Kumpilazzjoni 873/2008

QORTI TAL-MAGISTRATI (MALTA) BHALA QORTI TA' GUDIKATURA KRIMINALI MAGISTRAT DR. GIORDMAINA-ANN GRIMA PULO LL.D.

Illum l-Erbgha 7 ta' Dicembru, 2016

Rat l-imputazzjonijiet migjuba kontra:

Sheldon Apps ta' 24 sena, iben Francis u Paulette nee' Zammit Pavia, imwieled il-Pieta' nhar il-21

ta' Novembru, 1983 u residenti gewwa 17 Sidonia Flats, Flat 9, Triq Santa Monika,

Gwardamangia, detentur tal-karta ta' l-identita' numru 707349M.

Akkuzat talli nhar il-5 ta' Lulju, 2008, ghall-habta ta' 19:15 hrs, gewwa Triq ix-Xatt, Gzira:

1. permezz ta' oggett iebes (hadida) ikkaguna griehi ta' natura gravi fuq il-persuna ta'

Johann Ivanova mill-Mosta, u dana skond ma ccertifikat Dr. Malcolm Paul Eggert

MD numru 3074 mill-isptar Mater Dei, u dana ai termini ta' l-artikolu 216 tal-Kap 9

tal-Ligijiet ta' Malta.

Kumpilazzjoni 873/2008

U aktar talli fl-istess data, hin, lok u cirkostanzi kiser il-bon ordni u l-paci pubblika

b'ghajjat u glied u dana ai terminu ta' l-artikolu 338(dd) tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta'

U aktar talli fl-istess data, hin, lok u cirkostanzi, ghamel lil haddiehor ingurji jew

theddid jew jekk kien ipprovokat, ingurja b'mod li johrog il'barra mill-limiti tal-

provokazzjoni u dana ai termini ta' l-artikolu 339(e) tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta.

U aktar talli fl-istess data, hin, lok u cirkostanzi waqt li kien fil-pubbliku, qal kliem

mhux xieraq li jikkonsisti f'dagha u dan ai terminu tal-Artikoli 338(bb) u 342 tal-Kap

9 tal-Ligijiet ta' Malta.

U aktar talli fl-istess data, ghal habta ta' 21:00 hrs gewwa l-parkegg ta' l-Accident &

Emergency Ward ta' l-isptar Mater Dei, minghajr ma darab sew sawwat, hedded bil-

Rat il-kunsens mibghut mill-Avukat Generali fl-10 ta' Settembru, 2008, sabiex din il-kawza

tigi trattata u deciza bi procedura sommarja, u rat li l-imputat ma kellu l-ebda oggezzjoni li l-

kaz jigi hekk trattat u deciz;

Rat it-traskrizzjonijiet tax-xhieda u rat l-atti u d-dokumenti l-ohra ezebiti;

Rat li din il-kawza giet assenjata lil din il-Qorti kif preseduta, wara li l-Prosekuzzjoni kienet ghalqet il-provi taghha.1

Rat li fis-seduta 7 ta' Marzu 2011 quddiem din il-Qorti kif preseduta, Dr Chris Khedri, l-

avukat difensur tal-parte civile, iddikjara hekk: "li qed jezentaw lill-Magistrat li qed

tippresjedi din il-Qorti milli terga' tisma' lix-xhieda kollha li ngabru f'din il-kawza sa llum."2

11 Ara verbal tal-Prosekuzzjoni a fol.

87 tal-process.

91 tal-process.

Kumpilazzjoni 873/2008

Rat li fis-seduta tat-30 ta' Novembru 2011 quddiem din il-Qorti kif preseduta, sar is-segwenti

verbal: "Dr Arthur Amhamed, fuq istruzzjonijiet tal-imputat, jezenta lill-Qorti mis-smiegh

mill-gdid tax-xhieda diga mismugha, ghajr ghax-xhieda ta' Wayne Spiteri Piscopo u Thomas Ivanova li xehdu fis-7 ta' Jannar 2009."3 Din il-Qorti iddiferiet il-kawza sabiex jinstemghu

Fis-seduta sussegwenti, u cioe dik tat-18 ta' April 2012, sar is-segwenti verbal mill-avukat

difensur tal-imputat: "Dr Arthur Amhamed informa lill-Qorti illi l-imputat u l-parte civile

kienu kwazi waslu fi fethim bonarju u kien bi hsiebhom jirrinunzjaw ghal dak kollu li hu

rinunzjabbli fil-proceduri li hemm fil-konfront ta' kull wiehed minnhom u in vista tal-fatt li

hemm ukoll proceduri kontra l-parte civile, kemm il-parte civile kif wkoll l-imputat ser jaghzlu li ma jixhdux fil-konfront ta' xulxin."4

Fis-seduta ta' wara u cioe, dik tal-4 ta' Lulju 2012, sar is-segwenti verbal mill-partijiet:

"Dr Chris Khedri ghal parte civile jiddikjara illi m'ghandux iktar interess f'dawn il-

Id-difiza ghal kull bon fini tiddikjara wkoll li m'ghandhom ebda interess fi proceduri kontra

Dr Chris Khedri ghall-parte civile jiddikjara wkoll li l-parte civile llum m'ghadhiex issofri

minn ebda sfregju, marki u lanqas kundizzjoni medika konsegwenza ta' dan l-incident u llum

jista' jiddikjara li ma hemmx kumplikazzjonijiet."

F'dik is-seduta, din il-Qorti iddiferriet il-kawza ghas-sentenza, b'dan li inter alia ordnat lid-

difiza li tipprezenta nota ta' sottomissjonijiet dwar l-effett tar-rinunzja tal-parte civile fuq it- tahrika.5

Rat in-nota ta' sottomissjonijiet tal-imputat Sheldon Apps.

Ikkunsidrat:

93 tal-process.

94 tal-process.

95 tal-process.

Kumpilazzjoni 873/2008

Il-fatti saljenti li taw lok ghal dawn il-proceduri huma s-segwenti:

Fid-data in kwistjoni kien hemm kollizzjoni bejn zewg vetturi fi Triq ix-Xatt il-Gzira.

Vettura tal-marka Isuzu kienet misjuqa minn Johann Ivanova, il-parte civile u l-

vettura l-ohra tal-marka Volvo misjuqa mill-imputat.

Meta waslu il-Pulizija iz-zewg sewwieqa kienu qed jargumentaw, izda ma kienux fl-

Pero t-tnejn kellhom id-dmija fuqhom u, Johann Ivanova kellu qasma fuq rasu.

It-tnejn li huma sostnew mal-Pulizija li x-xufier l-iehor ta' daqqa ta' hadida lilu.6

Irrizulta li l-hadida li ntuzat kienet wahda li biha jinfethu n-nuts tar-roti tal-karozza biha, u l-Pulizija PS1214 jghid li sabha fil-karozza tal-imputat,7 waqt li l-Pulizija PC915 Joseph Mac Kay jghid li l-hadida tahilu l-imputat.

Minn investigazzjoni li ghamlet il-Pulizija, il-hadida la kienet kompattibbli man-nuts

tar-roti tal-vettura tal-imputat u lanqas ma dik tal-parte civile.9

Il-parte civile gie certifikat li kellu ferita ta' 3cm fuq mohhu u kellu bzonn hames

punti, liema ferita giet klassifikata bhala gravi minn Dottor Malcolm Paul Eggert, it- tabib li ezaminah fid-Dipartiment tal-Emergenza tal-Isptar Mater Dei.10

L-imputat gie certifikat li sofra feriti ta' natura "slight save complications" minn

Dottor Joelle Amhamed li ezaminatu fl-Isptar Mater Dei.11

L-Ufficjal Prosekutur istitwixxa proceduri kriminali ukoll kontra l-parte civile, li

kienu qed jinstemghu minn din il-Qorti diversament preseduta.

52 tal-process.

68 tal-process.

14 tal-process.

22 tal-process.

66 tal-process.

Kumpilazzjoni 873/2008

Konsiderazzjonijiet ta' din il-Qorti

Konsiderazzjonijiet Preliminari

Qabel din il-Qorti tista' tghaddi biex tikkonsidra dawn il-proceduri fil-meritu, hija trid bil-

fors tiddeciedi tlett kwistjonijiet preliminari, li huma s-segwenti:

L-effett fuq dawn il-proceduri li ghandha d-dikjarazzjoni tal-parte civile li hu

m'ghandux iktar interess f'dawn il-proceduri;

L-ammissibilita tal-istqarrija tal-imputat f'dawn il-proceduri;

Jekk din il-Qorti, kif preseduta, tistax tiehu konjizzjoni tax-xhieda ta' Wayne Spiteri Piscopo

u Thomas Ivanova, li xehdu fis-7 ta' Jannar 2009 quddiem din il-Qorti diversament

preseduta – nonostante l-fatt li id-difiza ma ezentatiex li tisma' dawn ix-xhieda mill-

gdid, izda dan ix-xhieda qatt ma regghu ingiebu biex jixhdu quddiem din il-Qorti kif

Din il-Qorti se tikkonsidra dawn il-kwistjonijiet wahda wahda.

L-effett fuq dawn il-proceduri li ghandha d-dikjarazzjoni tal-parte civile li hu m'ghandux

iktar interess f'dawn il-proceduri;

Ghalkemm il-parte civile iddikjara li m'ghandhux aktar interess f'dawn il-proceduri, bl-

eccezzjoni tat-tielet imputazzjoni, l-imputazzjonijiet l-ohra kollha huma prosegwibbli mill-

Pulizija ex officio, u ghalhekk din il-Qorti xorta trid tikkunsidra l-mertu tal-imputazzjonijiet.

Ghal dawk li jirrigwarda it-tielet imputazzjoni, li hija l-kontravenzjoni komtemplata fl-

Artikolu 339(1)(e) tal-Kodici Kriminali, il-Pulizija tista' biss tmexxi kontra l-imputat jekk

ikollha l-kwerela tal-parti leza, ara Artikolu 339(2) tal-Kodici Kriminali.

Ladarba, il-parti

civile irtira l-kwerela tieghu fuq din l-imputazzjoni, allura din il-Qorti ma tistghax tkompli

tiehu konjizzjoni ulterjuri ta' din it-tielet imputazzjoni.

Il-parte civile iddikjara wkoll li "llum m'ghadhiex issofri minn ebda sfregju, marki u lanqas

kundizzjoni medika konsegwenza ta' dan l-incident u llum jista' jiddikjara li ma hemmx

kumplikazzjonijiet."

Dan huwa ovvjament tentattiv da parte tal-parte civile – in vista tal-

ftehim li lahaq mal-imputat – li jimmittiga l-gravita tal-ferita li sofra, sabiex din ma tibqax

Kumpilazzjoni 873/2008

tigi kkunsidrata wahda gravi, kif ikklassifika t-tabib Dottor Malcom Paul Eggert, imma tigi

ikkunsidrata bhala ferita hafifa, u allura tehtieg il-kwerela tal-parti offiza sabiex jistghu

jitkomplew il-proceduri odjerni (ara Artikolu 221 tal-Kodici Kriminali).

Pero din mhix il-posizzjoni legali.

Kemm mic-certifikat ezebit minn Dottor Malcom Paul Eggert, kif ukoll mix-xhieda tieghu fil-proceduri odjerni,12 jirrizulta li l-parte civile soffriet

apposta, peress li jkunu fil-wicc biex ma jibqghux jibqghux jidhru hafna bhala marka.

Galea xehed li peress li qeghda fil-forehead u tigi below il-line tax-xaghar li ser tibqa' tidher

marka avolja jiena pruvajt inhitha kemm jista' jkun pulita imma lacero contused wound

m'ghandekx qata' sabieha, dritta u ezatt, tigi grevious as such ghax din hemm potenzjal li

tibqa' marka fuq il-wicc."

Issa l-ewwel imputazzjoni kontra l-imputat hija li hu ikkaguna lill-parte civile griehi ta'

natura gravi ai termini tal-Artikolu 216 tal-Kodici Kriminali.

L-Artikolu 216(1)(b) tal-Kodici

Kriminali jikkontempla inter alia l-kaz fejn il-ferita "jekk iġġib mankament jew sfreġju fil-

wiċċ."

Fis-sentenza Il-Pulizija vs. Paul Cini, deciza fit-12 ta' Settembru 1996, il-Qorti tal-Appell Kriminali13 irriteniet hekk: "B'mankament (jew fit-test taljan tal-ligi taghna,

allura Articolo 222, "deformita") fil-wicc, il-ligi qed tirreferi ghal kull deterjorament tal-

aspett tal-wicc li, anke minghajr ma jnissel ribrezz jew ripunjanza, jipproduci sfigurament

Sfregju, mill-banda l-ohra, u a differenza ta'

mankament, hija kull hsara li tista ssir fir-regolarita' tal-wicc, fl-armonija tal-lineamenti tal-

wicc, u anke f'dik li hija s-sbuhija tal-wicc.

Skond gurisprudenza ormai pacifika, din il-hsara

li tammonta ghal sfregju trid tkun vizibbli minn distanza li hi dik "li soltu jkun hemm bejn in-

Krim., 15/2/58, Kollezz.

LXII.IV.1245, 1248). … … Kollox jiddependi mill-entita tal-hsara; mhux importanti

x'tissejjah il-hsara fil-gergo mediku jew popolarment; dak li hu importanti hu l-effett li thalli

fuq il-wicc." (sottolinear ta' dik il-Qorti).

Kumpilazzjoni 873/2008

Inoltre fis-sentenza Il-Pulizija v. Francis Zammit Endrich deciza ukoll fit-12 ta' Settembru 1996, il- Qorti tal-Appell Kriminali14 kompliet tispjega hekk: "L-Artikolu 216(1)(b) tal-Kodici

Kriminali jghid li offiza hija gravi jekk iggib mankament jew sfregju f'certi postijiet tal-

gisem, fosthom il-wicc tal-offiz.

Ma huwiex mehtieg li dana l-mankament jew sfregju ikun

permanenti jew li jdum ghal certu numru ta' sieghat, granet, gimghat jew xhur.

Jekk,

imbaghad, l-isfregju ikun gravi u permanenti ikun hemm il-figura tal-hekk imsejjha offiza

Ghall-finijiet tal-Artikolu 216(1)(b) jekk

hemmm sfregju jew le hi kwistjoni ta' fatt rimessa ghall-gudikant tal-fatt (f'dan il-kaz il-

magistrat) u dan kien perfettament intitolat li jasal ghall-konkluzjonijiet differenti minn dik li

L-appellant donnu qed jippretendi li biex il-qorti tiddeciedi

thalli l-ferita in kwistjoni fil-wicc.

Dan mhux korrett.

Kif ga inghad, ghall-finijiet tal-Artikolu

216(1)(b) sfregju, anke ta' ftit granet, per ezempju sakemm is-suturi jew ponti ikunu

ghadhom f'posthom, jammonta ghal offiza gravi, ghalkemm wara li jitnehhew il-ponti u jghaddi aktar zmien il-marka li tibqa' ma tkunx tikkwalifika bhala sfregju."15 (sottolinear u

enfasi ta' dik il-Qorti).

Fid-dawl ta' dan l-insenjament, huwa car, li ghalkemm fid-data li fiha ghamel id-

dikjarazzjoni tieghu – erba' (4) snin wara l-incident de quo – il-parte civile iddikjara li hu

m'ghadux isofri minn ebda sfregu jew marki, ma hemmx dubbju li l-parte civile soffra

sfregju ai termini tal-Artikolu 216(1)(b) li bih l-imputat hu akkuzat, stante li mill-provi

jirrizulta li saru hames (5) saturi f'wicc il-parte civile, u din il-Qorti m'ghandhix dubbju li

ticrita ta' tlett (3) centimetri mehjuta b'hames (5) saturi hija certament visibbli minn distanza

li soltu jkun hemm bejn in-nies biex jitkellmu.

Konsegwentement, il-parte civile, ghall-inqas

ghal ftit granet, sakemm is-saturi ma tnehhewx, kellu sfregu f'wiccu ghalkemm mid-

dikjarazzjoni tieghu jirrizulta li l-marka ta' dawn is-saturi m'ghadhix tidher aktar.

Fid-dawl tal-konsiderazzjonijiet suesposti, u minghajr pregudizzju ghall-kwistjoni jekk l-

imputat hux hati jew le tal-ewwel imputazzjoni, din il-Qorti m'ghandhix dubbju li l-ferita li

sofra l-parte civile tammonta ghal sfregju li jaqa' fil-parametri tal-Artikolu 216(1)(b) tal-

Ghaldaqstant, minkejja d-dikjarazzjoni tal-

parte civile, din l-ewwel imputazzjoni hija prosegwibbli mill-Pulizija ex officio.

Kumpilazzjoni 873/2008

Fil-fatt fin-nota ta' sottomissjonijiet tieghu, l-imputat stess jghid hekk "Hekk kif su espost, l-

esponenti u Ivanova rrisolvew il-pendenzi ta' bejniethom b'mod amikevoli, tant li m'ghad

hemm ebda interess f'dawn il-proceduri penali, li sfortunatament ghadhom fuq saqajhom

biss minhabba li n-nuqqas ta' interess ta' Johann Ivanova ma huwiex bizzejjed sabiex jigu estinti."16

Konsegwentement, minkejja d-dikjarazzjoni

il-Qorti se

jkollha

tikkonsidra jekk l-imputat hux hati jew le tal-imputazzjonijiet kollha dedotti kontra tieghu,

hlief ghat-tielet imputazzjoni li l-prosekuzzjoni taghha ma tistghax titkompla stante li l-parte

civile irtira l-kwerela tieghu.

L-Ammissibilita tal-Istqarrija tal-Imputat f'dawn il-Proceduri

Minkejja li d-difiza ma ssollevat l-ebda kwistjoni fir-rigward, din il-Qorti thoss ruhha

obbligata li tiskarta l-istqarrija tal-imputat u dak kollu li seta' qal waqt l-investigazzjoni,

stante li dak iz-zmien il-ligi ma kienitx tippermetti li suspettat ikollu d-dritt li jikkonsulta

avukat qabel l-interrogatorju, u dan konformi mas-sentenzi tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet

tal-Bniedem, deciza fit-12 ta' Jannar 2016 fl-ismijiet Mario Dakova vs Malta.

Il-Kwistjoni tax-xhieda li taw Wayne Spiteri Piscopo u Thomas Ivanova f'dawn il-proceduri

quddiem din il-Qorti diversament preseduta.

Fis-seduta tat-30 ta' Novembru 2011, id-difiza infrumat lil din il-Qorti kif preseduta, li kienet

qed tezentaha mis-smiegh mill-gdid tax-xhieda gia mismugha, ghajr ghax-xhieda ta' Wayne

Spiteri Piscopo u Thomas Ivanova li xehdu fis-7 ta' Jannar 2009.

Is-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs Carmel sive Charles Oedegaard Borg Schembri et deciza fil-25 ta'

Settembru 2015 mill-Qorti Kostituzzjonali, kienet appuntu titratta talba tad-difiza li l-provi

jergghu jinstemghu mill-gdid, stante li kien hemm bdil tal-Magistrat fil-mori tal-proceduri u

105 tal-process.

Kumpilazzjoni 873/2008

din il-Qorti, diversament preseduta, cahdet it-talba.

L-imputati allegaw li din ic-cahda

tiksrilhom id-dritt fundamentali taghhom ghal smiegh xieraq kif prottett taht il-Kostituzzjoni

u taht il-Konvenzjoni Ewropea.

F'din is-sentenza, il-Qorti Kostituzzjonali irriteniet hekk:

Fil-każ tal-lum, għalkemm il-Maġistrat il-ġdid li ser jiddeċiedi l-kaz mhux ser ikollu l-

opportunità li jisma' mill-ġdid ix-xiehda li nġiebet mill-prosekuzzjoni u li diġà nstemgħet

mill-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali kif diversament

komposta, b'daqshekk ma jfissirx li d-dritt fondamentali għas-smigħ xieraq tal-appellanti ġie

jew ser jiġi miksur.

Irid neċessarjament jittieħed qies tal-istadju odjern tal-proċeduri

kriminali fejn minkejja li l-prosekuzzjoni għalqet il-provi tagħha, l-appellanti għadhom fi

stadju fejn għandhom l-opportunità sħiħa li jressqu x-xhieda li jixtiequ jressqu, jagħmlu

kontro-eżami tax-xħieda ġia prodotti mill-Prosekuzzjoni kif ġia kellhom l-opportunità li

jagħmlu appena ġew prodotti, jagħmlu s-sottomissjonijiet tagħhom lill-Qorti ta' kompetenza

kriminali li ser tiġġudikahom.

Għaldaqstant, l-appellanti għad għandhom kull opportunita'

biex jinfiċjaw il-kredibilita' tax-xhieda li diġa' tressqu mill-Prosekuzzjoni u li jipperswadu

lill-ġudikant li jkun mill-inattendibilita' tal-istess xhieda.

L-appellant Ellul Schembri jagħmel riferenza għall-importanza tal-prinċipju tal-

immedjatezza fil-proċeduri penali u f'dan il-kuntest jinvoka s-sentenzi tal-Qorti tal-Appell Kriminali fl-ismijiet Piscopo v Joseph Vella James u Piscopo v Helga ABELA PENZAHelalCaruso u wkoll Piscopo v Concetta Von Brockdorff, li ċċitat b'approvazzjoni s-sentenza ta' ABELA PENZAHelalAlessandro.

Din il-

Qorti naturalment tirrikonoxxi l-importanza tal-prinċipju ta' immedjatezza kemm fil-

proċeduri ċivili u aktar u aktar fi proċeduri penali.

B'danakollu, apparti li l-każijiet kollha

msemmija għandhom fattispeċi partikolari li ma jsibux riskontru fil-każ ta' llum, il-prinċipju

tal-immedjatezza u dak li jingħad f'dawk is-sentenzi ma jnaqqsu xejn mill-prinċipju stabbilit

fil-ġurisprudenza tal-Qorti fi Ta' Sannat u ta' din il-Qorti li fi proċeduri kostituzzjonali l-

eżami jkunx hemm vjolazzjoni tad-dritt għal smigħ xieraq irid isir billi jittieħed qis tal-

proċedimenti kollha fl-assjem tagħhom u li għalhekk dan l-eżerċizzju, fil-prinċipju, huwa

indikat li jsir biss fi tmiem il-proċedimenti taħt eżami.

Kumpilazzjoni 873/2008

L-appellant Ellul Schembri jagħmel ukoll riferenza għas-sentenzi tal-Qorti fi Ta' Sannat fl-ismijiet P.K. vs. Finland20 u Tasca v. Finland21.

Dawn is-sentenzi wkoll ma jnaqqsu

xejn mill-prinċipju li l-eżami ta' kienx hemm vjolazzjoni tad-dritt għal smigħ xieraq fi proċess

partikulari għandu jsir biss fi tmiem dawk il-proċeduri sabiex il-Qorti tkun tista' tagħmel l-

apprezzament tagħha billi tieħu qis tal-proċedimenti kollha fl-assjem tagħhom.

Di fatti fiż-

żewġ kawżi msemmija il-proċedimenti li dwarhom sar l-ilment kienu ġew terminati qabel ma

l-Qorti fi Ta' Sannat tat id-deċiżjoni tagħha.

Inoltre, fiż-żewġ kawżi, għalkemm kien hemm

bidla tal-ġudikant fil-kors tal-proċedimenti li dwarhom sar l-ilment, il-Qorti ma sabet ebda

ksur tad-dritt għal smigħ xieraq minkejja li xhieda ġia mismugħa ma nstemgħux mill-ġdid

mill-ġudikant li daħal wara u dan peress li l-Qorti sabet li ċirkostanzi oħra tal-proċess kienu jikkompensaw għan-nuqqas ta' immedjatezza.22 Fir-rigward hu opportun li jiġi rilevat li

filwaqt fil-każ Pitkanen il-proċedimenti in kwistjoni kienu ta' natura ċivili, dawk fil-każ P.K.

vs. Finland kienu ta' natura penali u f'dan l-aħħar każ l-applikazzjoni ġiet dikjarata

Ukoll f'dan il-każ din il-Qorti ma tistax teskludi f'dan l-istadju li ċerti fattizzi preżenti,

jew oħrajn futuri sakemm jiġu terminati l-proċedimenti penali, jistgħu jikkumpensaw għal xi

element ta' nuqqas ta' immedjatezza li jista' jkun jeżisti fl-istess proċedimenti penali."

Ghalkemm fl-ordinament guridiku Malti m'ghandniex id-dottrina tal-precedent, il-Qorti

Kostituzzjonali hija l-oghla qorti tal-pajjiz, u ghalhekk is-sentenzi moghtija minn din il-Qorti

bilfors li ghandhom element perswasiv qawwi u jinfluwixxu fuq is-sentenzi moghtija mill-

qrati l-ohra tal-pajjiz, inkluza ovvjament fuq dawk moghtija minn din il-Qorti.

l-insenjament li johrog minn dik is-sentenza jghodd ghall-Qrati l-ohrajn kollha.

Konsegwentement, din il-Qorti ma tistax kapriccosament tinjora dan l-insenjament tal-Qorti

Kostituzzjonali u l-linji gwida mghotija fl-istess sentenza tal-Qorti Kostituzzjonali.

Fil-kaz odjern, din il-Qorti, kif preseduta, ghandha a disposizzjoni taghha l-verbali dettaljati u

kull xhieda li nstemghet minn din il-Qorti diversament preseduta – inkluza dik ta' Wayne

Spiteri Piscopo u Thomas Ivanova - hija traskritta debitament.

Kien ikun naturalment differenti l-

Kumpilazzjoni 873/2008

kaz kieku din il-Qorti ma ghandha l-ebda dokumentazzjoni u se tiggudika mingħajr ma kienet

se tisma' l-provi.

L-ordinament guridiku tagħna tant huwa attent għal dawn il-possibbilitajiet

li meta jsir appell kriminali minn decizjoni tal-Qorti tal-Magistrati bhala Qorti Sommarja

(fejn allura x-xhieda normalment ma tkunx traskritta), il-provi jerggħu jinstemgħu quddiem

il-Qorti tal-Appell Kriminali.

Inoltre, fil-kaz odjern, meta l-kawza giet assenjata lil din il-Qorti kif preseduta, il-provi kienu

ghadhom fil-bidu tal-provi tad-difiza.

Ghalhekk l-imputat kien għadu fi stadju fejn għandu l-

opportunità sħiħa li jressaq x-xhieda li jixtieq jressaq, jagħmel kontro-eżami tax-xħieda ġia

prodotti mill-Prosekuzzjoni, kif ġia kellu l-opportunità li jagħmel appena ġew prodotti, u

jagħmel is-sottomissjonijiet tieghu lil din il-Qorti, kif preseduta u li ser tiġġudikah.

Għaldaqstant, l-imputat kellu kull opportunita' biex jinfiċja l-kredibilita' tax-xhieda li diġa'

tressqu mill-Prosekuzzjoni u li jipperswadi lil din il-Qorti mill-inattendibilita' tal-istess

Il-fatt li l-imputat iddecieda li ma jressaq l-ebda provi fl-istadju tal-provi tieghu, inkluz lanqas

insista fuq it-talba tieghu li Wayne Spiteri Piscopo u Thomas Ivanova jergghu jixhdu mill-gdid

quddiem din il-Qorti, u minflok iddecieda li jistrieh fuq id-dikjarazzjoni tal-parte civile li ma

kienx ghad fadallu interess f'dawn il-proceduri, kienet decizjoni strategika tieghu.

Fid-dawl tas-suespost, il-fatt li l-imputat mhux ser jigi gudikat minn Magistrat li sema' viva

voce lix-xhieda Wayne Spiteri Piscopo u Thomas Ivanova, u biex jinghad kollox, il-provi kollha

prodotti mill-Prosekuzzjoni, ma jfissirx li huwa m'huwiex se jkollu 'a fair trial'.

rilevanti, li fin-nota ta' sottomissjonijiet tieghu, l-imputat stess dahal fil-meritu ta' dak li

xehdu dawn iz-zewg xhieda, u ghamel is-sottomissjonijiet tieghu biex jiskredita x-xhieda

Ghaldaqstant, il-Qorti se tiehu in konsiderazzjoni x-xhieda ta' Wayne Spiteri Piscopo u Thomas

Kumpilazzjoni 873/2008

Konsiderazzjonijiet dwar Htija

Il-Qorti se tikkonsidra l-imputazzjonijiet dedotti kontra l-imputat wahda, wahda, apparti t-

tielet imputazzjoni stante li kif diga inqal iktar il-fuq il-mertu taghha hu ezawrit, stante li l-

parte civile irtirat il-kwerela.

L-Ewwel Imputazzjoni – Ir-reat ta' griehi ta' natura gravi fuq il-persuna ta' Johann

Montfort-xhieda tieghu, il-parte civile Johann Ivanova xehed li waqt li hu kien qed isuq, l-imputat

ghamel manuvra bil-vettura tieghu u kien se jahbat mieghu, u meta l-parte civile osservalu li

ma setghax jaghmel dik il-manuvra, l-imputat wiegbu b'mod vulgari, saq ghal fuqu u dahal

Ivanova kompla jispjega li malli sar l-impatt bejn il-vetturi, hu nizel mill-van biex

jikkonstata l-hsara u jkompli hekk: "Malli inzilt jiena, lanqas taghni cans ghax il-van tieghi

twil, Isuzu Elf 150, malli jiena miexi lejn it-trakk, jigifieri hrigt mill-bieba u niezel 'l isfel, dan

mill-ewwel taghni daqqa ta' hadida hawn hekk. … … U meta beda jaghtini biha jiena bdejt

nimxi lura u bdejt nilqa' b'idejja hekk, li imbaghad wara li beda jaghtini biha, jiena pruvajt

Intlift minn sensija.

Bdejt inrieghed u mort nara mal-mera tal-van u

Dak il-hin Seldon rajtu inizzel idejh hekk u baqa' jiccassa lejja. … ...

Iva jiena l-hadida f'hin minnhom hadtielu minn diu u tfajtha fl-art.

izommuna, proprjament bdejt nghidilhom ghalfejn qed izommu lili, jiena qed nipprova

Imma in-nies imnalla gew dak il-hin.

Malli jiena ghidtlu ara x'ghamiltli, Sheldon ma baqax jaghtini." 23

L-Artikolu 638(2) tal-Kodici Kriminali jippreskrivi illi "B'dan kollu, f'kull każ, ix-xiehda ta'

xhud biss, jekk emmnut minn min għandu jiġġudika fuq il-fatt, hija biżżejjed biex tagħmel

prova sħiħa u kompluta minn kollox, daqs kemm kieku l-fatt ġie ippruvat minn żewġ xhieda

Din il-Qorti ma tara l-ebda raguni valida ghaliex m'ghandhix temmen din il-

verzjoni tal-fatti li ta Johann Ivanova, anke minghajr il-korroborazzjoni taz-zewg xhieda

2323 Ara xhieda ta' Johann Ivanova a fol 24 tal-process.

Kumpilazzjoni 873/2008

Dan ghaliex il-verzjoni tal-fatti li ta Johann Ivanova hija komfortata mill-feriti li gew

kagunati fuq il-persuna tieghu u fuq dik tal-imputat.

ticrita fuq mohhu ta' tlett centimetri – mic-certifikat mediku ezebit ma jirrizulta li kellu l-

ebda forma ohra ta' ferita – lanqas wahda hafifa.

li ezamina lill-parte civile u rrilaxxa c-certifikat mediku – gie mistoqsi ma xhiex kienet

kompatibbli din id-daqqa, huwa wiegeb hekk: "… … peress li l-edges taghha ma kienux

maqtughin ezatt, il-probabbilita kbira hija li saret b'xi haga blunt mhux xi haga li taqta'

ghax xi haga li taqta' jkoll edge car hafna.

Fil-fatt ghalhekk lacero contused wound, meta tigi biex thitha tkun iktar difficli u tibqghalek marka."24

Min-naha l-ohra, kif jirrizulta mic-certifikat mediku u x-xhieda ta' Dottor Joelle Amhamed, l-

imputat kellu dawn il-feriti: "Kellu ferita fix-xoffa ta' fuq, fuq in-naha tal-lemin kif wkoll

qasma ta' 5mm.

Kellu nefha fl-imnieher, grif fuq il-mohh u fuq l-ghadma ta' l-ghonq tal-

lemin, u fuq in-naha tal-lemin tas-sider.

Kellu nefha u hmura fl-ghonq fuq in-naha tax-xellug.

Kellu tbengila ta' 3cm fin-naha tad-driegh ix-xellugija.

Tbengila ta' 3cm fuq in-naha tax-

Hafna grif fuq id-dahar u ugiegh mat-taghfis, jigifieri soft tissue injury fuq il-qafas tas-sider min-naha ta' quddiem.

L-x-rays kienu kollha normali."25 Ghalhekk,

apparti l-qasma zghira ta' 5mm fuq ix-xoffa ta' fuq, il-bqija tal-griehi kienu jikkonsistu fi

tbengil u grif.

Fil-fatt il-feriti gew klassifikati bhala ta' natura hafifa, salv kumplikazzjonijiet.

Dawn il-feriti li kellu l-imputat, certament m'humiex kompatibbli ma daqqa jew addirittura

daqqiet minn daqqa ta' hadida li tintuza biex jinhallu n-nuts tar-roti ta' vettura.

Imma huma

iktar kompatibbli ma' glieda bl-idejn u ma rezistenza fizika biex jigi mrazzan minn terzi

persuni, kif xehed il-parti civili.

Inoltre PS 5083 Julian Trabelsi xehed li hu gabar il-hadida in kwistjoni mill-vettura tal- imputat.26 PC 915 Joseph Wilkes xehed li kien l-imputat li tah il-hadida, u qallu li l-parte civile kien nizel ghalih biha u hadielu.27 Huwa vera li z-zewg pulizija ma qablux bejniethom kif il-

hadida giet ghandhom.

Pero, il-parte civile xehed li meta rnexxielu jiehu l-hadida minn idejn

l-imputat, hu tefaghha fl-art u dan u verosimili fic-cirkostanzi tal-kaz.

Mhux verosimili li l-

imputat ha l-hadida minn idejn il-parte civile, u baqa' biha f'idu, nonostante li kien qed jigi 24 Ara xhieda ta' Dottor Malcolm Paul Ivanova a fol.

81 tal-process.

61 tal-process.

52 tal-process.

Kumpilazzjoni 873/2008

mizmum minn terzi persuni li ndahhlu biex iferrqu lill-imputat u l-parte civile, ghax

altrimenti ma hemmx dubbju li fil-kommossjoni, xi hadd minn dawn it-terzi persuni kien jigi

ferut b'din il-hadida.

Ghalhekk, anke fid-dawl ta' dawn il-provi biss, fl-opinjoni tal-Qorti, il-Prosekuzzjoni

irnexxielha tipprova sal-grad rikjest fil-kamp kriminali, li kien l-imputat li agredixxa lill-parte

Pero ex abbundantia hemm ix-xhieda ta' Wayne Spiteri Piscopo u Thomas Ivanova, li t-tnejn

xehdu li wara l-habta tal-vetturi, l-imputat hareg b'hadida u xejjira fuq ras il-parte civile, li

fetah idejh biex jiddefendi ruhu.

Huma xehdu li l-hadida giet f'idejn il-parte civile u intremiet fl-art u gew in-nies u waqfu.28

Fin-nota ta' sottomissjonijiet tieghu, l-imputat jipprova jiskredita lil dawn ix-xhieda billi

Spiteri Piscopo xehed li l-imputat ta' daqqa bil-hadida lil parte civile "minn fuq ghal isfel" fil-wat li

Thomas Ivanova xehed li d-daqqa nghatat "minn isfel ghal fuq".

Frankament, fl-opinjoni ta'

din il-Qorti din id-diskrepanza fix-xhieda tal-mod ta' kif inghatat id-daqqa, mhix wahda tali li

ghandha tiskredita lil dawn ix-xhieda.

Wiehed irid izomm quddiem ghajnejh li dawn iz-zewg

xhieda kienu bi kwiethom flimkien il-Gzira, u f'daqqa wahda tisvolgi quddiem ghajnejhom

mhux biss kollizjoni, izda glieda drammatika.

Wiehed irid ihalli latitudni li fic-cirkostanzi,

ix-xhud bil-hasda li jkun ha, ma jkunx mija fil-mija preciz, fix-xhieda tieghu.

Dak li hu

importanti hu, li z-zewg xhieda qablu li kien l-imputat li hareg mill-vettura bil-hadida u

xejjirha fuq ras il-parte civile.

L-imputat jikkritika ukoll lix-xhud Ivanova ghaliex xehed li hu kien qed jaghraf ghax raha,

il-hadida li biha gie ferut il-parte civile, u dan minkejja li huwa kien hdejn Spiteri Piscopo, li qal li

kien il-boghod mill-incident daqs l-awla darbtejn.

Spiteri Piscopo semma li hu kien f'din id-distanza meta l-vetturi habtu, u sema lill-imputat jghid kelma hazina.29 Thomas Ivanova jghid li qed jaghraf il-hadida ghaliex "rajtha b'ghajnejja stess hux ghax kont hemm hekk fuq il-post."30

Fix-xhieda tieghu, Spiteri Piscopo wkoll jghid li qed jaghraf il-hadida.

Il-fatt li Thomas Ivanova

jghid li kien "fuq il-post" juri li ghall-inqas hu ma baqax fil-post fejn kien ma Spiteri Piscopo meta 28 Ara xhieda ta' Wayne Spiteri Piscopo a fol.

35 et seq. tal-process u x-xhieda ta' Thomas Ivanova a fol.

37-38 tal-process.

41 tal-process.

Kumpilazzjoni 873/2008

sehhet il-habta bejn il-vetturi, pero sussegwentement mar fuq il-post fejn saret il-glieda –

presubilment wara li gew il-Pulizija, u s-sitwazzjoni kienet taht kontroll.

Ivanova u lanqas Wayne Spiteri Piscopo ma xehdu li huma ma ccaqalqux mill-post fejn kienu,

meta saret il-habta bejn il-vetturi.

L-imputat ukoll jipprova jiskredita lil dawn iz-zewg xhieda billi jghid illi dehru qeghdin

jirrakkontaw storja u mhux jixhdu viva voce.

Jekk dawn iz-zewg xhieda kienu flimkien, u raw

l-incident u l-glieda flimkien, din il-Qorti ma tippretendix li ssib divergenzi sostanzjali bejn

dak li jghid wiehed u dak li jghid l-iehor.

Il-fatt li din il-Qorti, diversament preseduta, staqsiet

lil Thomas Ivanova jekk hux cert li qieghed jghid il-verita, ma jfissirx li din il-Qorti ma

kinietx qed temmnu, pero ifisser li din il-Qorti kienet qed tfakkru b'mod sottili tal-

konsegwenzi jekk hu ma jghidx il-verita, biex tara jekk nonostante din l-ammonizzjoni sottili

huwa jibqghax isostni l-istess verzjoni tal-fatti.

L-imputat isemmi wkoll il-fatt li l-hadida li ntuzat sabiex jigi ferut Ivanova ma taqbilx mar-

roti tal-karozza tieghu.

Fl-opinjoni ta' din il-Qorti, dan il-fatt huwa irrelevanti.

Mill-provi,

jirrizulta minghajr dubbju ragonevoli li l-imputat hareg din il-hadida mill-vettura tieghu.

Jekk

din kinietx il-hadida li l-imputat kien juza sabiex iholl ir-roti tal-vettura tieghu jew le huwa

F'dan il-kuntest, u fir-rigward dak li jissottometti l-imputat iktar l-isfel fin-nota ta'

sottomissjonijiet tieghu, kif diga inghad iktar il-fuq, din il-hadida lanqas taqbel mar-roti tal-

vettura tal-parte civile.

Fin-nota ta' sottomissjonijiet tieghu, l-imputat jissottometti wkoll li l-parte civile ma sofra

ebda sfregju fil-wicc jew mankament, ghaliex il-ferita ma halliet ebda marka.

jissottometti wkoll daqqa zghira fuq ras il-parte civile ezatt taht il-hairline tieghu ma tistghax

tigi meqjusa bhala wahda li tammonta ghal sfregju fil-wicc kif jirrikjedi l-Artikolu 216(1)(b)

tal-Kapitolu 9, u ghaldaqstant, ghandha tigi meqjusa bhala offiza ta' natura hafifa a tenur tal-

Artikolu 221 tal-Kapitolu 9.

Din il-Qorti ghamlet konsiderazzjonijiet approfonditi fuq in-natura tal-ferita sofferta mill-

parte civile aktar 'il fuq f'din is-sentenza, meta kienet qed tikkonsidra l-effett tad-

dikjarazzjoni tal-parte civile li m'ghandux aktar interess f'dawn il-proceduri, u a skans ta'

ripetizzjoni inutili tirreferi ghall-konsiderazzjonijiet taghha iktar il-fuq ghaliex il-ferita

sofferta mill-parte civile ma tistax titqies bhala offiza ta' natura hafifa.

Kumpilazzjoni 873/2008

Fid-dawl tas-suespost, il-Qorti tikkonkludi li l-Prosekuzzjoni irnexxielha tipprova sal-grad

rikjest fil-kamp kriminali l-ewwel imputazzjoni.

It-Tieni Imputazzjoni – Il-Kontravenzjoni ta' Ksur tal-Buon Ordni u Paci Pubblika

Din it-tieni imputazzjoni hija li l-imputat kiser il-buon ordni u l-paci pubblika b'ghajjat u

Apparti x-xhieda tal-parte civile, dan hu konfermat mix-xhieda ta' PS 1214 Julian

Trabelsi, li xehed li meta wasal fuq il-post sab lill-imputat u lill-parte civile jargumentaw.

Huwa konfermat ukoll mix-xhieda ta' PC 915 Joseph Ohaka li xehed li wara l-habta l-

imputat u l-parte civile spiccaw fl-idejn u hu kien qed izommhom kalmi.

Konsegwentement, din l-imputazzjoni giet sodisfacentement pruvata sal-grad rikjest fil-kamp

Ir-Raba' Imputazzjoni – Il-Kontravvenzjoni li l-Imputat dagha fil-pubbliku

Ir-raba' imputazzjoni hi li waqt li kien fil-pubbliku, l-imputat qal kliem mhux xieraq li

jikkonsisti f'dagha.

L-Artikolu 338(bb) jippreskrivi li hu hati ta' kontravvenzjoni kull min "għad illi jkun xurban,

igħid fil-pubbliku xi kliem oxxen jew indeċenti, jew jagħmel atti jew ġesti oxxeni, jew b'xi

mod ieħor li mhux provdut f'dan il-Kodiċi, joffendi l-morali, l-imġieba xierqa jew id-deċenza

pubblika;".

Pero, din ir-raba' imputazzjoni kif redatta hija limitata ghal imputazzjoni li l-imputat "qal

kliem mhux xieraq li jikkonsisti f'dagha."

Konsegwentement, din il-Qorti trid tiddeciedi biss

jekk giex pruvat skond il-ligi li l-imputat dagha fil-pubbliku.

Issa l-unika xhud li jghid li l-

imputat dagha fil-pubbliku hu Thomas Ivanova li xehed li l-imputat "beda jidghi u tkellem

Kumpilazzjoni 873/2008

Pero meta gie mistoqsi minn din il-Qorti, diversament preseduta jekk bediex jidghi b'Alla, ix-xhud wiegeb li l-imputat tkellem hazin, imma ma jiftakarx x'qal.31

Ghalkemm hemm xhieda ohra li jghidu li l-imputat tkellem hazin, hemm distinzjoni bejn li

wiehed jitkellem hazin u li wiehed jidghi, tant li l-piena ghal kontravenzjoni ta' dagha fil-

pubbliku hija regolata specifikatament fl-Artikolu 342 tal-Kodici Kriminali.

Din l-imputazzjoni li l-imputat dagha fil-pubbliku certament ma gietx ippruvata sal-grad

rikjest fil-kamp kriminali, u ghalhekk l-imputat se jigi liberat minnha.

Il-Hames Imputazzjoni – Il-Kontravvenzjoni li l-imputat hedded bil-gebel jew bi hwejjeg ohra

iebsin, jew waddahom jew qabad armi ohra kontra l-parte civile

Din l-imputazzjoni tirreferi ghal incident li allegatament sehh iktar tard fl-istess gurnata, meta

kemm l-imputat kif ukoll il-parte civile kienu qieghdin jigu rikoverati gewwa l-Isptar Mater

Il-parte civile xehed li hu kien qieghed jistenna l-isptar bil-faxxa go rasu, u hareg ghal ftit

minuti fil-parkegg tal-Ward tal-Emergenza tal-Isptar Mater Dei.

Waqt li kien diehel lura, il-

parte civile xehed li "Sheldon ghadda minn hdejja u taghni daqqa ta' spalla.

U hemmhekk

dendilli mal-faxxa.

Ghidtlu inti ser tibqa' sejjer biha?

U gebbidli l-faxxa minn rasi u rega' beda jaghtini.

Imbaghad jiena hemm hekk kelli nerga' niddefendi ruhi." 32 Il-partner tal-parte civile, Milena Rodgers, tati bejn wiehed u iehor l-istess verzjoni.33

L-Artikolu 339(1)(b) jippreskrivi li hu hati ta' kontravvenzjoni kull min"mingħajr ma jidrob

jew isawwat, ihedded bil-ġebel jew bi ħwejjeġ oħra iebsin, jew iwaddabhom, jew jaqbad armi

oħra kontra n-nies;"

44 tal-process.

25-26 tal-process.

109 tal-process.

Kumpilazzjoni 873/2008

Din l-allegazzjoni tal-parte civile certament ma tinkwadrax ruhha fil-parametri ta' din il-

kontravvenzjoni – ghalkemm, jekk tigi debitament pruvata, tikkostitwixxi reat taht

disposizzjonijiet ohra tal-Kodici Kriminali.

Konsegwentement, l-imputat ma jistghax jigi misjub hati ta' din il-kontravvenzjoni u se jigi

liberat minnha.

Konsiderazzjonijiet dwar il-Piena

Fin-nota ta' sottomissjonijiet tieghu, l-imputat jaghmel diversi sottomissjonijiet dwar il-piena.

Fl-ewwel lok, huwa jeccepixxi d-difiza legittima u jissottometti li dato ma non concesso li

huwa ferixxa lil Johann Ivanova, dan l-agir sehh biss sabiex jiddefendi ruhu, u ghalhekk

m'ghandux jimporta piena, a tenur tal-artikolu 223 tal-Kap.

Effettivament, iktar minn sottomissjoni fuq il-piena, din hija eccezzjoni fil-meritu tal-ewwel

imputazzjoni, stante li jekk ghal grazzja tal-argument biss jigi ippruvat li l-imputat ferixxa

lill-parte civile biex jiddefendi ruhu, il-ligi ma tqisx li gie kommess reat – ara l-Artikolu 223

tal-Kapitolu 9.

Il-Qorti tosserva li l-imputat ghazel li ma jixhidx fil-proceduri odjerni u ghalhekk il-verzjoni

tal-fatti li jsemmi fin-nota ta' sottomissjonijiet tieghu m'hi bl-ebda mod sorretta mill-provi,

lanqas bix-xhieda tieghu stess.

Din il-versjoni tal-fatti tinstab in sostanza fl-istqarrija tieghu,

li ghar-ragunijiet imsemmija aktar il-fuq ghandha tigi skartata.

Dan nonostante, din il-Qorti xorta se tikkunsidra din is-sottomissjoni tal-legittima difesa, u fl-

opinjoni konsidrata taghha ghar-ragunijiet moghtija meta hija kienet qed tikkunsidra l-htija

tal-imputat fil-konfront tal-ewwel imputazzjoni, l-imputat m'hux kredibbli meta jghid li kien

il-parte civile li hareg bil-hadida u aggredieh, u hu kellu jiddefendi ruhu u rnexxielu jiehu l-

hadida minghand il-parte civile, u mbaghad ta lill-parte civile daqqa biha.

Apparti li l-versjoni moghtija mill-parte civile hija aktar kredibbli, il-feriti sofferti mill-

imputat certament m'humiex kompattibli ma dawk ta' persuna li tghid li giet aggredita ghall-

Kumpilazzjoni 873/2008

gharrieda permezz ta' hadida.

Kif diga inghad, il-Qorti hija tal-opinjoni li l-Prosekuzzjoni

ippruvat sal-grad rikjest fil-kamp kriminali li kien l-imputat li aggredixxa lill-parte civile bil-

Fit-tieni lok, l-imputat jissottometti li hu ghandu jinstab hati biss ta' offiza hafifa.

Din il-Qorti

diga spjegat ghaliex l-ferita li sofra l-parte civile ma tista' qatt tigi konsiderata bhala offiza

Fil-fatt, hawnhekk l-imputat qed jikkontradixxi lilu nnifsu, ghax kieku - ghal grazzja

tal-argument biss – din il-Qorti kellha tikkunsidra li l-ferita li sofra l-parte civile kienet wahda

hafifa, allura hija ma tista' timponi l-ebda piena fir-rigward, stante li l-parte civile iddikjarat li

m'ghandhix aktar interess f'dawn il-proceduri, u la giet irtirata l-kwerela fil-konfront ta'

ferita ta' natura hafifa, il-proceduri fir-rigward tal-ewwel imputazzjoni iridu jieqfu – ara

Konsegwentement, anke din is-sottomissjoni qed tigi michuda.

Minghajr pregudizzju ghal dak li kien issottometta qabel, l-imputat imbaghad ghamel is-

sottomissjonijiet tieghu dwar il-piena f'kaz ta' htija ta' offiza gravi – kif fil-fatt din il-Qorti

Din il-Qorti ser issib lill-imputat hati wkoll tat-tieni imputazzjoni ta' ksur tal-buon ordni

b'ghajjat u glied, pero peress li din hija kontravenzjoni, din il-Qorti tista' tati biss il-piena

ghad-delitt li tieghu l-imputat ser jinstab hati – ara Artikolu 17(d) tal-Kodici Kriminali.

Il-Qorti taqbel mas-sottomissjoni tal-imputat li hu m'ghandux karattru raffrettarju, u fil-fatt

mill-fedina penali aggiornata tieghu, jirrizulta li hu kien instab hati darba wahda biss tal-

kontravvenzjoni li kiser il-buon ordni, u dan qabel l-incident in kwistjoni.

L-imputat irrefera wkoll ghas-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija v. Carlo sive Carlos Degabriele, fejn il-Qorti tal-Appell Kriminali (sede Inferjuri)34 irriteniet li fl-ikkalibrar tal-piena, anke n-

nuqqas ta' pendenzi bejn il-partijiet ghandu jittiehed in konsiderazzjoni.

Il-Qorti tal-Appell Kriminale (sede Inferjuri)35 hadet ukoll in konsiderazzjoni l-irtirar tal-kwerela tal-parte civile

fil-konsiderazzjonijiet taghha dwar il-piena fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs. Victor

Kumpilazzjoni 873/2008

Mifsud deciza fis-6 ta' Mejju 2004.

Fid-dawl ta' dan l-insenjament, din il-Qorti se tiehdu in

konsiderazzjoni l-fatt li l-parte civile iddikjarat li m'ghandhix interess aktar f'dawn il-

L-imputat irrefera wkoll ghas-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija v. Jonathan Bibiano, deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali (sede Inferjuri)36 fil-15 ta' Frar 2012, fejn l-imputat gie

misjub hati ta sfregju fil-wicc a tenur tal-artikolu 216(1)(b) tal-Kodici Kriminali u minkejja li

kien ghadu lanqas lahaq ftehim mal-vittma sabiex jikkompensah, gie mqieghed biss taht

Ordni ta' Probation b'servizz fil-komunita.

minn dak odjern, stante li f'dak il-kaz l-appellant kien ghadu minorenni meta ikkommetta r-

reat, fil-waqt li fil-kaz odjern l-imputat kellu 24 sena meta ikkommetta r-reat.

hija piena karcerarja minn tlett (3) xhur sa tlett (3) snin.

Fid-dawl tal-konsiderazzjonijiet

suesposti, filwaqt illi din il-Qorti tikkundanna bl-aktar mod deciz u kategoriku l-uzu ta'

vjolenza, il-fatt illi llum il-partijiet irrangaw il-pendenzi ta' bejniethom jimmilita lill-Qorti li

Tenut kont tac-cirkostanzi kollha tal-kaz, u stante illi

mid-dikjarazzjoni tieghu stess, ma jirrizultax li saret xi hsara kbira lill-persuna ta' Johann

Ivanova, din il-Qorti thoss li l-piena idonea ghandha tkun wahda ta' sentenza ta' prigunerija

sospiza lejn il-minimu taghha.

Konkluzjoni

Ghal dawn ir-ragunijiet, il-Qorti:

leza irtirat il-kwerela;

Tiddikjara li l-procediment ezawrit fil-konfront tat-tielet imputazzjoni, stante li l-parti

Issib lill-imputat mhux hati tar-raba' u l-hames imputazzjonijiet u qed tilliberah

Kumpilazzjoni 873/2008

Wara li rat l-Artikolu 216(1)(b) u 338(dd) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta, issib

lill-imputat hati tal-ewwel u t-tieni imputazzjonijiet dedotti kontrieh, u tikkundannah

ghal piena karcerarja ta' hames (5) xhur, li fid-dawl tal-konsiderazzjonijiet fuq

maghmula qieghda tigi sospiza ghal perjodu ta' sentejn, ai termini tal-Artikolu 28A(1)

tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta.

Ai termini ta' l-Artikolu 28A(4) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta, il-Qorti fissret lill-hati fi

kliem car u semplici l-import ta' din is-sentenza u l-konsegwenzi f'kaz li jonqos milli

josservaha, u cioe f'kaz li jikkommetti reat iehor punibbli bi prigunerija fiz-zmien operattiv.


Seduta nhar l-Erbgha 7 ta' Dicembru 2016

Il-Qorti :

2017 li jaqra hekk:

Rat ir-rikors ta' Raphael Vella Fenech (ID 430011M), Rosina Grech La Rosa (ID 246489m),

Illi l-kawza fl-ismijiet "Rosina Grech La Rosa et vs. Philip sive Pinu Grech Zammit" tinsab

pendenti quddiem din l-Onorabbli Qorti diversament presjeduta.

Illi fil-5 ta' Settembru 2016 Philip sive Pinu Grech Zammit talab il-hrug ta' mandat

ta' sekwestru kontra Rosina Grech La Rosa, Raphael Vella Fenech, Maria Grixti Micallef u Silvia

Falzon Farrugia dakinhar stess it-talba ghall-hrug tal-mandat ta' sekwestru ntbaghatet

quddiem din il-Qorti diversament presjeduta, li pprovdiet kif gej:

"Il-Qorti, Rat ir-rikors; Fl-ewwel lok tosserva li hemm nieqes ir-raguni ghat-

831 tal-Kap.

Ghalhekk, il-mandat ma giex akkordat.

Illi bejn dakinhar u l-10 ta' Ottubru 2016, ir-rikorrent permezz tad-difensur

tieghu mar ta' sikwiet jipprova jara l-mandat, li sar jaf bih tramite agenzija tal-

krediti, biex jikseb taghrif fuqu.

Izda huwa gie nfurmat illi l-mandat jinsab ghand

l-Imhallef, u qatt ma rnexxielu jara l-mandat.

Illi fis-6 ta' Settembru 2016 il-Qorti pprovdiet ulterjorment fuq it-talba:

"Il-Qorti, Rat ir-rikors; Peress li jidher li wara d-digriet preliminari ta' din il-

Qorti .… l-kawzali; Tordna li d-digriet odjern flimkien mal-att relattiv jigi

komunikat lid-Direttur Qrati Civili sabiex jaghti spjegazzjoni."

Illi fid-9 ta' Settembru 2016 l-Assistent Registratur Eunice Vella Meagher Plum Portelli

pprezentat Nota tar-Registratur Qrati Civili u Tribunali li taqra hekk:

"Li biha in segwitu ghad-Digriet ta' din l-Onorabbli Qorti tas-6 ta' Settembru

2016, jikkonferma illi in segwitu ghad-Digriet preliminari ta' din l-Onorabbli

Qorti tal-5/9/2016, ir-rikorrent, tramite l-Prokuratur Legali tieghu, inserixxa l-

kawzali fuq l-istess mandat.

Illi l-esponenti jirrileva li ai termini tal-artikolu 184 tal-Kap 12 tal-Ligijiet ta'

Malta huwa ma jistax jirrifjuta atti hlief fil-kazijiet indikati fl-istess Kodici."

Dan ifisser illi l-kitba bl-idejn mizjuda fit-tieni faccata tat-talba ghall-hrug tal-

mandat ma kenitx hemm meta giet ipprezentata t-talba fil-5 ta' Settembru 2016.

Dan kien jirrendi t-talba ghall-hrug ta' sekwestru nulla u bla effett u irritwali

peress li l-Artikolu 831 tal-Kap 12 kien jirrikjedi l-indikazzjoni tal-kawzali 'ad

validitatem', u din il-kawzali kienet nieqsa.

Illi fis-7 ta' Ottubru 2016 l-istess Philip sive Pinu Grech Zammit pprezenta Nota –

"Li biha qed jiddikjara illi l-kawzali ta' dan il-mandat huma danni, multi u penali

inkorsi, kawza tal-agir abbuziv li biha ma tistax tigi kompletata l-procedura

fiskali, inkluz 'causa mortis' ta' Salvatore Monaco – 444714M."

Illi l-kawzali, li kellha tkun miktuba u indikata fit-talba ghall-hrug ta' sekwestru

fil-hin tal-prezentata ta' l-att, mhux biss ma kienitx tezisti dak il-hin, izda wkoll

Difatti:

1) "danni, multi u penali inkorsi" mhix indikazzjoni cara bizzejjed;

2) "kawza tal-agir abbuziv li biha ma tistax tigi kompletata l-procedura fiskali"

mhix indikazzjoni cara bizzejjed stante li ma giex spjegat f'hiex jikkonsistu l-agir

allegat u l-abbuz allegat;

3) "inkluz 'causa mortis'" mhix indikazzjoni cara bizzejjed stante li Philip sive Pinu

Grech Zammit qed jahbi l-fatti veri.

Illi l-mandat inhareg bil-firma, bl-ordni u bl-awtorizzazzjoni ta' l-Imhallef tal-

Qorti Civili fl-10 ta' Ottubru 2016.

Illi Philip Grech Zammit naqas li jiddikjara u juri lill-Qorti illi din l-Onorabbli Qorti

diversament presjeduta kienet harget Mandat ta' Inibizzjoni Numru 155/11 JZM

kontra tieghu li bih gie inibit milli jkollu access ghall-assi ereditarji tad-decujus

biha qed

ta'

dikjarazzjoni 'causa mortis' hija li nhareg mill-Qorti Civili mandat ta' Inibizzjoni

Numru 155/11 JZM kontra tieghu u mhux minhabba xi agir abbusiv.

Ghalhekk,

kienet il-Qorti li impedietu u mhux ir-rikorrenti bl-allegat "agir abbuziv"

L-esponenti talbu l-impunjattiva tat-testment li bih Philip Grech Zammit gie

istitwit eredi, u tali rimedju hu lilhom konsentit mil-ligi.

Konsegwentement, ma

jistax jigi sanzjonat tali rimedju ghal min ifittex ghall-jeddijiet tieghu.

Illi Philip Grech Zammit qatt ma talab l-impunjazzjoni tal-imsemmi mandat ta'

Inibizzjoni mahrug kontra tieghu.

Dak il-mandat ghadu fis-sehh u jorbot lil

Philip Grech Zammit li ma jaccedix ghall-assi ereditarji.

Ghalhekk, il-mandat ta'

sekwestru Numru 1287/16 mitlub minnu fil-5 ta' Settembru 2016 b'mod

irregolari, irritwali u fazull, u akkordat fl-10 ta' Ottubru 2016, gie maghmul

hazin u nhareg hazin u m'ghandux jibqa' fis-sehh ghaliex inhareg wara li Philip

Grech Zammit heba r-ragunijiet vera lill-Qorti, u cioe` l-ezistenza ta' Mandat ta'

Inibizzjoni kontra tieghu biex ma jmiddx idejh fuq l-eredita` minhabba l-kawza

biex jigi impunjat l-ahhar Testment ta' Salvatore Monaco.

Ghaldaqstant l-esponent jitlob bir-rispett illi din l-Onorabbli Qorti joghgobha, bl-

applikazzjoni ta' l-Artikolu 836 tal-Kap.

12 tal-Ligijiet ta' Malta:

1) thassar il-mandat ta' sekwestru miksub minn Philip Grech Zammit kontra l-esponent a

bazi ta' allegazzjoni inveritjiera dwar "agir abbuziv", meta fir-realta` kien

proprju hu li kien jahti ta' agir abbuziv;

2) tordna l-hlas ta' penali lill-esponenti kongjuntement minhabba li Philip Grech Zammit

talab il-hrug ta' mandat ta' sekwestru meta l-pretiza tieghu f'dan il-kuntest hi

Rat id-digriet taghha tal-20 t'Ottubru, 2016 li bih appuntat ir-rikors ghas-smiegh

ghad-9 ta' Novembru, 2016;

Rat illi l-atti tar-rikors promotur, d-digriet u l-avviz tas-smiegh gew debitament

notifikati skond il-ligi;

Rat id–dokumenti ezebiti u l-atti kollha tal-kawza;

Semghet it-trattazzjoni tal-partijiet;

Ikkonsidrat;

Raphael Vella Fenech xehed a fol 11 - 13 illi huwa sar jaf bil-mandat in kwistjoni xi

tliet gimghat jew xahar qabel meta kien cempillu habib tieghu u qallu li fuq l-

internet kien jidher li hemm mandat ta' sekwestru kontra tieghu, u ghalhekk kien

ikkomunika mal-avukat tieghu fuq dan, li minn naha tieghu, kien ipprova jaghmel

indagini fuq il-mandat, izda dam hafna biex jara dan il-mandat.

Scerri kkonferma

illi s-sekwestrati kienu ghamlu Mandat ta' Inibizzjoni li kien gie deciz mill-

lilu.

Ikkonsidrat:

tal-Kap 12;

In kontro-ezami a fol 13 – 17 xehed illi l-kawza li fethu huma hija fuq it-

testment ta' Salvatore Monaco li jigi l-kugin ta' missieru u l-kawza saret biex

jattakaw il-validita ta' dan it-testment li istitwixxa lis-sekwestrant bhala l-unika

Philip Grech Zammit xehed a fol 18 - 20 illi huwa intavola l-mandat ghaliex is-

sekwestranti zammewh milli jhallas id-denunzja u ma jista' jaghmel xejn.

In kontro-ezami a fol 20 – 22 sostna illi ghamel il-mandat ghaliex kien qed

jinkorri multi il-ghaliex kien mizmum milli jhallas id-denunzja.

Xehed ukoll illi l-

mandat intavolah biex hu jkun jista' jirievi l-assi tal-wirt galadarba l-wirt jghajjat

It-talba odjerna tirrigwarda talba ghar-revoka tal-mandat ta' sekwestru 1287/16 u

mic-cirkostanzi jidher illi din it-talba qed issir ai termini ta' Artikolu 836 (1) (f)

Illi l-Artikolu 836 (1) (f) tal-Kapitolu 12 tal-Ligijiet ta' Malta, jipprovdi

"(1) Minghajr ebda pregudizzju ghal kull jedd

iehor taht dan il-Kodici jew kull ligi ohra, l-

intimat li jkun hareg att kawtelatorju kontrih

jista' jaghmel rikors lill-qorti li tkun harget l-att

kawtelatorju, jew inkella, jekk tkun saret kawza,

jista' jaghmel rikors lill-qorti li tkun qeghda

titratta dik il-kawza li fih jitlob li l-att

kawtelatorju jigi revokat, sew ghal kollox sew

f'parti minnu, ghal xi wahda minn dawn ir-

ragunijiet li gejjin:-

(f) jekk jintwera li fic-cirkostanzi ma jkunx ragonevoli

li jinzamm fis-sehh l-att kawtelatorju jew parti minnu

jew dan l-att jew parti minnu mhuwiex aktar mehtieg

jew gustifikabbli".

Qabel ma tezamina, l-kawzali fuq indikat, din il-Qorti sejra isemmi uhud mill-

principji elementari illi fuqhom jissejsu kawzi ghar-Revoka ta' Mandati

Il-Qrati enuncjaw principji mportanti fir-rigward ta' kawzi dwar revoka ta'

Mandati Kawtelatorji fejn l-ezami li hija mistennija illi taghmel il-Qorti

huwa wiehed prima facie.

Illi fil-kawza fl-ismijiet "Cooper Av. Carmelo noe

Dr. G. Pulo intqal hekk:-

"Skond l-artikolu 836 (d) u (f) tal-Kap 12 jista'

jigi revokat jekk jintwera li l-ammont mitlub ma

jkunx 'prima facie' gustifikat jew ikun eccessiv

jew jekk jintwera li fic-cirkostanzi ma jkunx

ragonevoli li jinzamm fis-sehh l-att kawtelatorju

jew parti minnu mhuwiex aktar mehtieg jew

gustifikabbli.

L-ezami li trid taghmel il-Qorti

f`dan il-kuntest huwa wiehed 'prima facie'."

Illi fid-digriet fl-ismijiet "Joseph Pulo et vs Anthony Young' et" tal-10

ta' Mejju 2001 per Onor Camilleri Schembri Dr. R. C. Gatt Meli , u "Josephine Catania vs

Galea Strausak ukoll fid-decizjoni fl-ismijiet "Tanya Mezzapelle proprio et nomine vs

Hugo Mezzapelle" tas- 27 ta' Gunju 2002 per Fitouri Imhallef Dr. R. C. Gatt Meli

"li mid-dispozizzjoni

jidher li l-unika ezami li trid taghmel din il-Qorti

huwa dak biss ta' 'prima facie', u dan ghaliex il-

mertu kollu jigi nvestigat fil-kawza propja bejn il-

partijiet, u ghalhekk hemm limitazzjoni sinifikanti

fl-ezami li trid taghmel l-Qorti f'dan l-istadju, u

dan tenut kont li hawn 'si tratta' dejjem ta'

ezitu finali tal-kawza proprja."

"Illi fil-fatt jista' jinghad li dak li trid taghmel

il-Qorti f'din il-procedura huwa biss sabiex

tezamina 'prima facie' jekk min hareg il-

mandat kellux pretensjoni legali ghall-istess, u

dan indipendentement jekk tali pretensjoni

hijiex fondata jew le, peress li dan l-ahhar

ezami jifforma l-mertu tal-kawza, li din il-Qorti

bil-procedura premessa, ovvjament ghandha

thalli fil-gudizzju taghha, jew ta' Qorti ohra,

ghall-ezitu tal-kawza.

ta' Mejju 2001; "Visa Investments Ltd vs Blye

Engineering Co. Ltd" P.A. (RCP) 7 ta' Frar

Ikkonsidrat:

Jirrizulta u mhux kontestat illi bejn il-partijiet hemm proceduri fl-ismijiet inversi,

permezz ta' liema is-sekwestrati qieghdin jimpunjaw it-testment ta' Salvatore

Monaco, liema testament istitwixxa lis-sekwestrant bhala l-unika eredi tal-istess

Fil-mori ta' din il-kawza, is-sekwestrati kienu ottjenew il-hrug ta' Mandat

ta' Inibizzjoni kontra s-sekwestrant, permezz ta' liema, huwa gie inibit milli jkollu

access ghall-assi ereditarji ta' Monaco, u ghalhekk is-sekwestrant ma prezentax id-

dikjarazzjoni causa mortis.

Ghalhekk

il-Qorti (Rikors

862/2016JPG) permezz ta' liema qieghed jitlob il-hlas ta' danni

minghand is-sekwestrati konsistenti f'telf monetarju minhabba li ma istghax

igawdi l-frott tal-wirt tieghu u minhabba li ma jistghax jaghmel id-denunzja causa

Flimkien ma' din il-kawza, is-sekwestrant intavola mandat ta' sekwestru

fis-somma ta' €100,000, bl-imghax u spejjez riserva ti, u l-kawzali ta dan il-mandat

gew dikjarati li huma:

"danni, multi, u penali inkorsi, kawza tal-agir abbuziv li biha ma

tistghax tigi kompletata l-proceduta fiskali inkluza causa mortis ta'

Il-Qorti hija tal-fehma illi fid-dawl tal-gurisprudenza citata aktar il-fuq, jezistu l-

elementi necessarji ghar-revoka tal-mandat ta' sekwestru in kwistjoni.

Jirrizulta illi

l-kawzali li fuqhom huwa msejjes il-mandat ta' sekwestru huwa agir abbuziv

minn naha tas-sekwestrati.

Pero, fir-realta jidher li dan l-agir abbuziv reklamat

m'huwa xejn iktar milli t-tehid mis-sekwestrati ta' proceduri legali sabiex

jikkawtelaw id-drittijiet taghhom fil-kaz illi it-testment ta' Salvatore Monaco jigi

dikjarat null.

M'hemm xejn abbuzziv meta persuna tikkawtela d-drittijiet taghha

pendent l-ezitu ta' kawza minnha ntavolata.

Ghalhekk, galadarba ma jirrizultax

prima facie il-kawzali sottomessa mis-sekwestrant u cioe l-agir abbuziv, bhala bazi

ghal hrug tal-mandat ta'sekwestru de quo, dan il-mandat ghandu jigi revokat.

Ikkonsidrat;

Is-sekwestrati talbu wkoll illi s-sekwestrant jigi ordnat ihallas penali peress illi t-

It-talba ghall-penali taht l-Artikolu 836(8) hija sanzjoni fakoltativa imholliha fid-

diskrezzjoni tal-istess Qorti wara li jintwera ghas-sodisfazzjoni taghha, li sehhet

wahda mic-cirkostanzi mahsuba mill-ligi ghall-impozizzjoni tal-istess sanzjoni, u

cioe' c-cirkostanzi indikati fis-subincizi (a) sa (d), tal-Artikolu 836(8) tal-Kapitolu 12 tal-Ligijiet ta' Malta.1 L-Artikolu 836(8) tal-Kapitoli 12 huwa ta' ordni pubblika

bl-iskop li jigi assikurat is-serjeta tal-process gudizzjarju u sabiex l-istitut ta' mandati kawtelatorji ma jigix uzat abbusivament.2

Ghalhekk il-Qorti tkun tenuta li timponi dawn il-penali biss fejn jirrizultaw l-

estremi indikati mill-ligi, u cioe:

1 Av. Ann Roe noe vs Il-Bastiment MY Whispering Angel, Prim'Awla tal-Qorti Civili deciza 5 ta' Gunju 2015.

2 Joseph De Brincat vs Capece Construction Limited, Prim'Awla tal-Qorti Civili, deciza 14 ta' Awissu 2013; Carmel Bartolo Bonnici et vs Charmaine Bartolo Bonnici noe et, Prim'Awla tal- Qorti Civili deciza 2 ta' Awissu 2012; Cole Foods Limited vs Euro Imports Limited, Prim'Awla tal-Qorti Civili deciza 13 ta' Marzu 2003; Joseph Risiott vs Raymond Catania, Qorti tal-Appell Civili, deciza 13 ta' Marzu 2001.

a) jekk ir-rikorrent, mingħajr raġuni valida, ma jagħmilx il-kawża dwar it-talba fiż-

żmien stabbilit bil-liġi;

b) jekk, fit-talba tal-konvenut għat-tneħħija tal-att kawtelatorju, l-attur jonqos milli

jiġġustifika li l-att kawtelatorju kellu jinħareġ jew illi fi żmien ħmistax-il jum

qabel ma jkun sar ir-rikors għall- ħruġ tal-att kawtelatorju, huwa jkun b'xi mod

talab lill-konvenut li jħallas id-dejn, jew, jekk id-dejn ma jkunx wieħed likwidu,

sabiex jipprovdi sigurtà biżżejjed: Iżda d-disposizzjonijiet ta' dan il-paragrafu ma

għandhomx japplikaw meta jintwera li kien hemm raġunijiet ta' urġenza għall-

ħruġ tal-mandat;

c) jekk iċ-ċirkostanzi tad-debitur kienu tali li ma jagħtux lok għal xi dubju raġonevoli

dwar il-likwidità tiegħu u dwar il-kapacità finanzjarja tiegħu li jħallas it-talbiet tar-

rikorrent, u din il-qagħda tad-debitur kienet magħrufa sew;

d) jekk it-talba tar-rikorrent tkun waħda li ssir b'malizzja, tkun frivola jew vessatorja.

Ghalkemm ir-rikorrent ma jispecifikax taht liema subinciz qieghed jibbaza t-talba

tieghu, mix-xhieda tieghu jidher illi t-talba hija bbazata fuq is-subinciz (d).

Kif gie ritenut ripetutament minn dawn il-Qrati, minn jagixxi biex jissalvagwardja

d-drittijiet tieghu ma jistghax jigi punit talli ghamel dan, anki f'kaz fejn l-azzjoni tieghu ma jkollhiex ezitu favorevoli.3

Inoltre, l-buona fede hija prezunta u l-hazen irid jigi provat.4 Ghalhekk min jissoleva l-malizja u l-frivolita jehtieg illi jipprovahom.5

3 Dolores sive Doreen Spiteri Fondacaro vs Peter Paul Spiteri Fondacaro noe et, Prim'Awla tal-Qorti Civili deciza 25 ta' Gunju 2014; Emanuel Bajada Stride noe et vs Michelina Guiga et, Qorti tal- Magistrati, deciza 6 ta' Mejju 2014; Joseph sive Joe u Mary konjugi Parnis vs Joan sive Jane Gatt Meli, Prim'Awla tal-Qorti Civili deciza 28 ta' Settembru 2001.

4 Av. Ann Roe noe vs Il-Bastiment MY Whispering Angel, Prim'Awla tal-Qorti Civili deciza 5 ta' Gunju 2015.

Fil-kaz de quo, is-sekwestrati ma ressqu l-ebda provi ta' malizja u frivolita minn

naha tas-sekwestrant.

Ma jirrizultax illi d-domanda tas-sekwestrant ghal hrug ta'

mandat ta' sekwestru biex jkkawtela d-drittijiet tieghu kienet wahda malizjuza jew

frivola fic-cirkostanzi, u dan ikkonsidrat il-fatt illi imghaxijiet ta' 8% imposti fuq

l-assi ereditarji konsiderevoli tad-decujus waqt illi ma tistghax issir id-denunzja

jistghu

konsiderevoli ghal min ser ikollu eventwalment ihallas din il-penali.

Ghalhekk,

ghalkemm il-kawzali tas-sekwestrant (l-agir abbuziv) ghal hrug tal-mandat ta'

sekwestru kienet infondata, dan ma jfissirx li jirrizulta wkoll illi t-talba kienet

Ghal dawn ir-ragunijiet il-Qorti taqta' u tiddeciedi billi filwaqt li tilqa l-ewwel

talba u thassar il-mandat ta' sekwestru bin-numru 1287/16 tichad it-tieni talba tas-

L-ispejjez ghandhom ikunu a karigu tas-sekwestrant in kwantu ghal tlett kwarti

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


Q O R T I C I V I L I (Sezzjoni tal-Familja) ONOR.

IMHALLEF ROBERT G. MANGION Illum 7 ta' Dicembru 2017

Rikors Guramentat Nru. 143 / 15RGM Kawza fil-lista: 19

R X f'isimha proprio u bhala kuratrici ad litem ta' wliedha minuri A u B ahwa X vs Y Z; Direttur Registru Pubbliku

Il-Qorti, Rat ir-rikors guramentat pprezentat mill-attrici fit-23 ta' Gunuu 2015 li permezz tieghu ppremettiet u talbet is-segwenti:- Illi fl-10 ta' Gunju 2002 lill-attrici tweldilha it-tifel bl-isem ta' A hekk kif jirrizulta mic-certifikat tat-twelid filwaqt illi fis-6 ta' Marzu 2007 lill-attrici tweldilha tifel iehor bl-isem ta' B hekk kif jirrizulta mic-certifikat tat-twelid; Illi skont l-istess certifikati tat-twelid it-tfal, A u B gew inskritti bhala wlied l- attrici u ta' missier mhux maghruf (unknown father);

Illi kif ser jigi ppruvat waqt it-trattazzjoni tal-kawza l-konvenut Y Z huwa l- missier naturali u bijologiku tal-minuri, A u B in kwantu gew koncepiti minnu mir-relazzjoni li l-istess konvenut kellu mal-attrici omm l-istess minuri; Illi skont il-ligi l-konvenut bhala missier il-minuri A u B ghandu l-obbligu li jmantni u jeduka, skont il-mezzi tieghu, l-istess tfal minuri; Illi l-konvenut mhux qed ihallas manteniment ghall-istess minuri; Illi l-konvenut interpellat diversi drabi sabiex jirrikonoxxi lill-uliedu fil-bidu kien se jersaq ghal kuntratt relattiv tant li gie redatt, anke abbozz ta' rikonoxximent, izda imbaghad baqa' ma resaqx ghall-publikazzjoni tal-istess, oltre li mhux qed ihallas manteniment u ghalhekk huwa inadempjenti; Illi ghalhekk kellu jigi intavolat dan ir-rikors guramentat.

Jghid ghalhekk l-istess konvenut il-ghaliex ma ghandhiex dina l-Qorti, prevja okkorrendo kull dikjarazzjoni mehtiega w opportuna, u ghar-ragurnijiet fuq imsemmija li: Tiddikjara u tiddeciedi li l-konvenut Y Z huwa l-missier naturali u bijologiku tat- tfal minuri A u B; Konsegwentement tordna li l-Att tat-twelid tal-istess tfal minuri A u B jigu korretti fis-sens li jigi mhassar mill-iskrizzjoni relattiva kull fejn jirrikorru l-kliem "Missier mhux maghruf" jew "Unknown Father" u sostitwiti bil-kliem "Y Z" u jigu inseriti fil-kolonni rispettivi l-partikolaritajiet kollha l-ohra li jirrizultaw mill- Att tat-Twelid tal-istess Y Z; Tiddikjara wkoll illi l-konvenut Y Z bhala missier il-minuri A u B ghandu l- obbligu li jmantni u jeduka, l-istess tfal minuri tieghu, u dana b'effett mid-data tat- twelid taghhom; Tillikwida, jekk ikun il-kaz bl-opera ta' periti nominandi, ammont ta' manteniment li ghandu jkun pagabbli rnill-konvenut Y Z lill-attrici bhala manteniment ghall-

minuri A u B inkluz l-arretrati tal-istess mid-data tat-twelid tal-istess minuri

filwaqt li tistabilixxi wkoll il-modalitajiet ta' kif ghandu jithallas il-manteniment u

ta' kif ghandu jigi rivedut u awmentat l-istess manteniment.

Tordna u tikkundanna lill-konvenut Y Z sabiex ihallas lill-attrici dik is-somma ta'

manteniment hekk likwidata fit-talba precedenti bil-modalitajiet u termini kif

stabbiliti inkluzi wkoll l-arretrati tal-istess manteniment mid-data tat-twelid tal-

minuri u tordna illi dan il-manteniment jigi mnaqqas direttament mill-paga jew dhul jew assistenza socjali tal-konvenut Y Z. Rat ir-risposta guramentata tal-konvenut Direttur tar-Registru Pubbliku li taqra kif gej:- 1.

Illi preliminarjament l-esponenti tirrileva li l-Avukat Generali ma giex notifikat skont kif jipprovdi l-Artikolu 1818 (3) tal-Kap 12 tal-Ligijiet ta' Malta.

Isegwi ghalhekk illi t-terminu ghall-prezentata tar-risposta ghadu ma bediex jiddikorri; 2.

Illi minghajr pregudizzju ghas-suespost u in linea preliminari ukoll, ghall- l- inqas mill-atti awtorizzazzjoni mehtiega, li permezz taghha R X giet mahtura bhala kuratrici ad litem tal-minuri A u B ahwa X skont id-disposizzjonijiet tal-Artikoli 782 u 783 tal-Kap 12 tal-Ligijiet ta' Malta; 3.

Illi l-esponenti tistqarr li mhijiex edotta mill-fatti li gew iddikjarati fir- rikors guramentat u ghalhekk ghal dak li ghandu x'jaqsam mal-mertu tal-kaz in kwistjoni hija tirrimetti ruhha ghar-rizultanzi istruttorji ghalkemm f'dan l-ambitu l-esponenti umilment titlob lil din l-Onorabbli Qorti sabiex tistieden lill-partijiet kollha kkoncernanti sabiex jissottornettu ruhhom ghat-testijiet genetici kif provdut fl-Artikolu 100A tal-Kap 16 tal-Ligijiet ta' Malta; 4.

Illi bla hsara ghas-suespost f'kaz li jintlaqaw it-talbiet tar-rikorrenti, 1- esponent tistieden lill-konvenut Y Z sabiex jipprezenta d-dettalji personali kolllha tieghu, permezz ta' nota li tispecifika senjatament (1) numru tal-karta tal-identita, (2) ismu u kunjomu, (3) l-eta` tieghu meta twieldu il-minuri A u B ahwa X, (4) il- post tat-twelid tieghu, (5) il-post ta' residenza tieghu meta twieldu l-imsemmija minuri, (6) isem u kunjom ta' missieru u (7) jekk l-imsemmi missier patern kienx ghadu haj meta twieldu l-minuri A u B ahwa X. Tali informazzjoni hija mehtiega biex tigi eventwalment inserita fl-Atti tat-Twelid tal-fuq riferiti minuri A u B ahwar X, bin-numru ta' registrazzjoni progressiv elfejn, mija, hamsa u ghoxrin (2125) tas-sena elfejn u tnejn (2002) u bin-numru progressiv tmien mija, sitta u hamsin (856) tas-sena elfejn u sebgha (2007), rispettivarnent;

Illi bla pregudizzju ghas-suespost, l-esponenti tirrileva illi l-partijiet

kontendenti ghandhom jiddeciedu b'mod definittiv liema kunjom ghandhom

jassumu l-minuri A u B ahwa X a tenur tal-Artikolu92 (6) tal-Kap 16 tal-Ligijiet

ta' Malta;

Illi ghall-ahhar tlett talbiet, l-esponenti mhijiex il-legittimu kontradittur.

legali dwar

Salv eccezzjonijiet ulterjuri.

Illi finalment dejjem minghajr hsara ghal fuq espost,

7. l-esponent jissottometti li fi kwalunkwe kaz l-azzjoni tar-rikorrent mhijiex attribwibbli ghal xi ghemil jew nuqqas ta' agir tal-esponent u kwindi huwa m'ghandux jigi assoggettat ghall-ispejjez, tal-kawza istanti; 8.

Bl-ispejjez.

Rat ir-risposta guramentata tal-konvenut Y Z li taqra kif gej:- Illi kwantu jirrigwarda it-tielet (3), ir-raba' (4) u l-hames (5) talba tar-rikors promotur dawn huwa proceduralment insostenibbli peress ritwalment ma giex segwiet dak ta' medjazzjoni antecedentement ghall-pretensjonijiet kif dedotti u kwindi ghandhom jigu rigettati.

Illi di piu', tali talbiet ukoll ma jistghux jintlaqghu peress li l-imsemmija R X la ghandha u lanqas ma hi titlob il-kura u l-kustodja ta' l-imsemmija tfal.

Illi kwantu jirrigwarda l-ewwel (l) u t-tieni (2) talba l-esponent jirrimetti ruhu ghall-provi fil-kawza.

Illi minghajr ebda pregudizzju ghas-suespost u dato ma non concesso li ma tkunx akkolta l-ewwel eccezzjoni l-esponent jwiegeb is-segwenti: 1.

Illi kwantu jirrigwarda t-tielet (3) talba huwa dispost li jmantni u jeduka lill-minuri purche fil-limiti ragonevoli ta' dak li jinkassa bhala impjieg.

Filwaqt li l-imsemmija R X, li llum ghandha relazzjoni ma' certu Mark, ukoll u similment tikkontribwixxi ghall-bzonnijiet tal-minuri.

2. taz-zewg minuri ghalhekk ma jistax jifhem ghaliex dan qieghed jintalab mit-twelid.

Illi kif ser ikun provat fil-kors tal-kawza u kif diga' inghad dejjem provda manteniment edegwat u li dejjem gie accettat mill-imsemmija R X minghajr protesti, sakemm kienu flimkien.

Izda ukoll tali talba hija legalrnent insostenibbli fic-cirkoslanzi u ghalhekk infondata fil-fatt u fid-dritt.

Illi kwantu jirrgwarda l-modalitajiet u b'mod partikolari l-awment perjodikali tal-manteniment, dan ghandu jithalla fid-diskrezzjoni tal-Qorti fid-

dawl tal-prassi li diga' tezisti bejn il-kontendenti ta' kif kien jithallas dan il-

Izda kwantu ghall-awment tal-manteniment dan ghandu jkun skont

l-indici anness ma' KAP 158 tal-Ligijiet ta' Malta u kull perjodu ta' sentejn u li

jittiehed kont ukoll tal-awment fl-introjtu tal-imsemmija R X.

Illi kwantu jirrigwarda l-kontribuzzjonijiet li jirrigwardaw l-edukazzjoni u sahha taz-zewg minuri, hu lest jerfa' r-responsabbiltajiet tieghu, purche` fil- parametri ta' dak li huwa ragjonevoli.

Kwantu jirrigwarda edukazzjoni dan ghandu jirreferi biss ghall-edukazzjoni moghtija mill-Gvern u taghlim kurrikulari biss u mhux dak extra-kurrikulari u dan fid-dawl tal-introjtu modest biex ma jinghadx mizeru tal-esponent.Fi kwalunke kaz, kwalunkwe nefqa kemm edukattiva u dik ta' sahha ghandha tkun sopportata minn ricevuti sodisfacenti u skont il-ligi ta' kull infiq inkors.

Illi fl-ahharnett dina l-Onorabbli ghandha wkoll tipprovdi ghad-drittiijiet tal-esponent kwantu jirrigwarda access.

Ghalhekk, is-sentenza taghha ghandha wkoll tipprovdi ghal access adegwat tal-esponent ghaz-zewg minuri billi tipprovdi dwar l-hinijiet, granet, sleep overs u lok ta' kif dan l-access ghandu jkun ezercitat.

Salv eccezzjonijiet ohra.

Rat il-verbal registrat fis-seduta tat-22 ta' Settembru 2015, fejn in-vista tat-tieni eccezzjoni tal-konvenut Direttur tar-Registru Pubbliku l-Qorti nnominat lill-attrici bhala kuratrici 'ad litem' taz-zewg uliedha l-minuri; Rat in-nota tal-konvenut Y Z pprezentata fit-2 ta' Ottubru 2015 fejn indika d- dettalji personali tieghu; Rat il-verbal tas-seduta tal-21 ta' Gunju 2016 fejn il-Qorti laqghet t-talba tal- attrici u nnominat lil Dottor Marisa Galea Valletta, bhala espert gudizzjarju ghall-finijiet tat-testijiet tad-DNA; Rat ir-rapport ta' Dottor Marisa Galea Valletta li ccertifika li l-konvenut Y Z hu l-missier naturali tal-minuri A X u B X; Rat id-digriet ta' din il-Qorti tal-10 ta' Dicembru 2015 fejn giet nominata l- Avukat Dottor Tanya Spiteri Camilleri Mercieca Hounsell bhala Avukat tat-Tfal biex tippartecipa fl- iskambju bejn l-Avukati tal-partijiet fl-interess tal-minuri; Rat il-verbal registrat fis-seduta tas-17 ta' Ottubru 2017 fejn gew ttrattati mill-

partijiet l-ewwel tlett talbiet tal-attrici, l-konsulent legali tal-attrici ssottometta li

billi s-subien illum ghandhom 15-il sena u 10 snin rispettivament ikun ahjar li

jzommu biss il-kunjom li garrew sa issa cioe' dak ta' ommhom; il-konsulent legali

tal-konvenut ssottomettiet li jkun ta' hsara ghall-minuri jekk ma jgorrux ukoll

kunjom missierhom talvolta jkunu rikonoxxjuti, kif generalment issir f'kazijiet

simili, u l-kawza thalliet ghallum ghas-sentenza dwar dan il-punt u l-ewwel tlett

talbiet tal-attrici.

IL-PROVI.

It-Tabiba Dottor Marisa Galea Valletta, nominata mill-Qorti bhala espert gudizzjarju ghall-finijiet tat-test tad-DNA fl-affidavit taghha mahluf fit-30 ta' Awissu 2016,1 iddikjarat li fit-2 ta' Awissu 2016 gabret il-kampjuni ta' Y Z ID Numru 509072M, u ta' R X ID Numru 614518M, ta' A X u B X fl-10 ta' Awissu 2016 sabiex ikunu jistghu jsiru it-testijiet ta' DNA (Paternity test) u li mit-testijiet li ghamlet irrizulta li Y Z ID Numru 614518M hu l-missier naturali ta' A X u B X. Hi annettiet mal- affidavit r-rapporti minnha ffirmati.

Il-konvenut Y Z fis-seduta tat-30 ta' Novembru 2016,2 iddikjara li n-numru tal- karta' tal-identita' tieghu hu 614518M, li twieled il-Pieta' fit-23 ta' Novembru 1980 u li missieru jismu Dominic Z u ghadu haj.

Mark Cassar Torregiani, xehed fl-istess seduta,3 u ddikjara li fil-prezent qieghed f'relazzjoni mal-attrici R X u li ilhom xi sentejn.

Huma jghixu separatament, hu jghix f'Rahal Ħ' Attard.

Ma kellux tfal mill-attrici pero' kellu erbat itfal ohra minn zewg relazzjonijiet precedenti, tnejn minn mara u tnejn minn mara ohra.

L-attrici, R X xehdet ukoll fl-istess seduta.4 Hi ddikjarat li mal-konvenut Y Z, ghamlet 14-il sena.

Meta bdiet ir-relazzjoni mieghu kellha 17-il sena kellhom zewg subien, A u B li ghandhom 14 il-sena u 9 snin rispettivament.

Meta ltaqghet mal-konvenut diga` kellha tifel, Ismael ta' kwazi sentejn u kienet qed tircievi beneficcji mis-Sigurta' Socjali.

Meta twieled it-tifel A il-konvenut ma riedx jaghmel lit-tifel fuq ismu billi kienu jieqfu l-beneficcji socjali u l-konvenut ma kienx dispost jmantni l-ewwel tifel taghha.

L-attrici kienet tghix ghand ommha u l-konvenut kien jghix ghand ommu.

Wara hames snin kellhom it-tifel l-iehor, B li llum ghandu 9 snin.

Qabel ma twieled t-tieni tifel bdew iffittxu post billi l- konvenut ma riedx jikri.

Sabu post u ftehmu li jirrangaw il-post bil-paga tieghu u hi tmantni t-tfal bir-relief.

Dan il-post jinsab Ħal Tarxien.

Il-post nxtara fuq ismu, l- konvenut qalilha li ma jista' jkollha xejn fuqha billi kienet qed tircievi r-relief.

Il- konvenut xtara l-post f'Ottubru 2002 bil-prezz ta' LM15,000 cirka.

L-attrici ezebit r-ricerki dwar il-konvenut Y Z li gew markati Dok A1.

Xehdet illi kellhom il- hsieb li jizzewwgu fi Knisja Kristjana pero' il-konvenut beda ripetutament ikecciha 'l barra bit-tfal b'kollox, fi zmien sena tghid li kecciha xi 15-il darba.

Hi kienet tmur ghand ommha bit-tfal, gieli bil-lejl u bil-pigama.

Kienet titlaq kull

Kien jghidilha li l-post tieghu u kien jkollha titlaq.

kien jkun xoghol bil-lejl kien ikecciha biex ikun jista' jorqod.

Dejjem kienu jergghu jirrangaw u kienet tmur lura.

Il-konvenut, Y Z, xehed fl-istess seduta.5 Hu qal li kellhom relazzjoni normali.

Hi diga` kellha tifel u ma kienx jaf ghaliex missier dan it-tifel qatt ma kien jarah.

Fil- bidu kienu jghixu separatament, wara xtara dar u rrangaha, u marru jghixu fiha.

Hu qal li kien jaghti lill-attrici manteniment ta' mitt Euro fil-gimgha.

Qabel kien ghamel sena ma jahdimx billi waqa' u wegga' idu.

Kellu incident iehor u kien kostrett jieqaf mix-xoghol u beda jircevi biss 56.25 Euro u ma setax jibqa' jaghtiha mitt Euro fil-gimgha.

Meta l- partijiet ma baqghux jghixu flimkin hu lit-tfal kien jarahom nhar ta' Sibt il- football.

KONSIDERAZZJONIJIET.

F'dan l-istadju tal-kawza il-Qorti ser tippronunzja sentenza fuq l-ewwel tlett talbiet attrici u dwar x'kunjom ghandhom jiehdu jew izommu l-minuri ladarba l- att tat-twelid taghhom jigi korrett u ma jibqax jindika 'missier mhux maghruf'.

Fl-ewwel talba l-attrici qed titlob li l-konvenut Y Z jigi dikjarat l-missier naturali u biologiku tat-tfal minuri A u B. Fit-tieni talba, li hi konsegwenzjali ghall-ewwel talba, qed titlob l-korrezzjoni fic- certifikat tat-twelied taghhom billi l-kliem "Missier mhux maghruf" fic-certifikati jigu sostitwiti bil-kliem "Y Z" u jigu inseriti l-partikolaritajiet kollha tal-konvenut Y Z fil-kolonni rispettivi.

Fit-tielet talba l-attrici qed titlob li jigi dikjarat li l-konvenut Y Z, bhala l-missier naturali tal-minuri A u B ghandu l-obbligu li jmantni u jeduka l-istess minuri, mid-data tat-twelid taghhom.

L-Artikolu 70A tal-Kap.16 jittratta dwar parentela naturali, cioe' meta bhal kaz in ezami, tkun mehtiega l-kjarifika tal-parentala naturali tal-wild.

Skont is- subinciz (2) ta' dan l-Artikolu: "Meta jsir r-rikors imsemmi fis-subartikolu (1) minn persuna li ghandha d-dritt li tikkjarifika, il-Qorti Civili (Sezzjoni Familja) tista' tehtieg lil kwalunkwe wiehed mill-konjugi, lill-wild, u lil allegat genitur naturali, kif ikun il-kaz, sabiex jaghtu l- kunsens taghhom ghal test genetiku dwar il-parentela u li jaccettaw li jittiehdilhom kampjun genetiku xieraq ghat-test skont id-dispozizzjonijiet tal-ligi vigenti: 5 Fol 93 et seq.

Izda fejn l-imsemmi kunsens ma jinghatax mill-partijiet, il-Qorti Civili (Sezzjoni Familja) ghandha tissosstitwixxi dak il-kunsens li ma nghatax u ghandha tordna li jittiehed il-kampjun necessarju".

L-Artikolu 86A (1) tal-Kap 16 jghid hekk: "L-omm ta' iben mnissel jew imwieled barra miz-zwieg li ma jigix maghruf mill- missier, u dak l-istess tifel, jistghu f'kull zmien iresqu talba gudizzjarja biex tigi stabbilita l-paternita' tat-tifel u biex il-Qorti tordna r-registrazzjoni ta' dik il- paternita' fl-atti tal-istat civili relattivi.

Dwar il-kunjom tat-tifel imnissel u mwieled barra miz-zwieg l-Artikolu 92 tal- Kap 16 jghid hekk: (1) Tifel imnissel u mwieled barra miz-zwieg, jekk ikun gie maghruf b'ibnu mill-missier, jiehu il-kunjom tal-missier, li mieghu jista' jzied kunjom l-omm, diversament jiehu kunjom l-omm: Izda meta tifel mwieled barra miz-zwieg ikun gie rikonoxxut mill-missier u mill- omm flimkien fuq l-att tat-twelid, il-kunjom li dak it-tifel ghandu jkun maghruf ghandu jkun determinat skont l-artikolu 292A.

Izda ukoll, jekk ir-rikonoxximent jintalab li jsir permezz ta' talba gudizzjarja quddiem il-Qorti kompetenti wara d-dhul fis-sehh ta' dan il-proviso, it-talba opportuna biex wara kunjom il-missier jigi mizjud kunjom l-omm ghandha issir lill-Qorti f'kull hin qabel il-pronunzjament tas-sentenza.

Fin-nuqqas ta' dik it- talba t-tifel jiehu kunjom il-missier: Skont artikolu 292A tal-Kap 16 :- "Min jagħti l-avviż tat-twelid għandu wkoll jikkonsenja dikjarazzjoni mill-ġenituri tat-tifel li fiha jkun hemm indikat il-kunjom li t-tifel ikun ser juża fit-termini ta' artikolu 4(3) jew tal-artikolu 92, u dak il-kunjom għandu jkun reġistrat fil- kolonna taħt l-intestatura "Isem jew ismijiet li bih it-tarbija għandha tiġi msejħa u l-Kunjom" fl-att ta' twelid minnufih wara dak l-isem jew ismijiet.

Meta ma ssirx dikjarazzjoni bħal dik fil-każ ta' tifel imnissel u mwieled fiż-żwieġ, kunjom il- missier għandu jitqies li jkun ġie hekk dikjarat, u fil-każ ta' tifel imnissel u mwieled barra miż-żwieġ, kunjom xbubit l-omm għandu jitqies bħala l-kunjom

Dwar l-ewwel talba tal-attrici, il-Qorti giet infurmata fis-seduta tat-22 ta'

Settembru 2015, li l-partijiet kienu ser jaghmlu tentattiv sabiex ir-rikonoxximent

l-konvenut ghall-ewwel kien qabel

tal-missier isir bonarjament u ghalhekk talbu differiment.

Dan gie kkonfermat fil- verbal registrat fis-seduta sussegwenti tal-25 ta' Novembru 2015, pero' fis-seduta ta' wara, dik tal-21 ta' Jannar 2016 iddikjaraw li r-rikonoxximent volontarju baqa' ma sarx.

B'nota pprezentata fit-2 ta' Ottubru 2015, fit-termini tal-verbal tas-seduta tat-22 ta' Settembru 2015, il-konvenut indika d-dettalji kollha tieghu kif mitlub mid- Direttur tar-Registru Pubbliku fir-raba' paragrafu tar-risposta tieghu.

B'ittra ufficjali pprezentata fid-29 ta' Jannar 2016, l-attrici interpellat lill- konvenut biex jersaq ghar-rikonoxximent volontarju tal-minuri A u B. Fl-istess ittra ddikjarat li l-att ta' rikonoxximent, izda baqa' ma ffirmahx.

Billi l-Qorti baqghet ma gietx infurmata jekk sarx jew le r-rikonoxximent volontarju, fis-seduta tal-21 ta' Gunju 2016, giet nominata t-Tabiba Dottor Marisa Galea Valletta bhala espert gudizzjarju ghall-finijiet tat-test tad-DNA.

L-espert gudizzjarju, gabret il-kampjuni fit-2 ta' Awissu 2016 u fl-10 ta' Awissu 2016 u mit-testijiet li ghamlet ikkonkludiet li l-konvenut Y Z hu l-missier naturali ta' A X u B X. Jigi rilevat li, l-istess konvenut, fl-iskrittura, Dok A2, tas-7 ta' Jannar 2010, tal-Avukat Dottor Reno Caruana Dalli,6 iffirmata miz-zewg partijiet fil-presenza iddikjaraw li huma l-genituri naturali tal-minuri A u B. Kunjom il-Minuri.

Dwar il-kunjom tal-minuri, l-artikolu 92 (6) tal-Kap 16 jiddisponi li meta il- filjazzjoni ta' persuna tkun giet dikjarata mill-Qorti, kull min b'konsegwenza ta' dan jkun ser jassumi kunjom li ma jkunx il-kunjom uzat minnu qabel dak it- taghrif, jista' jitlob lill-Qorti kompetenti b'rikors kontra d-Direttur tar-Regisrtu Pubbliku jithalla juza dak il-kunjom l-iehor, u jekk il-Qorti tkun soddisfatta li

b'dak l-uzu mhux ser jigu pregudikati terzi, u f'kaz ta' minuri, li dak l-uzu ikun fl-

ahjar interess tal-minuri, il-Qorti ghandha tilqa' t-talba u tordna lid-Direttur

inizzel annotazzjoni fuq l-Att tat-Twelid.

Fil-kaz in ezami fis-seduta tas-17 ta' Ottubru 2017, il-konsulent legali tal-

konvenut iddikjarat li jkun ta' hsara ghall-minuri li ma jgorrux kunjom

missierhom, mizjud ma' kunjom ommhom u ziedet li f'kazijiet simili il-minuri

jgorru l-kunjom tal-omm kif ukoll il-kunjom tal-missier.

jista'

tiegħu,

leġittimu

ir-rappreżentant

Din t-talba skont ir- raba' proviso tal-artikolu 92(1) ghandha issir f'kull hin qabel il-pronunzjament tas-sentenza.

Id-dikjarazzjoni tal-konsulent tal-kovenut f'dik is- seduta tista' titqies bhala talba skont l-istess artikolu.

Mill-banda l-ohra, l-konsulent legali tal-attrici fl-istess seduta ddikjara li l-attrici titlob li l-minuri ghandhom izommu l-kunjom li garrew sa issa cioe' kunjom ommhom.

L-Artikolu 92(6) tal-Kap 16 li jipprovdi illi :- "Minkejja d-dispożizzjonijiet ta' qabel ta' dan l-artikolu jew ta' kull artikolu ieħor fil-Kodiċi, meta l-paternità ta' persuna tkun ġiet magħrufa jew il-filjazzjoni ta' persuna tkun ġiet dikjarata mill-qorti, jew tkun saret tapplika l-preżunzjoni msemmija fl-artikoli 101 sa 112, kull min b'konsegwenza ta' dak it-tagħrif, filjazzjoni jew applikazzjoni tal-preżunzjoni jkun ser jassumi kunjom li ma jkunx il-kunjom użat minnu qabel dak it-tagħrif, filjazzjoni jew applikazzjoni tal- lill-qorti preżunzjoni, kompetenti b'rikors kontra d-Direttur tar-Reġistru Pubbliku jitħalla juża dak il- kunjom l-ieħor, u jekk il-qorti tkun sodisfatta li b'dak l-użu ma jkunux ser jiġu preġudikati terzi u, fejn ir-rikors ikun sar għan-nom ta' minuri, li dak l-użu jkun fl-aħjar interess tal-minuri, hija għandha tilqa' dik it-talba u tordna lid-Direttur iniżżel annotazzjoni tad-deċiżjoni mogħtija minnha fuq l-Att ta' twelid rilevanti ta' min ikun ġie hekk magħruf jew li tkun ġiet hekk dikjarata l-filjazzjoni tiegħu jew li dwaru għandha tapplika dik il-preżunzjoni."

Ikkunsidrat; Fil-kawza odjerna iz-zewg minuri jafu sew min hu missierhom ghaliex ghal diversi perijodi f'hajjithom iz-zewg genituri ghexu taht l-istess saqaf maz-zewg minuri mertu tal-kawza odjerna.

Ghalkemm huwa minnu illi sallum iz-zewg minuri kienu maghrufa biss bil-kunjom tal-omm, dan ma kienx jirrifletti r-realta ghal numru ta' snin ta' dawn iz-zewgt itfal.

Fil-fehma tal-Qorti huwa fl-interess tal-minuri illi mad-dikjarazzjoni tal-paternita' z-zewg minuri ghandhom jassumu l-kunjom "Z X".

Dan jiswa wkoll bhala turija illi issa z-zewgt itfal minuri m'ghadx ghandhom ic-certifikat tat-twelid juri "missier mhux maghruf".

Una volta l-konvenut Y Z qed jigi bil-prezenti dikjarat ufficjalment missier iz-

zewg minuri, jehtieg illi qabel ma jigu trattati u decizi l-kumplament tat-talbiet

l-partijiet

jissodisfaw d-

dwar kura, kustodja u manteniment attrici disposizzjonijiet tal-Ligi Sussidjara 12.20.

Ghal dawn il-motivi din il-Qorti qed taqta' u tiddeciedi l-ewwel zewg talbiet tal- attrici billi filwaqt li tiddisponi mill-eccezzjonijiet tal-konvenuti fir-rigward bil- mod kif hawn deciz: 1.

Tilqa' l-ewwel talba u tiddikjara li l-konvenut Y Z huwa l-missier naturali u bijologiku taz-zewg minuri A u B; imwielda fl-10 ta' Gunju 2002 u fis-6 ta' Marzu 2007 rispettivament.

Tilqa' t-tieni talba tal-attrici u tordna li l-Att tat-Twelid tat-tfal minuri A u B jigu korretti fis-sens li fejn jirrikorru l-kliem "Missier mhux maghruf" jew "Unknown Father" jigu sostitwiti bil-kliem "Y Z" u li jigu inseriti l- partikolaritajiet kollha tal-istess Y Z fil-kolonni rispettivi fl-istess Att tat-Twelid ai termini tal-verbal tat-30 ta' Novembru 2016.

Taghti lill-attrici ghaxart ijiem utli millum sabiex tistitwixxi l-proceduri ai termini tal-Ligi Sussidjarja 12.20 dwar il-vertenzi kollha ta' bejn il-partijiet rigwardanti z-zewg minuri.

Spejjez riservati ghall-gudizzju finali.

Tordna li z-zewg minuri jkunu maghrufa bil-kunjom "Z X".


FIL-QORTI TAL-MAGISTRATI TA' MALTA MAGISTRAT DR FRANCESCO DEPASQUALE Seduta ta' nhar il-Hamis sebgha (7) ta' Dicembru 2017 Rikors Numru 183/15 FDP Argus Insurance Agencies Limited (C-597) ghan-nom u in rappresentanza tas-socjeta estera Argus Insurance Company (Europe) Limited u din kif surrogata fid-drittijiet tal-assikurat taghha Victor Winters ai termini tal-polza ta' assikurazzjoni tat-tip Comprehensive u ai termini tal-Ligi u l-istess Victor Winters (ID 814879M) vs Kevin Farrugia Bellizzi

Il-Qorti:- Rat ir-rikors promotur ippresentat fid-19 ta' Gunju 2015 fejn ir-rikorrenti talbu lill-Qorti tikkundanna lill-intimat ihallashom is-somma ta' tmien elef, tlett mija u tlieta u disghin Euro u wiehed u tletin centezmu (€8,393.31) rappresentanti kumpens ghall-hsara sofferta minn Victor Winters u mhallsa mis-socjeta rikorrenti bhala assikuratur meta, bejn is 7 u it-8 ta' Novembru 2014, hajt propjeta' ta' l-intimat gewwa Triq il-Fliegu, Ħal Gharghur, waqa fuq il-vettura LCT061, propjeta' ta' Victor Winters, liema hajt waqa rizultat ta' nuqqas da parte ta' l-intimat li jassikura li l- hajt ikun fi stat ta' manutenzjoni tajjeb, liema hsarat jinkludu tmien elef, tlett mija u tmienja u tletin Euro u wiehed u tletin centezmu (€8,338.31) imhallsa mis-socjeta rikorrenti w is-somma ta' hamsa u hamsin Euro (€55) imhallsa mir-rikorrent Victor Winters bhala excess.

Rat ir-risposta ta' l-intimat ippresentata fil 21 ta' Ottubru 2015 fejn laqa' ghal dak mitlub billi sahaq illi ma kienx minnu li l-hajt ma kienx fi stat tajjeb ta' manutenzjoni filwaqt illi stqarr li l-hajt kien waqa rizultat ta' 'freak storm' illi kien hakem iz-zona u li wasslet ghal maltempata kbira li waqqghet il-hajt.

Huwa eccepixxa wkoll illi r-rikorrenti kellhom jressqu provi dwar il-hsarat taghhom.

Rat l-affidavit ta' Simon Mckay Me Intyre, Claims Manager tas-socjeta rikorrenti, ippresentat fit 3 ta' Dicembru 2015 u d-dokumentazzjoni minnu esebiti.

Rat l-affidavit ta' Victor Winters, ippresentat fit 3 ta' Dicembru 2015 flimkioen mad- dokumentazzjoni minnu esebiti, inkluz ritratti tal-akkadut.

Semghet ix-xhieda tal-PC 1339 Angelo Turban u tal-WPS 274 Francesca Van Der Laan moghtija fil-15 ta' Frar 2016 u rat id-dokumentazzjoni minnha esebiti.

Semghet ix-xhieda ta' Walter Vitale, surveyor, moghtija fil 25 ta' April 2016 u rat is-survey report minnu ppresentat.

Rat l-affidavit ta' l-istess Walter Vitale ppresentat fid 9 ta' Gunju 2016.

Rat illi fid 9 ta' Gunju 2016 ir-rikorrenti ddikjaraw illi ma kellhomx aktar provi x'jippresentaw.

Semghet il-kontro ezami ta' Walter Vitale illi saret fis 17 ta' Ottubru 2016 u rat ir-ritratti minnu esebiti.

Semghet ix-xhieda ta' Joseph Barun rappresentant tal-Ufficcju Meterologiku, moghtija fis 17 ta' Ottubru 2016 u rat id-dokumentazzjoni minnu ppresentati, ossija rapporti tat-temp tas 7 u tat 8 ta' Novembru 2014.

Semghet ix-xhieda ta' Kevin Farrugia Bellizzi moghtija fl-20 ta' Frar 2017.

Semghet ix-xhieda tal-Perit Antonio Failla moghtija fl-4 ta' Mejju 2017.

Rat illi fit-22 ta' Gunju 2017 il-partijiet qabblu illi ma kienx hemm aktar provi x'jippresentaw u l- kawza setghet tithalla ghas-sottomissjonijiet finali.

Rat is-sottomissjonijiet ta' l-abbli difensur tar-rikorrenti ppresentata fis 26 ta' Settembru 2017.

Rat is-sottomissjonijiet ta' l-abbli difensur ta'l-intimat ppresentata fl-20 ta' Novembru 2017.

Rat illi fl-20 ta' Novembru 2017 il-kawza giet differita ghas-sentenza ghallum.

Ikkunsidrat Jirrizulta illi Victor Winters huwa sid ta' vettura tal-ghamla Citroen bin-numru ta' regsitrazzjoni LCT

061, liema vettura giet pparkjata mill-istess rikorrent gewwa Triq il-Fliegu, Ħal Gharghur,

biswit hajt illi kien jaghlaq propjeta' ta' l-intimat.

Jirrizulta illi l-istess Winters pparkjaha hemmhekk fis 7 ta' Novembru 2014, ghal habta tas-

sebgha/tmienja ta' filghaxija.

Jirrizulta illi dakinhar kienet ghamlet maltempata kbira, li r-rikorrent Winters stess iddeskriva bhala

Jirrizulta illi l-ghada, ghal habta tal-10 ta' filghodu, Winters mar biex jiehu l-vettura u nduna illi kien

waqa il-hajt tal-bricks illi kien hemm jaghlaq il-propjeta’ ta’ l-intimat.

Jirrizulta illi, bhala rizultat tal-waqa’ tal-gebel, il-vettura tar-rikorrent soffriet hsarat estensivi fuq il-

karozza kollha, kif jidher fir-ritratti ippresentati kemm mir-rikorrent stess (fol 56 sa 60) u s-

Jirrizulta illi bhala konsegwenza tal-incident, is-socjeta rikorrenti hallset tmien elef, tlett mija u tmienja u tletin Euro u wiehed u tletin centezmu (€8,338.31) filwaqt illi ir-rikorrent Victor Winters hallas is-somma ta' hamsa u hamsin Euro (€55) bhala excess.

Ikkunsidrat L-intimat, fid-difiza tieghu, sahaq illi ma kienx minnu illi l-hajt kien mizmum fi stat hazin ta' manutenzjoni filwaqt illi insista li l-hajt waqa rizultat ta' "freak storm" u mhux tort tieghu.

L-Artikolu 1029 tal-Kap 16 tal-Ligijiet ta' Malta jikkontempla illi:

Kull ħsara li tiġri b'aċċident jew b'forza maġġuri, ibatiha, fin-nuqqas ta' dispożizzjoni espressa tal-liġi li tgħid il-kuntrarju, dak illi fuq il-persuna jew il-beni tiegħu tiġri l-ħsara.

Il-Qorti hawn taghmel referenza ghal dak illi gie osservat fil-kawza "Anthony Vassallo Micallef vs Direttur tad-Dipartiment tal-Muzewijiet" deciza mill-Prim Awla tal-Qorti Civili fit-18 ta' Novembru 2002, fejn intqal is-segwenti:

"Skond il-gurisprudenza tal-Qrati taghna "'il-forza magguri' hija dik il-forza li ghaliha huwa impossibbli li wiehed jirrezisti, mentri 'kaz fortuwitu' huwa dak l- avveniment li ma setax ikun prevedut minn persuna ta' ordinarja diligenza" (Sortino v. Segretarju Permanent et, Appell (Inferjuri)19/05/2004 u Kaye Bonnici Mc Intyre v. Abziyani, Bunting Kumm.

Biex ikun hemm il-kaz fortuwitu jrid ikun hemm event imprevedibbli u inevitabbli.

It-test ghall-applikazzjoni tal-prevedibilita` o meno ta' l-event huwa dak tad-diligenza tal-'bonus pater familias' fejn in-nuqqas taghha jirrizulta f'colpa (Paget Hugh v. Abdilla Rotsey Randon, Bunting Abdellatif, 16/11/1942).

Jekk jirrizulta mill-fatti li kien hemm konkorrenza ta' agir pozittiv jew negattiv tal-persuna allura l- event ma jibqax jinghad li kien kaz fortuwitu (App.Inf.

Tali taghlim jindika illi irid ikun hemm kemm l-element tal-imprevedibilita kif ukoll l-element ta' nuqqas ta' kontributorjeta' mill-persuna illi kontriha qieghda ssir it-talba ta' risacriment, fil-kaz odjern, l-intimat.

Dwar l-imprevedibilita, il-Qorti taghmel referenza ukoll ghal dak osservat mill-Qorti tal-Appell (Inferjuri) fil-kawza 'Middlesea Insurance plc et vs Waldorf Auto Services Co. Limited et' deciza fis-17 ta' Novembru 2017 fejn dik il-Qorti qalet hekk:

Sabiex jissussisti l-casus l-event irid ikun irreżistibbli.

Ikkunsidrat

Jirrizulta, skond ix-xhieda tar-rappresentant tal-Ufficcju Metereologu illi Malta kienet milquta minn ciklu zghir, hekk imsejjah "Medicane", liema ciklun laqghat il-Gzejjer Maltin b'rih illi lahaq l- oghla velocita' ta' 57 knots, ossija aktar minn 105 kilometri fis-siegha, ghal habta tas-18.50pm, u baqa' sejjer ta' l-ghada filghodu meta beda jnaqqas ir-rih, filwaqt illi filghaxija kien hemm ukoll maltempata bis-sajjetti. (fol 116-117)

Jirrizulta illi skond rappurtagg illi deher fil-mezzi tax-xandir kif ukoll fuq siti elettronici, fil-gurnata ta' bejn is 7 u 8 ta' Novembru 2014, il-maltemp ikkawza hafna hsarat tul Malta u Ghawdex, u di fatti, l-istess rikorrent jiddeskriviha bhala "tempesta kbira" (fol 54)

Jirrizulta illi, skond ix-xhieda tal-Perit Antonio Failla, il-hajt kien ittella sew, tant illi kien ilu fuq il-post ghal aktar minn hmistax-il sena qabel ma waqa' filwaqt illi ikkonferma li la darba l-hajt kien biss 'boundary wall' kien suggett ghall-possibbilta' illi jaqa' f'kaz ta' hurricane jew ciklun, bhalma gara fil-kaz odjern, peress illi ma ghandhux soqfa biex jzommuh (fol 129-130).

Jirrizulta, ghalhekk, illi fil-kaz odjern jesistu l-elementi kollha stabbiliti fis-sentenza fuq citata ta' Vassallo Micallef, fejn jidher illi kien hemm forza magguri, illi certament ghandhu jitqies bhala irresistibbli, u dana billi kien hemm ciklun zghir u rari li laqat il-gzejjer Mangion, liema ciklun wassal ghall-kaz imprevedibbli u sfortunat ghar-rikorrent Victor Winters tat-twaqqiegh ta' hajt illi kien ilu hemm ghal aktar minn hmistax-il sena izda li ghalih ma jistax jinstab responsabbilta' fl-intimat, kif tikkontendi s-socjeta rikorrenti.

Konkluzjoni Il-Qorti, Wara illi rat il-provi kollha prodotta quddiemha u Wara illi rat is-sottomissjonijiet ta' l-abbli difensuri taz-zewgt partijiet Tghaddi biex taqta u tiddeciedi l-kaz billi Tilqa' t-tieni u tielet eccezzjoni ta' l-intimat, u ghalhekk Tichad it-talbiet attrici kif dedotti Spejjez kollha tal-proceduri odjerni ikunu a kariku tas-socjeta rikorrenti.


Qorti tal-Appell Kriminali

Il-Pulizja

Illum 7 ta' Dicembru, 2017,

identita Maltija bin-numru 228266 M, akkuzat quddiem il-Qorti tal-Magistrati

(Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali talli:

Nhar is-16 ta' Gunju, 2016 ghall-habta tal-23:O5hrs, bhala l-persuna li f' ismek

ghandek il-licenzja tal-hanut tal-inbid, birra u xorb spirituz bl-isem ta' 'Palazzo Villa

Rosa', li jinsab gewwa Sqaq Lourdes, Parti minn Ħaż-Żebbug (Malta) attivita kummercjali bil-permess / bla permess, liema attivita

f' zona urbana u ggenerajt storbju li seta' jinstema' minn barra dan il-post u li seta'

jikkawza sikkattura jew disturb lill-girien u dan b' daqq ta' muzika minn

live band jew muzika amplifikata bejn 23:00hrs u 09:00hrs.

Ippermettejt jew hallejt li f' dan il-hanut jsir kant jew hsejjes li setghu jdejqu

jew b' xi mod iehor jiddisturbaw lill-girien.

Haddimt jew ippermettejt li jithaddem loud speaker jew gramafon jew

amplifikatur jew apparat iehor simili, jew gieghelt jew ippermettejt li jsiru

hsejjes daqshekk qawwa li jdejqu lill-girien li joqghodu f' bini qrib.

U aktar talli ippermettejt lil Francis Federici li jaghmilha ta' sostitut tieghek

minghajr licenzja tal-Awtorita Kompetenti.

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali,

tal-4 ta' Mejju, 2017, fejn il-Qorti wara li rat l-Artiklu 9 tal-Avviz Legali 1 / 2006, l-

Artiklu 23 tal-Avviz Legali 92 / 69 u l-Artikolu 41 (2) (a) (b) tal-Kap.10 tal-Ligijiet ta'

Malta, sabet lill-imputat hati tal-imputazzjonijiet kollha kif dedotti kontra tieghu, u

ikkundannatu ghall-piena tal-ammenda fis-somma komplessiva ta' elf euro (€1,000).

Rat ir-rikors tal-appell tal-appellant Anthony serag, pprezentat fir-registru ta'

din il-Qorti fil-15 ta' Mejju, 2017, fejn talab lil din l-Onorabbli Qorti thassar, tirrevoka

u tikkancella s-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura

Kriminali moghtija nhar l-4 ta' Mejju, 2017 fil-proceduri fl-ismijiet fuq premessi u

tiddikkjara l-istess sentenza bhala nulla u bla effett u, f' kaz li ma tilqghax l-ewwel

aggravju, thassar u tirrevoka l-istess sentenza f' dik il-parti fejn sabitu hati tal-

imputazzjonijiet addebitati u konsegwentament tilliberah minn kull imputazzjoni u

piena u / jew tvarja l-istess sentenza f' dik il-parti li tirrigwarda l-piena.

Rat l-atti u d-dokumenti kollha.

Rat il-fedina penali aggornata tal-appellant esebita mill-prosekuzzjoni fuq ordni tal-

Rat illi l-aggravji huma cari u manifesti u jikkonsistu fis-segwenti:

Illi l-esponent jecepixxi n-nullita tas-sentenza appellata stante li l-Artikolu 9

tal-A.L. 1 / 06 u Artikolu 23 tal-A.L. 92 / 69 m' humiex id-dispozizzjonijiet

tal-ligi li johoiqu r-reati li bihom l-esponent kien akkuzat f' dawn l-

imputazzjonijiet u dan fid-dawl ta' dak li jipprovdi l-Artikolu 382 tal-Kap.

Certament in kwantu jirrigwarda s-sejbien ta' htija fuq l-ewwel, it-tieni u r-

raba imputazzjoni ebda wiehed mill-Artikoli citati ma ghandu xi rilevanza

ghail-kaz.

Illi, minghajr pregudizzju ghall-ewwel aggravju in kwantu jirrigwarda s-

sejbien ta' htija fuq it-tielet imputazzjoni l-Ewwel Qorti ghamlet enuncjazzjoni

zbaljata u skoretta tal-ligi bil-konsegwenza li l-esponent instab hati ta' dan ir-

reat meta ma kellux jinstab hati.

F' dan il-kuntest l-esponent jirrileva li skont id-dokumentazzjoni esebita jirrizulta li

huwa ghandu licenzja mahruga mhux mill-Malta Tourism Authority izda mit-Trade

Licenses Department sabiex jikri l-Villa Rosa ghat-tigijiet u receptions.

B' hekk fl-ewwel lok l-esponent ma ghandu ebda licenzja ta' hanut tal-inbid, birra u

xorb spirituz kif indikat fic-citazzjoni.

Fit-tieni lok l-Artikolu 42 (2) (a) u (b) tal-Kap.9 johloq, bhala s-suggett attiv tal-

kontravenzjoni, il-persuna li effettivament ikun qieghed iwettaq l-atti msemmija fl-

Ir-responsabilita ma testendix ghad-detentur tal-licenzja.

din hija offiza ta' natura kontravenzjonali wiehed irid jimxi mad-dicitura tal-ligi.

Kien f' dan is-sens li huwa argument quddiem l-Ewwel Qorti li r-responsabilita

kellha tingarr mill-persuna li kriet il-post u li kellha l-obbligu kuntrattwali impost

fuqha li tosserva l-ligijiet vigenti.

Din ukoll kienet ir-rilevanza tal-impozizzjoni ta'

kundizzjoni li dik il-persuna li tikri l-post trid ukoll tiehu hsieb li jkun hemm il-

prezenza tal-Pulizija waqt l-attivita li jkun qed jorganizza.

jirrizulta mill-atti, propju dan kollu — il-kirja, it-tieg, il-kuntratt u l-prezenza tal-

tar-raba imputazzjoni.

Illi minghajr pregudizzju ghal dak fuq premess l-esponent ma setgha qatt jinstab hati

Illi l-piena hija eccessiva u fuq kollox mhux konformi ma dak li jipprovdu l-Artikoli

319 (1) u 320 tal-Kap.

10 ma' dak li jipprovdi l-Artikolu 13 tal-Kap.9.

Rat il-verbal tas-seduta tal-05 ta' Ottubru 2017 fejn l-Qorti halliet l-appell ghad-

decizjoni fuq l-ewwel aggravvju sollevat mill-appellanti dwar in-nullita tas-sentenza

Ikkunsidrat,

Illi din id-decizjoni hija wahda limitata ghal din l-pregudizzjali sollevata mill-

appellanti fejn jishaq illi l-artikoli tal-ligi iccitati mill-Ewwel Qorti fid-decizjoni

taghha ma joholqux ir-reat jew reati imputati lill-appellanti.

Illi minn ezami tas-

sentenza impunjata ghandu johrog illi meta l-Ewwel Qorti giet biex ticcita l-artikoli

tal-ligi li tahthom kienet qed issib htija, gew indikati r-regolament 9 ta'l-Avviz Legali

1/2006, ir-regolament 23 ta'l-Avviz Legali 92/69 u l-artikolu 41(2)(a)(b) tal-Kapitolu

10 tal-Ligijiet ta' Malta.

Issa l-appellanti jinsab akkuzat illi bhala persuna li iggestixxa

attivita kummercjali ippermetta li tindaqq il-muzika amplifikata wara il-hdax ta' fil-

ghaxija b'mod li gew iddisturbati l-girien oltre illi ghamilha ta' sostitut meta ma

kienx licenzjat biex jaghmel dan mill-Awtorita kompetenti.

Issa ir-regolament 9 ta'l-Avviz Legali 1/2006 jitkellem dwar il-hrug ta' licenzji tal-

kummerc u jiddisponi hekk:

"Meta s-Sezzjoni Licenzi tal-Kummerc ma jkollha ebda oggezzjoni ghall-ghoti tal-licenza kif

tkun saret l-applikazzjoni ghaliha dik is-Sezzjoni ghandha tohrog avviz, li ma jkun hemm

ebda oggezzjoni ghall-hrug ta' dik il-licenza."

Ibda biex l-Avviz legali 1 ta'l-2006 gie revokat u dan bid-dhul fis-sehh tal-Avviz

Legali 420 tal-2016 kif emendat bl-Avviz Legali 177 tal-2017 u cioe' illum huma

inkorporati fil-Legislazzjoni Sussidjarja 441.07 liema regolamenti dahhlu fis-sehh fl-1

ta' Jannar 2017, fejn allura r-reat imputat lill-appellanti jaqa' taht ir-regolament 9 tal-

imsemmija Legislazzjoni Sussidjarja.

Illi imbaghad r-regolament 23 ta'l-Avviz Legali 92 tal-1969 huwa inkorporat fil-

Legislazzjoni Sussidjarja 10.09 u allura jaqa' taht il-Kodici tal-Ligijiet tal-Pulizija,

regolamenti li jirregolaw il-licenzi, bon ordni u dicenza pubblika ta' hwienet ghall-

bejgh ta'l-inbid, birra jew likuri spirituzi fejn ir-regolament 23 jiddisponi hekk:

"Ebda persuna bil-licenza ma ghandha thalli fl-hanut, la b'inhar u lanqas bil-lejl, kant

jew hsejjes li jistghu jdejqu jew b'xi mod iehor jiddisturbaw lill-girien, u hija ghandha

tibghat 'l barra mill-hanut lil kull min ikun xurban, jew li bi kliem, b'gesti jew xort'ohra juri

li jrid iqajjem storbju."

Dan ir-reat huwa mahsub fit-tieni akkuza imputata lill-appellanti.

Illi finalment l-ahhar artikolu tal-ligi iccitat fid-decizjoni imputata huwa l-artikolu

41(2)(a)(b) tal-Kapitolu 10 tal-Ligijiet ta' Malta, li jirreferi ghat-tielet imputazzjoni

indikata fic-citazzjoni, liema disposizzjoni tal-ligi tipprospetta is-segwenti reat:

"Ħadd ma jista' -

(b) f'kull bini ieħor,

(a) fi triq, f'ħanut, jew f'post pubbliku ieħor; jew

billi jħaddem jew iġiegħel jew iħalli lil min iħaddem loud speaker, gramofon, amplifikatur jew

strument bħal dawn, jagħmel inkella jġiegħel jew iħalli li jsiru ħsejjes daqshekk qawwija li

jdejqu lid-detenturi jew lin-nies li jkunu joqogħdu f'bini fil-qrib."

Illi maghmula din l-esposizzjoni tad-disposizzjonijiet tal-ligi iccitati fid-decizjoni

impunjata ghandu johrog illi:

Ir-regolament 9 tal-Avviz Legali 1 ta'l-2006 gie iccitat erronjament mill-Ewwel

Qorti bhala dak l-artikolu tal-ligi li fuqu kienet imsejjsa l-ewwel imputazzjoni

addebitata lill-appellanti fic-citazzjoni.

Illi it-tieni u it-tielet imputazzjonijiet huma imsejjsa fuq ir-regolament 23 tal-

Legislazzjoni Sussidjarja 10.09 li fiha hemm inkorporat l-Avviz Legali 92 tal-

1969, u l-artikolu 41(2)(a)(b) tal-Kapitolu 10 tal-Ligijiet ta' Malta biex b'hekk

dawn gew iccitati korrettement mill-Ewwel Qorti.

Illi ghalkemm l-Ewwel Qorti sabet htija ghall-akkuzi kollha addebitati lill-

appellanti, madanakollu ma tindika l-ebda disposizzjoni tal-ligi li fuqu hija

imsejjsa l-ahhar akkuza.

Illi allura maghdud dan hemm in-nullita' parzjali tas-sentenza appellata u dan kif

L-artikolu 382 tal-Kap.

9 jiddispondi illi, "Il-Qorti, meta

taghti s-sentenza kontra l-imputat, ghandha tghid il-fatti illi taghhom dan ikun gie

misjub hati, taghti l-piena u ssemmi l-artikolu ta' dan il-kodici jew ta' kull ligi ohra

li tkun tikkontempla r-reat."

Issa ghalkemm l-artikoli tal-ligi fir-rigward tat-tieni u

it-tielet akkuzi li dwarhom kienet qed tinstab htija gew iccitati korrettement mill-

Ewwel Qorti, madanakollu dak li jitkellem dwar l-ewwel imputazzjoni gie iccitat

hazin, filwaqt illi ma hemmx indikat l-artikolu tal-ligi li jikkontempla l-ahhar akkuza

li dwaru kienet qed tinstab htija ukoll.

Premess dan allura, huwa bil-wisq evidenti illi l-Qorti ma hijiex f'posizzjoni, bhala

Qorti ta' revizjoni, tikkonferma, tvarja jew tirrevoka sentenza appellata li tkun nulla

ghax ticcita l-ligi zbaljat bi ksur ta' dak li jiddisponi l-artikolu 382 tal-Kap.

Dan l-

izball jammonta ghal nuqqas ta' formalita' sostanzjali li jwassal ghan-nullita' tas-

sentenza appellata w l-Qorti tal-Appell ghandha tannulla w thassar dik is-sentenza

w tisma l-kawza mill-gdid fil-mertu.

Ghalhekk din il-Qorti qed taqta' u tiddeciedi billi tilqa' l-ewwel aggravvju sollevat

mill-appellanti, tghaddi ghalhekk biex tannulla s-sentenza appellata w, wara li rat l-

artikolu 428(3) tal-Kodici Kriminali tordna illi l-kaz jigi trattat mill-gdid fil-mertu w

l-aggravji tal-appellanti jigu ikkunsidrati bhala sottomissjonijiet in difeza.