QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA ONOR.

IMĦALLEF TONI ABELA LL.D.

Seduta ta' nhar il-Ħamis, 8 ta' Lulju, 2021

Administration Limited (numru ta' registrazzjoni C46449)

Rat ir-rikors ġuramentat ta' Moira Antignolo u oħrajn (l-Atturi) tas-27 ta'

Awwissu 2018 li permezz tiegħu ppremettew u talbu is-segwenti:

"A. Dikjarazzjoni tal-fatti

Illi bi skrittura privata ossia konvenju, ffirmat bejn il-kontendenti fis-17 ta' Awissu 2017 (il-"Konvenju"), is-socjeta intimata obbligat ruhha illi tbiegh u titrasferixxi lil-Joseph Zammit Tabona, li sfortunatament gie nieqes

nhar il 11 ta' Jannar 2018, u lill-martu Adelina Zammit Tabona li min-naha taghhom obbligaw l-proprjeta internament innumerata 4, formanti parti mill-blokka minghajr numru ufficjali, li ggib l-isem "Hillary Court", fi Triq Borg Geritu, (kultant imsejha Cuffaro Libreri) L-Imġarr (Ghawdex), konfinanti mill-Punent mill- istess triq, min-Nofsinhar minn proprjeta ta' Domenico Schembri u Miriam mizzewgin Emsting jew successuri tat-titolu taghhom, mit-Tramuntana minn proprjeta ta' Joseph u Lina mizzewgin Ellul Hawes jew successuri tat-titolu taghhom libera u franka, bid-drittijiet u l-pertinenzi kollha taghha (il-"Fond"), li nbena fuq l-arja deskritta fl-att ta' akkwist tas- socjeta intimata fl-atti tan-Nutar Dr Anna Maria Calamatta tat-28 ta' Dicembru 2015, u dan skond il-pattijiet u l-kondizzjonijiet miftehma fil- Konvenju; (hawn anness u mmarkat bhala Dok A);

Illi dan l-imsemmi konvenju kien debitament registrat skond il-Ligi mad-Dipartiment tat-Taxxi Interni;

Illi kif gia accennat Joseph Zammit Tabona (numru tal-karta tal-identita 175311M) sfortunatament gie nieqes fil-11 ta' Jannar u l-atturi wirtuh kif jirrizulta fost l-ohrajn mill-anness digriet tal-Qorti Civili Sezzjoni ta' Gurisdizzjoni Volontarja, hawn anness u mmarkat bhala Dok B, li ghalhekk ai finijiet u l-effetti kollha tal-ligi dahlu fiz-zarbun tad-decuius;

B. Raguni ghat-Talbiet f'dawn il-proceduri 4.

Illi l-konvenju bejn il-kontendenti kellu validita` massima sal-31 ta' Lulju 2018 u minkejja li debitament interpellat mill-atturi, fost l-ohrajn permezz tal-ittra ufficjali datata 30 ta' Lulju 2018 prezentata ai termini tal-artikolu 1357 tal-Kap 16 tal-Ligijiet ta' Malta, hawn annessa u mmarkata bhala Dok C, b'dan ghalhekk bl-effett li testendi l-validita tal- Konvenju ai termini tal-istess artikolu, li giet notifikata fis-17 ta' Awissu 2018, is-socjeta konvenuta baqghet inadempjenti;

Illi ghadhom ma ghaddewx it-tletin jum kontemplati fl-artikolu 1357 tal- Kapitolu 16 tal-Ligijiet ta' Malta dekorribbli mid-data ta' l-iskadenza tal- konvenju, u ghalhekk l-atturi ghandhom id-dritt li jezigu l-ezekuzzjoni tad-drittijiet taghhom a bazi tal-wieghda tal-bejgh da parti tal-konvenuti skond l-imsemmi konvenju datat 17 ta' Awissu 2017;

Illi s-socjeta konvenuta qeghda tirrifjuta li tersaq ghall-pubblikazzjoni tal-att finali u konsegwentament l-atturi batew u ghadhom qeghdin ibatu danni kbar.

Illi kontestwalment mall-prezenti rikors guramentat kellu jigi prezentat mandat ta' inibizzjoni sabiex is-socjeta konvenuta tigi inibita milli tbiegh, titrasferixxi jew f'xi mod iehor tnehhi l- internament innumerata

4, formanti parti mill-blokka minghajr numru ufficjali, li ggib l-isem "Hillary Court", fi Triq Borg Geritu, (kultant imsejha Borg Gheritu) Victoria (Ghawdex), konfinanti mill-Punent mill-istess triq, min- Nofsinhar minn proprjeta ta' Domenico Schembri u Miriam mizzewgin Emsting jew successuri tat-titolu taghhom, mit-Tramuntana minn proprjeta ta' Joseph u Lina mizzewgin Ellul Hawes jew successuri tat-titolu taghhom libera u franka, bid-drittijiet u l-pertinenzi kollha taghha (il- "Fond") u/jew milli jghabbu l-istess proprjeta b'kwalsiasi ipoteka, privilegg jew piz iehor ikun x'ikun;

Illi ghalhekk kellha ssir din il-kawza

Illi l-atturi jafu b'dawn il-fatti personalment;

C. Talbiet Attrici

Ghaldaqstant, fid-dawl tas-suespost, l-atturi jitolbu bir-rispett li din l- Onorabbli Qorti joghgobha, prevja kwalsiasi dikjarazzjoni li tqis neċessarja

Tikkonferma, ghall-finijiet u l-effetti kollha tal-ligi l-kontenut u t-talbiet tal-Mandat ta' Inibizzjoni fl-istess ismijiet ta' dan ir-rikors guramentat, prezentat kontestwalment mieghu;

Tiddikjara li is-socjeta attrici ghandha obbligu li tbiegh u titrasferixxi lill- atturi l-Fond internament innumerata 4, formanti parti mill-blokka minghajr numru ufficjali, li ggib l-isem "Hillary Court", fi Triq Borg Geritu, (kultant imsejha Garilli oo) Victoria (Ghawdex), konfinanti mill-Punent mill-istess triq, min-Nofsinhar minn proprjeta ta' Domenico Schembri u Miriam mizzewgin Emsting jew successuri tat-titolu taghhom, mit-Tramuntana minn proprjeta ta' Joseph u Lina mizzewgin Sultana jew successuri tat-titolu taghhom libera u franka, bid-drittijiet u l- pertinenzi kollha taghha (il-"Fond"), li nbena fuq l-arja deskritta fl-att ta' akkwist tas-socjeta intimata fl-atti tan-Nutar Dr Anna Maria Calamatta tat- 28 ta' Dicembru 2015, u dan skond il-pattijiet u l-kondizzjonijiet miftehma fil-Konvenju data 17 ta' Awissu 2018;

Tinnomina lin-Nutar Dottor Peter Gambina Farrugia Holland sabiex taht il-ministeru tieghu jigi pubblikat l-att tat-trasferiment relattiv tal-fondi 'de quo' hawn fuq imsemmija.

Tikkundanna lill-intimati sabiex fi zmien qasir u perentorju stabbilit minn din l-Onorabbli Qorti jersqu ghall-pubblikazzjoni ta' l-att ta' trasferiment tal-Fond hawn fuq imsemmi.

Tinnomina kuraturi deputati sabiex kontumaci fuq l-att ta' trasferiment relattiv;

Bl-ispejjez kollha kontra s-socjeta konvenuta, komprizi dawk ta' l-ittra ufficjali datata 30 ta' Lulju 2018 u tal-mandat ta' inibizzjoni fl-istess ismijiet ta' dan ir-rikors guramentat, prezentat kontestwalment mieghu."

ir-risposta ġuramentata

tas-Soċjeta' Administration

Management Services Limited (Is-Soċjeta' konvenuta) tal-25 ta' Settembru

2018 li permezz tiegħu wieġbet u eċċepiet is-segwenti:

"Illi t-talbiet attrici huma totalment u kompletament infondati fil-fatt u fid-dritt u ghandhom jigu michuda bl-ispejjez kollha kontra l-istess atturi, u dan ghas-segwenti ragunijiet: 1.

Illi l-propjeta` oggett fil-konvenju bejn il-partijiet f' din il-kawza datat 17 t' Awissu 2017 tinsab mobbija b' ipoteka specjali favur terzi liema ipoteka kienet giet istitwita diversi xhur qabel l-imsemmi konvenju, u ghalhekk it-trasferiment skond l-imsemmi konvenju tal-propjeta` imsemmija ma jistax jsehh skond il-kundizzjonijiet mposti fl-istess konvenju qua 'libera u franka...';

Illi minghajr pregudizzju, nonostanti il-fatt illi fir-ricerki ufficjali tas- Socjeta` konvenuta fir-Registru Pubbliku ma tirrizultax tali ipoteka minhabba zvista ossia mod iehor il-kreditur gie indikat erronjament fil- kostituzzjoni ta' debitu fl-atti tan-Nutar Dottor George Massaro Zammit Xuereb datat 9 ta' Mejju 2017 u l-eventwali registrazzjoni tal-ipoteka specjali kif muri fuq l-anness document mmarkat bhala Dok.

Illi l-intenzjoni tal-partijiet fil-kuntratt ta' kostituzzjoni ta' debitu imsemmija bejn terzi hija cara illi l-istess propjeta` in kwistjoni tkun ipotekata favur il-Kreditur fuq l-att imsemmi;

Illi ghalhekk in vista tas-suespost it-trasferiment finali tal-propjeta` oggett tal-konvenju imsemmi ma jistax jsehh sakemm l-istess propjeta` ma tigix liberata skond il-kundizzjonijiet imsemmija;

Salv eccezzjonijiet ohra fil-fatt u fil-mertu skont il-Ligi."

Rat l-atti kollha tal-Kawża;

Qieset ix-xhieda kollha imressqa u kif ukoll id-dokumenti esebiti;

Rat li wara ħafna ħela ta' ħin mis-Soċjeta' Konvenuta, din presentat nota

ta' ammissjoni fis-seduta tal-14 ta' Ġunju 2021;

Rat li l-Kawża tħalliet għal-lum għas-Sentenza;

Konsiderazzjonijiet

Din hija kawża abbażi tal-artikolu 1357 tal-Kodiċi Ċivili.

Azzjoni maħsuba

biex iġġiegħel lil min jagħmel wegħda ta' bejgħ jew xiri jersaq fuq kuntratt

finali ta' bejgħ.

F'dan il-każ l-Atturi qegħdin jagħmlu din il-Kawża lis-

Soċjeta' konvenuta abbażi ta' konvenju datat 17 ta' Awwissu 2017, li

firmtaarju tiegħu flimkien mal-Attriċi Adelina Zammit Tabona, kien Joseph

Zammit Tabona, żewġ l-imsemmija u missier il-konvenuti Desira Buttigieg, Ruth, Caroline

aħwa Zammit Tabona.

Kif għandu jirrisulta mill-provi tal-Kawża, is-Soċjeta' konvenuta baqgħet

dejjem

tittratjeni milli

tersaq għall-pubblikazzjoni

tal-kuntratt għat-

trasferiment finali tal-propjeta' mertu tal-konvenju fuq imsemmi biex din il-

Kawża ittawwlet inutilment.

Kien fis-seduta tal-14 ta' Ġunju 2021, wara li

fis-seduta tal-11 ta' Frar 2021 il-Qorti sabet lil Kevin Wallbank rappresentant

tas-Soċjeta' Konvenuta ħati ta' disprezz u l-Qorti mmultatu €150, li

presentat nota ta' ammissjoni li biha ammettiet it-talbiet kollha tal-Atturi.

Fl-aħħar nett din il-Qorti tinnota li fit-tieni talba tissemma' s-Soċjeta' Attriċi.

Din il-Qorti ma għandha ebda dubbju li dan huwa lapsus calami għaliex fil-

kuntest tal-Kawża kif postulata r-referenza hija mingħajr ombra ta' dubbju

għas-Soċjeta' Konvenuta u ser tittieħed li tfisser hekk.

Li kieku din il-Qorti

kellha tibqa' mal-formalismu litterali mingħajr ma jittieħed il-kuntest kollu

tal-Kawża, tkun qed tikkommetti inġustizzja.

Għaldaqstant għar-raġunijiet fuq imsemmija din il-Qorti qegħdha taqta' u

tiddeċiedi l-Kawża bil-mod segwenti:

Tilqa' l-ewwel talba, billi konferma għall-finijiet u effetti kollha tal-liġi l-

kontenut u talbiet tal-Mandat ta' inibizzjoni numru 4383/2018AE.

Tilqa' it-tieni talba u tiddikjara li s-Soċjeta' Konvenuta għandha obbligu li

tbiegħ u titrasferixxi lill-atturi l-Fond internament innumerata 4, formanti

parti mill-blokka mingħajr numru uffiċjali, li ġġib l-isem "Hillary Court", fi Triq

Borg Geritu, (kultant imsejħa Borg Gheritu) Victoria (Għawdex), konfinanti

Schembri u Miriam miżżewġin Emsting jew suċċessuri tat-titolu tagħhom, mit-

Tramuntana minn proprjeta ta' Joseph u Lina miżżewġin Sultana jew

suċċessuri tat-titolu tagħhom libera u franka, bid-drittijiet u l-pertinenzi

kollha tagħha (il-"Fond"), li nbena fuq l-arja deskritta fl-att ta' akkwist tas-

soċjeta intimata fl-atti tan-Nutar Dr Anna Calamatta tat-28 ta' Diċembru 2015, u

dan skond il-pattijiet u l-kondizzjonijiet miftehma fil-Konvenju datata 17 ta'

Tilqa' it-tielet talba u tinnomina lin-Nutar Peter Gambina Farrugia Holland sabiex taħt il-

ministeru tiegħu jiġi pubblikat l-att tat-trasferiment relattiv tal-fondi 'de quo'

hawn fuq imsemmija.

Tilqa' ir-raba' talba fis-sens li tikkundanna lis-Soċjeta' konvenuta tersaq

għall-pubblikazzjoni tal-kuntratt ta' trasferiment tal-fond mertu tal-konvenju

inkwistjoni u ai fini tal-pubblikazzjoni qegħdha tiffissa bħala jum data u ħin,

it-23 ta' Lulju 2021 fil-11.00am ġewwa il-bini tal-Qorti il-Belt Paceville, San Ġiljan fit-tieni

sular ħdejn il-Kamra tal-Avukati.

Tilqa' il-ħames talba u tinnomina lil Dr. Alexander Mckay Falzon Paget sabiex

jidher għall-eventwali kontumaċi fuq il-pubblikazzjoni tal-kuntratt fid-data,

ħin u post fuq imsemmija.

Spejjes tal-Kawża kompriżi dawk tal-ittra uffiċjali u mandat ta' inibizzjoni a'

karigu tas-Soċjeta' Konvenuta.

Imħallef Toni Cacciatore

Deputat Reġistratur


QORTI ĊIVILI PRIM' AWLA ONOR IMĦALLEF DR FRANCESCO DEPASQUALE LL.D. LL.M. (IMLI) Seduta ta' nhar il-Ħamis Tmienja (8) ta' Lulju 2021 Rikors Numru 969/2020 FDP Fl-ismijiet NKZ Global Solutions Ltd.

Rat ir-rikors datat 20 ta' Ottubru 2020, li permezz tiegħu s-soċjeta' rikorrenti

talbet is-segwent:

Illi s-soċjeta' rikorrenti toffri, fost servizzi oħra, professional ta' konsulenza, intermediary services introduzzjonijiet u soluzzjonijiet fis-settur tat-teknoloġija mfassla b'mod speċifiku skont in-neċessitajiet tan-negozjanti, li joperaw f'industriji differenti.

jinkludu servizzi

Illi s-soċjeta' intimata topera pjattaforma onlajn li tippermetti l- konverżjoni ta' fiat currencies għal crypto u minn crypto għal fiat currencies u tippermetti wkoll lill-utenti rreġistrati jixtru u / jew li huma kwalifikati bħala Distributed Ledger ibiegħu assi

Technology ("DLT") u tiffaċilita aktar is-servizzi ta' trasferiment ta' l-istess assi DLT.

Illi s-soċjeta' intimata xtaqet tkabbar l-operazzjonijiet tagħha biex b'hekk għal dan il-għan, is-soċjeta' intimata ingaġġat lis-soċjeta' rikorrenti biex tassisti fit-tkabbir tal-klijentela tas-soċjeta' intimata u biex ittejjeb aktar il-kwalità tas-servizzi offruti lill-klijenti tagħha billi taġixxi bħala professional introducer bejn is-soċjeta' intimata u l-klijenti prospettivi u kellha taġixxi wkoll bħala faċilitatur u medjatur għall-konklużjoni ta' numru ta' kuntratti bejn is-soċjeta' intimata u l-klijenti prospettivi.

Illi fuq din il-bażi s-soċjeta' rikorrenti u s-soċjeta' intimata daħlu fi Intermediary Agreement (L- fis-17 "Intermediary Agreement") li jinsab anness u mmarkat bħala Dokument "NKZ1".

ta' Diċembru 2019

Illi fix-xhur li għaddew is-soċjeta' rikorrenti, permezz tas-servizzi fornuti lis-soċjeta intimata, għenet lis-soċjeta' intimata f'bosta kwistjonijiet inkluż bil-preparazzjoni ta' applikazzjoni għall-ħruġ ta' liċenzja mal-MFSA, proċeduri interni tas-soċjeta' intimata, tfassil ta' manwali, għajnuna fil-ftuħ ta' kontijiet bankarji ġodda u għajnuna fir-rigward kwistjonijiet oħra interni bħal dawk relatati ma' materji legali u proċeduri tal-qorti.

Bħala minimu, dan kien jammonta għal għaxart elef Ewro (EUR 10,000) fix-xahar b'żieda ta' prestazzjoni addizzjonali li kellu jiġi kkalkulat bħala perċentwali fuq l-operat, id-dħul minn dak l-operat u l-spejjeż operattivi.

Illi dan ġie kkonfermat minn wieħed mir-rappreżentanti tas-soċjeta' intimata permezz ta' email fit-13 ta' Diċembru 2019 (kopja tal-iskambju ta' emails hija hawnhekk annessa u mmarkata bħala Dokument "NKZ2").

Illi, għaldaqstant, is-soċjeta' rikorrenti ħarġet fatturi kull xahar indirizzati lis-soċjeta' intimata taħt il-ftehim hawn fuq ċitat.

Madankollu, filwaqt li l-ewwel fatturi ġew debitament imħallsa taħt l-Intermediary Agreement, il-fattura bin-numru 20205-01 datata l- 1 ta 'Mejju 2020 għas-servizzi reżi għax-xahar ta' April 2020 (hawnhekk annessa u mmarkata bħala Dokument "NKZ3") baqgħet pendenti u għadha dovuta sal-lum u dan minkejja talbiet ripetuti (ara l-iskambju ta' emails hawnhekk annessa u mmarkata

bħala Dokument "NK4") għall-ħlas rikorrenti.

imressqa mis-soċjeta'

Illi minkejja li Dorel Yehuda-Bundy, rappreżentant tas-soċjeta' is-soċjeta' intimata, kien awtorizza l-ħlas intimata, u kien informa wkoll lir-rappreżentant tas-soċjeta' rikorrenti, Nadezda Baldacchino Schembri, li l-imsemmija fattura se tkun imħallsa sal-aħħar ta' Mejju 2020, u kwindi inekwivokabbilment (jekk qatt kien hemm bżonn) ammetta l-kreditu tas-soċjeta' rikorrenti, inadempjenti u dan intimata baqgħet is-soċjeta' mingħajr ebda raġuni valida fil-liġi.

Illi, sussegwentement, u mingħajr ebda forma ta' pre-avviż validu u/jew raġuni skont it-termini tal-Klawsola 24(a) tal-Intermediary Agreement, fl-14 ta' Mejju 2020 is-soċjeta' intimata waqqfet kiesaħ u biered l-aċċess tas-soċjeta' rikorrenti għas-sistemi elettroniċi meħtieġa biex is-soċjeta' rikorrenti tkun tista' twettaq l-obbligi u s- servizzi, liema sistemi jinkludu inter alia, aċċess għall-email inbox u l-online drive.

Illi de facto, mingħajr talli aċċess, is-soċjeta' intimata b'hekk temmet ir-relazzjoni kummerċjali tagħha mas-soċjeta rikorrenti fl- 14 ta' Mejju 2020 u dan mingħajr ebda raġuni valida skont il-liġi jew il-kuntratt.

Illi, ai termini tal-Klawsola 24(b), l-Intermediary Agreement jista' jiġi tterminat mingħajr il-ħtieġa ta' avviż bil-miktub biss fil-każ ta':

Illi, b'referenza speċifika għall-Klawsola 24(b)(i), iċ-ċirkostanzi kontemplati fl-istess Klawsola ma seħħewx u b'hekk il-Klawsola 24(b)(i) ma tapplikax fiċ-ċirkostanzi.

l-garanziji

il-kundizzjonijiet

Barra minn hekk, b'referenza għall-Klawsola 24(b)(ii)

tal- Intermediary Agreement, is-soċjeta' rikorrenti dejjem mxiet mat- termini, tal-istess Intermediary Agreement u wettqet id-dmirijiet tagħha bid-diliġenza kollha kif rikjest.

immedjata kkontemplati fil-Klawsola 24(b) tal-Intermediary Agreement ukoll ma japplikawx f'dan il-kuntest u għalhekk, l-imsemmija klawsola mhijiex applikabbli għall-materja in kwistjoni.

Is-soċjeta' intimata fil-fatt kienet marbuta, ai termini ta' Klawsola 24(a) li tagħti l- perjodu ta' avviż ta' xahrejn li beda mill-14 ta' Mejju 2020 (meta s- soċjeta' intimata neħħiet l-aċċess kollu tas-soċjeta rikorrenti għas- sistemi elettroniċi), biex b'hekk għal xahrejn, u ċioe mill-15 ta' Mejju 2020 sal-15 ta' Lulju 2020, ir-remunerazzjoni skont il- kuntratt huwa dovut lis-soċjeta' rikorrenti kien u għadu pendenti sal-lum.

għat-terminazzjoni

ir-raġunijiet

b'hekk,

Illi huwa għalhekk li s-soċjeta' rikorrenti ħarġet fattura bin-numru 20205-03 u bid-data tal-15 ta' Mejju 2020 għall-ammont ta' erbgħa u għoxrin elf Euro (EUR 24,000) (hawn annessa mmarkata bħala Dokument "NK5") liema somma tinkludi:

i. EUR 4,000 għas-servizzi mogħtija bejn l-1 ta' Mejju 2020 u l-

EUR 20,000 għall-perjodu ta' avviż bejn il-15 ta' Mejju 2020

14 ta' Mejju 2020; u

sal-15 ta' Lulju 2020.

Illi għalhekk l-ammont totali dovut mis-soċjeta' intimata huwa dak ta' erbgħa u tletin elf Ewro (EUR 34,000).

Minkejja li saru diversi talbiet lis-soċjeta' intimata sabiex jitħallsu dawn il-fatturi, inkluż permezz ta' ittri uffiċjali bin-numri ta' referenza 54/2020 u 1024/2020 rispettivament (hawn annessi u mmarkati rispettivament bħala Dokumenti "NKZ6" u "NKZ7"), is-somma għadha pendenti u dan mingħajr ebda raġuni valida fil-liġi.

GĦALDAQSTANT, is-soċjeta' rikorrenti NKZ Global Solutions Limited hekk kif debitament rrappreżentata umilment titlob lil din l- Onorabbli Qorti prevja kwalsiasi dikjarazzjoni li din l-Onorabbli Qorti jidhrilha opportuna fiċ-ċirkostanzi: 1.

TIDDIKJARA li d-data effettiva tat-terminazzjoni ai termini tal- Klawsola 24(a) tal-Intermediary Agreement kienet l-14 ta' Lulju 2020;

TORDNA lis-soċjeta' intimata Bitconvert Ltd sabiex tħallas lis- soċjeta' rikorrenti l-ammont ta' erbgħa u tletin elf Ewro (EUR 34,000) liema ammont jikkonsisti minn –

a. Għaxart elef Ewro (EUR 10,000) għas-servizzi fornuti fix-

xahar ta' April 2020;

b. Erbat elef Ewro (EUR 4,000) għas-servizzi fornuti bejn l-1

ta' Mejju 2020 u l-14 ta' Mejju 2020; u

c. Għoxrin elf Ewro (EUR 20,000) li jirrappreżentaw l-ammont dovut għal perjodu ta' notifika bejn l-15 ta' Mejju 2020 u l- 15 ta' Lulju 2020;

Bl-imgħax legali fuq l-ammonti dovuti u dan mid-data tal-fatturi rispettivi sad-data effettiva tal-ħlas.

Bl-ispejjeż marbuta ma' dawn il-proċeduri u kwalunkwe proċedura anċillari sabiex s-soċjeta' rikkorenti tassigura t-talba mressqa kontra l-intimati li huma minn issa nġunti in subizzjoni, u l-ispejjeż marbuta mal-ittri uffiċjali bin-numru ta' referenza 54/2020 u 1024/2020.

Rat illi fit-2 ta' Diċembru 2020 is-soċjeta' intimata irrispondiet għal dak mitlub

billi qajmet is-segwenti difiżi:

Fl-ewwel lok, s-soċjeta' esponenti tissottometti illi dina l-Onorabbli Qorti mhix kompetenti sabiex tisma' l-proċeduri odjerni, ai termini tal- Artikolu 728, 730 u 74l (a) tal-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili, stante illi s-soċjeta' esponenti diġa' intavolat proċeduri għad- danni kontra s-soċjeta' attriċi quddiem il-Qrati Ċiprijotti, skond ma jirriżulta mill-kopja tar-rikors relattiv, illi qiegħda tiġi hawn annessa u eżebita u mmarkata bħala Dok.

"Bit 1", wara li l-istess soċjeta' attriċi kissret il-ftehim bejn il partijiet, ossia l-Intermediary Agreement datat 17 ta' Diċembru 2019 illi għalih issir referenza fir-rikors promotur, u li jinsab anness mal-istess rikors promotur u mmarkat Dok.

"NKZl", u dan wara tas-soċjeta' attriċi, illegalment u assolutament mingħajr il-kunsens jew awtorizzazzjoni tas-

in rappreżentanza

jew awtorizzazzjoni

soċjeta' esponenti, iddownlodjat, permezz ta' USB Stick jew tip ieħor ta' memory device, data sensittiva elettronika mis-central server tas-soċjeta' esponenti.

Fit-tieni lok, u mingħajr preġudizzju għall-premess, t-talbiet attriċi huma nfondati fil fatt u fid-dritt u għandhom jiġu miċħuda, bl-ispejjeż kontra s-soċjeta' attriċi, stante illi kienet 1-istess soċjeta' attriċi illi kisret l-Intermediary Agreement datat 17 ta' Diċembru 2019 illi għalih issir referenza fir-rikors promotur, u li jinsab anness mal-istess rikors promotur (Dok.

"NKZl"), fil-mumenti meta, nhar it-tlettax (13) ta' Mejju tas-sena elfejn u għoxrin (2020), Nadya Baldacchino Schembri illegalment u tas-soċjeta' assolutament mingħajr esponenti, iddownlodjat permezz ta' USB Stick jew tip ieħor ta' memory device, data sensittiva elettronika mis-central server tas soċjeta' esponenti, bi ksur tal-Intermediary Agreement bejn il-partijiet.

Dikjarazzjoni tal-fatti: 1.

Illi s-soċjeta' buhagiar brincat u Nadya Baldacchino Schembri kellhom aċċess għad-data elettronika, dettalji sensittivi u kunfidenzjali u informazzjoni privata ta' wieħed u sittin elf (61,000) klijent tas-soċjeta' esponenti, liema data, dettalji u informazzjoni kienu jinsabu f'central server tas-soċjeta' esponenti, u ġew ikkupjati għal fuq memory device kif diġa' ngħad.

Illi għalhekk kien proprju l-aġir illegali tas-soċjeta' attriċi illi wassal lis-soċjeta' esponenti sabiex tibblokka lis-soċjeta' attriċi, u kull persuna awtorizzata minnha, (inkluża Nadya Debattista Grech) milli jkollha aċċess għas- central server tagħha.

Illi ai fini tal-Intermediary Agreement, r-relazzjoni bejn is-soċjeta' attriċi u s-soċjeta' esponenti setgħet tiġi tterminata mis-soċjeta' esponenti mingħajr il-bżonn ta' avviż bil miktub f'każ ta' ksur tat-termini, kundizzjonijiet u/jew garanziji tat-Intermediary Agreement da parti tas- soċjeta' attriċi, u dan kif jirriżulta mill-klawsola numru 24(b) ta' l-istess ftehim.

Illi s-serq ta' data tal-klijenti u kuntatti tas-soċjeta' esponenti

kjarament jikkwalifika bħala ksur pależi tal-ftehim bejn il-partijiet.

Illi kif jirriżulta mill-istess Intermediary Agreement (Dok.

soċjeta' attriċi obbligat ruħha li tikkonforma mad-dispożizzjonijiet u r-

rekwiżiti stipulati fl Intermediary Agreement fejn jidħlu miżuri ta'

sigurta' u kunfidenzjalita', kif ukoll

Regulation tal-Unjoni Ewropea, u dan kif jidher mill-klawsola numru 7

ta' l-istess Intermediary Agreement, li tipprovdi:

Illi l-obbligazzjoni ta' kunfidenzjalita' da parti tas-soċjeta' attriċi kienet testendi wkoll għall-impjegati, aġenti u/jew rappreżentanti tal- istess soċjeta', tant li s-soċjeta' attriċi obbligat ruħha li tieħu passi adegwati sabiex taċċerta li din l-obbligazzjoni tiġi rispettata da parti kull persuna nvoluta, kif jirriżulta mill-klawsola numru 8 ta l-Intermediary Agreement.

Illi kif jirriżulta mill-istess Intermediary Agreement, s-soċjeta' rikorrenti obbligat ruħha li ma tiżvelax informazzjoni lil terzi persuni mingħajr il-kunsens tas-soċjeta' esponenti, u dan kif jirriżulta hawn isfel: " During the execution of this Agreement, the Intermediary may receive Confidential and Personal information/or the clients' activities and/or identities.

Illi s-soċjeta' attriċi minflok ħadmet għas-soċjeta' esponenti u

aġixxiet bħala konsulent u għamlet l-introduzzjonijiet sabiex is-soċjeta'

esponenti tkabbar l-operat tagħha, serqet l-aktar assi ta' valur illi jista'

jkollha soċjeta' bħas-soċjeta' esponenti, u ċioe' id database tagħha, u

għamlet ħsara lis-soċjeta' esponenti f'telfien ta' klijenti.

Illi lis-soċjeta' esponenti diġa' rriżultalha illi xi klijenti illi kienu fuq

il-lista li nsterqet mis-central server mis-soċjeta' attriċi, ma baqgħux

fuq pressjoni u

influwenza tas-soċjeta' attriċi, u dan kif ha jirriżulta fil-proċeduri għal

tas-soċjeta' esponenti, preżumibbilment

danni quddiem il-Qrati Ċiprijotti u/jew quddiem dina l-Onorabbli Qorti jekk l-eċċezzjoni preliminari mressqa mill-esponenti ma tintlaqax. l0.

Illi għalhekk, l-esponenti tinsisti illi kwalsiasi talba għall-ħlas mis- soċjeta' attriċi għandha tiġi miċħuda, jew, se mai, paċuta kontra d-danni sofferti mis-soċjeta' esponenti wara li d-danni jiġu kkalkolati u likwidati, bir-riżultat aħħari illi s-soċjeta' attriċi dejjem ħa tibqa' debitriċi tas- soċjeta' esponenti, u qatt il-kontra.

Salv eċċezzjonijiet ulterjuri.

Bl-ispejjeż kontra s-soċjeta' attriċi.

Rat illi fit-8 ta' Frar 2021, il-Qorti ordnat illi l-ewwel tiġi kkunsidrata u deċiża l-

ewwel eċċezzjoni preliminari tas-soċjeta' intimata.

Rat id-dokumentazzjoni ppreżentata mill-partijiet.

Semgħet it-trattazzjoni ta' l-abbli difensuri tal-partijiet illi saret fit-18 ta' Mejju

2021, wara liema trattazzjoni il-kawża tħalliet għas-sentenza għal-lum.

Fatti tal-każ

Jirriżulta li l-partijiet daħlu f'Intermediary Agreement fis-17 ta' Diċembru 2019, eżebit bħala Dok NKZ1, fejn is-soċjeta' rikorrenti kellha tassisti fit-tkabbir tal- klijentela tas-soċjeta' intimata, fejn kellha taġixxi anke bħala 'Professional Introducer' bejn is-soċjeta' intimata u l-klijenti prospettivi.

Jirriżulta li s-soċjeta' rikorrenti ħarġet fattura kull xahar skont il-ftehim kif jidher minn Dok NKZ3 u NKZ4, il-fattura datata 1 ta' Mejju 2020 baqgħet pendenti.

Sussegwentement, is-soċjeta' intimata waqqfet l-aċċess tas-soċjeta' rikorrenti għas-sistemi elettroniċi neċessarji sabiex jitwettqu l-obbligi da parti tas-soċjeta' rikorrenti.

Is-soċjeta' rikorrenti, f'dan il-każ, qed tikkontendi, li r-relazzjoni kummerċjali bejn il-partijiet intemmet, kontra dak stipulat fi klawsola 24 tal- Intermediary Agreement.

Jirriżulta li s-soċjeta' intimata Bitconvert Limited diġà pproċediet kontra s- soċjeta' rikorrenti NKZ Global Solutons Limited, dwar l-istess vertenza bejn il- partijiet a tenur tal-ftehim datat 17 ta' Diċembru 2019 fil-Qorti Ċiprijotta, kif jidher minn Dok BT1, fol 42 et seq, fejn f'dan il-każ saret ukoll talba għad-danni.

In segwitu, fil-proċeduri f' Ċipru, jirriżulta li ġiet ippreżentata wkoll kontro-talba.

Fil-każ in eżami, it-talba tirrigwarda ammont ta' Ewro 34,000.

Minkejja dan, il- fatti kif rakkontati fil-premessi odjerni u fil-proċedura f'Ċipru huma identiċi u jirreferu għall-istess ftehim datat 17 ta' Diċembru 2019, li sar bejn il-kontendenti.

Ikkunsidrat

Din hija sentenza in parte fuq l-ewwel eċċezzjoni sollevata mis-soċjeta' intimata fejn qed tikkontendi li din il-Qorti mhijiex kompetenti sabiex tisma' l-proċedura odjerna ai termini tal-Artikolu 728, 730 u 741(a) tal-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili.

F'din l-ewwel eċċezzjoni preliminari, ġie sostnut, li din il-Qorti mhijiex kompetenti biex tisma' dan il-każ peress li s-soċjeta' Bitconvert diġà intavolat il- proċeduri relattivi għal danni kontra s-soċjeta' NKZ Global Solutions Ltd. quddiem il-Qrati Ċiprijotti, kif jidher minn Dok Bit 1 eżebit.

Jigi osservat, fl-ewwel lok, li tramite l-ewwel eċċezzjoni preliminari, saret referenza għall-Artikolu 728 tal-Kap 12, fejn ir-regola ġenerali hija li l- eċċezzjonijiet kollha sew dilatorji kif ukoll, dawk dwar il-mertu, għandhom jingħataw fin-nota tal-eċċezzjonijiet jew fir-risposta skont il-każ.

Iżda, jinsab provdut f'din id-disposizzjoni tal-liġi, li l-Qorti tista' tagħti d-dritt li jitressqu eċċezzjonijiet jekk ikun hemm raġunijiet validi għaliex ma ngħatawx fin-nota tal- eċċezzjonijiet jew fir-risposta.

Fid-dawl ta' dan, ma jidhirx li l-Artikolu 728 tal- Kap 12 eċċepit għandu relevanza diretta għall-każ in eżami u għall-istess l-ewwel eċċezzjoni kif sollevata.

L-ewwel eċċezzjoni tirreferi wkoll għall-Artikolu 730 tal-Kap 12 li jipprovdi:

"L-eċċezzjoni ta' inkompetenza jew ta' illeġittimita` ta' persuna u l- eċċezzjonijiet ta' transazzjoni, arbitraġġ, res judicata, preskrizzjoni jew nullita` ta' atti għandhom jiġu deċiżi b'kapi għalihom, qabel, jew flimkien mas-sentenza fuq il-mertu."

Fl-ewwel eċċezzjoni, saret referenza wkoll għall-Artikolu 741(a) tal-Kap 12 li

tgħid hekk:

Din il-Qorti ħadet konjizzjoni ta' dak sottomess fit-trattazzjoni, fejn l-avukat difensur tas-soċjeta' rikorrenti sostniet, li l-allegat nuqqas ta' ġurisdizzjoni eċċepita hija abbażi tal-Artikolu 741(a) tal-Kap 12.

Kompla jiġi sostnut, li l- Artikolu 29 tal-ftehim datat 17 ta' Diċembru 2019 ta' bejn il-kontendenti, tindika ġurisdizzjoni esklussiva lill-Qrati ta' Malta.

Fil-fatt, fl-Artikolu 29 hemm indikat:

F'dan is-sens l-avukat difensur tas-soċjeta' rikorrenti, għamlet referenza għall-

Artikolu 25 tar-Regolament 1215/2012 li jistipula:

"Jekk il-partjiet, irrispettivament mid-domiċilju tagħhom, ikunu qablu li qorti jew qrati ta' Stat membru għandu ikollhom ġursdizzjoni sabiex isolvu xi tilwimiet li jkunu qamu jew li jistgħu jqumu in konnessjoni ma' relazzjoni legali partikolari, dik il-qorti jew dawk il-qrati għandhom ikollhom ġurisdizzjoni, sakemm il-ftehim ma jkunx null u bla effett legali fil-validita` sostantiva tiegħu skont il-liġi ta' dak l- Istat membru.

Ġurisdizzjoni bħal din għandha tkun esklussiva sakemm il-partijiet ma jiftehmux mod ieħor......."

Sussegwentement, fl-istess argument fit-trattazzjoni, ġie sottolineat mill-avukat difensur tas-soċjeta' rikorrenti, li skont Regolament 1215/2012, magħruf aħjar bħala l-'Brussels Recast', irreferiet għall-Artikolu 5 li jitkellem dwar domiċilju.

Sussegwentement, għal dan, ġie sottomess, li huwa imperattiv, li ai fini ta' ġurisdizzjoni, jiġi eżaminat liema hi l-liġi applikabbli, fejn ġie nnutat u ammess li l-liġi applikabbli huwa dan ir-Regolament 1215/2012 u mhux id-disposizzjonijiet tal-Kap 12.

Minn naħa l-oħra, l-avukat difensur tas-soċjeta' intimata, fit-trattazzjoni sostniet li japplika l-Artikolu 29 tal-Brussels Recast Regulation, u għandu japplika l- ġurisdizzjoni 'court first seized', għalhekk għandha tkun il-Qorti f'Ċipru li tiddeċiedi fl-ewwel lok, il-vertenza bejn il-partijiet.

Hawnhekk, huwa relevanti ħafna għall-eċċezzjoni sollevata, r-Regolamenti indikati fil-Brussels Recast Regulation li ġie in vigore f'Jannar 2015, fejn preċedentement kien hemm il-Brussels 1, iżda dan ġie sostitwit bil-Brussels Recast, jarmonizza ġurisdizzjoni fi kwistjonijiet ta' natura ta' Dritt Privat Internazzjonali.

liema Regolament huwa

intiż biex

B'referenza għal dak sottomess mill-avukat difensur tas-soċjeta' rikorrenti, fejn saret referenza għall-Artikolu 5 tal-Brussels Recast Regulation li tirrigwarda domiċilju u fejn jingħad li persuni domiċiljati fi Stat Membru jistgħu jitressqu f'Qorti ta' Stat Membru ieħor bis-saħħa tar-regolamenti f'Taqsimiet 2 u 7 tar- regolamenti 1215/2012 tal-Brussels Recast, il-Qorti tirrileva li mill-premessi u mit-talbiet, ma jidhirx li hemm lok li, f'dan il-każ, wieħed jidħol fil-kwistjoni ta' domiċilju, kif sottomess mill-avukat difensur tar-rikorrenti.

Fil-każ in eżami, il-Qorti tqis illi jridu jiġu eżaminati l-pern u t-termini tal-azzjoni,

Fil-każ Jonathan Schembri Farrugia et vs Jesmond Sosa et (1190/1) deċiża mill-Prim'

kif deduċibbli mir-rikors promotur.

Awla Qorti Ċivili fl-14 ta' April 2016 ingħad:

"Illi huwa wkoll miżmum bħala prinċipju ġenerali li n-natura u l- indoli tal-azzjoni għandhom jinstiltu mit-termini ta' l-att li bih inbdew il-proċeduri.

Normalment, b'dan wieħed jifhem li dak li kellu f'moħħu min ikun fetaħ il-kawża jkun irid jirriżulta mill-att promotur innifsu u mhux minn provi li jitressqu iżjed 'il quddiem fil-kawża."

Fil-każ George Walters vs Anthony Bharwani et deċiża mill-Qorti tal-Appell fid-

29 ta' April 2016, ġie ribadit:

"In tema legali din il-Qorti tikkunsidra opportuni s-segwenti prinċipji identifikati mill-ġurisprudenza interpretattiva u li huma relevanti għad-determinazzjoni tal-vertenza soġġett ta' dan l-appell.

"L-indoli tal-azzjoni tiġi deżunta mhux tant mill-kliem piu o meno eżatti tal-att istituttiv tal-ġudizzju, imma mill-iskop li għaliha huwa intiż il-ġudizzju (Vol.

Biex tiġi iffissata n-natura vera tal-azzjoni li tiġi eżerċitata wieħed irid iħares mhux lejn il-kliem kemm lejn dak li sostanzjalment ġie miktub biċ-ċitazzjoni, jiġifieri il-fondament u l-oġġett tal-pretensjoni fiha dedotta Vol.

ta' avvenimentii

Ikkunsidrat, li fil-każ odjern, kif ġia irrilevat, il-kontendenti huma żewġ kumpaniji li kellhom relazzjoni kummerċjali bejniethom bis-saħħa tal-ftehim datat 17 ta' Diċembru 2019 Dok NKZ1.

Fil-vertenza odjerna, is-soċjeta' rikorrenti qed tipproċedi kontra s-soċjeta' intimata għall-ammont ta' Ewro 34,000.

Iżda, jirriżulta, li diġa' teżisti vertenza bejn il-partijiet, fejn il-każ f'Ċipru ġie ppreżentat minn Bitconvert Limited, fejn f'dak il-każ ippreżentat f'Ċipru, jitratta l-istess serje il-każ, għalhekk, evidentement, titratta l-istess vertenza, u l-kontendenti huma l-istess bħal fil-każ in eżami.

Jiġi puntwalizzat, li mill-indoli tal-azzjoni odjerna jirriżulta li t-talba hija għal ammont ta' Ewro 34,000, filwaqt li fil-kawża f'Ċipru hemm anke talba għad-danni da parti ta Bitconvert Limited.

Inoltre`, fil-każ f'Ċipru jirriżulta li saret kontro-talba minn NKZ Global Solutions Limited, fejn hemm talbiet simili għal dawk ippreżentati fil-każ odjern.

Madankollu, fil-każ taħt eżami, it-talbiet huma strettament għall-ammont ta' Ewro 34,000 u mhux għal danni.

fil-premessi

imsemmija

Jirriżulta wkoll, illi fost il-varji difiżi mqajjma mis-soċjeta' rikorrenti quddiem il- Qrati Ċiprijotti, s-soċjeta' rikorrenti qajmet eċċezzjoni ta' ġurisdizzjoni bħala eċċezzjoni preliminari, fejn saħqet illi l-Qrati Maltin kellhom ġurisdizzjoni esklussiva fil-każ odjern.

Għalhekk, kif tajjeb sottolineat fit-trattazzjoni, in vista tal-fatti u ċ-ċirkostanzi u in vista tal-fatt, li ġie ppreżentat każ f'Ċipru dwar l-istess vertenza bejn l-istess partijiet, il-liġi applikabbli hija definittivament ir-regolament 1215/2012 tal- Brussels Recast u mhux id-disposizzjonijiet tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta.

jgħid:

jgħid:

Għalhekk, ikun utli fiċ-ċirkostanzi tal-każ, li l-Qorti tqis ir-regolamenti tal- Brussels Recast, li taħseb għal sitwazzjoni ta' din ix-xorta, fejn ikun hemm żewġ kawżi bl-istess meritu istitwiti f'żewġ Stati membri, għaliex il-Brussels Recast huwa proprju immirat li ittejjeb, jiffaċilita l-enforzabbilita fi Stati membri tal-UE ta' sentenzi mogħtija fi Stati membri oħra tal-UE.

Għaldaqstant, f'dan l-istadju, il-kunsiderazzjonijiet ser ikunu iffukati fuq l- Artikoli relevanti tar-Regolament 1215/2012 tal-Brussels Recast u mhux fuq id- disposizzjonijiet imsemmija fl-ewwel eċċezzjoni preliminari, diġa' fuq indikati.

F'dan il-kuntest, ta' min isemmi l-Artikolu 29 tar-Regolament 1215/2012 li

"Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 31(2), meta proċedimenti li jinvolvu l-istess kawża ta' azzjoni u bejn l-istess partijiet ikunu miġjuba quddiem qrati ta' Stati Membri differenti, kull qorti apparti l- ewwel qorti li ikollha quddiemha l-każ għandha fuq inizjattiva tagħha stess tissospendi l-proċedimenti ta' quddiemha sa dak iż-żmien li fih tiġi stabbilita l-ġurisdizzjoni tal-ewwel qorti invokata."

Għalhekk, huwa mperattiv li jiġi kkunsidrat ukoll l-Artikolu 31(1) u (2) tar-

"(1)Meta l-azzjonijiet jaqgħu fil-ġurisdizzjoni esklussiva ta' diversi qrati, kwalunkwe qorti apparti l-ewwel qorti invokata għandha tastjeni mill-ġurisdizzjoni favur dik il-qorti." "(2)Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 26, meta qorti ta' Stat Membru li lilha ftehim kif imsemmi fl-Artikolu 25 jagħti ġurisdizzjoni esklussiva tiġi invokata, kwalunkwe qorti ta' Stat Membru ieħor għandha tissospendi l-proċediment sa dak iż-żmien meta l-qorti invokata fuq il-bażi tal-ftehim tiddikjara li m'għandha l-ebda ġurisdizzjoni taħt il-ftehim."

Fid-dawl tad-disposizzjonijiet tar-Regolament 1215/2012, irid jitqies fejn ġie ppreżentat l-ewwel każ ta' bejn il-kontendenti, huwiex fil-Qorti ta' Ċipru jew il- Qorti ta' Malta.

Jirriżulta, mill-provi prodotti, illi l-każ ġie ppreżentat l-ewwel quddiem il-Qorti Ċiprijotta.

Infatti, jidher li l-każ f'Ċipru ġie reġistrat fil-25 ta' Ġunju 2020 (fol 51), filwaqt li l-każ odjern ġie intavolat fl-20 ta' Ottubru 2020.

Dan ġie kkonfermat mill-istess avukat difensur tas-soċjeta' intimata, meta fit-trattazzjoni sostniet li l-każ f'Ċipru ġie intavolat bejn il-preżentata tal-ittra uffiċjali u l- preżentata tal-każ odjern.

Jirriżulta wkoll illi s-soċjeta' rikorrenti, fil-proċeduri ġewwa Ċipru, qajmet bħala eċċezzjoni preliminari dik ta' ġurisdizzjoni tal-Qorti Ċiprijotta, kif fuq ġia indikat.

Għalhekk, fid-dawl tas-suespost, l-Artikolu 25 tar-Regolament 1215/2012 ma jibqgħax applikabbli stante li l-Artikolu 29 jitkellem fuq is-sospensjoni tal- proċeduri tal-Qorti ta' Stat Membru li mhijiex l-ewwel Qorti.

Huwa evidenti mill- atti tal-każ ippreżentati, li l-ewwel Qorti hija l-Qorti f'Ċipru.

Għaldaqstant, din

il-Qorti, f'dan

l-ewwel eċċezzjoni preliminari tas-soċjeta' intimata mhux abbażi tad-disposizzjonijiet tal-Kap 12 tal- Liġijiet ta' Malta, iżda abbażi tar-Regolament 1215/2012 tal-Brussels Recast, li l- partijiet għamlu referenza ampja għaliha fit-trattazzjonijiet tagħhom.

tilqa'

A tenur tal-artikoli ċitati fl-istess Regolament 1215/2012, ikun fl-aħjar interess tal-partijiet, li l-kwistjoni tiġi deċiża l-ewwel fil-Qorti Ċiprijotta, kemm in vista tal-eċċezzjoni ta' ġurisdizzjoni imqajma quddiem il-Qorti Ċiprijotta, kif ukoll in vista tal-fat illi l-Qorti Ċiprijotta l-Qorti 'first seized' bil-każ odjern.

Għalhekk, din il-Qorti f'dan l-istadju ser tissoprasjedi, b'hekk ser tilqa' l-ewwel eċċezzjoni preliminari u tiddikjara li f'dan l-istadju din il-Qorti mhijiex il-Qorti kompetenti biex tisma' l-vertenza in eżami.

Konklużjoni

Il-Qorti; Wara illi rat l-atti kollha proċesswali kollha ppreżentati quddiemha; Tgħaddi biex taqta' u tiddeċiedi l-vertenza odjerna billi: Tilqa' l-ewwel eċċezzjoni preliminari tas-soċjeta' intimata billi tiddikjara li f'dan l- istadju, l-azzjoni odjerna ma tistax tiġi deċiża minn din il-Qorti, qabel ma l-kwistjoni ta' ġurisdizzjoni tiġi deċiża l-ewwel mill-Qorti Ċiprijotta.

Konsegwentement, f'dan l-istadju tissospendi l-proċedimenti odjerni u tiddiferixxi l- kawża odjerna 'sine die' riappuntabbli sa mhux aktar tard minn sena millum, liema terminu iżda jista' jiġi estiż fuq talba ta' waħda tal-partijiet.

L-ispejjeż jiġu determinati mas-sentenza finali.

Francesco Mckay LL.D. LL.M. (IMLI) Imħallef Rita Zahra Conti Deputat Reġistratur

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


Fil-Qorti tal-Maġistrati (Malta)

bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali

Kummissarju tal-Pulizija

Il-Qorti :

Rat ir-rikors ġuramentat tar-rikorrent;

Rat ir-risposta tal-Kummissarju tal-Pulizija;

Semgħet il-provi prodotti u rat id-dokumenti eżibiti;

Semgħet it-trattazzjoni tal-partijiet;

Ikkunsidrat : -

Illi f'dan il-każ il-Qorti trid tiddetermina fuq bażi "prima facie" jekk

hemmx lok għalbiex in-notitia criminis li tkun saret lill-Pulizija tiġi

tradotta fil-konsegwenti azzjoni penali.

L-iskop ta' dawn il-proċeduri

huwa li l-Qorti tal-Maġistrati twettaq forma ta' "judicial review" fuq l-

operat tal-Pulizija meta, fil-każijiet kongruwi, ma tipproċedix bil-

prosekuzzjoni tal-azzjoni penali minkejja n-notitia criminis magħmula

lilha.

Dan joħrog ċar mis-sentenza tal-Qorti Kostituzzjonali fl-

ismijiet:- Adrian Huber v. L-Avukat Generali et deciża nhar it-13 ta'

Il-livell ta' sodisfaċiment u suffiċjenza provdut mill-Liġi stess lill-Qorti

tal-Maġistrati f'dan il-każ huwa li prima facie jkun hemm bażi għall-

prosegwiment tal-azzjoni penali.

Jekk il-Qorti tal-Maġistrati ssib li

hemm prima facie lok li tinbeda l-azzjoni penali kontra l-persuna

inkriminanda allura tordna lill-Pulizija sabiex jipproċedu b'din l-

azzjoni.

Jiġifieri wieħed mill-eżamijiet li trid tagħmel dil-Qorti, (jekk

mhux ukoll it-test prinċipali f'din il-proċedura) huwa li tara jekk il-

Pulizija tkunx ibbażat id-deċizjoni tagħha ta' inerzja konsegwenti n-

notitia criminis fuq raġunijiet ġustifikati jew le.

Dan l-eżami ta'

sindakar da parti tal-Qorti jeħtieġ li almenu jiġu sindikati l-elementi

fil-pussess tal-Pulizija li fuqhom tkun ibbażat id-deċiżjoni

jekk

tistitwix l-azzjoni penali o meno u tara jekk sal-grad prima facie din id-

deċiżjoni kienetx ġustifikata jew le.

Fil-fehma ta' diversi Qrati Superjuri Maltin, bil-grad prima facie il-

Leġislatur ried jirrifletti grad ta' indaġini li ġie mfisser mill-Qorti tal-

Appell bħala "mal-ewwel daqqa t'ghajn".

Il-Qorti Kriminali fil-każ

Fl-Atti tar-Rikors Anthony Micallef Warhurst vs. Il-Kummissarju tal-Pulizija

deciż nhar it-23 ta' Settembru 2010 u li kien preċiżament jittratta każ

tal-proċedura msemmija fl-Artikolu 541 tal-Kodiċi Kriminali

Imħallef Michael Gata! jgħid li għal dak li għandu x'jaqsam mal-grad

prima facie l-Qrati Maltin donnhom sabu t-triq tan-nofs bejn il-grad tal-

possibbli u dak tal-probabbli u għalhekk "jekk il-Magistrat jidhirlu illi

l-provi migbura quddiemu jisthoqqilhom aktar investigazzjoni, allura

f'dak il-kaz huwa bizzejjed sabiex il-grad ta' prima facie jigi milhuq u

l-kawza tkun tista titkompla".

Fil-każ Il-Pulizija vs Giovanni Saguna, dekretat mill-Qorti

Kriminali nhar is-27 ta' Frar 2014 ġie inter alia dekretat li dan il-grad

ta' prima faciae huwa l-istess għall-każijiet kollha fejn il-Qorti tal-

Maġistrati hija meħtieġa bil-Liġi li tilħaq dak il-grad, inkluż fi

proċeduri ai termini tal-Artikolu 401 tal-Kodiċi Kriminali quddiem il-

Qorti tal-Maġistrati bħala qorti istruttorja.

Dan ifisser li l-grad ta'

prima faciae jistrieħ fuq livell ta' konvinċiment ferm aktar baxx minn

dak meħtieġ minn min irid jiġġudika l-fatti sabiex ikun jista jsib ħtija,

u kif intqal fis-sentenza hawn fuq imsemmija in re Xuereb, jistrieħ fuq

livell bejn il-grad tal-possibbli u dak tal-probabbli – u dipendenti fuq

jekk il-Qorti tqisx li hemm provi biżżejjed li kien jistħoqqilhom aktar

investigazzjoni.

Ikkunsidrat : -

Li f'dan il-każ il-Qorti ssindikat l-operat tal-Pulizija biex tara jekk ir-

rifjut tal-Pulizija li tmexxi l-azzjoni kriminali kienx gustifikat jew le.

F'dan il-każ, mill-provi prodotti, l-Qorti tqis li l-Pulizija ġustifikata li

ma tieħux azzjoni ulterjuri.

F'dan il-każ il-Qorti tqis li l-Pulizija

Eżekuttiva imxiet korrettement in kwantu in bażi għall-provi prodotti

ma kienx hemm lok li tittieħed azzjoni ulterjuri.

L-evidenza preżentata f'dan il-każ turi li l-partijiet kienu daħlu fi ftehim

kontrattwali li pero għal xi raġuni jew oħra ma ġiex imwettaq.

rikorrent itenni fir-rikors promotur tiegħu li Carmelo sive Charlot Haber

ikkommetta "d-delitti ndikat ta' approprjazzjoni skont l-artikolu 293 et

seq tal-kap 9 tal Ligijiet ta' Malta ossia frodi".

Din il-Qorti għalhekk ġiet mistiedna teżamina dan il-każ kemm mill-

aspett tar-reat t'approprjazzjoni indebita kif ukoll minn dik ta' "frodi".

Għalkemm ir-rikorrent użu l-lokuzzjoni "frodi" din il-Qorti sejra

tillimita ruħha għall-eżami dwar jekk hemmx provi prima faciae li

jwasluha li tista' tikkonkludi li f'dan il-każ hemm l-estremi tat-truffa jew

L-Artikolu 293 tal-Kodiċi Kriminali jippreskrivi s-segwenti :

Kull min japproprja ruħu, billi jdawwar bi profitt għalih jew għal persuna oħra, minn ħag a ta' ħaddieħor li tkun g iet fdata jew ikkunsinnata lilu taħt titolu illi jg ib miegħu l-obbligu tar-radd tal-ħag a jew li jsir uz u minnha spec ifikat, jeħel, meta jinsab ħati, il- piena ta' prig unerija minn tliet xhur sa tmintax-il xahar:

Iz da ebda proc ediment kriminali ma jista' jinbeda għal dan id-delitt, ħlief bi kwerela tal-parti.

Illi fil-kawża deċiża mill-Qorti tal-Appelli Kriminali fl-ismijiet Il-Pulizija

vs John Haber nhar l-14 ta' Frar 1997, il-Qorti stqarret li l-elementi tar-

Minn ezami ta' l-artikolu 293 tal-Kodici Kriminali jidher car li wiehed mill-

elementi essenzjali ta' l-approprjazzjoni indebita huwa kostitwit mill-frazi: "...taht

titolu illi jgib mieghu l-obbligu … li jsir uzu minnha specifikat ...".

Ovvjament minn min ikun ikkonsenja l-haga lill-agent u minn hadd izjed.

Hija l-persuna li tikkonsenja l-haga u hadd hliefha li jkollha jedd timponi l-

obbligu ossia tispecifika lill-agent dwar kif ikollu jaghmel uzu mill-oggett

ikkonsenjat lilu minnha.

Jekk il-konsenjatur jaghti flus lill-agent biex dan bihom

jixtrilu dar, l-agent jikkommetti r-reat ta' approprjazzjoni indebita jekk minflok

jaghtihom karita'.

Jekk il-konsenjatur jaghti flus lill-agent biex dan jixtrihom armi

bi skop ta' serq, l-agent ikun approprja ruhu mill-flus indebitament jekk

jaghtihom karita', apparti l-kwistjoni tal-moralita'.

Jekk jixtrihom armi, allura l-agent ikun ghamel uzu mill-flus kif specifikat.

kaz, fl-indagini dwar il-htija jew le ta' approprjazzjoni indebita, ghandha ssir

prova ta' l-uzu tal-haga specifikata mill-konsenjatur u prova ta' jekk l-agent ma jkunx ghamel mill-haga dak l-uzu jew uzu divers.

Issa f'dan il-każ jirriżulta li Gauci u r-rikorrent kienu daħlu fi ftehim

dwar il-lokazjoni ta' fond fil-Ħamrun b'patti u kundizzjonijiet miktuba

b'mod aktar formali (ara l-iskrittura a fol 5) fejn il-kuntratt ġie iffirmat

ukoll "quddiem" ix-xhud George Antignolo u kontro-firmat mill-Avukat

Jirriżulta li l-flus mitluba minn Gauci ġew imħalsin

mir-rikorrent.

Għalkemm il-flus għaddew lil Gauci, iċ-ċwievet pero ma

għaddewx lill-imputat mal-firma tal-kuntratt u l-ħlas mitlub.

Il-fatt li ċ-

ċwievet m'għaddewx mal-firma tal-kuntratt jirriżulta mid-deposizzjoni

tar-rikorrent u tax-xhud George Antignolo – u dan minkejja li l-iskrittura

privata iffirmata wkoll mill-Avukat Perotti tgħid, fil-paragrafu F li "Ic-

cavetta qed tinghata fuq dan il-kuntratt".

L-iskop għall-ħlas tas-somma tal-"prezz totali" ma kienetx prefissa mir-

rikorrent waħdu.

Din kienet maqbula bejn il-partijiet.

F'dan il-każ ma

jirriżultax mill-provi li kien ir-rikorrent li kkonsenja l-flus u li

ddetermina huwa l-użu speċifiku li kellu jsir mill-istess flus.

Il-flus ġew

mgħoddija lil Gauci bi qbil bejniethom għall-għan komuni maqbul.

Mill-banda l-oħra, l-interpretazzjoni tal-parti tal-actus reus "minn ħag a ta'

radd tal-ħag a".

F'dan il-każ, ma jirriżulta li kien hemm ebda obbligu simili.

Għalhekk il-Qorti tqis li ma hemmx provi suffiċjenti li jwasluha

tikkonkludi li hemm prima faciae każ t'approprjazzjoni indebita.

Inoltre l-Qorti trid tagħrbel jekk il-fattispecie f'dan il-każ jussubentrawx

fil-qafas aktar wiesa' tal-"frodi" anke billi jiġu moqrija fid-dawl ta' dak

stabbilit mis-sentenza Il-Pulizija vs Nicholas Brincat deċiża mill-Qorti

tal-Appell Kriminali nhar it-28 ta' Lulju 1988.

F'din il-kawża, anke b'riferenza għall-każistika tal-Cassazione Taljana,

ġie deċiż li l-konsenja tal-oġġett mis-suġġett passiv lis-suġġett attiv

dejjem trid tkun volontarja kemm fil-każ ta' truffa kif ukoll fil-każ tal-

approprjazzjoni indebita.

Biss hemm differenza fis-sens li fil-każ tal-

approprjazzjoni indebita il-volonta tas-suġġett passiv li jikkonsenja l-

oġġett tkun ħielsa mentri fil-każ tat-truffa, il-volonta tas-suġġett passiv li

jikkonsenja l-oġġett tkun ġiet miksuba konsegwenza tal-qerq u raġġiri

adoperati mis-suġġett attiv.

Ġie deċiż ukoll li fl-approprjazjoni indebita, il-frodi tirriżulta wara li

tkun saret il-konsenja tal-oġġett mentri fir-reat ta' truffa l-aspett

frawdolenti manifestat fir-raġġiri jew artifizji jippreċedu l-konsenja tal-

oġġett in kwantu jkunu l-kawża tal-konsenja innifisha.

L-appropriazzjoni indebita isseħħ in segwitu li jkun ġie mogħti l-

inkarigu speċjali jew mandat speċjali liberament magħmul mis-suġġett

passiv lis-suġġett attiv u dan in bażi għall-fiduċja li s-suġġett passiv

ikollu fis-suġġett attiv, li jispiċċa jittradixxi dik il-fiduċja wara li jkun

irċieva l-oġġett mingħand is-suġġett passiv li jkun fdah.

oħra fir-reat ta' truffa il-konsenja tal-oġġett isseħħ frott tar-raġġiri jew

artifiżji ad opera tas-suġġett attiv fuq is-suġġett passiv u li jsiru qabel il-

konsenja tal-oġġett mis-suġġett passiv lis-suġġett attiv.

Għalhekk is-suġġett attiv li jagħti x'jifhem lis-suġġett passiv, li huwa

proprjetarju t'oġġett meta fil-fatt ma jkunx, bil-ħsieb li jottjeni self

mingħand is-suġġett passiv, jirrendi ruħu ħati ta' truffa u mhux

approprjazzjoni indebita.

Din il-Qorti ma tarax li f'dan il-każ jista' jkun ritenut pruvat, fuq bażi

prima faciae l-element tar-raġġiri jew artifizji li jirriżulta wkoll nieqes

mill-provi prodotti.

Illi kwantu għat-truffa l-Artikolu 308 tal-Kodici Kriminali jipprovdi illi

kull min, b'mezzi kontra l-ligi, jew billi jaghmel uzu ta' ismijiet

foloz, jew ta' kwalifiki foloz, jew billi jinqeda b'qerq iehor, ingann, jew

billi juri haga b'ohra sabiex igieghel titwemmen l-ezistenza ta' intraprizi

foloz, jew ta' hila, setgha fuq haddiehor,jew ta' krediti immaginarji, jew

sabiex iqanqal tama jew biza' dwarxi grajja kimerika, jaghmel qligh bi

hsara ta' haddiehor, jehel, meta jinsab hati, il-piena ta' prigunerija minn

seba' xhur sa sentejn.

Illi l-Qorti tqis li kwantu għar-reat ta' truffa u l-elementi kostitutivi

tiegħu, waħda mill-aktar sentenzi ta' dawn il-Qrati li jillustraw ċar il-

posizzjoni legali Maltija hija Il-Pulizija vs Charles Padovani Ginies deċiża mill-

Qorti tal-Appell Kriminali nhar it-22 ta' Frar 1993, fejn intqal :

Id-delitt tat-truffa huwa l-iprem fost il-kwalitajiet ta' serq inproprji u hu dak li fl-iskola u fil-leġislazzjoni Rumana kien magħruf bhala steljolat u li jikkorrispondi eżattament għat-truffa tal-Codice Oedegaard Borg, għal frodi tal-Kodiċi Santa Luċija, Ta' Kerċem, għal Ħaż-Żabbar jew Estafa fil-Kodiċi Il-Baħrija, Ir-Rabat (Malta), għal Il-Kalkara f'dak Marsaxlokk, u għal Esroquerie fil-Kodiċi Xlendi, Il-Munxar.

Il-liġi tagħna tittratta fuq il-frodi fis-subartikolu III tat-Titolu IX tat-tieni ktieb taqsima ta' l-ewwel ktieb tal-Kodiċi Kriminali u dan id-delitt kif sejjer jingħad aktar 'il quddiem ġie diversi drabi kkummentat minn din il-Qorti diversament presjeduta u anke kif preżentament presjeduta għal kważi mitt sena b'ċerta konsistenza.

Din il-Qorti għal kull buon fini tagħmel riferenza għas-sentenza tagħha stess kif illum presjeduta tat-2 ta' Lulju 1979 in re Il-Pulizija vs Mario Fletcher fejn hem dettaljatament deskritt l-oriġini ta' dan ir-reat fis-sistema nostran kif ukoll

dettalji estensivi dwar l-elementi rikjesti mil-liġi taghna għal biex jiġi integrat ir-reat ta' truffa; Id-disposizzjonijiet tal-Kodiċi tagħna kienu ġew meħuda minn Sir Adriano Pace Delicata mill-paragrafu 5 ta' l-artikolu 430 tal- Kodici Delle Due Sicilie li hu identiku ħlief għal xi kelmiet insinifikanti għall-Kodiċi Franciż (artikolu 405) avolja dan, il-Kodiċi tad-Due Sicile, it- truffa kien isejħilha Frodi –del restoanke llum dan id-delitt fil-Kodiċi tagħna b'għemil qarrieqidz.

Skond ġurisprudenza kostanti, li din il-Qorti kif ippresjeduta taqbel magħha, l- ingredjenti ta' l-element materjali ta' dan id-delitt ta' truffa, huma dawn li gejjin; Fl-ewwel lok bħala suġġett attiv ta' dan id-delitt jista' jkun kulħadd; Fit-tieni lok il-leġislatur, aktar mill-interess soċjali tal-fiduċja reċiproka fir-rapport patrimonjali individwali, hawn qed jittutela l- interess pubbliku li jimpedixxi l-użu ta' l-ingann u tar-raġġiri li jinduċu bniedem jiddisponi minn ġid li fil-kors normali tan-negozju ma kienx

bħala Dzfrodi

jagħmel; Fit-tielet lok hemm l-element materjali tat-truffa u jikkometti d-delitt tat-truffa kull min:

a.b'mezzi kontra l-liġi, jew

b.billi jagħmel użu minn ismijiet foloz jew

c.ta' kwalifiki foloz jew

d.billi jinqeda b'qerq ieħor u

f.billi juri ħaġa 'oħra sabiex iġiegħel titwemmen l-eżistenza ta' intrapriżi foloz,

g.jew ta' ħila

h.setgħa fuq ħaddiehor jew

i.ta' krediti immaġinarji jew

j.sabiex iqanqal tama jew biża dwar xi ġrajja kimerika, jagħmel qliegħbi ħsara ta' ħaddiehor;

Fis-sentenza tas-27 ta' Mejju, 1957 mogħtija mill-Qorti Kriminali komposta minn tliet Imħallfin fil-kawża Rex vs Vittorio Stevanovic (Vol.

XXIX.IV p. 398) dik il-Qorti ċċitat estensivament minn Chaveau er Helie u anke minn sentenzi tal-Qorti ta' Kassazzjoni ta' Pariġi biex tispjega li hu neċessarju biex ikun hemm ir-reat ta' truffa, li l-manuvri jridu jkunu ta' natura li jimpressjonaw bniedem ta' prudenza u sagaċja ordinarja, li jridu jkunu frawdolenti u li hu neċessarju li jkunu impjegati biex jipperswadu bl-assistenza ta' fatti li qajmu sentimenti kif hemm indikat fil- liġi.

Hekk l-ImħallefW.Harding tas-27 ta' Mejju, 1944 in re Il-Pulizija vs Nikol Avellino qal DzIl-Qorti t'isfel fis- sentenza tagħha .....waslet għall-konklużjoni illi hemm bżonn biex ikun reat taħt l-artikolu 309 (illum 308) illi dak il-kliem ikun akkumpanjat minn apparat estern li jsaħħaħil-kelma stess fil-menti tal-iffrodat.

Din it-teżi

hija dik aċċettata fil-ġurisprudenza ta' din il-Qorti anke kolleġġjalment komposta fil-kawża Reġinavs Francesco Sapezhinsky e Charles Muscat Mallia deċiża fit-2 ta' Jannar, 1896 li fiha ntqal illi 'quel articolo non richiede solamente una asserzione mensioniera e falza, ma richiede inoltre che siano state impiegate inganno, raggiro o simulazione, ed e' necessario quindi che la falza assertiva sia accompagnata da qualche atto diretto a darla fededz; Il-mibki Imħallef Ġuże' Flores fil-kawża Il-Pulizija versus Carmelo Spooner Manicolo deċiża minn din il-Qorti fil-31 ta' Ottubru, 1959 segwa l-istess interpretazzjoni u esprima ruħu kif ġej : 'Għar-reat ta' truffa komtemplat fl-artikolu 322 (illum 308) tal-Kodiċi Kriminali kif jidher mid-diċitura partikolari deskrittiva adoperata, hemm bżonn li tirriżulta materjalita' speċifika li sservi ta' substrat għall- verosimiljanza tal-falsita' prospettata bħala vera u b'hekk bħala mezz taǯ qerq.Ma huwiex biżżejjed għal finijiet ta' dak l-artikolu affermazzjonijiet, lużingi, promessi, mingħajr l-użu ta' apparat estern li jirrivesti bi kredibilita' l-affermazzjonijiet menżjonjieri tal-frodatur.

Il-ligi tagħti protezzjoni speċjali kontra l-ingann li jkun jirrivesti dik il-forma tipika, kważi teatrali, li tissupera il-kawtela ordinarja kontra s-sempliċi u lużingi, u li tagħti li dawk l-esterjorita' ta' verita' kif tirrendi l-idea l-espressjoni feliċi fid-dritt Franciz mise-en- scene.dzL-istess interpretazzjoni l-Imħallef Theodoulou irrepetiha fis-sentenza tiegħu fil-kawża Il-Pulizija versus Litlehamer deċiża fit-3 ta' Marzu, 1956 u fil-kawża Il-Pulizija vs Gerald Cutajar deċiża fis-7 ta' April 1956; Kwantu jirrigwarda l-element formali, cjoe' kwantu jirrigwarda d-dolo ta' dan ir-reat ta' truffa, jingħad illi jrid ikun hemm qabel xejn l-intenzjoni tal-frodatur li jipprokura b'ingann il- konsenja tal-flus jew oġġett li jkun bi profitt inġust tiegħu.

L-inġustizzja tal-profitt toħroġ mill-artikolu 308 tal-Kodiċi Kriminali fejn il-kliem Dzbi ħsara ta' ħaddieħor' ma jħallux dubbju dwar dan.

Jiġifieri biex ikun hemm l-element intenzjonali tar-reat ta' truffa, hemm bżonn li s-suġġett attiv tar-reat fil-mument tal-konsumazzjoni tiegħu ikun konxju ta' l-inġustizzja tal-profitt u b'dan il-mod il-leġittima produttivita' tal-profitt hija bizzejjed biex teskludi d-dolo.

Mill-provi prodotti f'dan il-kaz ma jirrizultaw ebda raggiri jew artifizji li

jsawru l-mis-en-scene rikjesta mill-kazistika.

ukoll ir-reat minuri ta' frode innominata kontemplat fl-artikolu 309 tal-

Dan ighid illi kull min, bi ħsara ta' ħaddieħor, jagħmel

xi qligħ ieħor b'qerq, mhux imsemmi fl-artikoli ta' qabel ta' dan is-sub-

titolu, jeħel, meta jinsab ħati, il-piena tkun ta' priġunerija minn xahrejn

sa sentejn jew il-multa.

Biss anke hawnhekk, biex jissusisti dan ir-reat trid tissussisti l-intenzjoni

li s-suggett attiv jiddefrawda s-suggett passiv.

Huwa minnu li Gauci

kellu d-dejn ma terzi (Bank of Valletta) u li dawn ipparteċipaw fil-

proċeduri tas-subbasta istitwiti mir-rikorrent stess.

Huwa minnu wkoll

li huwa dahal f'kuntratt ta' lokazzjoni u li spicca biex ma ghaddiex ic-

cavetta lir-rikorrent kif pattwit.

Biss b'daqshekk ma jistax jingħad li din

l-intenzjoni kriminali meħtieġa biex

jiddefrawda lir-rikorrent fil-mument meta huwa kkuntratta l-lokazzjoni

miegħu.

Verament li hemm linja sottili bejn ir-responsabbilita civili u

Kif osservat il-Qorti tal-Appell

Kriminali fil-kawza fl-ismijiet Il-Pulizija vs Concetta Charles xuereb bianco

nhar is-6 ta' Ġunju 2011 : -

L-Ewwel Onorabbli Qorti korrettemant ikkwotat is-sentenza Il-Pulizija vs Raymond Risiott (17.04.1998) meta jsiru promessi ta' ħlas.

Biss il-fatti f'dak il-kaz mhumiex l-istess bħal tal-lum.

Ta lanqas f'dak il-kaz ma kienx hemm kuntratt jew ftehim ġdid dwar kif ser isiru l-ħlasijiet.

Dan l-element fil-fatt odjern jibdel kollox.

Fil-fehma tal-Qorti

il-provi prodotti

juru każ ta'

kontrattwali li b'xorti ħażina kellu effett negattiv ħafna fuq ir-rikorrent.

Biss dawn huma proċeduri ta' natura penali u jridu jiġu soddisfatti l-

kriterja penali sabiex din il-Qorti tkun tista' tordna li tittieħed azzjoni

Sabiex il-Qorti tkun tista' tordna li jittieħdu proċeduri penali jridu jiġu

soddisfatti żewġ

testijiet

tal-evidenza ossija

sufficjenza probatorja u dak tal-interess pubbliku li tittieħed l-azzjoni

F'dan il-każ, f'dan l-istadju tal-proċeduri u tenut kont tad-

dekors taż-żmien mill-avvenimenti oriġinali, dawn it-testijiet ma ġewx

Konsegwentement il-grad tal-prima facie kif imfisser mill-

każistika ta' dawn il-Qrati ma ġiex soddisfatt.

Għal dawn ir-raġunijiet tiddeċiedi li tiċħad it-talba.

lir-Reġistratur sabiex

id-deċiżjoni

lill-

Kummissarju tal-Pulizija filwaqt li tordna wkoll li din id-deċiżjoni u l-

atti tal-kawża jiġu notifikati lill-Avukat Ġenerali fi żmien jumejn tax-

Mogħtija illum it-8 ta' Novembru 2016 fil-Qrati tal-Ġustizzja, Santa Luċija.

xogħol.


PRIM'AWLA QORTI CIVILI ONOR IMHALLEF ANNA FELICE Illum 8 ta' Novembru, 2016

Citazzjoni Nru: 732/2007 AF Raymond Giordano Psaila

Il-Qorti: Rat ir-rikors ġuramentat tal-attur Raymond Giordano Psaila li permezz tiegħu wara li ġie premess illi: L-attur u l-konvenuta huma legalment separati permezz ta' kuntratt ta' separazzjoni personali datat 1 ta' Ottubru 2004 fl- atti tan-Nutar Tonio Bartolo Lautier.

Nhar is-26 ta' Novembru 2004, ulied l-attur ossia Francesca, Ramon u Luke ahwa Giordano Psaila dahlu f'weghda illi jixtru l-fond matrimonjali bil-garaxx anness sitwat fi Triq il-Ghajn, Swieqi minghand il-konvenuta ommhom u taw depozitu akkont tal- prezz pattwit ta' tlettax-il elf Lira Maltin (Lm13,000) li kopja

taghha qeghda tigi hawn annessa, esebita u mmarkata bhala Dok.

Sussegwentement u permezz ta' ftehim iehor datat 10 ta' Jannar 2005, li kopja tieghu qeghda tigi hawn annessa, esebita u mmarkata bhala Dok.

RF2, il-konvenuta irceviet minghand ix- xerrejja fuq il-konvenju fuq imsemmi, ammont iehor akkont tal-prezz pattwit ta' tmienja u sittin elf, sitt mija u hamsa u disghin Lira Maltin (Lm68,695).

Sussegwentement u permezz ta' ftehim iehor datat 12 ta' Jannar 2005, li kopja tieghu qeghda tigi hawn annessa, esebita u mmarkata bhala Dok.

RF3, il-konvenuta irceviet minghand ix- xerrejja fuq il-konvenju fuq imsemmi, ammont iehor akkont tal-prezz pattwit ta' hdax-il elf, tlett mija u hamsa u disghin Lira (Lm11,395).

Sadanittant l-awtur kien xtara lill-konvenuta fond iehor inkluz l- ghamara sabiex tarredah sitwat gewwa Triq il-Madonna tal- Gebla, Il-Marsa u dan sabiex il-konvenuta jkollha fejn tabita.

L-attur ghamel ukoll hlasijiet ulterjuri lill-konvenuta ghan-nom uliedu u akkont tal-prezz tal-fond sitwat gewwa s-Swieqi.

L-imsemmi konvenju skada minhabba htija unikament imputabbli lill-konvenuta.

Skond l'hawn fuq imsemmi konvenju "f'kaz illi l-kuntratt tal- bejgh ma jigix finalizzat minhabba raguni imputabbli lill- bejjiegha, li ma tersaqx ghall-kuntratt finali ta' bejgh minghajr ebda raguni valida fil-ligi, ix-xerrejja jkollhom id-dritt ....… li jinghataw lura d-depozitu minnhom imhallas u l-hlas tad- danni".

Sussegwentement, il-konvenuta kienet beighet u trasferixxiet 'l fuq imsemmi fond sitwat gewwa s-Swieqi lil terzi persuni.

Permezz ta' cessjoni maghmulha bi skrittura privata datata 1

ta' Frar 2007, kopja ta' liema hija hawn annessa, esebita u

RF4 bejn l-ahwa Fenech u l-attur, l-ahwa

Fenech wara illi rrikonoxxew u ddikajraw illi kemm id-depoziti

konnessjoni mal-imsemmi

ttrasferixxew u assenjaw

l-imsemmi konvenju, kif ukoll

id-diversi pagamenti fuq sussegwentement effetwati akkont tal-prezz tal-istess fond, kienu effettivament qed jigu forniti lilhom minghand l-attur lill-attur missierhom, huma missierhom, il-kreditu kollu dovut lilhom minn ommhom il- konvenuta li komplessivament jammonta ghal mija u tlett elef, tmien mija u hamsa u sebghin Lira Maltin (Lm103,875), kif ukoll ghal kull dritt eminenti mill-imsemmi konvenju tas-25 ta' Novembru 2004. l-konvenuta giet debitament notifikata bl- Minkejja imsemmija cessjoni u dan permezz ta' ittra ufficjali datata 9 ta' Frar 2007, kopja ta' liema hija hawn annessa, esebita u mmarkata bhala Dok.

L-attur kien debitur tal-konvenuta fis-somma ta' sebat elef, hames mija u sebghin Liri Maltin u tmenin centezmu (Lm7,570.80) inkluz l-imghax legali in linea ta' arretrati ta' manteniment.

Ghalhekk permezz ta' tpacija, il-konvenuta hija debitrici tal- attur fis-somma komplessiva ta' sitta u disghin elf, tlett mija u erba' Liri Maltin u ghoxrin centezmu (Lm96,304.20).

Minkejja diversi interpellazzjonijiet inkluz dik permezz ta' ittra ufficjali datata 18 ta' Gunju 2007, li kopja taghha qeghda tigi hawn annessa, esebita u mmarkata bhala Dok.

RF6 fejn il- konvenuta giet debitament interpellata sabiex thallas l-ammont pendenti lill-attur, hija baqghet inadempjenti.

Intalbet din il-Qorti sabiex: 1.

Tiddeciedi u tiddikjara illi l-konvenuta hija debitrici tal- attur fl-ammont komplessiva ta' sitta u disghin elf, tlett centezmu mija u erba' (Lm96,304.20).

Liri Maltin u ghoxrin

Tikkundanna lill-konvenuta thallas lill-attur is-somma ta' sitta u disghin elf, tlett mija u erba' Liri Maltin u ghoxrin

centezmu (Lm96,304.20), jew somma ohra verjuri, lilu dovuta kif fuq premess.

Salv kull provvediment iehor illi dina l-Onorabbli Qorti jidhrilha xieraq u opportun.

Bl-ispejjez inkluzi dawk tal-ittra ufficcjali datata 18 ta' Gunju 2007 u interessi legali kontra l-konvenuta mid-data tac- cessjoni sad-data tal-pagament effettiv.

Rat id-dokumenti annessi.

Rat ir-risposta ġuramentata ta' Frances Barbaro Sant li permezz tagħha eċċepiet illi: L-azzjoni attrici, in kwantu dedotta fil-konfront tar-rispondenti mill-attur Raymond Giordano Psaila, hija insostenibbli stante illi l-att gudizzjarju illi permezz tieghu r-rispondenti giet mgharrfa bic- cessjoni tal-(allegat) kreditu minn uliedha Francesca, Ramon u Luke, ahwa Giordano Psaila a favur tal-attur u cioè l-ittra ufficjali datata 9 ta' Frar 2007 hija monka u irritwali a tenur tal-artikolu 178 tal-Kap.

12 tal-Ligijiet ta' Malta stante li l-att notifikat lir- rispondenti odjerna ma fihx firma ta' avukat stante illi l-Avukat Margaret Desjardins iffirmat l-imsemmija ittra ufficjali mhux f'isimha proprju izda ghan-nom tal-Avukat Renald Ducos Abadie, meta dan mhuwiex permess bil-ligi, u r-rispondenti, permezz ta' Nota (li kopja taghha tinsab hawna nnessa bhala Dok.

"A") ipprotestat ruhha kontra tali ittra ufficjali.

Ghalhekk, in kwantu l-azzjoni kollha dedotta mill-attur fil- konfront tar-rispondenti hija msejsa fuq il-fatt tac-cessjoni a favur tieghu tal-(allegat) kreditu ta' uliedha Francesca, Ramon tar-rispondenti, u b'konsegwenza tal-eccezzjoni fuq imsemmija, it-talbiet attrici ghandhom jigu michuda bl-ispejjez.

Sussidjarjament u assolutament bla ebda pregudizzju ghas- suespost, tar- rispondenti huwa eccessiv uesagerat stante illi –

l-ammont rekalmat mill-attur

fil-konfront

fil-konfront

(i) Mid-data li fiha gie ipprezentat ir-Rikors Guramentat, l- attur baqa' moruz fil-hlas tal-manteniment minnu dovut lir-rispondenti bir-rata ta' EUR931.75 fix-xahar liema, a tenur tal-kuntrattt ta' separazzjoni konsenswali datat 1 ta' Ottubru 2004 in atti Nutar Dottor Tonio Hyrszko, tizdied kull sena fl-1 ta' Ottubru ta' kull sena skond l-indici tal- prezzijiet u ghalhekk l-ammont dovut mill-attur lir- rispondenti in linea ta' manteniment ghandu jitnaqqas mill-ammont minnu reklamat.

(ii) L-istess cedenti tal-(allegat) kreditu fil-konfront tar- rispondenti, u cioè Francesca, Ramon u Luke, ahwa Fenech, fil-mument li saret ic-cessjoni kienu huma stess debituri tal-istess rispondenti u ghalhekk kull ammont li kien minnhom dovut lir-rispondenti ghandu jigi mnaqqas mill-ammont reklamat mill-attur.

(iii) L-attur ghandu jaghti lir-rispondenti l-hlas ghall-kontijiet tad-dawl u l-ilma tal-post bl-isem "Feemans", Triq il- Ghajn, Swieqi jikkostitwixxi d-dar matrimonjali tal-partijiet riferibbli ghall-perjodu meta r- rispondenti ma kienitx ghadha tghix f'dan il-post u f'dan il- post kien qed jabita l-attur izda l-kontijiet tad-dawl u l- ilma kienu ghadhom qed johorgu f'isem ir-rispondenti bhala l-account holder filwaqt li l-konsum kien qed isir mill-attur.

(iv) L-attur ghandu jhallas lir-rispondenti kumpens ekwivalenti ghall-valur ta' diversi poggetti mobbli li huwa ha minn gol- fond fuq imsemmi, liema fond, flimkien mal-mobbli kollha ta' go fih, kien gie assenjat lir-rispondenti a tenur tal-fuq imsemmi kuntratt ta' separazzjoni konsenswali datat 1 ta' Ottubru 2004 in atti Nutar Dottor Tonio Hyrszko.

Illi oltre dan, ir-rispondenti inizjat proceduri quddiem il-Qorti Civili (Sezzjoni tal-Familja) – vide Dok.

"B" 0 biex tattakka l- kuntratt ta' separazzjoni konsenswali datat 1 ta' Ottubru 2004 in atti Nutar Dottor Tonio Hyrszko stante lir-rispondenti skopriet li l-attur odjern inter alia kien qarraq biha u zamm mistur l- entità reali u fattwali tal-assi kollha tieghu, u ghalhekk f'kull

kaz, din il-kawza ghandha, f'kull kaz, tistenna l-ezitu ta' dawn il-proceduri.

Salv eccezzjonijiet ulterjuri.

Rat id-dokumenti annessi.

Rat il-verbali tas-seduti miżmuma mill-assistent ġudizzjarju.

Semgħet ix-xhieda prodotti.

Rat in-noti ta' sottomissjonijiet tal-partijiet.

Rat li l-kawża tħalliet għas-sentenza.

Semgħet it-trattazzjoni finali tal-partijiet.

Rat l-atti kollha tal-kawza.

Ikkunsidrat: Illi permezz ta' din l-azzjoni, l-attur qiegħed jitlob lil din il-Qorti tikkundanna lill-konvenuta tħallas is-somma ta' Lm96,304.20 jew somma oħra verjuri lilu dovuta, liema somma huwa jgħid illi tħallset lill-konvenuta akkont tal-prezz tal-fond fi Triq il- Għajn, Santa Venera, u liema somma għandha titħallas lilu wara li l- konvenju bejn il-konvenuta u ulied il-partijiet Francesca, Ramon u Luke aħwa Fenech skada mingħajr ma l-partijiet resqu għall-kuntratt finali.

Il-konvenuta eċċepiet in-nullità tal- ittra uffiċjali li permezz tagħha ġiet mgħarrfa biċ-ċessjoni tal- kreditu minn uliedha favuri l-attur kif ukoll illi l-ammont reklamat mill-attur huwa eċċessiv u esagerat in kwantu li hija tgħid illi kemm iċ-ċedenti uliedha Francesca, Ramon u Luke aħwa Giordano Psaila u kemm l-attur huma debituri fil-konfront tagħha u għaldaqstant l-ammont dovut lilha għandu jitnaqqas mill- ammont mitlub mill-attur.

Il-konvenuta eċċepiet ukoll illi din il- kawża għandha tistenna l-eżitu tal-proċeduri pendenti quddiem il-Qorti tal-Familja li permezz ta' liema proċeduri l-konvenuta tgħid separazzjoni konsennswali ta' bejn il-partijiet.

Fil-fatt hija għamlet talba

li qiegħda

ta'

għas-soprasessjoni tal-proċeduri odjerni, liema talba ġiet miċħuda minn din il-Qorti.

Mill-provi prodotti, jirriżulta li l-fatti tal-kawża huma dawn.

Il- partijiet huma legalment separati.

Minkejja li ma ġietx esibita kopja tal-kuntratt ta' separazzjoni, jidher illi hemm qbil bejn il- partijiet illi skont l-imsemmi kuntratt, l-attur assenja lill- konvenuta s-sehem tiegħu mid-dar matrimonjali u ċioè d-dar bl-isem ta' Freemans, fi Triq il-Għajn, Santa Venera, biex b'hekk din il-proprjeta kienet tappartjeni unikament lill-konvenuta.

Jidher li din id-dar ġiet akkwistata b'titolu ta' enfitewsi mingħand l- Awtorità tad-Djar jew il-predeċessur tagħha.

Permezz ta' konvenju datat 26 ta' Novembru 2004, il- konvenuta obbligat ruħha li tbiegħ u titrasferixxi din il- proprjeta lill-ulied il-partijiet Francesca, Ramon u Luke aħwa Fenech versu l-prezz ta' Lm130,000, illum €302,819.

Fuq dan il-konvenju ġie ddikjarat illi l-konvenuta kienet diġa rċieviet l- ammont ta' Lm7,600 bħala depożitu akkont tal-prezz u ddikjarat ukoll li kienet qiegħda tirċievi fuq il-konvenju somma oħra ta' Lm5,400 u għaldaqstant ħalliet id-debita riċevuta fuq dan il-konvenju għas-somma ta' Lm13,000, llum €30,282.

Dan il-konvenju kellu jkun validu sal-10 ta' Jannar 2005.

Permezz ta' skrittura oħra datata 10 ta' Jannar 2005, l-attriċi u uliedha msemmija ġeddew il-validita tal-konvenju sas-6 ta' Mejju 2005 kif ukoll gie mhallas lill-konvenuta l-ammont addizzjonali ta' Lm68,695, llum €160,016, akkont tal-prezz tal- bejgħ tal-proprjeta msemmija fil-konvenju.

Fit-12 ta' Jannar 2005 il-partijiet reġgħu dehru fuq skrittura oħra fejn l-aħwa Fenech ħallsu lill-konvenuta s-somma ta' Lm11,395, llum €26,543, ukoll akkont tal-proprjeta tal-prezz msemmija.

B'hekk jirriżulta li l-ammont komplessiv li tħallas lill-konvenuta fuq dawn l-iskritturi kien ta' Lm93,090, llum €216,841.

Jirriżulta li l-flus kollha li tħallsu fuq dawn l-iskritturi kienu

qegħdin jiġu forniti mill-attur u għaldaqstant permezz ta'

skrittura datata 1 ta' Frar 2007 dehru Francesca, Ramon u

Luke aħwa Giordano Psaila kif ukoll l-attur fejn wara li saret riferenza

għal konvenju u skritturi sussegwenti msemmija, l-aħwa

tal-bejgħ

l-attriċi

Fenech ittrasferew u assenjaw il-kreditu dovut lilhom u l- interessi dekorribli flimkien ma kull dritt emanenti mill- konvenju lil missierhom l-attur Raymond Giordano Psaila.

L-attur għarraf lill-konvenuta b'din iċ-ċessjoni permezz ta' ittra uffiċjali datata 9 ta' Frar 2007, notifikata lill-konvenuta fit-22 ta' Frar 2007.

M'huwiex kontestat bejn il-partijiet illi l-flus li tħallsu fuq il- konvenju msemmi u dawk li tħallsu fuq l-iskritturi sussegwenti kienu forniti mill-attur kif lanqas ma huwa kkontestat illi dawn il-flus kienu qed jintużaw sabiex il-konvenuta tixtri u tattrezza fond ieħor fil-Gzira sabiex tmur tgħix hemm.

Permezz ta' din l-azzjoni, l-attur qiegħed jitlob ukoll l-ammont addizzjonali ta' Lm 10,785 in kwantu li huwa jgħid illi għamel diversi pagamenti sabiex l-proprjeta akkwistata minnha fil-Ġżira u fil-fatt huwa esibixxa kopji ta' diversi cheques maħruġa minnu lill-fornituri differenti.

Il- konvenuta tikkonferma li hija rċieviet l-ammont kollu reklamat mill-attur.

Jirriżulta li l-proprjetà mertu tal-konvenju msemmi inbiegħet lil terzi u dan wara li nqala dizwgid bejn il-partijiet minħabba kundizzjoni imposta mill-Awtorità tad-Djar fis-sens illi sabiex il- proprjeta tiġi żviluppata jkun obbligat iħallas lill-Awtorita` 25% tal-valur tal-art jiġifieri 25% ta' Lm50,000.

Ma jirriżultax illi ebda parti interpellat lill-parti l- oħra sabiex tersaq fuq l-att finali ta' bejgħ qabel ma skada t- terminu tal-konvenju kif estiż sas-6 ta' Mejju 2006.

Preliminarjament tal-ittra il-konvenuta eċċepiet uffiċjali tad-9 ta' Frar 2007, mibgħuta mill-attur ai termini tal- artikolu 1471 et seq tal-Kodiċi Ċivili, peress illi l-ittra uffiċjali in

kwistjoni ġiet iffirmata minn Avukat għan-nom ta' Avukat ieħor.

Il-konvenuta

fir-risposta tagħha tagħmel riferenza għall-

artikolu 178 tal-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili li

jgħid illi 'L-iskritturi u rikorsi ġuramentati jew le għandhom

ikunu ffirmati mill-avukat u, meta jkun hemm, minn prokuratur

In kwantu li l-ittra uffiċjali ġiet fil-fatt iffirmata minn

avukat, din il-Qorti ma tara ebda raġuni għalfejn għandha ssib

illi m'hijiex valida fil-liġi.

Il-Qorti ma taqbilx mal-konvenuta li

tal-ġurisprudenza kostanti

din l-ittra uffiċjali m'hijiex valida sempliċiment għaliex hija ffirmata minn Avukat għan-nom ta' Avukat ieħor u dan speċjalment tal-Qrati Tagħna li sa fejn huwa legalment possibli, atti għandhom jiġu salvati.

Għaldaqstant, din l-eċċezzjoni tal-konvenuta qiegħda tiġi miċħuda.

Fir-rigward tal-flus illi tħallsu lill-konvenuta fuq il-konvenju u l- iskritturi sussegwenti, il-partijiet iddikjaraw fil-konvenju li m'għandhomx japplikaw id-disposizzjonijiet tal-Kodiċi Ċivili fir- rigward tal-kappara.

F'dan il-każ, m'huwiex neċessarju li l- Qorti teżamina jekk attwalment dawn il-flus tħallsux bħala 'kappara' jew bħala depożitu akkont tal-prezz tal-proprjeta in kwistjoni in kwantu li kif inhuma stabbilit fil-ġurisprudenza li 'f'każ fejn konvenju jiskadi mingħajr ħadd mill-kontendenti ma jimplimenta dan il-konvenju fit-termini tal-validita tiegħu u lanqas ma jieħu miżuri ġudizzjarji li trid il-liġi biex jinfurzaw id- drittijiet u obbligi reċiproki stipulati fil-konvenju jfisser li l- partijiet jirritornaw għall istatus quo ante.

Għalhekk il- kompratur jista' jitlob lura mingħand il-venditur id-depożitu li jkun ħallas fuq il-konvenju' (Loreto Copperstone vs Teresa Zammit Pavia, deċiża mill-Qorti tal-Appell fit-30 ta' Ottubru 1989).

Hekk ukoll f'każ illi s-somma mħallsa tkun kapparra u mhux depożitu akkont tal-prezz ingħad hekk minn din il-Qorti diversament presjeduta fis-sentenza tagħha fl-ismijiet Christine Vukovie Mousu’ vs L-Avukat Dottor Godfrey Tranter Stella noe, deċiża fid-29 ta' Ottubru 2004 u konfermata mill-Qorti tal- Appell b'sentenza tal-25 ta' Mejju 2007: 'Inoltre anke fil-kaz ta' flus moghtija kapparra, hi mehtiega l-interpellazzjoni.

Fil-fatt fis-sentenza PA JSP Hutchinson vs P.Cortis 5/2/1992 il-Qorti ddecidiet li l-parti li tezigi t-telfin tal-kapparra trid tipprova qabel xejn li kienu jikkonkorru l-elementi necessarji biex jipprovokaw it-telfin tal-kapparra, u cjoe l-inadempjenza tal- parti l-ohra.

Din qabel xejn tippresupponi d-disponibilita' tal- parti li qed tirrivendika l-kapparra li tersaq ghall-kuntratt definittiv u r-rifjut tal-parti l-ohra li taghmel dan.

Dan ir-rifjut jista' jigi biss pruvat definittivament bin-nuqqas taghha li

tersaq fuq il-kuntratt wara li tkun giet debitament interpellata

ufficjalment skond il-kaz, biex taghmel dan.'

F'dan il-każ

m'huwiex kontestat bejn il-partijiet illi ebda parti ma nterpellat

lill-parti l-oħra sabiex tersaq fuq l-att finali ta' bejgħ u

għaldaqstant il-bejjiegħ ma għandu ebda dritt iżomm il-flus li rċieva bħala kapparra jew depożitu akkont tal-prezz tal-bejgħ.

Fil-fatt, ma jirriżultax illi l-konvenuta qiegħda tikkontesta t- talbiet tal-attur lanqas fir-rigward tal-ammont addizzjonali mitlub minnu ħlief billi tgħid illi għandha sseħħ tpaċija peress illi kemm l-attur kif ukoll uliedha huma debituri fil-konfront tagħha.

Dwar it-tpaċija, artikolu 1196 tal-Kodiċi Ċivili jgħid hekk:

(1) Meta tnejn min-nies huma debituri lejn xulxin, issir bejniethom tpaċija.

(2) It-tpaċija ssir ipso jure, u wkoll mingħajr ma jkunu jafu d-debituri.

Hekk kif ikunu jeżistu żewġt idjun fi żmien wieħed, jinqatlu wieħed bl-ieħor sa fejn ikunu ndaqs.

(1) It-tpaċija ssir biss bejn żewġt idjun li jkollhom it-tnejn bħala oġġett somma ta' flus, jew kwantità determinata ta' ħwejjeġ funġibbli tal-istess speċi, u li jkunu t-tnejn likwidi u li jistgħu jintalbu.

(2) Id-dejn hu likwidu meta hu ċert ukoll f'dik li hija kwantità

Kif ingħad mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fis-sentenza tagħha fl- ismijiet Marianna Zammit Pavia et vs Joseph Yassine, deċiża fit-3 ta' Mejju 1993, 'minn dan naraw li l-eċċezzjoni ta' tpaċija fiha nfisha tammonta għal ammissjoni tad-debitur, u li dan id- debitu huwa dovut biss mgħandux jitħallas għax huwa paċut minn ammont ieħor dovut mill-kreditur.'

Kif ingħad fis-sentenza tal-Qorti tal-Appell fl-ismijiet San Andrea School vs David Montague et tat-28 ta' Ġunju 2013: "Illi sabiex topera t-tpacija jehtieg li jikkonkorru s-segwenti fatturi: li jkun hemm zewgt idjun fl-istess waqt, anke jekk mhux fl-istess qies jew ammont; li dawn id-djun jirreferu ghal

jinsab

jistghu

jintalbu.

tnejn min-nies li huma debitur u kreditur reciprokament ta' xulxin; li jkollhom bhala oggett il-hlas ta' flus jew haga ohra fungibbli; li jkunu gew likwidati jew facilment likwidabbili; li jkunu certi wkoll f'dik li hija kwantita`; u li d-djun ikunu dovuti jew fil- gurisprudenza patria li t-tpacija ma tistax issehh dwar krediti li ma jkunux ammessi jew li l-ammont taghhom ikun kontestat [ara fost ohrajn App.C Giuseppe Spiteri Gonzi v. Giuseppa Silvio deciza 14 Jannar 1955; PA Anthony Capel Cure v. Joseph Solberg Bell deciza 1 Frar 1964; App.C Onor.Carm Lino Zammit Pavia v. Director of Public Works deciza 25 Jannar 1998; Q.Kum.

Hekk ukoll fis-sentenza tal-Qorti tal-Appell fl-ismijiet Paul Copperstone noe vs Paul Vella Friggieri noe deċiża fit-18 ta' Mejju 1953 ingħad illi 'l-kompensazzjoni ma tistax tiġi nvokata bħala li operat ruħha ipso jure għar-rigward ta' krediti li ma humiex ammessi mill- parti l-oħra.'

L-istess Qorti fil-kawża fl-ismijiet L-Avukat Dr JoseBriffa Said ‘Schembri noe vs Victor Chandler noe tat-2 ta' Mejju 1995 ikkonfermat li fejn il-kreditu pretiż mill-konvenut hu kontestat u dwaru jkun hemm provi konfliġġenti, m'huwiex ċert u likwidu u lanqas determinat bħala dovut.

Applikati dawn il-prinċipji għal każ illi għandha quddiemha l- Qorti llum, ma jirriżultax illi l-ammont reklamat mill-konvenuta bħala manteniment huwa ċert in kwantu li kif diġa ngħad, ebda parti ma esibiet kopja tal-kuntratt ta' separazzjoni bejn il- partijiet u minkejja li jidher li hemm qbil bejn il-partijiet illi l- manteniment dovut lill-konvenuta kien ta' Lm400 fix-xahar, liema ammont kellu jiżdied skont l-għoli tal-ħajja, jidher li huwa kkontestat bejn il-partijiet meta l-attur waqaf iħallas manteniment lill-konvenuta in kwantu li filwaqt illi l-konvenuta

tgħid illi l-attur ħallas biss għal madwar 6 xhur wara li ġie

ffirmat il-kuntratt ta' separazzjoni, l-attur ippreżenta rendikont

fejn skont hu baqa jħallas manteniment sa aktar minn sena

wara li ġie ffirmat il-kuntratt.

Il-konvenuta llimitat ruħha billi

qalet biss illi l-attur waqaf iħallasha manteniment mingħajr ma

ittentat tressaq prova ċara ta' kemm huwa dovut lilha.

nuqqas ta' indikazzjoni ċara sabiex il-Qorti tkun tista' tasal għal likwidazzjoni lill-konvenuta tal-ammont attwalment dovut sabiex tkun tista' sseħħ it-tpaċija, l-eċċezzjoni tagħha f'dan is- sens ma tistax tintlaqa'.

Kien jispetta lill-konvenuta sabiex tieħu ħsieb li tissostanzja l-eċċezzjoni tagħha b'figuri konkreti sabiex il-Qorti tkun tista' tikkunsidra l-eċċezzjoni tagħha u mhux tippretendi li l-Qorti tasal għal figura hi bbażata fuq ix- xhieda vaga tagħha.

Fir-rigward tal-mobbli li l-konvenuta tgħid illi l-attur ħa mid-dar matrimonjali, fix-xhieda tagħha l-konvenuta ssemmi oġġetti li tgħid illi jammontaw għall-€5000 u ġiżirana tal-fidda li tiswa madwar Lm800, llum €1864.

Aktar tard fid-depożizzjoni tagħha tgħid pero li hija ma ratx lill-attur jieħu dawn l-oġġetti iżda li kienu t-tfal li qalulha li kien ħadhom.

Il-Qorti ssib illi din id-dikjarazzjoni hija vaga wisq u lanqas ma tressqet ebda prova sabiex tissostanzja l-allegazzjoni tagħha jew imqar valutazzjoni ta' kemm kienu jiswew dawn l-oġġetti.

Lanqas ma ġie mistoqsi dwarhom l-attur jew ulied il-partijiet fil-kontro eżami tagħhom u dan meta fix-xhieda tiegħu l-attur kien qal illi huwa ma kien ħa ebda għamara mid-dar matrimonjali.

Għaldaqstant, il-Qorti ssib illi l-eċċezzjoni tat-tpaċija lanqas ma treġi fir-rigward ta' dawn il-mobbli.

Finalment, fir-rigward tal-ammont allegatament dovut lill- konvenuta minn uliedha aħwa Fenech, il-Qorti tirrileva li din l- eċċezzjoni ma treġix in kwantu li uliedha lanqas huma parti fil- kawża u ma saret ebda talba sabiex jiġu msejħa fil-proċeduri.

Fi kwalunkwe każ ma tressqet ebda prova li uliedha huma debituri fil-konfront tagħha.

Lanqas ma tressqet ebda prova mill-konvenuta ilma msemmija fir-risposta tagħha.

Fiċ-ċirkostanzi issir kompensazzjoni permezz ta' eċċezzjoni.

Artikolu 396 tal-Kodiċi

ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili jipprovdi li tista ssir

rikonvenzjoni '(b) meta l-iskop tal-kontro-talba tal-konvenut

huwa li jpaċi l-kreditu mitlub mill-attur, jew li b'kull mod ieħor

iġib fix-xejn l-azzjoni ta' l-attur jew li jimpedixxi l-effetti

tagħha.'

Kif qalet din il-Qorti diversament presjeduta fis-

fl-ismijiet Middlesea Insurance plc vs

il-Qorti ssib

fir-rigward

illi ma

tal-każ,

tagħha

jista'

il-mod

tat-tpaċija

il-liġi ma

fis-somma pretiza mill-konvenut.

Raymond D'Amico, deċiża fil-25 ta' Novembru 2013: 'Meta ssir kontro-talba biex jigi pacut il-kreditu li jkun talab l-attur, l- ghan taghha hu li l-konvenut jigi kanonizzat bhala kreditur tal- il- attur konvenut jipprova jestingwi l-obbligazzjoni li jkollu fil-konfront tal-attur, sal-ammont li fih jigi kanonizzat kreditur tal-attur.'

Iżda fil-każ in eżami l-konvenuta ma pproponietx kontro-talba. jkun għad għandha għad- Il-konvenuta kellha u disposizzjoni tagħha meżżi fil-liġi biex tressaq il-pretensjonijiet tagħha kontra l-attur.

Jispetta lilha li tagħmel użu minnhom.

Din il-Qorti pero ma tistax testendi l-interpretazzjoni tal- eċċezzjoni tippermettihx.

Għaldaqstant l-eċċezzjoni tat-tpaċija tal-konvenuta qiegħda tiġi miċħuda Fir-rigward tal-aħħar eċċezzjoni tal-konvenuta, kif diġa ngħad din il-Qorti diġa ċaħdet it-talba tagħha għas-soprasessjoni ta' dawn fir-rikors tagħha tal-21 ta' Novembru 2013.

Is-soprasessjoni hija kkunsidrata bħala 'rimedju straordinarju li l-Qorti ghandha tirrikori ghalih biss meta huwa mehtieg fl-interess ta' amministrazzjoni tal- gustizzja x'hin tinqala kwistjoni delikata u gdida li decizzjoni taghha tinfluwixxi sostanzjalment fuq l-ezitu tal-kawza jew minhabba li n-natura guridika taghha ma jkunx konvenjenti li tigi ezaminata u deciza hlief f'kawza ohra li tkun trid tigi proposta separatament' (Carmelo Montague et vs Andrew Mccarthy, deċiża mill-Qorti tal-Appell fit-22 ta' Mejju 1989).

Il-Qorti tirrileva li ma tressqet ebda prova mill-konvenuta li l-kawża l- oħra msemmija minnha tista' timpinġi fuq il-mertu tal-kawża odjerna u lanqas ma tressqet ebda raġuni valida għaliex din il- Qorti għandha tistenna l-eżitu tal-kawża l-oħra.

Għaldaqstant din l-eċċezzjoni wkoll qiegħda tiġi miċħuda.

Għalhekk u għal dawn ir-ragunijiet, din il-Qorti taqta' u

tiddeciedi billi filwaqt illi tiċħad l-eċċezjonijiet tal-konvenuta:

il-proċeduri kontenuta

Tilqa' t-talbiet tal-attur billi tiddikjara illi l-konvenuta hija debitriċi tal-attur fl-ammont komplessiv ta' sitta u disgħin elf, tlett mija u erbgħa Liri Maltin u għoxrin Ċentenżmu (Lm96,304.20), llum mitejn erbgħa u għoxrin elf, tlett

mija u tmienja u għoxrin Ewro u erbgħa u erbgħin Ċenteżmu (€224,328.44);

Tikkundana lill-konvenuta tħallas lill-attur is-somma ta' sitta u disgħin elf, tlett mija u erbgħa Liri Maltin u għoxrin Ċentenżmu (Lm 96,304.20), llum mitejn erbgħa u għoxrin elf, tlett mija u tmienja u għoxrin Ewro u erbgħa u erbgħin Ċenteżmu (€224,328.44). l-imgħax Fiċ-ċirkostanzi, għandu jibda jiddekorri mid-data tas-sentenza.

Spejjeż jitħallsu mill-konvenuta.