Qorti tal-Appell Kriminali

Appell Nru: 353 / 2018 u 337/2018

Il-Pulizja

(Spettur Nikolai Leyland)

Alaeddin Halbie

Illum 6 ta' Dicembru, 2018

Maltija 31347 A, akkuzat quddiem il-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta'

Gudikatura Kriminali talli:

Nhar il-5 ta' Lulju 2018 u fix-xhur ta' qabel din id-data f' dawn il-gzejjer b' diversi

jekk

fiz-zminijiet differenti,

disposizzjonijiet tal-Ligi, u jkunu gew maghmula b' rizoluzzjoni wahda u dan bi

ksur ta' l-Artikolu 18 tal-Kap.

9 tal-Ligijiet ta' Malta:

Ikkaguna lil Samah Monsour u Nura Halbie biza li ser tintuza vjolenza

kontrihom jew kontra l-proprjetà taghhom jew kontra l-persuni jew il-

proprjetà ta' xi hadd mill-axxendenti, dixxendenti, ahwa subien jew bniet

jew xi persuni msemmija fl-Artikolu 222 (1) tal-Kap.9 tal-Ligijiet ta' Malta;

Volontarjament ikkaguna griehi ta' natura hafifa fuq il-persuna ta' Samah

Mansour u Nura Halbie;

Talli fl-istess data, hin, lok u cirkostanzi kiser il-bon ordni u l-paci

pubblika;

Talli fl-istess data, hin, lok u cirkostanzi ingurja jew hedded lil Samah

Mansour u Nura Halbie;

Irrenda ruhu recediv ai termini ta' l-Artikoli 49 u 50 tal-Kap.9 tal-Ligijiet

ta' Malta, fid-dawl ta' sentenzi li saru definittivi u ma jistghux jigu

Rat it-talba tal-Prosekuzzjoni sabiex f' kaz ta' htija l-Qorti tipprovdi ghall-garanzija

ta' Samah Mansour u Nura Halbie u dan ai termini ta' l-Artikoli 383, 384 u 385 tal-

Kap. 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

Rat it-talba tal-Prosekuzzjoni sabiex f' kaz ta' htija tipprovdi ghas-sigurtà u

protezzjoni ta' Samah El Amrousy u Nura Halbie kif jidhrilha xieraq, bl-iskop li

tipprovdi ghas-sigurtà u ghaz-zamma ta' l-ordni pubblika jew ghal skop ta'

protezzjoni tal-persuna leza jew ta' individwi ohra minn fastidju jew imgieba ohra li

tikkaguna biza' ta' vjolenza u dan skond l-Artikoli 383 u 412C tal-Kap.

9 tal-Ligijiet

ta' Malta;

Rat id-dokumenti esebiti mill-Prosekuzzjoni a fol.

3 sa' 15 tal-process, id-dokument,

ossia passaport ta' l-imputat markat Dok.

20 tal-process u t-tornavit li

Rat li waqt is-seduta tal-11 ta' Lulju 2018, gew awtorizzati s-segwenti korrezzjonijiet:

(i) id-data tal-prezentata ta' l-akkuzi tigi taqra 6 ta' Lulju 2018 minflok 6 ta' Gunju

2018; u (ii) il-Karta ta' l-Identità ta' l-imputat tigi taqra 35069(A) minflok 610896(L);

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali

ta' nhar il-11 ta' Lulju, 2018, fejn il-Qorti filwaqt li astjenit milli tiehu konjizzjoni ta' l-

akkuza tar-recidiva fil-konfront ta' l-imputat in kwantu din giet irtirata mill-

Prosekuzzjoni, sabet lill-imputat hati ta' l-akkuzi l-ohra dedotti fil-konfront tieghu.

Ghall-finijiet ta' piena l-Qorti hadet in konsiderazzjoni n-natura ta' l-akkuzi dedotti

fil-konfront ta' l-imputat u minnu ammessi, il-fatt li l-imputat irregistra ammissjoni fi

stadju bikri tal-proceduri u l-fatt li l-parte civile irrinunzjaw ghal kwalunkwe azzjoni

fil-konfront ta' l-imputat.

Ghaldaqstant wara li rat l-Artikoli 251 (3), 251 H (a) u (d), 221 (2), 222 (a), 338 (dd) u

339 (e) tal-Kap.9 tal-Ligijiet ta' Malta, filwaqt li ttennit li astjenit milli tiehu

konjizzjoni ta' l-akkuza tar-recidiva in kwantu din giet irtirata mill-Prosekuzzjoni,

sabet lill-imputat hati ta' l-akkuzi l-ohra dedotti fil-konfront tieghu, ikkundannat

ghal tlett (3) snin prigunerija, izda peress illi fil-fehma tal-Qorti fic-cirkostanzi ta' dan

il-kaz, partikolarment fid-dawl tad-dikjarazzjoni tal-parte civile li irrinunzjat ghal

kwalunkwe azzjoni fil-konfront ta' l-imputat, qieset li piena karcerarja mhux idoneja

f' dan il-kaz u invece hemm lok li t-terminu ta' prigunerija jigi sospiz, a tenur ta' l-

Artikolu 28 A tal-Kap.9 tal-Ligijiet ta' Malta, tissospendi t-terminu ta' prigunerija ta'

tliet (3) snin hawn impost ghall-perijodu ta' erba' (4) snin b' effett mid-data ta' din is-

A tenur ta' l-Artikolu 28 A (4) tal-Kap.

9 tal-Ligijiet ta' Malta, il-Qorti spjegat lill-

imputat bi kliem car ir-responsabilità tieghu taht l-Artikolu 28 B tal-Kap.

9 tal-Ligijiet

ta' Malta jekk huwa jikkommetti, matul il-perijodu operattiv ta' din is-sentenza

sospiza, reat li ghalih hemm piena ta' prigunerija.

A tenur ta' l-Artikolu 23 (1) tal-Kap.9 tal-Ligijiet ta' Malta, il-Qorti ordnat l-konfiska

tat-turnavit li ntuza f' dan l-incident u li gie esebit mill-Prosekuzzjoni fl-atti ta' dawn

il-proceduri bhala Dok.

Ai termini ta' l-Artikolu 412 D tal-Kap.9 tal-Ligijiet ta' Malta, il-Qorti qieghdet lill-

imputat taht Ordni ta' Trattament ghall-perijodu ta' erba' (4) snin mill-llum u dana

skond u taht il-kudizzjonijiet li qed jigu imposti f' Digriet dwar Ordni ta' Trattament

moghti llum stess, liema Ordni qed jigi anness ma' din is-sentenza u ghandu jifforma

parti integrali minnha.

Il-Qorti spjegat lill-imputat bi kliem semplici l-effetti tal-

kundizzjonijiet kollha elenkati fid-Digriet dwar Ordni ta' Trattamenti moghti llum

kif ukoll il-konsegwenzi li jkun hemm f' kaz li jonqos milli jikkonforma ruhu ma' l-

imsemmija kondizzjonijiet u/jew rekwiziti ta' tali Ordni ta' Trattament.

A tenur ta' l-

Artikolu 412 D (3) u l-Artikolu 412 C (6) tal-Kap.9 tal-Ligijiet ta' Malta, il-Qorti

ordnat li dan l-Ordni ta' Trattament ghandu jigi komunikat lill-Kummissarju tal-

Pulizija li ghandu jiehu l-azzjonijiet kollha necessarji sabiex jizgura l-monitoragg tal-

kundizzjonijiet ta' tali ordni, inkluz l-uzu ta' mezzi elettronici skond il-kaz.

Il-Qorti ordnat li din is-sentenza u d-Digriet dwar Ordni ta' Trattament jigu notifikati

lid-Direttur ghas-Servizzi ta' Probation.

In fine l-Qorti tohrog fil-konfront ta' l-imputat Obbligazzjoni ghas-Sigurtà ta'

Persuna ai termini ta' l-Artikolu 383 (1) tal-Kap.9 tal-Ligijiet ta' Malta ghall-fini tal-

protezzjoni u sigurtà ta' Samah El Amrousy u Nura Hawes, liema Obbligazzjoni qed isir

taht il-kondizzjonijiet u termini stipulati f' Digriet moghti llum stess, liema Digriet

qed jigi hawn anness u ghandu jifforma parti integrali minn din is-sentenza.

A tenur ta' l-Artikolu 392 A (2) tal-Kap.9 tal-Ligijiet ta' Malta, il-Qorti ordnat li l-atti

processwali u kopja ta' din is-sentenza jigu komunikati lill-Avukat Generali fi zmien

sitt ijiem tax-xoghol.

Rat ir-rikors ta' Alaeddin Hawes pprezentat fir-registru ta' din il-Qorti fis-26 ta'

Lulju, 2018 fejn talab lil din il-Qorti thassar u tirrevoka s-sentenza appellate fid-dawl

tad-difett riskontrat, tiddikjarha ghalhekk nulla u bla effett, u tirrimetti l-atti lura,

jkunx privat mill-beneficcju

alternattivament tirriforma s-sentenza appellata fil-parti tal-piena inflitta u dan billi

minflok timpani piena aktar ekwa u gusta ghac-cirkostanzi tal-kaz.

Rat ir-rikors tal-appell tal-appellant Avukat Generali, prezentat fir-registru ta' din l-

Onorabbli Qorti nhar is-27 ta' Lulju, 2018, fejn talab lil din l-Onorabbli Qorti

joghogobha tirriforma s-sentenza appellata billi:

tikkonfermaha

il-parti

ta'

imputazzjonijiet dedotti fil-konfront tieghu;

thassarha u tirrevokaha f' dik il-parti fejn astjeniet milli tiehu konjizzjoni

ta' l-addebitu tar-recidiva; u

thassarha u tirrevokaha fil-parti tal-piena billi minflok il-piena ta' tliet (3)

effettiva skond il-ligi.

Rat l-atti kollha tal-kaz.

Rat illi l-aggravji ta' l-Avukat Generali huma cari u manifesti, u jikkonsistu fis-

segwenti:

Illi l-proceduri de quo jikkoncernaw kaz car ta' vjolenza domestika, u kwindi

IX tal-Ligijiet ta'

Fil-proceduri odjerni u wara li l-appellat irregistra ammissjoni ghall-

proceduri odjerni, il-parte civile ghan-nom taghha u ta' bintha minuri

ddikjarat li kienet qeghdha tirrinunzja ghal kwalunkwe azzjoni fil-konfront ta'

Naturalment, dan il-fatt ma affettwax ir-reita' u dana stante li

l-appellat ammetta ghall-imputazzjonijiet kollha, pero' , kif dikjarat mill-

Ewwel Onorabbli nnifisha fis-sentenza appellata, dan il-fatt ittiehed in

konsiderazzjoni mill-istess Qorti hi u tikkalibra l-piena: "tikkundannah ghal

tlett (3) snin prigunerija, izda peress illi fil-fehma tal-Qorti fic-cirkostanzi ta'

dan il-kaz, partikolarment fid-dawl tad-dikjarazzjoni tal-parte civile li

tirrinunzja ghal kwalunkwe azzjoni fil-konfront ta' l-imputat, tqis li piena

karcerarja mhux idoneja".

Illi b' kull dovut rispett, filwaqt li rinunzja bhal din setghet tittiehed in

konsiderazzjoni mill-Qorti hi u tikkalibra l-piena, f' dan il-kaz, pero' kien

manifestament unsafe and unsatisfactory li l-Ewwel Onorabbli Qorti ghamlet

hekk.

Dan ghaliex huwa evidentissimu mill-atti processwali li l-parte civile

B' kull rispett lejn l-Ewwel Onorabbli Qorti, aktar u aktar

meta l-istess Onorabbli Qorti, ex admissis, wzat ir-rinunzja tal-parte civile

bhala r-raguni ewlenija il-ghaliex ma kkundannatx lill-appellat habs effettiv,

fl-umli fehema ta' l-esponent l-istess Qorti kellha tisma' lil Samah Selvaggi u

lill-minuri Nura Hawes qabel ma tiehu tali ' rinunzja' in konsiderazzjoni.

L-

esponent m' ghandux dubbju li tali ' rinunzja' ma kenitx wahda hielsa u

genwina izda kienet rizultat ta' biza' kbir li Samah u Nura ghandhom mill-

appellat, u kif johrog car daqs il-kristall mill-NPS Report.

li vittmi ta' vjolenza domestika jirrinunzjaw ghall-azzjoni kriminali ghax

ikunu gew imbezza' jew mhedda li l-legislatur innisfu, fil-proviso ghall-

artikolu 543(e) tal-Kap IX addirittura pprovda li Qorti ghandu jkollha l-poter

li ma taccettax rinunzja f' kazijiet bhal dawn.

Issa fil-kaz odjern huwa minnu li

r-' rinunzja' ma affettwatx is-sejbien ta' htija, pero' ex admissis affettwat il-

piena nflitta, u, senjatament, l-ghoti ta' piena ta' prigunerija sospiza minflok

kieku l-Ewwel Onorabbli Qorti semghet lil Samah Selvaggi u lill-minuri Nura

Hawes viva-voce u mhux strahet fuq ' messagg' ta' rinunzja li dawn baghtu

ma' l-Avukata taghhom!

Jirrizulta mill-atti processwali (a fol.

25) li wara li l-appellat ammetta ghall-

imputazzjonijiet kollha migjuba fil-konfront tieghu – inkluz ghalhekk ir-

recidiva – il-prosekuzzjoni "fid-dawl tad-dikjarazzjoni tal-parte civile" (!!) irtirat l-

addebitu tar-recidiva!

B' kull dovut rispett il-prosekuzzjoni ma setghetx

legalment u ragjonevolment taghmel dan stante li fl-ewwel lok, gjaladarba l-

Generali li jwaqqa' akkuza jew addebitu u, fit-tieni lok u aktar importanti

minn hekk, il-prosekuzzjoni ma setghet qatt legalment u ragjonevolment

twaqqa' akkuza jew addebitu wara li l-imputat ikun ammetta ghaliha !

biex ma

jintqalx ukoll

twaqqa' fuq kunsiderazzjonijiet

manifestament insostenibbli legalment: u cioe' mhux il-ghaliex ir-recidiva ma

rrizultatx izda il-ghaliex il-parte civile irrununzjat ghall-azzjoni kriminali!

L-ahhar aggravju ta' l-esponent huwa fis-sens li l-piena erogata mill-Ewwel

Onorabbli Qorti ma setghet qatt tinghata stante li ma tezistix fil-korp legali

Minn qari akkurat tas-sentenza appellata jirrizulta b' mod car li l-

Ewwel Onorabbli Qorti kienet propensa tikkundanna lill-appellat piena

karcerarja efettiva, pero' in vista tar-'rinunzja' fuq imsemmija ddecidiet li

prigunerija, izda peress illi fil-fehma tal-Qorti fic-cirkostanzi ta' dan il-kaz,

fid-dawl tad-dikjarazzjoni tal-parte civile

li tirrinunzja ghal

kwalunkwe azzjoni fil-konfront ta' l-imputat, tqis li piena karcerarja mhux idoneja f'

dan il-kaz u invece hemm lok li t-terminu ta' prigunerija jigi sospiz a tenur ta' l-

Artikolu 28A tal-Kap.

9 tal-Ligijiet ta' Malta, tissospendi t-terminu ta' prigunerija

ta' tliet (3) snin hawn impost ghall-perjodu ta' erba' (4) snin b' effett mid-data ta' din

is-sentenza".

Illi b' kull dovut rispett, l-Artikolu 28 A tal-Kap.

IX tal-Ligijiet ta' Malta

jipprovdi li sentenza ta' prigunerija ghal zmien ta' mhux izjed minn sentejn (2)

tista' tigi sospiza.

Pieni ta' aktar minn sentejn necessarjament ghandhom

ikunu pieni ta' prigunerija effettiva.

Issa f' dan il-kaz, l-Ewwel Onorabbli

Qorti deherilha li l-piena adatta kellha tkun wahda ta' tliet (3) snin, liema

piena, pero' , ddecidiet li tissospendi stante r-' rinunzja' fuq imsemmija.

il-valur probatorju ta' din ir-' rinunzja' , li abbazi taghha l-Qorti ssospendiet il-

Dwar is-sospensjoni per se,

IX tal-Ligijiet ta' Malta jeskludi li piena ta'

prigunerija ghal tliet (3) snin tista' qatt tigi sospiza.

karcerarja effettiva hija l-unika piena li ghandha legalment u ragjonevolment

Rat l-aggravji tal-appellant Alaeddin Halbie li jikkonsistu fis-segwenti:

Illi fl-ewwel lok l-esponent umilment jirrileva illi s-sentenza moghtija mill-Ewwel

Onorabbli Qorti hija nulla u bla effett stante illi jidher illi bi zvista giet erogata piena

mhux permessa mill-ligi ta' sentejn habs meta l-ligi tippremetti ai terminu tal-

Artikolu 28A il-perjodu ta' prigunerija li jista' jigi sospiz ma jistax jeccedi s-sentejn

Illi ghaldaqstant l-esponent jitlob lil din l-Onorabbli Qorti joghgobha tiddikjara din

is-sentenza nulla u sabiex ma jigix ipprivat mill-beneficcju tad-doppio esami

tirrimetti l-atti lura lil Qorti tal-Magistrati (Malta).

Illi fit-tieni lok l-esponenti jirrileva illi l-Ewwel Onorabbli Qorti setghet tikkunsidra u

tordna li jitwaqqfu l-proceduri ai termini tat-tieni proviso tal-artikolu 543(e) tal-Kap

9 tal-Ligijiet ta' Malta u dan in vista' tar-rinunzja cara, inekwivoka u inkondizzjonata

tal-parte civile, u kien biss wara li l-Qorti ghamiltha cara li ma kinitx disposta

tikkunsidra l-applikazzjoni ta' dan il-proviso, illi l-esponent iddecieda illi jirregistra

ammissjoni sabiex jevita illi bintu tkun kostretta tixhed f'dawn il-proceduri:

Il-pulizija tista' taġixxi, ukoll mingħajr il-kwerela privata, f'kull wieħed mill-każijiet li ġejjin:

(e) fil-każ ta' xi reat li jinvolvi vjolenza domestika:

Iżda għall-finijiet ta' dan il-paragrafu "vjolenza domestika" għandu jkollha l-istess tifsira mogħtija lilha bl-artikolu 2 tal-Att dwar il-Vjolenza abbażi tal-Ġeneru u l- Vjolenza Domestika: Iżda wkoll għandu jkun legali li, wara li jkunu nbdew proċeduri fil-qorti bis-saħħa ta' dan l-artikolu għal reat imsemmi f'dan il-paragrafu, vittma allegata ta' reat li jinvolvi vjolenza domestika tista' titlob lill-qorti li twaqqaf il-proċeduri kontra l -awtur allegat, u meta ssir talba bħal dik il-qorti tista' tiddeċiedi u tordna li l- proċeduri kontra l-awtur allegat jitkomplew, filwaqt li tingħata konsiderazzjoni partikolari għall-aħjar interessi tal-kwerelant, tal-minuri involuti, u xi terzi relevanti, u għandha tordna li dik it-talba u deċiżjoni jiġu reġistrati fl-inkartamenti tal-każ.

Illi ghaldaqstant l-esponent jitlob inoltre li fl-eventwalita' illi din l-Onorabbli Qorti

joghgobha thassar u tirrevoka s-sentenza appellate u talvolta wkoll tiddikjara nulla

joghgobha twaqqaf il-proceduri ai terminu tat-tieni prociso tal-arikolu 543(e) tal-Kap

9 u tillibera lill-appellant minn kull imputazzjoni, hijta u piena.

Illi fit-tielet lok l-esponent jirrileva illi fil-frattemp wara li inghatat is-sentenza

appellata, skont l-artikolu 5 tal-Att Nru. XXXII tal-2018 intitolat Att li jemenda l-

Kodici Kriminali, Kap. 9, l-Att dwar Dipendenza fuq id-Droga (Trattament mhux

Prigunerija), Kap. 537 u biex jipprovdi ghal hwejjeg ohra relatati jew ancillary

ghalihom, il-piena applikabbli ghar-reat that it-tieni imputazzjoni inbidlet, giet

imnaqqsa minn massimu ta' hames snin prigunierijga ghall-massimu ta' sentejn

Illi ghaldaqstant sussidjarjament u minghajr pregudizzju ghall-aggravji

suesposti, il-piena inflitta kemm tenut kont tar-rinunzja tal-parte civile kif ukoll in

vista tal-emendi legali dwar riduzzjoni fil-piena massima surreferiti, il-piena erogata

Illi ghaldaqstant, l-esponenti jitlob lil din l-Onorabbli Qorti joghgobha tannulla s-

sentenza appellata u minflok tapplika t-tieni proviso tal-Artikolu 543(e) tal-Kap 9 tal-

Ligijiet ta' Malta fejn in vista tar-rinunzja tal-parte civile tillibera lill-esponent minn

kull imputazzjoni, htija u piena, jew alternattivament tirriforma s-sentenza appellata

fil-parti tal-piena killi minflok timpani piena aktar gusta illi tirrifletti l-fattispeci tal-

kaz oltre emendi legali fir-riduzzjoni fil-piena.

Semghet lill-avukati tal-partijiet jittrattaw il-kaz u appuntu it-tielet aggravju tal-

Avukat General illi l-piena inflitta mill-ewwel Qorti ma tezistix fil-korp legali nostan

u dan ghaliex skond l-Artikolu 28A tal-kap 9 tal-ligijiet ta' Malta, sentenza ta'

prigunerija ghal zmien ta' mhux izjed minn sentejn (2) tista tigi sospiza .

Ghalhekk

piena ta' iktar minn sentejn (kif inhu il-kaz odjern) ghandha tkun wahda effettiva.

Ma din l-affermazzjoni id-difiza qablet mal-Avukat Generali.

Ikkunsidrat.

Illi huwa minnu li fil-ġurisprudenza nostrana speċjalement dik reċenti, ġie stabbilit li

huwa indesiderabbli li l-Qorti Superjuri tiddisturba d-diskrezzjoni ta' l-Ewwel Qorti,

madanakollu tali diskrezzjoni trid tkun fundata fuq dispożizzjonijiet tal-liġi speċifiċi

li jipprovdu l-bażi legali għad-diskrezzjoni applikata mill-Ewwel Qorti.

Infatti Fis-

sentenza tal-każ Il-Pulizija vs. Spiru Muscat1 l-Onorabbli Qorti ta' l-Appell sostniet:

"Issa fit-termini tal-Ġurisprudenza ormai kostanti tal-Qrati tagħna, meta jkun hemm

ammissjoni huwa xi ftit jew wisq odjuż appell minn piena sakemm din tkun tirrientra fil-

limiti li tiprefiġġi l-liġi.

Dan huwa hekk peress illi min jammetti jkun qiegħed jassumi ir-

responsabbilita' tad-deċiżjoni li jkun ħa u jirrimetti ruħu għall kull deċiżjoni dwar piena li l-

Qorti tkun tista' tasal għaliha......M'huwiex normali pero li tiġi disturbata d-diskrezzjoni ta'

l-Ewwel Qorti jekk l-piena nflitta tkun tidħol fil-parametri tal-Liġi u ma jkun hemm xejn

x'jindika li kellha tkun inqas minn dik li tkun ingħatat"

Din il-ġurisprudenza2 ormai ben kristallizzata u aċċettata in linea ta' prinċipju fil-

ġurisprudenza tagħna, tgħallimna illi l-Onorabbli Qorti ta' l-Appell għandha tbiddel

u tvarja l-piena inflitta minn l-Ewwel Onorabbli Qorti, fil-każijiet fejn dik il-piena ma

tkunx pjenament imsejsa fuq dispożizzjonijiet tal-liġi.

Dan il-prinċipju kien ġie ukoll

kristallizzat fis-sentenza fil-każ il-Pulizija vs. Joseph Borg Sapiano mogħtija mill-Onorabbli

Qorti ta' l-Appell Kriminali presjeduta mill-Imħallef Patrick Cortis fis-26 ta' Jannar

2001, fejn il-Qorti qalet li:

"Il-Qorti tal-Appell rarament tbiddel il-piena li tkun imponiet l-ewwel Qorti.

Dan taghmlu

biss meta jkun manifestament evidenti li dik il-Qorti tkun imponiet xi piena mhux 1Deciz mill-Onorabbli Qorti ta' l-Appell presjeduta mill-Onorevoli Imħallef Dr. David Falzon Kirby fil-15 ta' Frar 2012 (255/2011) 2 Vide Il-Pulizija vs. Massimiliano Maurizio deciz mill- Qorti ta' l-Appell Kriminali (Inferjuri) preseduta mill- Imħallef Joseph Meli Bugeja Caruana Portelli fit-13 ta' Novembru 2003. , Il-Pulizija vs. Jeremy James Goggi deciz mill- Qorti ta' l-Appell Kriminali, presjeduta mill- Imhallef Joseph Meli Bugeja Caruana Portelli fl-14 ta' Ottubru 2003 (155/2003 u Repubblika ta' Malta vs. smith sive Lino Martin deciz mill- Qorti tal-Appell Kriminali (Sede Superjuri) mogħtija fl-24 t'April 2003 (numru 10/1994).

kontemplata mill-ligi ghar-reat in ezami, jew tkun xi piena harxa wisq jew sproporzjonata

ghal dak li jkun ghamel il-hati, jew tkun xi piena mhux fil-parametri tal-ligi."

Illi ghalhekk stante li l-piena inflitta mill-ewwel Qorti ma ssibx sostern fis-sistema

legali nostrana, din l-Qorti għal dawn il-motivi tiddikjara s-sentenza appellata nulla

u, stante li fiċ-ċirkostanzi partikolari ta' dan il-każ l-appellant m'għandux jiġi priv

mid-doppio esame, tirrimetti l-atti lura lill-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta'

Ġudikatura Kriminali sabiex tittratta l-każ mill-ġdid.


QORTI TAL-MAĠISTRATI (GĦAWDEX) ĠURISDIZZJONI SUPERJURI SEZZJONI ĠENERALI MAĠISTRAT DOTTOR PAUL COPPINI LL.D. Rikors ai termini tal-Artikolu 495A tal-Kap.

Rosa mart Anthony Khatib; Kruċifissa armla ta' Joseph Pullicino, Martin Pullicino bħala mandatarju ta' Michaelina armla ta' Salvu Attard Blasio Pullicino; Antonella Odoh; Sharon Pullicino u Paul Pullicino; Anthony Khatib; u Mark Odoh vs Dr. Jean Paul Mallia Azzopardi li b'digriet tal-5 ta' Ġunju 2018 ġie nominat Kuratur Deputat sabiex jirrapreżenta lill-imsifrin Joseph Pullicino u Helen armla Pullicino flimkien ma' wliedha Paul Pullicino, Mario Pullicino, Charles Pullicino, Angela Pullicino, u Andrea Pullicino.

Illum il-Ħamis, 6 ta' Diċembru 2018 Il-Qorti, Rat ir-Rikors debitament maħluf mill-attriċi Rosa Khatib, u li bih l-atturi, wara li ppremettew: 1.

Illi dan ir-rikors odjern jirrigwarda l-proprjetà segwenti:

Id-dar fi stat dilapidat numru mija u tmienja (108), Triq San Blas, Nadur, Għawdex, bil-garaxx u art annessa miegħu u bl-għajn annessa kollox kif muri aħjar fuq il-pjanta hawn annessa u mmarkata Dokument "A"';

Paġna 1 minn 8

b. Porzjon art fil-kuntrada "Ta' Prejna" fil-limiti ta' Nadur, Għawdex tal-kejl ta' ċirka erba' mija u wieħed u sittin metri kwadri (461m.k.) b'bir ġo fiha, konfinanti mil-lvant ma' Triq Wied Binġemma, punent ma' beni tal-werrieta ta' Pupul Pullicino, u tramuntana ma' beni ta' Ġanni Tarhuni, murija aħjar fuq il-pjanta hawn annessa u mmarkata dokument "B";

c. Porzjon art magħrufa bħala "Ta' Wied Binġemma" jew "Tal-Konfettier" tal- kejl superfiċjali ta' madwar mitejn u sitta u tletin punt sebgħa metri kwadri (236.7m.k.) konfinanti mit-tramuntana ma' beni tal-eredi tal-Avukat Michael Mallia Azzopardi, punent ma' Triq Wied Binġemma, u nofsinhar ma' beni tal-werrieta ta' Paul Meryami bil-bir bla ilma ġo fiha, murija aħjar fuq il-pjanta hawn annessa u mmarkata dokument "C";

d. Porzjon art magħrufa bħala "Tal-Konfettier" fil-limiti ta' Nadur, Għawdex tal-kejl ta' madwar sitt mija u għaxar metri kwadri (610m.k.) konfinanti mil- lvant ma' beni tal-familja Purshouse, punentin partima' beni tal-familja Pullicino u Khatib, tramuntana ma' beni tal-familja Pullicino, murija aħjar fuq il-pjanta hawn annessa u mmarkata dokument "D".

Illi dawn il-proprjetajiet kienu oriġinarjament ilkoll jappartjenu lil Pawlu Pullicino, li miet fid-disgħa (9) ta' Mejju elf disa' mija wieħed u disgħin (1991) u martu Carmela Pullicino, li mietet fil-wieħed u għoxrin (21) ta' Frar elf disa' mija disgħa u sebgħin (1971);

Illi Carmela Pullicino mietet intestata u għalhekk wirtuha s-seba' uliedha Kruċifissa mart Joseph Pullicino, Joseph Pullicino, Peter Pullicino, Mikelina mart Saviour Marmara, Martin Pullicino, Anthony Pullicino, u Rose mart Anthony Khatib, li għalhekk wirtu kwota indiviża ta' parti waħda minn erbatax (1/14) kull wieħed u waħda;

Illi Pawlu Pullicino irregola s-suċċessjoni tiegħu permezz ta' testment fl-atti tan- Nutar li permezz tiegħu ħalla b'titolu ta' prelegat lil ibnu Martin Pullicino is-sehem spettanti lilu, u ċjoè nofs indiviż mid-dar deskritta fil-paragrafu 1a hawn fuq filwaqt li nnomina bħala eredi universali tiegħu lis-sebat uliedu fuq imsemmija;

Illi bis-saħħa ta' kuntratt fl-atti tan-Nutar Maria Zammit Moore Woods tat-tletin (30) ta' Ottubru elfejn u sbatax (2017), Carmelo Pullicino ttrasferixxa b'titolu ta' donazzjoni lil uliedu Pawlu Pullicino u Sharon Pullicino sehemu mill-fondi kollha hawn fuq deskritti;

Illi bis-saħħa ta' kuntratt fl-atti tan-Nutar Maria Zammit Moore Woods tal-għaxra (10) ta' Novembru elfejn u sbatax, (2017), Martin Pullicino ittrasferixxa b'titolu ta' donazzjoni liż-żewġt uliedu Blasio Pullicino u Antonella mart Mark Odoh s- sehem kollu li huwa kellu mill-immobbli hawn fuq deskritti;

Paġna 2 minn 8

Illi bis-saħħa ta' konvenju ffirmat quddiem in-Nutar Maria Zammit Moore Woods fl-għaxra (10) ta' Novembru elfejn u sbatax (2017), ir-rikorrenti Rose Khatib, Kruċifissa Pullicino, Michaelina Marmara, Sharon Pullicino u Paul Pullicino obbligaw rwieħhom li jbiegħu lill-esponenti Blasio Pullicino, u Antonella Odoh is-sehem lilhom spettanti mill-fond deskritt fil-paragrafu 1a hawn fuq u dan versu l-prezz ibbażat fuq valur ta' erba' mitt elf euro (€400,000) għall-intier ta' dan il-fond;

Illi bis-saħħa ta' konvenju ffirmat quddiem in-Nutar Maria Zammit Moore Woods fl-għaxra (10) ta' Novembru elfejn u sbatax (2017), ir-rikorrenti Rose Khatib, Kruċifissa Pullicino, Michaelina Marmara, Blasio Pullicino, u Antonella Odoh obbligaw rwieħhom li jbiegħu lill-esponenti Sharon Pullicino u Paul Pullicino is-sehem lilhom spettanti mill-art fil-kuntrada "Ta' Prejna" deskritta fil-paragrafu 1b hawn fuq u dan versu l-prezz ibbażat fuq valur ta' elf u mitejn euro (€1,200) għall-intier ta' din l-art;

Illi bis-saħħa ta' konvenju ffirmat quddiem in-Nutar Maria Zammit Moore Woods fl-għaxra (10) ta' Novembru elfejn u sbatax (2017), ir-rikorrenti, Kruċifissa Pullicino, Michaelina Marmara, Blasio Pullicino, u Antonella Odoh, Sharon Pullicino u Paul Pullicino obbligaw rwieħhom li jbiegħu lill-esponenti Rose Khatib u Anthony Khatib is- sehem lilhom spettanti mill-art fil-kuntrada "Ta' Wied Binġemma" sive "Tal- Konfettier" deskritta fil-paragrafu 1c hawn fuq u dan versu l-prezz ibbażat fuq valur ta' elf euro (€1,000) għall-intier ta' din l-art;

Illi bis-saħħa ta' konvenju ffirmat quddiem in-Nutar Maria Zammit Moore Woods fl-għaxra (10) ta' Novembru elfejn u sbatax (2017), ir-rikorrenti Rose Khatib, Kruċifissa Pullicino, Michaelina Marmara, Blasio Pullicino, u Sharon Pullicino u Paul Pullicino obbligaw rwieħhom li jbiegħu lill-esponenti Antonella Odoh u Mark Odoh is-sehem lilhom spettanti mill-art fil-kuntrada "Tal-Konfettier" deskritta fil- paragrafu 1b hawn fuq u dan versu l-prezz ibbażat fuq valur ta' elf u ħames mitt euro (€1,500) għall-intier ta' din l-art;

Dawn il-konvenju ġew debitament irreġistrati mal-Kummissarju tat-Taxxi Interni bir-riferenza PS867428569, PS784734941, PS604524824, u PS225862292 rispettivament;

Illi l-esponenti jemmnu li dawn il-prezzijiet huma ilkoll ferm vantaġġjużo ikkunsidrat il-kejl ta' dawn il-fondi, u l-istat li fih jinsab il-bini deskritt fil-paragrafu 1a hawn fuq, kif ukoll il-lokalità li fih jinsab kull wieħed minn dawn il-fondi, u ċ- ċirkustanzi kollha relatati ma' dawn il-fondi u dan kif jidher mill-istima ġuramentata tal-Perit Cornelia Figg hawn annessa;

Illi l-esponenti ilhom żmien jippruvaw jagħmlu kuntatt mal-intimati tant li bagħtulhom diversi ittri bi stedina sabiex huma japparteċipaw fid-diviżjoni jew il- bejgħ ta' dawn il-fondi imma ħadd mill-intimati qatt ma wieġeb;

Paġna 3 minn 8

Talbu illi din l-Onorabbli Qorti jogħġobha, (1) tiddikjara li l-prezz kif ukoll il-kundizzjonijiet oriġinarjament proposti għall-bejgħ ta' sehem ir-rikorrenti mill-immobbli kollha hawn fuq deskritti huma ġusti u xierqa u li l-istess prezz u kundizzjonijiet għandhom japplikaw għall-bejgħ illi spettanti lil intimati minn dawn l-istess fondi;

(2) tapprova l-bejgħ propost, u tordna l-pubblikazzjoni tal-kuntratti ta' bejgħ anke għal dak illi jirrigwarda l-kwota spettanti lill-imsemmija intimati f'jum, ħin u lok illi jiġu ghalhekk iffissati u taħtar lin-Nutar Dottor Maria Zammit Moore Woods sabiex jippubblika l-att ta' bejgħ opportun, bl-intervent ta' kuraturi deputati sabiex jirrapreżentaw lill-eventwali kontumaċi fuq dak l-att u għalhekk:

il-komproprjetarji l-oħra kollha jbiegħu lill-esponenti Blasio Pullicino, u Antonella Odoh is-sehem lilhom spettanti mill-fond deskritt fil-paragrafu 1a hawn fuq u dan versu l-prezz ibbażat fuq valur ta' erba' mitt elf euro (€400,000) għall-intier ta' dan il-fond;

il-komproprjetarji l-oħra kollha jbiegħu lill-esponenti Sharon Pullicino u Paul Pullicino is-sehem lilhom spettanti mill-art fil-kuntrada "Ta' Prejna" deskritta fil-paragrafu 1b hawn fuq u dan versu l-prezz ibbażat fuq valur ta' elf u mitejn euro (€1,200) għall-intier ta' din l-art;

il-komproprjetarji l-oħra kollha jbiegħu li jbiegħu lill-esponenti Rose Khatib u Anthony Khatib is-sehem lilhom spettanti mill-art fil-kuntrada "Ta' Wied Binġemma" sive "Tal-Konfettier" deskritta fil-paragrafu 1c hawn fuq u dan versu l-prezz ibbażat fuq valur ta' elf euro (€1,000) għall-intier ta' din l-art;

il-komproprjetarji l-oħra kollha jbiegħu lill-esponenti Antonella Odoh u lilhom spettanti mill-art fil-kuntrada "Tal- Mark Odoh Mifsud Bonnici" deskritta fil-paragrafu 1b hawn fuq u dan versu l-prezz ibbażat fuq valur ta' elf u ħames mitt euro (€1,500) għall-intier ta' din l-art.

Bl-ispejjeż kollha kontra tagħkom.

Rat id-dokumenti annessi mal-istess Rikors, u partikolarment il-prospetti mitluba bl- artikolu 495A (2) tal-Kap.

161, il-kopja tal-konvenju tal-10 ta' Novembru 2017,2 fir- rigward tal-fond numru 108, Triq San Blas, Ħad-Dingli; dak tas-7 ta' Novembru 20173 fir-rigward tal-art magħrufa "ta' Prenja", limiti tan-Nadur; dak tal-10 ta' Novembru 20174 fir-rigward tal-art magħrufa "ta Wied Binġemma"; u dak tal-istess jum fir-

12 u 13 tal-proċess 2 A fol.

14 – 15 tal-proċess 3 A fol.

16 – 17 tal-proċess 4 A fol.

18 – 19 tal-proċess

Paġna 4 minn 8

rigward tal-art magħrufa "tal-Konfettier", t-tnejn limiti tan-Nadur;5 li jindikaw ir-rieda tal-atturi kollha li jbiegħu il-beni in kwistjoni bil-prezzijiet imsemmija f'dan ir-Rikors tagħhom, u dan a tenur tal-istess sub-inċiż ta' dan l-artikolu.

Rat id-digriet għall-ħatra ta' kuraturi biex jirrapreżentaw lill-konvenuti msiefrin Joseph Pullicino, u Helen Pullicino flimkien ma' wliedha Paul, Mario, Charles, Angela u Andrea aħwa Pullicino,6 u l-pubblikazzjoni ta' dan ir-Rikors fil-Gazzetta tal-Gvern tas-6 ta' Lulju 2018,7 u dana a tenur tas-subinċiż (3) tal-istess artikolu.

Rat ir-Risposta Ġuramentata tal-konvenut Avukat Dottor Jean Paul Mallia Azzopardi nomine li permezz tagħha wieġeb: 1.

Illi l-esponenti mhux edott mill-fatti li taw lok għal dan ir-rikors u għaldaqstant mhux fil-posizzjoni li jissolleva l-eċċezzjonijiet kollha applikabbli skont il-liġi.

In oltre l-esponenti lanqas m'għandu indirizz, numru tat-telefon jew email li jistħgu jippermettulu li jagħmel kuntatt mal-istess persuni li huwa ġie nominat biex jirrapreżenta.

Għalhekk l-esponenti nomine qiegħed jirriserva li jippreżenta risposta ulterjuri jekk u meta huwa jkun fil-pussess tal-informazzjoni kollha mertu tal-każ.

Pero' għal kul buon fini huwa qiegħed minn issa jikkontesta t-talbiet tar- rikorrenti; Illi mingħajr preġudizzju għall-premess, għandhom jiġu verifikati l-kwoti tar- rikorrenti u tal-intimati kif wkoll għandha tinġab il-prova li l-prezz u l- kundizzjonijiet tal-bejgħ huma ġusti u jirriflettu l-kundizzjonijiet attwali tas-suq u li l-proprjeta' ilha in komun għall-perijodu stabbilit mil-liġi;

Savlu u mpreġudkati eċċezzjonijiet ulterjuri fid-dritt u fil-fatt.

B'riferenza għall-paragrafi tar-rikors ġuramentat – slav dak li jirriżulta sostnut mid- dokumenti preżentati – l-esponenti nomine mhux fil-pożizzjoni li jikkumenta fuq il- veraċita' o meno tagħhom.

Rat iċ-ċertifikati rilaxxjati mill-perit Cornelia Figg fil-5 ta' April 2018, minnha debitament ikkonfermati bil-ġurament.8 Rat l-atti l-oħra kollha tar-Rikors.

Ikkunsidrat: Illi permezz ta' din il-kawża l-atturi qegħdin jitolbu l-awtorizzazzjoni tal-bejgħ tal- li huma proprjetajiet

immobbli fin-Nadur, Għawdex,

imsemmija fir-Rikors,

20 – 21 tal-proċess 6 A fol.

74 tal-proċess 7 Ara kopja, a fol.

90 – 94 tal-proċess 8 Ara a fol.

50 – 61 tal-proċess;

Paġna 5 minn 8

jipposjedu in komun mal-konvenuti Joseph Pullicino, Helen armla Pullicino u uliedha, kif rappreżentati f'dawn il-proċeduri minn Dr. Jean Paul Mallia Azzopardi nomine.

Illi dawn il-proprjetajiet ilhom hekk ipposseduti in komun mill-kontendenti għal aktar mit-tliet snin rikjesti mill-liġi, billi kienu jappartjenu lil Pawlu Pullicino, li miet fid-9 ta' Mejju 1991, u martu Carmela, li mietet fil-21 ta' Frar 1971.9 Illi l-atturi, li jipposjedu l-maġġoranza tal-ishma f'dawn il-proprjetajiet, għamlu diversi konvenji dwar il-bejgħ tal-ishma kollha tagħhom minn dawn il-beni lill-uħud mill- atturi stess.

Illi l-prezz miftiehem dwar il-bejgħ tal-ishma kollha spettanti lill-komproprjetarji mill- fond imġarraf fi Triq San Blas, huwa ta' erba' mitt elf euro (€400,000), inkluż l-ishma tal-konvenuti.10 Illi, l-perit arkitett inkarigata mill-atturi biex tagħmel stima tal-valur fis-suq ta' dan il- fond, iddikjarat bil-ġurament tagħha illi tistma' li dan il-fond għandu valur ta' erba mitt elf euro (€400,000).11 Illi l-prezz miftiehem dwar il-bejgħ tal-ishma kollha spettanti lill-komproprjetaji mill- art magħrufa "ta' Prenja", limiti Nadur, huwa ta' elf u mitejn euro (€1200), inkluż l- ishma tal-konvenuti.12 Illi, l-perit arkitett inkarigata mill-atturi biex tagħmel stima tal-valur fis-suq ta' din l- art, iddikjarat bil-ġurament tagħha illi tistma' li din l-art għandha valur ta' elf u mitejn euro (€1200).13 Illi l-prezz miftiehem dwar il-bejgħ tal-ishma kollha spettanti lill-komproprjetarji mill- art magħrufa "ta' Wied Binġemma", limiti Nadur, huwa ta' elf euro (€1000), inkluż l- ishma tal-konvenuti.14 Illi, l-perit arkitett inkarigata mill-atturi biex tagħmel stima tal-valur fis-suq ta' din l- art, iddikjarat bil-ġurament tagħha illi tistma' li din l-art għandha valur ta' elf u seba' mitt euro (€1700).15 Illi l-prezz miftiehem dwar il-bejgħ tal-ishma kollha spettanti lill-komproprjetaji mill- art magħrufa "tal-Konfettier", limiti Nadur, huwa ta' elf u ħames mitt euro (€1500), inkluż l-ishma tal-konvenuti.16

9 Ara l-emendi ntrodotti b-Att XIV tal-2016; ara wkoll it-tieni premessa fir-Rikors; 10 Ara kopja tal-konvenju relattiv a fol.14 – 15 11 Ara ċertifikat tal-perit Cornelia Figg a fol.

57; 12 Ara kopja tal-konvenju relattiv a fol.

16 – 17; 13 Ara ċertifikat tal-perit Cornelia Figg a fol.

54; 14 Ara kopja tal-konvenju relattiv a fol.

18 – 19; 15 Ara ċertifikat tal-perit Cornelia Figg a fol.

60; 16 Ara kopja tal-konvenju relattiv a fol.

Paġna 6 minn 8

Illi, l-perit arkitett inkarigata mill-atturi biex tagħmel stima tal-valur fis-suq ta' din l- art, iddikjarat bil-ġurament tagħha illi tistma' li din l-art għandha valur ta' elf u ħames mitt euro (€1500).17 Illi tenut kont dawn il-valutazzjonijiet, id-deskrizzjoni dettaljata li l-perit Figg għamlet ta' dawn il-beni, u d-diskrepanza minima fil-valur tal-art ta' "Wied Binġemma", li hija 'l barra miż-żona tal-iżvilupp, il-Qorti jidrilha li għandha toqgħod fuq il-prezz miftiehem mill-komproprjetarji l-oħra, li fil-parti 'l kbira jirrifletti proprju dawn il-valutazzjonijiet, u ma tfixkilx il-bejgħ propost.

Għalhekk, jirriżulta li ġew sodisfatti l-kondizzjonijiet meħtieġa a tenur tal-artikolu 495A tal-Kodiċi Ċivili għaliex għandu jirnexxi dan ir-Rikors.

Billi l-Qorti temmen ukoll li l-konvenuti Joseph Pullicino u Helen armla Pullicino u wliedha – il- komproprjetarji l-oħra assenti u x'aktarx "komproprjetarji dissidenti" kif imsemmi fil-liġi - mhux ser ikunu gravament preġudikati jekk jintlaqa' dan ir-Rikors, tenut kont ukoll is-sehem tagħhom minn dawn il-proprjetajiet,18 ma jibqa' ebda raġuni għaliex m'għandhiex tintlaqa' t-talba għal dan il-bejgħ.

Għaldaqstant tiddeċidi dwar it-talbiet rimanenti, wara li saret il-pubblikazzjoni fil- Gazzetta tal-Gvern, billi tilqagħhom, u: 1.

Tiddikjara li l-prezzijiet kif ukoll il-kondizzjonijiet oriġinarjament proposti għall- bejgħ ta' sehem ir-rikorrenti mill-immobbli deskritti fir-Rikors Ġuramentat, huma ġusti u xierqa, u għalhekk l-istess prezzijiet u kondizzjonijiet għandhom japplikaw għall-bejgħ tas-sehem spettanti lill-konvenuti minn dawn l-istess fondi;

Konsegwentement tapprova l-bejgħ propost u tordna l-pubblikazzjoni tal- kuntratti ta' bejgħ, anke għal dak li jirrigwarda l-kwota spettanti lill-konvenuti kif rappreżentati billi:

il-kompropjetarji l-ohra kollha jbiegħu lill-atturi Mark Odoh u martu Antonella Odoh, is-sehem lilhom spettanti mill-fond deskritt fil- paragrafu '1a' tar-Rikors versu l-prezz ibbażat fuq valur ta' erba' mitt elf euro (€400,000) għall-intier ta' dan il-fond; il-komproprjetarji l-oħra kollha jbiegħu lil Sharon Pullicino u Paul John Charlie Pullicino is-sehem lilhom spettanti mill-art fil-kuntrada "ta' Prenja" deskritta fil-paragrafu '1b' tar-Rikors, u dan versu l-prezz ibbażat fuq valur ta' elf u mitejn euro (€1200) għall-intier ta' din l-art;

il-komproprjetarji l-oħra kollha jbiegħu lil Anthony Khatib u Rose Khatib is- sehem lilhom spettanti mill-art fil-kuntrada "ta' Wied Binġemma" deskritta

17 Ara ċertifikat tal-perit Cornelia Figg a fol.

12, 13 tal-proċess

Paġna 7 minn 8

fil-paragrafu '1c' tar-Rikors, u dan versu l-prezz ibbażat fuq valur ta' elf euro (€1000) għall-intier ta' din l-art;

il-komproprjetarji l-oħra kollha jbiegħu lil Antonella Odoh u Mark Odoh is-sehem lilhom spettanti mill-art fil-kuntrada "tal-Konfettier" deskritta fil-paragrafu '1d' tar-Rikors, u dan versu l-prezz ibbażat fuq valur ta' elf u ħames mitt euro (€1500) għall-intier ta' din l-art;

Għal dan il-fini tinnomina (i) lin-Nutar Dottor Maria Vella Woods li għandha tippubblika l-att opportun fl-uffiċċju tagħha nhar is-Sibt 26 ta' Jannar 2019 fil- ħdax ta' filgħodu (11.00 a.m.), u (ii) lill-istess Avukat Dottor Jean Paul Mallia Azzopardi bħala kuratur għall-eventwali kontumaċi fuq l-istess att.

L-ispejjeż, ikkalkolati fuq sehem l-intimati biss, kif deċiż mill-Qorti tal-Appell wara kawża bħal din taħt l-artikolu 495A tal-Kap.

16,19 għandhom jiġu ssoportati mill- konvenut nomine, skont is-sehem li jmiss lil Joseph Pullicino, u Helen armla Pullicino u wliedha, minnu rappreżentati.

(ft) Paul Diacono (ft) Silvio Mokaddem.

D/Reġistratur

Vera Curmi Dimech Għar-Reġistratur 06.12.2018 – Sup34.2018 – Said Vella Al Nasser noe et vs Avukat Dottor Mallia Azzopardi Jean Apap nomine 0884

19 Ara sentenza tat-30 ta' Ottubru 2015 fil-kawza fl-ismijet: Nicholina Seychell et vs Sally Mohammed Jagoob et.

Paġna 8 minn 8

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


Qorti tal-Appell Kriminali

Onor. Imħallef Consuelo Scerri Herrera, LL.D., Dip Matr., (Can)

Illum 6 ta' Dicembru, 2018

Gudikatura Kriminali talli:

Maltija 974976 M, akkuzat quddiem il-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta'

Nhar it-3 ta' Gunju 2018 ghall-habta ta' bejn nofs il-lejl u 04:00hrs gewwa Numero

Naqas li josserva jew kiser xi wahda jew aktar mill-kundizzjonijiet imposti

fuqu minn Ordni ta' Protezzjoni, liema ordni inharget b' sentenza definittiva

datata nhar is-7 ta' Mejju 2018 mahruga mill-Magistrat Dr Josette Morter

LL.D. fejn il-Qorti kienet provdiet ghas-sigurtà ta' Mauro Debattista Curmi ghal perjodu

ta' sentejn u dan bi ksur tal-artikolu 412C tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta.

Il-Qorti giet mitluba sabiex f' kaz ta' htija tapplika Sec 383 u Sec 412 C tal-Kapitolu 9

tal-Ligijiet ta' Malta ghall-harsien ta' Mauro Debattista Curmi.

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali

ta' nhar id-19 ta' Settembru, 2018, fejn il-Qorti sabet lill-imputat hati tal-ksur tal-

Artikolu 382A tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta u kkundannatu ghal multa ta'

elfejn tliet mija u disgha u ghoxrin ewro u sebgha u tletin centezmu (€2329.37).

Rat ir-rikors tal-appell tal-appellant Mark Maric’, prezentat fir-registru ta' din l-

Onorabbli Qorti nhar is-25 ta' Settembru, 2018, fejn talab lil din l-Onorabbli Qorti

jogħoġobha tħassar u tirrevoka s-sentenza u tiddikjara lil appellant mhux hati u

tilliberah min kull piena u htija.

Rat l-atti kollha tal-kaz.

Rat illi l-appellant hassitu aggravat mis-sentenza ta' l-Onorabbli Qorti tal-Magistrati

u ghaldaqstant qieghed tinterponi dan l-umli appell ghal-kunsiderazzjoni tal-

Onorabbli Qorti tal-Appell Kriminali;

Illi n sintesi l-appellant gie akkuzat talli nhar 3 ta' Gunju 2018, naqas milli josserva l-

kundizzjonijiet impost fuqhu permezz tas-sentenza datata 7 ta' Mejju 2018, b' dana li

mar kontra u kiser l-artikolu 412 C tal-Kodici Kriminali;

Illi kif diga inghat supra, l-appellant permezz tas-sentenza tas-7 ta' Mejju 2018, l-

Onorabbli Qorti tal-Magistrati kienet inponit Ordni ta' Trazzin u dan ai termini tal-

artikolu 382 A tal-Kap 9 u mhux Ordni ta' Protezzjoni hekk kif mahsub that l-

artikolu 412 C tal-istess Kap;

Illi ghalkemm icto oculi wiehed jara somiljanza bejn iz-zewg ordnijiet fil-Kodici

ebda dupju li fil-kaz in dizamina l-appellant, fis-sentenza originali kellu kontra

tieghu Ordni ta' Trazzin u mhux Ordni ta' Protezzjoni, stante dan l-akkuzi, tal-kaz in

dizamina, ghandhom fil-mira taghhom il-ksur mahsub ai termini tal-artikolu 412C,

kwindi l-appellant ma setgha qatt jinstab hati gialadarba ma jezisti l-ebda Ordni ta'

Protezzjoni in vigore;

Ordni ta' Trazzin bla effet

Illi sussidjarjament ghal-aggravju precedenti, l-appellant jikkontenti l-Ordni ta'

Trazzin fis-sentenza datata 7 ta' Mejju 2018, huwa bla effet u kif ser jigi spjegat aktar

Illi l-Onorabbli Qorti tal-Magistrati fis-sentenza taghha tas-7 ta' Mejju 2018, fil-parti

tal-piena tenniet is-segwenti

"In oltre a tenur tal-artikolu 382 A tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta, tordna l-hrug ta' ordni ta'

trazzin fil-konfront tal-hati li permezz tieghu taghti effett ghall kull ma hemm fis-subinciz (3)

tal-artiklu 412C tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta ghaf-favur ta' Mauro Debattista Curmi ghal zmien

Illi s-subinciz 3 tal-artikolu 412C jikkontempla u jaghti direzzjoni lil Qorti fuq r-

ragunijiet li l-Qorti ghandha zzomm a konjizzjoni qabel ma jinhareg tali Ordni ta'

Protezzjoni, jew in rilevanza ghal-kaz odjern, qabel ma jinhareg Ordni ta' Trazzin;

Illi huwa evidenti li ma huwiex ta' interess ghal-appellant, li kif inghat fis-sentenza

originali, li jkun infurmat li l-Qorti qeghda taghti effet ghall kull ma hemm fis-

subinciz 3, stante li dan ma ghandu l-ebda effett fuq l-appellant ghajr il-hrug tal-

Illi kwindi jidher car li l-Qorti tal-Magistrati ridet tincita s-subinciz 8 tal-artikolu

412C, li huwa rez applikabli permezz tas-subinciz 1 tal-artikolu 382 A tal-Kap 9, ghax

huwa fit-tali subinciz li l-legislatur indika f' hiex ghandu jikkonsisti Ordni ta'

Trazzin;

Illi tenut kont ta' dak suindikat, gialadarba l-kaz huwa llum res judicata, dan jfisser

li, dato ma non concesso, li kellha tigi accetta l-verzjoni tal-Parte Civile, l-agir tal-

appellant ma seta qatt jikkonstitwixxi ksur tal-Ordni ta' Trazzin kif maghmul mil-

Onorabbli Qorti tal-Magistrati fis-sentenza taghha tas-7 ta' Mejju 2018;

Illi in linea sussidjarja ghal-aggravji precedenti, u f' kaz li din l-Onorabbli Qorti tal-

Appell Kriminali ma tilqax l-aggravji menzjonati supra, l-appellant jirrileva li l-Qorti

tal-Magistrati ma setghat qatt issib htieja fl-appellant minhabba l-fatt li l-

Prosekuzzjoni ma lahqietx l-livell tal-prova kif tirrikjedi l-ligi;

Illi fix-xhieda tieghu l-Parte Civile kellu diversi kontradizzjonijet li meta ezaminati

bir-reqqa, b' kull dovut rispett lejn l-Qorti tal-Magistrati, u invista tas-sentenza

promulgata, senjatament fejn l-Onorabbli Qorti tal-Magistrati ddikjarat li ma ssib l-

ebda raguni sabiex tiddubita' l-versjoni tal-Parte Civile, l-esponent jinsab;

Illi jibda biex jinghad li l-Parte Civile stqarr bil-gurament li malli ra lil appellant

quddiem wiccu baqa taht xokk u aktar meta skont hu, l-appellant tah daqqa ta'

spalla u rifsu, mma stante dan ix-xokk kbir li kellu, fl-istess nifs qall li ma qaghatx

ikabbar l-affarijiet u lil hbieb tieghu ma qallilhom xejn;

Illi b' kull rispett jew kont taht xokk jew ghalik ma kien gara xejn, u stante li sar

rapport dwar l-akkadut, huwa logiku li tikkontendi li ma huwiex vera li dan l-allegat

incident ma halliex impressjoni fuq l-Parte Civile;

Illi mill-atti processwali jemanixxi li l-Parte Civile mar jirraporta l-ghassa tar-Rabat

(Malta) biss l-ghada tal-akkadut, u meta konfrontat mal-fatt li gialadarba hassu

daqsekk taht xokk, invista tas-sentenza fil-konfront tal-appellant, kif ma martx

jirraporta dak il-hin stess, s-Sur Magro kien biss kapaci jgib skuza mil-aktar fjakka

fejn staqq li gialadarba l-allegat incident sehh fis-siegha ta' filghodu (1am), dak ma

huwiex hin sabiex tmur taghmel rapport, b' kull dovut rispett din hija gidba.

ta' persuna li bdiet tara kif ser tipprovoka l-appellant u meta rat li ma rrexxiliex u

wara li kella hin bizzejjed sabiex tahseb u tifforma verzjoni u pjan, marret bla

misthija ta' xejn tirraporta akkadut li qatt ma sehh u kellha l-awdacja li titla' tixhed b'

gurament ittenni din il-gidba fahxija;

Illi inoltre' dan l-Parte Civile stqarr wkoll li l-hbieb tieghu kienu hdejh meta gara l-

akkadut, izda peress li ma jafux lill-appellant dawn ma waqfuhx ghax ma ndunawx

x' kien gara, apparti l-fatt li ghalkemm ammetta li kien ilu fl-istabbiliment ta'

divertiment ghal-diversi sieghat, s-Sur Magra xorob f' xorb alkaholiku fl-ammont ta'

tazza wahda inbid;

Illi l-prosekuzzjoni permezz tal-Parte Civile thalliet mil-Qorti tal-Magistrati taghmel

kummenti li skont dak kontemplat fil-Kodici Kriminali, kif wkoll d-drittijiet

fundamentali tal-bniedem ma huwiex permessibli, u dan stante li d-dritt sancit tas-

silenzju mil-appellant gie effettivament michud, b' dana li gie mistqarr li jekk l-

verzjoni tal-Parte Civile kellha tigi kontradetta, kellha temanixxi mix-xiedha li kellu

Illi dan jmur kontra l-ligi u l-gurisprudenza, u xoghol id-difiza ma huwiex li iggieb xi

prova sabiex jigi skagonat l-imputat quo appellant, imma billi tarbel l-provi prodotti

mil-prosekuzzjoni u tevalwa jekk tali jlahqux l-prova rikjesta mil-ligi, cioe dak tac-

Illi min dak suindikat l-esponent jemmen li t-tezi difensjonali lahqet l-livell tal-

probabli, u stante dan l-Onorabbli Qorti tal-Magistrati kellha tieqaf hemm u

tiddikjara lil imputat quo appellat mhux hati u tilliberah min kull akkuzza, fl-ahjar

interess tal-gustizzja;

Ikkunsidrat;

Illi quddiem l-Ewwel Qorti xehdu Wps145 G. Zammit u Wps 224 Susanne Clantar

permezz tal-procedura tal-affidavit.

Giet prezentata sentenza moghtija mill-Qorti tal-

Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali fis-sebgha (7) ta' Mejju tas-

sena elfejn u tmintax (2018) fl-ismijiet 'Il-Pulizija (Spettur Jeanne Zammit Genovese) (Spettur

Lara Sarakinos) Vs Mark Maric’' immarkata bhala Dok.SA1 u l-fedina penali tal-imputat

Fis-seduta tad-dsatax (19) ta' Settembru tas-sena elfejn u tmintax (2018)

xehed il-parte civile Mauro Debattista Curmi.

Illi in breve, il-fatti kienu s-segwenti:

Permezz ta' decizjoni moghtija mill-Qorti tal-Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta'

Gudikatura Kriminali fis-sebgha (7) ta' Mejju tas-sena elfejn u tmintax (2018) fl-

ismijiet 'Il-Pulizija (Spettur Jeanne Zammit Genovese) (Spettur Lara Sarakinos) Vs Mark Maric’', dik

il-Qorti apparti pieni ohra kienet iddecidiet li 'In oltre a tenur tal-artikolu 382A tal-Kap

9 tal-Ligijiet ta' Malta, tordna l-hrug ta' ordni ta' trazzin fil-konfront tal-hati li permezz

tieghu taghti effett ghall kull ma hemm fis-subinciz (3) tal-artiklu 412C tal- Kap 9 tal-Ligijiet

ta' Malta ghaf-favur ta' Mauro Debattista Curmi ghal zmien sentejn.'

Illi Mauro Debattista Curmi irraporta dwar episodji ta' provokazzjoni da' parte tal-appellant

Mark Maric’ fil-konfront tieghu li sehhew fl-erbgha (4) ta' Gunju tas-sena elfejn u

tmintax (2018) gewwa l-istabbiliment ta' divertiment Numero Uno f'Ta' Qali;

Illi inharget l-akkuza in kwistjoni.

Illi l-ewwel aggravju jirrigwarda 'akkuza zbaljata'.

L-apppellant fl-appell tieghu

jissottometti li l-appellant gie akkuzat talli nhar it-tlieta (3) ta' Gunju tas-sena elfejn u

tmintax (2018) naqas milli josserva l-kundizzjonijiet imposti fuqu permezz tas-

sentenza datata s-sebgha (7) ta' Mejju tas-sena elfejn u tmintax (2018) b'dana li mar

kontra u kiser l-artikolu 412C tal-Kodici Kriminali.

Jissottometti li permezz tas-sentenza tas-sebgha (7) ta' Mejju tas-sena elfejn u tmintax

(2018), il-Qorti tal-Magistrati imponiet Ordni ta' Trazzin u dan ai termini tal-artikolu

382A tal-Kapitolu 9 u mhux Ordni ta' Protezzjoni hekk kif mahsub taht l-artikolu

412C tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta.

Jispjega li ghalkemm wiehed jara somiljanza

bejn iz-zewg ordnijiet fil-Kodici Kriminali fejn certu artikoli japplikaw mutadis

mutandis, l-appellant fis-sentenza li kellu kontra tieghu giet imposta fuqu ordni ta'

trazzin u mhux ordni ta' protezzjoni.

Ikkunsidrat;

Illi din il-Qorti tibda billi taghmel referenza ghas-sentenza li kienet imponiet l-ordni

fil-konfront tal-appellant, ossia dik fl-ismijiet 'Il-Pulizija (Spettur Jeanne Zammit Genovese)

(Spettur Lara Sarakinos) Vs Mark Gatt'1, fejn il-Qorti tal-Magistrati bhala Qorti ta'

Gudikatura Kriminali ddecidiet li:

'Ghal dawn il-motivi din il-Qorti filwaqt li ma ssibx lill-imputat hati tat-tieni imputazzjoni u

minnha tilliberah, wara li rat l-artikoli 214, 215 u 218 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta

issib lill-imputat hati tal-ewwel imputazzjoni migjuba fil-konfront tieghu u tikkundannah

ghal sena (1) prigunerija izda bl-applikazzjoni tal-artikolu 28A tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta'

Malta tissospendiha ghal zmien sentejn (2) millum.

Inoltre' bl-applikazzjoni tal-artikolu 533 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta tikkundanna lill-

hati jhallas l-ammont ta' erba' mija u tnejn u sittin Euro u tnejn u sittin centezmu (€462.62)

rapprezentanti hlas ta' esperti nominati.

In oltre a tenur tal-artikolu 382A tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta, tordna l-hrug ta' ordni

ta' trazzin fil-konfront tal-hati li permezz tieghu taghti effett ghall kull ma hemm fis-

subinciz (3) tal-artiklu 412C tal- Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta ghaf-favur ta' Mauro Debattista Curmi

Il-Qorti spjegat lill-hati bi kliem car u li jinftiehem il-konsegwenzi jekk iwettaq reat iehor

waqt il-perjodu operattiv ta' din is-sentenza.'

(Emfazi mizjuda)

1 Deciza fis-7 ta' Mejju, 2018

Illi ghalhekk jirrizulta car li l-ordni li nharget fil-konfront tal-appellant ma kinitx dik

ta' ordni ta' protezzjoni izda dik ta' ordni ta' trazzin.

Dik il-Qorti kienet

specifikament rreferiet ghall-artikolu 382A tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta

rigwardanti 'Ordnijiet ta' Trazzin' u r-referenza ghall-artikolu 412C(3)tal-Kapitolu 9

kienet biss rigwardanti dak li l-Qorti ghandha tqis qabel tohrog tali ordni.

L-artikolu

382A(1) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta jaghmilha cara li l-Qorti tista' meta taghti

sentenza kontra l-akkuzat, flimkien ma' kull piena li tista' taghti lill-hati taghmel

Ordni ta' Trazzin u taghti effett ghal kull ma hemm fis-subartikolu 412C(3) u li s-

subartikoli 8 sa 11 tal-artikolu 412C japplikaw mutatis mutandi.

Ghalhekk dik il-Qorti

ghalkemm il-prosekuzzjoni kienet talbet il-hrug ta' Ordni ta' Protezzjoni ai termini

tal-artikolu 412C, hija fis-sentenza taghha ghalkemm tat effett ghal kull ma hemm fl-

artikolu 412C(3) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta, ordnat il-hrug ta' Ordni ta'

Trazzin taht l-artikolu 382A tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta u mhux Ordni ta'

Protezzjoni taht l-artikolu 412C tal-Kapitolu 9 tal-ligijiet ta' Malta.

In oltre jirrizulta li minkejja dan, il-fedina penali tal-appellant rigwardanti s-sentenza

moghtija fis-sebgha (7) ta' Mejju tas-sena elfejn u tmienja (2018) apparti pieni ohra,

412C of Chap 9' minflokk ma indikat il-hrug tal-Ordni ta' Trazzin ai termini tal-

artikolu 382A tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

Illi l-akkuza migjuba kontra l-appellant quddiem l-Ewwel Qorti fis-sentenza

'Akkuzat talli nhar it-03 ta' Gunju 2018 ghall-habta ta' bejn nofs il-lejl u 04:00hrs gewwa

Naqas li josserva jew kiser xi wahda jew aktar mill-kundizzjonijiet imposti fuqu minn

Ordni ta' Protezzjoni, liema ordni inharget b' sentenza definittiva datata nhar is-7

ta' Mejju 2018 mahruga mill-Magistrat Dr Josette Morter LL.D. fejn il-Qorti kienet

provdiet ghas-sigurtà ta' Mauro Debattista Curmi ghal perjodu ta' sentejn u dan bi ksur tal-

artikolu 412C tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta.

Il-Qorti giet mitluba sabiex f' kaz ta' htija tapplika Sec 383 u Sec 412 C tal-Kapitolu 9 tal-

Ligijiet ta' Malta ghall-harsien ta' Mauro Debattista Curmi.'

(Emfazi mizjuda)

jaghmlu referenza ghal parti disposittiva tas-sentenza tas-sebgha (7) ta' Mejju tas-

sena elfejn u tmintax (2018) moghtija fil-konfront tal-appellant fejn dik il-Qorti kienet

ordnat il-hrug tal-Ordni ta' Trazzin, madankollu l-akkuza li nharget fil-konfront tal-

appellant ghalkemm kienet tirrigwarda ordni mahruga minn Qorti f'sentenza

moghtija fis-sebgha (7) ta' Mejju tas-sena elfejn u tmintax (2018) kienet issemmi ksur

ta' wahda jew aktar mill-kundizzjonijiet ta' Ordni ta' Protezzjoni u mhux Ordni ta'

Trazzin.

L-Ewwel Qorti fis-sentenza appellata ma kkunsidratx din il-kwistjoni, filfatt ma

jirrizultax li l-partijiet qajmu din il-kwistjoni quddiem l-Ewwel Qorti u lanqas ma

jirrizulta li kienet intalbet il-korrezzjoni tal-akkuza.

Fis-sentenza appellata, l-Ewwel

Qorti sabet lill-imputat hati tal-ksur tal-Artikolu 382A tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta'

Malta meta kkundannatu ghal hlas ta' multa.

Ghalhekk jirrizulta li fil-parti

disposittiva, l-ewwel Qorti iccitat l-artikolu 382A rigwardanti Ordnijiet ta' Trazzin u

dan din il-Qorti tifhem li tenut kont tal-fatt li dik kienet l-ordni mahruga fil-konfront

tal-appellant pero kif ikkunsidrat jirrizulta li l-appellant ma kienx akkuzat ta' ksur ta'

Ordni ta' Trazzin izda ta' ksur ta' wahda jew aktar mill-kundizzjonijiet ta' Ordni ta'

Protezzjoni minkejja li l-appellant ma kellu l-ebda Ordni ta' Protezzjoni imposta

fuqu.

Ghalhekk din il-Qorti sejra tikkunsidra jekk setghetx l-Ewwel Qorti fis-sentenza

appellata ssib htija ta' ksur tal-Artikolu 382A tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta

minkejja li l-akkuza in kwistjoni erronjament tindika li naqas milli jservi jew li kiser

wahda jew aktar mill-kundizzjonijiet imposti fuqu minn Ordni ta' Protezzjoni bi u

dan bi ksur tal-artikolu 412C tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta.

Ikkunsidrat;

L-artikolu 360(2) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta jipprovdi li:

'Iċ-ċitazzjoni għandha ssemmi ċar il-persuna mħarrka, u għandu jkun fiha, fil-qosor, il-fatti

tal-akkuża, bil-partikularitajiet ta' żmien u ta' lok li jkunu jinħtieġu jew li jkunu jistgħu

Għandu jkun fiha wkoll it-twissija li, jekk il-persuna mħarrka tonqos li tidher, hija tiġi

arrestata b'mandat tal-qorti u mressqa quddiem l-istess qorti fil-jum li jkun imsemmi fil-

jingħataw.

Fis-sentenza

fl-ismijiet

Christopher Grima Pulo iben Mark, imwieled Ħaż-Zebbug (Malta)', fit-12 ta' Gunju, 1994, detentur tal-

karta ta' l-identita' numru 148501(M) U Joshua Calabrese iben Gaetano, imwieled

Ħaż-Zebbug (Malta)', fid-19 ta' Otturbu, 1991, detentur tal-karta ta' l-identita' numru 574859(M)'2

gie kkunsidrat:

'Illi l-Avukat Generali hu tal-fehma li l-ewwel Qorti zbaljat meta helset lill-appellati mill-

osservanza tal-gudizzju a bazi ta' zball ta' data meta gew kommessi l-allegat reati.

Fil-korp

tar-rikors tieghu ghamel referenza ghall-zewg sentenzi li javallaw it-tezi tieghu.

tal-appellati l-abbli difensuri ndikaw lill-Qorti gurisprudenza aktar recenti ta' din il-Qorti,

diversament presjeduta, li jimmilataw favur l-argumenti taghhom li kien hemm l-

opportunita' biex dan l-izball jigi sanat izda la l-prosekuzzjoni u lanqas l-Avukat Generali

ma talbu sanatorja ghalhekk l-ewwel Qorti kienet korretta fid-decizjoni taghha.

Hawnhekk,

ghandha ssir referenza ghall-zewg appelli decizi t-tnejn fid-19 ta' Ottubru, 2011 fl-ismijjet Il-

F'dawn iz-zewg sentenzi l-meritu kien il-hin u l-Qorti laqghet it-talba li kien

hemm hinijiet differenti minn meta allegatament sar ir-reat ghal meta fil-fatt realment sar l-

Illi f'dan il-kawza, hawnhekk qed nitkellmu dwar avarija ta' ghaxar tijiem u f'dan il-process kien hemm wisq opportunitajiet biex jigi senat tali zball.

Illi din il-Qorti taqbel perfettament mal-ewwel Qorti li lahqet tali decizjoni anki fuq l-iskorta tas-sentenzi hawn fuq indikati.

Ghaldaqstant, tichad l-appell tal-Avukat Generali u tikkonferma s-sentenza appellata.'

2 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar l-10 ta' April, 2014 (Appell Kriminali Numru: 477/2012)

Fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija v. Warren Cassone'3 gie kkunsidrat li:

Fil-kaz in ezami l-appellant gie akkuzat b'numru ta' reati li allegatament sehhew "ghall-

habta ta' 06.10 am".

Il-provi jitkellmu dwar incident li sehh fis-6.00 p.m. jew ghall-habta tas-

6.10 p.m. (ara rapport tal-Pulizija, skizz, u affidavit ta' W.P.S. 61 M. Cuschieri).

prosekuzzjoni setghet liberament titlob korrezzjoni fl-akkuza, izda dan naqset milli taghmlu

nonostante illi hija stess pprezentat provi dokumentarji mnejn kien jirrizulta l-hin korrett.

L-

appellant mbaghad, kif jirrizulta mis-sentenza appellata, instab hati ta' reati li allegatament

sehhew ghall-habta tas-6.10 a.m. Evidentement ma setax jinsab hekk hati galadarba l-provi

jirrigwardaw incident li sehh fis-6.10 p.m. F'kaz simili deciz minn din il-Qorti fit-18 ta'

Ottubru 2005, u cioe` l-Appell Kriminali fl-ismijiet Il-Pulizija v. John Mary Mallia Cacciottolo, fejn l-

appellant f'dik il-kawza gie akkuzat b'reati li allegatament sehhew "ghall-habta tas-7.30 p.m."

mentri l-provi kienu jirrigwardaw incident li sehh "ghall-habta tas-7.30 a.m.", intqal:

"L-imputazzjoni ghalhekk kif impostata qed tirreferi ghal xi haga li allegatament

grat tnax-il siegha wara u l-ewwel Qorti hekk sabet lill-appellant hati.

Mill-provi

ma jirrizultax li gara xi incident fil-hin indikat fl- imputazzjoni u ghalhekk l-

appellant ma setax jinsab hati kif fil-fatt insab.

Il-frazi "ghall-habta ta'" tindika

hin approssimattiv u tinkludi hin vicin dak imsemmi fl- imputazzjoni izda zgur

mhux tnax-il siegha wara.

Il- prosekuzzjoni qalet li huwa ovvju li dan kien zball

Jekk inhuwa hekk, il-prosekuzzjoni kellha tiehu hsieb taghmel jew

titlob il-korrezzjoni opportuna tempestivament."

Dan japplika mutatis mutandis ghall-kaz odjern fejn il- prosekuzzjoni ma ghamlet l-ebda

talba ghal korrezzjoni fic-citazzjoni u fejn l-ewwel Qorti sabet htija skond kif spjegat fit-tieni

paragrafu ta' din is-sentenza dwar incident li allegatament sehh ghall-habta tas-6.10 a.m.

mentri l- incident li fih kien involut l-appellant sehh ghall-habta tas- 6.10 p.m.

Konsegwentement l-ewwel aggravju ta' l- appellant jimmerita akkoljiment.'

Fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija (Spt.

kkunsidrat li:

'Ghal kull buon fini pero' jigi osservat bhala linea ta' gwida li l-Ewwel Qorti ghamlet sew li 3 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar id-19 ta' Ottubru, 2011 (Appell Kriminali Numru: 508/2010) 4 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar l-14 ta' April, 2005 (Appell Kriminali Numru: 291/2004)

ma laqghetx it-talba ghall- korrezzjoni tac-citazzjoni f' cirkostanza tant materjali w

sostanzjali bhal ma hija d-data tal-kommissjoni tal-allegat reat , wara li mhux biss kienu gew

konkjuzi l-provi tal- prosekuzzjoni , imma sahansitra kienet xehdet l-appellata u ghalqet il-

provi taghha w saret it-trattazzjoni mid-difiza w sahansitra l-kawza kienet gja differita ghas-

Meta l-appellata ddecidiet li toffri x-xhieda taghha, hija kellha sitwazzjoni

kristallizata quddiemha u cioe' serje ta' provi li kollha jindikaw li l-allegat reat kien gara

xaharejn qabel id-data indikata , sia pure erronjament mill- prosekuzzjoni, fl-akkuza.

Ghalhekk meta ppreparat id- difiza taghha kellha kull dritt tistenna li ma jiccaqalqux il- lasti

w l-parametri tal-akkuza minn dawk li kienu sa mill- bidu nett tal-kawza .

jigu ammessi korrezzjonijiet ta' natura hekk sostanzjali, wara li jkun xehed l-akkuzat u d-

difiza tkun ghalqet il-kaz taghha , dan ikun abbuz lampanti mill-process penali a skapitu tal-

persuna akkuzata w tali agir , apparti li fil-fehma ta' din il- Qorti ikun jikkostitwixxi

minaccja serja ghad-dritt ta' smiegh xieraq , ikun qed ikun ingust mad-difiza w mall- akkuzat

b' mod li johloq pregudizzju w dannu rrimedjabbli.'

Fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija versus Frank Peresso'5 gie kkunsidrat li:

'Hu "jus receptum" li fil-ġudizzji sommarji ċ-ċitazzjoni ma hijiex hlief ordni ta'

komparizzjoni, l-enunċjazzjoni tal-fatti kontenuti fiha ma hix il-bażi essenzjali in assolnta ta'

l-inkriminazzjoni, u l-Qorti tista' tikkonvinċi lill-imputat ta' reat diversi minn dak li

jidderivi minn dik l-enunċjazzjoni u li jirriżulta mill-provi li jkunu saru: basta jingħata lill-

imputat, jekk jitlob hekk, terminu biex jiddefendi ruħu kontra l-imputazzjoni ta' dan ir-reat l-

ieħor.

Id-difiża qalet, pero', li dan ma jibqgħax aktar veru meta t-trattazzjoni bħal ma

verament ġara f'dan il-każ, kienet magħluqa, għax kienu nstemgħu l-provi kollha u l-kawża

kienet differita għas-sentenza. '

Filwaqt li fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija (Spettur W. Spiteri) Vs Edward

Morgan Busher'6, il-Qorti kkunsidrat li:

'lli l-ahhar aggravju jirrigwarda d-dicitura tac-citazzjoni li tghid li hu naqas li jaghti

manteniment "ta' LM80 dovut lill- martek Josette u lill-ibnek Clive ta' 14 il-sena kif stabilit

5 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar is-6 ta' Marzu, 1954 6 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar il-25 ta' Settembru, 2003 (Appell Kriminali Numru: 127/2003)

bil- Qorti fit-22 ta' Marzu, 1993".

Illi fil-fehma ta'din il-Qorti , id-dicitura tac-citazjoni hija ferm impreciza w addirittura

Ibda biex l-obbligu tal- appellant ma kienx johrog minn ordni ta' Qorti imma minn

kuntratt ta' separazzjoni bonarja.

Hu minnu li jista' jigi argumentat li kuntratt simili jrid

ikollu l-approvazzjoni tal- Onorabbli Qorti Civili , Sekond' Awla , imma altru approvazzjoni

U ghalkemm il-ligi kif recentement emendata fis- sub-inciz (z) tal-artikolu 338

tal-Kodici Kriminali ,tirrendi anki ksur tal-obbligu naxxenti minn kuntratt punibbli taht din

il-kontravvenzjoni, c- citazzjoni zgur li hi zbaljata fir-rigward u hadd ma talab u ottjena l-

korrezzjoni ta' dan l-izball.

Inoltre anki d-data msemmija hija zbaljata ghaliex il-kuntratt - kif

intqal fuq - igib id-data tal-10 ta' Marzu, 1993 u mhux tat-22 ta' Marzu, 1993.

data li tidher fuq l-ahhar pagna tal-kuntratt esebit hija biss id-data tat-timbru ta' meta harget

il-vera kopja tal-istess kuntratt .

Dan kien zball iehor banali fl-akkuza li ma giex korrett .

ahhar nett, l- ammont pagabbli skond il-kuntratt kien ta' LM20 fil- gimgha w mhux ta'

LM80 , b'mod li f'xahar bhal Marzu li fih 31 jum , x'aktarx li jkunu dovuti aktar minn LM80

Illi fil-fehma ta' din il-Qorti dawn l-indikazzjonijiet kollha mprecizi fil-komparixxi , ladarba

ma ntalbitx korrezzjoni taghhom quddiem l-Ewwel Qorti , ghandhom iwasslu ghall-

liberazzjoni tal-appellant fil-mertu.

Ghalhekk it-tielet aggravju ukoll jidher fondat'.

Ikkunsidrat;

Illi jirrizulta ampjament car li l-imputazzjoni mahruga fil-konfront tal-appellant hija

erronja stante li kif ikkunsidrat tirreferi ghal nuqqas li jservi jew ksur ta' wahda jew

aktar mill-kundizzjonijiet imposti fuq l-appellant minn Ordni ta' Protezzjoni bi ksur

tal-artikolu 413C tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta meta ma kien hemm l-ebda

Ordni ta' Protezzjoni imposta fuq l-appellant izda Ordni ta' Trazzin.

Minkejja li ma jirrizultax li dan il-punt tqajjem fit-trattazzjoni tad-difiza, la darba l-

prosekuzzjoni ma talbitx il-korrezzjoni tal-imputazzzjoni in kwistjoni, l-Ewwel Qorti

ma setghetx issib 'l-imputat hati tal-ksur tal-Artikolu 382A tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta'

Malta' artikolu li korrettament jirrigwarda Ordnijiet ta' Trazzin meta l-akkuza kienet

tirrigwarda ksur ta' Ordni ta' Protezzjoni bi ksur tal-artikolu 412C tal-Kapitolu 9 tal-

Ligijiet ta' Malta, ordni li ma kinitx imposta fuq l-appellant.

Il-prosekuzzjoni akkuzat

lill-appellant b'nuqqas li jservi jew li kiser wahda jew iktar mill-kundizzjonijiet

imposti f'Ordni ta' Protezzjoni, liema ordni kienet tifforma parti integrali mill-akkuza

u ghalhekk kien jispetta lil prosekuzzjoni li tintebah b'dan l-izball u li titlob il-

korrezzjoni relattiva.

L-Ewwel aggravju tal-appellant qieghed ghalhekk jigi milqugh.

Ghalhekk din il-

Qorti mhijiex sejra tikkunsidra l-aggravji l-ohra mressqa mill-appellant.

Ghalhekk din il-Qorti qieghda ghar-ragunijiet ikkunsidrati, tilqa' l-ewwel aggravju,

tirrevoka s-sentenza moghtija mill-Ewwel Qorti nhar id-dsatax (19) ta' Settembru tas-

sena elfejn u tmintax (2018) kemm fil-htija u fil-piena u konsegwentement tillibera

lill-appellant minn kull imputazzjoni u piena.


Qorti tal-Appell Kriminali

Illum 6 ta' Dicembru, 2018

identità Maltija bin-numru 485543M, akkuzat quddiem il-Qorti tal-Magistrati (Malta)

bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali:

Talli nhar is-16 ta' Novembru 2017 u nhar il-21 ta' Novembru 2017 ghall-habta ta'

17:30hrs gewwa l-Gzejjer Maltin, b'diversi atti maghmulin minnu, ukoll jekk fi

zminijiet differenti, kisru

l-istess dispozizzjoni

b'rizoluzzjoni wahda, dawn l-atti jitqiesu bhala reat wiehed imsejjah reat kontinwat:

Irrifjuta li jaghti access lil wild taht il-kustodja tieghu lil Mirelle Shahata, hekk

kif ordnat mill-Qorti jew hekk kif marbut bil-kuntratt minghajr raguni xierqa.

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali,

tad-29 ta' Jannar, 2018, fejn il-Qorti wara li rat l-Artikoli 18 u 338(II) tal-Kap 9 tal-

Ligijiet ta' Malta, sabet lill-imsemmi imputat hati tal-akkuzi kif dedotti mill-

Prosekuzzjoni u kkundannatu ghal gimgha detenzjoni.

Il-Qorti fissret fi kliem car, il-

portata ta' din is-sentenza lill-imputat.

Rat l-atti u d-dokumenti kollha.

Rat il-fedina penali aggornata tal-appellant esebita mill-prosekuzzjoni fuq ordni tal-

Rat ir-rikors tal-appell ta' Christian Bone, ipprezentat fir-registru ta' din il-Qorti

fit-8 ta' Frar 2018, fejn talab lil din l-Onorabbli Qorti tilqa' l-aggravju/i tieghu u

thassar u/jew timmodifika s-sentenza hawnhekk appellata u jekk ikun il-kaz li

tikkonferma l-htija tvarja l-piena imposta jekk ikun ragonevolment gustifikat.

Rat illi l-aggravji tal-appellant Christian Bone huma s-segwenti u cioe`:-

Illi minkejja li l-ewwel Qorti rrizultalha ampjament mill-provi migjuba illi l-

appellanti kellu obbligu li f'kaz ta' nuqqas ta' qbil jipprovdi access lil Mireille Shahata

ghall-minuri binthom nhar ta' Tnejn u Erbgha u minkejja li l-Qorti rrizultalha

ampjament illi d-dati li huwa kien akkuzat bihom u cioe` is-16 ta' Novembru 2017 u

l-21 ta' Novembru 2017 ma kienux it-Tnejn u l-Erbgha, huwa xorta nstab hati li kiser

il-kuntratt ta' separazzjoni u ghaldaqstant instab hati skont l-akkuza;

Illi subordinatament u minghajr pregudizzju ghas-suespost, meta persuna tkun

akkuzata li "irrifjutat l-access" f'hin u data partikolari, il-Qorti ghandha tkun

sodisfatta li f'dik il-gurnata u anke f'dak il-hin partikolari, min qieghed jippretendi

access kien mar ghall-access u dak l-access gie michud.

Mireille Shahata baghtet messagg numru ta' sieghat qabel il-hin tal-akkuza li fih talbet

biex tara lit-tifla.

Irrizulta wkoll li l-istess Mireille Shahata, meta giet infurmata mill-

akkuzat li kellha taghtih xi informazzjoni qabel jaghtiha access, la ghaddiet l-

informazzjoni u lanqas marret biex tipprattika l-access fil-hin indikat fl-akkuza.

Ghaldaqstant huwa inkonklussiv u ghaldaqstant mhux sufficjentement ippruvat fil-

grad rikjest mil-ligi li l-appellant irrifjuta l-access fil-17:30hrs jekk f'dak il-hin ma 2

kien hemm ebda talba u cahda la permezz ta' mezz ta' telekomunikazzjoni u lanqas

Illi subordinatament u minghajr pregudizzju, il-Qorti lanqas ma kkunsidrat prova li

nghatat minn Mireille Shahata stess illi jekk l-appellant irrifjuta l-access, dan ghamlu

ghaliex kien qieghed jallega xi nuqqasijiet min-naha ta' Mireille Shahata stess.

Ghaldaqstant ladarba l-Qorti ma ndirizzatx din il-kwistjoni, id-decizjoni taghha hija

umilment karenti u ghaldaqstant nulla;

Illi infatti, fil-mori tal-perjodu li fih seta' jitressaq dan l-appell u allura wara l-istess

sentenza appellata, il-Qorti Civili (Sezzjoni Familja), wara li semghet lill-Avukat tat-

Tfal, iddecidiet illi Mireille Shahata ghandha jkollha access minghajr ma jkollha

Ghaldaqstant issa huwa anke accettat li l-appellant kellu raguni valida li

semmai jirrifjuta l-access la darba l-informazzjoni mitluba minnu u cioe` jekk hux

minnu dak li kienet qed tallega l-minuri hux minnu, ma kinitx qed tigi michuda

Rat l-affidavit ta' PS 1593 A Cachia fejn dan stqarr li nhar is-16 u l-21 ta' Novembru

2017 Mireille Shahata irraportat l-ghassa tal-pulizija ta' Haz Winters li hija ghandha

tifla minuri flimkien ma Christian Bone pero' l-kura u kustodja ta' din it-tifla hi

fdata f'idejn Christian.

Christian u tkun tista' tmur ghat-tifla.

Hija stqarret li meta hija marret ghat-tifla nhar

it-12 ta' Ottubru huwa ma riedx jaghtihiela.

Huwa ghalhekk ghamlet kuntatt ma

Christian fejn dan min naha tieghu stqarr illi kellu ordni minghand l-avukat sabix

ma jaghthiex access u ghalhekk ma kienx ser jaghtiha.

Huwa kien giet infurmat li

kienu ser johorgu ic-charges li fil-fatt huma dawn odjerni

Illi Mireille Shahata ma xehdtx quddiem din il-Qorti minkejja li kient xehdet quddiem

l-ewwel Qorti pero' jinghad li x-xhieda taghha mhiex dattilografata.

Rat in-nota ta' Mireille Shahata prsentata fir-registru ta' din l-Qorti nhar it-12 ta'

Ottubru 2018 li permezz taghha infurmat lil Qorti li fil-mori ta' dawn il-proceduri, l-

appellant u Mireielle Forster lahqu ftehim dwar dak kollu li jirrelata dwar il-kura,

kustodja, manteniment u access tat-tifla u li kienu pprezentaw abbozz fil-Qorti Civili

(Sezzjoni tal-Familja) fejn qedin jstsennew l-ezitu ta' l-istess halli ighaddi ghall-

publikazzjoni tal- kuntratt hekk kif emendat.

In oltre Mireille Shahata ddikajrat fin-nota taghha prezentata fir-registru ta' din l-

Onorabbli Qorti nhar is-7 ta' Novembru 2018 li m'ghandhiex interess f'dawn il-

proceduri u li kienet qed tirrinunzja ghal dak kollu renunzjabbli.

Semghet lill-partijiet jirrimettu ruhhom ghall-atti processwali u dan fis-seduta tal-20

ta' Novembru 2018.

Ikkunsidrat.

L-artikolu relevant tal-Kodici Kriminali li tieghu l-appellanti nstab hati jghid

L-

elementi tar-reat in dizamina u li jridu jigi pruvati mill-prosekuzjoni sal-grad rikjest

mil-ligi f' kawzi kriminali huma tlieta u cioe':

a. Illi l-esponenti ghandu l-kustodja tat-tifla,

b. Illi l-esponenti hu marbut b'ordni tal-Qorti

c. Illi l-esponenti rrifjuta li jaghti access lil martu ta' bintha minghajr raguni gusta.

Jinghad li dawn huma proceduri ex ufficcio u ghalhekk min jikser din id-

disposizjoni tal-ligi ikun qed jikkommetti kontravenzjoni kontra l-amminsitrazzjoni

tal-gustizzja.

F'dawn it-tipi ta' akkuzi ghalhekk ma jistax ikun hemm renunzja

Pero essendo proceduri bejn konjugi l-partijiet jistghu jitolbu li jigu ezentati mili

jaghtu x-xhieda taghhom ai termini tal-artikolu 633(2) tal-kodici Kriminali li

jipprovdi is-segwenti:-

633(2) "Madankollu, jitħalla fid-diskrezzjoni tal-qorti, li tieħu qiestal-grad ta' qrubija tax-

xhud mid-demm, tal-mod li bih huwa juri likieku ma jixtieqx jixhed kontra s-sieħeb tiegħu

jew tagħha f'unjoniċivili jew kontra l-koabitant tiegħu jew tagħha, kontra axxendentjew

dixxendent, jew kontra ħuh, oħtu, iz-ziju, in-neputi, u ta'ċirkostanzi partikulari oħra tal-każ,

biex ma ġġegħelx jixhed ix-xhud illi juri li jixtieq li ma jixhedx kontra persuna li tiġi

minnuf'xi wieħed jew ieħor mill-gradi hawn fuq imsemmija"

Ghalhekk stante li Mireille Shahata ghazlet li tirrunzja ghall-azzjoni kriminali fil-

konfront ta' zewgha l-appellant din il-Qorti mhux ser tinsisti fuq ix-xhieda taghha u

ghalhekk in vista tan nuqqas tax-xhieda taghha u fin-nuqqas tal-prova dokumentarja

li hemm l-Ordni tal-Qorti li tipprovdi ghall-access tat-tifla din il-Qorti qieghda tilqa'

l-appell tal appellant u qed tirrevoka is-sentenza moghtija mill-ewwel Qorti u

tilliberah minn kul imputazzjoni u piena.


- ART.39 (2) TAL-KOSTITUZZJONI TAL-MALTA

- ART 6(1) TAL-KONVENZJONI EWROPEA

- RIKUŻA - RABTIET POLITIĊI PREĊEDENTI TAL-IMĦALLEF –

- PERSUNA TA' FIDUĊJA - FAIR MINDED AND INFORMED OBSERVER -

- ART 734 TAL-KAP 12 TAL-LIGIJIET TA' MALTA

Seduta tas-6 ta' Diċembru 2018

Rikors Ġuramentat Numru 599/2018

Is-Segretarju

Prinċipali

Philip Buckingham inkarigat mill-

Uffiċċju tal-Prim Ministru, kif ukoll

f'ismu proprju għal kull interess li

jista' jkollu

Illi dan huwa provvediment dwar talba mill-attur għal rikuża tal-imħallef

sedenti f'kawża li fiha qiegħed jitlob a tenur tal-Artiklu 469A tal-Kapitlu 12

li jiġi ddikjarat li d-deċiżjoni, jew nuqqas ta' deċiżjoni, tal-konvenuti li ma

jagħrfuħx bħala whistleblower huma llegali u bi ksur tan-normi tal-ġustizzja.

Fir-rikors ġuramentat l-attur jispjega li f'Novembru 2016 beda jaħdem mal-

FIAU fil-kariga ta' Manager Financial Analysis Section, fosthom dwar ħasil

ta'

Sal-aħħar

inkarikat biex

jispezzjona

nvestigazzjonijiet fuq membri u/jew uffiċjali tal-Gvern.

Fl-1 ta' Mejju (meta

tħabbret id-data tal-elezzjoni ġenerali) twarrab fil-ġemb sakemm fis-16 ta'

Ġunju 2017 l-impjieg tiegħu ġie terminat mingħajr ma ngħata raġuni b'effett

immedjat, u dan wara li l-Ministru tal-Finanzi ħareġ bit-'tejorija' li rapport

tal-FIAU kienu ġew miktuba sabiex jiġu leaked.

L-attur jilmenta li l-

imħallef sedenti kien fil-passat qarib ħafna persuna b'konnessjonijiet ta'

politika partiġġjana ta' natura pubbika u magħrufa; kien persuna ta' fiduċja

Billi l-każ tar-rikorrent għandu sfond qawwi ta' kxif ta'

korruzzjoni serja minn individwi fil-Gvern jew viċin tiegħu, ir-rikorrent ma

jistax ikollu serħan il-moħħ illi l-ġustizzja tkun tidher li saret miegħu; lanqas

is-soċjeta` in ġenerali li qed titlef il-fiduċja fl-istituzzjonijiet;

TAL-ĦARSIEN

TAL-INDIPENDENZA

MPARZJALITA` TAL-QRATI

Illi l-Artiklu 6 tal-Konvenzjoni Ewropeja tad-Drittijiet tal-Bniedem u l-

Artiklu 39 tal-Kostituzzjoni ta' Malta jartikolaw il-jedd ta' kull persuna għal

smiegħ ġust u pubbliku minn tribunal indipendenti u imparzjali stabbilit bil-

liġi waqt kontestazzjoni tad-drittijiet u obbligazzjonijiet ċivili tagħha.

il-jedd jinsab fil-qalba tat-tħaddim ta' demokrazija robusta u liberali

mħaddma taħt is-saltna tad-dritt.

Ma jistax ikun hemm saltna tad-dritt

mingħajr ġudikatura imparzjali u indipendenti.

Imħallfin li ma jiddependu

minn ħadd, partikolarment mhux mill-fergħa eżekuttiva tal-Istat, u li ma

jkunux infettati b'xi interess jew preġudizzju favur naħa jew oħra tal-

partijiet li jidhru quddiemhom biex iħarsu d-drittijiet tagħhom.

Mingħajr

dan l-aċċess għall-ħarsien mill-għassiesa indipendenti u imparzjali, id-

drittijiet l-oħrajn jibqgħu fuq il-karta iżda fil-verita` jisfumaw fix-xejn;

Illi l-ilment tal-attur f'din il-kawża ma jestendix għall-indipendenza ta' din

il-Qorti billi huwa ristrett għall-allegat imparzjalita` tal-imħallef sedenti;

RAĠUNIJIET GĦAL RIKUŻA MHUX RISTRETT GĦAL

DAWK ELENKATI FIL-KODIĊI RITWALI

Illi l-kodiċi ritwali tagħna, permezz tal-Artiklu 733 tiegħu, jagħti lista ta'

raġunijiet għal rikuża jew astensjoni ta' mħallef li fil-qosor jikkonsistu fil-

qrubija tiegħu ma', jew ikun tutur, kuratur, werriet jew prokuratur ta' xi

parti; qrubija mal-avukati difensuri; ikun involut b'xi mod fil-kawża billi

jkun ħareġ xi flus għaliha, jkun xhud, ikun ta' parir dwarha, jew tkun diġa`

ġiet quddiemu; hu jew martu/żewġha jkollhom interess dirett jew indirett kif

tinqata' l-kawża; jew ikollhom kawża kontra xi parti jew ikunu kredituri jew

debituri tagħha.

Skont l-Artiklu 733, dawn ir-raġunijiet huma tassattivi billi

l-ebda rikuża jew astensjoni ma tista' ssir jekk mhux għal xi waħda

minnhom, anke jekk il-leġislatur żied l-għadd u x-xorta ta' raġunijiet speċjalment f'dawn l-aħħar snin1 – li juri li wara kollox ir-raġunijiet għa-

rikuża jew astensjoni cannot be cast in stone minkejja l-pretenzjonijiet tal-

leġislatur li jkun qiegħed ikoprihom kollha bil-monopolju li almenu mis-

Seklu Tmintax sa żminijiet Moderni kien jippretendi li għandu fuq il-

produzzjoni leġislattiva.

L-introduzzjoni fil-liġi tagħna tal-Kostituzzjoni u

tal-Konvenzjoni Ewropeja ġiebet fonti ta' dritt ġodda u ġerarkikament

superjuri għall-kodiċi ritwali b'mod li llum minkejja dak li jgħid l-Artiklu

733 jista' jkun hemm għadd indeterminat ta' raġunijiet oħra bażi tar-rikuża

jew astenzjoni, abbażi tal-Artiklu 39 tal-Kostituzzjoni u tal-Artiklu 6 tal-

Konvenzjoni Ewropeja li jesiġu li s-smiegħ tal-kawżi jsir minn tribunal indipendenti u mparzjali.2 Raġunijiet li jiġu identifikati u elaborati mill-

ġurisprudenza kemm tal-pajjiżi firmatarji tal-Konvenzjoni kif ukoll mill-

Qorti sopranazzjonali tad-Drittijiet Umani ta' Strasburgu;

IMPARZJALITA` OĠĠETTIVA U SOĠĠETTIVA

Illi l-Qorti Ewropeja tad-Drittijiet tal-Bniedem evolviet id-distinzjoni bejn 1 Att XLVI.1973.108; XXIV.1995.281; IX.2004.11; VII.2007.22 2 ara per eżempju sentenzi Qorti Kostituzzjonali Sant vsKummissarju tal-Pulizija 2/4/90; Cachia vs Onor.Prim Ministru et 10/10/91; Bugeja et vs Onor.Prim Ministru noeet 17/6/94 u PA (Sede Kostituzzjonali) Ghirxi vs Onor.Prim Ministru et 1/11/96); Dr. A. Mifsud vs On.

Prim Ministru et -17 ta' Lulju 1996

imparzjalita` soġġettiva u dik oġġettiva.

Denmark (1989) hekk fissret id-distinzjoni bejniethom:

Illi f'dan il-każ, l-ilment tal-attur huwa limitat għal allegat nuqqas ta'

imparzjalita` oġġettiva.

Illi b'danakollu huwa intuwittiv li mhux kull biża' ta' imparzjalita` għandu

jwassal għal rikuża.

5 Hoong Phun, Dekan tal-Fakulta' tal-Liġi fl-Universita` ta' Auckland u mħallef fil-Qorti tal-Appell fi New Zealand, ikkwotat fil-ktieb Judicial Recusal: Principles, Process and Problems ta' Grant Vella Zahra, 2009

Apparti minn hekk, din il-Qorti, ippreseduta mill-Onor.

Imħallef Joseph

Butler Hammet, wissiet li "r-rikuża mhux ħaġa ta' konvenjenza iżda ta'

Ġustizzja u għalhekk sabiex wieħed jirrikorri għaliha, ir-raġuni trid tkun fondata; altrimenti tagħti lok għall-abbuż".6 Il-House of Lords, f'Porter v Lejman iddikjarat li dak li għandu jiġi stabbilit hu jekk "the fair minded and

Fi kliem Lord Reginiano – awtur tal-Woolf

Reforms li ġiebu riforma radikali fis-sistema ta' ġustizzja ċivili Ingliza - il-

jikkummenta f'kawża fejn l-imħallef kien klijent tal-avukat tal-attur, li ma żammlux flus meta biddillu t-testment.9 Tenut kont li l-bniedem raġonevoli

kellu jkun jaf sew it-tradizzjonijiet u l-kultura tan-nies tal-liġi, il-Privy

Council, f'appell minn New Zealand, iddeċieda li l-assoċjazzjoni preċedenti

ta' klijent u avukat bejn xhud u imħallef tmien snin qabel ma kinitx issarraf f'imparzjalita`.10 F'kawża oħra ġie ritenut li "the fair minded and informed

to automatic disqualification"; il-Qorti tal-Appell Ingliża qalet li "the fact

Illi l-fehma tal-litigant li jitlob ir-rikuża hija importanti, iżda mhix deċiżiva.

Ċertament mhix fehma oġġettiva, anke jekk tista' tkun ġusta: "The

'tħoss' jew 'jidhrilha' li ġudikant jista' jkun parzjali, allura dak il-ġudikant

għandu ma jiħux konjizzjoni ta' dik il-kawża.

Apparti l-obbligu li l-liġi

timponi fuq il-ġudikant li joqgħod f'kull kawża li tiġi lilu assenjata skond il-

liġi u li jastjeni jew jilqa' l-eċċezzjoni tar-rikuża fil-każijiet biss fejn ikun

legalment ġustifikat li huwa ma jkomplix jieħu konjizzjoni ta` dik il-kawża,

mhux kull 'ħsieb' ta' parzjalita` li jista' talvolta jgħaddi minn moħħ parti

jew oħra, jista' jingħad li huwa 'oġġettivament ġustifikat'.

It-test oġġettiv

tal-imparzjalita`, anke kif mifhum mill-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal- Bniedem jirrikjedi li jkun hemm bażi oġġettivament riskontrabbli.14 "The

might imperil their prospects of success, even if, when viewed objectively, 12 Sortino v Das Legal Expenses Insurance Co Ltd (2003) EWCA Civ 1071; (2004) IR.L.R. 218 13 "Dan kollu jwassal lil din il-Qorti tikkonkludi illi, kif irriteniet il-Qorti Ewropea fil-każ St. Leonard's Band Club vs Malta deċiża fid-29 ta' Lulju 200 ) b'referenza wkoll għall-każ ta' Ferrantelli and Portanier Mifsud vs Italy, 14 ara : QK : Dr Joseph Butler Gits Agius et vs Direttur Generali tal-Qrati tal- Gustizzja et : 25 ta` Novembru 2016 ; QK : 12 ta` 12 ta` Gunju 2017 : Joseph Ferriggi et vs Onorevoli Prim Ministru et ; QK : Antonio Purshouse et vs Rev Henry Fletcher OP et noe : 26 ta` Frar 2009

Il-Qorti żieded tgħid li dan it-test

Illi huwa minnu li "justice must not only be done, it must also be seen to be done"16 u dan minħabba l-ħtieġa li l-pubbliku jkollu kunfidenza fil-Qorti.

mhux tas-sentiment popolari.

Anzi jkun imparzjali dak l-imħallef li jbaxxi

Illi l-abbli avukati difensuri tal-attur, fin-nota ta' sottomissjonijiet, jiċċitaw

dan il-bran minn sentenza ta' Lord Harmsworth:

2017, paġna 602

Illi in re: Grech v Avukat Generali, il-Qorti Kostituzzjonali, kuntrarjament

għall-ewwel Qorti, sabet li kien hemm dehra ta' imparzjalita` oġġettiva:

"Għalkemm huwa minnu illi, kif jixhed l-istatut tal-Assoċjazzjoni Radju

Marija, dik l-assoċjazzjoni u t-tmexxija tar-radju huma indipendenti mill-

Arċidjoċesi, u ma hemm ebda rabta ġerarkika formali bejn l-Arċi-djoċesi u

r-radju, ma hijiex għalkollox imġebbda l-perċezzjoni ta' rabta mill-qrib

Din il-perċezzjoni tiġi ġġenerata mill-fatt oġġettiv illi d-direttur

tal-programmi għandu dejjem ikun kjeriku, meta tqis l- istqarrija tal-istess

direttur illi jekk "jisgarra" jibgħat għalih l-Arċisqof, u meta tqis ukoll illi l-

Provinċjal tad-Dumnikani kellu s-setgħa li jesiġi u jikseb ir-riżenja tal-istess

direttur tal-programmi minn dik il-ħatra.

Huwa minnu illi hemm distinzjoni

bejn ir-rwol tad-direttur tal-programmi u dak tal-president tal-assoċjazzjoni

iżda t-tnejn għandhom rwol ewlieni fit-tmexxija tal-istess assoċjazzjoni li,

għar-raġunijiet imsemmija fuq, ma hijiex għal kollox ħielsa minn rabta, li

tista' wkoll tidher ġerarkika, mal-Arċidjoċesi.

"Fiċ-ċirkostanzi għalhekk, ma hijiex irraġonevoli l-perċezzjoni li hemm

rabta tali bejn l-Arċdjoċesi u l-assoċjazzjoni li tagħha l-imħallef huwa

president li tista' tolqot ħażin id-dehra ta' imparzjalit oġġettiva ta' min

għandu rwol fit-tmexxija ta' dik l-assoċjazzjoni.

Id-dubju ma huwiex wieħed

li ma jitqiesx oġġettivament ġustifikat, ukoll jekk dak id-dubju ma jolqotx l-

imparzjalit soġġettiva tal-imħallef";

Illi l-każ ta' Amodio ukoll għandu ċertu xebħ ma' Grech v Avukat

Augusto Amodio tressaq quddiem il-House of Lords li ddeċidiet

li ma kellux immunita` minn proċeduri t'arrest u estradizzjoni dwar l-

imġieba tiegħu meta kien fil-poter.

Wieħed mil-Law Lords kien direttur u ċermen, bla ħlas, ta'

Amnesty International Charity Ltd., li kellha relazzjonijiet mill-qrib ma'

B'danakollu, is-sentenza ġiet imħassra.

Illi fil-każ odjern, kuntrarjament għaż-żewġ każijiet li għadhom kif ġew

iċċitati, ċertament m'hemm l-ebda rabta attwali bejn l-Imħallef u l-Gvern

INVOLVIMENT POLITIKU RIĊENZJURI

Illi apparti s-silta li jiċċita l-attur, tajjeb jinħad ukoll dak li jkompli jgħid

Illi tajjeb li kliem Lord Harmsworth jittieħed fil-kuntest li fih intqal.

Fil-kawża

in kwistjoni, Lannon kien iċ-ċerman tal-Rent Assessment Committee.

Freshwater Company għamlet

ir-Rent Assessment

Missieru kellu kawża pendenti dwar il-kera kontra Freshwater

Lord Harmsworth skwalifikah milli joqgħod fuq il-Committee.

Illi l-każ ta' Lord Harmsworth huwa wieħed mill-każijiet ta' imparzjalita`

oġġettiva fejn tipikament ikun hemm xi fatt estern li jikkomprometti lill-

imħallef waqt is-smiegħ tal-kawża;

Illi l-istanzi ċċitati mill-attur fejn tinstab imparzjalita` oġġettiva kienu

każijiet li fihom ikun hemm konnessjoni attwali bejn l-imħallef u parti jew

il-kwistjoni li tqanqal il-parti.

Fil-każ ta' L-Onor.

Avukat Generali et iċċitat mill-attur, mart l-imħallef ivi sedenti kienet

membru tal-Parlament Ewropew li esprimiet ruħha dwar il-materja mqanqla

fl-istess kawża.

Fil-każ ta' Lawrence Camilleri Pesci v Avukat Generali et, l-

imħallef kien, waqt is-smiegħ tal-kawża kontra l-Kurja, ċermen ta' Radju

Min-naħa l-oħra, l-attur qiegħed jitlob ir-rikuża minħabba li l-

imħallef sedenti "kien persuna ta' fiduċja tal-Gvern preżenti u stante illi l-

każ tar-rikorrent għandu sfond qawwi u materjali ta' kxif ta' korruzzjoni

serja fil-'kurituri tal-poter' tal-istess Gvern preżenti u minn individwi jew

fil-Gvern jew viċin persuni ta' poter fil-Gvern" u minħabba li "kellu, fil-

passat qarib ħafna, konnessjonijiet ta' politika partiġġjana ta' natura pubblika u magħrufa";21

Illi f'Azzopardi v Avukat Ġenerali22 din il-Qorti, diversament ippreseduta,

irrimarkat li "it-trapass qasir taż-żmien li jilmenta bih ir-rikorrent, mhuwiex

per se raġuni suffiċjenti sabiex

twassal persuna raġjonevoli għall-

konkluzjoni li l-preżunzjoni tal-imparzjalita` tal-ġudikant qed tiġi mminata,

u m'għandux l-effett li jitfa' dell negattiv ta' parzjalita` fuq in-newtralita`

ġudizzjarja tal-ġudikant.

Jingħad ukoll li, għalkemm din il-Qorti tifhem li

dan il-fattur seta' ħoloq fir-rikorrent il-biża' ta' parzjalita` tal-Maġistrat

favur tal-kontro-parti, il-Qorti, tenut ukoll il-mertu xejn politiku tal-kawża

tal-libell, hija konvinta illi dan it-trapass ta' żmien, qasir kemm huwa qasir,

m'huwiex biżżejjed biex jinstawra biża' oġġettivament ġustifikabbli li l-

Maġistrat ma jkollhiex imparzjalita` suffiċjenti għall-finijiet tal-Artikolu 6

tal-Konvenzjoni u l-Artikolu 39 tal-Kostituzzjoni;

"F'dan l-istadju wkoll, huwa opportun li jiġi senjalat li din il-Qorti ma rriskontrat ebda prova li mqar tagħti x'tifhem li l-Maġistrat żammet xi rabta jew relazzjoni mal-Partit Laburista, jew baqgħet tesprimi b'xi mod il- fehmiet politiċi tagħha minkejja t-trapass pjuttost qasir ta' żmien bejn l- involviment tagħha fil-politika u l-ħatra tagħha bhala ġudikant.

Inoltre, in- 21 ara fol 17 22 Samuel Gafa v L-Avukat Generali 0 .07.2017 Qorti Ċivili, Prim'Awla, sede Kostituzzjonali, per Onor. Imħ.

natura u l-grad ta' dik ir-rabta li kellha l-Maġistrat qabel il-ħatra tagħha m' humiex tali li jistgħu jiġġustifikaw oġġettivament id-dehra ta' nuqqas ta' imparzjalita` da parti tagħha bħala ġudikant, jew li tista' tagħti lok għal xi tħassib oġġettiv dwar l-imparzjalita` tagħha";

Il-Qorti Kostituzzjonali23, li kkonfermat is-sentenza msemmija, qalet li : Din il-Qorti, bhall-ewwel Qorti qabilha, ma tistax ma tfakkarx illi s-socjeta` Maltija hija dik li hi f'termini ta' limitazzjonijiet anke fil-qasam tal-politika li, inevitabbilment, hija wahda partiġġjana u f'kull każ ser jiġu riskontrati dawk il-kawżi b'xejra ftit jew wisq politika li ser jiġu assenjati lil ġudikanti li jkunu esprimew il-fehma politika tagħhom fil-passat qabel il-ħatra tagħhom għall-ġudikatura.

Madanakollu, diment li dawn il-fehmiet ma jibqgħux jiġu espressi jew b'xi mod manifestati esternament wara l- ġurament tal-ħatra, u diment li jista' jiġi identifikat distakk ċar bejn l- espressjonijiet tal-fehmiet - fosthom dawk soċjali, morali, reliġjużi u politiċi - u r-rwol tal-ġudikant, u fin-nuqqas ta' provi manifesti u inkonfutabbli li juru l-kuntrarju, hija l-fehma kkonsidrata ta' din il-Qorti illi f'dawn iċ- ċirkostanzi l-perċezzjoni oġġettiva ta' imparzjalita` tibqa' intatta";

"Illi r-rikorrent isemmi l-fattur taż-żmien billi kien hemm ftit wisq żmien

bejn l-parteċipazzjoni attiva tal-Maġistrat fil-ħajja politika u l-elevazzjoni

tagħha.

Dan hu fatt. Iżda għalkemm huwa prudenti li wieħed iħalli aktar

żmien jgħaddi, dan fih innifsu ma jneħħi xejn mis-solennita` tal-ħatra u tal-

ġurament li jieħu ġudikant;

"Illi dwar dan ir-rikorrent irribatta li l-ġurament fih innifsu ma jservix biex

jgħatti l-apparenza ta' parzjalita`.

Dan hu minnu imma fil-fehma ta' din il-

Qorti, jenħtieġ li ikun hemm fatturi oħra oltre iż-żmien sabiex twarrab

l-imparzjalita` preżunta tal-ġudikant - 'There is no reason to doubt in

"Din il-Qorti tirribadixxi dak li ġja` osservat li l-każ odjern m'għandux

dimensjoni politika tal-kejl li jfisser ir-rikorrent fl-appell tiegħu, salv għall-

fattur wieħed biss, jiġifieri dak li l-partijiet huma politiċi minn partiti

Għalhekk ukoll, il-fattur taż-żmien bejn il-parteċipazzjoni tal-

Maġistrat fil-ħajja politika u l-ħatra tagħha bħala ġudikant huwa immaterjali

u m'għandux l-effett li qed jipprova jagħtih ir-rikorrenti bit-talba għar-rikuża

"Il-Qorti tissenjala li l-ġurament tal-ħatra jopera biex joqtol u jxejjen kull rabta mal-passat tal-ġudikant fir-rigward ta' dawn il-fehmiet fosthom dawk politiċi li setgħu ġew imħaddna minnu qabel inħatar bħala ġudikant, u huwa immaterjali kemm ikun għadda żmien bejn l-espressjoni tal-fehmiet politiċi jew l-attivita` fil-qasam politiku u l-hatra tal-persuna bħala ġudikant għall-finijiet tal-presunzjoni oġġettiva tal-imparzjalita`, għax altrimenti tkun qed tiġi wkoll imminata serjament is-saħħa u s-solennita` tal- ġurament tal-ħatra li żgur hija ħaġa li għandha tiġi evitata akkost ta' kollox in vista tal-fatt illi, kif gie rapportat:- "The principle of impartiality is an important element in support of the confidence which the courts must inspire in a democratic society";24

Illi l-maġistrat imsemmija kienet kandidata għall-elezzjonijiet ġenerali ftit

xhur qabel ma semgħet il-kawża in kwistjoni.

L-imħallef sedenti kien

persuna ta' fiduċja sa ftit iktar minn tlett snin ilu.

F'Ottubru 2015 inħatar

court attorney u qata' kull kuntatt mal-politika;

ma persuna tinħatar bhala ġudikant fiha innifisha m'għandhiex issarraf

f'sejbien ta' preġudizzju da parti tal-istess ġudikant jekk wieħed jew aktar

mill-partijiet li jidhru fil-kawża huma ta' twemmin politiku differenti.

rikorrent jargumenta li bħala kandidata, iktar minn espressjoni, il-Magistrat

uriet konvinzjoni politika sħiħa u konformita` mal-linja politika tal-partit li

kienet timmilita fiha.

Għal dan l-aggravju, din il-Qorti in re: Azzopardi v

L-Avukat Generali wieġbet hekk:

"Illi kif ġja` premess ġaladarba persuna tiġi maħtura bħala ġudikant dik il-

persuna hija preżunta li hija mparzjali.

Ir-rikorrent ma ressaq l-ebda prova ta'

preġudizzju attwali

lejh fil-Maġistrat għajr għall-kumment u għall-

konvinzjoni politika tagħha.

Ir-rwol tagħha bħala kandidata politika kien

2017, paġna 602

anteċedenti għall-ħatra u l-kontendenti kienu unanimi li l-Maġistrat ma

żammet l-ebda rabta mal-partit politiku tagħha wara l-ħatra;

"Illi din il-Qorti temmen li kull gudikant għandu jwieġeb għall-istandards

għoljin għalkemm kull ġudikant huwa uman.

Madanakollu kulħadd għandu

jifhem li malli ġudikant jieħu l-ġuramenti tal-uffiċju tiegħu/tagħha, jinqata'

mill-ambjent ta' politika u ta' partiġġjaniżmu politiku kif jinqata' mill-isfera

Malli ġudikant jieħu l-ġuramenti tal-ħatra, l-

opinjonijiet u twemmin tiegħu/tagħha jiġu ridimensjonati u jidħlu fl-isfera ta'

opinjoni jew twemmin prettament privat u personali.

Dejjem jibqa' fid-dmir

li jiġġudika skont il-liġi u l-fatti";

Illi fil-kawża Busuttil v Avukat Generali, li l-attur stieden lil din il-Qorti

sabiex tifli sewwa, din il-Qorti, denjament ippreseduta mill-Onor.

Imħallef

Joseph Butler Hammet, ma sabitx imparzjalita` fil-fatt li mart l-Imħallef

Antonio Butler kienet involuta fil-politika, fil-veste tagħha ta' membru

parlamentari fil-parlament Ewropew mal-partit li f'Malta jinsab fil-Gvern u

li l-attur f'dik il-kawża kien qiegħed jixli b'xi attivitajiet mikxufin permezz

tal-hekk imsejjħa Panama Papers; hija iżda sabet li kien hemm l-apparenza

ta' bias bil-fatt li l-Onorevoli Butler tkellmet ukoll pubblikament proprju fuq

"a) L-interess finanzjarju

"Fil-fehma tal-Qorti, l-Onor Marlene Butler m`għandhiex titqies li għal raġunijiet finanzjarji għandha interess dirett jew indirett dwar kif żewġha l- Onor Imħallef Butler sejjer jippronunzja ruħu fl-appell tal-kjamati mid- digriet tal-Magistrat Ian Bugeja Inferrera...

"Il-Qorti taċċetta li l-Onor.

Mizzi kienet eletta fi process elettorali fuq il-

merti tagħha f`isem il-Partit Laburista u li kienet eletta mill-poplu.

"Anke dan il-fatt waħdu mhux biżżejjed sabiex iwassal lil din il-Qorti biex tibdel il-fehma tagħha dwar l-interess dirett jew indirett.

"b) L-istqarrijiet pubbliċi ta` l-Onor Marlene Butler dwar il-każ tal- "Panama Papers"

"Irrizulta li l-Onor Marlene Butler tkellmet fl-14 ta` Gunju 2017 fil- Parlament Ewropew dwar il-kwistjoni tal-"Panama Papers".

"B`żieda ma` dak li osservat aktar kmieni dwar ilmenti tar-rikorrent wieħed wieħed, il-Qorti tisħaq illi fil-fehma tagħha l-fatt – iżolat waħdu – li l-Onor Butler huwa miżżewweġ lill-MEP tal-PL l-Onor Marlene Butler ma jikkostitwix waħdu riskju ta` mparzjalita`, u allura ta` ksur tal-jedd għal smigħ xieraq tar-rikorrent, jekk ma jirrikużax ruħu fil-każ li gie quddiemu.

"Fl-istess waqt tisħaq ukoll illi d-dikjarazzjonijiet pubbliċi li għamlet l-Onor.

Mizzi, in partikolari dak mistqarr minnha fis-seduta tal-Parlament Ewropew tal-14 ta` Gunju 2017, marbuta dawn mal-fatt illi hija miżżewġa lill-Onor Imħallef Butler kellhom iwasslu lill-istess Onor Imħallef Butler sabiex jirrikuża ruħu propju għaliex ir-rabta matrimonjali bejn it-tnejn issa kienet tikkostitwixxi riskju gravi ta` mparzjalita` u allura ksur tal-jedd għal smigħ xieraq tar-rikorrent.

"Tajjeb jingħad illi l-Onor Marlene Butler – ghax MEP – u allura ghax politiku - kellha kull jedd titkellem fil-Parlament Ewropew dwar il-każ tal- "Panama Papers".

Dak kien dritt għal kollox leġittimu tagħha.

Hekk irriżulta ppruvat skont il-ligi li għamlet fl-14 ta` Gunju 2017.

Hemm esprimiet il- fehmiet tagħha kjarament u mingħajr ekwivoċi.

"Iżda meta mbagħad ftit aktar minn xahar biss wara dak id-dikors, u cioe` fis-27 ta` Lulju 2017, tressaq quddiem żewġha l-Onor.

Imħallef Butler, il-każ li kien relatat tant mill-qrib ma` dak li martu kienet tkellmet dwaru fil- Parlament Ewropew, il-ħarsien tal-jedd għal smigħ xieraq, tradott fl-essenza tiegħu, f`kondotta li fid-deher tiggarantixxi l-imparzjalita` tiegħu kellu jwassal lill-Onor.

Imħallef Butler sabiex jastjeni.

"B'hekk, bl-aktar mod ċar u kristallin, l-Onor.

Imħallef Butler kien iwarrab fil-ġenb, imqar fl-aħjar interess tal-amministrazzjoni tal-ġustizzja, kull xrara jew sembjanza ta' dubju dwar kull deċiżjoni jew provvediment futur tiegħu fil-każ li kellu quddiemu.

"Għalhekk l-eċċezzjonijiet fil-mertu tal-intimat u tal-kjamati fil-kawża qegħdin ikunu respinti kollha, u l-ewwel tliet talbiet tar-rikorrent milqugħa kollha";26

Illi għalhekk, il-konnessjonijiet passati tal-imħallef sedenti mal-politika ma

jsarrfux tabilfors f'imparzjalita` oġġettiva.

Dan apparti li l-fattispeċje tal-

mertu tal-każ tallum, li huwa dwar in-nuqqas tal-għoti tal-istatus ta'

whistleblower lill-attur, seħħ meta l-imħallef sedenti ma kienx għadu

persuna ta' fiduċja kif ukoll għaliex m'għandux x'jaqsam, minnu nnifsu,

mal-politika, imma m'għemil amministrattiv.

Dak li ngħad f'Azzopardi v

Avukat Generali jgħodd għall-każ preżenti: għalkemm fl-isfond jista' jkun

hemm riperkussjoni politika, il-kawża nnifisha mhix ta' natura politika;

PERSUNA TA' FIDUĊJA

Illi b'danakollu, l-attur qiegħed jilmenta mhux biss mill-konnessjoni fil-

passat tal-imħallef sedenti mal-politika, imma wkoll għax kien persuna ta'

fiduċja "tal-Gvern preżenti".

Għall-preċiżjoni, fis-sena 2015 kien hawn

Gvern differenti, anke jekk kompost mill-istess partit politiku.

U l-imħallef

sedenti jista' jingħad li kien persuna ta' fiduċja tal-"Gvern" fis-sens biss li

kien persuna ta' fiduċja tal-Ministru Għal Għawdex ta' dak iż-żmien.

Is-sentenza ġiet imħassra mill-Qorti Kostituzzjonali fit-21.10.2018 iżda għal raġunijiet differenti minn dawk suesposti, u li għalhekk m'hemmx pronunzjament kontrihom mill-Qorti Kostituzzjonali.

Ministeru għal Għawdex għandu setgħat limiti għat-territorju tal-gżira

Għawdxija.

Il-Qorti tifhem li l-attur mhux qed jallega korruzzjoni fi ħdan

dan il-Ministeru.

Kieku kien hekk, l-imħallef sedenti ma kien ikollu l-ebda

eżitazzjoni li jastjeni bħalma għamel f'każ fejn kien hemm ilment (mhux ta'

korruzjoni) li seta' nvolva lill-istess Ministeru waqt li huwa kien jaqdi l-

inkariku tiegħu hemmhekk – kif jaf wieħed mill-abbli avukati difensuri tal-

attur odjern li jippatroċinja wkoll lill-attur.

Lanqas ma hija din il-kawża

diretta kontra l-persuni msemmijin fin-nota ta' sottomissjonijet tal-attur,

għalkemm il-Qorti tifhem ukoll li tista' teffettwahom.

hekk, ċertament li l-imħallef sedenti fil-qadi tiegħu ta' persuna ta' fiduċja

tal-Ministru għal Għawdex ma kellu l-ebda konoxxenza u wisq inqas

involvement f'dak li dawn l-individwi setgħu għamlu dak iż-żmien;

Illi l-qagħda tal-imħallef sedenti għandha ċertu xebħ mal-kawża Pullar v. United Kingdom:27

27 kawża numru 20/1995/526/612

Illi Mc Laren instab ħati u appella quddiem il-High Court.

Illi l-Qorti Ewropeja ma qablitx mal-Commission.

Hija kkonkludiet li:

Illi bħall-każ ta' Pullar, l-imħallef intrabat bil-ġurament u ma kienx involut

la fil-każ quddiemu u lanqas f'dak li l-attur isostni li hemm fl-isfond tiegħu;

Illi l-fiduċja tal-pubbliku fil-Qrati titlob li jekk ikun jidher li hemm

imparzjalita` l-imħallef għandu jwarrab.

B'danakollu, kif tajjeb ingħad ukoll

minn din il-Qorti, ippreseduta mill-Onor.

Borg Vassallo Joseph Ali,

"biex raġuni twassal għall-astensjoni jew għar-rikuża ta` ġudikant, din trid tkun waħda konkreta, mhux merament perċepita".28 Trid tkun tali li jasal għaliha il-"fairminded and informed observer" li allura jifhem l-etika u l-

ġurament li bihom huma marbutin il-ġudikanti kollha, u jifhem li l-ġurament

tal-ħatra joftom lill-imħallef mill-passat tiegħu.

Biex dan isir m'hemmx

għalfejn jgħaddi xi żmien konsiderevoli.

Fi kwalunkwe każ twemmin u

saħansitra attiviżmu politiku (jew ta' xort'oħra, per eżempju reliġjuż - iżda

dawn ma jolqotx il-każ preżenti) m'humiex raġuni għar-rikuża.

Lanqas hija

awtomatikament raġuni l-impjieg fl-istess entita` (f'dan il-każ il-Gvern) li

uffiċċjali oħrajn tagħha b'xi mod tkun involuta fil-kawża quddiem l-

imħallef.

Biex ikun hemm lok għal din ir-raġuni, jew perċezzjoni pubblika,

l-imħallef irid ikun involut fl-attivita` li tispiċċa mertu tal-kontenzjoni fil-

kawża quddiemu; jew ikun hemm rabta qawwija bejnu u l-uffiċjali

kkonċernati.

Fil-każ preżenti, l-imħallef sedenti kien attiv fil-politika iżda

waqaf saħansitra żmien qabel ma laħaq Maġistrat.

Il-mertu tal-każ preżenti

– li lanqas hu wieħed proprjament "politiku" - twieled wara li hu laħaq

ġudikant.

Huwa kien person of trust tal-Ministru għal Għawdex u bħala tali

ma kellux jiġi pperċepit minn osservatur newtrali li kellu, xi konnessjoni jew

konoxxenza mal-affari li allegatament kienu nvoluti fiha uffiċjali oħrajn

Għalhekk ma jirriżultax dak il-bias oġġettiv

li qiegħed jara l-attur;

Għar-raġunijiet suesposti, it-talba tal-rikuża ma tistax tiġi milqugħa.

Spejjeż riżervati għall-ġudizzju finali.

Onor. Imħallef