoni trentennali u li ma kkaġunaw ebda danni lill-atturi.

Provi Illi in sostenn tat-teżi tagħhom l-atturi esebew il-kuntratt tal-akkwist tagħhom ossija d-donazzjoni tal-2004.

Illi ġew preżentati diversi affidavits, u l-partijiet xehdu quddiem il- Qorti u l-perit tekniku.

Kunsiderazzjonijiet Legali Illi din il-Qorti ser tibda biex tikkunsidra t-talba mressqa mill-atturi msejsa fuq l-actio rei vindicatoria.

Illi huwa magħruf li f'azzjoni rivendikatorja l-attur irid jipprova t- titolu tiegħu mingħajr ebda ombra ta' dubju – ara per eżempju s- sentenza tal-Qorti tal-Appell mogħtija fl-1958 fil-kawża fl-ismijiet "Azzopardi Galdes Giappone vs Caruana Lauri".

F'dik il-kawża ntqal illi kwalunkwe dubju

Rikors Ġuramentat Nru: 934/12 JA Sentenza Finali

Paġna 6

il-konvenut possessur.

Dan huwa biss eżempju għaliex hemm diversi sentenzi oħra simili.

Wieħed jista' jsib rassenja dettaljata tagħhom fis-sentenza mogħtija minn din il-Qorti fl- ismijiet "Anthony Lomax vs Anthony Caruana Lauri" fit-23 ta' Ottubru 2001.

Illi fis-snin riċenti din il-pożizzjoni ċċaqalqet wara ħafna snin tant illi l-Qorti tal-Appell fil-kawża fl-ismijiet "John Grima Libreri et vs Sherlock Lipp" deċiża fit-12 ta' Diċembru 2002 adottat pożizzjoni kemmxejn differenti billi qalet illi "il-Qrati tagħna, konsapevoli bid-diffikolta' li ssir tali prova u fl-interess tal-ġustizzja aċċettaw il-possibilta' li l-attur jirnexxi fil-kawża li jagħmel in forza tal-actio publiciana.

Paġna 7

(Ara wkoll "Ager Dimech vs Gadepaga" deċiża mill-Prim Awla fl-14 ta' Mejju 1935).

Dan għalhekk ifisser li meta l-konvenut ukoll jivvanta titolu, il-Qorti trid tinvestiga jekk it-titolu tal-attur huwiex aħjar minn dak tal-konvenut biex l-azzjoni tirnexxi.

"Minħabba li f'xi każijiet ikun impossibbli li wieħed juri titolu oriġinali, sa minn dejjem ġie mogħti lir-rivendikant id-dritt li jipprova titolu aħjar minn dak tal-parti mħarrka.

Fi kliem ieħor, meta l-kriterji rigorużi tal-azzjoni rivendikatorja ma jistgħux jitwettqu għar-rigward tal-piż tal-prova tat-titolu, l-attur jingħata l- jedd li jipprova titolu aħjar minn tal-parti mħarrka.

Din l-azzjoni hija magħrufa bħala l-actio publiciana (in rem), li hija azzjoni rejali ta' għamla petitorja fejn is-saħħa tat-titolu huwa mkejjel inter partes u mhux, bħal fil-każ tal-azzjoni rivendikatorja vera u proprja, erga omnes.

Huwa rimedju li l-Qrati tagħna tawh għarfien, ukoll fil-qafas ta' azzjoni ta' rivendika ta' sid minn idejn ħaddieħor" ara – deċiżjoni tal-Prim Awla tad-19 ta' Frar 2002 il- kawza "Frank Gaerty vs Kummissarju tal-Artijiet", kif ukoll sentenzi oħra bl-istess ħsieb, fosthom (App.

Ċiv. tal-25 ta' Ġunju 1945, fl-ismijiet "Yassine Sceberras Trigona vs Cassar Sceberras Trigona Sammut Caligari et", u (Kollezz.

Ċiv. tat-12 ta' Frar 1936 fil- kawża fl-ismijiet "Curmi et noe vs Cassar Torreggiani et" (Kollezz.

Ċiv. tal-21 ta' Jannar 1946 fil-kawża fl-ismijiet "Agius noe vs Randon et" (Kollezz.

Vol: XXXII.i.735), u dik tal-Prim Awla tas-17 ta' Marzu 1961, fil-kawża fl-ismijiet "Spiteri Axiak et vs Spiteri Axiak et" (Kollezz.

Vol.: XLV.ii.586), u App.

Ċiv. tal-5 t'Ottubru 2001 fil-kawża fl-ismijiet "Nancy Bagley et vs Albert Bartolo Parnis Ebsadi".

Illi hekk ukoll fil-kawża fl-ismijiet "Paolo DeCarlo vs Rosina Gilford et" deċiża mill-Prim Awla tal-Qorti Ċivili fit-23 ta' Jannar 1953, l-konvenuti mhumiex jiddefendu ruħhom bil-pussess (possideo quia possideo), iżda

ingħad: "illi b'dina

l-eċċezzjoni

Onor. Joseph Deguara LL.D. 6 ta' Diċembru 2017

Rikors Ġuramentat Nru: 934/12 JA Sentenza Finali

Paġna 8

qegħdin jinvokaw favur tagħhom it-titolu tal-proprjeta' naxxenti mill-kuntratti fol.

8, 41 u 46.

Dan l-eżami huwa indispensabbli, għaliex jekk il-konvenuti ma jirnexxux fil- prova tat-titolu, huma jibqgħu sokkombenti u jkunu preklużi milli jinvokaw favur tagħhom il-pussess, in forza tal-prinċipju 'melium est non habere (Vol. titolum quam habere XXXVII.ii.631).

Illi dwar it-titolu tal-atturi ma jidhirx li hemm dubju u għalhekk peress li l-konvenuti qed jeċċepixxu l-preskrizzjoni trentennali dan l-insenjament japplika "mutatis mutandi".

Għalhekk fil-fehma tal- Qorti l-kwistjoni prinċipali f'din il-kawża huwa jekk il-konvenuti akkwistawx l-art in kwistjoni permezz tal-preskrizzjoni trentennali, u huwa evidenti li jekk dan huwa l-każ ma hemmx lok ta' deliberazzjoni dwar l-aperturi għaliex allura f'dak il-każ dawn l- aperturi jkunu nfetħu fuq proprjeta' tagħhom stess – dan mhux il- każ jekk il-Qorti tasal għal konklużjoni opposta.

Illi dwar il-preskrizzjoni ta' tletin sena, fil-kawża fl-ismijiet "Apap Bologna vs Sammut" (deċiża mill-Prim Awla 28 ta' Marzu 2003), jinsab insenjat illi "lil min jallega l-użukapjoni triġenarja bħala bażi tad-dominju minnu vantat, ma jistax jiġi oppost in-nuqqas ta' titolu jew tal-bona fede.

U l-bona fede ma hix eskluża bil-fatt illi l- preskrivent kien jaf li l-ħaġa kienet ta' ħaddieħor għax hu biżżejjed li l-preskrivent ikollu l-intenzjoni li jsir il-proprjetarju tal-ħaġa.

Imma l-pussess ta' tletin sena jrid ikun leġittimu, jiġifieri kontinwu u mhux interrott, paċifiku, pubbliku u mhux ekwivoku.

Ir-rinunzja għall-użukapjoni bħala 'causa acquisitionis' tista' tkun taċita, ċjoe'

deduċibbli mill-fatt li jimplika l-abbandun tal-jedd akkwistat, u d-

Paġna 9

dikjarazzjoni tal-preskrivent fis-sens li l-ħaġa mhix tiegħu, timplika rinunzja taċita għad-dritt akkwistat minnu bl-użukapjoni" (Vol.

XXXV P I p 105); Illi jinsab imbagħad spjegat illi "l-elementi tal-pussess huma tnejn, dak materjali, il-poter ta' fatt fuq il-ħaġa, u dak intenzjonali, l- animu tal-possessur li jgawdi d-dritt fuq il-ħaġa bħallikieku hu kien il-proprjetarju tagħha – animus et corpus; corpus possessionis, et animus possidendi vel animus domini.

Mhux biżżejjed li jkollok id- detenzjoni tal-ħaġa jew it-tgawdija tagħha mhux bħala ħaġa proprja, imma bħala ħaġa ta' ħaddieħor, għaliex allura din tkun biss detenzjoni jew tgawdija prekarja" – ara ("Carmelo Camilleri Agius Decelis et -vs- Orsla Grima Libreri", Appell Ċivili, deċiż fit-13 ta' Marzu 1953; u "Victor Farrugia Drakard et -vs- Michael Khedhri", Appell Ċivili tal-31 ta' Mejju 1996).

Illi fin-nota ta' sottomissjonijet tagħhom l-atturi jagħmlu ħafna enfasi fuq l-aperturi fejn jirrigwardja l-preskrizzjoni u l-argumenti fir-rigward ma tantx hemm wieħed xi jgħid għaliex din il-Qorti taqbel magħhom, iżda ma jgħidu kważi xejn dwar l-art in kwistjoni f'dan l-konvenuti dejjem ippossedew b'tolleranza u jibbażaw ħafna fuq il-kliem tal-konveuta meta qalet li kienu jużaw il-parti tal-ġardina kontestata bil- kuntentizza ta' zijuhom Joseph Lipp li intervjena fil-kawża ta' spoll fl-ismijet inversi deċiża fis-6 ta' Mejju 2011.

F'dik il-kawża l-Qorti tal-Appell ikkonkludiet illi: "Minn din ix-xhieda ta' parti interessata li saħansitra intervjeniet fil-kawża, jidher li l-atturi u l-ġenituri tagħhom qabilhom, kienu jgawdu aċċess għal din l-art għal żmien twil qabel ma seħħ l- allegat spoll f'Settembru 2004.

Jirriżulta wkoll li dan l-aċċess kien jeżisti minn żmien qabel ma l-interevent fil-kawża Giuseppe Lipp kien akkwista l-art b'titolu ta' enfitewsi fl-1976.

Il- mistqosija għalhekk tiġi waħedha, u ċjoe' kif seta' dan Lipp jgħid li "Huma (l-atturi) kienu biss jinqdew b'din l-art bi pjaċir

Jgħidu biss

Onor. Joseph Deguara LL.D. 6 ta' Diċembru 2017

Rikors Ġuramentat Nru: 934/12 JA Sentenza Finali

Paġna 10

tiegħu" meta jirriżulta li l-atturi kienu jinqdew b'din l-art minn żmien twil qabel ma daħal fl-istorja l-istess Giuseppe Lipp – l- intervenut fil-kawża… a) Billi dak li ssolleva d-'difiża' ta' mera tolleranza lanqas kien involut fil-proprjeta' tal-art in kwistjoni meta din kienet qed tiġi gawduta mill-familja tal-atturi.

Hu ma jistax jitkellem għal ta' qablu speċjalment billi bejn l-aħħar tal-ħamsinijiet u fl- 1976 meta akkwista l-art b'cens din l-art kienet issejjaħ terza persuna, u meta wkoll wara li għalaq iċ-ċens u qabel ma l-art reġgħet ġiet konċessa lill-intervenut fil-kawża, kien hemm perjodu ta' żmien meta l-art in kwistjoni kienet irrivertiet għand is-sidien l-Ordni Karmelitan, u xorta waħda kienet okkupata mill-atturi u l-ġenituri tagħhom.

b) Billi ma jirriżultax li min kien jivvanta titolu fuq l-art mertu tal-kawża fi żmien meta l-okkupazzjoni da parti tal-atturi u l- ġenituri tagħhom bdiet, kien ippermetta tali okkupazzjoni b'mera tolleranza.

"In vista tal-fatt illi min jeżerċita poter ta' fatt fuq il-ħaġa huwa preżunt possessur, jispetta lil min jikkontesta dan il-pussess li jipprova li l-pussess hekk vantat jidderivi minn att ta' tolleranza.

Dan għaliex, kif drabi oħra osservat, it-tolleranza ma għandhiex tiġi preżunta u għandha għalhekk tiġi pruvata almenu prima facie u l-piż ta' din il- prova jinkombi fuq min jinvoka t-tolleranza." (ara App.

PS. – "Maria Camilleri Agius Decelis vs Benedict Davison et" deċiża fl-24 ta' Marzu 2004.)

c) Billi l-okkupazzjoni ossia t-tgawdija ma kellhiex l-elementi ta' transitorjeta` u saltwarjeta` aspetti li fid-duttrina u fil- ġurisprudenza nostrana, huma meħtieġa f'atti ta' tolleranza (ara App.

PS – "Mario Yamagata vs Angelo Grima Libreri" deċiż fit-12 ta' Jannar 2005).

Infatti kif rajna aktar 'il fuq it- tgawdija tal-ġardina in kwistjoni da parti tal-atturi kienet ilha sseħħ sa mis-snin ħamsin u din it-tgawdija ġiet interrotta

Paġna 11

f'Settembru 2004 mill-konvenut wara li l-istess konvenut kien akkwista b'titolu tal-kawża mingħand zijuh Giuseppe Lipp.

Perjodu ta' ċirka ħamsin sena ma jistax jissejjaħ okkupazzjoni b'mera tolleranza iżda pussess effettiv tal-art in kwistjoni."

ta' donazzjoni

Illi stabbilit dan, din il-Qorti ma jidrilhiex illi għandha tiddelibera aktar għaliex din is-sentenza kienet ċara li l-konvenuti odjerni (atturi dakinhar) kienu ilhom jippossjedu l-art għal 50 sena u mhux b'tolleranza.

Għalhekk kif enunzjat fis-sentenzi ċitati peress li għal din il-preskrizzjoni ma hemmx bżonn il-bona fede, l-eċċezzjoni relattiva għandha tiġi milqugħa.

DEĊIŻJONI Għal dawn il-motivi l-Qorti tiddeċiedi din il-kawża billi tilqa' l- eċċezzjoni msemmija tal-konvenuti u tiċħad it-talbiet kollha attriċi Bl-ispejjeż kontra l-atturi.

Onor. Joseph Deguara LL.D. Imħallef


Rikors Maħluf Nru 995/16LM

QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA ONOR.

Seduta tas-6 ta' Diċembru, 2017

Rikors Maħluf Numru: 995/16LM

Rat ir-Rikors Maħluf tal-attur Ian Charles Delia Naudi (minn issa 'l quddiem "l-

attur"), ippreżentat fl-1 ta' Novembru, 2016, li jgħid:

Illi permezz ta' ftehim tad-29 ta' Jannar, 2016, ir-rikorrent xtara vettura ġdida tal-marka Range Rover Evoque Estate bin-numru tar-reġistrazzjoni

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 1 minn 19

Rikors Maħluf Nru 995/16LM

CCE 787 mingħand is-soċjetà intimata għall-prezz ta' erbgħa u erbgħin elf u ħames mitt euro (€44,500);

Illi l-vettura ġiet irreġistrata fit-28 ta' April, 2016 u kkonsenjata lir- rikorrent fit-2 ta' Mejju, 2016;

Illi r-rikorrent ħallas ukoll is-somma ta' mitejn u għaxar euro (€210.00) għar-reġistrazzjoni u liċenzja tal-imsemmija vettura;

Illi proprju l-għada li l-vettura ġiet ikkonsenjata lir-rikorrenti xegħel is- sinjal tal-engine warning u r-rikorrent ħa l-vettura għand is-soċjetà intimata, li identifikat fault fin-nitrogen sensor, liema sensor tbiddel fil-11 ta' Mejju, 2016 u l-vettura ġiet ritornata lir-rikorrent;

Illi sussegwentement proprju nhar is-Sibt 21 ta' Mejju, 2016, reġa' xegħel is-sinjal tal-engine warning kif ukoll dak ta' restricted performance f'liema punt il-vettura ma kinitx qed tiffunzjona tajjeb u minn dak il-punt il- vettura ddaħħlet darbtejn oħra għand is-soċjetà intimata, fit-23 ta' Mejju, 2016, fejn il-vettura damet għandhom għal perijodu ta' erba' ġimgħat u fil-25 ta' Lulju, 2016 fejn il-vettura ġiet ritornata lir-rikorrent wara seba' ġimgħat u nofs, bis-soċjetà intimata kull darba tassigura lir-rikorrent li d- difetti riskontrati fil-vettura kienu ġew rimedjati;

Illi minkejja li saru diversi testijiet u tiswijiet fuq il-vettura mis-soċjetà intimata, il-vettura għadha ma tiffunzjonax tajjeb u fil-fatt is-sinjal tal- engine warning kif ukoll dak ta' restricted performance reġgħu xegħlu fil- 15 ta' Ottubru, 2016, erba' ġimgħat wara li l-vettura ġiet ritornata lir- rikorrent mingħand is-soċjetà intimata;

Illi l-vettura ġiet spezzjonata mis-soċjetà intimata għall-aħħar darba fis-27 ta' Ottubru, 2016 fejn ir-rappreżentanti tas-soċjetà intimata inkluż il- persuni tekniċi infurmaw lir-rikorrent li ma kinux f'pożizzjoni jidentifikaw x'kienet il-problema;

Illi jirriżulta bl-aktar mod lampanti li l-vettura hija aflitta minn difett latenti u gravi li jirrendiha mhux tajba għall-użu li għalih inxtrat mir-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 2 minn 19

Rikors Maħluf Nru 995/16LM

rikorrent, b'mod li l-vettura għamlet aktar żmien għand is-soċjetà intimata għat-testijiet u tiswijiet, milli għamlet titgawda mir-rikorrent;

Illi tali difett għalhekk jagħti lok għall-eżerċizzju tal-actio redhibitoria da parti tar-rikorrent;

Illi r-rikorrent talab lis-soċjetà intimata sabiex jirritorna l-vettura u jieħu lura l-flus li ħallas għaliha iżda s-soċjetà intimata dejjem insistiet mar- rikorrent li l-vettura kellha tissewwa;

Illi minkejja li ġiet interpellata sabiex tirregola l-pożizzjoni tagħha, s- soċjetà intimata baqgħet inadempjenti;

Illi kontestwalment ma' dan iddepożitata taħt l-awtorità ta' din l-Onorabbli Qorti;

ir-rikors

l-imsemmija vettura ġiet

Illi għalhekk kellha ssir din il-kawża.

Illi r-rikorrent jaf b'dawn il-fatti personalment;

Għaldaqstant l-esponenti umilment jitlob li din l-Onorabbli Qorti jogħġobha: 1.

Tiddikjara li jeżistu difetti moħbija u latenti fil-vettura Range Rover Evoque

Estate bin-numru ta' reġistrazzjoni CCE 787.

Konsegwentement tordna r-rexxissjoni tal-kuntratt ta' bejgħ tal-vettura

mis-soċjetà intimata lir-rikorrent.

Tordna lis-soċjetà intimata tieħu lura l-vettura tal-marka Range Rover Evoque Estate bin-numru tar-reġistrazzjoni CCE 787 u tirrifondi lir- rikorrent l-ammont ta' erbgħa u erbgħin elf u ħames mitt euro (€44,500) flimkien mas-somma ta' mitejn u għaxar euro (€210.00) imħallsa mir- rikorrent għar-reġistrazzjoni u liċenzja tal-vettura;

Tordna lis-soċjetà intimata tħallas lir-rikorrent għall-ispejjeż inkorsi minnu in konnessjoni mad-depożitu tal-vettura taħt l-awtorità ta' din l-Onorabbli Qorti u għall-assikurazzjoni tal-istess vettura fil-mori ta' dawn il-proċeduri.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 3 minn 19

Rikors Maħluf Nru 995/16LM

Bl-ispejjeż u bl-interessi legali mid-data tan-notifika lis-soċjetà intimata ta' il-proċeduri sad-data tal-pagament effettiv kontra s-soċjetà

dawn intimata li minn issa hija inġunta għas-subizzjoni.1

Rat illi s-soċjetà konvenuta Muscat Motors Limited (minn issa 'l quddiem

"is-soċjetà konvenuta") għalkemm kienet debitament notifikata bir-Rikors

Maħluf fid-9 ta' Novembru, 20162, ma ppreżentat ebda risposta maħlufa u

għalhekk għandha titqies li hija kontumaċi għall-finijiet u effetti kollha tal-

Rat id-digriet tagħha tal-20 ta' April, 2017 fejn ġie maħtur John Marinelli

bħala Espert Tekniku biex ifittex u jirrelata dwar il-fondatezza tad-domandi

Rat ir-rapport tal-Espert Tekniku John Marinelli ippreżentat fit-22 ta'

Rat l-atti kollha tal-kawża.

Semgħet ix-xhieda prodotti mill-attur.

Rat id-dokumenti in atti li ġew esebiti mill-attur.

1 Ġew esebiti mar-Rikors Maħluf, kopja tal-ftehim tax-xiri tal-vettura datat 29 ta' Jannar, 2016, a fol.

6 sa 10, kopja tal-log book tal-vettura, a fol.

11 u 12, u kopja tal-iriċevuti tal-ħlas tal-prezz tal-vettura, a fol.

Paġna 4 minn 19

Qrati tal-Ġustizzja

liġi.

attriċi.

Rikors Maħluf Nru 995/16LM

Rat il-verbal tal-udjenza tat-18 ta' Ottubru, 2017 fejn il-kawża tħalliet

għal-lum għas-sentenza u fejn l-attur ingħata l-fakultà li jippreżenta n-

nota ta' sottomissjonijiet tiegħu u anki s-soċjetà konvenuta ngħatat il-

possibbiltà li tippreżenta n-nota ta' sottomissjonijiet tagħha a tenur tal-

artikolu 158(10) tal-Kap.

Rat in-nota ta' sottomissjonijiet tal-attur.

Il-kwistjoni bejn il-partijiet

B'din l-azzjoni l-attur qed jitlob għar-rexxissjoni tal-kuntratt ta' bejgħ tal-

vettura Range Rover Evoque Estate, numru tar-reġistrazzjoni CCE-787,

minħabba difetti moħbija li rrendew l-istess vettura mhux idonea għas-

sewqan, l-actio redhibitoria, u għar-rifużjoni tal-prezz imħallas inkluż l-

ispejjeż konsegwenzjali għar-reġistrazzjoni u għal-liċenza tal-vettura u

għall-assigurazzjoni tal-istess vettura u spejjeż oħra rigward iċ-ċedola ta'

depożitu

tal-istess vettura u ħlas għaż-żamma

tal-vettura mill-

konsenjatarju, u għar-ritorn tal-istess vettura

lis-soċjetà konvenuta,

flimkien mal-ispejjeż tal-kawża u bl-imgħax legali sad-data tal-ħlas effettiv.

Is-soċjetà konvenuta baqgħet kontumaċi billi ma rrispondietx għat-talbiet

tal-attur u ma dehritx għas-seduti quddiem din il-Qorti u quddiem l-Espert

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 5 minn 19

Rikors Maħluf Nru 995/16LM

Provi u riżultanzi

L-attur Ian Charles Delia Naudi fl-affidavit tiegħu jispjega3 li kien ordna l-vettura

ġdida Range Rover Evoque Estate fid-29 ta' Jannar, 2016 u fit-28 ta' April,

2016 ġiet irreġistrata bin-numru CCE-787 u ħadha mingħand is-soċjetà

konvenuta fit-2 ta' Mejju, 2016.

L-għada stess xegħlilha s-sinjal tal-engine

check u minħabba x-xogħol tiegħu, kien ħadha lura għand is-soċjetà

konvenuta fil-5 ta' Mejju, 2016.

Il-master technician tas-soċjetà konvenuta,

ċertu Daniel, ammetta miegħu li dan kien difett li kellhom dawn il-vetturi u

kellu bżonn li jinbidel in-nitrogen sensor u wara li ordnawh, bidlulu dan is-

sensor fil-11 ta' Mejju, 2016 u kienu assigurawh li l-problema kienet

Iżda fil-21 ta' Mejju, 2016 reġa' xegħel l-engine check, u meta kien

sejjer bil-karozza r-repair centre tas-soċjetà konvenuta, kien xegħel ukoll is-

sinjal tar-restricted performance.4 Din id-darba kien kellem technician ieħor

tas-soċjetà konvenuta, ċertu Alex, u dan qallu li l-problema kienet

minħabba blockage li kien qed jiġi kkawżat minn ċerti emissjonijiet u dan

kien issuġġerilu li jaċċellera meta jiġri hekk biex jeħles mill-blockage.

dakinhar stess, minkejja li huwa kien segwa l-istruzzjonijiet li tawh, kienu

xegħlulu l-istess żewġ sinjali.

L-attur ħa l-vettura lura għand is-soċjetà

konvenuta fit-23 ta' Mejju, 2016 u dawn kienu żammewha erba' ġimgħat

għat-testijiet.

Sadanittant huwa kien baqa' in kuntatt mal-Aftersales

Services Manager tas-soċjetà konvenuta Fiona Ronald, li qaltlu fil-preżenza

tal-ġenituri tiegħu li s-soċjetà konvenuta kienet qed tibgħat id-data tat-

4 L-attur esebixxa kopja tal-user manual tal-vettura, a fol.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 6 minn 19

Rikors Maħluf Nru 995/16LM

testijiet lill-kumpannija tal-Land Rover.

Fl-20 ta' Ġunju, 2016 mis-soċjetà

konvenuta kienu qalulu li l-vettura kienu sewwewha.

Meta fil-25 ta' Lulju,

2016 kienu reġgħu xegħlu l-istess żewġ sinjali, għal darb'oħra s-soċjetà

konvenuta kienu żammewha għal aktar testijiet, din id-darba għal seba'

ġimgħat u nofs.

Fl-24 ta' Awwissu, 2016 l-attur fil-preżenza tal-ġenituri

tiegħu, kellu laqa' ma' Fiona Ronald u l-General Manager tas-soċjetà

konvenuta Henry Grushenko Bartolo, fejn talabhom flusu lura u Grushenko Bartolo kien qallu li

kienu qegħdin jagħmlu xi testijiet flimkien mad-ditta tal-Land Rover u jekk

ma jsolvuwx il-problema, hu seta' jfittex lil dik id-ditta.

L-attur min-naħa

tiegħu qalilhom li r-relazzjoni li kellu kienet mas-soċjetà konvenuta

mingħand min kien xtara l-vettura.

L-attur jispjega li sussegwentement Grushenko Bartolo u Ronald infurmawh li l-ECU tal-

vettura kien corrupted u bidluhulu u anki kellha tinbidel il-PMC system u

meta staqsa lil jekk il-vettura jerġa' jiġrilha l-istess kinux jagħtuh flusu lura,

il-General Manager Henry Grushenko Bartolo assigurah li jagħtuh rimedju iżda dan

irrifjuta li din l-assigurazzjoni jagħtihielu bil-miktub.

L-attur ippreżenta kopja tal-ittra legali li kienet bagħtet l-avukat tiegħu lis-

soċjetà konvenuta fil-5 ta' Settembru, 20165 u tal-iskambju ta' e-mails li

kien sar bejniethom.6 Fil-15 ta' Ottubru, 2016 il-problema baqgħet

tippersisti għax reġgħu xegħlu kemm l-engine warning u kemm ir-restricted

Wara spezzjoni fuq il-vettura ta' siegħa u nofs li impjegati

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 7 minn 19

Rikors Maħluf Nru 995/16LM

tas-soċjetà konvenuta reġgħu għamlu fis-27 ta' Ottubru, 2016, dawn

ammettew miegħu u quddiem missieru li għalkemm bidlulu ħafna partijiet

mill-magna, ma setgħux isibu tarf tal-problemi.

L-attur jgħid li mis-soċjetà

konvenuta kellhom jibagħtulu rapport li qatt ma wasal u lanqas baqgħu

jirrispondu għall-ittri li hu u l-avukat tiegħu kienu jibagħtulhom.

Għalhekk

l-attur kien kostrett li jiftaħ din il-kawża u kellu jiddepożita l-vettura taħt l-

awtorità tal-Qorti.

L-attur ippreżenta wkoll kopja tal-warranty booklet, tal-extended warranty

booklet, tal-polza tal-assigurazzjoni7, tal-manual tal-vettura, tal-quick start

drive tal-vettura u kopja tal-emails skambjati mar-rappreżentanti tas-

soċjetà konvenuta.8

Missier l-attur Anthony Lang u ommu Mariae Spice kkonfermaw dak

li qal l-attur fix-xhieda tiegħu fir-rigward ta' dak li ntqal jew seħħ fil-

preżenza tagħhom.

Dwar l-ispejjeż li inkorra, l-attur esebixxa kopja tal-irċevta tad-depożitu ta'

li kien ħallas fuq

il-vettura11, kopja tal-irċevuti tal-ħlasijiet

sussegwenti li huwa għamel12 fl-ammonti ta' €500, €20,000 u €22,000

għas-somma totali ta' €44,500, il-prezz tal-vettura.

L-attur ippreżenta wkoll

75 u 76.

77 u 78.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 8 minn 19

Rikors Maħluf Nru 995/16LM

kopja tal-irċevuta tal-ħlas għar-reġistrazzjoni tal-vettura fis-somma ta'

€21013 u tal-irċevuta tal-liċenza tal-vettura14, fis-somma ta' €125.00, kopja

ta' rċevuta tal-premium tal-assigurazzjoni tal-vettura datata 27 ta' April,

2016 fis-somma ta' €1,400.8115 u kopja ta' rċevuta oħra tal-premium tal-

assigurazzjoni tal-vettura datata 3 ta' April, 201716 fis-somma ta'

€1,299.02, għall-premium komplessiv ta' €2,699.83, kopja tal-irċevuta tal-

ħlas

lill-konsenjatarju

ta'

€1,982.4017 u kopja tal-irċevuta tal-ispejjeż taċ-ċedola ta' depożitu18 fis-

somma ta' €57.20.

Ir-rapport tal-Espert Tekniku

Fir-rapport

tiegħu

John Schembri Cachia, abbażi

dokumentazzjoni li eżamina, seta' jikkonstata li diversi partijiet mill-vettura

tal-attur ġew mibdula, liema partijiet kienu jinkludu n-nitrogen sensor, id-

diesel particulate filter (DPF), il-powertrian control module (PCM), kif ukoll

ġie aġġornat is-software tal-PCM għall-aħħar verżjoni li kienet disponibbli.

L-Espert Tekniku jgħid li kien hemm id-dewmien fit-testijiet li saru mis-

soċjetà konvenuta biex tipprova ssib minn fejn kienu ġejjin il-problemi

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 9 minn 19

Rikors Maħluf Nru 995/16LM

jixegħlu s-sinjali

performance, liema sinjali jaffetwaw drastikament il-veloċità tal-vettura li

tista' tinżel minn 70 m.f.s għal 30 m.f.s.

L-Espert Tekniku John Marinelli wasal għal dawn il-konklużjonijiet fir-

rapport tiegħu:

"Għalkemm is-sintomi li għandha l-vettura mhumiex ġodda u jidher li ġraw fuq vetturi simili, u għalkemm inbidlu diversi partijiet tal-vettura, xorta waħda ma nstabitx soluzzjoni.

Il-vettura bil-problemi li għandha ma tistax tiġi misjuqa.

Is-soċjetà intimata kellha tagħti aktar dettalji għaliex waslet biex tavża lir-rikorrent li ma kienux f'posizzjoni biex jidentifikaw x'kienet il- problema.

 Għalkemm wieħed jifhem li vettura ġdida tal-marka 'Range Rover Evoque Estate' hija vettura tal-ogħla kwalità u mgħammra b'teknoloġija sofistikata, xorta waħda jibqa' il-fatt li dejjem huwa possibbli li tiżviluppa xi forma ta' ħsara.

Vetturi ta' dan it-tip għandhom sistemi komputerizzati li jirrikjedu apparat speċjali biex wieħed jagħmel diagnosis tal-problemi.

 Jidher li għalkemm is-soċjetà intimata għamlet diversi testijiet fuq il-vettura u sar bdil ta' numru ta' aċċessorji tal-vettura, dawn ma wasslux biex il-problema tiġi solvuta.

Wara li eżaminajt dak kollu li jien kelli aċċess għalih jidher ċar li l- problema li l-vettura għandha, jiġifieri li kif tiġi biex tinstaq tixgħel is-sinjal tal-engine warning kif ukoll dak ta' restricted performance, baqgħu ma ġewx solvuti u l-vettura ma tistax tinstaq f'din il-kundizzjoni."

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 10 minn 19

Rikors Maħluf Nru 995/16LM

Kunsiderazzjonijiet legali

Fl-ewwel lok għandu jiġi rrilevat li għalkemm is-soċjetà konvenuta hija

kontumaci, dan ma jfissirx li din hi xi forma ta' ammissjoni.

Illi l-istitut tal-

jfissirx abbandun tal-kontestazzjoni.

Għalkemm

il-

konvenut jibqa' kontumaċi, dan ma jagħtix lok ghall-preżunzjoni tal-

abbandun tal-liti, għad-difett ta' eċċezzjonijiet leġittimi, jew għal adeżjoni

għad-domanda.

Il-ġudikant għandu jeżamina jekk it-talba hix ġustifikata

indipendentement mill-kontumaċja tal-konvenut.20 Ladarba l-kontumaċja

ma tfissirx ammissjoni imma tfisser kontestazzjoni, l-attur xorta għandu

jipprova t-talbiet tiegħu u l-premessi għalihom.21

Illi għaldaqstant fejn tissussisti l-kontumaċja bħal fil-kawża odjerna,

għalkemm is-soċjetà konvenuta la rrispondiet għar-Rikors Maħluf u lanqas

kienet preżenti għas-seduti, il-kawża xorta għandha titqies daqslikieku ġiet

ikkontestata mis-soċjetà konvenuta.

L-artikolu 1424 tal-Kodici Ċivili jipprovdi dan li ġej:

"Il-bejjiegħ hu obbligat jagħmel tajjeb għad-difetti li ma jidhrux tal-ħaġa mibjugħa illi jagħmluha mhux tajba għall-użu li għalih hija maħsuba, jew li

III, pġ.

21 Joseph Edmond sive Jesmond Bowman vs. Brian u Jeffrey J. Bowman nomine, Q.A., 27.03.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 11 minn 19

Rikors Maħluf Nru 995/16LM

jnaqqsu daqshekk il-valur tagħha illi x-xerrej ma kienx jixtriha jew kien joffri prezz iżgħar, li kieku kien jaf bihom."

L-artikolu 1427 tal-Kodiċi Ċivili jagħti lix-xerrej l-għażla ta' waħda minn

żewġ azzjonijiet f'każ li jkun hemm difetti moħbija fil-ħaġa mixtrija: jew li

jħoll il-kuntratt u jitlob ir-radd lura tal-prezz imħallas (l-actio redhibitoria),

jew li jżomm il-ħaġa mixtrija imma jitlob lura l-biċċa mill-prezz imħallas (l-

actio aestimatoria).22 L-azzjoni

istitwita mill-attur permezz tal-kawża

odjerna hija l-actio redhibitoria fejn abbażi tal-artikolu 1427 tal-Kodiċi Ċivili

l-attur irid li jħoll il-kuntratt u li bħala xerrej jagħti lura l-ħaġa u qiegħed

jitlob ir-radd lura tal-prezz imħallas minnu.

Illi biex l-attur jirnexxi fI-azzjoni redibitorja, huwa meħtieġ li jipprova dawn

I-elementi bażiċi23:

id-difett fl-oġġett mixtri u fuq kollox Ii dan id-difett kien moħbi;

Ii dan id-difett kien wieħed serju u ta' ċerta gravità;

(iii) Ii kien pre-eżistenti għall-bejgħ24 jew eżistenti fil-mument tal-

F'dan il-każ il-vettura Ii xtara l-attur kienet ġdida għalhekk dan bir-raġun

ippretenda Ii din kellha taħdem kif suppost u barra minn hekk ma kellu

Paġna 12 minn 19

Qrati tal-Ġustizzja

Rikors Maħluf Nru 995/16LM

bżonn l-għajnuna ta' ebda espert tekniku biex qabel il-konsenja jiżgura li

din ser tahdem kif suppost u li ma jkun fiha ebda difetti moħbija.

L-attur

qatt ma seta' jobsor li vettura ġdida fjamanta ta' ċerta kwalità bħal dik li

xtara u li ġiet deskritta mill-Espert Tekniku bħala vettura magħrufa għall-

prestazjonijiet avvanzati tagħha, seta' qatt ikollha difetti serji u ta' ċerta

gravità li t-tekniċi tas-soċjetà konvenuta ma setgħux isibu tarf tagħhom,

tant li f'temp ta' ftit ġranet jekk mhux sigħat, l-attur kellu jdaħħalha fil-

garaxx tal-aġent għat-tiswija.

L-attur spiċċa fis-sitwazzjoni anomala u

skomda li wara li nefaq dawk il-flus kollha fil-vettura ġdida tiegħu, din

spiċċat għamlet aktar żmien ġol-garaxx tal-aġent għat-tiswija milli għamlet

fit-triq biex titgawda minn sidha.

Illi kienet x'kienet il-vera kawża tad-difetti moħbija fil-vettura tal-attur,

anki jekk għas-saħħa tal-argument id-difett kien fis-sinjali tal-engine

warning u tar-restricted performance infushom li jibdew jixegħlu ta' xejn u

u jagħtu false alarms, li ma jidhirx li kien il-każ:

"il-fatt illi qegħdin jingħataw 'false alarms' ma jista' joffru l-ebda serħan tal-moħħ lis-sewwieq tal-vettura in kwistjoni u dan għar-raġunijiet ovvji.

Jekk wieħed iffettillu jinjora dik l-'alarm' għaliex jaħseb li hija 'false alarm' jista' ukoll jiġri li ma tkun 'false alarm' xejn, is-sewwieq jibqa' isuq il-vettura u dan jista' iwassal għall-konsegwenzi drastiċi jew mhux mixtieqa."26

Tqis illi fil-każ odjern jirriżulta mill-provi prodotti li s-soċjetà konvenuta ma

jidhirx li kienet taf bid-difetti moħbija fil-vettura inkwistjoni fil-mument

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 13 minn 19

Rikors Maħluf Nru 995/16LM

meta sar il-bejgħ u għalhekk ma jistax jingħad li kien hemm mala fede min-

naħa tagħha.

Madankollu s-soċjetà konvenuta permezz tal-impjegati

tagħha, partikolarment il-General Manager tagħha Henry Grushenko Bartolo, fiċ-

ċirkostanzi naqset milli tassumi r-responsabbiltajiet tagħha taħt il-liġi billi

qagħdet tiddilunga bit-testijiet, tiswijiet u tibdil ta' partijiet mill-vettura, li

ma wassluhiex biex issib tarf tal-problema ta' x'kienet il-vera kawża tad-

difetti fil-vettura li xtara l-attur.

Meta kien evidenti li l-vettura ma setgħetx

tissewwa, is-soċjetà konvenuta rrifjutat li tieħu l-karozza lura u ppretendiet

li l-attur ifittex lill-manufacturer tal-vettura u mhux lilha bħala l-aġent li

kienet biegħet il-vettura ġdida fjamanta lill-attur.

Il-Qorti għaldaqstant taqbel mal-konklużjonijiet tal-Perit Tekniku li jeżistu

raġunijiet biżżejjed biex tqis mhux biss Ii I-vettura inkwistjoni kienet

affettwata minn difett, imma li d-difett kien wieħed moħbi.

F'dan il-każ id-

difett kien moħbi sal-punt li baqa' ma ġiex individwat anke wara diversi

spezzjonijiet tekniċi, tiswijiet varji u tibdil ta' parts li saru mit-tekniċi tas-

soċjetà konvenuta, liema difett ma kienx riskontrabbili mill-attur fil-ħin taI-

bejgħ b'diliġenza ordinarja ai termini tal-artikolu 1425 tal-Kodiċi Ċivili.

IlIi I-Iiġi tisħaq iIli mhux biss l-oġġett mixtri jkollu difett u Ii dan ikun moħbi,

imma d-difett irid ikun wieħed serju u ta' ċerta gravità u Ii jagħmel l-oġġett

mhux tajjeb għall-użu li għalih kien maħsub.

Id-difett irid ikun tant gravi Ii

kieku l-attur kien jaf b'tali difett huwa ma kienx ser jixtri l-oġġett.27 L-

Paġna 14 minn 19

Qrati tal-Ġustizzja

Rikors Maħluf Nru 995/16LM

Espert Tekniku John Marinelli fir-rapport tiegħu jikkonkludi li għalkemm is-

soċjetà konvenuta għamlet diversi testijiet fuq il-vettura u sar tibdil ta'

għadd ta' aċċessorji tal-vettura, dawn ma wasslux biex il-problema tiġi

solvuta u li jidher ċar li l-problemi li għandha l-vettura, li kif tiġi biex tinstaq

jixegħlu s-sinjali tal-engine warning tar-restricted performance, baqgħu ma

ġewx solvuti u l-vettura ma tistax tinstaq f'din il-kundizzjoni.

Il-Qorti tqis illi

dan id-difett huwa wieħed serju u gravi u fi kwalunkwe każ ma tarax

għalfejn għandha b'xi mod tbiddel jew tvarja l-konklużjonijiet tal-Espert

Din il-Qorti taqbel perfettament mar-rapport u l-konklużjonijiet

Tqis illi l-attur ipprova sal-grad probatorju rikjest mil-liġi

li l-vettura inkwistjoni fil-mument li xtraha ġdida, kellha difetti moħbija

tant serji li lanqas biss setgħet tintuża.

Danni pretiżi mill-attur

L-attur mhux biss qiegħed jitlob ir-rexxissjoni tal-kuntratt tal-bejgh, billi

jrodd Iura I-oġġett mixtri u jintradd lilu l-prezz imħallas minnu, iżda qed

jitlob ukoll id-danni.

Skont I-artikolu 1429 tal-Kap.

Jekk il-bejjiegħ kien jaf bid-difetti tal-ħaġa mibjugħa, hu obbligat "(1) mhux biss li jrodd il-prezz li jkun irċieva iżda wkoll li jħallas id-danni lix- xerrej.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 15 minn 19

Rikors Maħluf Nru 995/16LM

Jekk il-bejjiegħ ma kienx jaf bid-difetti tal-ħaġa, hu obbligat biss (2) irodd il-prezz u jħallas lix-xerrej l-ispejjeż li jkollhom x'jaqsmu mal-bejgħ."

L-attur, apparti r-rifużjoni tal-prezz imħallas minnu fis-somma ta' €44,500,

qiegħed jitlob bħala danni s-somma ta' €210 mħallsa minnu għar-

reġistrazzjoni u liċenza tal-vettura, kif ukoll l-ispejjeż inkorsi minnu

inkonnessjoni mad-depożitu tal-vettura taħt l-awtorità tal-Qorti u għall-

assigurazzjoni tal-istess vettura fil-mori ta' dawn il-proċeduri.

Tqis illi l-ispiża ta' €210 għar-reġistrazzjoni u liċenza tal-vettura mħallsa

direttament mill-attur lis-soċjetà konvenuta mal-bejgħ tal-vettura28, hija

spiża li għandha x'taqsam mal-bejgħ għall-finijiet tal-artikolu 1429(2) tal-

Kap. 16 u li għalhekk għandha tiġi rifuża mis-soċjetà konvenuta lill-attur.

Illi t-talba tal-attur għar-rifużjoni tal-ispejjeż inkorsi minnu inkonnessjoni

mad-depożitu

taħt

ta'

€1,982.4029, għandha wkoll tiġi milqugħa peress li din l-ispiża ġiet inkorsa

mill-attur minħabba l-aġir irresponsabbli tas-soċjetà konvenuta li ma

aċċettatx li tieħu lura l-vettura u tirrifondi l-prezz tagħha lill-attur, li kien

kostrett li jintavola dawn il-proċeduri u li jiddepożita l-vettura taħt l-

awtorità tal-Qorti.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 16 minn 19

Rikors Maħluf Nru 995/16LM

Illi wara li sar id-depożitu tal-vettura, I-attur ma kellu I-ebda obbligu Ii I-

vettura jkollha Iiċenza taċ-ċirkolazzjoni u Ii tkun ukoll koperta b'polza tal-

assigurazzjoni, stante li bid-depożitu I-attur kien qed "jeżimi ruħu minn

kull responsabbilità" u għalhekk kien liberu Ii ma jibqax iħallas I-

assigurazzjoni u liċenza taċ-ċirkolazzjoni.30 L-attur ma jistax jitlob ir-

rifużjoni ta' spejjeż li ma kienx obbligat li jagħmel.

Għaldaqstant it-talba

għar-rifużjoni tal-ħlas tal-liċenza u tal-premium tal-assigurazzjoni fis-

somma ta' €1,400.81 li kien sar kontestwalment mal-bejgħ tal-vettura31,

għandha tiġi milqugħa, filwaqt li t-talba għar-rifużjoni tal-ħlas tal-liċenza u

tal-premium tal-assigurazzjoni li sar fit-3 ta' Marzu, 201732 u ċjoè wara li l-

vettura kienet ġiet iddepożitata taħt l-awtorità tal-Qorti fl-1 ta' Novembru,

201633, m'għandhiex tiġi milqugħa.

din il-kawża kif ġej:

Għaldaqstant għar-raġunijiet suesposti l-Qorti qiegħda taqta' u tiddeċiedi

(1) Tilqa' l-ewwel talba tal-attur u tiddikjara li jeżistu difetti moħbija u

reġistrazzjoni CCE-787;

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 17 minn 19

Rikors Maħluf Nru 995/16LM

(2) Tilqa' t-tieni talba u tordna konsegwentement ir-rexxissjoni tal-

kuntratt tal-bejgħ tal-vettura mis-soċjetà konvenuta lill-attur;

(3) Tilqa' t-tielet talba u tordna lis-soċjetà konvenuta Muscat Motors

Limited tieħu lura l-vettura Range Rover Evoque Estate bin-numru

tar-reġistrazzjoni CCE-787 u tirrifondi lill-attur is-somma ta' erbgħa

u erbgħin elf u ħames mitt Euro (€44,500) flimkien mas-somma ta'

mitejn u għaxar Euro

(€210.00) mħallsa mill-attur għar-

reġistrazzjoni u liċenza tal-vettura;

(4) Tilqa' wkoll ir-raba' talba attriċi u tordna lis-soċjetà konvenuta

tħallas lill-attur l-ispejjeż inkorsi minnu fil-ħlas lill-kunsinnatarju

tal-vettura fis-somma ta' elf, disa' mija u tnejn u tmenin Euro u

erbgħin ċenteżmu (€1,982.40), l-ispejjeż taċ-ċedola ta' depożitu fis-

somma ta' sebgħa u ħamsin Euro u għoxrin ċenteżmu (€57.20) u l-

ispejjeż tal-assigurazzjoni tal-istess vettura fis-somma ta' elf, erba'

mitt Euro u wieħed u tmenin ċenteżmu (€1,400.81);

(5) Bl-ispejjeż u bl-interessi legali mid-data tan-notifika ta' dawn il-

proċeduri sad-data tal-ħlas effettiv kontra s-soċjetà konvenuta

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 18 minn 19

Rikors Maħluf Nru 995/16LM

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 19 minn 19