Kumpilazzjoni 254/2007

QORTI TAL-MAGISTRATI (MALTA) BHALA QORTI TA' GUDIKATURA KRIMINALI MAGISTRAT DR. MARSE-ANN FARRUGIA LL.D.

Illum l-Erbgha 9 ta' Novembru, 2016

Rat l-imputazzjonijiet migjuba kontra:

Marco Sortino ta' 21 sena, bin Joseph u Valentina nee' Sammut Caligari, imwieled Pieta nhar id-29 ta'

Gunju, 1985 u residenti 'Djar San Mikiel E-F, Triq il-Buskett (Tal-Virtu'), Santa Venera detentur tal-

karta tal-identita' bin-numru 988064M

Talli nhar is-7 ta' Marzu, 2007, xi hin wara l-5:30 ta' filghaxija, gewwa l-Belt Ir-Rabat (Għawdex), bil-

hsieb li jaghmel delitt ta' offiza gravi fuq il-persuna, wera' dan il-hsieb b'atti esterni u ta'

bidu ghall-esekuzzjoni tad-delitt billi saq u/jew ippermetta li tigi misjuqa vettura li kienet fil-

kustodja tieghu fuq membri tal-Korp tal-Pulizija u nies ohra, liema delitt ma giex esegwit

minhabba xi haga accidentali u ndipendenti mill-volonta' tieghu;

Kumpilazzjoni 254/2007

Talli fl-istess lok, data hin u cirkostanzi, attakka jew ghamel rezistenza bi vjolenza jew

b'hebb, ta' xorta li ma titqiesx vjolenza pubblika, kontra persuna inkarigata skond il-ligi minn

servizz pubbliku, fil-waqt li tkun tagixxi ghall-esekuzzjoni tal-ligi jew ta' ordni moghti skond

il-ligi mill-awtorita' kompetenti.

Talli fl-istess lok, data hin u cirkostanzi, ha parti f'gemgha ta' ghaxra minn nies jew aktar,

migburin bil-hsieb li jghamlu reat, ghalkemm dik il-gemgha ta' nies ma tkun giet imxewxa

Talli fl-istess lok, data hin u cirkostanzi, ingurja jew hedded jew ghamel offiza fuq il-persuni

inkarigati skond il-ligi minn servizz pubbliku, waqt li jkunu qed jghamlu jew minhabba li

jkunu ghamlu dan is-servizz, jew bil-hsieb li jbezza jew li jinfluwixxu fuqhom kontra l-ligi fl-

esekuzzjoni ta' dak is-servizz;

Talli fl-istess data, f'diversi lokalitajiet f'dawn il-Gzejjer, sabiex jikseb xi vantagg jew

beneficcju ghalih innifsu jew ghal haddiehor, f'xi dokument mahsub ghal xi awtorita'

pubblika, xjentement ghamel dikjarazzjoni jew stqarrija falza, jew ta' taghrif falz billi wahhal

sett ta' pjanci tar-registrazzjoni foloz fuq vettura tal-marka Nissan Vanette bin-numru

Talli fl-istess data, f'diversi lokalitajiet f'dawn il-Gzejjer, ghamel falsifikazzjoni jew

xjentement ghamel uzu minn xi dokument iehor falsifikat billi wahhal in-numru tar-

registrazzjoni li jappartjeni vettura ohra tal-ghamla Nissan Vanetta bin-numru original JAH

Talli fl-istess data, f'diversi lokalitajiet f'dawn il-Gzejjer, saq vettura ta' l-ghamla Nissan

Vanette (bin-numru tar-registrazzjoni originali JAH 259), b'numru tar-registrazzjoni falz,

meta din ma kienitx registrata mal-Kummissarju tal-Pulizija jew Awtorita' Dwar it-Transport

Pubbliku, u b'hekk ma kienitx koperta b'licenzja jew polza ta' l-assikurazzjoni ghar-riskji ta'

U aktar talli nhar is-7 ta' Marzu 2007, xi hin wara l-5:30 ta' filghaxija, gewwa Parti minn Ħaż-Żebbug (Malta) Ir-Rabat (Għawdex),

bhala l-persuna nkarigata mill-vettura Nissan Vanette bin-numru tar-registrazzjoni original

JAH 259, halla l-imsemmija vettura wahidha bla ma ha prekawzjoni xierqa biex ma tigix

Kumpilazzjoni 254/2007

imcaqalqa sakemm dam nieqes jew halla l-imsemmija vettura wieqfa fi triq jew li tkun

immaniggata b'mod li tkun ta' xkiel bla bzonn jew ta' xi inkonvenjent ghall-pubbliku;

Talli fl-istess lok, data hin u cirkostanzi saq l-istess vettura b'manjiera traskurata, b'manjiera

Talli fl-istess lok, data hin u cirkostanzi dahal il-Belt Ir-Rabat (Għawdex) msemmija bil-vettura l-ghamla

Nissan Vanette (bin-numru ta' registrazzjoni originali JAH 259), minghajr ma kienet

licenzjata ghal dik il-lokalita';

Talli fl-istess lok, data hin u cirkostanzi saq vettura (bin-numru tar-registrazzjoni originali

JAH 259) kontra s-sinjal tat-traffiku indikat f'dik il-lokalita';

Talli fl-istess lok, data hin u cirkostanzi b'xi mod iehor mhux imsemmi band'ohra f'dan il-

Kodici, kiser volontarjament il-bon-ordni jew il-kwiet tal-pubbliku;

Il-Qorti giet mitluba li minbarra li taghti l-piena stabbilita' tordna li l-imsemmi persuna jigi

skwalifikat milli jiehu jew li jkollu ebda licenzja tas-sewqan ghal perjodu li l-Qorti jidhrilha

Rat in-nota tar-rinviju ghall-gudizzju tal-Avukat Generali datata 12 ta' Novembru, 2007 (fol

109 tal-process), fejn huwa deherlu li tista' tinstab htija jew htijiet taht dak li hemm mahsub:

(a) Fl-artikoli 41(1)(a), 214 u 216 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

(b) Fl-artikoli 91, 92, 95(1), 96, 97 u 98 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

(c) Fl-artikolu 68(2) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

(d) Fl-artikolu 188 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

(e) Fl-artikoli 189 u 189A tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

(f) Fl-artikoli, 3, 20, 22 u 23 tal-Kapitolu 104 tal-Ligijiet ta' Malta;

(g) Fl-artikoli 15(1)(a)(b), 15(1A), 15(2), u 15(3), 27, 32, 53 u 55 tal-Kapitolu 65 tal-

(h) Fir-regolamenti 3, 40, 41 u 79 ta' l-Avviz Legali 191 ta' l-2002 mahrug taht il-

Ligijiet ta' Malta;

Kapitolu 65 tal-Ligijiet ta' Malta;

Kumpilazzjoni 254/2007

(i) Fir-regolamenti 61 u 68 ta' l-Avviz Legali 128 ta' l-1994 mahrug taht il-Kapitolu 65

tal-Ligijiet ta' Malta;

(j) Fl-artikolu 338(dd) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

(k) Fl-artikolu 17, 23, 31 u 533 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta.

Mill-atti processwali ma jirrizultax li l-imputat oggezzjona li l-kaz tieghu jigi trattat bi

procedura sommarja u deciz minn din il-Qorti fil-kompetenza taghha surreferita.

Semghet ix-xhieda, u rat id-dokumenti ezebiti u l-atti l-ohra ta' dawn il-proceduri.

Semghet it-trattazzjoni finali tal-partijiet.

Ikkunsidrat:

Il-fatti saljenti li taw lok ghal dawn il-proceduri huma s-segwenti:

L-imputat kien sid ta' vettura Nissan Vanette ta' kulur abjad bin-numru ta' registrazzjoni JAH 259, li giet formalment skrappjata fit-30 ta' Novembru 2006.1 Fil-

14 ta' Novembru 2006, l-imputat irregistra fuq ismu vettura Nissan Vanette ohra ta'

kulur abjad, bin-numru ta' registrazzjoni LCA 454.

ta' Marzu

fil-ghaxija,

il-Federazzjoni Kaccaturi, Nassaba

Konservazzjonisti (iktar il-quddiem imsejjha "FKNK") organizzat marc ta' protesta, li

kellu jibda minn dak li kien "Bieb il-Belt, jimxi tul Triq ir-Repubblika u jispicca fi

Pjazza Regina (quddiem Cordina)", u dan wara li avzjaw debitament lill- Kummissarju tal-Pulizija, li ma sabx oggezzjoni.2

Kien hemm ftehim verbali bejn FKNK u l-Pulizija li matul dan il-marc ma jidhlux

74 tal-process.

3 Ara xhieda ta' Lino Vassallo Bondin, segretarju tal-FKNK a fol.

71 tal-process u dik ta' Alfred Falzon Sollars, dak iz-zmien Assistant Kummisarju a fol.

13 tal-process.

Kumpilazzjoni 254/2007

Alfred Falzon Sollars, dak iz-zmien Assistent Kummissarju, xehed hekk: "Xil-5.30pm tas-7

ta' Marzu bdiet il-protesta u f'daqqa wahda bdew dehlin il-vetturi minn City Gate.

KNFK miktuba u bdejt nghidlu biex jieqaf.

Ghall-ewwel ma riedx jieqaf, imbaghad

ghidtlu narrestak u imbaghad f'daqqa wahda qabad u nizel mill-van u telaq 'l hemm

Wara ftit konna jiena u xi tliet pulizija ohra, grupp ta' nies

qabdu l-vann minn wara u imbuttawh ghal fuqna li kwazi anke pruvaw jwaqgghuna mal-art u konna se nispiccaw taht il-van."4

L-Ispettur Anthony Merchant xehed li minn investigazzjoni li ghamel, il-vann li

allegatament kien qed isuq l-imputat waqt il-protesta, kienet l-istess van, li l-imputat

kien skrappja fit-30 ta' Novembru 2006, peress li n-numri tax-chassis u tal-magna kienu l-istess.5

Inoltre in-numru tal-licenzja tal-van li instaq il-Belt kien moghti, pero jidher li l-

ahhar numru kien jidher in-numru "4".

Il-van li kellu l-imputat meta gie arrestat kellu

n-numru tar-registrazzjoni LCA 454, u ghalhekk l-Prosekuzzjoni qed tallega li l-

imputat qala' in-numru tar-registrazzjoni minn fuq il-van li kellu, u wahhalhom fuq il- van l-antik li kien skrappja.6

Min-naha tieghu, l-imputat xehed li l-vann l-antik li kien skrappja kien bieghu.

jghid li dak in-nhar tal-protesta, kien ipparkja l-van tieghu Parti min-Naxxar u dahal bil-mixi

Hu u diehel taht bieb il-Belt kien hemm xi karozzi armati fosthom vann

camouflage li ghogbu u kien hemm post quddiem in-naha tax-xufier, u tela' fuqu.

Imbaghad kien hemm xi pulizija li qallu biex jinzel u nizel mill-ewwel.

il-van kienu imbuttawh in-nies.

jisma' d-diskors tal-FKNK.

bieghu.

L-imputat cahad li kien jaf li l-vann kien tieghu, ghax xehed li l-vann skrappjat kien

4 Ara xhieda ta' Alfred Falzon Sollars, Assistant Kummissarju a fol.

14 tal-process.

31 tal-process.

Kumpilazzjoni 254/2007

Konsiderazzjonijiet fil-Meritu

Qabel tikkonsidra l-meritu ta' din il-kawza, il-Qorti tixtieq taghmel xi osservazzjonijiet

Fl-ewwel lok, il-Qorti se tiskarta l-istqarrija tal-imputat u dak kollu li seta' qal waqt l-

investigazzjoni, stante li dak iz-zmien il-ligi ma kinietx tippermetti li suspettat ikollu d-dritt li

jikkonsulta avukat qabel l-interrogatorju, u dan konformi mas-sentenzi tal-Qorti Ewropea tad-

Drittijiet tal-Bniedem deciza fit-12 ta' Jannar 2016 fl-ismijiet Mario Rubei vs Malta.

Fit-tieni lok, il-Qorti tosserva li mill-verbali jirrizulta li fl-istadju tal-provi tad-difiza, id-difiza

talbet li l-prosekuzzjoni tezebixxi l-filmati kollha li kellha tal-protesta u fil-fatt l-Ufficjal

Il-Qorti hatret lill-espert David Alves De Oliveira sabiex jaghmel kopji ta' dawn ic-CDs u l-kopji jinghataw lid-difiza.7 Il-Qorti hatret ukoll espert fotografiku sabiex jiehu ritratti li tindikalu d-difiza minn dawn ic-CDs8 u fil-fatt dawn ir- ritratti gew ezebiti mill-Ufficjal Prosekutur u jinsabu fil-process.9 Pero, probabbilment bi

r-relazzjoni

tieghu u

Konsegwentement dawn l-14-il CD ma humiex in atti u din il-Qorti ma setghetx tiehu

konjizzjoni taghhom, izda setghet tieghu konjizzjoni biss tad-dsatax (19) ir-ritratt li gew

estrapolati minnhom.

Hemm ezebita biss CD b'filmat qasir li giet ipprezentata mill-

Prosekuzzjoni fl-istadju tal-provi taghha.

Fir-rigward tal-mertu, din il-Qorti se tikkunsidra l-provi migjuba dwar kull imputazzjoni

indikata fl-Artikoli kif indikat fin-nota ta' rinviju ghall-gudizzju tal-Avukat Generali

(a) Attentat ta' Offiza Gravi jew Gravissima fuq il-Persuna

Mix-xhieda tal-Assistent Kummissarju Alfred Falzon Sollars, l-Ispettur Pierre Chatlani Ellul Micallef u PC

316 Lawrence Cruz Benitez jirrizulta li waqt li se tibda l-protesta, tfacca dan il-van – hadd mix- 7 Ara verbal tal-24 ta' Gunju 2009 a fol.

114 tal-process.

8 Ara verbal tas-26 ta' Novembru 2009 a fol.

122 tal-process.

123-126 tal-process.

10 Ara risposta tal-Ufficjal Prosekutur a fol.

120 tal-process.

Kumpilazzjoni 254/2007

xhieda ma seta' jispjega kif – taht il-mina ta' bieb il-Belt misjuq mill-imputat.

Lawrence Cruz Benitez xehed hekk: "Hin minnhom l-AC tah ordni biex jieqaf.

Imbaghad kienu ser jergghu isuqu u qallu jekk issuq narrestak.

Pero dan l-imputat nizel mill- van imbaghad u mar wara."11 L-istess xhud jispjega li l-istess nies li kienu dehlin ghad-

dimostrazzjoni kienu mal-van u l-van kien miexi bil-mod bid-dimostranti madwaru sakemm

f'Bieb il-Belt sabu lill-Pulizija u waqfu.

Skond l-istess tlett xhieda, wara li l-imputat nizel mill-van, il-folla bdiet timbotta l-vann ghal fuq il-Pulizija.

Pero mill-filmat ezebit mill-istess Prosekuzzjoni12 u mir-ritratti ezebiti, meta l-

folla imbutat il-vann ghal fuq il-Pulizija, ma kien hemm hadd fis-seat tax-xufier u l-imputat

Fix-xhieda tieghu l-imputat nnega li hu saq il-van, ghalkemm kien fis-seat tax-xufier, u li

kienu n-nies li kienu qed jimbuttaw il-van.

Il-Qorti hija tal-opinjoni li x-xhieda prodotti mill-

Prosekuzzjoni hija aktar kredibbli, u l-imputat –ghall-inqas ghal xi hin - kien qed isuq il-van

sakemm wasal hdejn Bieb il-Belt fejn waqqfuh il-Pulizija, u wara li waqfuh, obda l-ordnijiet

tal-Pulizija u waqaf isuq, pero nizel minn fuqu u abbandunah.

Fil-fatt minn wiehed mir- ritratti estrapolati mis-CDs13 jidher car l-imputat fuq is-seat tax-xufier taht Bieb il-Belt u

b'ragel miexi fil-genb tal-van b'idu ix-xellugija fuq il-van u idu il-leminija il-quddiem,

f'moviment li jindika li qed iferrex in-nies biex jidhol il-van.

Huwa sinifikanti li f'dan ir-

ritratt, in-nies qieghdin bil-placards f'idejhom qieghdin kollha fil-genb tal-van, jew bil-wieqfa

fil-van, u ma hemm hadd quddiem il-vann – indikazzjoni ohra li l-vann kien miexi l-quddiem.

Min-naha l-ohra, mill-provi prodotti, ma jirrizultax li l-imputat kien direttamentament

involut, meta il-folla bdiet timbotta l-van ghal fuq il-Pulizija.

Fit-trattazzjoni orali, l-avukat difensur jissottometti li meta l-imputat kien fil-vann, il-vann

kien qed jigi imubattat mill-folla, u meta ra li ma setghax jobdi l-ordni tal-pulizija u jwaqqaf

il-vann milli jkompli jimxi, nizel mill-vann u abbandunah.

Din is-sottomissjoni mhix sorretta

la mix-xhieda, u lanqas mill-filmat u mir-ritratti ezebiti, specjalment ir-ritratt fuq deskritt.

Mill-provi prodotti jirrizulta li waqt li kien fis-sedil tax-xufier ma kien hemm hadd qed

27 tal-process.

53 tal-process.

13 Li jifforma parti minn Dok AP a fol.

126 tal-process.

Kumpilazzjoni 254/2007

jimbotta l-vann – u fil-fatt il-Pulizija kollha xehdu li l-imputat obda l-ordni u waqaf isuq.

Kien biss wara li hu abbanduna l-vann, u ma kien hemm hadd fis-sedil tax-xufier, li l-folla

bdiet timbotta l-vann ghal fuq il-Pulizija.

Huwa veru li gie ppruvat li l-vann kien proprjeta tal-imputat, u ghalhekk hu kellu l-kustodja

tieghu mhux biss bhala l-persuna li kien qed isuqu izda wkoll bhala s-sid.

Ix-xhieda tal-

imputat li ma kienx jaf li l-vann kien tieghu mhix wahda kredibbli.

Hi wisq ko-incidenza li hu

inzerta jsuq vann waqt protesta, li b'kumbinazzjoni kbira kien xi darba tieghu.

L-imputat ma

gab l-ebda prova oggettiva biex jissostanza x-xhieda tieghu li hu kien biegh il-vann skrappjat.

Hu vera li mill-provi jirrizulta li l-vann skrappjat kien abjad, u l-vann involut fil-protesta kien

Min-naha l-ohra, mill-provi minn imkien ma irrizulta li meta l-imputat abbanduna l-vann, hu

kellu l-intenzjoni li jhalli li l-vann jigi imbuttat minn nies ghal fuq il-pulizija u nies ohra.

probabbilita hi, li l-imputat abbanduna l-vann ghax kien frustrat li ma setghax ikompli jsuq il-

Ghaldaqstant, l-imputat mhux kriminalment responsabbli ghal dak li ghazlu li jaghmlu terzi

persuni mill-vann, wara li hu abbandunah, ghax ma giex ippruvat l-imputat abbanduna l-vann

bl-intenzjoni li l-folla timbuttah ghal fuq il-pulizija u n-nies li nzertaw madwarhom, bl-

intenzjoni cara li ghal tal-inqas jikkagunawlhom ferita gravi.

Fid-dawl tas-suespost, il-Qorti issib li l-Prosekuzzjoni ma rnexxiliex tipprova sal-grad rikjest

fil-kamp kriminali din l-imputazzjoni.

(b) Inguriji, Theddid u Vjolenza kontra Ufficjali tal-Pulizija

Kif inghad iktar il-fuq, jirrizulta li meta l-Assistent Kummissarju ordna lill-imputat biex

jieqaf isuq, anke jekk kellu jheddu li fin-nuqqas jarrestah, l-imputat obda.

tal-Prosekuzzjoni ma jghid li l-imputat ingurja, hedded jew irrezista l-ordnijiet tal-Assistent

Kummissarju.

Anzi l-imputat nizel mill-van u telaq 'l hemm - ghalkemm kif diga inghad,

ghamel hazin li ghamel hekk.

Kumpilazzjoni 254/2007

Mill-provi ma jirrizultax li l-imputat ha sehem dirett flimkien mal-folla biex jimbotta l-van

ghal fuq il-Pulizija.

Ghaldaqstant din l-imputazzjoni ma gietx ippruvata mill-Prosekuzzjoni sal-grad rikjest fil-

(c) Ir-Reat li ha sehem f'gemgha ta' nies ta' ghaxra jew aktar biex jaghmel reat

Issa kif jirrizulta mill-provi, dan l-incident sehh fil-kuntest ta' protesta legalment organizzata

mill-FKNK, li fiha attendew mijiet ta' nies.

Jirrizulta li hin minnhom – precizament wara li l-

imputat abbanduna l-vann – numru ta' ghaxra jew aktar minn dawn in-nies inghaqdu flimkien

u ftiehmu li jippruvaw iweggghu principalment lill-Pulizija billi jimbuttaw il-vann ghal

fuqhom.

Pero kif diga inghad mill-provi prodotti, ma jirrizultax li l-imputat kien prezenti jew

li b'xi mod ha parti attiva, ma din il-gemgha ta' nies sabiex jikkomettu dan ir-reat.

Konsegwentement, lanqas din l-imputazzjoni ma tirrizulta ippruvata sal-grad rikjest fil-kamp

(d) Dikjarazzjoni jew Ghoti ta' Taghrif Falz lil Awtorita Pubblika

Mill-provi minn imkien ma irrizulta li l-imputat ghamel xi dikjarazzjoni jew ta xi taghrif falz

lil awtorita pubblika.

Jekk il-Prosekuzzjoni, f'din l-imputazzjoni qed tirreferi ghall-

allegazzjoni taghha li l-imputat qala' l-pjanci tar-registrazzjoni tal-vann tieghu u wahhalhom

fuq il-vann in kwistjoni, li kien gie skrappjat, imbaghad ghatta n-numri, din l-allegazzjoni ma

giet bl-ebda mod pruvata mill-Pulizija.

permezz ta' ritratti il-pjanci tar-registrazzjoni li kellu fuqu il-vann in kwistjoni u lanqas gabu

xi prova li l-van tal-imputat kellu l-pjanci neqsin.

Kumpilazzjoni 254/2007

Jekk din l-imputazzjoni qed tirreferi ghall-allegazzjoni li l-imputat wahhal sett ta' pjanci tar-

registrazzjoni foloz fuq il-vann in kwisjoni, fl-ewwel lok kif diga inghad ma gie bl-ebda mod

pruvat x'kienu l-pjanci ta' registrazzjoni fuq il-vann in kwistjoni u wisq inqas li kienu foloz.

Fid-dawl tas-suespost, din l-imputazzjoni certament ma gietx pruvata.

(e) Falsifikazzjoni u Uzu ta' Dokumenti Foloz

Ghal darb'ohra din l-imputazzjoni ma giet bl-ebda mod pruvata.

(f) Uzu ta' Vettura minghajr ma kienet koperta b'polza ta' assigurazzjoni

L-Artikolu 3 tal-Kapitolu 104 tal-Ligijiet ta' Malta jippreskrivi inter alia hekk:

"(1) Bla ħsara tad-disposizzjonijiet ta' din l-Ordinanza, ħadd ma jista' juża … … vettura bil-

mutur fit-toroq kemm-il darba, għall-użu tal-vettura minnu … … ma tkunx isseħħ polza ta'

assigurazzjoni dwar ir-riskji ta' terzi persuni, skont id-disposizzjonijiet ta' din l-Ordinanza.

(1A) Ikun preżunt li ma kienx hemm polza tal-assigurazzjoni fis-seħħ skont is-subartikolu (1),

kemm-il darba min jiġi akkużat b'reat taħt is-subartikolu (1) ma jġibx prova kuntrarja billi

juri ċertifikat tal-assigurazzjoni maħruġ taħt l-artikolu 4(4)."

Ghalhekk, la darba l-imputat kien akkuzat li saq vettura minghajr polza ta' assigurazzjoni,

kien jinkombi lilu li jressaq provi biex jipprova li fil-fatt dak il-vann kien kopert b'certifikat

tal-assigurazzjoni kif jesigi il-Kapitolu 104.

L-imputat din il-prova ma ghamiliex.

Konsegwentement, din l-imputazzjoni giet ippruvata skond il-ligi.

(g) Diversi reati kontemplati taht il-Kapitolu 65 tal-Ligijiet ta' Malta

L-ewwel imputazzjoni taht dan il-Kapitolu hija ksur tal-Artikolu 15(1)(a), li jippreskrivi inter

alia hekk: "isuq vettura bil-mutur jew vettura oħra mingħajr liċenza tas-sewqan jew vettura

Kumpilazzjoni 254/2007

bil-mutur jew vettura oħra li ma jkollhiex liċenza, jew isuqha b'nuqqas ta' kont, bi

traskuraġni, jew b'mod perikoluż … … "

Ma ngabet l-ebda prova li l-imputat m'ghandux licenzja tas-sewqan, u ghalhekk din il-parti

ta' dan l-artikolu ma gietx pruvata.

Pero gie pruvat li l-vann in kwistjoni kien skrappjat u konsegwentement ma kellux licenzja.

Ghalhekk din il-parti tal-Artikolu 15(1)(a) giet pruvata sal-grad rikjest mil-ligi.

Min-naha l-ohra, ma giex pruvat li l-imputat kien qed isuq b'mod traskurat jew b'mod

perikoluz, izda kien qed isuq b'mod galbat u bil-mod qalb il-nies li kienu imdawwrin mieghu.

Ghalhekk din il-parti tal-Artikolu 15(1)(a) ma gietx pruvata.

It-tieni imputazzjoni taht il-Kapitolu 65 hija li l-imputat ghamel użu minn numru ta'

identifikazzjoni xort' oħra minn dak mogħti mill-pulizija jew mill-Awtorità lil van bi ksur tal-

Dan il-vann kien skrappjat u ghalhekk ma kellux numru ta' registrazzjoni

moghti mill-awtorita kompetenti u pjanci tar-registrazzjoni.

Mir-ritratt ezebit a fol.

57 tal-

process, jirrizulta li dan il-vann kellu pjanci tar-registrazzjoni imwahhlin, imma n-numri gew

mohbija, hlief l-ahhar wiehed – in-numru 4.

Pero, il-Prosekuzzjoni ma ressqet l-ebda forma

ta' prova li kien l-imputat li wahhal il-pjanci tar-registrazzjoni mal-van.

Fin-nuqqas ta' din il-

prova, il-Qorti ma tistax issib lill-imputat hati ta' din l-imputazzjoni.

It-tielet imputazzjoni taht il-Kapitolu 65 hija li l-imputat, bhala sid jew sewwieq ta' vettura

għatta jew ħalla lil min jgħatti għall-għajnejn tan-nies jew ibiddel jew iħalli li jiġi mibdul in-

numru mogħti mill-Awtorità u li jkun imwaħħal bi pjanċi fuq il-vettura, bi ksur tal-Artikolu

La darba din il-vettura kienet giet skrappjata, hija ma kellix numru ta' registrazzjoni u

lanqas pjanci skond il-ligi.

Konsegwentement, dan ir-reat ma jistghax jissussisti, ghaliex

ghalkemm mir-ritratt fuq imsemmi jirrizulta li kien hemm pjanci imwahhlin mal-vann li n-

numri fuqhom gew mohbija, dawk il-pjanci certament ma kienux legalment ta' dak il-vann.

Ghalhekk, dan ir-reat ma gietx ppruvat.

Kumpilazzjoni 254/2007

(h) Ksur tar-Regolament 3 tal-Avviz Legali 191 tal-2002 mahrug taht il-Kapitolu 65 tal-

Ligijiet ta' Malta (L.S.65.18)

Ir-Regolament 3 tal-Avviz Legali 191/2002 (L.S.65.18) jesigi li persuna irid ikollha licenzja

tas-sewqan biex issuq vettura bil-mutur.

Ma tressqet l-ebda prova, li l-imputat m'ghandux

licenzja tas-sewqan, u konsegwentement din l-imputazjoni ma gietx ippruvata.

(i) Ksur tar-Regolamenti 61 u 68 tal-Avviz Legali 128/1994 mahrug taht il-Kapitolu 65

tal-Ligijiet ta' Malta (L.S. 65.11)

Ir-Regolament 61 kif kien fis-sehh fiz-zmien tal-incident – qabel id-dhul fis-sehh tal-Avviz Legali 414/200715 – kien jippreskrivi li l-ebda vettura ma setghet tidhol il-Belt minghajr

licenzja tal-Kummissarju tal-Pulizija.

La darba, gie ippruvat li l-vann in kwistjoni kien

skrappjat, m'hemmx dubbju li ma kellux licenzja biex jidhol il-Belt.

Ghalhekk din l-

imputazzjoni giet ippruvata.

Ir-Regolament 68 jippreskrivi inter alia li kull min isuq vettura bil-mutur "ma ghandux ihalli

il-vettura bil-mutur wehidha bla ma jiehu prekawzjoni xierqa biex ma tigix imcaqalqa

sakemm idum nieqes jew ihalli l-vettura bil-mutur wieqfa fi triq jew li tkun immaneggjata

b'mod li tkun ta' xkiel bla bzonn jew ta' inkonvenjent ghall-pubbliku."

hemmx dubbju li meta l-imputat abbanduna l-vann f'bieb il-Belt, huwa kiser dan ir-

regolament, u ghalhekk din l-imputazzjoni giet ukoll ippruvata.

(j) Il-kontravenzjoni li kiser volontarjament il-bon ordni u l-kwiet tal-pubbliku

Ghalkemm gie ppruvat li kien jezisti ftehim verbali bejn FKNK u l-Pulizija li ma jintuzawx

vetturi f'din il-protesta, minn imkien ma jirrizulta li dan il-ftehim verbali gie komunikat lill-

pubbliku – tant li apparti l-imputat, kien hemm vetturi ohra qed jippruvaw jidhlu l-Belt.

Certament ma giex ppruvat li l-imputat kien konsapevoli ta' dan il-ftehim.

Assistent Kummissarju biex jieqaf isuq, l-imputat waqaf, u mill-provi jirrizulta li huwa nizel

mill-van bil-kwiet u telaq 'l hemm.

Fil-fatt ma jirrizulta li kellem lil hadd waqt dak l-incident.

15 Ippubblikat fil-Gazzetta tal-Gvern fl-14 ta' Dicembru 2007.

Kumpilazzjoni 254/2007

Konsegwentement ma jistghax jinghad li din il-kontravvenzjoni giet ppruvata.

Konsiderazzjonijiet dwar Piena

Fir-rigward tal-piena, il-Qorti hadet in konsiderazzjoni li l-imputat ghandu fedina penali

Fl-istess hin, din il-Qorti ma tistghax tinjora r-riskju li l-imputat ha li jsuq vann skrappjat, u

konsegwentement minghajr licenzja tal-pulizija, kif ukoll li ma kienx assigurat.

lanqas tista' tinjora l-agir irresponsabbli tieghu, meta abbanduna l-van f'nofs ta' triq,

minghajr ma ha l-ebda prekawzjoni biex dan ma jigix imcaqlaq kif fil-fatt gara, u l-

konsegwenzi ta' dan l-agir setghu kienu gravi hafna.

Konkluzjoni

Ghal dawn ir-ragunijiet, il-Qorti:

1. issib lill-imputat hati li kiser l-Artikolu 3 tal-Kapitolu 104 tal-Ligijiet ta' Malta, l-

Artikolu 15(1)(a) tal-Kapitolu 65 limitatament in kwantu saq vettura minghajr licenzja

u talli kiser ir-regolamenti 61 u 68 tal-Avviz Legali 128 tal-1994 mahrug taht il-

Kapitolu 65 tal-Ligijiet ta' Malta, u dan wara li rat l-artikoli u r-regolamenti

imsemmija;

2. ma ssibux hati tar-rimanenti reati kontemplati fl-Artikoli imsemmija fin-nota tar-

rinviju ghall-Gudizzju tal-Avukat Generali tat-12 ta' Novembru 2007, u qed tilliberah

3. tikkundanna lill-hati ghal hlas ta' multa ta' tlett elef Euro (€3,000.00), li bl-

applikazzjoni tal-Artikolu 14(2) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta tista' tithallas

b'rati mensili u konsekuttivi ta' hamsa u tmenin Euro (€85.00), b'dan li l-ewwel

pagament ikun dovut sa mhux aktar tard mit-2 ta' Dicembru 2016, b'dan li jekk l-hati

jonqos li jhallas pagament wiehed, il-bilanc jigi dovut minnufih u jigi konvertit fi

prigunerija bir-rata ta' gurnata habs ghal kull hamsa u tletin Euro (€35.00) dovut.

Kumpilazzjoni 254/2007

Inoltre, il-Qorti tordna li l-hati jigi skwalifikat milli jkollu jew li jikseb licenzja tas-

sewqan ghal zmien tnax (12)-il xahar mil-lum.

Il-Qorti tordna wkoll il-konfiska tal-vann in kwistjoni favur il-Gvern ta' Malta.


Qorti tal-Appell

(Kompetenza Inferjuri - Ghawdex)

Ellul Sciberras Anthony Mifsud Soler Seduta tad-9, ta' Novembru, 2016.

Joseph u Josephine konjugi Farrugia Vella (appellati)

L-appellati pproponew kawza quddiem il-Bord Li Jirregola l-Kera ghal Ghawdex u Kemmuna fejn talbuh sabiex ai termini tal-Artikolu 14(2) tal-Kap.

69, jichad l-awment li jippretendi l-appellant fl-ammont ta' €1,925 fis-sena bhala kera ghar-residenza numru 100, Triq l-Arcisqof Pietru Pace, L-Imġarr, Ghawdex.

Quddiem il-Bord l-appellant ma pprezentax twegiba.

B'sentenza tas-26 ta' Mejju 2016, il-Bord laqa' t-talba tal-inkwilini u ordna li l- kera tal-fond numru 100, Triq l-Arcisqof Pietru Pace, Ħal Lija, Ghawdex ma tigix awmentata ghas-somma dikjarata fl-ittra ufficjali tat-2 ta' Gunju, 20152.

Il-qorti ghamlet referenza ghas-sentenza Anthony Busuttil vs Malta (Applikazzjoni numru 3851/12) tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet Umani tal-11 ta' Dicembru 2014, li kienet titratta l-fond oggett ta' din il-kawza, u qal:

"Madankollu, anke wara diversi sentenzi ta' dik il-Qorti f'dan is-sens, il-liġi baqgħet ma nbidlitx.

Għalhekk, minkejja wkoll is-sentenzi ċitati mill-intimat fin-Nota ta' sottomissjonijiet tiegħu, u in konformita' ma' dak li ddeċidiet il-Qorti tal-Appell fis-sentenza tagħha tal-31 ta' Ottubru 2014 fil-kawża: "Emanuel Koroma vs Estelle Calafato) (ċitaz. nru.29/1997 pendenti quddiem il-Qorti ta' Għawdex, Ġurisdizzjoni Superjuri, Sezzjoni Ġenerali), dan il-Bord huwa kostrett li jibqa' japplika l-liġi kif inhi, għax kif intqal f'dik is-sentenza, deċiżjoni kostituzzjonali li tiddikjara li liġi tikser xi dritt protett mill-Kostituzzjoni jew il-Konvenzjoni Ewropea tad- Drittijiet tal-Bniedem tapplika biss inter partes u mhux erga omnes.

Dan ifisser li sakemm ma jkunx hemm deċiżjoni f'kawża kostituzzjonali stitwita mill-intimat prezenti li tiddikjara l-liġijiet dwar it-Tiġdid tal-Kera jew xi partijiet minnhom nulli fil-konfront tal-intimat, għax l-kirja prezenti qed tilledi d-drittijiet għall-protezzjoni tal-proprjeta' tiegħu kif sanċiti fil-Kostituzzjoni

1 It-talba taqra: "Ghaldaqstant ir-rikorrenti jitolbu bir-rispett lil dan l-Onorabbli Bord joghgbu jichad l- awment tal-kera ghall-ammont ta' elf disa' mija u hamsa u ghoxrin Ewro (€1,925) pretiz mill-intimat fir-rigward tal-fond ta' residenza tar-rikorrenti bin-numru mija (100) fi Triq l-Arcisqof Pietru Pace, Ħal Lija, Ghawdex u tiddikjara li l-kera prezenti ta' mija u tmienja u disghin Ewro (€198) hija wahda gusta u xierqa." 2 Is-somma ta' €1,925.

ta' Malta u l-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, dan il-Bord għandu jdejh marbutin u ma jista' jagħmel xejn iżjed.

L-ammont li qed iħallsu prezentement ir-rikorrenti jidher li huwa dak permess mill-Kap.69, u għalhekk hemm lok li tintlaqa' t-talba tagħhom biex jiġi miċħud l-awment tal-kera kif propost mill-intimat fl-ittra uffiċċjali tiegħu tat-2 ta' Ġunju 2015.

Għal dawn il-motivi jiddeċiedi r-Rikors prezenti billi jilqa' t-talba tar-rikorrenti biex il-kera tal- fond bin-numru mija (100) Triq l-Arċisqof Pietru Pace, Ħal Lija, Għawdex, mikri lilhom mill- intimat ma tiġix awmentata għall-ammont indikat mill-istess intimat fl-ittra uffiċċali tiegħu mibgħuta fit-2 ta' Ġunju 2015.

L-ispejjeż, fiċ-ċirkostanzi tal-każ, jibqgħu bla taxxa bejn il-partijiet."

L-aggravji huma:

B'sentenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-11 ta' Dicembru 2014, gie ddikjarat li l-kirja in kwistjoni tilledi d-drittijiet fundamentali tieghu.

Il-Bord ma ta l-ebda raguni ghalfejn il-kera li jippretendi l-appellant, m'ghandhiex tapplika.

F'kull kaz il-Bord kellu japplika l-provvedimenti tal-Kap.

158 dwar l- awment tal-kera.

L-appellati jikru minghand l-appellant il-fond numru 100, Triq l-Arcisqof Pietru Pace, Ħal Lija, Ghawdex u jhallsu kera ta' €198 fis-sena.

Wara proceduri li saru quddiem il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet Umani, b'sentenza tal-11 ta' Dicembru 2014 iddikjarat li minn Dicembru 2008 kien hemm ksur tal-Artikolu 1 tal-Ewwel Protokoll.

Fit-2 ta' Gunju, 2015 l-appellant ipprezenta ittra ufficjali fil-Qorti tal- Magistrati (Ghawdex) Gurisdizzjoni Superjuri Sezzjoni Generali fejn gharraf lill-appellati li b'effett mill-1 ta' Ottubru 2015 kien ser igholli l- kera ghas-somma ta' €1,925 fis-sena, u dan skont is-sentenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-11 ta' Dicembru, 2014.

Ir-rikorrenti pproponew kawza ai termini tal-Artikolu 14(2) tal-Kap.

693 sabiex ma jsehhx l-awment pretiz minn sid il-kera.

Mis-sentenza tal-Qorti Ewropea jirrizulta4 li fit-12 ta' Jannar 1960 il-fond oggett tal-kawza kien gie dekontrollat.

Dan ifisser li l-ligi li tapplika hi l- Ordinanza li Tnehhi l-Kontroll tal-Kiri (Kap. 158) li tirregola l- awmenti ta' kera5.

L-Artikolu 14(2) tal-Kap.

69 ma japplikax fil-kaz ta' fond dekontrollat.

Hu evidenti li fil-kaz in ezami l-proceduri saru wara li sid il-kera fl-ittra ufficjali tat-2 ta' Gunju 2015 iddikjara, "Dina l-ittra ufficjali qieghda tintbaghat ai termini tal-artikolu 14(2) tal-Kap.

Dan minkejja li fl-istess ittra ufficjali, l- appellant ghamel ukoll referenza ghall-Artikolu 5(2) tal-Kap.

158 u talab hlas ukoll a bazi tad-disposizzjonijiet ta' dik il-ligi.

Sahansitra fir-rikors tal-appell, l- appellant argumenta wkoll: "Illi bla pregudizzju ghas-suespost, l-ewwel Onorabbli Bord, bhala l-forum b'kompetenza esklussiva in materja, kien tenut illi japplika d-dispozittiv tal-Kap.

158 u gialadarba rrigetta l- awment mitlub, jiffissa l-kera pagabbli skont l-istess Kap. 158 mis-sena elfejn u ghaxra (2010) 'il hawn fl-ammont ta' sitt mija u tmien ewro u sebghin centezmu (€608.70) fis-sena u dana skont l-Indici tal-Inflazzjoni anness mal-istess Kap. 158 kif gie kkonstatat fl-ittra ufficjali de quo."

Jidher li ma ridux jiehdu riskju.

Fil-kaz ta' fond dekontrollat, hi l-ligi stess li tipprovdi x'ghandu jkun l-awment tal-kera u kull meta ghandha tigi awmentanta.

Hu fatt li minkejja s-sentenza tal-Qorti Ewropea, sal-lum il-legislatur ma hax passi biex jirrimedja ghan- nuqqasijiet li hemm fil-Kap.

158, fosthom ghal dak li jirrigwarda l-awment tal- kera.

Dan in-nuqqas qieghed iwassal ghall-incertezza u iktar kwistjonijiet.

3 14(2) "Izda, meta l-kera huwa izjed minn tlieta u disghin euro u sbatax-il centezmu (93.17) fis-sena, sid il-kera li jkun irid jgholli l-kera jew jaghmel kondizzjonijiet godda, ghandu fi zmien ta' xahar hawn fuq imsemmi jgharraf lill-kerej b'dan il-hsieb tieghu, bil-mezz ta' ittra ufficjali, u jekk il-kerrej ikun irid jopponi dak il-gholi jew dawk il-kondizzjonjiet godda, ghandu jaghmel rikors lill-Bord sabiex dak il- gholi jew dawk il-kondizzjonijiet godda jigu michuda; fin-nuqqas ta' dan ir-rikors, iz-zieda jew il- kondizzjonjiet godda proposti jitqiesu li gew accettati mill-kerrej." 4 Ara parti ntestata Background to the case.

5 Ara artikolu 5(1) tal-Kap.

Kuntrarjament ghal dak li jsostni l-appellant, il-Bord ta r-raguni ghalfejn il- kera ma kellhiex tigi awmentata ghas-somma ta' €1,925 fis-sena, u cjoe' minhabba l-fatt li ma sarux emendi fil-ligi u, "....dan il-Bord huwa kostrett li jibqa' japplika l-ligi kif inhi, ghax kif intqal f'dik is-sentenza, decizjoni kostituzzjonali li tiddikjara li ligi tikser xi dritt protett mill-Kostituzzjoni jew il- Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem tapplika biss inter partes u mhux erga omnes."6

Mis-sentenza tal-Bord hu evidenti li kien tal-fehma li l-kwistjoni dwar l-

awment tal-kera kienet regolata mill-Kap.

Tant hu hekk li qal: "L-ammont li qed ihallsu prezentement ir-rikorrenti jidher li huwa dak permess mill-Kap.

69, u ghalhekk hemm lok li tintlaqa' t-talba taghhom biex jigi michud l- awment tal-kera......"

Dan mhuwiex korrett.

L-appellant isostni li bla pregudizzju l-Bord kellu japplika l-provvedimenti tal- Kap. 158 u jiffissa l-kera pagabbli.

Pero' l-procedura li saret mill-inkwilini kienet dik kontemplata fl-Artikolu 14(2) tal-Kap.

Il-kawza ma saritx minn sid il-kera ghall-hlas tal-kera.

Hu evidenti li l-Bord iddecieda l-kaz daqslikieku ghall-kirja in kwistjoni kien japplika il-Kap.

Skont l-Artikolu 30 tal-Kap.

69, "Jekk fil-jum maqtugh ghas-smigh tal-kawza ma jkun hemm ebda osservazzjoni b'kontestazzjoni ta' dak li jkun hemm fir- rikors, il-Bord jilqa' t-talba."

Ghalkemm sid il-kera kien notifikat bl-atti, fl- ewwel seduta quddiem il-Bord ma deherx.

Lanqas ma deher xi hadd ghalih biex jirregistra l-opposizzjoni tieghu ghat-talba.

Sahansitra qabel l-ewwel jum ta' smigh, l-appellant lanqas ma rregistra l-opposizzjoni tieghu ghat-talba permezz ta' twegiba.

Madankollu jirrizulta li l-Bord ta lill-appellant l- opportunita' li jipprezenta nota bis-sottomissjonijiet.

Nota li fil-fatt giet prezentata, u li l-Bord semma fis-sentenza u ghamel ukoll referenza ghas- sentenza tal-Qorti Ewropea, Aquilina vs Malta tal-11 ta' Dicembru 2014 li l- appellant ghamel referenza ghaliha Fil-fehma tal-qorti gialadarba mis-sentenza tal-Qorti Ewropea, li fis-sentenza l-Bord iccita wkoll estratt minnha, kien jirrizulta li l-kirja kienet ta' fond dekontrollat, il-Bord kellu jiehu dak il-fatt in konsiderazzjoni u jichad it-talba ghaliex il-procedura li ntavolaw l-appellati ma tapplikax ghall-kaz in ezami.

Kif qorti ghandha, "kull dritt tirileva, anke indipendentement mill-inizjattiva tal-parti konvenuta, in- nuqqas ta' dawk l-elementi li jsostnu l-fundament tal-pretensjoni tal-atturi.

Dan jigri dejjem, ukoll fejn parti mharrka tkun fi stat kontumacjali."

(Maria Parascandolo Shoieb vs Carmelo Markham, 20 ta' Novembru 2009), l-istess dritt ghandu l-Bord.

fis-sentenza.

Ghal dawn il-motivi:

6 Il-Bord ibbaza r-ragunament fuq dak li ntqal fis-sentenza Emanuel Koroma vs Estelle Calafato tal-31 ta' Ottubru 2014, tal-Qorti tal-Appell.

Thassar is-sentenza tal-Bord Li Jirregola l-Kera tas-26 ta' Mejju 2016 gialadarba l-procedura kontemplata fl-Artikolu 14(2) tal-Kap.

Fir-rigward tar-rikors promotur li bih l-appellati pproponew dawn il-

proceduri7, tillibera lill-appellant mill-osservanza tal-gudizzju.

Spejjez taz-zewg istanzi jibqghu bla taxxa in kwantu din il-kwistjoni bdiet bl-ittra ufficjali tat-2 ta' Gunju 2015 li fiha l-appellant iddikjara li ntbaghtet ai termini tal-Artikolu 14(2) tal-Kap.

69 meta kellu jkun jaf li ma japplikax ghall-fattispecjie tal-kaz.

Ovvjament il-kwistjoni tkompliet mill- appellati li pprezentaw ir-rikors ai termini tal-istess provvediment.

Fic- cirkostanzi kull parti kienet responsabbli li saru proceduri li qatt ma kellhom isiru.

Vera kopja

7 Rikors prezentat fil-5 ta' Novembru 2015.

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


Seduta ta' Nhar il-Erbgha 9 ta' Novembru, 2016

Il-Qorti ,

Rat ir-rikors tal-Bank of Valletta p.l.c.

(C2833) tas-26 ta' Lulju, 2016 li jaqra hekk:

Tesponi bir-rispett u Johanna Cardona Scerri (K.I. numru 269199 (M)) ghan-nom u in

rapprezentanza tal-istess socjeta' attrici tikkonferma bil-gurament;

"Illi bit-termini u kundizzjonijiet imsemmija f'erba' skritturi private, tnejn

minnhom datati 21 ta' Ottubru 2010 (DOK "A" u "B"), ohra datata 10 ta'

Settembru 2011 (DOK "C") u ohra datata 3 ta' Marzu 2012 (DOK "D"), is-

socjeta' attrici ikkoncediet facilitajiet bankarji lil Ivan Omran;

Illi s-socjeta' attrici tinsab kreditrici tal-konvenut Ivan Omran fis-somma ta' sitta

(€26,662.44) bilanc ghad-debitu fil-"Loan u Overdraft Accounts" ta' Ivan

G2", Dok "H1 sa H2" u Dok "I1 sa I3 ") flimkien ma' l-imghax ulterjuri mis-16

ta' Frar 2016 sad-data ta' l-effettiv pagament;

Illi seħħew waħda jew aktar mill-ġrajjiet imsemmija fl-iskritturi privati fuq

imsemmija (u hawn eżibiti bħala Dokumenti "A", "B", "C" u "D"),

partikolarment imma mhux esklussivament, billi Ivan Omran:-

(a) naqas milli jħallas il-pagamenti dovuti lis-soċjetà mittenti kif stipulat fl-

imsemmija skrittura (b) kien inadempjenti f'obbligi oħra minnhom assunti fl-

istess kuntratt u skrittura sopraindikati, u/jew, (ċ) hemm bidliet materjali fiċ-

ċirkostanzi tal-istess Ivan Omran li jipperikolaw jew jaffettwaw ħażin il-

possibilità tal-ħlas lura tal-imsemmi debitu dovut lis-soċjetà attriċi.

Illi l-attrice nomine taf bil-fatti fuq imsemmija personalment.

Illi l-konvenut Ivan Omran gie interpellat permezz ta' ittra ufficjali datata 9 ta'

April 2014, li kopja taghha qed tigi hawn ezibita u mmarkata Dok.

jithallas id-dejn fuq imsemmi, izda hawn baqa' inadampjenti u ghal din ir-raguni

kellha ssir din il-kawza.

Ghaldaqstant, wara li jsiru d-dikjarazzjonijiet necessarji u li jinghataw il-provvedimenti

opportuni, jghid il-konvenut ghaliex m'Ghandhiex Din il-Qorti Tilqa' t-talbiet tas-

socjeta' attrici li qeghda hawn titlob li Din il-Qorti Joghgobha:

Tiddikjara u Tiddeċiedi illi seħħew waħda jew aktar mill-ġrajjiet imsemmija fl-

iskritturi privati fuq imsemmija (u hawn eżibiti bħala Dokumenti "A", "B","C" u

"D") partikolarment imma mhux esklussivament, billi Ivan Millo (a) naqas milli

jħallas il-pagamenti dovuti lis-soċjetà mittenti kif stipulat fl-imsemmija skritturi, (b)

kien inadempjenti f'obbligi oħra minnu assunti fl-istess skritturi sopraindikati,

u/jew, (ċ) hemm bidliet materjali fiċ-ċirkostanzi tal-istess Ivan Omran li

jipperikolaw jew jaffettwaw ħażin il-possibilità tal-ħlas lura tal-imsemmi debitu

dovut lis-soċjetà attriċi, u

Tikkundanna lil Ivan Millo jhallas lis-socjeta' attrici is-somma ta' sitta u ghoxrin

elf, sitt mija u tnejn u sittin Ewro u erbgha u erbghin centezmu (€26,662.44) bilanc

ghad-debitu fil-"Loan u Overdraft Accounts" ta' Ivan Omran mal-Bank of Valletta

"I1 sa I3") flimkien ma' l-imghax ulterjuri ms-16 ta' Frar 2016 sad-data ta' l-

Bl-ispejjez komprizi dawk tal-ittra ufficjali datata 9 t'April 2014 u tal-mandat ta'

Sekwestru li qed jigi pprezentat kontestwalment kontra l-konvenut li hu ngunt minn issa

sabiex jidhru ghas-subizzjoni."

Rat illi l-atti tar-rikors promotur, digriet u l-avviz tas-smiegh gew debitament notifikati

skond il-ligi fid-29 t'Awwissu, 2016;

Rat illi fis-seduta tad-9 ta' Novembru, 2016 il-konvenut ammetta t-talbiet attrici hekk

kif dedotti fir-rikors promotur (a fol.

1) u kkonferma bil-gurament li hallas dak kollu

dovut lill-Bank attur.

Rat in-nota tas-socjeta' attrici li permezz taghha cediet is-sorte stante depozitu li sar fil-

mori tal-kawza, izda zammet ferm il-kap tal-ispejjez.

Rat id-dokumenti u l-atti kollha tal-kawza;

Ikkonsidrat:

50 illi bit-termini u l-

kundizzjonijiet imsemmija f'erba' skritturi privati, tnejn minnhom datati 21 ta' Ottubru

2010, ohra datata 10 ta' Settembru 2011 u ohra datata 3 ta' Marzu 2012 is-socjeta

rikorrenti ikkoncediet facilitajiet bankarji lill-intimat Ivan Omran.

Kompliet, illi s-socjeta rikorrenti tinsab kreditrici favur tal-intimat fis-somma ta' sitta u

ghoxrin elf, sitt mija u tnejn u sittin Ewro u erbgha u erbghin centezmu (€26,662.44),

rapprezentanti bilanc ghad-debitu fil-Loan u Overdraft Accounts ta' Ivan Omran mas-

socjeta rikorrenti, flimkien mal-imghax ulterjuri mis-16 ta' Frar 2016 sad-data tal-

In vista tal-ammissjoni tal-konvenut fis-seduta tad-9 ta' Novembru, 2016 u l-hlas tas-

sorte pendente litis, is-socjeta rikorrenti prezentat nota li permezz taghha cediet is-sorte

ta' sitta u ghoxrin elf, sitt mija u tnejn u sittin Ewro u erbgha u erbghin centezmu

In vista ta' dan kollu, il-Qorti tqis illi t-talba ghall-ispejjez tal-kawza da parti tas-socjeta'

rikorrenti timmerita li tigi milqugha.

Ghal dawn il-motivi taqta' u tiddeciedi billi tiddikjara ceduti l-ewwel u t-tieni talba


FIL-QORTI TAL-MAGISTRATI TA' MALTA MAGISTRAT DR FRANCESCO DEPASQUALE Seduta ta' nhar il-Hamis disgha (9) ta' Novembru 2017 Rikors Numru 121/14 FDP Mario Tinnion vs Roderick Falzon Schembri u Charles Apap Brown

Il-Qorti:- Rat ir-rikors promotur ippresentat fis-7 ta' April 2014 fejn ir-rikorrent, filwaqt illi ghamel referenza ghall-artikolu illi deher fil-harga ta' Il-Mument tal-Hadd 23 ta' Marzu 2014 intitolat 'Is-Sindku Laburista ta' Ħ' Attard se jirrizenja fil-bidu ta' April', sahaq illi dak hemm miktub kien libelluz u malafamanti fil-konfront tieghu u kienet intiza li ttellef jew tnaqqas ir-reputazzjoni tieghu, w ghalhekk huwa talab lill-Qorti tiddikjara tali pubblikazzjoni bhala libelluza w malafamanti filwaqt illi tikkundanna lill-intimat ihallas danni a tenur tal-Artikolu 28 tal-Kap 248.

Rat l-artikolu meritu tal-kaz odjern illi, taht it-titolu "Is-Sindku Laburista ta' Ħ' Attard se jirrizenja fil-bidu ta' April", bir-ritratt tar-rikorrent mal-gemb, jghid is-segwenti:

Is-Sindku Laburista ta' Ħ' Attard, Mario Tinnion ikkonferma ma' il-Mument li hu se jirriżenja mill-kariga ta' Sindku fl-ewwel ġimgħa ta' April.

Mario Tinnion l- bierah ħa sehem fil-laqgħa għas-Sindki li saret mill-Assoċjazzjoni tal-Kunsilli Lokali u matulha hu ħabbar ukoll li kien se jirriżenja minn Sindku imma se jkompli fil-ħidma tiegħu fil-Kunsill bħala Kunsillier.

Hu qal li jrid li fl-aħħar sena ta' din il-leġislatura tal-Kunsill Lokali ta' San L-Għarb titrawwem persuna ġdida fil-kariga ta' Sindku biex tieħu l-esperjenza tant meħtieġa.

Mario Tinnion qal li bħala Kunsillier se jkollu iktar ħin jiltaqa' man-nies.

Issa l-attenzjoni kollha għalhekk iddur fuq min se jieħu post Mario Tinnion bħala Sindku f'San Iż-Żurrieq.

Jidher li l-favorit hu l-Kunsillier Laburista Raymond Salo Bachar, li ilu Kunsillier għal numru ta' snin imma qatt ma serva bħala Sindku.

Is-sorsi ta' il-Mument qalu li meta fl-aħħar elezzjoni, Mario Tinnion, li mhux minn Is-Swatar, L-Imsida, laħaq St Peter's, Ħaż-Żabbar, Raymond Salo Bachar xejn ma ħadha tajjeb.

Tant li sa mill-ewwel laqgħa tal-Kunsill, deher fiċ-ċar li jeżisti diżgwid bejn Salo Bachar u Salerno.

Mario Tinnion serva wkoll għal diversi snin bħala Sindku f'Ħal Pembroke.

B'hekk, ir-rizenja ta' Mario Tinnion mistennija tkun it-tielet riżenja għall-Partit Laburista fil-Kunsill ta' Parti min-Naxxar.

Fis-sentejn li għaddew, minbarra Jason Thewma li kien irriżenja wara li ħa tender mill-Kunsill, irriżenja wkoll Carmel Aidi.

Issa, ma' dawn, mistenni jingħaqad Mario Tinnion li se jibqa Kunsillier.

Mario Tinnion kien involut f'investigazzjoni tad-Dipartiment tal-Gvern Lokali.

Dan b'rabta ma' hlas allegatament irregolari lill Mario Tinnion li hatar lilu nnifsu ricerkatur fi progett tal-Kunsill ta' Ta' Xbiex fejn kien Sindku, bl-isem ta' Litus Go finanzjat b'fondi Ewropej Hlasijiet li jaqbzu t-€18,000 bejn konsulenzi u spejjez ta' vjaggar u akkomodazzjoni.

Fost ohrajn, id-Dipartiment tal-Gvern Lokali kien qed jistaqsi b'liema kriterji Tinnion u l-ekx Segretarju tal-Kunsill ta' Ta' Xbiex Ranier Scicluna Grech inhatru ricerkatur u manager rispettivament.

Mario Tinnion kien qal li l-Kunsill kien infurmat b'dan il-progett u l-hatriet relatati, fil- laqgha tad-29 ta' Marzu 2010.

Fil-minuti johrog car li dan ix-xoghol kien se jsir wara l-hin tax-xoghol tal-Kunsill – xi haga li kienet konfermata minn Salerno fl-istess ittra tieghu u ghaldaqstant ir-regolamenti tal-kuntratt jesigu li f'kuntratti li jaqzu €12,500 fil-valur, ikun hemm process ta' tendering b'mill-inqas tliet offerenti.

Diskrepanza ohra li kienet harget hi li filwaqt li l-Kunsill kien infurmat fil-laqgha tal- ahhar ta' Marzu 2010, l-istatements finanzjarji juri li l-pagamenti bdew ferm qabel, precizament mill-bidu tal-2010.

Salerno qatt ma cahad li kemm hu kif ukoll l-eks Segretarju Ezekuttiv Ranier Scicluna Grech thallsu doppjament tal-istess spejjez ta' vvjaggar u akkomodazzjoni, kemm mill-fondi tal-progett allokati ghal dan il-ghan, kif ukoll mill-fondi tal-Kunsill Lokali ta'Hal Kirkop.

Sadattant minn stħarriġ tal-opinjoni pubblika dwar il-Kunsilli Lokali li sar f'Diċembru li għadda u li kien ippreżentat waqt il-laqgha, jirriżulta li kien hemm tnaqqis qawwi fuq is-sodisfazzjon tan-nies dwar kif il-Kunsilli Lokali imexxu l-affarijiet.

Ħafna nies jaħsbu li l-Kunsilli Lokali m'għandhomx impatt qawwi fuq il-ħajja ta' kuljum u erba' minn kull għaxar persuni mhux sodisfatti mis-sistema tal-wardens.

35 fil-mija jaħsbu li l-Kunsilli Lokali jipprovdu servizz tajjeb skont il-valur tal-flus.

L-istħarriġ kien ippreżentat minn Marika Bondin Corso, Managing Director ta' M.Fsadni & Associates.

Rat id-difiza mqajjma mill-intimat u ppresentata fit-23 ta' April 2014 fejn, filwaqt illi sahaq illi l- artikolu lamentat ma kienx jirrappresenta fatti inveritjeri u ma kienx miktub bl-iskop li jtellef jew inaqqas ir-reputazzjoni tieghu, insista illi l-artikolu kien jikkonsisti f'fatti verifikabbli u kummenti dwar kwistjonijiet fl-interess pubbliku li ghalhekk jikkonsistu f'fair comment u kritika accettabbli f'socjeta demokratika.

Semghet ix-xhieda tar-rikorrent Mario Tinnion moghtija fit-22 ta' Settembru 2014 flimkien mad- dokumentazzjoni minnu ppresentati.

Semghet ix-xhieda ta' Antonia Bongailas Mentosa, segretarja tal-Kunsill Lokali Kirkop, moghtija fis 6 ta' Novembru 2014 u rat id-dokumentazzjoni minnha ppresentati.

Semghet ix-xhieda ta' Ranier Scicluna Grech, eks-segretarju tal-Kunsill Lokali Kirkop, moghtija fis 6 ta' Novembru 2014 u rat id-dokumentazzjoni minnha ppresentati.

Semghet ix-xhieda ulterjuri ta' Antonia Bongailas Mentosa, segretarja tal-Kunsill Lokali Kirkop, moghtija fid 19 ta' Jannar 2015 u rat id-dokumentazzjoni minnha ppresentati.

Rat id-dokumentazzjoni ulterjuri esebita minn Antonia Bongailas Mentosa waqt il-mori tad- differiment, u ppresentati fis 27 ta' Jannar 2015.

Semghet ix-xhieda ulterjuri tar-rikorrent Mario Tinnion moghtija fit-18 ta' Mejju 2015.

Rat l-affidavit ta' Ranier Scicluna Grech ippresentat fit 30 ta' Settembru 2015 u dokumentazzjoni mieghu esebit.

Rat illi fit 3 ta' Dicembru 2015 ir-rikorrent iddikjara illi ma kellux aktar provi x'jippresenta.

Semghet il-kontro ezami ulterjuri ta' Mario Tinnion illi saritlu fis 17 ta' Novembru 2016 u rat id- dokumentazzjoni esebita mix-xhud waqt tali kontro-ezami.

Semghet il-kontro ezami ta' Ranier Scicluna Grech illi saret fis 27 ta' April 2017.

Semghet il-kontro ezami ulterjuri ta' Ranier Scicluna Grech illi saret fil 15 ta' Gunju 2017 u rat id-

dokumentazzjoni esebita mix-xhud waqt tali kontro ezami.

Rat illi fit 22 ta' Gunju 2017 il-partijiet iddikjaraw illi ma kellhomx aktar provi x'jippresentaw.

Semghet it-trattazzjoni ta' l-abbli difensuri tal-partijiet illi saret fis-16 ta' Ottubru 2017, wara liema

trattazzjoni il-kawza giet differita ghas-sentenza ghallum.

Ikkunsidrat

Jirrizulta illi r-rikorrent, meta inkiteb l-artikolu meritu tal-kawza odjerna, ossija fit-23 ta' April

2014, kien Sindku tal-Kunsill Lokali San Pawl il-Bahar, minn liema kariga huwa kien alltwalment

ser jirrizenja ftit zmien wara, kif del resto gara, u dana kif irrapputat korrettement fl-artikolu illi

tieghu r-rikorrenti hassu malafamat.

Jirrizulta wkoll illi, ghal xi zmien, ir-rikorrent, ftit zmien qabel ma kien Sindku tal-Kunsill Lokali ta' San In-Nadur, kien gia is-Sindku tal-Kunsill Lokali ta' Kirkop.

Jirrizulta wkoll illi r-rikorrenti huwa President tal-Malta Organic Agriculatural Movement, kariga illi huwa jzomm fuq bazi personali.

Jirrizulta illi fit-28 ta' Novembru 2008, ir-rikorrent ircieva email minghand certa Kyriaki Dobler, illi huwa Project Co-ordinator tad-ditta Cipriotta Isotech Ltd Environmental Consultants fejn qaluli s-segwenti: (fol 24)

Jirrizulta illi dakinhar stess, ir-rikorrent kitiblu lura u qallu s-segwenti:

Jirrizulta illi l-4 ta' Dicembru 2008 ir-rikorrenti reggha kiteb lill Dobler u qallu dan li gej: (fol 25)

Jirrizulta illi dakinhar stess, Dobler irrispondieh billi qallu li gej: (fol 26)

Jirrizulta illi r-rikorrent dakinhar kiteb lill Ranien Scicluna Grech, is-Segretarju Shtewil tal-Kunsill, fejn qallu s-segwenti:

Jirrizulta illi f'tali ftehim (fol 373 etc), hemm stabbilit is-segwenti:

Jirrizulta illi l-ewwel darba illi dana il-Progett gie diskuss mill-Kunsill Lokali Kirkop kien fil laqgha tad-29 ta' Marzu 2010 fejn, fil-minuti, jintqal is-segwenti: (fol 39-40)

Il Progett LitusGo Il progett tal-LitusGo li hu progett li jaqa' taht il-programm tal-Leonardo da Vinci, kien tniedi fuq l-iniziattiva tal-Isotech Limited li hija kumpanija privata f'Nicosia li toffri konsulenz fuq, manigg ambientali li fosthom hemm iz-zona tal-kosta tal-gzejjer.

Bis-sabha tal-hbiberija li ghandu mad-direttur tal-kumpanija, gie mistieden biex jaghti sehem tekniku u logistiku f'dan il-programm.

Is-sindku kien hadem matul dawn l-ahhar ghaxar snin ha din il-kumpanija fuq il-biedja organika.

Minn dan il-programm, il-poplu Malti kien ibbenefika bil-kbir ghaliex anke ahna bhala kunsili konna organizzajna korsijiet fuq il-biedja organika.

Fuq l-istess stil ta' tmexxija, Mario Tinnion qal li kien se jmexxi progett li jirrigwardja Integrated Coastline Zone Management.

Bis-sahha ta dan il progett, is-Sindku jittama' li jinvolvi l-Kunsilli lokali

kollha biex dawn ikollhom gharfien biex imexxu r-risorzi naturali bhall-ilma, hamrija, xtutna etc etc. Is-Sindku qal li fis-snin li ghaddew, hu kien involva lil xi Ghaqdiet mhux governattivi, imma issa dan il-progett jinrekjedi inizzjattivi tal-privat u tal-NGOs.

Fejn jidhol il- privat, is-Sindku se jinvolvi persuni biex jaghtu s sehem taghhom jekk jaccettaw l- allowances li huma stipulati f'dan il-programm.

Ma persuni barranin esperti identifikajt ukoll zewg persuni li jiena ghandi bzonn li jkunu kapaci fil-qasam tal-kompjuter u qabel dawn il persuni ninvolvihom, xtaq is sindku jinforma lil kunsilliera jekk ghandhomx xi diffikulta fuq zewg persuni li jahdmu fil-kunsill li jistghu jaghmlu xoghol fuq dan il progett wara l-hin taghhom.

Is-Sindku qal li mieghu jixtieq li jkun hemm Antonia u Ranier, li jistghu jaghtu kontribut ta' tlett sieghat fil-gimgha u l-vantagg li jkunu dawn involuti, jkun li bis-sahha taghom dawn jistghu jikkordinaw xi attivitajiet li ghandhom hands on fuqhom u li jista' jibbenefika wkoll il-kunsill lokali.

Dan sehh issa billi l-ufficju tal-kunsill ka minn tlett laptops u projector.

Rose Mifsud Stivala stagsiet jekk ix-xoghol li jaghmlu Antonia u Ranier jitwettaq fil-hin tal ufficcju, hija toggezjona. ghal dan imma jekk dawn jaghmlu u jahdmu fuq dan il progett wara l-hin tal-ufficcju hija ma ghandha xejn x' toggezzjona, anzi qalet Rose li hija tippreferi lijkun hemm huma milli jkunu involuti persuni strangiera.

Joe Cutajar Paris qal li minn dawn il progetti, deijem hemm x' titghallem u x'tibennefika.

Hu gal li jibqa' l-fatt li kunsill jibennefika minn xi rizorsi u minn xi taghlim li fl-ahhar ihalli impatt posittiv fuq ir-residenti taghna.

Mario Tinnion qal li l-hsieb ahhari ta' dan il progett LitusGo, hu li nkumu kapaci nohorgu zewg kotba teknici bil-Malti li jghallmu kemm lill-ghalliema, lill-istudenti, lill- kunsiliera, lill-NGOs u lill-poplu liema taghlim hu innovativ fuq il-manigi ta' gzeijer zghar bhalma hija Malta, l- Gzeijer Aegeni u Cipru.

Is-sabih ikun li mhux biss il-Kunsill Lokali jibbenefika minna risorzi tangibbli imma wkoll li jghaddi z-zmien, u Ta' Xbiex ikun imsemmi li kien fost l-ewwel lokalitajiet fl-ewropa li ha iniziattiva biex jindirizza l- mani tar-risorzi naturali fi sfond tal-bidla fil-klima.

Jirrizulta illi fil-31 ta' Marzu 2010 hallas allowance lill Ranier Scicluna Grech u Antonia Mentosa ghall- periodu illi jkopri Dicembru 2009 sa Marzu 2010. (fol 383) Jirrizulta illi fit-18 ta' Dicembru 2012 sar l-Approval of Final Report and Notification of Final Payment mill Education, Audiovisual and Culture Executive Agency fejn intqal is-segwenti fl- Overall Evaluation: (fol 382)

Jirrizulta illi f'ittra mibghuta minn Ranier Scicluna Grech bhala Manager tal-progett lis-Sindku ta' dak iz- zmien tal-Kunsill Lokali Kirkop, liema ittra inbghatet fis 27 ta' Frar 2013 meta Scicluna Grech ma kienx ghadu Segretarju Shtewil, huwa kkonferma s-segwenti: (fol 300-301)

Jirrizulta, mix-xhieda ta' Ranier Scicluna Grech, illi l-pagamenti kollha illi saru kienu attwalment saru mill-Kunsill Lokali Kirkop, illi kien qieghed jircievi l-fondi ghal dana il-progett, u minn tali fondi saru l-hlasijiet kollha hawn fuq imsemmija. (fol 410).

Jirrizulta wkoll illi, mument minnhom, meta kienu qed isiru l-kontijiet tal-kumpannija Ventrone, irrizulta illi Mario Tinnion u Ranier Scicluna Grech thallsu madwar elf Euro aktar kull wiehed minn dak dovut lilhom (fol 402) u, bhala rizultat, hekk kif sar il-'cut off' u allura inghadda l-bilanc dovut lill- Kunsill Lokali ta' l-ispejjez inkorsi mill-Kunsill, tnaqqssulhom l-ammont ta' madwar elfejn Euro illi thallsu zejjed lill Tinnion u Scicluna Grech.

Jirrizulta illi skond ix-xhieda ta' Ranier Scicluna Grech (fol 407), kif ukoll dik tar-rikorrenti, il-Kunsill ibbenefika minn dana il-progett kollu billi zamm it-tlett laptops illi nxtraw ghal dana il-progett kif ukol il-projector li nxtara wkoll u huwa l-propretarju tal-'copyright' tal-ktieb illi gie ppubblikat bhala parti minn tali progett.

Ikkunsidrat Jirrizulta, fix-xhieda estensiva moghtija mir-rikorrent Mario Tinnion, illi l-parti tal-artikolu illi dwarhu huwa hassu malafamat kien dak illi jirrigwarda r-rappurtagg li sar fih in konnessjoni mal- progett tal-Litus Go finanzjat minn fondi tal-Ewropa u li fih kien involut il-Kunsill Lokali ta' Kirkop, illi tieghu huwa kien is-Sindku.

Ikkunsidrat Jirrizulta illi, l-intimat, fid-difiza tieghu, qajjem l-argument illi dak illi intqal kien ibbazat fuq fatt verifikabbli u kummenti dwar kwistjonijiet fl-interess pubbliku dwar persuna pubblika li ghalhekk jikkonsistu f' 'fair comment'.

Huwa fatt mhux kontestat illi gurnalist ghandu dritt,jekk mhux obbligu, illi jirrapporta dak li jidhirlu xieraq u korrett, u ghal dan il-ghan, il-Qorti taghmel referenza ghall principji stabbiliti fil- kawza 'Axel Springer AG vs Germany', deciza mill-Grand Chamber tal-Qorti Ewropeja ghad- Drittijiet tal-Bniedem fis-7 ta' Frar 2012.

Il-Qorti Ewropeja ghad-Drittijiet tal-Bniedem, f'din il- kawza, ghamlet referenza ghall-principji generali li jirregolaw il-liberta' ta' l-espressjoni w il- gurnalist, kif ukoll introduciet serje ta' kriterji li kellhom jigu kkunsidrati sabiex jigi meqjus il- bilanc li ghandu jitlahaq bejn il-liberta' ta' l-espressjoni u d-dritt tal-individwu privat li jkollu r- reputazzjoni tieghu protetta, fejn qalet is-segwenti:-

Dwar ir-rwol li ghandu jkollu gurnalist fil-qasam tal-liberta ta' l-espressjoni, l-Qorti ghaddiet biex ghamlet is-segwenti osservazzjonijiet:

Ir-rwol importanti tal-gurnalist u d-dritt tal-liberta' ta' l-espressjoni, madanakollu, ghandha tigi bilancjata bi drittijiet u obbligi fuq l-istess gurnalist fil-qadi ta' dmirijietu, u, di fatti, il-Qorti, dwar tali doveri da' parte tal-gurnalist, tghid hekk:

Tenut kont ta' dawna l-konsiderazzjonijiet kif fuq spjegati, il-Qorti ghandha, hekk kif tkun qieghda tikkunsidra l-kaz quddiemha, tassikura illi jintlahaq bilanc necessarju bejn id-dritt tal-liberta' ta' l- espressjoni u id-dritt tal-protezzjoni tar-reputazzjoni, u sabiex jigi assikurat li hemm tali bilanc, il- Qorti Ewropeja ghad-Drittijiet tal-Bniedem niedet sitt kriterji importanti sabiex jigi assikurat illi, kif tghid il-Qorti, "the right to freedom of expression is being balanced against the right to respect for private life".

Dawna l-kriterji kif stabbiliti huwa s-segwenti:

Il-Qorti, f'dana l-istadju, dwar in-natura tal-kritika ta' persuna politika, taghmel referenza ghas - sentenza Ligens vs Austria, mhaddna mill-Qorti Maltin ukoll, fejn jinghad illi:-

Fil-kawza Delphi AS vs Estonia deciza mill-Qorti Ewropeja tad-Drittijiet tal-Bniedem fl-10 ta' Ottubru 2013, il-liberta' ta' l-espressjoni invokata mill-intimat kien gie dibattut fid-dettall u kien intqal is-segwenti li huwa rilevanti ghad-difiza imressqa mill-intimat.

Ikkunsidrat

Applikati tali principji ghall-kaz odjern, il-Qorti tghaddi biex taghmel is-segwenti osservazzjonjiet:

ir-rikorrent jikkontendi illi hija malafamanti l-allegazzjoni illi huwa "hatar lilu nniffsu ricerkatur fi progett tal-Kunsill ta' Santa Luċija" – Il-Qorti hawnhekk taghmel is-segwenti osservazzjonijiet:

Illi hareg car mill-korrispondenza vasta esebita mir-rikorrent stess, li r-rikorrent kien involut fil-progett kollu minn qabel ma' attwalment il-progett gie kkoncepit, tant hu hekk illi kienet il-kumpannija Cipriotta Isotech Limited Environmental Consultants illi kkomunikat mieghu biex tara jekk hu kienx interessat fil progett u kien hu ppropona li jdahhal lill-Kunsill Lokali ta' Kirkop, haga li kienet essenzjali sabiex tali progett ikun possibbli, ghax minghajr il- Kunsill Lokali il-progett qatt ma kien jara d-dawl;

Illi hareg car illi kieku ma kienx hemm il-Kunsill Lokali ta' Kirkop imdahhal fil-progett, hemm probabbilta' kbira illi r-rikorrent ma kienx seta' jkun involut fil-progett u ir-rikorrent ghalhekk ma kienx ikun ser jibbenefika mill-pagamenti kollha illi sarulu li kienu jammontaw ghal ftit anqas minn tlettax-il elf Euro b'kollox.

Illi hareg car li kien ir-rikorrent, bhala leader tal-progett lokali, li ghazel kemm illi jkun il- Leader taghha kif ukoll min ikun involut fil-progett, fosthom Ranier Scicluna Grech u Antonia Bongailas Mentosa, liema ghazla jidher illi huwa ghamel maghruf lill-Kunsill Lokali Kirkop biss fid-29 ta' Marzu 2010, meta l-progett kien gia inbeda w il-ftehim mas-socjeta Isotech

Limited gia iffirmat u, sahansitra, ix-xoghol kien gia inbeda, tant hu hekk illi Scicluna Grech u Desira Mentosa, jumejn wara illi r-rikorrent talab l-approvazzjoni tal-Kunsill sabiex dawn it-tnejn jassistuh fil-progett, thallsu ghas-servizzi taghom minn erbgha xhur qabel, ossija Dicembru 2009 sa Maru 2010.

Presumibbilment, ir-rikorrenti ukoll thallas minn dakinhar.

llu nniffsu bhala Illi huwa "Researcher/Trainer/Teacher" f'dana il-progett peress illi huwa gharraf lill-Kunsill li kien ser imexxi l-progett hu, u ghalhekk ma hemm assolutment xejn inveritjer f'tali asserzjoni da' parte tal-artikolist.

Ghalhekk jidher illi ma jista jkun hemm xejn malafamanti f'dak illi ntqal.

- ir-rikorrenti jikkontendi illi huwa malafamanti illi jinghad li l-hlasijiet li sarulu "jaqbzu t-€18,000 bejn konsulenzi u spejjez ta' vjaggar u akkomodazzjoni": – Il-Qorti hawnhekk taghmel is-segwenti osservazzjonijiet:

Illi jirrizulta li, rizultat tal-hatra tieghu bhala "researcher/trainer/teacher", huwa thallas is- somma ta' €10,647 ghas-servizzi tieghu rezi ghal dana il-progett.

Illi jirrizulta wkoll illi huwa thallas ukoll is-somma ta' €1,613 bhala per diem allowance ghas-safar kollu illi huwa ghamel rizultat ta' dana il-progett.

Illi jirrizulta, finalment, illi jidher li r-rikorrent thallas ukoll somma ohra ta' madwar elf euro ohra, skond Busuttil, li eventwalment kellha titnaqqas mill-ammont li kellu jithallas lill- Kunsill Lokali, peress illi tali flejjes ma kellux id-dritt illi jitlobhom izda xorta gew lilu mhallsa.

Illi ghalhekk, minkejja illi huwa minnu illi s-somma ta' tmintax-il elf Euro (€18,000) msemmija fl-artikolu ma tirrizultax bil-preciz, jirrizulta car izda illi r-rikorrent thallas ta' mill-anqas madwar tlettax-il elf (€13,000)ghal progett illi huwa gab personalment u li ma kien qatt ikun jista jaghmel kieku ma dahhalx il-Kunsill Lokali Kirkop bhala partner, liema Kunsill huwa kien Sindku tieghu dak iz-zmien.

Illi ghalhekk, jirrizulta sostanzjalment korrett illi r-rikorrent dahhal ammont ta' flus konsiderevoli rizultat ta' progett li beda hu bis-sahha tal-posizzjoni tieghu ta' Sindku ta' Pembroke.

- ir-rikorrent qieghed jikkunsidra bhala malafamanti l-fatt li l-artikolist jallega illi l-kuntratt kellu jinghata bi process ta' tendering u mhux b'direct order, kif ghamel ir-rikorrenti. – Il-Qorti hawnhekk taghmel is-segwenti osservazzjonijiet:

 Jirrizulta illi bhala rizultat tal-progett imniedi mir-rikorrent, ibbenefikaw principalment ir- rikorrent, Ranier Scicluna Grech u Antonia Bongailas Mentosa.

Dana qieghed jinghad ghax Mario Tinnion, bhala "researcher/trainer/teacher", thallas is-somma ta' €10,647, Ranier Scicluna Grech, bhala Manager thallas is-somma ta' €9,675 u Antonia Bongailas Mentosa, bhala Administrator thallset is-somma ta' €7,312.50, li flimkien jaghmlu total ta' €26,734.50.

Apparti minn dawn, jidher li Tinnion u Scicluna Grech ibbenefikaw ukoll minn hlas ta' €1,613 kull wiehed, bir- rizultat illi t-total tal-progett jitla ghal €30,860, li kollha inghataw b'direct order u thallsu

direttament minn Ranier Scicluna Grech illi kien, dak iz-zmien is-Segretarju Ezekuttiv tal-Kunsill Lokali Kirkop, illi tieghu ir-rikorrent kien is-Sindku.

 Jirrizulta wkoll illi l-valur intier tal-kuntratt iffirmat bejn ir-rikorrent flimkien ma' Ranier Scicluna Grech u is-socjeta Isotech Limited kien fl-ammont ta' €55,855, li minnhom sas-somma ta' €41,891 setghu jithallsu mill-kumpannija Isotech Limited filwaqt illi l-bilanc ta' €13,964 kellhom jithallas direttament mill-Kunsill Lokali Kirkop.

- ir-rikorrent qieghed jikkonsidra bhala malafamanti l-allegazzjoni illi, ghalkemm il-Kunsill Lokali gie mgharraf bil-progett f'Marzu 2010, attwalment il-pagamenti kienu saru qabel, kif ukoll illi saru pagamenti doppji ghall vjaggar u akkomodazzjoni.

Il-Qorti hawnhekk taghmel is-segwenti osservazzjonijiet:

 Jirrizulta ben ippruvat illi, ghalkemm il-progett ingieb a konoxxjenza tal-Kunsill u, possibbilment, gie approvat (peress illi ma jidher ebda approvazzjoni miktuba fil-minuti) fid-29 ta' Marzu 2010, il-ftehim tal progett gie iffirmat fis-sena 2009, ghalkemm ma jidhirx car meta attwalment gie ffirmat il-ftehim peress illi d-dokumenti kollha ppresentati mir- rikorrentu juru illi ma kienx hemm data fuq il-ftehim u il-progett inniffsu kellu jibda fl-1 ta' Dicembru 2009 u di fatti, jidher car li fit-30 ta'Marzu 2010 saru pagamenti ghall servizzi rezi minn Dicembru 2009 'l quddiem.

 Jirrizulta ben ippruvat ukoll illi lir-rikorrent u lill-Busuttil sarulhom pagamenti zejda ghal akkomodazzjoni u vjaggar li huma ghamlu rizultat ta' dana il-progett, kif ammetta Ranier Scicluna Grech illi kien responsabbli mill-aspett finanzjarju tal-progett, fost affarjiet ohra, ghal liema hlasijiet la Scicluna Grech u lanqas ir-rikorrent ma qatt qalu li rrifondew, izda sahqu biss illi tnaqqsu mill-flejjes illi kienu ghadhom dovuti lill-Kunsill Lokali meta saru il-konteggi finali, liema konteggi finali saru meta ir-rikorrent kien gia spicca minn St Peter's, Ħaż-Żabbar u Scicluna Grech kien gia spicca minn Segretarju Shtewil.

Ghalhekk jidher illi ma jista jkun hemm xejn malafamanti f'dak illi ntqal.

Il-Qorti, finalment, thoss illi ghandha taghmel is-segwenti osservazzjonjiet ulterjuri:

Il-progett illi fih ir-rikorrent dahhal lill-Kunsill Lokali Kirkop kien jismu Training Mediterranean Local Authorities and Civil Organizations on Integrated Coastal Zone Management and reaction to the Impacts on Climate Changes, indikazzjoni cara illi kienet ghalhekk tirrigwarda progetti in konnessjoni tal-immaniggjar tal-kosta mal-bahar.

Il-Qorti ma tistax ma tosservax illi l-Kunsill Lokali Kirkop certament ma ghandu ebda parti mill- konfini tieghu mal-kosta tal-bahar, u ghalhekk huwa difficili jimmagina x'tip ta' beneficcju seta qatt jiehu minn tali progett il-Kunsill Lokali Kirkop u c-cittadini tal-Kirkop.

Il-Qorti tosserva illi r-rikorrent jikkontendi li l-Kunsill attwalment ibbenefika minn tlett laptops u overhead projector, lkoll uzati ghal tlett snin, kif ukoll copyright fuq ktieb illi qatt ma gie ppresentat quddiem dina l-Qorti.

Madanakollu, ghalkemm valur finanzjarju ta' talibeneficcji ma giet moghti, il-Qorti tosserva li jidher car illi r-rikorrent, flimkien ma' Ranier Scicluna Grech u Antonia Bongailas Mentosa ibbenefikaw ferm

aktar minn dak illi seta ibbenefika il-Kunsill Lokali Kirkop, peress illi flimkien dahhlu €30,860 fi pagamenti lilhom, liema pagamenti huma certament ma kienux ser jircievu kieku ma kien ghal fatt illi ir-rikorrent involva l-Kunsill Lokali Kirkop f'progett ghall-immanigjar tal-kosta, liema kosta il- Kunsill Lokali Kirkop ma kellux.

Il-Qorti, finalment, tosserva illi fil-minuti tad-29 ta' Marzu 2010, ir-rikorrent jiggustifika tali progett billi jghid illi dwar tali progett, "il-poplu Malti kien ibennefika bil-kbir", izda l-Qorti ma tistax ma tosservax illi jidher li bbenefikaw ferm aktar ir-rikorrent w il-persuni illi huwa qabbad mieghu, milli c-cittadini ta' Pembroke, illi attwalment eleggew lir-rikorrent sabiex jagixxi ghall-ahjar interessi taghhom, u dana peress illi r-rikorrenti spicca dahhal il-Kunsill Lokali Kirkop f'progett illi il-beneficjarju principali tieghu ma kienx il-poplu ta' Ta' Xbiex izda kien ir-rikorrenti u n-nies minnu mqabbda.

Ikkunsidrat

Il-gurnalizmu serju u investigattiv huwa importanti hafna ghal socjeta demokratika bhalma hija dik Maltija, u dana sabiex tali azzjonijiet ta' persuni li jkunu inghataw il-fiducja tal-poplu ghat-tmexxija taghha, jigu analizzati u, bhal fil-kaz odjern, migjuba fil-pubbliku, ghax il-poplu ghandu d-dritt ikun jaf dak illi attwalment jkunu qed jaghmlu il-persuni illi jghidu li qed jagixxu fl-interess tac-cittadin izda illi eventwalment qed jistghanew huma minn fuq dahar ic-cittadin taht il-pretest li qed jagixxu fl-interess tal-poplu.

Ic-cittadin ghandu id-dritt li jesigi minghand il-gurnalisti illi huma jaghmlu stharrig serju u investigattiv u il-gurnalisti ghandhom id-dritt illi jesigu minghand il-Qrati il-protezzjoni lilhom spettanti meta huma, b'mod korrett u leali, jkunu qed jikxfu u jippubblikaw tali tip ta' stejjer, u dawna l-Qrati ghandhom l-obbligu li dejjem jassikuraw illi tali drittijet jigu assidwament protetti u mhaddna peress illi minghajr tali tip ta' rapurtagg u informazzjoni mghoddija lic-cittadin, l-istess cittadin ma jkunx f'pusizzjoni illi jaghraf l-azzjonijiet tal-persuni minnhom fdati bil-vot taghhom u l-bazi tad-demokrazijia li fuqha hija mibnija s-socjeta Maltija tigi serjament imminata.

Konkluzjoni Il-Qorti ghalhekk, Wara illi rat il-provi kollha prodotti quddiemha, u wara illi rat is-sottomissjonijiet ta' l-abbli difensuri tal-partijiet, tghaddi biex taqta u tiddeciedi l-kaz billi Tilqa l-eccezzjonijiet kollha ta' l-intimati, u ghalhekk Tichad it-talbiet attrici.

Spejjez tal-proceduri odjerni ghandhom ikunu kollha a kariku tar-rikorrent.


PRIM'AWLA QORTI CIVILI ONOR IMHALLEF ANNA FELICE Illum 9 ta' Novembru, 2017

Il-Qorti: Rat ir-rikors ta' Philip u Marthese konjuġi Degiorgio li permezz tiegħu wara li ġie premess illi: Nhar l-Erbgha 20 ta' Frar 2013, huma gew notifikati bl-ittra ufficjali fuq imsemmija – li kopja fotostatika taghha tinsab hawn annessa bhala Dokument A – u li in forza taghha l- mittenti Kaptan Graham Branislav interpellahom sabiex ihallsu s- somma ta' mija, sitta u hamsin elf, hames mija u sitta u erbghin Ewro (EUR156,546) oltre legali skond kambjala tat-22 ta' Ottubru 2008 annessa mal-istess ittra ufficjali u in oltre gew avzati illi l-istess kambjala kienet ser tigi reza bhala titolu ezekuttiv kemm il-darba l-intimati Degiorgio (rikorrenti fil-prezenti rikors) ma jurux lil din il-Qorti li jezistu

ragunijiet gravi u validi sabiex jopponu l-ezekuzzjoni ta' din il- kambjala.

Intalbet din il-Qorti sabiex: 1.

Huma l-istess rikorrenti – intimati fl-ittra ufficjali – li huma kredituri tal-Kaptan Graham Branislav u mhux vice versa stanti illi huma hallsu lura lill-istess ferm aktar milli rcevew minghandu u dana anki meta wiehed jiehu in Ħal Kirkop ser konsiderazzjoni jirrizulta fil- maggoranza taghhom permezz ta' depoziti bankarji fil- kont bankarju tal-istess Kaptan De Gaetano gewwa l-HSBC Bank Malta plc u dana apparti minn pagamenti ohra fi flus kontanti.

Il-pagamenti kollha in kwistjoni jammontaw flimkien ghas-somma ta' mija u disa' u sittin elf, hames mija u sitt Ewro u disgha u disghin centezmu (EUR169,506.99) u dan kif jirrizulta mill-anness prospett dokument B.

fi stadju ulterjuri,

il-pagamenti saru

l-imghaxijiet

L-imsemmi Kaptan Branislav huwa persuna mhux residenti gewwa Malta u m'ghandu l-ebda licenzja mill- Bank Centrali ta' Malta sabiex jislef u wisq anqas sabiex jislef f'munita estera u b'imghaxijiet enormi u uzurarji kalkolati wkoll "at compound interest".

Dan kollu jirrizulta mid-dokumenti iffirmati wkoll mill-istess allegat kreditur liema dokumenti jigu esebiti mill-konjugi Degiorgio fiz- zmien propizju.

Ir-rikorrenti konjugi Degiorgio qeghdin fil-process illi jistitwixxu proceduri f'dina l-Qorti sabiex jiehdu rifuzjoni tal-flus lil Kaptan Branislav u dana oltre ghall-proceduri kriminali relattivi li ser jigu istitwiti minhabba l-proceduri uzurarji mehuda minnu fil-konfront taghhom u minhabba wkoll il-ksur tal- ligijiet l-ohra kollha opportuni.

Ghaldaqstant in forza tal-premess, ir-rikorrenti jitolbu illi dina l- l-esekuzzjoni tal- joghgobha tissospendi Onorabbli Qorti kambjala fuq imsemmija annessa mal-ittra ufficjali tat-18 ta' Frar 2013.

Rat id-dokumenti annessi.

Rat li l-intimat Graham Branislav baqa' ma ressaq ebda twegiba.

Rat il-verbali tas-seduti miżmuma mill-Assistent Ġudizzjarju inkarigata mill-Qorti diversament presjeduta.

Rat li l-kawza giet assenjata lil din il-Qorti kif presjeduta sabiex tkompli tinstema' u tinqata'.

Semgħet ix-xhieda prodotti.

Rat in-nota ta' sottomissjonijiet tar-rikorrenti.

Rat li l-intimat ma ressaq ebda nota ta' sottomissjonijiet.

Rat li l-kawża tħalliet għas-sentenza.

Rat l-atti kollha tal-kawża.

Ikkunsidrat illi din hija proċedura ai termini tal-artikolu 253(e) tal-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili fejn kambjali jew promissory notes maħruġa skont il-Kodiċi tal-Kummerċ jitqiesu bħala titoli eżekuttivi sakemm il-Qorti kompetenti, skont il-valur tal-kambjala jew promissory note, b'digriet li ma jkunx appellabbli, ma tkunx issospendiet l-eżekuzzjoni ta' dik il-kambjala jew promissory note kollha jew f'parti minnha u sew suġġett għall-garanzija kif ukoll mingħajrha, fuq rikors tal- persuna li tkun qed topponi l-eżekuzzjoni ta' dik il-kambjala jew promissory note kif fuq imsemmi, u li għandu jsir fi żmien għoxrin jum min-notifika tal-ittra uffiċjali li tintbagħat biex tirrendi l-istess kambjala jew promissory note eżegwibbli, minħabba illi l-firma fuq dik il-kambjala jew promissory note ma tkunx tagħha jew tal-mandatarju tagħha jew fejn dik il- persuna tressaq raġunijiet oħra gravi u validi biex topponi dik l- eżekuzzjoni, u f'dak il-każ, biex persuna teżiġi l-ħlas ta' dik il- kambjala jew promissory note tkun trid tipproċedi b'kawża skont id-dispożizzjonijiet tal-Kodiċi tal-Kummerċ.

Mill-provi prodotti

ipproċeda skont il-liġi sabiex jesegwixxi l-kambjala tat-22 ta'

jirriżulta

Ottubru 2008 fl-ammont ta' €156,546 in kwantu li jgħid li dan l-ammont jirrappreżenta somom li ta lir-rikorrent b'self brevi manu kif ukoll l-imgħax li ddekorra fuq is-somom hekk mislufa.

In linea ta' prinċipju ġenerali, kif intqal minn din il-Qorti diversament presjeduta fid-deċiżjoni tagħha fl-ismijiet Giovanni Guiducci vs Ronald Borg Millo tal-5 ta' Frar 2008 dwar l-artikolu 253(e) tal-Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta' Malta:

"Illi minn qari akkurat ta' l-imsemmi sezzjoni jidher car li hemm zewg bazi ghaliex l-ezekuzzjoni tal-kambjala tista' tigi sospiza u cioe` li l-firma ma tkunx tal-persuna jew mandatarju taghha u sekondarjament fejn dik il-persuna tressaq ragunijiet ohra gravi u validi ghall-oppozizzjoni ta' l-ezekuzzjoni.

F'dak il-kaz il-persuna li tezigi l-hlas tkun trid tipprocedi b'kawza skond id-dispozizzjoni tal-Kodici tal- Kummerc.

Il-ligi ma tispecifikax x'inhuma r-ragunijiet gravi u fil-fehma tal-Qorti dan ma sarx b'xi nuqqas tal-legislatur izda intenzjonatament ghax il-legislatur ried ihalli fid- diskrezzjoni tal-Qorti f'liema kazijiet ikollha quddiemha l- Qorti ghandha tilqa' t-talba jew le.

Certament li r-raguni valida m'ghandhiex tkun wahda frivola ghax kif tghid l- istess ligi hlief fil-kaz tal-firma r-raguni trid tkun gravi u li persuna ma tistax valida u dan kapriccozament topponi tali ezekuzzjoni.

Izda min-naha l-ohra l-legislatur ma eliminax ir-ricerka li ssir tal- Kummerc izda l-artikolu 253(e) u proviso tieghu gie rez bhala procedura (prima facie) diskrezzjonali f'idejn il-Qorti, bazat naturalment fuq ragunijiet validi u gravi.

Huwa veru li mkien fil-ligi ma jinstab il-kliem prima facie izda kien ikun bla sens li l-Qorti tidhol fid-dettalji kollha tal-proceduri soliti meta hekk jew b'hekk dawk il-proceduri ma gewx eliminati mil-legislatur, b'mod li jirrendi l-applikazzjoni gusta tal-ligi tittiehed f'dan is-sens."

id-dispozizzjonijiet

Iċ-ċirkostanzi ta' din il-vertenza huma serji ħafna.

Ir-rikorrent jiffirma kambjali biex il-flus u Degiorgio kien jiggarantixxi il-flus.

Dan mhuwiex kontestat.

Li hu kontestat huwa l-ammont misluf, in kwantu li

lura ta' dawn

jissellef

l-ħlas

r-rikorrent jgħid illi l-Kaptan Branislav tah biss madwar LM31,000, illum €72,210.58, filwaqt illi l-Kaptan De Gaetano jikkontendi li s-self kien ta' madwar €200,000 f'munita Deutchmark, Dollaru Amerikan kif ukoll Lira Maltija bejn is-snin 2000 u 2004.

Jeżistu allura diverġenzi kbar dwar jekk humiex dovuti l-flus riklamati mill-Kaptan De Gaetano in kwantu li r- rikorrenti jikkontendu li lill-Kaptan De Gaetano huma ħallsuh aktar milli huwa dovut lilu, għaliex matul is-snin ħallsuh l- ammont ta' €169,506.99, filwaqt illi da parti tiegħu, il-Kaptan De Gaetano jgħid illi diġà rċieva mingħand ir-rikorrenti l-ammont ta' €178,000 u jonqsu jitħallas l-ammont riklamat oltre l- imgħax legali.

Minkejja li din il-Qorti ssibha diffiċli sabiex temmen li r- rikorrent issellef biss madwar €72,000, mhuwiex kontestat bejn il-partijiet illi l-ftehim oriġinali bejniethom kien fis-sens illi l- imgħax fuq l-ammont misluf kellu jkun ta' 12% li imbagħad ġie ridott għall-10% u finalment għal 8%.

Il-Kaptan De Gaetano jikkonferma li l-imgħax mhux imħallas baqa' jakkumula.

Dan ifisser illi l-ammont mitlub minnu u li dwaru tirreferi l-kambjala mertu ta' dawn il-proċeduri, tikkontjeni wkoll ammont ta' imgħax bl-użura.

Hawn il-Qorti trid toqgħod ferm attenta milli tesprimi l-opinjoni tagħha dwar il-kwistjoni tal-użura, għax tali riċerka tispetta lil din il-Qorti f'azzjoni ad hoc wara li jiġu mressqa l-provi kollha rilevanti.

Madanakollu, fl-istess waqt, sabiex tara jekk jeżistux dawk l-elementi gravi u validi neċessarji ghall-proċedura odjerna, il-Qorti għandha l-obbligu li tesprimi d-dubji ferm serji taghha dwar dan il-każ, speċjalment fid-dawl tal-ammissjoni tal-Kaptan Branislav stess.

Anke fl-azzjoni kambjarja, il-Qrati rritenew li l-użura tista' sservi ta' element li jiġi indagat jekk il- kambjala hija mċappsa bl-użura (ara Joseph Mary Talbot vs Gontram Drago noe deċiża mill-Qorti tal-Kummerċ fil-15 ta' Novembru 1985).

Ma' dan jidħol ukoll dubju dwar il-mod kif kienu jsiru l-pagamenti.

In vista tal-ammissjoni tal-Kaptan De Gaetano dwar l-imgħax, din

il-Qorti tista' tieqaf hawn, għaliex jirriżultawlha raġunijiet gravi

biżżejjed

Madanakollu, din il-Qorti ma tistax ma tesprimix id-dubji serji

s-sospensjoni

ta' dawn

speċjalment

l-incertezzi kollha

l-ammont il-mod kif ġie kkalkulat tagħha wkoll dwar allegatament dovut lill-Kaptan Cristina mill-accountant Cleavan Wilkins li jgħid li fil-kalkolu tiegħu ħadem bir-rata ta' imgħax ta' 8% mill-bidu sal-aħħar, u sorprendentement wasal għall-istess ammont li wasal għalih il-Kaptan Branislav li da parti tiegħu ħadem bl-imgħax ta' 12% u 10% sas-sena 2004 qabel ir-rata ta' imgħax ġiet imnaqqsa għal 8%.

B'żieda ma dan kollu, mhuwiex spjegat għalfejn dawn il-kalkoli saru fuq l- ammont ta' €153,387.66 meta l-Kaptan De Gaetano stess jgħid li lir-rikorrent silfu ammont akbar. l- Fid-dawl allegazzjonijiet ferm serji ta' użura, liema allegazzjonijiet il- Qorti m'hijiex tal-fehma li jistgħu jiġu kkunsidrati fil-fond fi proċeduri bħal dawk odjerni, iwasslu lill-Qorti għall-konklużjoni li jeżistu f`dan il-każ ċirkostanzi gravi biżżejjed li jimmeritaw studju ulterjuri fi proċeduri ad hoc skont id-dispozizzjonijiet tal- Kodiċi tal-Kummerċ.

Għaldaqstant u għal dawn ir-ragunijiet, il-Qorti qiegħda tilqa' t- talba tar-rikorrenti u tordna s-sospensjoni tal-eżekuzzjoni tal- kambjala li kopja tagħha ġiet annessa mal-ittra uffiċjali bin- numru 508/2013 tat-18 ta' Frar 2013.

In vista taċ-ċirkostanzi tal-każ, l-ispejjeż jibqgħu bla taxxa bejn il-partijiet.


Qorti Civili (Sezzjoni tal-Familja) Onor. Imhallef Robert G. Mifsud Vassallo, LL.D. Dip.Tax (MIT), P.G.Dip.

Illum 9 ta' Novembru 2017

Rikors Nru. 24/2016/1RGM Kawza fil-lista:

Il-Qorti, Rat ir-rikors guramentat u r-risposta guramentata.

Rat li permezz tar-rikors datat 13 ta' Marzu 2017 l-attrici (1) talab lill-Qorti sabiex tordna l-waqfien tal-komunjoni tal-akkwisti ta' bejniethom ai termini tal- Artikolu 55 tal-Kapitolu 16 tal-Ligijiet ta' Malta u (2) iddikjara illi bil-waqfien tal-komunjoni tal-akkwisti l-ebda parti ma hi ser tbati xi pregudizzju mhux proporzjonat kontemplat fil-ligi.

Rat li ghalkemm il-konvenut gie notifikat bir-rikors fit-28 ta' Marzu 2017, huwa baqa' ma pprezentax risposta.

Ikkonsidrat; L-artikolu rilevanti ghat-talba in dizamina huwa l-artikolu 55 tal-Kapitolu 16 tal- Ligijiet ta' Malta li jipprovdi illi:- "(1) Il-qorti tista', f'kull żmien matul is-smigħ tal-kawża ta' firda, fuq talba ta' wieħed jew l-oħra mill-miżżewġin, tordna l-waqfien tal-komunjoni tal-akkwisti jew tal-komunjoni ta' residwu taħt amministrazzjoni separata li teżisti bejn il- miżżewġin.

(2) L-ordni tal-waqfien tal-komunjoni kif imsemmi fis-subartikolu (1) għandha tingħata b'sentenza li minnha kull parti jkollha l-jedd illi tappella mingħajr ma jkun hemm ebda ħtieġa ta' permess tal-qorti għal dan.

(3) L-ordni ta' waqfien tkun tgħodd bejn il-miżżewġin minn dakinhar tas-sentenza tal-appell jew, jekk ma jsirx appell, minn dakinhar illi jgħaddi ż-żmien imħolli għall-appell, u tibqa' tgħodd ukoll jekk il-kawża ta' firda ma titkompliex.

(4) Qabel tordna l-waqfien tal-komunjoni kif provdut f'dan l-artikolu, il-qorti għandha tqis jekk xi parti tkunx sejra tbati preġudizzju mhux proporzjonat bil- waqfien tal-komunjoni qabel is-sentenza tal-firda.

(5) L-ordni ta' waqfien taħt dan l-artikolu għandha, a spejjeż tal-parti li tkun talbet dak il-waqfien, tkun notifikata lid-Direttur tar-Reġistru Pubbliku u dik l- ordni għandu jkollha effett daqs li kieku l-waqfien tal-komunjoni tal-akkwisti jew tal-komunjoni ta' residwu taħt amministrazzjoni separata sar b'att pubbliku.

(6) Sakemm il-qorti, fid-diskrezzjoni tagħha, fuq it-talba ta' waħda mill-partijiet, ma tkunx ordnat il-waqfien tal-komunjoni tal-akkwisti jew tal-komunjoni ta' residwu taħt amministrazzjoni separata li teżisti bejn il-partijiet fil-bidu tal-kawża ta' firda, meta tagħti s-sentenza tal-firda, il-qorti għandha tordna li l-komunjoni tal-akkwisti jew il-komunjoni ta' residwu taħt amministrazzjoni separata li jkun hemm bejn il-partijiet tispiċċa mill-jum li fih is-sentenza tkun finali u konklużiva.

(7) Il-qorti tista' iżda, meta fil-fehma tagħha ċ-ċirkostanzi hekk jehtieġu, tordna li beni li jkunu parti mill-komunjoni ma jinqasmux qabel ma jgħaddi dak iż-żmien wara li tispiċċa l-komunjoni li tista' fl-ordni tistabbilixxi.

(8) Kull ordni mogħti mill-qorti skont is-subartikolu (7), jista', għal raġuni tajba, jinbidel jew ikun revokat mill-qorti."

Ikkonsidrat; Peress illi huwa pacifiku bejn il-partijiet li l-waqfien tal-komunjoni tal-akkwisti ta' bejn il-partijiet f'dan l-istadju tal-kawza ma hu ser jirreka l-ebda pregudizzju mhux proporzjonat lill-istess partijiet, il-Qorti qed tikkonsidra t-talba gustifikata.

Ghal dawn il-motivi din il-Qorti qed taqta' u tiddeciedi t-talba fuq imsemmija

Tordna l-waqfien tal-komunjoni tal-akkwisti ta' bejn il-partijiet ai

termini tal-artikolu 55 tal-Kapitolu 16 tal-Ligijiet ta' Malta u dan b'effett mill-jum

li fih din is-sentenza ssir res judicata.

Registru Pubbliku a spejjez taz-zewg partijiet f'sehem indaqs bejniethom.

Tordna li din l-ordni ta' waqfien tkun notifikata lid-Direttur tar-