QORTI TAL-APPELL

IMĦALLEF TONIO MALLIA ONOR.

IMĦALLEF JOSEPH AXIAG Seduta ta' nhar it-Tnejn 7 ta' Novembru 2016

Vincent Edward Gilson fil-kwalità tieghu ta' sekwestratarju gudizzjarju tas-socjetà Resort Hotels Limited (C616) v. Finvest International Limited (C 4855)

Illi dan huwa appell ad istanza tal-konvenuta mis-sentenza moghtija mill-

Prim'Awla tal-Qorti Civili fis-17 ta' April 2015, li permezz tieghu qed titlob lil

din il-Qorti tirrevoka dik is-sentenza u tilqa' l-eccezzjonijiet taghha; ghall-

ahjar intendiment dik is-sentenza qed tigi riprodotta;

"Rat ir-rikors guramentat ta' Vincent E. Ciliberti fil-kwalita' tieghu ta' sekwestratarju gudizzjarju tas-socjeta Resort Hotels Limited, tas-17 t' April 2013 li jaqra hekk:

"Illi permezz ta' kuntratt ta' self in atti tan-Nutar Dr. Robert John Mihail tal-11 ta' Gunju 1996, Michael Debono Stanmore sellef lis-socjeta' Resort Hotels Limited is-somma ta' mitt elf lira Maltin (Lm100,000);

"Illi mill-ledgers tas-socjeta' Resort Hotels Limited jirrizulta illi s-somma ta' Lm98,798.49 ghaddiet ghand International Limited u dan fid-19 ta' Gunju 1996, ftit jiem wara l-publikazzjoni tal- kuntratt ta' self;

is-socjeta' Finvest

"Illi lill-esponenti u lill-awditur nominat mill-Onorabbli Qorti tal-Appell sabiex jassisti lill-esponenti ma jirrizultalhomx illi din is-somma giet imhallsa lura lis-socjeta' Resort Hotels Limited;

"Illi lill-esponenti u lill-istess awditur jirrizultatlhom illi l-imghaxijiet fuq l- istess somma originarjament mislufa lir-Resort Hotels Limited sa mis- sena 1996 dejjem ha hsieb li jithallsu Mark Anthony Sceberras Trigona, li huwa azzjonista u direttur tas-socjeta' Finvest International Limited salv ghal pagamenti dovuti ghax-xhur bejn Gunju u Dicembru 2007,li kien iz- zmien meta l-esponenti nnota li din is-somma mislufa lir-Resort Hotels is-socjeta' Finvest Limited kienet effettivament ghaddiet ghand International Limited, imghaxijiet ghax-xhur ta'Novembru u Dicembru 2012,u dawk ta' Jannar, Frar u Marzu tas- sena 2013;

ta'

"Illi ghandu naturalment jirrizulta illi ghal dawn is-snin kollha Finvest International Limited gawdiet minn din is-somma u ghalhekk ghandha oltre s-somma nnifisha thallas lis-socjeta' Resort Hotels Limited imghaxijiet kummercjali fuq l-istess somma;

is-socjeta'

il-Qorti,

Xlendi, Il-Munxar u tiddeciedi illi s-socjeta' intimata hija kreditrici tas- ta'€ €230,138.57 socjeta' Resort Hotels Limited ekwivalenti ghas-somma ta' Lm98,798.49 jew dik is-somma verjuri lis-socjeta' li rikorrenti;

tirrizulta dovuta mis-socjeta'

Tikkundanna lis-socjeta' intimata Finvest International Limited thallas ta' €230,138.57 ekwivalenti ghas- somma ta' Lm98,798.49 jew dik is-somma verjuri li tirrizulta dovuta mis-socjeta' intimata lis- socjeta' rikorrenti;

lis- socjeta' Resort Hotels Limited

"Bl-ispejjez, inkluz dawk tal-mandat ta' sekwestru, u bl-imghaxijiet kontra l-intimati li huma minn issa ngunti in subizzjoni."

"Rat li l-atti tar-rikors promotorju, d-digriet u tal-avviz tas-smiegh gew debitament notifikati lis-socjeta' intimata skond il-ligi;

"Rat ir-risposta guramentata ta' Finvest International Limited (C4855) tad-29 Lulju 2013 (a fol.

Preliminarjament l-azzjoni hi preskritta a tenur ta' l-Artikolu 2156 (e) tal-Kap 16 tal-Ligijiet Ta' Malta.

Illi bla pregiudizzju ghas-suespost il-fatti esposti fl-ewwel paragrafu tar-rikors guramentat mhumiex kontestati.

Is- self minn Michael Debono Stanmore lis-socjeta Resort Hotels Limited sar peress illi dina kienet tinstab f'diffikultajiet finanzjarji u kella bzonn 'Cash Injection' biex tkun tista issalda diversi debiti kif ukoll illi taghmel xi xoghol fil- lukanda "San Julien", Tal-Pieta' proprjeta taghha.

Kellha taghti somma sostanzjali lill-Bank of Valletta u kieku s- somma lilha mislufa ghaddiet fil-kont bankarju taghha bla tigi maqbuda mill-bank. dubbju Effettivament is-somma mislufa ghaddiet fil- kont bankarju tas-socjeta City Securities Limited (C 9765).

Qadt ma ghaddiet fit-kont bankarju tas-socjeta intimata izda din bhala l-azzjonista maggioritarja tas-socjeta Resort Hotels Limited amministrat is-somma mislufa biex tassikura illi tintuza ghall- iskopijiet illi sselfitha kif effettivament sar kif jigi pruvat ahjar fil-mori tar-rikors.

ta' xejn din kienet

Illi dak illi gie espost fil-paragrafu tnejn (2) gie rifless bl- aktar mod car u inekwivoku fl-audited accounts tas- socjeta Resort Hotels Limited tas-sena 2009 kopja ta' liema qeda tigi hawn annessa markata Dok'A', liema accounts gew redatti minn Vincent Kareem Camilleri l-uditur nominat mill-Qorti u ffirmati mir-rikorrenti.

A pagna 13 paragrafu sitta (6) "Debtors and other receivables", "Third Party Loans" tidher is-somma ta' €97,547 kompriza mis- somma ta' €93,537 self lil-Resort Hotels Holdings Limited risultanti mill-Ledger Sheet L 8 - kopja annessa markata Dokument'B'u self ta'€ €4,013 lill-Finvest International Limited risultanti mill-Ledger Sheet A 4 kopja annessa markata Dokument 'C'.

Ghall ahjar istruzzjoni tal-Qorti jigi rilevat illi fid-29 ta'Marzu 1999 is-socjeta City Securities Limited giet amalgamata mas-socjeta - Dokument 'D' -u kien ghalhekk illi jidher l-isem taghha u mhux ta' City Securities Limited.

Mbaghad fil-pagna 14 tad-Dokument 'A' paragrafu ghaxra (10) "Borrowings Long Term" hemm ic-cifra ta' €230,139 indikata bhala "Loan from third party", is-somma li giet mislufa minn Michael Debono Stanmore lis- socjeta Resort Hotels Limited per mezz tal- precitat kuntratt u li llum imhallsa fl-intier taghha.

Illi in vista tas-suespost l-allegazzjoni illi s-socjeta intimata gawdiet mis-somma gia' mislufa lill-Resort Hotels Limited hi ghall- kollox inveridika.

"Ghaldaqstant it-talbiet tas-socjeta rikorrenti ghandhom jigu michuda bl- ispejjez kontra l-istess socjeta rikorrenti."

"Rat in-nota t'eccezzjonijiet ulterjuri ta' Finvest International Limited tas- 6 ta' Frar 2014 (a fol.

101) fis-sens li :

Illi r-rikors guramentat promotur huwa null u minghajr effett stante li Vincent Edward Gilson jonqsu l- interess guridiku sabiex jipproponi u jissokta l-istess kawza ;

Illi inoltre r-rikors guramentat promotur huwa null stante l- istess rikors guramentat ma giex prezentat u mahluf minn xi wiehed mill-persuni imsemmija fl-artikolu 181A(2) tal- Kapitolu 12 tal-Ligijiet ta' Malta jew minn xi persuna appozitament awtorizzat ghal dak il-ghan minn Qorti kompetenti;

Illi inoltre r-rikors guramentat promotur huwa null stante li l-prezentata tar-rikors guramentat ma kienx awtorizzat mill-persuni vestiti mir-rapprezentanza guridika u legali tas-socjeta' attrici;

Salv eccezzjonijiet ulterjuri

"Rat ir-risposta tas-Sekwestratarju Gudizzjarju Vincent Edward Gilson tat-12 ta' Marzu 2014 (a fol 114 et seq) li eccepexxa illi :

Illi huwa ma kien jenhtieg l-ebda awtorizazzjoni specifika sabiex jintavola dawn il-proceduri, kif ser jirrizulta;

Illi l-istharrig li ghamlet s-socjeta' konvenuta kienet minima u, tista' tisgwida lil din l- Qorti, u dan , kif ser jirrizulta;

Illi kif jirrizulta mid-dokumenti annessi f' dawn l-atti, il-hatra u l- poteri ta' l-esponenti nghataw kif isegwi :

illi b'' digriet tal-Onorabbli Prim'Awla tal-Qorti Civili tad-9 ta' Mejju 1997, l-avukat Dr. Godwin Muscat Aakeroy giet mahtur bhala sekwestratrju gudizzjarju;

illi b'digriet iehor tal-5 ta' Frar 1999, il-Prim'Awla tal-Qorti Civili ddegretat illi:

"… huwa ghandu iqis li huwa awtorizzat li jagixxi fit-termini tal- paragrafi immarkati wiehed (1) u tnejn (2) tar-rikors tieghu … "

u dan b'referenza ghas-segwenti talba kontenuta fir-rikors tas- sekwestratarju gudizzjarju tas-7 ta' Awissu 1998 :

Jekk huwa huwiex awtorizzat li jagixxi bil poteri kollha tad- diretturi u in sostituzzjoni tal-istess, dejjem fl-interess tas- salvagwardja tad-drittijiet marbutin mal- azzjonijiet tas- socjeta"'

Illi b' digriet tal-Onorabbli Qorti tal-Appell tat-20 ta'Dicembru 2005, r-rikorrenti gie mahtur bhala sekwestratrju gudizzjarju in sostituzzjoni tal-Avukat Dr. Gowin Mihail Aakeroy

Illi ghalhekk il-kontenut tat-tielet paragrafu tar-rikors ta' Finvest International Limited ma ghandu l-ebda rilevanza odjerni, stante illi ai termini tad-digrieti s-sekwestarju gudizzjarji gie awtorizzat jagixxi bil- il-Kumpanniji sabiex jirraprezenta lis- socjeta' Resort Hotels Limited fl-interess tas-salvagwadrja tad-drittijitet marbutin mal-azzjonjiet tas-socejta'.

Illi ghalhekk ir-rikorrenti kellu l-awtorizzazzjoni mehtiega biex jahlef r-rikors guramentat kif jirrikejdi l-Artikolu 181A(2) tal-Kap.

12 tal-Ligijiet ta' Malta, ghandhu wkoll jirrizulta li kien l-uniku persuna vestit bir-rapprezentanza legali u ghalhekk bis-setghat li jharrek fi proceduri bhal dawn.

Illi ghal dak li jirrigwarda l-paragrafu 6 tar-rikors tas-socjeta' Finvent International Limited, dan irid jigi pprovat mis-socjeta' intimat u r-rikorrenti ghad ghandu l-interess guridiku biex jissokta l-kawza.

L-interess guridiku fil-mertu huwa ta' Resort Hotels Limited fil- kwalita ta' kreditrici ta' Finvest International Limited filwaqt li Vincent Gilson nomine jirraprezenta lis-socjeta' li talvolta ghandha tali interess guridiku.

Illi l-kontenut tal-paragrafu numru 7, mahluf bil-gurament ta' Mark Sceberras Trigona, huwa inveritier,kif jidher mis-segwenti dokumenti :

Ittra tal-20 ta' Lulju 2010 [Dok.

VECI) li fiha jinghad illi d-diretturi ta' Hotel Services Limited kienu svestiti mill-kontroll tas-socjeta' Hotel Services Limited sa mill-gurnata ta' sekwestratarju gudizzjarju.

Nota ta' Philip Sceberras Trigona (Dok.

VEC2) fl-atti tal-kawza bin-numru Bank of Valletta plc v. Resort Hotels Limited fejn jinghad illi huwa ma ghandu tas-socjeta' Resort Hotels Limited.

Ittra tal-10 ta' Settembru 2009 (Dok.

VEC3) li permezz taghha Philip O. Gatt jistqarr illi il-kumpanniji Resort Hotels Limited u Resort Hotels Holdings Limited kienu amministrati minn sekwestratarju gudizzjarju, li d-diretturi kienu tnezzghu minn kull

kontroll u inhareg mandat ta' inibizzjoni sabiex izomm lill-istess milli jezercitaw kwalunkwe funzjoni amministrattiva.

"Rat illi din il-kawza kienet qed tinstema kontestwalment mal-atti tal- kawza 855/2013 fl-istess ismijiet – vide digriet tas-16 t'Ottubru 2013 a fol.

40 tal-imsemmija atti;

"Rat l-atti u d–dokumenti kollha ezebiti fil-kawza;

"Semghet it-trattazzjoni tal-partijiet;

"Ikkonsidrat:

44 et seq) ikkonferma bil-gurament ir-risposta li huwa ta fil-proceduri 368/2013 u cioe' minn fejn jirrizulta illi s-self minn Michael Debono Stanmore lis-socjeta' Resort Limited sar in vista ta' diffikultajiet finanzjarji tal-istess socjeta'( – Vide Dok.

65 u Dok.

66) li kienet tehtieg a cash injection sabiex tkun tista' ssalda diversi debiti.

Gatt xhed illi l-lukanda kellha taghti somom sostanzjali lil Bank of Valletta u li kieku s-somma mislufa minn Debono Stanmore ghaddiet fil-kont bankarju tal-kumpanija, ovvjament kienet tinqabad mill-bank.

Is-somma mislufa ghaddiet fil-kont tas-socjeta' City Securities Limited – Vide Dok.

67, u qatt m'ghaddiet fil-kont bankarju ta' Finvest International Limited, izda din bhala azzjonista maggoritarja ta' Resort Hotels Limited amministrat is-somma mislufa sabiex din tintuza ghall-iskopijiet intizi.

"Dan jirrizulta b'mod ampju mill-accounts redattti minn Vincent Kareem Camilleri.

Jirrizulta ukoll mill-konteggi maghmulin mill-awditur ‘Amodio – Vide Dok.

13 u 27 tal-atti 368/2013 fejn hemm indikati t-third party loans.

"Mill-affidavit t'Eric ‘Amodio accountant tas-socjeta' Resort Hotels Limited (proprjetarja tal-Hotel San Julian f'San Giljan), jirrizulta li fil-11 ta' Gunju 1996 Michael Debono Stanmore sellef lil Resort Hotels Limited (RHL) is-somma ta' Lm98,798.49 ekwivalenti ghal €230,139 u dana sabiex RHL thallas varji debiti u taghmel tiswijiet mehtiega fil-lukanda msemmija sabiex tottempora ruhha mal-kundizzjonijiet tal-licenzja tal- MTA.

Brimmer ikkonferma li s-somma mislufa ma gietx depozitata fl- akkont bankarju ta' RHL, izda f'ta City Securities Limited, u dana minhabba sekwestri bankarji.

Brimmer ikkonferma li s-somma mislufa minn Debono Stanmore illum giet mhallsa konsegwenti ghal bejgh tal-lukanda Il-Fontana minn RHL.

48, ikkonferma x-xhieda ta' ‘Amodio.

Ikonferma il-loan ta' Michael Debono Stanmore lil RHL, u li din giet riflessa fl-audited accounts ta' RHL, tas-sena 2009.

"Illi l-ammont misluf huwa mhallas mis-sekwestratarju Vincent Gilson fl-intier tieghu skond kuntratt datat 26 ta' Marzu 2013 atti Nutar Andre

Debono Stanmore u ebda talba gudizzjarja ma giet intavolata qabel ma nhareg is-sekwestru 479/2013.

Gatt ikkonferma illi Finvest International Limited qatt ma ghamlet uzu mill-flus mislufa lil RHL ghal skopijiet taghha.

50, Mark Sceberras Trigona ikkonferma x-xhieda tieghu moghtija quddiem din il-Qorti u ghamel referenza ghal Annual Report and Financial Statements/ 2009 cioe' Dok.

A tal-atti 368/2013 b'mod partikoli ghal pagna 27 tal-istess atti, paragrafu numerat sitta, fejn hemm indikat third party loan fis-somma ta' €97,547.

"Gatt informa lil Qorti illi fid-29 ta' Marzu 1999 Cities Securities Limited (CSL) amalgamat ma s-societa Finvest International Limited (FIL)– Vide Dok.

37 fl-atti 368/2013; illi fl-audited accounts Dok.

10 fl-atti 368/2013 tidher ic-cifra ta' €230,139 indikata bhala loan from third party is-somma mislufa ta' Michael Debono Stanmore imhallsa fl-intier taghha skond il-kuntratt 26/3/13 atti tan-Nutar Andre Debono Stanmore Dok.

52 ta' dawn l-atti.

Gatt ikkonferma illi s- socjeta' FIL qatt ma ghamlet uzu mill-flus mislufa lil RHL.

"Di piu' ebda att gudizzjarju ghal-hlas tas-somma mitluba ma giet intavolata hmistax –il gurnata qabel il-hrug tal-mandat ta' Sekwestru Kawtelatorju.

108 et seq. ta' FIL – Vide Dok.

152 et seq; u l- amalgamazzjoni taz-zewg kumpaniji- Vide Dok.

Gie ezebit ukoll l-kontro-mandat 858/2009 milqugh 7 ta' Gunju 2009.

199 ikkonfermat cheque tal-Lombard Bank numru 355 f'ammont ta' €163, 056.14 Dok.

202) xhed illi fil-2006 s-sitwazzjoni ta' RHL mal-Bank of Valletta kienet mwergha- kif jidher minn anness Dok.

Gatt xhed illi Dok C kien document bankarju li juri bank transfer ta' Lm98,000 lil CSL minn Chase Manhatten Bank, Mid Med Bank fid-19 ta' Gunju 1996.

"Gatt xhed illi s-somma dovuta ta' Lm98,000 bdiet tigi redotta konsistentiment sakemm kien baqa biss 4,000 – vide fol.

35/36 tal-atti 368/2013.

"Minn dan l-ammont ta' Lm98,000, RHL kellha thallas pagamenti lil BOV, pagamenti ghal refurbishment, hlas ta' kontijiet tad-dawl u ilma.

Il- ledgers ta' Brimmer juru dana kollhu.

Gatt ikkonferma li BOV kien ghamel pressjoni fuq RHL biex thallas d-dejn lilu dovut u din kienet r- raguni ghas-self miksub minn Michael Debono Stanmore – Vide fol.

- Recoveries "Raymond Mangion Quintano, Head of Litigation Section, Department tal-BOV xhed illi r-relazzjoni bankarja ma RHL ilha ghal

sitta u erbghin sena (46) fejn facilitajiet bankarji inghataw minn Scicluna's Bank u Tagliaferro Bank u sussegwentement minn BOV.

In vista ta' problemi finanzjarji f'1990, l-overdrafts inqalbu f'loans u l-Hotel inbieghet Gie nominat sekwestratarju gudizzjarju biex jamministra, u cioe Dr. Godwin Mihail Aakeroy u sussegwentement Vincent Gilson.

lil

"Gatt ezebixxa Dok.

218) li juru d-depoziti li saru ghas-saldu tal- ammont dovut.

Id-depoziti waqfu fi Frar 2008 u kien hemm li bdew il- problemi.

"Raymond Mangion Quintano xhed illi fis-7 ta' Lulju 2005 il-bilanc dovut kien Lm30,000 (overdrafts saru loans reducing only).

Aquilina xhed li kieku dahal pagament ta' Lm100,000 f'dawk iz-zminijiet, ghalkemm ma kienx hemm sekwestri, dawn il-flus kienu jkunu jistghu jingibdu biss bi ftehim mal-bank.

219 Accountant u Auditer ta' RHL nominat mill- Qorti u muri d-Dok.

36 tal-atti 368/2013, ikkonferma li dan kien parti minn general ledger tas-socjeta' li juri li ammont misfluf ghadda minn l-akkont ta' CSL lil Finvest.

Bonello xhed illi l-flus avvanzati jidhru rekordjati fil-kotba ta' RHL izda marru f'account ta' Finvest dirett (a fol.

220) u ezebixxa VB 1 u VB a fol.

223 tal-atti 368/2013.

"Vincent Edward Gilson a fol 46 et seq f'affidavit tieghu xhed illi kien gie mahtur bhala sekwestatarju sudizzjarju ta' diversi socjetajiet inkluz RHL minn 9 ta'Jannar 2006 in sostituzzjoni ta' stralcjarju precedenti ta' Dr. Godwin Mihail Aakeroy .

"Kien iltaqa ma Dr Mihail Aakeroy li kien informah verbalment bil- qaghda ta' RHL – Vide para (i) sa (x) fol 46/47 tal-atti 368/2013)

"Vincent Gilson xhed jew korrispondenza.

Illi ghalhekk kien talab lil Qorti tal-Appell sabiex jinhatar accountant.

illi ma

"Illi fil-laqgha mal-HSBC Bank Malta Plc tal-11 ta'Dicembru 2006,li ghalija kien prezenti ukoll Mark Sceberras Trigona, Gilson skopra li apparti d-dejn mal-bank, Mark Sceberras Trigona kien ssellef Lm100,000 minn ghand certu Michael Debono Stanmore.

"Minn aktar indagni Gilson skopra illi fil-6 ta'Gunju 1996 b'att pubbliku fl-atti tan- Nutar Robert Mihail sehh s-self indikat – Vide Dok, VEC 1 a fol.

52 tal-atti 368/2013.

"Ciliberti xhed illi fl-1 ta' Gunju 2007 huwa kien hallas l-ewwel pagament lil Michael Debono Stanmore.

"Ghalhekk Ciliberti fetah kont kurrenti fit-22 ta' Mejju 2007, wara li sab li s-socjetajiet li kien jamministra kellhom biss loan u overdraft accounts u

dan sabiex ikun f'qaghda li jhallas il-pagament dovuti – u cioe' lil Enemalta, MTA, Kummissarju Taxxi Interni u c-cnus.

49 jaghti dettalji tad-dhul fjakk tas-socjetajiet u ha hsieb jintavola mandati u proceduri sabiex lukanda tkun f'qaghda li tinbiegh.

"Fil-24 ta' Jannar 2008 saret pressjoni mill-Bank of Valletta sabiex kull dhul jghaddi lill-istess bank u mhux lil Michael Debono Stanmore.

"Fil-4 ta' Frar 2008 mill-ledger mghoddija minn ‘Amodio lil Vincent Kareem Camilleri, jirrizulta li l-maggior parti ta' Lm100,000 self ta' Michael Debono Stanmore ghaddiet ghas-socjeta' FIL.

Ghalhekk Gilson ddecieda li ma jibqghax jhallas lil Debono Stanmore.

"Gatt wera d-disaprovazzjoni tieghu dwar dan u ssugerixxa diversi metodi li bih Ciliberti "seta" jhallas lil Debono Stanmore jew li Gatt jhallas lil Debono Stanmore imbghad jigi rimbursat minn Gilson ghall-insaputa ta' BOV.

Ciliberti rrifjuta li jaghmel dan.

"Ciliberti xhed illi apparti dana kollu, kien hemm dizgwid serju bejn Mark Sceberras Trigona u missieru Philip Sceberras Trigona u d-direttur l-iehor tas-socjetajiet, cioe' Adrian Vella Pace, tant illi n-negozju kien isir tramite l-avukati difensuri taghhom.

"Illi ghar-rigward ta x'sar minn Lm100,000 mislufa, Gilson afferma li dan jista' jinghad mill-accountant mahtur u cioe Vincent Kareem Camilleri .

88 et seq. xhed illi Finvest International Limited kienet il-parent company tas-socjetajiet inkluz City Securities Limited u Hotel Services Limited.

Illi s-self ta' Lm100,000 minghand Michael Debono Stanmore dahal fil-kont bankarju ta' City Services izda riedu jigu rifless fl-accounts ta' FIL.

Mistoqsi jekk fi RSL kienx hemm shareholders oltre minn Mark Sceberras Trigona u missieru Philip Sceberras Trigona, ‘Amodio xhed li kien hemm terzi.

"‘Amodio xhed illi l-flus kollha tas-self kienu jghaddu tramite Hotel Services Limited ghal bzonnijiet ta' RHL, tant hu hekk li sa 2009, Hotel Services Limited sussidjarja ta' FIL kellha tiehu €400,000 – Vide fol.

92 u 93.

"Permezz ta' nota tal-20 ta' Frar 2014 gie ezebit d-digriet tal-Imhallef Dr. F. Worley – vide fol.

103/4 li permezz tieghu hatar lil Dr Godwin Mihail Aakeroy bhala sekwestratarju gudizzjarju fid-9 ta' Mejju 1997 a fol.

103 u 104.

"Illi in segwitu tal-hatra tieghu Dr. Godwin Mihail Aakeroy talab ghal precizjoni tad-doveri tieghu, u l-Imhallef Worley laqa l-ewwel u t-tieni talba ta' Dr. Mihail Aakeroy waqt li ddefinixxa t-tielet talba tieghu rigward l-onorarju tieghu, u l-ispejjez inkorsi.

il-Qorti

it-talba u kkonfermat

"Ghaldaqstant dik li s- sekwestratarju gudizzjarju kien "awtorizzat li jagixxi bil-poteri kollha tad-Diretturi u in sostituzzjoni tal-istess, dejjem fl-interess tas- salvagwardja tad-drittijiet marbutin mal-azzjonijiet tas-socjeta';" u kien "awtorizzat li jingagga persuni u jutilizza mezzi idonei ghal- gestjoni tal-istess lukanda..."

108 li jaghmel referenza ghat-talbiet numru wiehed u tnejn tar-rikors ta' Dr. Mihail Aakeroy li jidhru a fol.

106 tal-atti 855/2013.

"In kontro ezami Vincent Gilson a fol.135 et seq. ikkonferma d-digrieti tal-hatra ta sekwestratarju gudizzarju precedenti cioe' Dr. Godwin Mihail Aakeroy u l-hatra tieghu in sostituzzjoni ta' Dr. Mihail Aakeroy.

Huwa ikkonferma li qabel ma ntavola il-kawza huwa ma laqqghax il-Bord u ma gie moghti ebda rizoluzzjoni tal-Bord tad-Diretturi li awtorizzatu biex jipprocedi bil-kawza odjerna,u dana 'l ghaliex "kelli l- poteri tad-Diretturi"moghtija lilu mill-Qrati kemm skond id-digriet tal- Imhallef F. Worley u kif ukoll mill-Qorti tal-Appell.

"Ikkonsidrat

"Mill-fatti fuq indikati jirrizulta b'mod abbastanza car u inekwivoku illi Vincent Gilson fil-kwalita' tieghu ta' sekwestratarju gudizzjarju kien inghata setghat ampjissimi biex jagixxi "bil-poteri kollha tad- Diretturi u insostituzzjoni tal-istess"dejjem fl-interess tas-salvagwardja tad- drittijiet tas-socjeta' rilevanti.

"Isegwi ghaldaqstant illi b'dawn il-poteri ampjissimi lilu moghtija minn Qorti kompetenti qua sekwestratarju gudizzjarju, huwa kellu is-setgha li jintavola l-proceduri kollha necessarji sabiex jipprotegi d-drittijiet u l- interessi tas-socjetajiet fdati f'idejh.

Infatti Gilson, qua sekwestratarju gudizzjarju, kien gia intavola u inizja diversi proceduri legali sabiex jigbor il-fondi dovuti lis-socjetajiet rilevati u ghamel diversi hlasijiet dovuti, u ebda oppozizzjoni mid-Diretturi tas-socjetajiet ma giet registrata meta jingabru mill-istess sekwestratarju b'rezultat tal-proceduri legali minnu inizjati.

"Illi din il-Qorti ghal kull buon fini ghamlet indagni ulterjuri ghal kuncett li fid-dottrina Ingliza gie zviluppat u cioe' the Doctrine of Ostensible Authority.

Fis-sentenza "Freeman & Howard vs Buckhurst Park Properties (Magal) Ltd" (CA 1964) [1964] 2 QB 480 [1964] 2 WLR 618 [1964] 1 All ER 630 dik id-dottrina kienet spjegata bil- mod segwenti –

"Illi fil-kaz in ezami s-sekwestratarju gudizzjarju, fil-fehma ta' din il-Qorti, inghata minn Qorti kompetenti, l-poteri kollha tad-Diretturi kollha tas- socjetajiet fdati f'idejh.

Dan ifisser li kellu il-judicial representation ta dawn is-socjetajiet, u kien l-uniku persuna li kellu s-setgha jinizja proceduri legali sal-finalita' taghhom ghas-salvagwardja tal-interessi tas-socjetajiet rilevanti.

Anki fin-nuqqas ta' tali poteri ampji moghtija mill-Qorti kompetenti, s-sekwestratarju gudizzjarju kien ikun kopert bl- applikabilita' tad-dottrina tal-'implied or apparent authority' li giet imhaddna minn dawn il-Qrati fis-sentenza Maggur Victor Aloysius Schieda et vs Emanuel Huizer proprio et nomine et deciza fis-16 ta' Jannar 2015.

Minn dan isegwi illi Vincent Gilson mhux biss kellu l- interess guridiku necessarju sabiex jipproponi l-kawza, izda kellu d- dover li jaghmel dan.

232 u 233 tal-atti 855/2013 titkellem fuq adezjoni tal-partijiet kollha interessati ghal dak li jirrigwarda bejgh tal-assi.

"Ghal dawn il-mottivi l-Qorti tichad l-ewwel eccezzjoni ulterjuri tas- socjeta' Finvest International Limited.

"Il-Qorti tghaddi biex tezamina t-tieni eccezzjoni u taghmel referenza ghall- Artikolu 181A (2) tal-Kapitolu 12:

"181A(2) Kull dikjarazzjoni, jew skrittura li għandha tinħalef skont il-liġi għandha, fil-każ ta' korp li jkollu personalità ġuridika distinta, li tinħalef mill-persuna jkollhom ir-rappreżentanza ġuridika ta' dak il-korp jew minn kull segretarju tal-kumpannija jew minn kull persuna oħra li tkun awtorizzata bil-miktub minn dak il-korp sabiex tippreżenta atti ġudizzjarji f'ismu jew li jagħmel dikjarazzjoni, risposta ġuramentata jew skrittura bħal dawk imsemmija."

tad-Diretturi

"Jirrizulta ampjament illi gialadarba s-sekwestratarju gudizzjarju inghata tas-socjetajiet rilevanti, huwa kellu r- l-poteri kollha raprezentanza guridika il-persuna mghonija bis-setgha ai termini tal-Artikolu 181A tal-Kapitolu 12 biex jintavola l-proceduri legali u jahlef l-iskritturi u d-dikjarazzjonijiet rilevanti ghas-salvagwardja tal-interessi tal-istess socjetajiet.

is-socjetajiet u kien

ta' dawn

"Ghaldaqstant il-Qorti tichad it-tieni eccezzjoni ulterjuri.

"Ghar-rigward tat-tielet eccezzjoni ulterjuri u cioe' illi r-rikorrenti Ciliberti "ma kienx awtorizzat mill-persuni vestiti mir-raprezentanza guridika u legali tas-socjeta' attrici,"din l-eccezzjoni hija pjenament marbuta u ssegwi minn l-ewwel zewg eccezzjonijiet ulterjuri.

Il-Qorti waqt illi taghmel acenn ghal dak fuq affermat, tqis illi Vincent Gilson fil- kwalita' tieghu ta' sekwestratarju gudizzjarju u moghti l-poteri kollha tad- Diretturi u awtorizzat jagixxi in sostituzzjoni taghhom, ma kien jehtieg ebda awtorizzazzjoni ulterjuri ta' xi Direttur iehor tas-socjetajiet rilevanti, ma kien jehtieg ebda rezoluzzjoni esplicita tal-bord tad-diretturi ghaliex is-setgha moghtija mill-Qorti diversament preseduta, in effett kellha il- konsegwenza fis- il-poteri kollha tinvest sekwetratarju gudizzjarju.

tad-diretturi

"Ghal dawn il-mottivi l-Qorti tichad l-ewwel tlett eccezzjonijiet ulterjuri ta' Finvest International Limited, bl-ispejjez kontra Finvest International Limited."

Kif jidher allura b'din is-sentenza l-ewwel Qorti cahdet l-eccezzjonijiet

preliminari tal-konvenuta u konsegwentement ordnat it-tkomplija tal-kawza;

Il-Qorti ghalhekk rat il-verbal tas-seduta tat-12 ta' Lulju 2016 li permezz

tieghu l-appell thalla ghas-sentenza ghat-30 ta' Settembru 2016 wara d-

debita trattazzjoni mill-Avukati rispettivi;

Ikkonsidrat:

L-aggravji principali mressqa mill-attur nomine appellanti jistghu jingabru

f'wiehed – dak li l-attur fil-kwalità tieghu ta' sekwestratarju gudizzjarju ma

ghandux is-setgha li jistitwixxi din il-kawza.

Il-partijiet jaqblu – u din il-Qorti

368/13 taqbel maghhom – li sfortunatament il-ligi taghna hija pjuttost skarna fir-

rigward tad-dispozizzjonijiet li jirregolaw dan l-istitut.

Fil-fatt l-artikoli tal-

Kap. 12 illi jirregolawh huma dawn:

(1) Il-qorti tista', f'kull waqt tal-kawża, tordna, fuq talba ta' waħda mill-partijiet, jew ex officio, is-sekwestru ġudizzjarju.

"(2) Għal dan is-sekwestru mhix meħtieġa d-dikjarazzjoni bil-ġurament msemmija fl-artikolu 831(2).

"(3) Is-sekwestru li jkun ġie hekk ordnat jibqa' jseħħ sakemm ma jiġix imħassar mill-qorti.

"(4) B'dan is-sekwestru l-qorti tista' tordna li l-oġġett li dwaru jkun hemm il-kawża, jiġi ddepożitat jew ikkunsinnat għand terza persuna illi tobbliga ruħha li trodd l-oġġett, wara t-tmiem tal-kawża jew fiż-żmien mogħti mill-qorti, lil dak li lilu l-qorti tordna li l-oġġett għandu jintradd.

Is-sekwestru msemmi fl-aħħar artikolu qabel dan jista' jiġi ordnat ukoll fuq immobbli, meta l-kwistjoni tkun fuq il-pussess jew fuq il- proprjetà tal-immobbli jew meta jkun meħtieġ sabiex jitqiegħdu fiż-żgur jew jitħarsu l-jeddijiet ta' min jista' jkollu interess.

(1) Is-sekwestratarju jiġi magħżul jew bil-kunsens tal-partijiet interessati, inkella mill-qorti ex officio.

"(2) Is-sekwestratarju hu suġġett għall-istess obbligi bħad-depożitarju.

Is-sekwestratrarju maħtur taħt l-artikolu 851 għandu jedd għal dak il-ħlas li l-qorti fid-diskrezzjoni tagħha jidhrilha li lilu jmiss.

"Tajjeb li f'dan l-istadju l-Qorti telenka d-dispożizzjonijiet tal-Kap.

16 li jirregolaw l-obligu tad-depożitarju; "1899.

Id-depożitarju għandu, fil-kustodja tal-ħaġa taħt depożitu, jieħu ħsieb daqs kemm jieħu fil-kustodja ta' ħwejġu. "… "1902.

Id-depożitarju ma jistax jinqeda bil-ħaġa ddepożitata, mingħajr il-kunsens, espress jew preżunt, tad-depożitant. "…

(1) Id-depożitarju għandu jrodd dik il-ħaġa stess li jkun irċieva,

fl-istat li din tkun tinsab fiż-żmien tar-radd."

368/13 Illi fil-kawza fl-ismijiet Mary Doublet v. Emmanuel Ghio, deciza mill-

Prim'Awla tal-Qorti Civili fis-27 ta' Marzu 1946, il-Qorti nnotat illi d-

depozitarju, anki b'titolu gratuwit, ghandu juza fil-kustodja tal-haga l-istess

diligenza li juza fil-kustodja ta' hwejgu.

In konferma ta' dak stabbilit mill-

Kodici Civili, hija qalet ukoll li d-depozitarju ghandu jrodd il-haga lil min

fdahielu fl-istess stat li kienet giet konsenjata lilu.

Konsegwentement id-

depozitarju li jonqos minn dawn l-obbligi huwa responsabbli ghad-danni

lejn id-depozitant.

Illi r-responsabbiltà ta' depozitarju hija dik ta' bonus

paterfamilias u huwa ghandu l-obbligu li jipprova li ma setax jevita t-telf tal-

oggetti hekk lilu konsenjati, fin-nuqqas iwiegeb ghad-danni.

kawza fl-ismijiet Maria Worley v. Macelli Sayer (P.A. (JSP) 2 ta' April

1992.) inghad illi:- "Huwa provdut fil-ligi li min jircievi d-depozitu ghandu

juza l-istess diligenza fuq il-haga depozitata qisha kienet tieghu, jigifieri

juza d-diligenza li jirrizerva ghall-hwejjeg tieghu… Ghaldaqstant l-attur

huwa obbligat juza, fil-kustodja tal-oggetti depozitati ghandu, l-istess

diligenza li huwa juza fil-kustodja ta' hwejgu, u huwa obbligat irodd dawk l-

oggetti biss lil min ikun iddepozitahom ghandu jew lill-persuna illi f'isimha

jkun sar id-depozitu jew lil min ikun inkarigat biex jircevihom; id-depozitarju

li jonqos minn dawn id-dmirijiet huwa responsabbli tat-telf jew hsara li dan

in-nuqqas igib lis-sid tal-haga depozitata jew lil min ikun iddepozitaha"

Stabbilit dan, il-Qorti allura se tezamina x'inhu d-dmir tal-attur nomine fil-

tieghu premessa

il-vertenza u biex

necessarjament trid tezamina x'kienu c-cirkostanzi li wasslu ghan-nomina

Fil-kawza Busietta nomine v. Gatt nomine, deciza finalment minn din il-

Qorti diversament komposta fit-30 ta' Mejju 2008, l-attur gie nominat

sekwestratarju gudizzjarju fl-2005 in sostituzzjoni tal-Avukat Godwin

Mihail Aakeroy li kien gie nominat precedentement fil-mori tal-kawza.

Fuq talba tal-istess Dr. Mihail Aakeroy il-Prim'Awla kienet iddikjarat li

huwa kellu l-awtorizzazzjoni li jagixxi "bil-poteri kollha ta' direttur u in

sostituzzjoni tal-istess, dejjem fl-interess tas-salvagwardja mad-drittijiet tal-

azzjonijiet tas-socjetà".

Din il-kawza kienet giet istitwita mill-attur nomine

biex jigi dikjarat null kuntratt ta' trasferiment ta' azzjonijiet tas-socjetà

Resort Hotels Holidays Limited liema talba giet milqugha mill-ewwel Qorti;

is-sentenza giet

ikkonfermata mill-Qorti

msemmija.

Is-sentenza ordnat ukoll li l-azzjonijiet in kwistjoni jigu ritornati

lill-attur nomine permezz ta' kuntratt li kellu jkun ippublikat entro tletin

gurnata mid-data tas-sentenza.

Huwa evidenti ghalhekk li n-nomina tas-sekwestratarju gudizzjarju f'din il-

kawza saret biex jigi accertat li l-azzjonijiet in kwistjoni jigu salvagwardati

sakemm tigi deciza l-kawza; is-sekwestratarju jigi nominat infatti jekk "il- 15

368/13 gudikant ikollu biza' fondat li jekk l-oggett jibqa' jintuza minn wahda mill-

partijiet jista' eventwalment jiddanneggja ruhu" (Rikors tal-Farmacista

Nicola Attard Speranza, Qorti tal-Appell, 28 ta' Marzu 1947).

gudizzjarju isir fuq l-oggetti jew immobbli li dwarhom hemm il-kawza.

(sottolinear ta' din il-Qorti) - (Liberata Attard Speranza v. Carmelo Attard Speranza, Qorti tal-

Appell, 2 ta' Gunju 1952).

rigward tal-azzjonijiet fis-socjetà msemmija; u kien f'dak l-ambitu li s-

sekwestratarju kellu s-setghat li tatu l-Qorti permezz tad-digriet imsemmi.

Una volta l-azzjonijiet gew ritornati lill-attur nomine kif iddecidiet il-Qorti, l-

inkarigu tal-appellat gie fi tmiemu.

Din il-Qorti ghalhekk taqbel mal-appellant li s-setghat tal-appellat fil-kwalità

tieghu msemmija intemmu malli giet ezegwita s-sentenza li fiha gie

Minn hemm 'il quddiem l-obligu li jiehu hsieb l-interessi tas-

socjetà in kwistjoni jaqa' fuq min ghandu jew kellu dak l-obbligu skont l-Att

dwar il-Kumpaniji (Kap. 386).

Il-Qorti jidrilha wkoll li jekk l-attur jigi

ikkonsidrat li ghandu s-setgha li qed jirreklama li ghandu f'din il-kawza,

l-provvedimenti

ta' dak

definittivament il-ligi specjali illi tirregola s-socjetajiet kummercjali.

Ghal dawn il-motivi l-Qorti tirrevoka s-sentenza appellata u dan billi tilqa' l-

eccezzjonijiet preliminari tas-socjetà konvenuta appellanti u tilliberaha mill-

368/13 osservanza tal-gudizzju; in vista tan-novità tal-materja in kwistjoni, l-

ispejjez kollha tal-kawza u cioe` tal-Ewwel Istanza u dawk tal-appell ikunu

bla taxxa bejn il-partijiet.


QORTI CIVILI (SEZZJONI TAL-FAMILJA) ONOR.

IMHALLEF ROBERT G. MANGION Illum 31 ta' Ottubru 2017

Rikors Guramentat Nru. 128 / 17/ 1RGM Kawza fil-lista: 11

Il-Qorti, Rat ir-rikors ta' l-attrici ipprezentat fl-14 ta' Awwissu 2017 fejn talbet l-isfilz tar- risposta mahlufa u l-kontro-talba tal-konvenut u li jaqra kif gej:- Illi l-esponenti giet notifikata bir-risposta mahlufa tal-konvenut li fiha ukoll kontro-talba; Illi waqt is-seduta tas-6 ta' Lulju 2017 il-kawza kienet giet differita ghat- trattazzjoni dwar jekk il-konvenut mhux kontumaci jew le; Illi l-verbal jghid hekk: "Dr Maxilene Agius Ebejer tirrileva illi l-konvenut kellu sal-hin illi ssejhet il-kawza odjerna sabiex jipprezenta r-risposta guramentata tieghu u fin-nuqqas ghandu jitqies illi huwa kontumaci.

Dr ui ghall-konvenut jissottometti illi l-konvenut ghandu 20 jum mid-data tan- notifika, biex jirrispondi tant li dan it-terminu huwa stampat fuq l-avviz fl-ewwel pagna tar-rikors promotur u ghalhekk jissottometti li l-konvenut mhux kontumaci.

Il-kawza qed tigi differita ghas-26 ta' Settembru 2017 fid-9.30am ghat-trattazzjoni dwar jekk il-konvenut hux kontumaci jew le. "

Illi l-konvenut iddecieda li jipprezenta risposta u kontro-talba xorta wahda; Illi l-esponenti giet notifikata fit-2 ta' Awissu u ghalhekk hija trid direzzjoni mill- Qorti fir-rigward tal-validita ta' din ir-risposta tenut kont li hemm ukoll kontrotalba; Illi l-ligi senjatament l-artikolu 158(13) tal-Kapitolu 12 tal-Ligjiet ta' Malta tipprovdi minkejja d-disposizzjonijiet ta' qabel dan l-artikolu, meta l-qorti tkun stabbiliet jum ghas-smigh tal-kawza qabel iz-zmien stabbilit biex tigi pprezentata r-risposta guramentata skont dan l-artikolu, il-konvenut ghandu jipprezenta r- risposta guramentata mhux iktar tard jipprezentahom quddiem il-qorti f'dik is- seduta u jinnotifika kopja taghhom lill-attur billi jaghti kopja, lilu iew lill-avukat tieghu f'dik l-istess seduta; Illi l-esponenti ghandha sat-22 ta' Awissu sabiex tirregola l-posizzjoni taghha nkwantu hemm htiega ta' risposta mahlufa ghall-kontro-talba tal-konvenut; Illi ghalhekk kellu jsir dan ir-rikors urgenti; Ghaldaqstant l-esponenti umilment titlob lil din il-wisq Onorabbli Qorti sabiex joghgobha: Minghajr il-htiega ta' ebda notifika lill-konvenut tordna l-isfilz tar-risposta mahlufa u l-kontro-talba tenut kont li dawn saru: i. ii. meno; iii.

Ma kienx hemm ebda awtorizazzjoni tal-Qorti sabiex tigi pprezentata r- risposta; iv. ir-risposta u din ma saritx fiz-zmien stipulat;

u dan salv ghall clawk l-ordnijiet u prowediment li joghgobha tippreffiggi;

Saru allavolja l-kawza kienet differita ghal trattazzjoni fuq il-kontumacja o

Peress li l-artikolu 158(13) tal-Kap 12 jispecifika t-terminu meta trid tidhol

jekk

Rat ir-risposta guramentata tal-attrici tal-21 ta' Awissu 2017 ghall-kontro-talba pprezentata mill-konvenu fejn gie eccepiet in forma preliminari s-segwenti:- Preliminari - Illi l-kontrotalba tal-konvenut rikonvenzjonat ghandha tigi sfilzata, bl-ispejjez kontra tieghu u dana ghas-segwenti ragunijiet: Illi waqt is-seduta tas-6 ta' Lulju 2017 il-kawza kienet giet differita ghat- tattazzjoni dwar jekk il-konvenut mhux kontumaci jew le; Illi l-verbal jghid hekk: "Dr Maxilene Agius Ebejer tirrileva illi l-konvenut kellu sal-hin illi ssejhet il-kawza odjerna sabiex jipprezenta r-risposta guramentata tieghu u fin- nuqqas ghandu jitqies illi huwa kontumaci.

Dr ui ghall-konvenut jissottometti illi l-konvenut ghandu 20 jum mid-data tan-notifika biex jirrispondi tant li dan it- terminu huwa stampat fuq l-avviz fl-ewwel pagna tar-rikors promotur u ghalhekk jissottometti li l-konvenut mhux kontumaci.

Il-kawza qed tigi differita ghas-26 ta' il-konvenuti hux Settembru 2017 fid-9.30am ghat-trattazzjoni dwar kontumaci jew le."

Illi l-konvenut iddecieda li jipprezenta risposta u kontro-talba xorta wahda; Illi l-ligi senjatament l-artikolu 158(13) tal-Kapitolu 12 tal-Ligjiet ta' Malta tipprovdi, minkejja d-disposizzjonijiet ta' qabel dan l-artikolu, meta l-qorti tkun stabbiliet jum ghas-smigh tal-kawza qabel iz-zmien stabbilit biex tigi pprezentata r-risposta guramentata skont dan l-artikolu, il-konvenut ghandu jipprezenta r- risposta guramentata mhux iktar tard mill-hin li fih il-kawza tkun se tinstema' l- ewwel darba u jista' wkoll jipprezentahom quddiem il-qorti f'dik is-seduta, u jinnotifika kopja taghhom lill-attur billi jaghti kopja lilu jew lill-avukat tieghu f'dik l-istess seduta; Illi ghalhekk il-kontro-talba li giet prezentata mar-risposta tal-konvenut li ghaliha kellha tipprezenta din r-risposta mahlufa l-esponenti hija: i. ii. o meno;

Ma kienx hemm ebda awtorizazzjoni tal-Qorti sabiex tigi pprezentata r-

tidhol ir-risposta u din ma saritx fiz-zmien stipulat;

Saret allavolja l-kawza kienet differita ghal trattazzjoni fuq il-kontumacja

Peress li l-artikolu 158(13) tal-Kapitolu 1,2 jispecifika t-terminu meta trid

Rat il-verbal ta' l-attrici maghmul fl-udjenza tas-6 ta' Lulju 2017 fejn gie rilevat illi l-konvenut kellu sal-hin illi ssejhet il-kawza odjerna sabiex jipprezenta r- risposta guramentata tieghu u fin-nuqqas ghandu jitqies li huwa kontumaci; Rat il-verbal tal-konvenut fejn issottometta illi huwa ghandu ghoxrin jum mid- data tan-notifika biex jirrispondi, tant li dan it-terminu huwa stampat fuq l-avviz fl-ewwel pagna tar-rikors promotur u ghalhekk jissottometti li mhemmx kontumacja; Rat illi l-konvenut ipprezenta ir-risposta guramentata u l-kontrotalba tieghu fis-7 ta' Lulju 2017, cioe` l-ghada ta' l-ewwel udjenza.

Rat id-Digriet taghha tas-17 ta' Awwissu 2017; Semghet it-trattazzjoni tal-Avukati tal-partijiet dwar jekk il-konvenut ghandux jitqies li huwa kontumaci u dwar it-talba ta' l-attrici ghall-isfilz tar-risposta guramentata pprezentata mill-konvenut; Rat illi l-kawza thalliet ghal-lum ghas-sentenza dwar il-kwistjoni tal-kontumacja u t-talba ta' l-attrici ghall-isfilz tar-risposta guramentata li allura tinkludi decizzjoni dwar l-eccezzjonijiet preliminari sollevati mill-attrici fir-risposta guramentata taghha ghall-kontrotalba tal-konvenut u decizzjoni dwar ir-rikors fuq citat tal-14 ta' Awissu 2017; Rat l-atti kollha tal-kawza; Ikkunsidrat; L-attrici fethet kawza kontra l-konvenut b'rikors guramentat ipprezentat fit-2 ta' Gunju 2017.

B'digriet taghha tas-6 ta' Gunju 2017, il-Qorti ordnat illi l-kawza titqieghed fuq il-lista tas-6 ta' Lulju 2017 sabiex tinstema'.

Wara li nhareg l-avviz ta' l-appuntament tal-kawza, il-konvenut gie notifikat (i) bir-rikors guramentat ta' l-attrici, (ii) bl-imsemmi digriet tas-6 ta' Gunju 2017, kif ukoll (iii) bl-avviz ta' l- appuntament tal-kawza ghal nhar is-6 ta' Lulju 2017.

Skond ir-riferta stampata a tergo ta' fol.

17 tal-process, jirrizulta illi l-konvenut gie notifikat b'dawn it-tliet

atti fir-residenza tieghu, meta dawn thallew f'idejn ibnu Roderick.

Il-konvenut

mhux qed jikkontesta l-validita` tan-notifika u ghalhekk jitqies li jaccetta li huwa

Illi fl-ewwel seduta f'din il-kawza fis-6 ta' Lulju 2017, il-konvenut deher

personalment u kien assistit ukoll mill-avukat tieghu, izda sa dakinhar, ma kienx

ghadu pprezenta r-risposta guramentata tieghu ghaliex skond hu, it-terminu ta'

ghoxrin gurnata kontemplat fl-Artikolu 158(1) tal-Kapitolu 12 ghall-prezentata

ta'

tat-twegiba tieghu, kien ghadu ghaddej.

Waqt l-istess udjenza, l-attrici sostniet illi fin-nuqqas tal-prezentata tar-risposta guramentata sal-hin li ssejhet il-kawza fil- gurnata ta' l-ewwel smigh taghha, il-konvenut ghandu jitqies li huwa kontumaci.

Il-konvenut ipprezenta r-risposta guramentata tieghu, b'rikovenzjoni, fis-7 ta' Lulju 2017, jigifieri wara li l-kawza kienet diga` nstemghet ghall-ewwel darba.

Ikkunsidrat; Illi fit-trattazzjoni taghha, l-attrici ghamlet referenza ghas-subinciz (13) ta' l- Artikolu 158 tal-Kapitolu 12 tal-Ligijiet ta' Malta, u tikkontendi illi d- dispozizzjonijiet ta' dan is-subinciz jipprevalu fuq id-dispozizzjonijiet precedenti ta' l-istess Artikolu, senjatament is-subinciz (1) f'kaz illi sad-data ta' l-ewwel smigh fil-kawza, ma jkunx ghalaq it-terminu ta' ghoxrin jum ghall-prezentata tar- risposta guramentata skond l-Artikolu 158.

B'referenza ghat-talba taghha ghall-isfilz tar-risposta guramentata tal-konvenut, l- attrici tikkontendi li din giet prezentata minghajr ma nkisbet l-awtorizzazzjoni tal- Qorti li skond hi, kienet mehtiega galadarba l-Artikolu 158(13) jispecifika terminu li fih ir-risposta kellha tigi pprezentata.

Illi t-tezi tal-konvenut huwa illi huwa gie zvijat bl-avviz stampat fuq ir-rikors guramentat ta' l-attrici li jwissi espressament lill-konvenut li ghandu jipprezenta r- risposta guramentata tieghu mhux iktar tard minn ghoxrin jum mid-data meta jircievi l-att.

Isostni ghalhekk il-konvenut li s-subinciz (13) ta' l-Artikolu 158 ma ghandux isib applikazzjoni fil-kaz odjern u jista' jsib riskontru biss f'kawzi urgenti.

Skond il-konvenut, f'cirkostanzi fejn isib applikazzjoni s-subinciz (13) ta' l-Artikolu 158, l-inkompatibbilita` li tezisti bejn it-test tal-ligi fl-imsemmi subinciz, u t-twissija stampata fuq ir-rikors guramentat, hija raguni tajba li tiggustifika n-nuqqas tieghu illi jipprezenta r-risposta guramentata tieghu entro t- terminu li jesigi l-istess subinciz (13), cioe` sal-hin li tissejjah il-kawza fid-data ta' l-ewwel smigh.

Ikkunsidrat; Illi tad- tiddetermina

dispozizzjonijiet ta' l-Artikolu 158(13), cioe` il-fatt li huwa naqas milli

jipprezenta r-risposta guramentata tieghu sal-hin li ssejhet il-kawza ghall-ewwel

darba fis-6 ta' Lulju 2017, il-konvenut ghandu jitqies bhala kontumaci, minkejja li

sa dakinhar, kien ghadu ghaddej it-terminu ta' ghoxrin gurnata mid-data tan-

notifika tieghu bir-rikors guramentat skond kif indikat fl-avviz stampat fuq l-istess

Il-ligi bl-Artikolu 156(1)(d), trid illi fir-rikors promotur li bih tinbeda kawza, il-

konvenut jinghata avviz dwar il-konsegwenzi li jista' jkollu n-nuqqas tieghu li

jekk bin-non-osservanza

il-kaz

jwiegeb fil-forma u fiz-zmien li trid il-ligi.

Dan l-avviz jinghata mill-attur stess fl- att li bih jinfethu l-proceduri u fil-forma li jesigi l-Artikolu 156(1)(d), liema forma hija s-segwenti:- "Min jirċievi dan ir-rikors maħluf kontra tiegħu għandu jippreżenta r-risposta maħlufa tiegħu fi żmien għoxrin (20) jum mid-data tan-notifika, cioè minn meta jirċeviha.

Jekk ma tiġix ippreżentata r-risposta maħlufa bil-miktub kif trid il-liġi saż-żmien imsemmi, il-Qorti tgħaddi biex tagħti d-deċiżjoni skont il-liġi.

Għalhekk huwa fl-interess ta' min jirċievi dan ir-rikors maħluf li jkellem avukat bla dewmien sabiex il-Qorti tisma' x'għandu xi jgħid fil-kawża."

Il-qorti tqis li dan l-avviz ma huwiex ta' indoli semplicement formalistiku ghaliex, oltre li l-ligi tikkontempla n-nullita` ta' l-att1 jekk ma tinghatax din it-twissija fir- rikors li bih tinbeda l-kawza, il-parti li ghandha twiegeb tista' titqies bhala kontumaci jekk ma twegibx entro t-terminu li jrid l-Artikolu 156(1).

Id- dispozizzjonijiet relevanti in materja huma dawn:- "158.

(1) Il-konvenut għandu jippreżenta r-risposta ġuramentata tiegħu fi żmien għoxrin jum mid-data tan-notifika, kemm-il darba ma jkunx se jammetti t-talba." … "(13) Minkejja d-disposizzjonijiet ta' qabel dan l-artikolu, meta l-qorti tkun stabbiliet jum għas-smigħ tal-kawża qabel iż-żmien stabbilit biex tiġi ppreżentata r-risposta ġuramentata skont dan l-artikolu, il-konvenut għandu jippreżenta r- risposta ġuramentata mhux iktar tard mill-ħin li fih il-kawża tkun se tinstema' l- ewwel darba, u jista' wkoll jippreżentahom quddiem il-qorti f'dik is-seduta u jinnotifika kopja tagħhom lill-attur billi jagħti kopja lilu jew lill-avukat tiegħu f'dik l-istess seduta."

Ikkunsidrat; Illi biex il-Qorti tista' tasal biex tippronunzja ruhha dwar il-kontumacja o meno tal-konvenut fic-cirkostanzi, ikun opportun illi jigu mfissra sewwa ir-raison d'etre kif ukoll l-effetti ta' l-istitut tal-kontumacja.

Huwa pacifiku fil-gurisprudenza tal-qrati taghna illi l-istitut tal-kontumacja huwa msejjes fuq il-presuppost li l-konvenut, bin-nuqqas tieghu li jwiegeb ghall-akkuza u t-talba tal-parti attrici, ikun wera kontumelja lejn is-sejha tal-Qorti biex jidher

quddiemha, liema dispett il-ligi tqis li fih element ta' dizordni socjali u thares lejh

bhala agir li jisthoqqlu li jigi punit bis-sanzjoni li l-kontumaci ma jkunx jista'

1 Ara Artikoli 156(6) u 789(1), Kap. 12.

tal-provi u

jikkontesta x-xhieda mressqa mill-attur2. jippartecipa fil-gbir Ghalhekk, il-kontumacja hija generalment meqjusa bhala mizura ta' natura punittiva li hija mehtiega sabiex tassigura rispett lejn l-atti emessi mill-Qorti.

Il-Qorti ta' l-Appell fis-sentenza taghha tal-11 ta' Marzu 2016 fl-ismijiet Samchrome FZE vs Danko Abela Valletta et3, ghamlet referenza ghall-kawza Kenneth ui v. Aplan Limited et4 fejn gie rapportat:- "Trattandosi ta' norma legali, l-osservanza tat-terminu fiha prefiss kellu jigi mhares ad unguem, in raguni ta' l-element dekadenzjali insit.

Dan anke ghaliex kif sewwa jinsab ritenut "l-osservanza tat-termini stabbiliti fil-Kodici ta' Organizzazzjoni u Procedura Civili u f' ligijiet ohra specjali li jirregolaw il- kondotta tal-proceduri quddiem il-Qrati u quddiem it-Tribunali huma ta' ordni pubbliku u ma jistghux jigu bl-ebda mod injorati u lanqas bil-kunsens tal-partijiet rinunzjati jew mibdula" ("Giuseppi Curmi -vs- Charles Vella Bonnici", Appell mill- Bord li Jirregola l-Kera, 21 ta' Marzu 1997); Jikkonsegwi mill-espressjoni ta' fehma fis-silta mis-sentenza appena citata illi t-terminu procedurali la jista' jigi sanat b' xi adezjoni tal-kontro-parti fil-proceduri u lanqas prorogat; sospiz jew interrott.

Kif gie minn din il-Qorti sa recentement hafna osservat, "in-natura inderogabbli tat-termini processwali ggib b' konsegwenza illi dwarhom ma jistghux jigu applikati provvediment sanatorji jew ta' rimessjoni ankorke d-dekors inutli taghhom ma jkunu imputabbli lill-parti interessata.

Dan ghal motiv illi dik l-improrogabilita hi hekk necessarja ghal raguni ta' certezza u, wkoll, ta' uniformita".

("Salina Wharf Marketing Limited -vs- Malta Tourism Authority", Appell mill-Bord ta' l-Appelli dwar it-Turizmu, 12 ta' Dicembru 2007); Fid-dawl ta' l-effetti ta' din ir-rigorozita` fl-applikazzjoni tat-termini procedurali stipulati mil-Ligi u, fil-kaz tal-kontumacja, l-effetti mill-iktar drakonjani u s- sanzjonijiet spiss irriversibbli li jgib mieghu in-non osservanza tat-terminu stipulat fl-Artikolu 158(1) ghall-prezentata tar-risposta guramentata, gie wkoll pacifikament accettat li l-istitut tal-kontumacja ghandu jigi applikat u mfissra b'mod ristrettiv5 fis-sens li fejn il-Qorti tkun sodisfatta li ma kien hemm ebda intenzjoni ta' nuqqas min-naha tal-konvenut li jista' jammonta ghal htija, ma ghandu jkun hemm ebda diffikulta` li l-kontumaċja titqies bhala gustifikata.

4 Appell Civili [Inferjuri] deciza fis-6 ta' Frar 2008.

Fl-istess hin pero`, anke jekk il-Ligi, biex ittaffi ftit mill-konsegwenzi horox taghha, tipprovdi ghall-prospett ta' gustifikazzjoni tal-kontumacja permezz tas- subinciz (10) ta' l-Artikolu 158 tal-Kap.

12, gie ritenut li l-prezenza tal-konvenut fil-proceduri, wahedha u bla raguni valida ta' gustifikazzjoni ta' kontumacja, ma jfissirx li hija bizzejjed sabiex il-konvenut jinghata l-opportunita` jipprezenta l- eccezzjonijiet tieghu.

Altrimenti:- "… l-istitut tal-kontumacja jigi dilwit sal-punt li jigi rez kompletament bla effikacja u inoperattiv kull fejn il-konvenut jaghzel li jidher fl-ewwel seduta..........Din l-interpretazzjoni hi wahda li tmur kontra mhux biss kontra l-ittra u l-ispirtu tal-ligi, imma ukoll kontra kull sens ta' gustizzja procedurali kif espressa fil-Kodici ta' Organizzazzjoni u Procedura Civili....."6 Illi huwa wkoll assodat fil-gurisprudenza illi trid issir distinzjoni ghall-finjiet tal- gustifikazzjoni tal-kontumacja, bejn il-konvenut li juri disinteress assolut (dak li jissejjah kontumacja bi htija), u l-konvenut li juri li kien intenzjonat jikkontesta l- kawza izda ma lahaqx ghamel dan ghal raguni li ma kienx jahti ghaliha7.

Gew diversi drabi ribaditi l-principji li jirregolaw jekk il-kontumacja hijiex kolpuza jew le8, izda din il-Qorti tqis li l-iktar kunsiderazzjonijiet relevanti in materja saru fil- gurisprudenza l-iktar recenti tal-Qorti.

In propositu, issir referenza ghar-rassenja studjata u approfondita ta' l-istitut tal-kontumacja u ta' l-izviluppi procedurali u gurisprudenzjali matul iz-zminijiet, li saret fis-sentenza Renato Fava Cassar et vs Christopher James Arthur Albako et9, liema taghlim, fil-fehma ta' din il- Qorti, ghandu jitqies bhala l-mizura ossia l-punto di referenza ghall-kejl ta' kull kaz ta' determinazzjoni dwar kontumacja.

Id-distinzjoni studjata f'dak l-istudju, bejn il-kontumacja kolpuza u dik gustifikabbli, huwa s-segwenti:- "Għalkemm ma baqgħetx il-ħtieġa tal-preżenza tal-konvenut biex tkun tista' ssir il-kawża, xorta waħda baqgħu it-traċċi ta' qabel li jikkastigaw lill-konvenut talli jonqos li jidher u jiddefendi lilu nnifsu.

Illum il-kontumaċi huwa ppenalizzat billi ma jitħalliex jikkontradixxi l-fatti mressqin mill-attur u lanqas jitħalla jressaq il- provi tiegħu.

Id-difiża tiegħu hija għalhekk imdgħajjfa sew.

Illi tqum il-mistoqsija kemm dan huwa ġust meta l-konvenut ma jkollu l-ebda intenzjoni li jkun tabilħaqq kontumaċi, fis-sens li jiġi jaqa' u jqum minn x'tista'

7 Prim'Awla: Gloria Borg Mifsud vs Pitcher Aguru Cassar Spiteri Lucas, deciza 9 ta' Dicembru 1993 8 Dr. Aaron Compagno Flask noe vs Asfaltar Limited – supra.

9 Rikors 696/16/LM, deciza 11 ta' Jannar 2016.

tiddeċiedi l-Qorti, imma ma jagħmilx dak li jkun mistenni minnu minħabba xi mpediment li ma jkollux kontroll fuqu inkella jkun aljenat, inkwetat minħabba xi problemi personali, jew ikollu avukat ittraskurat.

Huwa skontat li min-naħa l-waħda impediment estraneu u barra mill-kontroll tiegħu żgur li ma jammontax għall-kontumaċja; u min-naħa l-oħra mhix skużanti n-negliġenza grassa tiegħu.

Imma mbagħad hemm każijiet ta' bejn dawn iż-żewġ estremi li jħallu lill-ġudikant f'konfondiment u perplessità dwar jekk il-konvenut ikunx ħaqqu jitħalla jiddefendi ruħu jew le.

F'każijiet bħal dawn, fejn il-konvenut għalkemm ma jkollu l-ebda intenzjoni li ma jiddefendix ruħu, u l-ebda intenzjoni li jinjora lill-Qorti, xorta waħda għal xi raġuni jew oħra li titqanqal fiċ-ċirkostanzi varjati tal-ħajja, ma jidhirx fl-udjenza inkella ma jippreżentax ir-risposta tiegħu fit-terminu mogħti mil-liġi, l-imħallfin tagħna matul iż-żmien iddeċidew daqqa favur il-konvenut u daqqa kontra skont id-disposizzjoni tagħhom, kif ukoll skont iċ-ċirkostanzi partikolari ta' kull każ.

Fil-fehma ta' din il-Qorti, f'każijiet bħal dawn, għandha tingħata ċerta indulġenza lill-konvenut.

Il-ġudikant qiegħed hemm biex jagħmel il-ħaqq.

Il- proċess ċivili huwa bbażat fuq il-prinċipju tal-kontradittorju, li l-iskop pubbliku tiegħu huwa li tingħata deċiżjoni ġusta għall-kontroversji; għan li jintlaħaq ħafna aħjar jekk iż-żewġ partijiet avversarji jipparteċipaw bis-sħiħ.

In-nuqqas ta' parti f'kawża ossija l-kontumaċja jista' jkollha konsegwenzi serji u għalhekk trid tiġi evitata kemm jista' jkun.

Il-Qorti tagħmilha ċara iżda li l-indulġenza li għandha turi ma tistax, u m'għandhiex, tkun mingħajr limitu.

U l-limitu għandu jkun il-kunsiderazzjoni l- oħra, daqstant ieħor ta' ordni pubbliku, li l-kawżi m'għandhomx jitħallew jitwalu mingħajr bżonn jew b'kapriċċ tal-litigant jew tal-istess Qorti, għax dewmien bħal dan ukoll li m'għandhiex tiġi ppreġudikata, kif ukoll mal-Istat u s-soċjetà in ġenerali li jsofru preġudizzju kbir ta' natura soċjo-ekonomika: Interest rei publicae ut sit finis litium."

[Sottolinejar ta' din il-Qorti] Ikkonsidrat;

Fil-kaz tal-lum, mizmum ferm it-taghlim appena citat, din il-Qorti tqis illi l-

konvenut ghalkemm ma pprezentax ir-risposta guramentata tieghu entro t-terminu

stipulat fl-Artikolu 158(13), ma ghandux jigi penalizzat billi jigi meqjus bhala

Il-presenza tieghu fl-udjenza abbinata mal-fatt li ingagga avukat biex

jidhirlu fl-istess udjenza minghajr ma halla jiskadi t-terminu espressament indikat

fit-twissija stampata fuq ir-rikors guramentat ipprezentat mill-attrici u lilu

f'inġustizzja mal-kontroparti, normalment

notifikata, uriet b'mod evidenti li huwa ried jikontesta l-kawza u ma kellu ebda intenzjoni illi ma jobdix l-ordni tal-qorti.

Kif jinsab ukoll deciz:- "Il-prezenza tal-konvenut fl-udjenza ghalhekk hija indizju li l-istess konvenut mhuwiex disubbidjenti ghall-ordni tal-Qorti u l-Qorti ghalhekk hija fl-obbligu li tindaga jekk il-prezenza fl-udjenza hix genwina jew le, u fiha jigi indagat jekk l- assenza fl-atti processwali hix gustifikata jew le.

Din l-indagini hija obbligata ghaliex il-konsegwenza tal-kontumacja hija gravi in kwantu c-cahda tal- ordinament mill-konvenut tittiehed bhala rinunzja tal-konvenut ghad-dritt tieghu fundamentali fl-amministrazzjoni tal-gustizzja dak li jaghti r-ragunijiet tieghu kontra dawk ir-ragunijiet li jingiebu kontra tieghu."10 Fuq kollox, ir-reazzjoni tal-konvenut meta nduna bl-izball, issarrfet fil-prezentata immedjata tar-risposta guramentata tieghu li, del resto, giet prezentata entro t- terminu indikat fuq l-istess rikors guamentat.

Dawn l-azzjonijiet tal-konvenut ilkoll juru li huwa ma setax kellu l-intenzjoni li juri xi nuqqas ta' rispett jew dizubbidjenza lejn is-sejha tal-qorti.

F'dawn ic-cirkostanzi, il-Qorti ma tistax tirravviza nuqqas kopluz fit-tifsira mhaddna pacfikament mill-gurisprudenza fuq citata.

B'zieda ma' dak premess, il-Qorti tqis illi l-konvenut seta' kien ukoll zvijat bl- avviz fir-rikors guramentat fejn gie mwissi li r-risposta tieghu kellha tigi pprezentata entro 20 jum min-notifika.

Kif diga` ritenut mill-Qorti ta' l-Appell fil-kawza Helen Marsh vs. Anthony Yassin:- "L-avviż li ngħatat, li jgħidilha li kellha għoxrin jum biex twieġeb, qarraq bl- attriċi u għalhekk ma tistax titqies kontumaċi jekk wieġbet fiż-żmien indikat lilha fl-avviż."11 Ghalkemm ic-cirkostanzi ta' dak il-kaz appena citat kienu differenti in kwantu kienu jittrattaw dwar risposta ghal kontro-talba mressqa mill-konvenut meta l- istess konvenut ma kienx oggezzjona waqt l-ewwel smigh wara n-notifika tar- rikonvenzjoni, ghall-fatt li l-attrici ma pprezentatx ir-risposta taghha sal-hin li ssejhet il-kawza, din il-Qorti taqbel illi f'kull kaz, l-avviz li inghata mill-attur stess fir-rikors guramentat li bih l-attur iwissi lill-konvenut dwar il-konsegwenzi li jista' jkollu n-nuqqas tieghu li jwiegeb fil-forma u fit-terminu hemm indikat, mhux talli induca fil-konvenut il-konvinciment li r-risposta tieghu kellha tigi pprezentata

entro 20 jum, talli ma indika ebda eccezzjoni ghal din ir-regola.

Il-konvenut ma

jistax ikun mistenni li jaf di proprio bid-deroga ghal din ir-regola.

10 Constantino ui vs George Santucci, Appell Civili deciza 22 ta' Mejju 1990.

11 109/2011, Appell Civili deciz 30 ta' Mejju 2014.

Ferm il-premess, jidher li f'kull kaz ma jistax jigi nnegat li l-konvenut odjern, meta gie notifikat bir-rikors guramentat ta' l-attrici, osserva din it-twissija ad letteram billi mar ghand avukat biex jehodlu hsieb il-kawza u jidhrilu fl-udjenza.

Il-konvenut ma jistax jitqies li kien traskurat fl-imgieba tieghu u zgur ma kienx mistenni illi jkun jaf di proprio bid-deroga ghar-regola stipulata fl-imsemmi avviz u kwindi bid-dispozizzjonijiet ta' l-Artikolu 158(13) u l-applikabbilita` taghhom ghall-kaz tieghu fejn id-data ta' l-ewwel smigh inzertat qabel l-gheluq tat-terminu indikat fl-avviz.

Dan semmai kien kompitu ta' l-avukat tieghu.

Ghalhekk il- konvenut ma ghandux ibati l-konsegwenzi tal-kontumacja f'din il-kawża b'riżultat ta' zball ta' xi haddiehor li ma jahtix ghalih hu.

Jinsab deciz hekk in propositu:- "F'dan ir-rigward, il-Qrati tagħna għarfu bejn dawk il-każijiet fejn l-imġiba ta' avukat imqabbad tempestivament mill-parti mħarrka wasslet biex din taqa' kontumaċi (f'liema każ il-Qorti normalment tippermetti li l-imħarrek jitħalla jikkontesta l-kawża) minn dawk fejn il-parti mħarrka ma tersaqx għand avukat f'waqt xieraq, jew tibqa' tittrattjeni sal-aħħar, jew tonqos li tikkomunika kif imiss ma' avukat b'impenn serju li ma tħallix iż-żmien għat-tressiq tat-Tweġiba Maħlufa jitħalla jgħaddi għal xejn."12 Finalment, issir referenza ghas-sentenza mill-iktar relevant in materja, li giet citata mill-konvenut fis-sottomissjonijiet orali tieghu quddiem din il-Qorti, fl-ismijiet Paul Dogansoy et vs Joseph Nasser et13, fejn l-element ta' kontradittorjeta` bejn ir-rekwiziti ta' l-Artikolu 156(1)(d) u r-rekwiziti ta' l-Artikolu 158(13) f'kaz li jikkonkorru c-cirkostanzi kontemplati fl-istess subinciz (13), giet sottolinejata mill-Qorti ta' l-Appell:- "Barra minn hekk, ladarba l-konvenuti kienu mgħarrfa, fir-rikors maħluf stess, illi kellhom għoxrin jum min-notifika biex iwieġbu, il-lejalta` fil-litigazzjoni kienet titlob illi ma jitħallewx li jiġu mqarrqa b'dak l-avviż, u li kellhom jingħataw l- opportunita biex iwieġbu ukoll li kieku l-art.

158(13) kien igħodd għall-każ.

"Inċidentalment, dan l-episodju juri illi l-avviż li l-art.156(1)(d) irid li jingħata lill-konvenut ma huwiex kompatibbli mal-art.

158(13) u jidher illi huwa meħtieġ intervent leġislativ biex l-avviż jingħata f'forma differenti f'każijiet fejn japplikaw l-artt.

158(13) u 195(4) tal-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili.

Għalhekk il-qorti qiegħda tordna notifika ta' din is-sentenza lill-iSpeaker tal-

[Sottolinejar ta' din il-Qorti]

12 Market Handle Limited vs Farenheit Freight Forwarders Limited et, deciza mill-Prim'Awla fit-12 ta' Jannar 2012.

13 Appell Civili Numru 986/2008, deciz 25 ta' Novembru 2011.

In-nuqqas tal-konvenut fic-cirkostanzi ta' dan il-kaz, li jipprezenta r-risposta guramentata entro t-terminu kontemplat fl-Artikolu 158(13), hija altru minn gustifikata u fejn hemm gustifikazzjoni, ma hemmx kontumacja.

Ghaldaqstant, fuq l-iskorta ta' din il-gurisprudenza l-iktar recenti, il-Qorti tqis illi l-konvenut ma huwiex kontumaci.

Decide Ghal dawn il-motivi, il-Qorti, filwaqt li tiddeciedi li l-konvenut mhux kontumaci, tichad ir-rikors ta' l-attrici ta' l-14 ta' Awwissu 2017 ghall-isfilz tar-risposta guramentata pprezentata mill-istess konvenut u tichad l-ewwel eccezzjoni preliminari sollevata mill-attrici rikonvenzjonata fir-risposta mahlufa taghha tal- 21 ta' Awissu 2017.

B'applikazzjoni tad-dispozizzjonijiet ta' l-Artikolu 223(3) tal-Kapitolu 12 tal- Ligijiet ta' Malta, l-ispejjez ta' dan l-episodju jibqghu bla taxxa bejn il-partijiet.

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


QORTI TAL-MAĠISTRATI (GĦAWDEX) ĠURISDIZZJONI SUPERJURI SEZZJONI ĠENERALI MAĠISTRAT DOTTOR PAUL COPPINI LL.D. Illum it-Tlieta, 7 ta' Novembru 2017 Rikors Ġuramentat Numru: 143/2006 PC John u Laspina konjuġi Abela Gillibrand vs Carmel u Mary Ann Di Bartolo

Il-Qorti, Rat ir-Rikors Ġuramentat li permezz tiegħu l-atturi, wara li ppremettew: Illi huwa personalment wettaq xogħol konsistenti f'xogħol ta' kostruzzjoni fil- fond bin-numru sitta (6), Triq San Leonardu, limiti Xewkija, Għawdex liema fond jappartjeni lill-konvenuti; Illi x-xogħol kollu li sar twettaq fuq struzzjonijiet ta' l-atturi nfushom li b'mod regolari kienu jissorveljaw l-istess xogħolijiet; Illi in oltre, minkejja li ġia tħallsu xi ammonti akkont, għad baqa' bilanċ ta' ħamest elef sitt mija u tmintax-il lira Maltin (Lm5,618) liema ammont ġie debitament notifikat lill-mittenti diversi drabi u b'diversi modi; Illi minkejja diversi tentattivi, l-konvenuti dejjem baqgħu inadempjenti; Talbu lill-konvenuti jgħidu għaliex m'għandhiex din il-Qorti: 1.

Tiddikjara illi l-konvenuti huma debituri versu l-atturi fl-ammont ta' ħamest elef sitt mija u tmintax-il lira Maltin (Lm5,618) kif ukoll l-interessi legali mid- data tat-tlestija tax-xogħolijiet sad-data ta' l-effett pagament;

Paġna 1 minn 6

Tikkundanna lill-istess konvenuti sabiex iħallsu lill-atturi l-istess ammont flimkien ma' l-interessi legali mid-data tat-tlestija tax-xogħolijiet sad-data ta' l- effett pagament;

Bl-ispejjeż, kompriżi dawk tal-ittra uffiċċjali ta' Lulju 2006 kollha kontra l- konvenuti li jibqgħu minn issa stess imħarrka għas-subizzjoni.

Għaldaqstant qegħda ssir din il-kawża.

Rat ir-Risposta Ġuramentata tal-konvenuti li permezz tagħha eċċepew: 1.

Illi t-talbiet tar-rikorrenti John u Salvina konjuġi Vella huma nfondati fid-dritt u fil-fatt u dan stante illi l-amont pretiż minnhom mhux dovut fl-intier tiegħu.

Dan stante illi l-konjuġi Vella fil-kont tagħhom żiedu numru ta' ġranet tax- xogħol li fil-fatt ma nħadmux, żiedu l-prezz tal-għodda li ntużaw li kienu nklużi fl-ammont miftiehem oriġinarjament, żiedu l-VAT fuq l-ammont meta dan kien diġa nkluż fil-preżż miftiehem u ġew mitluba jħallsu materjal li fil- fatt ma ntużax;

Illi l-intimati konjuġi Di Bartolo ma għandhom ibatu l-ebda spejjes ta' dan ir-

rikors stante illi huma offrew l-ammont dovut minnhom kemm-il darba iżda kienu r-rikorrenti konjuġi Vella li rrifjutaw li jitħallsu l-ammont li fil-verita kien dovut.

Salvi eċċezzjonijiet oħra fid-dritt u fil-fatt.

Rat id-digriet tagħha tas-26 ta' Frar 2009 li bih innominat lill-A.I.C. Anna Maria Putzulu Caruana Freeman bl-inkarigu illi tara t-tip u l-valur tal-materjal li ntuża fix-xogħol li ġie esegwit mill-attur, u kemm kien jirrikjedi ġranet ta' xogħol sabiex isir ix- xogħol in kwistjoni.

Rat in-Nota tal-istess perit tat-13 ta' Mejju 2009, fejn talbet li tiġi eżonerata minn dan l-inkarigu għar-raġunijiet indikati f'din in-Nota.

Rat id-digriet tagħha tat-12 ta' Mejju 2009 fejn ġie nominat l-A.I.C. Alan Monsigneur in sostituzzjoni tal-perit Attard Montalto.

Rat ir-relazzjoni tal-perit Monsigneur tat-12 ta' Ottubru 2010, minnu debitament maħlufa fit-2 ta' Ottubru 2012.

Rat ir-relazzjoni addizzjonali tal-perit Monsigneur ppresentata fis-27 ta' Mejju 2011 u minnu maħlufa fil-11 ta' Novembru 2011.

Paġna 2 minn 6

Rat id-digriet tagħha tad-9 ta' Marzu 2012, fejn fuq talba tal-kontendenti ħatret bħala periti addizzjonali lill-A.I.C. Valerio Hildebrandt, lill-A.I.C Alex Grima k/a Kokavessis u lill- A.I.C. Shawn Harrison.

Rat ir-relazzjoni tal-periti addizzjonali ppresentata fil-21 ta' April 2014 u maħlufa mill-A.I.C. Hildebrandt fil-11 ta' April 2017, mill-A.I.C. Grima k/a Kokavessis fit-3 ta' Ottubru 2016 u mill-A.I.C. Harrison fis-6 ta' April 2017.

Rat id-digriet tagħha tat-8 ta' Ġunju 2017 fejn ħalliet il-kawża għal-lum għas- sentenza.

Rat in-Nota tal-Osservazzjonijiet tal-atturi.

Rat l-atti l-oħra kollha tal-kawża, inklużi d-dokumenti esebiti u l-verbali tax- xhieda mismugħa.

Ikkunsidrat: Illi permezz ta' din il-kawża l-atturi qed ifittxu mingħand il-konvenuti dak li jgħidu huwa l-bilanċ dovut lilhom minn prezz akbar għal xogħol ta' kostruzzjoni li għamel l-attur fil-fond numru 6, Triq San Leonardu, limiti tax-Xewkija, Għawdex, fuq inkarigu tal-istess konvenuti.

Il-konvenuti jikkontendu li l-ammont mitlub mill-atturi m'huwiex kollu dovut għar-raġunijiet segwenti, u ċioe' li l-konjuġi Vella: (a) fil-kont tagħhom żiedu numru ta' ġranet ta' xogħol li fil-fatt ma nħadmux; (b) żiedu l-prezz tal-għodda li ntużat u li kienet nkluża fl-ammont miftiehem

oriġinarjament;

prezz miftiehem; u

(c) żiedu t-Taxxa fuq il-Valur Miżjud fuq l-ammont meta dan kien diġa nkluż fil-

(d) ġew mitluba jħallsu għal materjal li fil-fatt ma ntużax.

L-ewwel perit tekniku, wara li għamel il-konstatazzjonijiet tiegħu, wasal għal dawn il-konklużjonijiet: "40.

Ghalhekk il-bilanc pendenti favur l-atturi huwa ta' tlett elf, erba' mija u sebghin Liri Maltin u tmienja u tmenin centezmi (LM3,470.88) jew tmint elef u erbgha u tmenin Euro u tmienja u disghin centezmi (€8,084.98) salv il-mertu legali jekk ir-rata miftehma ghandiex tigi kkunsidrata li kienet tinkludi l-VAT dment li ma giex indikat mod iehor fil-ftehim.

Paġna 3 minn 6

F'dan il-kaz ghandu jitnaqqas l-ammont ta' seba' mija u sebgha u ghoxrin Liri Maltin u ghoxrin centezmi (LM727.20) jew elf, sitt mija u tlieta u disghin Euro u tnejn u disghin centezmi (€1,693.92) mill-ammont imsemmi.

L-INTERESSI LEGALI 42.

Minghajr ma jidhol f'aspetti li huma ta' natura legali, f'dan ir-rigward l-esponent jissottometti biss li jirrizulta illi x-xogholijiet esegwiti mill-attur gew kompletati fit-02 ta' Frar 2006."1 Iż-żewġ naħat ħassewhom aggravati b'dawn il-konklużjonijiet u għalhekk talbu l- ħatra ta' periti addizzjonali.

Il-periti addizzjonali, wara li eżaminaw ir-rapport tal-ewwel perit, u għamlu wkoll il-konstatazzjonijiet s-segwenti konklużjonijiet: "Mill-fatti kollha li gew a konjizzjoni tagħhom u mill-konstatazzjonijiet li ghamlu l-Periti Addizzjonali fuq il-post mertu tal-kawza, jidher illi: 1.

Il-versjoni tal-konvenuti li fil-veru fatt saru 183.50 granet ta' xoghol mill-attur u l- haddiema tieghu hija aktar verosimili mill-allegazzjoni tal-atturi li fil-fatt saru 222.50 granet ta' xoghol.

f'posizzjoni

tagħhom,

jagħmlu

Hlas ghall-uzu ta' l-ghodda ma kienx kompriz fir-rata miftiehma ta' Lm20.00 ghal kull jum ta' xoghol.

Dan il-hlas huwa dovut ghal 61 gurnata bir-rata ta' Lm6.00 kulljum ghal total ta' cirka Lm431.88 inkluz il-VAT.

Barra dan huwa dovut il-hlas tal-krejn salv meta ngieb krejn biex jispostja trukk f'incident li fih ma kellhomx x'jaqsmu l-konvenuti.

Gialadarba issa giet inkluza l-ghodda mhux dovut hlas ghall- jigger.

Ir-rata ta' Lm20.00 miftiehma bejn il-partijiet ghal kull gurnata xoghol ma kienitx tinkludi l-VAT.

Jsegwi li l-ammont totali dovut ghal 183.5 gurnata huwa ta' Lm4330.60 inkluz il-VAT.

Ir-rata tal-vjagg ghall-gebla tal-qiegh fit-2005/2006 kienet ta' cirka Lm4.50 (eskluz il-VAT) u ghaldaqstant il-hlas dovut ghall-gebla huwa ta' 241 x Lm4.50 u cioe' Lm1279.71.

L-esponenti jaqblu mal-konkluzjoni li wasal ghaliha l-ewwel perit u cioe' illi l-attur ghandu jithallas tas-siment, ramel u zrar, xibka u konkos u lavur.

184 – 201 tal-proċess

Paġna 4 minn 6

Addizzjonali jikkonfemaw il-hlas fl-ammonti akkordati mill-abbli kollega AIC Alan Monsigneur u dan in vista tal-fatt li tali materjal zgur kien mehtieg ghall-ezekuzzjoni tax- xogholijiet mertu tal-kawza u l-ammonti akkordati huma ragonevoli ghax-xoghol li sar u fil-kwalitajiet li sar.

L-esponenti ma jaraw xejn hazin f'dak li jirrelata fil-paragrafu 42 tar-Relazzjoni tieghu l-abbli kollega l-AIC Alan Monsigneur meta jghid 'illi jirrizulta illi x-xogholijiet esegwiti mill-attur gew kompletati fit-02 ta' Frar 2006.'

L-esponenti jhossu illi a bazi tal-konsiderazzjonijiet taghhom supra u l-konkluzjonijiet raggunti minnhom ghandhom jaggustaw il-bilanc dovut ghas-somma ta' Lm3187.24 inkluz il-VAT."2

Billi dawn il-konklużjonijiet peritali huma ta' natura teknika, u kien appuntu għalhekk li l-Qorti nnominat lil dawn il-periti sabiex jassistuha fl-indaġini tagħha dwar min kellu raġun mill-kontendenti, jidrilha li għandha toqgħod fuqhom, ġialadarba l-periti addizzjonali kellkom l-okkazzjoni jerġgħu jagħrblu sew il- kwisjonijiet tekniċi kollha nqajjma mill-kontendenti f'din il-kawża, wara li dawn kienu ġia ġew eżaminati mill-ewwel perit tekniku.

Għalhekk qegħdha taddottahom u tagħmilhom tagħha u konsegwentement taċċetta l-konklużjoni finali tagħhom li mill-ammont mitlub mill-atturi hija dovuta biss is-somma ta' Lm3187.24, pari llum għal €7403.31ċ.

Jibqa' biss il-kwistjoni tal-imgħax dovut, u minn meta għandu jibda jiġi kkalolat.

M'hemmx dubbju li dan id-dejn huwa wieħed kummerċjali.

L-attur esegwixxa x- xogħol mitlub mill-konvenuti bħala parti mix-xogħol tiegħu ta' bennej.

L-artikolu 1141(1) tal-Kodiċi Ċivili jistabilixxi li jekk l-obbligazzjoni tkun ta' natura kummerċjali, l-imgħaxijiet għandhom jibdew jgħaddu minn dakinhar li l- obbligazzjoni kellha tiġi esegwita.

Il-periti nominati kollha qablu li dawn ix- xogħlijiet tlestew fit-2 ta' Frar 2006 u għahekk l-imgħaxijiet għandhom jibdew jiddekorru minn dik il-ġurnata., u dan minkejja li l-ammont realment dovut irriżulta inqas minn dak mitlub.

Infatti l-Qorti tal-Appell qalet f'dan ir-rigward illi: "Fuq l-aggravju ta' l-interessi u d-dekorriment taghhom il-Qorti tinnota li fil-korp ta' l-avviz l-atturi talbu somma determinata u specifika.

Jirrizulta li l-atturi nterpellaw gudizzjarjament lill-konvenut ghall-hlas taghha in sodisfazzjoni tad-danni pretizi.

Dan jibbasta biex l-ammont reklamat jibda jattira l-interessi ("LAGANA’Spiteri Delia vs Bruno Palmer Morewood' a vol.XVI p.1.p84).

Il-fatt li l-Qorti rreduciet l-ammont ma jfissirx li l-interessi ma jibdewx ukoll jghaddu minn dakinhar tar-rikjam tas-somma, issa ridotta."3

2 Ara relazzjoni tal-periti addizzjonali a fol.

276 - 294 tal-proċess 3 Fogg Insurance Agency Limited noe. vs Paul Price: 17.02.2003

Paġna 5 minn 6

Minkejja li fir-Risposta Ġuramentata tagħhom il-konvenuti jgħidu li kienu offrew lill-attur l-ammont li deherilhom li kien realment dovut, ma jirriżultax li dan attwalment sar u li jekk ġie rifjutat, ta' l-inqas għamlu xi depożitu fil-Qorti ta' dan l-ammont.

Għalhekk fuq is-somma ta' €7403.31ċ li ġiet stabilita bħala li għadha dovuta, għandhom jiddikorru l-imgħaxijiet legali b'effett mit-2 ta' Ġunju 2006.

Għal dawn il-motivi tiddeċidi l-kawża billi filwaqt illi tilqa' l-eċċezzjonijiet tal- konvenuti safejn sostnew li l-ammont mitlub mhux kollu dovut, tilqa' t-talbiet attriċi limitatament billi: 1.

Tiddikjara illi l-konvenuti huma debituri versu l-atturi fis-somma ta' Lm3187.24, pari llum għal €7403.31ċ; bl-interessi legali mit-2 ta' Frar 2006; u

Tikkundanna lill-istess konvenuti sabiex iħallsu lill-atturi din is-somma bl-

imgħaxijet mid-data hawn indikata sad-data tal-pagament effettiv.

L-ispejjeż, fiċ-ċirkostanzi tal-każ għandhom jiġu ssoportati kwantu għal żewġ terzi (2/3) mill-konvenuti, u terz (1/3) mill-attur.

(ft) Paul Zammit Moore (ft) Silvio Cunningham

D/Reġistratur

Vera Savasta Għar-Reġistratur 07.11.2017 – Sup143.2006 – John Abela Gillibrand et vs Carmel Di Bartolo et 1525

Rensink Mifsud 6 minn 6