Q O R T I C I V I L I (Sezzjoni tal-Familja) ONOR.

IMHALLEF ROBERT G. MANGION Illum 6 ta' Dicembru 2017

Rikors Guramentat Nru. 104 / 16RGM Kawza fil-lista: 10

is-segwenti:-

Rat ir-rikors guramentat pprezentat mill-attur li permezz tieghu ppremetta u talab

Illi l-partijiet izzewgu fit-tmienja u ghoxrin (28) ta' Gunju tas-sena, elfejn

Illi qabel sar iz-zwieg il-partijiet kellhom tifla minuri, R, li twieldet fil-

hmistax (15) ta' Dicembru tas-sena elfejn u erba' (2004) u ghalhekk illum

ghandha hdax-il sena.

Illi l-partijiet gew debitament awtorizzati sabiex jidhru ghall-kuntratt ta'

separazzjoni in forza ta' digriet moghti mill-Qorti Civili (Sezzjoni tal-Familja)

numru mitejn hamsa u sebghin (275) tas-sena elfejn u tlettax (2013) datat ghoxrin

(20) ta' Mejju tas-sena elfejn u tlettax (2013).

Illi fis-sebgha u ghoxrin (27) ta' Mejju tas-sena elfejn u tlettax (2013), il-

partijiet isseparaw permezz ta' kuntratt ta' separazzjoni fl-atti tan-Nutar Dottor

Illi a tenur tal-artikolu sitta' [6] tal-istess kuntratt ta' separazzjoni l-

komparenti D N obbliga ruhu illi:

"jhallas lil Mara li taccetta bhala manteniment ghaliha stess, is-somma ta' tliet mitt

ewro (€300) u ghat-tifla minuri s-somma ta' tliet mija u hamsin Ewro (€350) kull

erba' gimghat bil' quddiem b'effett mid-data tal-publikazzjoni ta' dana l-att.

Dan il-

manteniment ghandu jizdied kull sena awtomatikament skont iz-zieda fl-indici tal-

gholi tal-hajja.

Dan il-manteniment ghat-tifla minuri jinkludi fih ammont li

ghandu jaghmel tajjeb ghall-ispejjez edukattivi u medici ordinarji.

Il-partijiet

jaqblu u jiddikjaraw illi l-manteniment hekk stabbilit bis-sahha ta' dana l-Artikolu

ma jkunx rivedibbli hlief fuq ordni tal-Qorti kompetenti f'kaz ta' bdil fic-

cirkostanzi u l-mezzi finanzjarji tar-Ragel..."

ammont ta' manteniment, anki wkoll izda mhux biss minhabba mard kroniku li

Illi kif se jigi ppruvat fit-trattazzjoni tal-kawza, filwaqt li ghas-sena bazi

2013, ir-rikorrent kien qed jaqla' salarju ta' tmienja u ghoxrin elf erbgha mija u

sitta u sittin Ewro (€28,466) fis-sena; fis-sena bazi 2014, ir-rikorrent kien qed

jaqla salarju ta' hmistax il-elf hames mija u disgha u erbghin Ewro (€15,549) fis-

sena; fi kliem iehor, fis-sena 2014 ir-rikorrent qed jaqla ftit izjed minn nofs li kien

jaqla fis-snin ta'qabel.

L-introjtu tar-rikorrenti kompla jonqos anki fit-2015, fejn

huwa kien qed jaqla salarju nett ta' tlettax il-elf u hamsa u sebghin ewro

(€13,075) fis-sena.

Illi r-ragunijiet ghal dan it-tnaqqis drastiku fl-introjtu tar-rikorrent huma

tnejn; u cioe' (i) li fis-snin li ghaddew ir-rikorrent, li huwa Surgent tal-Pulizija,

ghalhekk kien jahdem sighat twal u li taghhom kien jithallas addizzjonali u b'rata

iktar gholja kif ukoll kien jircievi allowances specjali.

Fil-bidu tas-sena 2014, il-

Korp tal-Pulizija kien trasferixxa lir-rikorrent fl-ghassa tal-Pulizija tal-Belt

Valletta fejn huwa tilef il-beneficcji u allowances li kellu kif ukoll tilef ic-cans li

jaghmei xi sahra; (ii) illi matul is-snin 2014 u 2015, ir-rikorrent kellu bzonn

jaghmel intervent kirurgiku u ghalhekk kien hemm diversi gimghat fejn ma setax

Illi dan kollu hawn fuq espost juri bic-car minkejja t-tnaqqis drastiku fl-

introjtu tar-rikorrent ghall-dawn l-ahhar sentejn u nofs huwa ghamel hiltu u

diversi drabi qaghad nieqes hu stess biex jibqa jonora l-obbligi tieghu lejn il-mara

Illi r-rikorrent umilment jissottometti li tenut kont ta' dawn ic-cirkostanzi

straordinarji u li m'humiex fil-kontroll tieghu m'huwiex ekwu u gust li jibqa'

jhallas manteniment globali ta' €550 kull erba' gimghat meta huwa jaqbad biss

paga netta ta' madwar €950.

Iktar min hekk, ic-cirkostanzi medici li ghaddej

minnhom ir-rikorrent ma jippermettilux li joqghod fuq saqajh ghal hafna hin u

b'hekk lanqas kieku l-Korp tal-Pulizija jippermettilu li jahdem 'part time job' (li

mhux possibli), huwa mhux qieghad f'pozizzjoni li jahdem sieghat zejda biex

Illi a kawza ta' dawn c-cirkostanzi, flimkien ma' cirkostanzi socjali godda,

is-sitwazzjoni finanzjarja tar-rikorrent tbiddlet drastikament tant li l-esponent ma

jistax ikompli jhallas il-manteniment u l-ispejjez tat-tfal hekk kif pattwit fil-

kuntratt ta' separazzjoni personali u dan kif ser jigi ippruvat ahjar bi prova

dokumentarja fil-mori ta' din l-kawza.

Illi l-esponent ihoss li c-cirkostanzi partikolari tieghu jaghtu lok ghal

revizjoni klawsola sitta (6) tal-istess kuntratt ghal dak li jirrigwarda l-manteniment

pattwit u spejjez pagabbli lill-intimata u ghalhekk qed jipprocedi f'din l-istanza.

Illi l-esponent gie awtorizzat illi jipprocedi f'din l-istanza permezz ta'

Digriet tal-Qorti Civili (Sezzjoni tal-Familja).

l-Onorabbli Qorti prevja kwalsiasi

dikjarazzjoni necessarja u opportuna u ghar-ragunijiet premessi ghaliex din il-

Qorti m'ghandhiex:

Tikkunsidra l-mezzi u id-dhul rispettiv ta' kull parti u tiddikjara li filwaqt li

finanzjarji

iddeterjoraw minn mindu

l-partijiet

isseparaw legalment dawk tal-intimata tjiebu sostanzjalment, konsegwentement;

Tordna li l-manteniment ghall-mara jigi mwaqqaf jew fin-nuqqas ta' dan

tiffissa kull ammont iehor inqas minn dak prezenti li tkun ragonevoli fic-

Timmodifika billi tordna tnaqqis fil-manteniment li r-rikorrent ghandu

jhallas lill-intimata ghall-minuri;

Tordna li l-ispejjez ta' ezamijiet u spejjez medici ta' natura straordinarja

jithallsu esklussivament mill-intimata.

Bl-ispejjez u bl-imghax kontra l-intimata li hi minn issa ngunta in subizzjoni.

Rat ir-risposta guramentata tal-konvenuta li taqra kif gej:-

korrezzjoni.

Illi preliminarjament, jigi eccepit illi kunjom l-eccipjenti ma huwiex "N O"

kif indikat fir-Rikors Guramentat, izda "O", u ghalhekk hemm lok ghad-debita

Illi fil-mertu, it-talbiet tar-rikorrenti huma infondati fil-fatt u fid-dritt

stante illi ma hemm l-ebda tibdil fic-cirkostanzi u mezzi finanzjarji tar-rikorrenti li

jista' jiggustifika t-twaqqif jew tnaqqis tal-manteniment stabbilit bonarjament u bl-

accettazzjoni pjena tar-rikorrenti fil-kuntratt ta' separazzjoni datat 27 ta' Mejju

2011 konkluz bejn il-partijiet, u ghalhekk it-talbiet kollha tieghu ghandhom jigi

respinti bl-ispejjez.

Illi inoltre, minghajr pregudizzju u b'applikazzjoni tal-principji bazilari ta'

tal-kontraenti fil-kontrattazzjoni

ta'

obbligazzjonijiet, ir-rikorrenti ghandu jgib prova illi kwalunkwe allegat tibdil fic-

cirkostarrzi u l-mezzi finanzjarji tieghu ma setax ikun prevedibbli fiz-zmien tal-

konkluzjoni tal-kuntratt ta' separazzjoni personali bejn il-kontendenti, u illi jekk

kien hemm xi tibdil fl-istess cirkostanzi u mezzi finanzjarji tar-rikorrenti, dan

huwa wiehed sostanzjali li sehh b'mod kompletament indipendenti mill-kontroll

tieghu, u dan sabiex jigi eskluz kull dubju illi t-talbiet tieghi f'din il-kawza mhux

qed isiru b'mod genwin jew qed isiru ghal skopijiet ulterjuri.

Fin-nuqqas, it-talbiet

tar-rikorrenti ghandhom jigu michuda bl-ispejjez.

Illi inoltre, jigi eccepit illi mhux minnu li s-salarju tar-rikorrenti bhala

Surgent fil-Korp tal-Pulizija b'iktar minn ghoxrin sena servizz jista' jigi mnaqqas

fl-estremita' li jallega r-rikorrenti fir-Rikors Guramentat tieghu u/jew b'mod li

jista' jiggustifika xi tnaqqis fl-ammont ta' manteniment dovut mill-istess rikorrenti

ghal martu u ghal bintu minuri.

Illi inoltre jigi eccepit illi mhux minnu illi l-allegat tibdil tant drastiku fil-

mezzi finanzjarji tar-rikorrenti huwa dovut ghall-intervent kirurgiku minnu

msemmi u/jew l-allegati konsegwenzi ta' dan l-intervent.

Illi kwalunkwe allegat tibdil fic-cirkostanzi socjali tar-rikorrenti huma

irrelevanti ghall-finijiet tat-talba tieghu ghall-varjazzjoni ta' l-obbligu tieghu li

jhallas manteniment ghal martu u ghal bintu minuri.

Illi inoltre u minghajr pregudizzju ghas-sueccepit, mhux minnu illi r-

rikorrenti ma jiflahx ihallas il-manteniment dovut lil martu l-eccipjenti u lil bintu

l-minuri, anke ghaliex jirrizulta illi minkejja l-allegat tnaqqis fil-mezzi finanzjarji

tieghu, huwa xorta wahda baqa' jkollu bizzejjed flus biex wara s-separazzjoni bejn

il-partijiet, jibqa' jghix l-istess stil ta' hajja anzi ahjar.

Dan inkluz billi r-rikorrenti

jgawdi bosta vakanzi barra minn Malta lejn destinazzjonijiet li jinkludu Marsalforn, Iż-Żebbug (Għawdex) u

Spanja u, fl-ahhar sentejn, l-Istati Uniti ta' l-Amerika u l-Kanada, fejn ir-rikorrenti

jinsab appuntu msiefer bhalissa ghal zmien xahar flimkien ma' bint il-minuri tal-

partijiet wara li diga' siefer lejn 1-istess destinazzjoni darb'ohra f'dawn l-ahhar

Illi inoltre u minghajr pregudizzju, huwa assolutament mhux minnu illi 1-

mezzi tal-eccipjenti tjiebu, ahseb u ara tjiebu sostanzjalment, kif allegat mir-

rikorrenti, u konsegwentement it-talbiet tar-rikorrenti ghandhom jigu respinti bl-

ispejjez.

Fi kwalsiasi kaz, u minghajr pregudizzju, dan ma jista' qatt jintitola lir-

rikorrenti jitlob ir-revizjoni jew tnaqqis tal-manteniment stabbilit fil-kuntratt datat

27 ta' Mejju 2014, u ghalhekk in kwantu gew ibbazati fuq dikjarazzjoni illi l-

mezzi ta' l-eccipjenti tjiebu sostanzjalment, it-talbiet kollha tar-rikorrenti fir-

Rikors Guramentat tieghu ghandhom, per konsegwenza, jigu michuda.

Illi in fatti, l-eccipjenti minn dejjem kienet u ghadha mara tad-dar li hadet

hsieb lid-dar, lil zewgha u lil uliedha sakemm z-zwieg sfaxxa minhabba l-

adulterju sfrenat tar-rikorrenti, u inoltre, l-eccipjenti minn dejjem kienet

tiddependi kompletament fuq l-istess zewgha r-rikorrenti ghall-finanzi u ghall-

manteniment taghha u ta' bintha.

Jigi dikjarat minn issa illi d-dhul ta' 1-eccipjenti

jikkonsisti biss f'beneficcji socjali ta' cirka disghin Euro (€90) kull erba' gimghat

oltre l-manteniment li r-rikorrenti ntrabat li jhallasha u li issa jrid iwaqqaf.

Illi finalment u minghajr ebda pregudizzju ghas-sueccepit, ma jistax ma

jigix rilevat illi dan huwa kaz car illi l-apetito vien mangiando ghaliex prermezz

tar-rikors ipprezentat fl-atti ta' l-Ittra Numru 372/2016 fit-8 ta' Marzu 2016, il-

mezzi allegatament imaqqsin tar-rikorrenti donnhom kienu sufficjenti biex huwa

jillimita t-talba tieghu ghal tnaqqis fil-manteniment dovut lil martu l-eccipjenti

biex mis-somma ta' tliet mitt Euro (€300) fix-xahar, jibda jhallas biss mitt Euro

(€100) fix-xahar, filwaqt li " jibqa' jhallas il-manteniment ghat-tifla kif indikat fil-

kuntratt, ghaliex jigri x'jigri dik hija bintu u jrid jibqa' jissostanzjaha kif dejjem

B'danakollu, illum permezz ta' din il-kawza pprezentata biss tliet xhur

wara, ir-rikorrenti dehrlu li ghandu jitlob addirittura (i) it-twaqqif tal-manteniment

dovut lill-eccipjenti, (ii) tnaqqis fil-manteniment dovut ghal bintu l-minuri oltre

wkoll (iii) helsien mill-obbligu li jhallas l-ispejjez medici straordinarji u spejjez

tal-ezamijiet tal-minuri.

Ghalhekk, jigi eccepit illi t-talbiet tar-rikorrenti huma biss

tentattiv viljakk sabiex jivvessa lil martu u bhala tali, ma jimmeritawx li jigu

akkolti u ghandhom jigu respinti.

Salv eccezzjonijiet ohra.

Rat l-affidavit tal-attur anness ma' nota pprezentata fis-7 ta' Lulju 2016;

Rat in-nota tal-attur tal-20 ta' Ottubru 2016 li maghha annetta kopja legali tal-

kuntratt ta' separazzjoni bejn il-partijiet tal-20 ta' Mejju 2013, kopja legali tal-

Income Tax Returns tieghu u l-FS3s tal-ahhar tlett snin;

Rat x-xhieda ta' Simon Psaila Valletta, ghall-Kummissarju tal-Pulizzija, li xehed quddiem

il-Qorti fis-seduta tal-24 ta' Jannar 2017;

Rat l-affidavit tal-konvenuta anness ma' nota pprezentata fl-1 ta' Marzu 2017;

Rat x-xhieda tal-partijiet li xehdu in kontro-ezami fis-seduta tal-25 ta' April 2017;

Rat in-nota tal-konvenuta tal-25 ta' April 2017 li maghha annettiet Schedule of

Grades fis-Servizz Pubbliku;

Rat n-nota tal-osservazzjonijiet tal-attur ipprezentata fit-18 ta' Mejju 2017 u dik

tal-konvenuta pprezentata fis-26 ta' Gunju 2017;

Rat il-verbal tas-seduta tal-4 ta' Lulju 2017 meta il-kawza giet differita ghallum

Rat id-digriet moghti in camera fl-24 ta' Novembru 2017 li permezz tieghu isem

il-konvenuta gie korrett billi gie kancellat il-kunjom "N" sabiex isem il-konvenuta

jigi jaqra "W O" u mhux "W N O" kif erronjament imnizzel mill-attur fir-rikors

ghas-sentenza.

Ikkunsidrat;

IL-PROVI.

L-attur, D X N, fl-affidavit tieghu mahluf fis-7 ta' Lulju 2016,1 iddikjara li

zzewweg lil konvenuta, W O fl-20 ta' Gunju 2010.

R, li twieldet fil-15 ta' Dicembru 2004.

B'digriet ta' din il-Qorti tal-20 ta' Mejju 2013, Numru 275/2013 gew awtorizzati

jidhru fuq kuntratt ta' separazzjoni personali, li gie ppubblikat min-Nutar Dottor

Patrizia Meachen fis-27 ta' Mejju 2013.

Skond l-artikolu 6 tal-istess kuntratt l-attur obbliga ruhhu li jhallas manteniment

lil konvenuta martu s-somma ta' €300 u lit-tifla R l-ammont ta' €350 kull erba'

gimghat, liema ammont jinkludi spejjez edukattivi u medici ordinarji tat-tifla.

Huma qablu li l-manteniment pattwit ma jkunx revedibbli hlief b'ordni tal-Qorti

kompetenti f'kaz ta' bdil fic-cirkostanzi u l-mezzi finanzjarji tieghu.

Hu ddikjara li billi l-introjtu tieghu naqas drastikament ma ghadux jiflah ihallas

dan l-ammont ta' manteniment.

Hu specifika li fis-sena 2013 kellu salarju ta'

€28,466 fis-sena; fis-sena 2014 kellu salarju ta' €15,549.

Fis-sena 2015 l-introjtu

tieghu kompla jitnaqqas.

Dan it-tnaqqis drastiku kien dovut ghall-fatt li fis-snin li ghaddew hu kien jahdem

kien jithallas ammonti addizzjonali b'rata l-aktar gholja, u kien jircevi allowances

Fil-bidu tas-sena 2014 gie trasferit fl-Ghassa tal-Pulizija Marsaskala u tilef il-

beneficcji u allowances kollha li kellu, u tilef l-opportunita' li jghamel xi sahra.

In oltre, bejn is-sena 2014 u t-2015 ghamel intervent kirurgiku u ghalhekk kien

prekluz milli jahdem ghal diversi gimghat.

Hu ddikjara li hadd ghandu problemi

medici u fil-futur ser ikollu jaghmel intervent iehor.

Irrifera ghall-artikolu 6 tal-kuntratt ta' separazzjoni u ddikjara li huma kienu

hasbu f'din l-eventwalita' billi fil-Korp tal-Pulizija ma hemm xejn cert u qablu li

jekk ic-cikostanzi jinbidlu hu jkollu d-dritt li jitlob lill-Qorti ghar-revizjoni tal-

Jghid li dan it-tnaqqis drastiku fis-salarju ma kienx tort tieghu u l-anqas fil-

kontroll tieghu u ghalhekk ma kienx ekwu u gust li hu jibqa' jhallas manteniment

ta' €650 kull erba' gimghat meta il-paga tieghu net kienet biss ta' €950.

kundizzjoni medika tieghu prezenti, li ma setax joqghod fuq saqajh ghal hinijiet

twal, kienet tipprekludieh milli jahdem part time job, kieku dan kien possibbli

mal-Korp tal-Pulizija, li ma kienx, jew li jahdem sieghat zejda.

Iddikjara li jigri x'jigri hu ser jibqa' jaghmel tajjeb ghat-tifla pero' qed jitlob li fir-

rigward tal-konvenuta martu, il-manteniment ghandu jispicca billi hi tista' tahdem

Hu jikkonkludi li fic-cirkostanzi jezistu ragunijiet partikolari li jiggustifikaw

revizjoni tal-klawsola 6 tal-kuntratt ta' separazzjoni, li tittratta dwar il-

Simon Psaila Valletta, ghall-Kummissarju tal-Pulizija, xehed quddiem il-Qorti fis- seduta tal-24 ta' Jannar 2017.2 Iddikjara li jokkupa l-kariga ta' Principal tas-salarji

tal-Pulizija u pprezenta dokumenti dwar l-introjtu tal-attur ghall-perjodu mill-

Hu pprezenta l-Payroll Data History tal-attur, kif ukoll kopja tal-

Xehed li jinghata istruzzjonijiet mill-Human Resources Section dwar 'sick leave'.

Transfers ma humiex fir-responsabilita' tieghu pero' il-Maggur tal-HR infurmah

bil-postings tal-attur.

Mistoqsi dwar is-salary scale ta' Surgent tal-Pulizija hu rrisponda li din il-karika

Mid-dokumenti minnu pprezentati, partikolarment il-Payroll Data History,

jirrizulta li d-dhul net tal-attur fis-snin segwenti kien kif gej:

Fis-sena 2016, - €15,952,89.3 Fis-sena 2015, - €13,075.42.4 Fis-sena 2014, - €13,174.81.5 Fis-sena 2013, - €23,463.96.6 Fis-sena 2012, - €23,719.12.7 Fis-sena 2011, - €19,714.47.8

Mill-FS3's ipprezentati jirrizulta s-sgwenti:

Fis-sena 2015, l-attur kellu 'total gross emoluments' fl-ammont ta' €15,655.19.9 Fis-sena 2014, l-attur kellu 'total gross emoluments' fl-ammont ta'€15,549.13.10

Fis-sena 2013, l-attur kellu 'total gross emoluments' fl-ammont ta'€28,466.84.11 Fis-sena 2012, l-attur kellu 'total gross emoluments' fl-ammont ta'€28,806.67.12 Fis-sena 2011, l-attur kellu 'total gross emoluments' fl-ammont ta'€25,828.67.13

Il-konvenuta, W O, fl-affidavit taghha, mahluf fl-1 ta' Marzu 2017,14 iddikjarat li

hi u l-attur kienu ilhom f'relazzjoni ghal xi ghaxar snin qabel izzewgu fit-2010.

Iltaqghu fit-2000 meta l-attur kien kuntistabbli fil-Pulizija u ghall-habta tat-2004

Kien ghamel xi ezamijiet biex lahaq u kien

baqa' jaghmel l-istess xoghol li kien jaghmel qabel cioe' Security Officer ma'

Richard Wilkes Cacciattolo, xoghol li kien jirrikjedi hafna overtime.

Hi tghid li fiz-zmien meta kienu qed jisseparaw, l-attur kien gia' jaf li kien ser jigi

trasferit mis-Special Branch minnhabba r-rizultat tal-elezzjoni ta' Marzu 2013.

Hi tghid li kienet kostretta tissepara billi kienet taqbdu jigdeb ripetutament, kien

jiltaqa' ma' nisa ohrajn u jiccattja fuq l-internet.

Hu kien jghidilha li ser jinbidel

izda hu baqa' ma nbidilx u fi Frar 2013 qabditu jiccattja ma' tfajla zghira fl-eta' u

ddecidiet li ma setghatx tkompli b'dik l-hajja.

Isseparaw minhabba l-infedelta'

kontinwa tieghu u kien wieghdha li kien ser jkompli jmantniha billi hi kienet mara

tad-dar u qatt ma hadmet biex tiehu hsieb id-dar u l-familja.

Ftehmu li jhallasha

€300 manteniment ghaliha u €350 ghat-tifla kull erba' gimghat.

nofs l-ispejjez tal-uniformijiet tal-iskola tat-tifla.

L-attur kien jahdem shift ta' night/afternoon/morning/off.

Hi tghid li hadem

overtime anke wara li beda jahdem fl-Ghassa tal-Belt, tant li kien hemm

okkazzjonijiet meta ma marx ghat-tifla ghax kellu l-overtime.

Fil-granet meta jkun off jiehu lit-tifla ghal xi saghtejn fis-6.00pm.

torqod ghandu skond kif jinzerta xoghol.

Waqt li kien hawn is-summit u d-

delegati mill-Ewropa hu kien jkun xoghol kuljum u darbtejn ghamel gimgha shiha

ma marx ghat-tifla billi kien qed jahdem overtime.

Hi tghid li l-attur dejjem kellu xoghol part-time, u billi kien jahdem darba iva u

darba le, kien jahdem part-time fil-granet li jkun 'off'.

kumpanija Transmed Resources Development Limited li kienet ta' missieru bi

shab ma' xi nies mill-Libja.

Ghall-ewwel kellhom l-ufficju tas-Sliema u wara

marru Ta' Xbiex.

Sakemm kienu mizzewgin hu kien jaghmel xoghol tal-ufficju,

ma tafx jekk baqax jaghmel dan ix-xoghol wara li sseparaw.

Iddikjarat li ma tahdimx, pero' tnaddaf il-komun tal-blokk appartamenti fejn

tirrisjedi.

Hi tghid li skond il-kuntratt hi tista' tahdem part-time u tibqa' tircievi l-

Hi taf li l-attur ghamel operazzjoni f'irkoptu fil-bidu tas-sena 2013 u li ghamel xi

zmien li ma dahalx ghax-xoghol, pero' ma tafx li ghandu xi problemi ohra medici

jew li ma jistax jahdem.

Sa fejn taf hi jidhol ghax-xoghol normali u jahdem l-

Anke fis-sena 2014, meta kellu l-operazzjoni u naqqsulu mill-paga billi

Qatt ma qalilha li ma setax ihallasha l-manteniment, in fatti hallasha regolarment

L-ewwel darba li saret taf li ried inaqqas il-manteniment

kien f'Marzu 2016 meta b'rikors talab li jnaqqas il-manteniment taghha.

Hi tghid li ma tifhimx kif l-attur qed jghid li ma jiflahx jkompli jhallas il-

manteniment, meta qabel ma iffirmaw il-kuntratt kien digja' jaf li ma kienx ser

jibqa' jahdem ta' Security Officer.

Hu baqa' jahdem ta' Surgent tal-Pulizija u

baqa' jonfoq il-flus anzi aktar minn qabel.

sseparaw; fis-Sajf tat-2014 mar il-Kanada ghat-tieg tal-kugina tieghu fejn dam

gimaghtejn, fi Frar 2016 mar hames tijiem Marsalforn, Iż-Żebbug (Għawdex) ma' Lorraine, il-girl friend

tieghu, fis-Sajf tat-2015 mar ghaxar tijiem Spanja mat-tifla u fis-Sajf tat-2016 mar

holiday mat-tifla l-Amerika u l-Kanada fejn damu xahar.

Hi tghid li meta ipprezenta r-rikors f'Marzu 2016 kien talab li jnaqqas il-

manteniment taghha biss, mentri b'din il-kawza qed jitlob li jnaqqas il-

manteniment tat-tifla u ma jkomplix ihallas sehemu mill-ispejjez straordinarji ta'

edukazzjoni u ta' sahha tat-tifla, u fl-affidavit jghid li jrid jnaqqas il-manteiment

taghha biss, mhux tat-tifla.

Hi tghid li fil-kuntratt kienu qablu li l-ispejjez straordinarji ta' edukazzjoni

kellhom jithallsu bin-nofs bejniethom.

Hi qatt ma talbitu jhallas nofs l-ispejjez tal-

privat, ghalkemm skond il-kuntratt hu kellu jhallas nofshom.

L-anqas iz-zieda fl-

gholi tal-hajja ma hallasha u din kienu qablu fuqha fuq il-kuntratt.

iz-zieda fis-salarju tieghu ta' surgent.

L-attur xehed in kontro-ezami fis-seduta tal-25 ta' April 2017.15 Hu qabel li t-

Hu ddikjara li s-

servizz baqa' jinghata izda tnaqqas il-personnel billi qabel kienu erba, issa hemm

Kemm is-sistema antika kif ukoll il-gdida jkopru 24 siegha, u billi l-attur

kien surgent tal-Pulizija dan kien jaghmel differenza kbira fl-over-time.

ddikjara li l-over-time kien skond l-esigenzi tas-servizz u fil-present kien hemm

over-time billi qeghdin bil-Presidenza.

Xehed li kien ghamel l-operazzjoni fis-sena 2014 u ghamel 9 xhur barra.

il-Kanada ghal tieg tal-familja pero' l-ispejjez hallsithom ommu.

Hu ma qabilx kif

kien mistoqsi li kellu partner fil-Kanada, ddikjara li kienet biss habiba u li kien

F'dawn l-ahhar hames snin kien biss fis-sena 2016 kienet l-unika darba li ha

Il-konvenuta, xehdet in kontro-ezami fl-istess seduta.16 Dwar il-kumpanija

Transmed insistiet li missier l-attur kellu rwol importanti.

Ghalkemm ddikjarat li

missieru kellu share f'din il-kumpanija saritilha d-domanda kienitx taf li kien biss

managing director u ma kellu l-ebda share, u li kien ilu seba' snin mejjet.

rrispondiet li sakemm isseparaw l-attur kien jahdem hemm, wara li sseparaw ma

Hi ma kienitx f'posizzjoni li tghid minn hallas ghall-vjaggi li ghamel l-attur.

Il-konvenuta, b'nota pprezentata fil-25 ta' April 2017 annettiet Schedule of Grades fis-Sevizz Pubbliku li minnu jirrizulta,17 li Police Sergeant hu f'salary

scale 11 salarju ta' €17,022.98 x €375.17-€19,274.00.

KONSIDERAZZJONIJIET.

L-Azzjoni tal-Attur.

L-attur qed jitlob lill-Qorti tikkonsidra l-mezzi u d-dhul taz-zewg partijiet,

tiddikjara li c-cirkostanzi finanzjarji tal-attur iddeterjoraw minn meta sar il-

kuntratt ta' separazzjoni, mentri dawk tal-konvenuta tjiebu sostanzjalment; li l-

manteniment ghall-mara ghandu jitwaqqaf jew jigi ridott in vista tac-cirkostanzi

attwali; li jitnaqqas il-manteniment ghat-tifla minuri u li l-ispejjez ta' ezamijiet u

spejjez medici ta' natura straordinarja jithallsu esklusivament mill-konvenuta.

Il-konvenuta tikkontesta li kien hemm bdil fil-mezzi finanzjarji tal-attur li

jiggustifika t-twaqqif jew tnaqqis tal-manteniment pattwit bonarjament mill-

partijiet fil-kuntratt ta' separazzjoni tas-27 ta' Mejju 2013.

Skond il-konvenuta

mhux minnu li l-attur ma jiflahx ihallas il-manteniment taghha u ta' binthom billi

ghadu jghix l-istess stil ta' hajja, anzi ahjar, u jsiefer spiss.

Hi tichad li l-mezzi

taghha tjiebu jew tjiebu sostanzjalment kif jallega l-attur, u fi kwalunkwe kaz ,

anke kieku dan kien minnu, l-attur ma kienx ikun gustifikat li jitlob riduzjoni fil-

Il-konvenut, apparti l-manteniment li tircievi minghand l-attur,

ghandha dhul tal-ammont ta' €90 kull erba' gimghat bhala beneficcju socjali.

Ikkunsidrat;

Fil-kuntratt ta' separazzjoni tas-27 ta' Mejju 2013, paragrafu 6, il-partijiet ftehmu

illi l-attur ihallas lill-konvenuta kull erba' gimghat l-ammont ta'€300 ghaliha

"Ir-Ragel jobbliga ruhhu illi jhallas lil Mara li taccetta bhala manteniment

ghaliha stess is-somma ta' tliet mitt ewro (Euro300) u ghat-tifla minuri s-

somma ta' tliet mija u hamsin Ewro (Euro350) kull erba' gimghat bil' quddiem

b'effett mid-data tal-publikazzjoni ta' dana l-att.

Dan il-manteniment ghandu

jizdied kull sena awtomatikament skont iz-zieda fl-indici tal-gholi tal-hajja.

il-manteniment ghat-tifla minuri jinkludi fih ammont li ghandu jaghmel tajjeb

ghall-ispejjez edukattivi u medici ordinarji.

Il-partijiet jaqblu u jiddikjaraw illi l-

manteniment hekk stabbilit bis-sahha ta' dana l-Artikolu ma jkunx rivedibbli

hlief fuq ordni tal-Qorti kompetenti f'kaz ta' bdil fic-cirkostanzi u l-mezzi

finanzjarji tar-Ragel.

Il-manteniment ghall-Mara ghandu jibqa' dovut anke

f'kaz li l-Mara ssib impjieg fuq bazi parti-time.

Dan il-manteniment ghall-Mara

ghandu jieqaf f'kaz illi l-Mara tghaddi ghal zwieg iehor.

Il-partijiet jobbligaw ruhhom illi jhallsu nofs kull wiehed l-ispejjez medici

straordinarji li ma jkunux koperti b'xejn mill-Gvern ta' Malta b'dana pero'

interventi jew kirurgija kosmetika ma ghandhomx jitqiesu bhala inkluzi mal-

ispejjez medici straordinarji sakemm ma jkunx hemm qbil espress tal-Partijiet

jew tali interventi u/jew kirurgija jkunu necessarji.

Huma jobbligaw ruhhom

illi jhallsu nofs kull wiehed l-ispejjez edukattivi straordinarji (inkluz l-

uniformijiet u kotba ta' l-iskola kif ukoll il-mizati u spejjez ohra relatati ma'

Illi kwalunkwe children's allowance mahruga mill-Gvern ta' Malta relattiva

ghall-imsemmija tifla minuri u beneficcji ohra pagabbli lill-familja (jekk

dovuti) ghandhom jigu ppercepiti esklussivament mill-Mara."

Ikkunsidrat;

jkunu ghamluhom.

In tema legali ghandu jinghad illi galadarba l-attur qed jitlob varjazzjoni ta'

stipulazzjonijiet kontrattwali, il-Qorti tqis b'mod generali li dak pattwit f'kuntratt

ta' separazzjoni, bhal kull kuntratt iehor, ghandu jitqies bhala vinkolanti daqs ligi

bejn il-partijiet b'applikazzjoni tal-principju pacta sunt servanda.

huwa inkorporat fil-ligi taghna permezz tal-Artikolu 992 tal-Kapitolu 16 li

"(1) Il-kuntratti maghmula skont il-ligi ghandhom sahha ta' ligi ghal dawk li

(2) Dawn il-kuntratti ma jistghux jigu mhassra hlief bil-kunsens ta' xulxin tal-

partijiet, jew ghal ragunijiet maghrufin mill-ligi".

Fil-kaz odjern jirrizulta permezz tal-kuntratt ta' separazzjoni konsenswali

ppubblikat fis-27 ta' Mejju 2013 il-partijiet ftehmu inter alia s-segwenti:-

Fir-rigward tal-Manteniment dovut lill-Mara:-

Jizdied kull sena skond l-indici tal-gholi tal-hajja.

Dan il-manteniment ma hux rivedibbli hlief "f'kaz ta' bdil fic-cirkostanzi u

l-mezzi finanzjarji tar-Ragel.

Jibqa' dovut anke f'kaz li l-Mara ssib impjieg fuq bazi parti-time.

Jieqaf jekk il-mara tghaddi ghal zwieg iehor.

Dan hu dak li l-partijiet ftehmu fir-rigward tal-manteniment pagabbli mill-attur

lill-konvenuta ghaliha personalment.

Fl-ewwel talba tieghu l-attur qed jitlob li l-Qorti tikkonsidra l-mezzi u d-dhul taz-

zewg partijiet u tiddikjara illi c-cirkostanzi finanzjarji tal-attur iddeterjoraw wara

l-kuntratt tas-separazzjoni filwaqt li dawk tal-intimata "tjiebu sostanzjalment".

Interpretazzjoni ta' Klawsoli Kontrattwali.

Il-kuntratt ta' separazzjoni de quo huwa car f'dak li jirrigwarda bdil fic-cirkostanzi

tal-konvenuta li jwasslu ghat-terminazzjoni tal-obbligu tal-attur li jhallasha

Tnejn huma c-cirkostanzi kontemplati.

Dan hu dak li ftehmu l-partijiet.

l-ebda prova li l-konvenuta ghandha impieg full-time.

ebda provi illi juru li l-mezzi finanzjarji tal-konvenuta "tjiebu sostanzjalment" kif

Fil-kuntratt tintuza l-frazi "f'kaz ta' bdil fic-cirkostanzi u l-mezzi finanzjarji tar-

L-attur qed jitlob lill-Qorti tezamina c-cirkostanzi finanzjarji tal-

konvenuta filwaqt li l-konvenuta tilqa' ghal dan bit-tmien eccezzjoni taghha fis-

sens illi filwaqt li tichad li l-mezzi finanzjarji taghha tjiebu sostanzjalment kif

jallega l-attur, teccepixxi wkoll illi it-titjieb tal-mezzi tal-konvenuta ma jintitolax

lill-attur jitlob it-twaqqif jew ir-riduzjoni tal-manteniment pagabbli lill-konvenuta.

Jehtieg ghalhekk li l-Qorti taghti l-interpretazzjoni taghha ghall-frazi uzata fi

klawsola 6 tal-kuntratt ta' separazzjoni "f'kaz ta' bdil fic-cirkostanzi u l-mezzi

finanzjarji tar-Ragel".

In tema legali ssir referenza ghas-sentenza moghtija recentement fl-24 ta'

Novembru 2017 mill-Qorti tal-Appell fl-ismijiet: "Angiolino sive Lino Alakkad vs

"Illi bhala linja generali jinghad illi l-Artikolu 1002 tal-Kapitolu 16

jistipula illi "Meta l-kliem ta' konvenzjoni mehud fis-sens li ghandu skont l-uzu

fizzmien tal-kuntratt, hu car, ma hemmx lok ghal interpretazzjoni".

Illi fil-kawza

tal-Qorti Civili fit-30 ta' Mejju 2002 inghad dwar dan l-artikolu tal-ligi li: "Il-

principju kardinali li jirregola l-istatut tal-kuntratti jibqa' dejjem dak li l-vinkolu

kontrattwali ghandu jigi rispettat u li hi l-volonta` tal-kontraenti kif espressa fil-

konvenzjoni li kellha tipprevali u trid tigi osservata.

ta' Ottubru, 1998 – "Gloria mart Jonathan Stojanovic et vs L-Arkitett u Inginier

154/10 20 Illi tkompli tghid din is-sentenza

tal-Onorabbli Qorti tal-Appell hawn appena citata li: "Illi l-gurisprudenza nostrali

hi kostanti filli rriteniet li ma hix ammissibbli li prova testimonjali kontra jew in

aggjunta ghall-kontenut ta' att miktub u hi talvolta ammessa biex tikkjarifika l-

intenzjoni tal-partijiet meta din hi espressa b'mod ambigwu" (Vol.

Il-Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) fis-sentenza taghha fl-ismijiet

Clementino Cacciattolo v. Emanuela Psaila Valletta (22 ta' Novembru 2002) qalet hekk:

"Dan iwassal biex logikament l-gudikant jehtieglu jaghrbel u jara, bejn iz-zewg

interpetazzjonijiet possibbli, hekk posti quddiemu, liema minnhom hi l-izjed

verosimili u konsistenti in subjecta materia mal-oggett tal-ftehim (Art 1005 tal-

Kodici Civili) u l-izjed attinenti ghal presumibbli volonta` tal-kontraenti.

ravvisat fis-sentenza Elena Yosief Asmelash v. Edwardo Midolo, 3 ta' Jannar 1884 (Vol

"Dan kollu jikkonduci, b'necessita` guridika, ghall-ezami ta' dawk

il-kanoni tal-ermenewtika applikabbli ghall-kuntratti in generali, ben analizzati

fid-decizjoni a Vol XII p265".

L-ewwel regola fondamentali tal-interpretazzjoni

hi dik dettata mill-Artikolu 1002 tal-Kodici Civili li tghid li meta kliem ta'

konvenzjoni, mehud fis-sens li ghandu skont l-uzu fiz-zmien tal-kuntratt, hu car,

ma hemmx lok ghall-interpretazzjoni (Vol XXXIV p1 p27).

L-interpretazzjoni

ghandha biss tittiehed mill-att stess, u mhux minn provi estraneji, specjalment

meta l-interpretazzjoni hija relattiva ghall-kwistjoni principali (Vol XXXI pI p49).

Regola ohra daqstant importanti ta' interpretazzjoni hi dik li nsibu fl-Artikolu

1003, u cjoe`, li meta s-sens letterali tal-kelma ma jaqbilx mal-intenzjoni tal-

partijiet kif tkun tidher cara mill-pattijiet mehudin flimkien, ghandha tipprevali l-

intenzjoni.

Dwar din ir-regola gie hekk osservat: "Issa din ir-regola ghandha tigi

sewwa apprezzata u applikata.

Irid jirrizulta bla dubju illi s-sens tal-klawsola li

tkun jista' biss jigi interpretat b'mod univoku ghax hu car.

Irid jirrizulta wkoll li

dan is-sens car tal-kliem ma jkunx jaqbel ma' dak li kellhom f'mohhom il-partijiet

kollha u mhux ma' dak biss li xi wahda mill-partijiet kellha f'rasha.

U dan irid

jidher car mill-pattijiet kollha tal-kuntratt mehudin flimkien" – "John Takam M'kounga et

–vs- Alfred Yamagata et", Appell, 7 ta' Ottubru, 1997.

illi "fl-applikazzjoni

ta'

interpretazzjoni ma hijiex

interpretazzjoni tal-kontendenti ghall-kliem tal-konvenzjoni jew is-sens divers

minnhom lilhom moghti li jiswa imma hu l-qari oggettiv tal-gudikant li jaghti lil

kliem is-sens ordinarju tieghu fil-kuntest ta' kif gie uzat mill-kontraenti li ghandu

Naturalment ma jistax jonqos illi l-gudikant, anke jekk strettament

mhux marbut bil-precedent, ikollu l-ghajnuna u l-gwida ta' dik il-gurisprudenza

awtorevoli li fuq is-suggett giet meqjusa bhala l-aktar akkreditata.

Ikkunsidrat;

Ezaminata l-klawsola "f'kaz ta' bdil fic-cirkostanzi u l-mezzi finanzjarji tar-Ragel"

u fid-dawl tal-gurisprudenza nostrana appena citata il-Qorti hi tal-fehma illi l-

interpretazzjoni korretta hi fis-sena li sabiex jkun hemm lok ghal revizjoni tal-

manteniment pagabbli mill-attur lill-konvenuta kien jehtieg illi jkun hemm bdil

fic-cirkostanzi u l-mezzi finanzjarji tal-attur u mhux bdil fic-cirkostanzi u l-mezzi

finanzjarji tal-konvenuta salv jekk din ta' l-ahhar tibda tahdem full-time jew terga

Tali klawsola ma hiex qed tirreferi ghal bdil fic-cirkostanzi u l-mezzi

finanzjarji tal-konvenuta.

Kieku l-partijiet riedu jirreferu ghal bdil fic-cirkostanzi

kemm tal-attur kif ukoll tal-konvenuta l-klawsola wiehed kien jistenna li l-

klawsola kienet tkun taqra vicin dan li gej: "f'kaz ta' bdil fic-cirkostanzi tal-

partijiet jew fil-mezzi finanzjarji tar-Ragel".

Isegwi ghalhekk illi fil-frazi in

dizamina l-bdil fic-cirkostanzi jirreferi ghac-cirkostanzi tal-attur u mhux tal-

Isegwi ghalhekk illi l-partijiet ftehmu li l-manteniment pagabbli mill-attur lill-

konvenut ghaliha u ghall-bint il-partijiet seta jigi rivedut fl-eventwalita' li jkun

hemm bdil fic-cirkostanzi u l-mezzi finanzjarji tar-Ragel.

Dan ifisser illi sabiex

jitwieled id-dritt fl-attur li jitlob varjazzjoni fil-quantum tal-manteniment minnu

pagabbli jehtieg li javveraw ruhhom "bdil fic-cirkostanzi u l-mezzi finanzjarji"

Appena huwa necessarju jigi sottolineat illi mhux kull tibdil fic-cirkostanzi

jew fil-mezzi ta' min hu fl-obbligu li jhallas manteniment li necessarjament

iwassal ghall-varjazzjoni fil-quantum tal-manteniment.

Jehtieg ghalhekk illi nharsu lejn il-provvedimenti tal-ligi u l-insenjament tal-

gurisprudenza nostrana fir-rigward.

Artikolu 54(9) tal-Kapitolu 16 jipprovdi illi:-

"(9) Meta jkun hemm tibdil li jiġri wara fil-mezzi tal-parti responsabbli għall-

manteniment jew il-bżonnijiet tal-parti l-oħra, il-qorti tista', fuq it-talba ta' kull

waħda mill-partijiet, tordna li dak il-manteniment jinbidel jew jitwaqqaf skont il-

każ.

Iżda, meta tkun tħallset somma globali jew tkun ingħatat proprjeta b'sodisfazzjon

ta' parti

tħallas manteniment

lill-parti

l-oħra,

ir-

responsabbilta kollha tal-ewwel parti għall-manteniment tat-tieni parti tieqaf. ..."

Issir referenza wkoll ghall-Artikolu 21(1) tal-Kodici Civili li jiddisponi illi:-

"Meta min jaghti l-manteniment jigi fi stat li ma jkunx jista' jaghti aktar il-

manteniment kollu jew bicca minnu, hu jista' jitlob li jkun mehlus mill-obbligu

tieghu jew li tkun imnaqqsa is-somma tal-manteniment, skond ma jkun il-kaz."

Jigi osservat illi fil-kaz ta' manteniment pattwit ex contractu, il-gurisprudenza l-

aktar remota tal-qrati taghna kienet rigida fis-sens li kienet taghmilha prattikament

impossibbli illi l-quantum ta' l-alimenti li jkun gie miftiehem f'kuntratt ta'

separazzjoni konsenswali, jigi b'xi mod varjat.

Biz-zmien, dik l-inflessibbilita'

eccezzjonali u meta jkun sar impossibbli fic-cirkostanzi godda li l-parti tonora l-

obbligi kuntrattwali, il-qrati kkoncedew li jvarjaw stipulazzjonijiet kuntrattwali dwar manteniment.

Appell osservat illi f'kaz ta' separazzjoni konsenswali, fejn il-partijiet ikunu

kkonkordaw bejniethom dwar il-manteniment, il-kriterji applikabbli mill-Qorti

meta jkun hemm talba ghall-varjazzjoni tal-manteniment pattwit huma aktar rigidi

u gravi minn dawk talvolta applikabbli f'kaz ta' manteniment li jkun gie stabbilit

u ordnat b'sentenza tal-Qorti.

Madanakollu, il-Qorti f'dik is-sentenza riteniet

ukoll illi:-

"...tezisti l-possibilit'a ta` min hu obbligat li jhallas il-manteniment li "jitlob li

jkun mehlus mill-obbligu jew ikun imnaqqas skond ma jkun il-kaz jekk jigi fi stat li

ma jkunx jista jaghti aktar il-manteniment kollu jew bicca minnu."

B'sentenza tal-Qorti tal-Appell fl-ismijiet Alfred Spearing vs. Pauline Riolo,

filwaqt li gie affermat il-principju li l-kriterji ghall-tibdil f'manteniment pattwit ex

contractu ma baqghux daqshekk

il-Qorti abbracjat

il-

konsiderazzjonijiet li saru fis-sentenza appena citata u ghamlet is-segwenti

osservazzjonijiet ulterjuri:-

"Huwa minnu li l-ligi civili taghna ma toqghodx tiddistingwi bejn manteniment

impost jew ordnat mill-Qorti minn iehor pattwit bejn il-konjugi nfushom ghall-fini

ta' varjazzjoni.

Imma l-appellant messu jaf ukoll li fejn si tratta ta' ftehim per via

ta' kuntratt ghandu wkoll jghodd fermament il-principju ta' pacta sunt servanda.

Il-Qrati taghna, minkejja li fil-bidu jirrizulta li addottaw posizzjoni rigida, anzi

wahda inflessibbli, meta gew rinfaccjati b'talbiet ghal revizjoni u/jew varjazzjoni

ta' retti alimentari li jkunu gew miftehma bejn il-konjugi stess, mal-milja taz-

zmien hassew in-necessita` li fl-interess ta' l-ordni pubbliku, li hu suprem u aqwa

minn kull ligi jew ftehim bejn il-partijiet, kellhom jikkoncedu illi taht certi

cirkostanzi li gew ikkwalifikati bhala ta' natura gravi, eccezzjonali jew

18 Deciza 11 ta' Jannar 1996.

19 Deciza 16 ta' April 2004.

indipendenti mill-volonta` ta' l-attur li gabuh fl-impossibilita` li jhallas r-retta

alimentari, allura f'kazi simili jista' jkun hemm lok ghal varjazzjoni.

"Fil-fehma kunsidrata ta' din il-Qorti, din il-linja flessibbli fil-kazi propizji hija

wahda ferm gusta mill-posizzjoni addottata qabel.

Effettivament, din il-Qorti

jidhrilha wkoll li hemm, u mhux ma hemmx, differenza bejn manteniment ordnat

mill-Qorti "ope legis" minn iehor miftiehem volontarjament mill-konjugi stess.

Fit-tieni kaz, wiehed ghandu jipprezumi li trattandosi hawn ta' ftehim ta'

separazzjoni bonarja u mhux ko-atta jew forzata, li l-partijiet ftehmu fl-ahjar

Iktar recentement, fil-kawza fl-ismijiet Jean Agahi sive Jean Paris vs Nicole Xuereb Darmanin, il-Qorti ta' l-Appell riteniet illi-

"Filwaqt li l-principju 'pacta sunt servanda' ghandu jirregola l-kuntratti tas-

separazzjoni personali bhal kull kuntratt iehor, izda

eccezzjonali jew indipendenti mill-volonta' tal-parti li gabuha fl-impossibilita' li

tkompli tezegwixxi l-obbligu ta' hlas tal-manteniment pattwit bejn il-partijiet, il-

Qorti ghandha l-fakolta' li tirrevedi dan l-obbligu".

[Sottolinejar ta' din il-Qorti]

Issir ukoll referenza ghas-sentenza tal-Qorti tal-Appell tad-29 ta' Jannar 2016 fl-

ismijiet Rota Guazzo vs Carmela Guazzo, fejn il-Qorti ghamlet rassenja tal-

gurisprudenza dwar il-materja in dizamina kif ukoll referenza ghas-sentenza Abudu vs Grasso u kkondividiet il-fehma ormai pacifiku illi jekk jikkonkorru cirkostanzi

ta' natura gravi, eccezzjonali jew indipendenti mill-volonta` ta' minn hu obbligat

ghall-hlas tal-manteniment, li ipogguh fl-impossibilita` li jhallas r-retta alimentari,

allura f'kazi simili jista' jkun hemm lok ghal varjazzjoni tal-manteniment stipulat

20 Deciza 30 ta' Novembru 2012.

Fil-fehma ta' din il-Qorti, din il-linja flessibbli in materja hija wahda ferm gusta u

ghalhekk taqbel perfettament ma' dan l-insenjament gurisprudenzjali u tadottah pjenament22.

Ikkunsidrat;

Fil-mertu, dak li jrid jigi investigat u determinat huwa jekk giex sodisfacjentement

ippruvat mill-attur illi minn meta gie ppubblikat il-kuntratt ta' separazzjoni bejn

il-partijiet fis-27 ta' Mejju 2013, u cioe' tlett snin qabel giet intavolata l-kawza

odjerna, kienx hemm tibdil sinjifikanti fic-cirkostanzi u mezzi finanzjarji tieghu li

jikwalifikaw bhala gravi, eccezzjonali u serji, illi jwasslu allura ghal varjazjoni fil-

quantum tal-manteniment.

In linea generali, f'kull kawza fejn it-talba hi ghall-varjazzjoni ta' stipulazzjonijiet

kontrattwali, l-oneru tal-prova huwa gia' wiehed gholi.

Meta l-varjazzjoni mitluba

tirrigwarda l-obbligu tal-hlas tal-manteniment, meqjus bhala li jaqa' fil-kamp ta' l-

ordni pubbliku, il-Qorti tqis li l-oneru tal-prova mehtieg ghas-success ta' azzjoni

Wara kollox, kif gie dikjarat fil-kawza

Qorti tal-Appell fit-30 ta' Novembru 2012:-

"F'materja ta' hlas ta' manteniment in-nuqqas ta' parti li tezegwih jirrendiha

soggetta ghas-sanzjonijiet kriminali, bil-possibilta' anke li tigi imposta fuqha

L-attur f'dik il-kawza, bhal kaz in ezami, talab li l-Qorti tirriduci il 'quantum' tal-

manteniment pattwit billi allega li kien fl-impossibilita' li jkompli jhallas ir-rata

shiha tal-manteniment miftiehem fuq il-kuntratt.

Il-Qorti kellha dan xi tghid dwar

22 Vide wkoll Stephen De Battista vs. Suzanne De Battista, deciza minn din il-Qorti fit-3 ta' April 2016.

il-bilanc li jrid jinstab bejn il-principju fondamentali "pacta sunt servanda" u l-

"Dan il-principju jsib il-bazi razzjonali tieghu "fl-interess tal ordni pubbliku, li hu

suprem u aqwa minn kull ligi jew ftehim bejn il-partijiet".

f'materja ta' revizzjoni ta' manteniment pattwit, fil-waqt li ghandu japplika l-

principju generali regolanti l-materja tal-kuntratti, ghandu japplika wkoll, bhala

deroga mill-istess, il-principju 'ad impossibilia nemo tenetur', li jifforma r-'ratio

legis' tad-dispost tal-Artikolu 985 tal-Kap 16 li, inter alia, jistipula li hwejjeg

impossibbli ma jistghux ikunu oggett ta' kuntratt".

Jinkombi ghalhekk fuq min jitlob il-varjazzjoni ta' l-obbligu tal-manteniment, id-

dover assolut li jressaq provi cari, oggettivi u inekwivoci biex jikkonvinci lill-

li sehhew cirkostanzi supervenjenti ghall-kuntratt

li huma serji u

eccezzjonali u li jqeghduh fl-impossibbilita` li jaqdi d-dover tieghu.

il-Qorti tkun qed tippermetti li stipulazzjonijiet tant serji u delikati f'kuntratti

pubblici bhalma huma stipulazzjonijiet dwar obbligu ta' manteniment tal-konjugi

jew ta' l-ulied, jigu soggetti ghal tibdil bl-iktar mod facli u espedjenti.

L-Artikolu

21 tal-Kodici Civili, fuq citat, zgur mhux intiz biex jakkomoda piki u kapricci,

izda fejn jirrizultaw verament ragunijiet serji u gravi li jiggustifikaw tibdil fil-patt

kuntrattwali ghall-hlas tal-manteniment, dan ghandu jigi permess.

Gie wkoll ritenut mill-Qorti tal-Appell illi: "..........… jinsab assodat fil-

gurisprudenza patria li iktar milli bdil fic-cirkostanzi b'mod generali, it-test dwar

jekk ghandux jigi ridott manteniment stabbilit lill-wiehed mill-konjugi jirrikjedi

ezami komparattiv dwar kambjamenti fil-mezzi tal-konjugi obbligat li jhallas il-

manteniment u l-bzonnijiet tal-konjugi li ghandu dritt jircevihom" [Edward

Gonzi;

Minn qari ta' klawsola 6 tal-kuntratt ta' separazzjoni tal-partijiet jemergi car illi fl-

ewwel lok il-partijiet ftehmu illi bhala regola il-manteniment stabbilit minnhom

fil-kuntratt, sew dak pagabbli lill-attrici ghaliha kif ukoll dak pagabbli ghall-

minuri ma kienx revedibbli sakemm ma jsehhux l-avvenimenti minnhom

Fil-kaz tal-minuri l-manteniment pagabbli lill-konvenuta ghall-

minuri jieqaf jekk taghlaq tmintax-il sena sakemm ma tibqax tistudja full-time fil-

livell terzjarju meta allura l-attur intrabat li jibqa' jhallas il-manteniment ghaliha

sakemm taghlaq 23 spiteri shaw.

Fir-rigward tac-cirkostanzi tal-mara huma tnejn dawk

kontemplati li jwasslu ghat-terminazzjoni tad-dritt taghha li tircievi minghand l-

attur il-manteniment pattwit, jew li tibda tahdem full-time, jew li terga tizzewweg.

L-ebda wahda minn dawn ma jirrizulta li ssuccediet.

Ghalhekk jehtieg jigi ezaminat jekk jekk kienx hemm bdil fic-cirkostanzi u l-

mezzi tal-konvenut li jpogguh fl-impossibilita' li jkompli jonora l-obbligu minnu

assunt fuq il-kuntratt li jhallas manteniment lill-martu sew ghaliha kif ukoll ghall-

bint il-partijiet.

Il-konvenut isemmi zewg ragunijiet primarji li skond hu poggewh fl-impossibilita'

li jhallas il-manteniment pattwit.

Fl-ewwel lok isemmi l-kundizzjoni medika

tieghu fejn isostni li naqsitlu drastikament il-potenzjal lavorattiv tieghu bil-

konsegwenza li d-dhul naqas.

Fit-tieni lok isemmi bdil fil-hidma tieghu fi hdan il-

Korp tal-Pulizija peress li fiz-zmien il-kuntratt kien jahdem b'tali mod illi kellu

hafna overtime u allowances filwaqt li sussegwentement ibidlulu d-doveri tieghu

li waslu ghal tnaqqis sostanzjali mill-overtime u allowances.

Mit-testimonjanza ta' Simon Psaila Valletta, Officer Salaries Section fi hdan il-Korp tal-

Pulizija jirrizulta dan li gej dwar id-dhul tal-attur fis-snin rilevanti:-

Mill-FS3 ghas-sena 201123 jirrizulta li l'gross emoluments tal-attur kienu

Mill-FS3 ghas-sena 201224 jirrizulta li l'gross emoluments tal-attur kienu

Mill-FS3 ghas-sena 2013 25 jirrizulta li l-'gross emoluments tal-attur kienu

Mill-FS3 ghas-sena 201426 jirrizulta li l-'gross emoluments tal-attur kienu

Mill-FS3 ghas-sena 201527 jirrizulta li l-'gross emoluments tal-attur kienu

Mill-Payroll Data History ghas-sena 2016 28 jirrizulta li l-gross pay tal-attur kienet

€19,741.04 u n-net pay kienet fl-ammont ta' €15,952.89.

ammont ta'€545.55 bejn Frar u Marzu 2016.

Il-kuntratt ta' separazzjoni bejn il-partijiet sar fis-27 ta' Marzu 2013 u f'dik is-

sena l-attur kellu income ta' aktar minn €28,000.

Fis-sena precedent kellu tista'

tghid l-istess income u fis-sena ta' qabel qala' xi tlett elef Euro anqas.

ghalhekk illi meta gie ppubblikat il-kuntratt ta' separazzjoni, id-dhul gross tal-attur

kien ta' €28,466 filwaqt li fis-sena 2016 id-dhul gross tieghu kien ta' €19,741.

Li kien hemm riduzjoni fid-dhul tieghu gie sodisfacentement ippruvat.

Fin-nota ta' osservazzjonijiet tieghu l-attur jikkontendi illi skond dak pattwit fil-

kuntratt tal-partijiet, sabiex issir revizjoni 'isfel tar-rata ta' manteniment pagabbli

mill-attur

lill-konvenuta, ma hux mehtieg

li r-riduzjoni fid-dhul

necessarjament jirrendih fl-impossibilita' li jhallas manteniment.

volta l-partijiet ftehmu li jkun hemm revizjoni f'kaz ta' "bdil fic-cirkostanzi u d-

dhul" tal-attur, allura dhul sostanzjali li ma jpoggiehx fl-impossibilita' li jhallas

ghandhom ikoll iwasslu ghal riduzjoni fir-rata tal-manteniment pagabbli.

Fil-fehma

is-sottomissjoni ma hiex korretta.

ta'

separazzjoni tal-partijiet isemmi bhala bazi l-patt illi r-rata ta' manteniment

pattwita' ma hiex rivedibbli.

Huwa biss bhala eccezzjoni ghar-regola pattwita' li l-

partijiet ftehmu li jkun hemm revizzjoni fl-eventwalita' ta' bdil fic-cirkotanzi u d-

dhul tal-attur.

Hija ghalhekk applikabbli ghal kaz in ezami l-gurisprudenza

nostrana li tistabbilixxi c-cirkostanzi li jippermettu lill-Qorti tvarja rata ta'

Ghalhekk hija l-fehma tal-Qorti illi li hu rilevanti ghas-soluzzjoni ta' din il-

vertenza ma hux jekk kienx hemm bhala stat ta' fatt riduzjoni fid-dhul tal-attur,

izda jekk tali riduzjoni fid-dhul tieghu gabitx dak li l-gurisprudenza nostrana

tikkunsidra bhala cirkostanzi supervenjenti, gravi u eccezzjonali, indipendeenti

mill-volonta' tal-parti bl-obbligu tal-hlas tal-manteniment, li jkunu gabu lill-

pagatur tal-manteniment fl-impossibilita' li jkompli jonora l-obbligu kontrattwali

Sabiex jirnexxi fit-talbiet tieghu l-attur kien jehtieglu li jressaq provi sodisfacenti

li juru illi d-dhul tieghu tant naqas illi jinsab fl-impossibilita' li jkompli jhallas il-

manteniment lill-martu u lill-bintu ammontanti ghal €650 fix-xahar, oltre z-zidiet

skond l-indici tal-gholi tal-hajja u spejjez straordinarji tal-minuri.

Il-kawza giet intavolata fis-sena 2016 u ghalhekk huwa rilevanti b'mod partikolari

is-sena 2016 fejn jirrizulta illi id-dhul nett tal-attur kien ta' kwazi €16,000 (sittax-

il elf ewro), u dan wara li tnaqqas it-taxxa tad-dhul u l-kontribuzzjoni tas-sigurta'

Is-soluzzjoni ta' din il-vertenza tinstab fir-risposta li ghandha tinghata ghad-

domanda jekk persuna bi dhul net ta' kwazi €16,000 fis-sena hiex fl-impossibilita'

li tkompli thallas manteniment ta' circa €650 fix-xahar.

Fil-fehma tal-Qorti dhul

nett ta' €16,000 fis-sena ma jirrendiex lil dak li jkun fl-impossibilita' li jkompli

jmanti lill-martu u lil bintu ta' tlettax-il sena bis-somma ta' €650 fix-xahar.

Jigi wkoll osservat illi permezz tal-kuntratt ta' separazzjoni tal-partijiet gie

miftiehem illi stante li d-dar matrimonjali kienet proprjeta' parafernali tar-ragel, il-

mara u l-bint kellhom johorgu mill-fond matrimonjali u jsibu residenza band'ohra.

Huwa evidenti illi l-manteniment pattwit jirrifletti wkoll il-htiega tal-konvenuta li

ssib residenza alternattiva ghaliha u ghall-minuri.

Ghal dawn il-motivi l-Qorti qed taqta' u tiddecidi l-kawza billi:

Tilqa' l-eccezzjonijiet tal-konvenuta u tichad it-talbiet attrici bl-ispejjez kontra l-


Q O R T I C I V I L I (Sezzjoni tal-Familja) ONOR.

IMHALLEF ROBERT G. MANGION Illum 6 ta' Dicembru 2017

Rikors Guramentat Nru. 111 / 17RGM Kawza fil-lista: 17

S R f'isimha u f'isem il-minuri Z Y Z, L Y Z P u C Y Z P vs Y Z D P

Il-Qorti, Rat ir-rikors guramentat tal-attrici u r-risposta guramentata tal-konvenut.

Rat l-atti inkluz ir-riferta relativa.

Rat il-verbal ta' l-udjenza tas-27 ta' Gunju 2017 fejn gie registrat is-segwenti verbal:- "Dr. Norma Cavallo Ghigo Roelse ghall-attrici tirrileva illi r-risposta guramentata tal- konvenut hi tardiva u ghalhekk titlob l-isfilz taghha.

Dr. Clews ghall-konvenut jissottometti illi ghalkemm mill-atti jidher li r- risposta guramentata giet ipprezentata l-ghada li jaghlaq it-terminu, mill-istess risposta jirrizulta li r-risposta guramentata giet konfermata bil-gurament mill- konvenut fil-jum tad-19 ta' Gunju 2017 u dan peress illi rizultat ta' malintiz il- konvenut gie fir-registru ftit hin wara li ghalaq ir-registru f'12.00 p.m."

Rat illi waqt l-istess seduta tas-27 ta' Gunju 2017 il-kawza giet differita ghall- provi dwar il-kontumacja o meno tal-konvenut;

Semghet ix-xhieda ta' Dr. Ludvic Clews u tad-Deputat Registratur Therese Ferencevic fl-udjenza ta' l-24 ta' Ottubru 2017 u t-trattazzjoni tal-Avukati tal- partijiet dwar jekk il-konvenut ghandux jitqies li huwa kontumaci u dwar it-talba ta' l-attrici ghall-isfilz tar-risposta guramentata pprezentata mill-konvenut; Rat l-atti kollha tal-kawza; Rat illi l-kawza thalliet ghal-lum ghas-sentenza dwar il-kwistjoni tal-kontumacja o meno tal-konvenut u dwar it-talba ta' l-attrici ghall-isfilz tar-risposta guramentata; Ikkunsidrat; L-attrici fethet din il-kawza kontra l-konvenut b'rikors guramentat ipprezentat fil- 11 ta' Mejju 2017.

B'digriet taghha tas-17 ta' Mejju 2017, il-Qorti ordnat illi l- kawza titqieghed fuq il-lista tas-27 ta' Gunju 2017 sabiex tinstema'.

Wara li nhareg l-avviz ta' l-appuntament tal-kawza, il-konvenut gie notifikat bir-rikors guramentat ta' l-attrici kif ukoll bl-avviz ta' l-appuntament tal-kawza ghal nhar is- 27 ta' Gunju 2017.

Skond ir-riferta stampata a tergo ta' fol.

13 tal-process, jirrizulta illi l-konvenut gie notifikat personalment b'dawn l-atti fir-residenza tieghu fit-30 ta' Mejju 2017.

Il-konvenut mhux qed jikkontesta l-validita` tan- notifika u ghalhekk jitqies li jaccetta li huwa gie validament notifikat.

In tema legali, l-Artikolu 158 tal-Kapitolu 12 tal-Ligijiet ta' Malta, fil-parti li hija relevanti ghal dan il-kaz, jiddisponi dan li gej:- 158.

(1) Il-konvenut għandu jippreżenta r-risposta ġuramentata tiegħu fi żmien għoxrin jum mid-data tan-notifika, kemm-il darba ma jkunx se jammetti t-talba. … 10) Jekk il-konvenut jonqos li jippreżenta r-risposta ġuramentata msemmija f'dan l-artikolu, il-qorti tiddeċiedi l-kawża bħallikieku l-konvenut baqa' kontumaċi kemm-il darba ma jippruvax għas-sodisfazzjon tal-qorti raġuni tajba li għaliha naqas li jippreżenta r-risposta ġuramentata fiż-żmien li jmiss.

Il-qorti għandha, madankollu, qabel ma tagħti s-sentenza, tagħti lill-konvenut żmien qasir li ma jistax jiġġedded biex fih jagħmel sottomissjonijiet bil-miktub biex jiddefendi ruħu kontra t-talba tal-attur.

Dawk is-sottomissjonijiet għandhom jiġu notifikati lill-

attur li jkollu żmien qasir biex jirrispondi.

Illi b'applikazzjoni ta' dawn id-dispozizzjonijiet kif ukoll skont ma jirrizulta mill-

avviz stampat fuq ir-rikors guramentat ta' l-attrici a tenur ta' l-Artikolu 156(2) tal-

Kap. 12, il-konvenut kellu ghoxrin gurnata minn meta gie notifikat bl-istess rikors

guramentat, sabiex jipprezenta r-risposta guramentata tieghu fir-registru ta' din il-

Qorti, liema terminu f'dan il-kaz ghalaq fid-19 ta' Gunju 2017, li kien il-jum tat- Tnejn.

Illi jirrizulta mill-atti li r-risposta guramenta tal-konvenut giet ipprezentata minnu personalment fir-registru ta' din il-Qorti fl-20 ta' Gunju 20171 cioe` l-ghada ta' l- gheluq tat-terminu statutorju, izda jirrizulta wkoll li fid-19 ta' Gunju 2017 il- konvenut kien diga' deher personalment quddiem id-Deputat Registratur Therese Ferencevic sabiex jikkonferma l-istess risposta guramentata bil-gurament tieghu.

Dan kollu gie ulterjorment konfermat mix-xhieda ta' Dr. Ludvic Clews kif ukoll mix-xhieda ta' l-istess Deputat Registratur.

Illi fl-ewwel seduta f'din il-kawza fis-27 ta' Gunju 2017, il-konvenut deher personalment assistit ukoll mill-avukat tieghu, u hawnhekk giet sollevata l- kwistjoni tal-kontumacja tieghu f'din il-kawza.

Illi biex il-Qorti tista' tasal biex tippronunzja ruhha dwar il-kontumacja o meno tal-konvenut fic-cirkostanzi, ikun opportun illi ssir referenza ghar-raison d'etre kif ukoll l-effetti ta' l-istitut tal-kontumacja.

Huwa pacifiku fil-gurisprudenza tal-qrati taghna illi l-istitut tal-kontumacja huwa msejjes fuq il-presuppost li l-konvenut, bin-nuqqas tieghu li jwiegeb ghall-akkuza u t-talba tal-parti attrici, ikun wera dizubbidjenza ("kontumelja") lejn is-sejha tal- Qorti biex jidher quddiemha, liema dispett il-ligi tqis li fih element ta' dizordni socjali u thares lejh bhala agir li jisthoqqlu li jigi punit bis-sanzjoni li l-kontumaci ma jkunx jista' jippartecipa fil-gbir tal-provi u jikkontesta x-xhieda mressqa mill- attur2.

Ghalhekk, il-kontumacja hija generalment meqjusa bhala mizura ta' natura punittiva li hija mehtiega sabiex tassigura rispett lejn l-atti emessi mill-Qorti.

Il-Qorti ta' l-Appell fis-sentenza taghha tal-11 ta' Marzu 2016 fl-ismijiet Mallia Bonello FZE vs Danko Cricchiola et3, ghamlet referenza ghall-kawza Kenneth Hibbs v. Aplan Limited et4 fejn gie rapportat:- "Trattandosi ta' norma legali, l-osservanza tat-terminu fiha prefiss kellu jigi mhares ad unguem, in raguni ta' l-element dekadenzjali insit.

Dan anke ghaliex kif sewwa jinsab ritenut "l-osservanza tat-termini stabbiliti fil-Kodici ta' Organizzazzjoni u Procedura Civili u f' ligijiet ohra specjali li jirregolaw il- kondotta tal-proceduri quddiem il-Qrati u quddiem it-Tribunali huma ta' ordni

pubbliku u ma jistghux jigu bl-ebda mod injorati u lanqas bil-kunsens tal-partijiet

rinunzjati jew mibdula" ("Giuseppi Clews -vs- Charles ELLid", Appell mill-

4 Appell Civili [Inferjuri] deciza fis-6 ta' Frar 2008.

Bord li Jirregola l-Kera, 21 ta' Marzu 1997); Jikkonsegwi mill-espressjoni ta' fehma fis-silta mis-sentenza appena citata illi t-terminu procedurali la jista' jigi sanat b' xi adezjoni tal-kontro-parti fil-proceduri u lanqas prorogat; sospiz jew interrott.

Kif gie minn din il-Qorti sa recentement hafna osservat, "in-natura inderogabbli tat-termini processwali ggib b' konsegwenza illi dwarhom ma jistghux jigu applikati provvediment sanatorji jew ta' rimessjoni ankorke d-dekors inutli taghhom ma jkunu imputabbli lill-parti interessata.

Dan ghal motiv illi dik l-improrogabilita hi hekk necessarja ghal raguni ta' certezza u, wkoll, ta' uniformita".

("Salina Wharf Marketing Limited -vs- Malta Tourism Authority", Appell mill-Bord ta' l-Appelli dwar it-Turizmu, 12 ta' Dicembru 2007); Fid-dawl ta' din ir-rigorozita` fl-applikazzjoni tat-termini procedurali stipulati mil-Ligi u, fil-kaz tal-kontumacja, l-effetti mill-iktar drakonjani u s-sanzjonijiet spiss irriversibbli li jgib mieghu in-non osservanza tat-terminu stipulat fl-Artikolu 158(1) ghall-prezentata tar-risposta guramentata, gie wkoll pacifikament accettat li l-istitut tal-kontumacja ghandu jigi applikat u mfissra b'mod ristrettiv5 fis-sens li fejn il-Qorti tkun sodisfatta li ma kien hemm ebda intenzjoni ta' nuqqas min- naha tal-konvenut li jista' jammonta ghal htija, ma ghandu jkun hemm ebda diffikulta` li l-kontumaċja titqies bhala gustifikata.

Fl-istess hin pero`, anke jekk il-Ligi, biex ittaffi ftit mill-konsegwenzi horox taghha, tipprovdi ghall-prospett ta' gustifikazzjoni tal-kontumacja permezz tas- subinciz (10) ta' l-Artikolu 158 tal-Kap.

12, fuq citat, gie ritenut li l-prezenza tal- konvenut fil-proceduri, wahedha u bla raguni valida ta' gustifikazzjoni ta' kontumacja, ma jfissirx li hija bizzejjed sabiex il-konvenut jinghata l-opportunita` jipprezenta l-eccezzjonijiet tieghu.

Altrimenti:- "… l-istitut tal-kontumacja jigi dilwit sal-punt li jigi rez kompletament bla effikacja u inoperattiv kull fejn il-konvenut jaghzel li jidher fl-ewwel seduta......… Din l-interpretazzjoni hi wahda li tmur kontra mhux biss kontra l-ittra u l-ispirtu tal-ligi, imma ukoll kontra kull sens ta' gustizzja procedurali kif espressa fil-Kodici ta' Organizzazzjoni u Procedura Civili....."6 Illi huwa wkoll assodat fil-gurisprudenza illi trid issir distinzjoni ghall-finjiet tal- gustifikazzjoni tal-kontumacja, bejn il-konvenut li juri disinteress assolut (dak li

jissejjah kontumacja bi htija), u l-konvenut li juri li kien intenzjonat jikkontesta l-

diversi drabi ribaditi l-principji li jirregolaw jekk il-kontumacja hijiex kopluza jew

le8, izda din il-Qorti tqis li l-iktar kunsiderazzjonijiet relevanti in materja saru fil-

f'Maria R vs. Agostino R, Prim'Awla 1314/2000, deciza 11 ta' Marzu 2003.

8 Dr. Aaron Farrugia Bellizzi Clappara noe vs Asfaltar Limited – supra.

gurisprudenza l-iktar recenti tal-Qorti.

In propositu, issir referenza ghar-rassenja studjata u approfondita ta' l-istitut tal-kontumacja u ta' l-izviluppi procedurali u gurisprudenzjali matul iz-zminijiet, li saret fis-sentenza Renato Seisun et vs Christopher James Arthur Fiteni et9 b'mod partikolari fir-rigward tad- distinzjoni bejn il-kontumacja kolpuza u dik gustifikabbli:- "Illum il-kontumaċi huwa ppenalizzat billi ma jitħalliex jikkontradixxi l-fatti mressqin mill-attur u lanqas jitħalla jressaq il-provi tiegħu.

Id-difiża tiegħu hija għalhekk imdgħajjfa sew.

Illi tqum il-mistoqsija kemm dan huwa ġust meta l-konvenut ma jkollu l-ebda intenzjoni li jkun tabilħaqq kontumaċi, fis-sens li jiġi jaqa' u jqum minn x'tista' tiddeċiedi l-Qorti, imma ma jagħmilx dak li jkun mistenni minnu minħabba xi mpediment li ma jkollux kontroll fuqu inkella jkun aljenat, inkwetat minħabba xi problemi personali, jew ikollu avukat ittraskurat.

Huwa skontat li min-naħa l-waħda impediment estraneu u barra mill-kontroll tiegħu żgur li ma jammontax għall-kontumaċja; u min-naħa l-oħra mhix skużanti n-negliġenza grassa tiegħu.

Imma mbagħad hemm każijiet ta' bejn dawn iż-żewġ estremi li jħallu lill-ġudikant f'konfondiment u perplessità dwar jekk il-konvenut ikunx ħaqqu jitħalla jiddefendi ruħu jew le.

F'każijiet bħal dawn, fejn il-konvenut għalkemm ma jkollu l-ebda intenzjoni li ma jiddefendix ruħu, u l-ebda intenzjoni li jinjora lill-Qorti, xorta waħda għal xi raġuni jew oħra li titqanqal fiċ-ċirkostanzi varjati tal-ħajja, ma jidhirx fl-udjenza inkella ma jippreżentax ir-risposta tiegħu fit-terminu mogħti mil-liġi, l-imħallfin tagħna matul iż-żmien iddeċidew daqqa favur il-konvenut u daqqa kontra skont id-disposizzjoni tagħhom, kif ukoll skont iċ-ċirkostanzi partikolari ta' kull każ.

Fil-fehma ta' din il-Qorti, f'każijiet bħal dawn, għandha tingħata ċerta indulġenza lill-konvenut.

Il-ġudikant qiegħed hemm biex jagħmel il-ħaqq.

Il- proċess ċivili huwa bbażat fuq il-prinċipju tal-kontradittorju, li l-iskop pubbliku tiegħu huwa li tingħata deċiżjoni ġusta għall-kontroversji; għan li jintlaħaq ħafna aħjar jekk iż-żewġ partijiet avversarji jipparteċipaw bis-sħiħ.

In-nuqqas ta' parti f'kawża ossija l-kontumaċja jista' jkollha konsegwenzi serji u għalhekk trid tiġi evitata kemm jista' jkun.

Il-Qorti tagħmilha ċara iżda li l-indulġenza li għandha turi ma tistax, u

m'għandhiex, tkun mingħajr limitu.

U l-limitu għandu jkun il-kunsiderazzjoni l-

oħra, daqstant ieħor ta' ordni pubbliku, li l-kawżi m'għandhomx jitħallew jitwalu

mingħajr bżonn jew b'kapriċċ tal-litigant jew tal-istess Qorti, għax dewmien bħal

f'inġustizzja mal-kontroparti, normalment

9 Rikors 696/16/LM, deciza 11 ta' Jannar 2016.

m'għandhiex tiġi ppreġudikata, kif ukoll mal-Istat u s-soċjetà in ġenerali li jsofru preġudizzju kbir ta' natura soċjo-ekonomika: Interest rei publicae ut sit finis litium."

[Sottolinejar ta' din il-Qorti] Ikkunsidrat; Illi f'dan il-kaz tallum, xehed quddiem il-Qorti id-difensur tal-konvenut li kkonferma illi l-konvenut kien mar mill-ewwel ghandu bl-atti lilu notifikati, u li kien l-istess avukat li tah appuntament biex imur il-qorti fid-19 ta' Gunju 2017 ghall-habta ta' nofsinhar sabiex jipprezenta r-risposta guramenta.

Skond Dr Ludvic Clews, dan sar sabiex huwa jkollu bizzejjed zmien ihejji r-risposta guramentata "bil-kwiet" u ma rrejalizzax illi d-19 ta' Gunju 2017 kienet appuntu l-gurnata li jiskadi t-terminu ghall-prezentata tar-risposta guramentata tal- konvenut.

Xehed ukoll li minhabba li fiz-zmien meta l-konvenut mar ikellmu dwar il-kawza, ir-registru tal-Qorti kien ghadu bil-hinijiet tal-ftuh tax-xitwa, cioe` kien jaghlaq fit-3.00 p.m., sfuggielu l-fatt illi fid-data ta' l-appuntament li ta lill- konvenut (19 ta' Gunju), il-hinijiet tal-ftuh tar-registru kienu ser ikunu ghadhom kif bidlu ghall-hinijiet tas-sajf u li r-registru jaghlaq f'nofsinhar.

Illi mit-testimonjanza ta' Dr Clews jirrizulta wkoll illi ghalkemm il-konvenut kien lahaq wasal ir-registru qabel nofsinhar u cempillu biex javzah, huwa wasal ir-registru biex jitlaqa' mal-konvenut ftit wara nofsinhar meta r-registru kien diga` ghalaq ghall-prezentata ta' l-atti.

Kien ghalhekk, kompla jixhed Dr. Clews, li l- konvenut halef ir-risposta guramentata dak il-hin quddiem id-Deputat Registratur, u rega' mar personalment l-ghada fir-Registru biex jipprezenta l-att, kif ikkonfermat ukoll mix-xhieda tad-Deputat Registratur Therese Ferencevic.

Ikkunsidrat; Illi din il-verzjoni tal-fatti kif sehhew fid-19 u 20 ta' Gunju 2017 tikkuntrasta xi ftit mal-verbal registrat mid-difensur tal-konvenut waqt l-udjenza tas-27 ta' Gunju 2017, fejn attribwixxa n-nuqqas tal-prezentata ghall-fatt illi kien il-konvenut innifsu li wasal tard fir-registru.

Illi mhux kontestat illi meta gie notifikat bir-rikors guramentat ta' l-attrici, il- konvenut osserva t-twissija stampata fuq l-istess rikors guramentat billi mar ghand avukat biex jehodlu hsieb il-kawza u jirraprezentah fl-udjenza, tant illi r-risposta guramentata giet imhejjija tempestivament biex tigi pprezentata qabel jaghlaq it- terminu koncess mil-ligi.

Jirrizulta inkontestat ukoll illi l-konvenut kien prezenti

fir-Registru tal-Qorti fid-19 ta' Gunju 2017 ossia d-data ta' l-appuntament li tah

tieghu u

Il-presenza tal-konvenut fir-registru ghal dan il-fini jidher ictu

tieghu appuntu biex

il-kontenut

oculi mit-timbru tal-gurament stampat fuq l-istess risposta guramentata10 u jinsab konfermat ulterjorment mix-xhieda ta' Therese Ferencevic.

Ikkunsidrat; Illi din il-Qorti hija konkordi mal-gurisprudenza l-aktar kostanti fuq il-materja tal- kontumacja illi l-gustifikazzjoni tal-kontumacja ghandha tkun l-eccezzjoni u mhux ir-regola in kwantu t-termini ghall-prezentata ta' atti gudizzjarji, stabbiliti statutorjament, qeghdin hemm biex joholqu sistema procedurali stabbli u uniformi li huma elementi essenzjali f'kull process gudizzjarju.

Ghalhekk, fil-materja ta' kontumacja l-intimat irid jafferma kawza gusta sabiex jissana l-kontumacja tieghu.

Illi taqbel li kawza attribwibbli ghall-volonta` jew culpa tieghu mhijiex 'kawza gusta'11.

F'dan il-kuntest, ta' min isemmi li hekk kif ritenut fil-gurisprudenza nostrana, "f'materja ta' purgazzjoni tal-kontumacja gie dejjem ritenut li m'ghandux ikun hemm negligenza jew htija tal-parti, ghaliex allura minflok il-prova tal-kawza gusta jkun hemm il-"culpa" u f'dak il-kaz, il-persuna ma tkunx tista' tilmenta minn xejn ghaliex "qui culpa sua damnum sentit non videtur damnum sentire"12.

Filwaqt li huwa prezunt li l-konvenut kien jaf li t-terminu ghall-prezentata tar- risposta tieghu f'din il-kawza kien jiskadi fid-19 ta' Gunju 2017, minhabba li dan jirrizulta car mit-twissija stampata fuq ir-rikors guramentat lilu notifikat, il-Qorti ma tqisx illi l-hinijiet tal-ftuh tar-Registru tal-Qorti kienu fatt li kellu jkun jaf de proprio l-konvenut galadarba kien l-avukat tieghu stess li tah l-appuntament tal- hin biex jipprezenta r-risposta tieghu tenut kont ukoll tal-fatt li dan kollu gara fin- nofs tax-xahar ta' Gunju meta l-hinijiet tar-registru kienu ghadhom kif inbidlu.

Illi jidher ukoll sufficjentement ippruvat illi l-konvenut zamm l-appuntament tieghu fid-19 ta' Gunju 2017 u, mill-assjem tac-cirkostanzi li jirrizultaw mill-atti tal-kawza, il-Qorti hija konvinta li tista' tqis li l-prezentata tardiva tar-risposta guramentata hija attribwibbli lil nuqqas da parti ta' l-avukat tal-konvenut anziche` lill-konvenut innifsu.

Infatti, jirrizulta manifest illi l-konvenut rega' mar personalment fir-registru tal-Qorti tal-Familja l-ghada l-20 ta' Gunju 2017 biex jipprezenta r-risposta guramentata personalment fir-registru tal-Qorti u deher ukoll fis-seduta ta' l-ewwel smigh tal-kawza.

Ghalhekk, fid-dawl tal-insenjament tal-gurisprudenza nostrana, ma jirrizultax li fic-cirkostanzi ta' dan il-kaz kien hemm negligenza jew culpa jew nuqqas ta'

rispett lejn l-awtorita' tal-Qorti, da parti tal-konvenut ghaliex huwa qaghad fuq il-

18 11 Victoria ‘Tabone Pumpach et vs Daniel Brightwell – Prim'Awla; deciza 4 ta' Lulju 2017 12 Carmelo Tucker vs Mary xebba Zammit Marquette, deciza mill-Qorti tal-Appell fis-16 ta' Frar 1996

parir moghti lilu mill-istess avukat tieghu.

Infatti, l-appuntament ghall-prezentata tar-risposta nghata lill-konvenut mid-difensur tieghu u l-fatt li l-avukat ghamel zball fil-hinijiet tal-ftuh tar-registru ma ghandux ibati ghalih il-konvenut.

Il- klijent jigi ggwidat mill-avukat rigwardanti l-procedura u materji konnessi mal- prezentata ta' atti gudizzjarji.

Jinsab deciz hekk in propositu:- "F'dan ir-rigward, il-Qrati tagħna għarfu bejn dawk il-każijiet fejn l-imġiba ta' avukat imqabbad tempestivament mill-parti mħarrka wasslet biex din taqa' kontumaċi (f'liema każ il-Qorti normalment tippermetti li l-imħarrek jitħalla jikkontesta l-kawża) minn dawk fejn il-parti mħarrka ma tersaqx għand avukat f'waqt xieraq, jew tibqa' tittrattjeni sal-aħħar, jew tonqos li tikkomunika kif imiss ma' avukat b'impenn serju li ma tħallix iż-żmien għat-tressiq tat-Tweġiba Maħlufa jitħalla jgħaddi għal xejn."13 F'dan il-kaz, tenut kont tac-cirkostanzi kollha, il-Qorti hija sodisfatta li ma kienx hemm traskuragni da parti tal-konvenut li wassal ghall-kontumacja tieghu ghaliex din kienet rizultat ta' zball mhux ta' l-istess konvenut u ghalhekk ma ghandux jigi penalizzat.14 Ghaldaqstant, il-Qorti tqis li l-konvenut irnexxielu jiggustifika l-kontumacja tieghu kif trid il-ligi u ser tilqa' t-talba tieghu ghall-gustifikazzjoni tal-kontumacja Decide Illi ghal dawn il-motivi, l-Qorti, filwaqt li qed tiddeciedi u tiddikjara li l-konvenut irnexxielu jiggustifika l-kontumacja tieghu, tichad it-talba ta' l-attrici ghall-isfilz tar-risposta guramentata tal-konvenut u tordna l-prosegwiment tal-kawza.

L-ispejjez ta' dan l-episodju jithallsu mill-konvenut.

13 Market Handle Limited vs Farenheit Freight Forwarders Limited et, deciza mill-Prim'Awla fit-12 ta' Jannar 2012.

Prim'Awla, deciza fis- 16 ta' Marzu 1999, u Waldonet Ltd. vs David Alkout Almagour Prim'Awla, deciza fit-3 ta' April 2003, u Golden Gate Limited vs Meliton Group Ltd.

Prim'Awla, deciza fis-6 ta' Mejju 1999.

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


FIT - TRIBUNAL GĦAL TALBIET ŻGĦAR Ġudikatur: Dr Phyllis Gamage LL.M. (Lond.), LL.D.

Seduta ta' nħar l-Erbgħa 6 ta' Diċembru, 2017.

Brandon Bundy eżerċenti l-kummerċ taħt l-isem 'Brandon Fisheries' vs Geomike Limited u George sive Gino Simler

Ra l-Avviż tat-Talba preżentat fis-16 ta' Marzu 2017 li permezz tiegħu l-attur

talab li dan it-Tribunal jikkundanna lill-konvenuti jew min minnhom iħallsuħ is-somma

ta' elf, disa' mija u tnejn u tletin Ewro, tnejn u disgħin ċenteżmu (€1,932.92ċ)

rappreżentanti bilanċ ta' prezz ta' prodotti tal-ħut mibjugħa u kkonsenjati lilhom

eżerċenti l-kummerċ taħt l-isem 'Cote D'Azur' fuq ordnijiet tagħhom stess u li baqa' ma

tħallasx, minkejja li diġa' ġew interpellati jħallsu permezz ta' ittra uffiċjali tal-15 ta'

April 2016 numru 575/2016, bl-ispejjeż inklużi dawk tal-ittra uffiċjali msemmija u tal-

mandat ta' sekwestru kawtelatorju preżentat kontestwalment.

Ra d-dokument preżentat mill-attur mal-Avviż tat-Talba, senjatament prospett tal-

ħlasijiet dovuti, u reklamati b'din l-azzjoni (Dok.'X', fol.

Ra li l-konvenuta Geomike Limited, debitament notifikata bl-Avviżi tat-Talba u

tas-Smigħ, ma ppreżentatx risposta, u lanqas deħret biex tikkontesta l-kawża.

Ra r-Risposta tal-konvenut George sive Gino Simler li permezz tagħha eċċepixxa

li fil-mori taż-żmien indikat kienu saru diversi ħlasijiet, u talab l-irċevuti oriġinali billi ħu

jsostni li l-aktar li fadallu jħallas ħuwa elf Ewro.

Ra li b'nota tas-7 ta' Novembru 2017, l-attur ċeda l-kawża fil-konfront tas-

soċjeta' kummerċjali Geomike Limited.

Sema' x-xieħda ta' Brandon Bundy, li qal li ħuwa jimporta l-ħut minn barra minn

Malta, u jixtri wkoll mingħand sajjieda Maltin.

Qal li lill-konvenut George sive Gino

Simler biegħlu u kkonsenjalu ħut frisk u affarijiet tal-friża, u ppreżenta kopja tal-fatturi

relattivi għal dawn il-konsenji.

Qal ukoll li fil-bidu, dan il-konvenut kien iħallas mal-

bejgħ, pero' mbagħad beda jdum biex iħallas u ħuwa fdaħ.

Il-konvenut imexxi n-negożju

taħt l-isem 'Cote D'Azure'.

L-attur ikkonferma wkoll li fadallu jieħu mingħand il-

konvenut Simler l-ammont reklamat b'din l-azzjoni.

Ra li l-konvenut naqas li jressaq provi in sostenn tad-difiża tiegħu.

Jidhirlu li din it-talba tal-attur tirriżulta suffiċjentement pruvata, fuq bilanċ ta'

Ivverifika li l-attur ottjena l-ħruġ ta' mandat ta' sekwestru kawtelatorju bin-numru

519/2017, filwaqt li ppreżenta ittra uffiċjali eżekuttiva bin-numru 576/2016, kontra l-

konvenuti rigward din it-talba

Għaldaqstant, it-Tribunal jaqta' u jiddeċiedi din l-azzjoni billi jilqa' t-talba attriċi,

u konsegwentement jikkundanna lill-konvenut iħallas lill-attur is-somma ta' elf, disa'

mija u tnejn u tletin Ewro, tnejn u disgħin ċenteżmu (€1,932.92ċ), bl-imgħax u bl-ispejjeż

kif mitluba fl-Avviż tat-Talba.


FIT - TRIBUNAL GĦAL TALBIET ŻGĦAR

Seduta ta` nhar l-Erbgħa 6 ta` Diċembru, 2017.

Freddie Schembri Bonnici u b'digriet mogħti mit-Tribunal nhar it-Tlieta 16 ta` Mejju 2017

kunjom il-konvenut minflok 'Schembri Bonnici' irid jinqara 'Cioffi', b'emenda fl-atti

odjerni kull fejn jirrikorri

Ra l-Avviż tat-Talba preżentat fit-3 ta` April 2017 li permezz tiegħu l-attur

ippremetta li kien kera garaxx mingħand il-konvenut sabiex ikun jista` jaħżen oġġetti u

affarijiet personali tiegħu; li fil-11 ta` Mejju 2015, mar fil-garaxx sabiex jiehu xi affarijiet

u skopra li l-garaxx kien kollu drenaġġ li ħafna minnu kien laħaq nixef; li dan id-drenaġġ

far minn ġewwa vaska li rriżulta li kienet ikkomunikata mad-drenaġġ b'mod illegali; li

konsegwenza tad-drenaġġ diversi oġġetti tal-attur sofrew ħsarat; li l-attur talab lill-

konvenut jirrimedja s-sitwazzjoni, u l-konvenut l-ewwel aċċetta iżda wara xi żmien reġa'

lura minn kelmtu u għamilha ċara li huwa mhux responsabbli għall-akkadut; li l-attur

kellu saħansitra jqabbad terzi biex jiżblokkaw id-drenaġġ; li l-garaxx imtela umdita` u

nsetti u l-attur kien kostrett ifittex garaxx ieħor; li l-konvenut xorta waħda talab li jitħallas

il-kera minn Mejju sal-ġurnata li l-attur telaq mill-garaxx.

Illi l-ammont tat-talba indikat fl-Avviż tat-Talba huwa ta` elfejn, tlett mija u disa'

Ewro, tmienja u għoxrin ċenteżmu (€2,309.28ċ) riferibbli għal fond fi Triq is-Sliem

Illi fir-Risposta tiegħu, il-konvenut eċċepixxa li (i) l-azzjoni attriċi hija

intempestiva billi l-attur qatt qabel ma kien interpella lill-eċċepjent in konnessjoni mal-

każ; (ii) huwa ma jaħti xejn u ma kkawża ebda danni lill-attur; (iii) fi kwalunkwe każ, l-

attur għandu jipprova d-danni minnu sofferti u r-rabta tal-istess mal-konvenut.

Sema' x-xiehda tal-partijiet, u tax-xhieda mressqa minnhom.

Ra d-dokumenti ppreżentati quddiemu mill-partijiet.

Sema' t-trattazzjoni tad-difensuri tagħhom.

Ikkunsidra li:

tiegħu, maħluf u ppreżentat fil-lingwa Ingliża1,

l-attur Nico

Rapinett xehed li f'Diċembru 2012 kien mar jara l-garaxx tal-konvenut, mas-sieħba

tiegħu Caroline Visanich, bl-intiża li jikrih għall-ħażna ta` oġġetti tiegħu.

Qal li dan il-garaxx

ma kienx fih provvista tal-ilma u lanqas tad-dawl, u li kien fih WC li l-konvenut qallhom

li ma kienx imqabbad mas-sistema, u lanqas jiffunzjona.

Skond l-attur, lanqas fis-sink ma

kien hemm provvista tal-ilma.

L-attur qal li dan il-garaxx krieh mingħand il-konvenut bil-ftehim eżibit minnu

datat 26 ta` Diċembru 2012, għal żmien tlett snin minn dakinhar, bil-kera ta` €8 kuljum,

pagabbli kull tlett xhur bil-quddiem, u wara li jagħlaq iż-żmien tal-kiri seta` jkompli

jikrih bil-kera ta` €9 kuljum.

L-ispiża biex il-garaxx ikollu l-provvista tad-dawl kellha

tinqasam nofs bin-nofs bejn il-partijiet, u l-attur kellu jħallas il-prezz tal-konsum.

konvenut iddikjara li ma kienx hemm umdita` fil-garaxx, u ta d-dritt lill-attur li jittermina l-kirja meta jrid mingħajr dritt ta` rifużjonijiet tal-kera mħallsa żejda.2

L-attur xehed ukoll li fil-11 ta` Mejju 2015, wara nofsinhar, hu u s-sieħba tiegħu

marru fil-garaxx, u x'ħin daħlu xammew riħa qawwija li ma ħalliethomx jieħdu nifs,

filwaqt li sabu l-garaxx mgħerreq fid-drenaġġ, u ħafna mill-affarijiet tiegħu mherrija fih.

Skoprew li d-drenaġġ kien tela' mid-WC u skula għall-parti ta` wara tal-garaxx.

kienx hemm għeluq permanenti bejn il-kamra tad-WC u l-bqija tal-garaxx u allura d-

drenaġġ mexa.

Is-sieħba tiegħu ċemplet lill-konvenut li wasal fil-garaxx nofs siegħa

L-attur qal li rrinfaċċjah bid-dikjarazzjoni li kien għamlilhom li d-WC ma kienx

komunikat u talbu spjegazzjoni kif sbroffa d-drenaġġ mid-WC jekk ma kienx komunikat.

Għal dan, il-konvenut wieġbu li hu qatt ma kien qallu li ma kienx komunikat, imma li

kien magħluq, u ċaħad li kellu xi responsabbilta` jew li kellu jiehu ħsieb isewwi hu.

L-attur qal li hu u s-sieħba tiegħu fittxew lil min jagħmel ix-xogħol, u nkarigaw lil

Dan qalilhom li kien hemm sadd fil-katusa l-prinċipali, u

imblokka l-fetħa tad-WC.

Mar jirranġa l-għada billi kellu bżonn l-għodda, filwaqt li hu

neħħa l-għamara u l-oġġetti l-oħra li kellu fil-garaxx u li ntmessew bid-drenaġġ.

Dakinhar, huwa beda jnaddaf il-garaxx, pero` t-tindif kien diffiċli minħabba li l-wiċċ tal-

garaxx ma kienx lixx.

L-attur jgħid li ġara li ġara għaliex il-garaxx ma nbeniex skond is-sengħa, u ma

kellux fejn imur id-drenaġġ f'każ ta` żbroff.

Qal li hu u s-sieħba tiegħu tkellmu kemm-il

darba ma' sid il-kera biex isib soluzzjoni, imma hu ssuġġerielhom li jħalluh jinxef jew

Skond l-attur, il-konvenut kien wiegħdu li ser jirranġa, pero` l-ewwel riedu jħallas

skadenza oħra tal-kera għax-xhur bejn Lulju u Settembru 2015.

L-attur kontra qalbu

aċċetta, u minħabba f'hekk ir-riċevuta relattiva tindika li l-kera tħallas mingħajr preġudizzju.3 Skond l-attur, kif ħa l-flus, il-konvenut qallhom biex jitilqu mill-garaxx

f'Settembru 2015, għaliex ma riedx inkwilini li jaqilgħulu l-problemi, u insista li ma

kellux x'jaqsam ma' li ġara, u li ma kien ser iħallas xejn.

L-attur qal li kienu anke kellmu lill-awtoritajiet tas-saħħa dwar din il-problema, li

qalulhom li d-WC kien imwaħħal kontra l-liġi billi ma kienx hemm provvista tal-ilma.

Skond l-attur, fuq ordni tal-konvenut, huwa taħ iċ-ċwievet lura fit-30 ta`

Settembru, u l-konvenut iffirmalhom karta biex jitilqu.4

L-attur ippreżenta diversi ritratti li juru injam mal-art b'sinjali ta` tixrib, kif ukoll

drenaġġ jiġri, u fl-aħħar id-WC imblukkat bil-ġebla u mad-dawra tiegħu miksi bid- drenaġġ.5

L-attur elenka d-danni reklamati minnu, u ċioe` €614 spejjeż tal-mastrudaxxa6, €479.08ċ spejjeż ta` restawr7; €1,036 rifużjoni ta` kera mill-11 ta` Mejju 2015 sal-aħħar

ta` Settembru 2015 u €80 spejjeż ta` ftuħ tad-drenaġġ, u ppreżenta l-istimi u r-riċevuti relattivi8.

Is-sieħba tal-attur Caroline Visanich ikkonfermat dak kollu li xehed l-istess attur9.

L-attur ressaq b'xhieda tiegħu lil Pierre Abela Saliba, restawratur, u Aldo Ovbiagele u

ibnu Ryan Ovbiagele, li jaħdmu fuq sistemi tad-drenaġġ.

Pierre Vukovie ddikjara li huwa għandu kumpanija Prevarti Limited, u li kien

intalab mill-attur biex jagħti stima ta` tiswijiet fuq għamara li ra għandu f'Tal-Virtu', ir-

In kontro-eżami, Abela Saliba xehed li t-tiswija li ntalab jagħti stima tagħha kienet ta`

kwadri antiki bil-pitturi fihom.

Qal li l-ħsara kienet flaking, li tista` tkun kaġunata bl-ilma jew bix-xemx.

Il-kwadri qal li kienu tal-ġibs u rahom imtajrin fuq ir-ritratti.11 Huwa qal li l-istima12 li ta hija għal xogħol fuq il-kwadri biss, pero` ma ftakarx kienx hemm ħsara fuq

il-pitturi, jew intalabx jara kienx hemm ħsara fihom.

Ryan Ovbiagele ddikjara li wettaq xogħol fuq struzzjoni tal-attur biex neħħa s-sadd

fid-drenaġġ minn ġol-garaxx in kwistjoni.

Qal li ħallsu l-attur ta` dan ix-xogħol, u għaraf ir-riċevuta rilaxxjata minnu13.

In kontro-eżami, Ovbiagele qal li d-drenaġġ kien stadd bit-

toilet paper u l-wipes li ntefgħu mis-sulari ta` fuq il-garaxx, u b'riżultat tagħhom far id-

drenaġġ mid-WC fil-garaxx billi kien hemm backflow.

Il-konvenut Freddie Quadarella xehed li kien kera garaxx fi Triq is-Sliem, Wied

il-Għajn, lill-attur, u li wara xi sentejn u nofs, kien inqala' dan l-inċident tal-iżbroff tad-

drenaġġ.

Qal li fis-sentejn u nofs ta` qabel, l-attur u s-sieħba tiegħu qatt ma qajmu

kwistjonijiet fuq il-garaxx jew it-tgawdija tiegħu.

Dan il-garaxx jinsab sovrappost għal

żewġ appartamenti, li huma okkupati minn terzi għal skop residenzjali.

Il-garaxx twil

sebgħin pied, u f'nofsu hemm bitħa u kamrin tal-banju, bid-WC komunikat kif suppost.

Il-kamrin huwa segregat mill-bqija tal-garaxx bl-aluminium.

Fil-garaxx ma kienx hemm

provvista tal-ilma, pero` kien hemm tlett tankijiet kbar, intiżi li jimtlew bil-bowser, u

Qal li d-WC kien jiffunzjona normali, bil-flushing tiegħu kien

komunikat mat-tankijiet tal-ilma b'pajpijiet normali, filwaqt li d-WC kien komunikat

mas-sistema tad-drenaġġ, komuni bejn il-garaxx u l-appartamenti ta` fuqu.

Qal li, dakinhar tal-inċident, kienet ċemplitlu s-sieħba tal-attur u lmentat miegħu

li kien nieżel l-ilma minn xi mkien.

Qal li, meta mar fil-garaxx, induna li kien ilu nieżel,

u li kien hemm sadd fis-sistema tad-drenaġġ għaliex ra sbroff tad-drenaġġ mid-WC.

li kien hu li għamel ġebla fid-WC biex ma joħrogx aktar drenaġġ minnu.

Qal li lill-attur

kien issuġġerielu li jkellem lill-okkupanti tal-appartamenti ta` fuq il-garaxx, u li hu mar

jumejn wara u s-sieħba tal-attur qaltlu li kienu rrangaw kollox għax kienu sabu nappy ta`

tarbija ssodd is-sistema.

Il-konvenut kompla jgħid li l-attur waqqaf il-kirja ftit żmien wara dan l-inċident,

minkejja li kien fadlilhom aktar żmien sal-iskadenza tal-kirja, filwaqt li lilu qatt ma

kitbulu, u lanqas kellmuh jew talbuh jagħmlilhom tajjeb minħabba f'dan l-żbroff tad-

drenaġġ.

Dwar ir-riċevuti tal-ħlas tal-kera, il-konvenut qal li dawn kienet tiktibhom is-

sieħba tal-attur, u hu b'fiduċja kien jiffirma mingħajr ma jaqra.

B'hekk ġiet li ma kienx

jaf li ffirma li l-aħħar kera kien qed jirċeviha mingħajr preġudizzju, għaliex skond hu

Caroline Visanich ma qaltlux x'kienet kitbet.

Il-konvenut lanqas ma ftakar li ffirma l-aħħar

dikjarazzjoni biex l-attur jivvaka mill-garaxx.

In kontroeżami, il-konvenut spjega li għandu t-tlett tankijiet tal-ilma fuq wara tal-

garaxx bi provvista tal-ilma u b'komunikazzjoni għall-garaxx.

Ir-responsabbilta` li dawn

jimtlew bl-ilma hija tal-inkwilin tal-garaxx, li jista` jagħżel li ma jimliehomx.

Iben il-konvenut Simon Vella Zerafa xehed li d-WC tal-garaxx kien jiffunzjona u

huwa mqabbad mal-medda tad-drenaġġ li hija komuni bejnu u l-appartamenti ta` fuqu, u

li tinżel mill-bitħa interna u tgħaddi minn taħt l-art tal-garaxx biex tibqa' ħierġa għat-triq

fejn taqbad mas-sistema pubblika tad-drenaġġ.

Ikkunsidra wkoll li:

Din hija kawża li l-attur għamel diversi xhur wara li temm qabel iż-żmien il-kirja

tal-garaxx fi Triq is-Sliem, Wied il-Għajn, mingħand il-konvenut, għal ħsarat u danni li

jgħid li sofra fil-kors tal-kirja, u b'mod partikolari fil-11 ta` Mejju 2015 meta żbroffa d-

drenaġġ f'dan il-garaxx.

Jirriżulta li l-attur ħallas il-kera shiħa dovuta għaż-żmien kollu li fih okkupa dan

il-garaxx b'kiri, kollox skond il-ftehim li kellu bil-kitba mal-konvenut, u rritornalu ċ-

ċwievet sebgħa u tmenin (87) jum, kważi tlett xhur, qabel ma skadiet il-kirja.

Wara li

seħħ dan l-iżbroff, ħallas il-kera dovut għall-iskadenza li kienet tkopri x-xhur ta` Lulju,

Il-partijiet taw verżjonijiet kontrastanti għall-aħħar dwar x'għadda bejniethom

dwar dan l-inċident, u wkoll dwar x'kien hemm fil-garaxx.

L-attur jgħid li ma kienx

hemm provvista tal-ilma, li d-WC ma kienx komunikat jew funzjonanti, u li d-drenaġġ

skula għal ġol-garaxx għaliex il-garaxx ma kienx mibni skond il-liġi.

Il-konvenut jgħid li

l-garaxx kien monit bil-provvista tal-ilma minn tankijiet tal-ħażna li kien hemm fil-

garaxx stess, li dawn kienu komunikati mal-attrezzaturi fil-kamrin tad-WC, li d-WC kien

komunikat mad-drenaġġ, li kien hemm komuni bejn il-garaxxijiet u l-appartamenti ta`

fuqu, u li għal dan l-inċident ma jaħti bl-ebda mod għaliex is-sadd, u l-iżbroff, ma ġrawx

bi ħtijiet tiegħu.

Wara li qies dawn iż-żewġ verżjonijiet kuntrastanti dwar il-kwistjoni tar-

jasal għall-konklużjoni

li, fuq bilanċ

probabiltajiet, il-verżjoni mogħtija mill-konvenut għandha aktar mis-sewwa minn dik

mogħtija mill-attur, filwaqt li l-attur ma rnexxielux jipprova l-estremi meħtieġa biex

tirrikorri r-responsabbilta` ċivili tal-konvenut għall-akkadut.

Dan qed jingħad għaliex (i)

l-attur ma ppruvax li ressaq xi pretensjoni dwar l-akkadut mal-konvenut fiż-żmien li ġara

l-inċident, u lanqas wara sakemm dam jikri l-garaxx mingħandu, u addirittura lanqas

wara li vvaka minnu qabel preżenta din il-kawża; (ii) jidher ċar li l-kitbiet li ffirma l-

konvenut favur l-attur ma sarux mill-konvenut, u lanqas ġew spjegati lilu, filwaqt li l-

kontenut tagħhom seta` sar apposta, b'intenzjoni noċiva għall-istess konvenut mill-attur

u/jew is-sieħba tiegħu; (iii) mir-ritratti eżibiti, jidher li fil-garaxx kien hemm provvista

tal-ilma jekk jimtlew it-tankijiet tal-ħażna, pero` l-attur ma semmiex li kien jimliehom

jew li kellu xi diffikulta` biex jagħmel dan, u kkomunikaħa lill-konvenut fil-kors tal-kirja;

(iv) l-attur ma ressaq ebda prova dwar verifiki li jgħid li għamel mal-awtoritajiet sanitarji

dwar il-mod kif kien erett il-garaxx, u lanqas ġab provi dwar in-nuqqasijiet fih li setgħu

kkaġunawlu d-dannu reklamat minnu bl-iżbroff tad-drenaġġ.

Ma' dan kollu, irid jingħad ukoll li t-terz kuntrattur tad-drenaġġ li kien inkarigat

mill-attur biex isewwi l-ħsara fis-sistema wara l-iżbroff identifika l-kaġun tal-akkadut,

mingħajr tlaqliq, bħala sadd dovut għal materjali mitfugħa fis-sistema komuni li l-garaxx

kellu mal-appartamenti ta` fuqu, mill-okkupanti tal-istess appartamenti.

Skond il-liġi tagħna, ir-responsabbilta` ċivili f'każ ta` delitt jew kważi-delitt hija

1031 u 1032(2) tal-Kodiċi Ċivili:

1031. … kull wieħed iwieġeb għall-ħsara li tiġri bi ħtija tiegħu.

(1) Jitqies fi ħtija kull min bl-egħmil tiegħu ma jużax il-prudenza, id- diliġenza, u l-ħsieb ta` missier tajjeb tal-famiija.

(2) Ħadd ma jwieġeb, fin-nuqqas ta` disposizzjoni espressa tal-liġi, għall- ħsara li tiġri minħabba nuqqas ta` prudenza, ta` diliġenza jew ta` ħsieb fi grad akbar.

Fil-proċediment ċivili, l-obbligu tal-prova ta` fatt imiss dejjem lil min jallegaħ (art.

Kap. 12), filwaqt li l-attur huwa mistenni jressaq l-aħjar prova li jista` jġib (art.

12), sabiex jikkonvinċi lit-Tribunal, fuq bilanċ ta` probabilta`, dwar il-veraċita` tal-fatti

Il-prinċipji ġenerali tar-responsabbilta` ċivili għad-delitt u l-kważi-delitt fil-liġi

tagħna jinsabu spjegati b'mod mill-aktar ċar, u sallum istruttiv, fis-sentenza George

Thomas Galea Warrington vs Joseph Muscat Frendo nomine (Appell Kummerċjali, 2.3.1962,

Meta analiżżat id-disposizzjonijiet fuq ċitati dwar ir-responsabbilta` ċivili

għad-delitt, dik il-Qorti fissret li, biex tirrikorri din ir-responsabbilta`, l-attur irid jipprova

'tliet elementi li huma (1) il-fatt dannuż illeċitu, (2) l-imputabbilita` tal-istess fatt għal

min ikun għamlu u (3) id-dannu kaġunat minn dak l-istess fatt. Dawn it-tliet elementi

għandhom bilfors jikkonkorru f'delitt ċivili, jew fi kważi-delitt, li jobbligaw l-awtur

tagħhom għar-riżarċiment tad-dannu kaġunat mhux biss lill-vittma tal-att illeċitu, imma

anki lil kull min indirettament jirriżenti d-dannu … hu fatt illeċitu dak kollu li wieħed ma

għandux id-dritt li jagħmel u meta nġustament jilledi d-dritt ta` ħaddieħor … Fid-delitt

din il-volonta` libera tasal għall-akbar gravita`, jiġifieri l-intenżjoni li ssir il-ħsara;

filwaqt li fil-kważi-delitt tibbasta s-sempliċi kolpa.

jiġifieri d-dolo fid-delitt u l-kolpa fil-kważi-delitt, li jikkostitwixxi d-differenza bejn il-

wieħed u l-ieħor; iżda naturalment mhux biżżejjed li tiġi konstatata l-ħtija, imma hu

meħtiġ ukoll li jiġi stabbilit li dik il-ħtija kkaġunat dannu attwali u valutabbli u pruvat

b'mod ċert.'

F'dan il-każ, u għar-raġunijiet fuq imsemmija, it-Tribunal jidhirlu li l-attur ma

rnexxielux jipprova dawn it-tlett estremi fil-konfront tal-konvenut dwar l-iżbroff tad-

drenaġġ mertu ta` din l-azzjoni.

Għaldaqstant, għar-raġunijiet premessi, dan it-Tribunal jaqta` u jiddeċiedi din il-

kawża billi jilqa' t-tieni eċċezzjoni tal-konvenut, u filwaqt li jiċħad l-ewwel eċċezzjoni u

jastjeni milli jiehu konjizzjoni tat-tielet eċċezzjoni tiegħu, jiċħad it-talba tal-attur.

L-ispejjeż tal-kawża jitħallsu mill-attur.

Ġudikatur


FIT - TRIBUNAL GĦAL TALBIET ŻGĦAR Ġudikatur: Dr Phyllis Borg Darmanin LL.M. (Lond.), LL.D. Seduta ta' nħar l-Erbgħa 6 ta' Diċembru, 2017.

Banif Bank (Malta) plc u b'ordni tat-Tribunal datat nħar il-Erbgħa 25 ta' Ottubru 2017 isem il-Bank Attur għandu jaqra BNF Bank plc u mħux kif indikat vs David Flynn

Galea Xuereb l-Avviż tat-Talba preżentat fid-29 ta' Mejju 2017 li permezz tiegħu is-soċjeta'

attriċi talbet li dan it-Tribunal jikkundanna lill-konvenut iħallasħa s-somma ta' tlett elef,

disa' mija, ħamsa u erbgħin Ewro, tmienja u erbgħin ċenteżmu (€3,945.48ċ) allegatament

dovuti kwantu għal tlett elef, tmien mija, tnejn u disgħin Ewro u ħamsin ċenteżmu

(€3,892.50ċ) rifużjon ta' kreditu fuq il-kont numru 7476378, bl-imgħaxijiet, u tnejn u

ħamsin Ewro, tmienja u disgħin ċenteżmu (€52.98ċ) fuq il-kont numru 75909439, inkluż

imgħaxijiet, kollox skond il-kundizzjonijiet miftieħma bejn il-partijiet.

Is-soċjeta' attriċi

ppremettiet li interpellat lill-konvenut diversi drabi biex iħallas, inkluż permezz ta' tttra

legali tas-17 ta' Awissu 2016 u ittra uffiċjali bin-numru 745/2017, pero' dan baqa'

inadempjenti.

Is-soċjeta' attriċi talbet ukoll l-ispejjeż legali, bank charges u fees, u

imgħaxijiet mit-22 ta' Mejju 2017 sad-data tal-ħlas.

Ra d-dokumenti ppreżentati mis-soċjeta' attriċi mal-Avviż tat-Talba, senjatament

tal-ħlas mitlub u dovut (Doki.

B u D, fol.

11-12); (iii) kundizzjonijiet tal-kont kurrenti, u

l-kont tat-tifdil (Dok.

E u F, fol.

12-14); (iv) ittra legali datata 17 ta' Awissu 2016 (Dok.

15); (v) ittra uffiċjali datata 29 ta' Marzu 2017, (Dok.

16-17); (vi) miżati

bankarji dovuti fuq self personali (Dok.

18) u kontijiet kurrenti u ta' tifdil (Dok.

Ra li l-konvenut kien debitament notifikat bl-Avviż tat-Talba u bl-Avviż tas-

Smigħ, pero' baqa' ma ppreżentax Risposta u lanqas deħer biex jikkontesta l-kawża.

Sema' x-xiehda ta' Alfred Maurin, manaġer fi ħdan il-Credit Recoveries Unit tal-

bank atttur, li ddikjara li l-konvenut ilu klijent tas-soċjeta' attriċi minn Frar 2010 meta

ingħata b'self is-somma ta' ħamsa u għoxrin elf Ewro (€25,000), liema self kellu jitħallas

lura bl-imgħaxijiet fuq medda ta' seba' snin.

Huwa kkonferma li l-konvenut baqagħlu

jħallas lill-istess soċjeta' attriċi l-ammont mitlub b'din il-kawża.

Jidhirlu li din it-talba tas-soċjeta' attriċi tirriżulta suffiċjentement pruvata, fil-

kontumaċja tal-konvenut.

Għaldaqstant, it-Tribunal jaqta' u jiddeċiedi din l-azzjoni billi jilqa' t-talba attriċi,

u konsegwentement jikkundanna lill-konvenut iħallasħa s-somma ta' tlett elef, disa' mija,

ħamsa u erbgħin Ewro, tmienja u erbgħin ċenteżmu (€3,945.48ċ), bl-imgħax u bl-ispejjeż

kif mitluba fl-Avviż tat-Talba.


FIT - TRIBUNAL GĦAL TALBIET ŻGĦAR Ġudikatur: Dr Phyllis Ransley Brownrigg LL.M. (L-Imtarfa.), LL.D. Seduta ta' nħar l-Erbgħa 6 ta' Diċembru, 2017.

Ra l-Avviż tat-Talba preżentat fis-17 ta' Awissu 2017 li permezz tiegħu s-soċjeta'

attriċi talbet li dan it-Tribunal jikkundanna lill-konvenut iħallasħa s-somma ta' elf, mitejn

u tlettax-il Ewro, wieħed u disgħin ċenteżmu (€1,213.91ċ) in konnessjoni ma' servizzi

prestati lilu fuq il-kont bin-numru 57862739, wara li l-istess konvenut baqa' ma ħallasx

minkejja li kien debitament interpellat biex jagħmel dan.

Is-soċjeta' attriċi ippremettiet

ukoll li ħija s-suċċessur tas-soċjeta' Mobisle Communications Limited li kienet

ikkuntrattat dawn is-servizzi mal-konvenut.

Hija talbet ukoll li l-konvenut jiġi kundannat

iħallas l-ispejjeż u d-drittijiet, inkluż tal-ittra uffiċjali numru 1025/16, flimkien mal-

imgħax mid-data tal-preżentata tal-imsemmija ittra uffiċjali fit-8 ta' Ġunju 2016.

Ra d-dokumenti ppreżentati mis-soċjeta' attriċi mal-Avviż tat-Talba, senjatament

(i) prospett tal-ħlasijiet mitluba fuq il-kontijiet mertu ta' din il-kawża (Dok.

ċertifikat tal-amalgamazzjoni tas-soċjeta' attriċi mas-soċjeta' Mobisle Communications

3); (iii) kopja tal-kuntratti li s-soċjeta' Mobisle Communications

Limited iffirmat mal-konvenut (Dok.

4); (iv) kopja ta' ittra uffiċjali numru

1025/16 datata 6 ta' Ġunju 2016 (Dok.

5); u (v) estratt mir-Reġistru Elettorali li

juri r-reġistrazzjoni tal-konvenut (Dok.

Ra li l-konvenut kien debitament notifikat bl-Avviż tat-Talba u bl-Avviż tas-

Smigħ, pero' baqa' ma ppreżentax Risposta u lanqas deher biex jikkontesta l-kawża.

Sema' x-xiehda ta' Charmaine Psaila Raji, rappreżentanta tas-soċjeta' attriċi, li

kkonfermat li l-konvenut baqagħlu jħallas lill-istess soċjeta' attriċi l-ammont mitlub b'din

il-kawża, għas-servizzi indikati fl-Avviż tat-Talba.

Jidhirlu li din it-talba tas-soċjeta' attriċi tirriżulta suffiċjentement pruvata, fil-

kontumaċja tal-konvenut.

Għaldaqstant, it-Tribunal jaqta' u jiddeċiedi din l-azzjoni billi jilqa' t-talba attriċi,

u konsegwentement jikkundanna lill-konvenut iħallasħa s-somma ta' elf, mitejn u tlettax-

il Ewro, wieħed u disgħin ċenteżmu (€1,213.91ċ), bl-imgħax u bl-ispejjeż kif mitluba fl-

Avviż tat-Talba.


FIT - TRIBUNAL GĦAL TALBIET ŻGĦAR Ġudikatur: Dr Phyllis Grima Libreri LL.M. (Is-Swatar, Birkirkara.), LL.D. Seduta ta' nħar l-Erbgħa 6 ta' Diċembru, 2017.

Ra l-Avviż tat-Talba preżentat fl-1 ta' Settembru 2017 li permezz tiegħu s-

soċjeta' attriċi talbet li dan it-Tribunal jikkundanna lill-konvenuta tħallasħa s-somma ta'

ħames mija u erbgħa u għoxrin Ewro u ħdax-il ċenteżmu (€524.11ċ) in konnessjoni ma'

servizzi ta' komunikazzjoni mogħtija lilħa fuq il-kont 76730910, bl-ispejjeż u d-drittijiet,

u bl-imgħax legali mid-data tal-preżentata tal-Avviż tat-Talba.

Ra d-dokumenti ppreżentati mis-soċjeta' attriċi mal-Avviż tat-Talba, senjatament

(i) prospett dwar il-kont mertu ta' din il-kawża, tal-ħlasijiet mitluba (Dok.

(ii) kopja tal-kuntratt bejn is-soċejta' attriċi u l-konvenuta (Dok.

mir-Reġistru Elettorali li juri r-reġistrazzjoni tal-konvenuta (Dok.

22) u (iv)

affidavit ta' Charmaine Psaila Cassar Flores, credit controller mas-soċjeta' attriċi, li kkonfermat li

l-ammont mitlub għadu dovut (Dok.

Ra li l-konvenuta debitament notifikata bl-Avviż tat-Talba u bl-Avviż tas-Smigħ,

attendiet għas-smigħ quddiem it-Tribunal fl-udjenża tad-29 ta' Novembru 2017, u

ddikjarat li taqbel mat-talba tas-soċjeta' attriċi f'din il-kawża.

Ra li t-Tribunal spjega lill-konvenuta l-konsegwenżi ta' din l-ammissjoni tagħha,

pero' l-istess konvenuta reġgħet ikkonfermat li hija taqbel mat-Talba.

Ikkunsidra li t-talba tas-soċjeta' attriċi għall-kundanna tal-konvenuta biex

tħallasha s-somma mitluba tirriżulta ampjament pruvata bl-ammissjoni tal-konvenuta

Għaldaqstant, it-Tribunal jilqa' t-talba tas-soċjeta' attriċi u jikkundanna lill-

konvenuta tħallasha s-somma mitluba ta' ħames mija u erbgħa u għoxrin Ewro u ħdax-il

ċenteżmu (€524.11ċ), bl-imgħax u bl-ispejjeż kif mitluba fl-Avviż tat-Talba.


QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA IMĦALLEF ONOR.

JOSEPH PEROTTI LL.D. Illum l-Erbgħa, 6 ta' Diċembru 2017

Kawża Nru: 10 Ċitazzjoni Nru: 498 / 02 JA

trasfużi

Christopher John u Mary konjuġi Caruana Brandon; u b'digriet tad-19 ta' Ottubru 2011 l-atti ta' Christopher John Caruana Brandon f'isem martu Mary ġew Caruana Brandon stante l-mewt tiegħu fil-mori tal-kawża -vs- u Davidof Company Limited; b'digriet tat-8 ta' Novembru 2017 il- kumpannija Breakpoint Ltd (C24752) assumiet l-atti stante amalgamazzjoni.

Il-Qorti, Rat iċ-ċitazzjoni ppreżentata mill-atturi fit-2 ta' Mejju 2002 li permezz tagħha ġie premess:

Rikors Ġuramentat Nru: 498/02 JA Sentenza Finali

Paġna 2

Illi għal din l-immobbli in shell form l-atturi ħallsu lis-soċjeta' konvenuta s-somma ta' tletin elf lira (Lm30,000).

Illi l-atturi għamlu x-xogħol kollu neċessarju sabiex jittrasformaw l-imsemmija mmobbli minn stat ta' shell form għall-stat ta' fond ta' residenza abitabbli.

Onor. Joseph Vella Briffa LL.D. 6 ta' Diċembru 2017

Paġna 3

Illi għadu kif irriżulta lill-atturi illi l-immobbli mertu tal-imsemmi kuntratt tat-2 ta' Mejju 2000 mhumiex koperti b'permessi tal-bini mill-awtoritajiet kompetenti u hemm possibilta' kbira illi jitwaqqgħu; dan anki kif jirriżulta minn rapport imħejji mill-Perit Renato Akkawi (Dok 'B').

Illi għalhekk il-kunsens tal-atturi għall-kuntratt fuq imsemmi tat-2 ta'Mejju 2000 ġie mogħti bi żball dwar fatt li jaqa' fuq is-sustanza nfisha tal-ħaġa li kienet l-oġġett tal-ftehim u, billi wkoll is-soċjeta' konvenuta kienet taf illi l-immobbli deskritti fl-ewwel premessa ta' din iċ-ċitazzjoni ma kienux koperti b'permessi tal-bini mill- awtoritajiet kompetenti, tal-atturi għall-imsemmi il-kunsens kuntratt ġie meħud b'egħmil doluż da parti tal-istess soċjeta' konvenuta u d-diriġenti tagħha li wkoll naqsu mill-obbligu impost fuqhom mill-artikolu 993 tal-Kap.16 illi jesegwixxu l-istess kuntratt bil-bona fidi.

Illi l-attur għar-raġunijiet appena premessi għandhom id-dritt illi jitolbu li l-imsemmi kuntratt tat-2 ta' Mejju 2000 bejnhom u s- soċjeta' konvenuta jiġi rexiss u di piu' li l-istess soċjeta' konvenuta tiġi kkundannata tħallashom id-danni illi huma sofrew b'riżultat tal-aġir imsemmi tagħha.

Tgħid għalhekk is-soċjeta' konvenuta l-għaliex, għar-raġunijet premessi, m'għandux minn din il-Qorti:- 1.

Jiġi dikjarat u deċiż illi l-immobbli li akkwistaw l-atturi mingħand is-soċjeta' konvenuta permezz tal-kuntratt fuq imsemmi tat-2 ta' Mejju 2000 (Dok 'A') mhumiex koperti bil-permessi tal-bini neċessarji tal-awtoritajiet kompetenti.

Paġna 4

Jiġi konsegwentement dikjarat u deċiż illi l-kunsens tal- atturi għall-kuntratt fuq imsemmi tat-2 ta' Mejju 2000 (Dok 'A') ġie mogħti bi żball dwar fatt li jaqa' fuq is-sustanza nfisha tal-ħaġa li kienet l-oġġett tal-ftehim u / jew, billi s- soċjeta' konvenuta kienet taf illi l-immobbli mertu tal- imsemmi kuntratt ma kienux koperti b'permessi tal-bini mill-awtoritajiet kompetenti, tal-atturi għall- imsemmi kuntratt ġie meħud b'egħmil doluż da parti tas- soċjeta' konvenuta u d-diriġenti tagħha li wkoll naqsu mill- obbligu impost fuqhom mill-artikolu 993 tal-Kap.16 illi jesegwixxu l-istess kuntratt bil-bona fidi.

il-kunsens

Rat id-dikjarazzjoni maħlufa tal-atturi u l-lista tax-xhieda.

Rat in-nota tal-eċċezzjonijiet tas-soċjeta' konvenuta ppreżentata fit-28 t'Awwissu 2002 li permezz tagħha eċċepew: Illi l-allegazzjonijiet huma nfondati kemm bħala fatt ukoll bħala dritt stante illi hemm permess tal-bini u dan jista jiġi ppruvat waqt it-trattazzjoni tal-kawża; Illi bħala fatt l-atturi kienu ben konsapevoli x'tip ta' permessi l- post in kwistjoni kellu, u dan jista' jiġi ppruvat waqt it-trattazzjoni tat-kawża u mix-xhieda li ser jiġi prodotti; Illi l-atturi ma ħadux żball dwar fatt li jaqa' fuq is-sustanza nfisha tal-ħaġa li kienet l-oġġett tal-ftehim peress li jafu eżatt x'kienu qedgħin jixtru u dan apparti l-fatt illi huma kellhom obbligu li jiċċekkjaw dik il-ħaġa li qegħdin jixtru; Illi l-kunsens tal-atturi ma ġiex meħud b'għemil doluż da parte tal- konvenuti u l-konvenuti ma naqsux milli jesegwixxu l-istess kuntratt bil-bona fide stante illi fil-kuntratt ma hemm ebda

Paġna 5

garanzija ta' permessi fatt li jista' jiġi faċilment stabbilit waqt il- perjodu tal-konvenju u anki qabet il-konvenju peress illi hija ħaġa pubblika u żgur li l-konvenuti ma ħbewx xi fatt materjali mill- atturi.

Rat id-dikjarazzjoni maħlufa tas-soċjeta' konvenuta u l-lista tax- xhieda.

Rat il-verbali; Semgħet ix-xhieda; Rat illi fis-seduta tat-3 ta' Mejju 2017 l-atturi rrinunzjaw għat- tieni, it-tielet, ir-raba' u l-ħames talba tagħhom (fol 268); Ikkunsidrat: Illi din il-kawża damet iżżejjed għaliex f'diversi differimenti il- ta' partijiet tranżazzjoni billi kien prospettat illi l-permessi relattivi jiġu approvati mill-Awtorita' tal-Ippjanar; Illi effettivement il-permess ħareġ fl-24 ta' Mejju 2017 wara ħlas ta' penali relattivi.

Illi huwa evidenti mill-provi miġbura illi l-atturi ma kienux jafu b'din il-problema meta akkwistaw il-fond u għalhekk għandhom raġun jitolbu d-danni li rriżultaw minħabba f'hekk.

Huma esebew żewġ dokumenti fir-rigward a fol 289 et sequitur.

Madankollu d- dokument 'MS1' jirreferi għall-appartament numru 11 filwaqt li l- kawża tirrigwardja l-appartament numru 10 li għaliha invece jirreferi d-dokument 'MS2'.

Minn dan jirriżulta li l-ħlas kien ta'

li kien hemm possibilta'

lill-Qorti

Paġna 6

€4,250 u huwa għal din is-somma li s-soċjeta' konvenuta hija responsabbli.

DEĊIŻJONI Għaldaqstant il-Qorti tiddeċiedi din il-kawża billi tiċħad l- eċċezzjonijiet tal-konvenut, u (tenut kont li t-tieni, it-tielet, ir- raba' u l-ħames talba ġew ċeduti) tilqa' t-talbiet rimanenti – u ċjoe' l-ewwel, is-sitt, is-seba' u t-tmien talba u tikkundanna s- soċjeta' konvenuta tħallas lill-atturi s-somma ta' €4,250 (erbat elef, mitejn u ħamsin Ewro).1 L-ispejjeż stante ċ-ċessjoni tat-talbiet fuq imsemmija, jkunu maqsuma fi kwoti ndaqs bejn il-kontendenti, ossija nofs mill- atturi u nofs mis-soċjeta' konvenuta.

Onor. Joseph Vella Briffa LL.D. Imħallef

1 bl-imgħaxijiet legali jiddekorru mill-24 ta' Mejju 2017 – żieda awtorizzata b'digriet tat-3 ta' Jannar 2018,