Bil-Filmat: Spekulazzjoni Ta' Xenarji Futuri F'Malta: Uħud Ġenna, Oħrajn L-Aħħar Tad-dinja

Smajtu bih dan il-proġett?

Il-proġett Five Five qed jippreżenta sensiela ta' xenarji alternattivi li jipproponu utopiji u distopiji madwar diversi lokalitajiet f'Malta u Għawdex.

Ix-xenarji huma l-frott ta' eżerċizzji spekulattivi bejn Solid Eye , studio li jispeċjalizza fuq xogħol ta' disinn tri-dimensjonali u viżwalizzazzjoni diġitali (Computer Generated Imagery), u Glen Calleja.

Ix-xenarji se jiġu ippreżentati f'wirja fuq is-sit solideye.eu mill-5 ta' Ġunju.

(Utopja huwa post ġenna bħall-Eden.

Distopja huwa l-kontra; post apokalittiku.

Dan huwa x-xenarju ideali vs ix-xenarju tal- biża '.)

Il-lokalitajiet u siti li fihom inħadmu x-xenarji huma mħalltin sew, minn postijiet urbani u traffikużi sa siti iktar rurali u remoti.

Hemm kuntrasti kbar, per eżempju, bejn ix-xenarji ta' postijiet fejn hemm densità ta' popolazzjoni kunsiderevoli bħall-inħawi tal-Mandraġġ il-Belt Valletta u postijiet bħal Filfla fejn l-impatt tal-bniedem u l-preżenza umana huMa kważi negliġibbli.

Ix-xenarji ta' Five Five jinkludu Għar il-Kbir (Dingli), id-Dwejra, Filfla, il-Madonna taż-Żejt, San Dimitri, il-Lazzarett, l-istazzjon tal-ferrovija l-Belt Valletta, il-Buskett, il-kappella tal-Addolorata u l-Mandraġġ.

Five Five huwa esplorazzjoni fil-possibiltajiet ġejjiena marbuta ma' post ġeografiku speċifiku.

Id-disinjaturi, Roderick Galea u Josmar Azzopardi, minn Solid Eye, bnew ambjenti diġitali ġodda fuq siti u binjiet li diġà jeżistu.

Xi wħud iħarsu lejn ambjenti u dinjiet safja minn kull tniġġis fejn tirrenja l-armonija bħal f'xi Eden tal-ġejjien.

Oħrajn huma aktar skuri u apokalittiċi fejn it-tensjonijiet soċjali jinħassu mill-ewwel fil-kompożizzjoni.

Dan ix-xogħol kollu huwa msejjes fuq riċerka u narrattivi minn dokumenti storiċi u arkivjali, fatti, anedotti u narrattivi fittizji maħduma minn Glen Calleja li għandu f'idejh id-direzzjoni artistika ġenerali tal-proġett.

Xenarji bħall-komunità ta' robots trogloditi f'Għar il-Kbir jew il-laboratorju sotterranju fil-bir taż-żejt fl-inħawi tal-Madonna taż-Żejt huma mimlija saffi ta' dettalji u mikro-narrattivi li spiss joħolqu sens ta' skumdità emozzjonali.

Is-sitwazzjonijiet li jirrapreżentaw jiffurmaw sensiela ta' provokazzjonijiet orkestrati biex jixprunaw il-ħsieb u l-immaġinazzjoni ta' min jara dax-xogħol.

Fl-istampi hemm wkoll diversità sħiħa ta' flora u fawna.

Hemm ġrieden jiġru fil-kantunieri mdallma tal-istazzjon tal-Belt.

Hemm klieb u qtates jiġru ħielsa fit-toroq tal-Mandraġġ u fl-isfond hemm saħansitra żiemel jippassiġġa waħdu qalb karozzi pparkjati.

Hemm tigra ddomestikata marbuta fost l-elementi l-oħra tar-residenza troglodita f'Għar il-Kbir u naħal ġgantesk iħuf madwar xehda kbira dehbija fil-Kerċem.

Kull xenarju, kemm jekk utopiku kif ukoll jekk huwa apokalittiku, huwa mimli ħajja u ħlejqiet bħallikieku l-istampi qed jiddikjaraw li l-ġejjien mhux se jkun nieqes mill-ħajja u li l-protagonisti tal-istorja mhumiex biss il-bnedmin.

Ir-referenza għall-Intelliġenza Artifiċjali tirrikonoxxi wkoll possibiltajiet ta' ġejjien maqsum anke ma' tip ieħor ta' ħlejqa 'ħajja', ir-robot umanizzat u intelliġenti biżżejjed biex saħansitra jieħu ħsieb it-tfal tal-bniedem.

Il-wirja ta' Five Five hija parzjalment iffinanzjatha minn Arts Council Malta u se tiftaħ fuq solideye.eu mill-5 ta' Ġunju.

Għal aktar dettalji żur il-paġna www.facebook.com/pg/FiveFive3D


Aġġornat: Il-Mużewijiet Xorta Mhux Ser Jiftħu Nħar Il-Ġimgħa…

5 ta' Ġunju 2020 ; data li ilna nistennew, aħna li għandna għal qalbna l-wirt storiku.

Propju nhar il-Ġimgħa li ġej ser jerġgħu jiftħu l-bibien tagħhom il-mużewijiet u s-siti storiċi f'pajjiżna.

Dan ser isir b'kawtela u b'numru ta' miżuri li jridu jiġu segwiti mill-pubbliku u t-turisti li jżuruhom.

Il-Gvern ħareġ dokument li tista' tarah hawn billi tidħol fuq din il-link dwar x'għandek tkun taf biex iżżur mużew jew post storiku f'pajjiżna:

F'kull mużew ser ikun hemm 'sanitizers' għad-dispożizzjoni tal-pubbliku.

Il-maskri huma obbligatorji li jintlibsu!

Il-kuraturi, gwidi u ħaddiema tal-postijiet storiċi jistgħu jirrifjutaw lil dawk in-nies li jidhru m'humhiex f'kundizzjoni ta' saħħa tajba.

'Audio guides' ser ikunu jistgħu jintużaw ukoll basta jkunu ddiżinfettati qabel u wara kull darba li jintużaw!

Aġġornament: Madanakollu uffiċjal minn Heritage Malta għamel kuntatt magħna u saħaq li għalissa l-mużewijiet xorta ser jibqgħu magħluqin u jiftħu gradwalment minħabba diversi raġunijiet.

Inżommukom aġġornati!


Bħal-Lum 101 Sena Ilu L-Poplu Malti Kien Qed Jipprepara Biex Għada Jidħol Il-Belt Jipprotesta…

Kos hux?!

Is-Sette Giugno hija ġrajja storika li ġrat 101 sena ilu.

Mur għidilhom lil dawk in-nies kif se tinbidel Malta f'100 sena.

U għax tgħid, biex niċċajtaw inħobbu ngħidu l-frażi 'Mitt sena oħra ma nkunux hawn!"

Mingħajr ma ġieli nirrealizzaw, dak li qed nagħmlu issa se jħalli mpatt fuq il-futur u fuq il-ġenerazzjonijiet li għad iridu jiġu.

Il-politika għalkemm ikun hemm min jistmerra minħabba l-fanaċitiżmu li forsi ġġib magħha, hija bla dubju bżonnjuża għaliex permezz tagħha nazzjon jifforma u jiżviluppa.

Il-poplu Malti u Għawdxi ta' 101 sena ilu, ma kienx għad kellu l-partit Laburista, Nazzjonalista jew xi partit ieħor.

Kellu lil Malta bħala pajjiż quddiemu u ridulu l-ġid.

Riedu li jibdew imexxu lil pajjiżhom wara li mill-bidu tal-umanità fuq wiċċ id-dinja, dawn il-gżejjer dejjem kienu maħkuma.

Kienu ilhom imdorrijin ikunu servili lejn min imexxiehom.

Il-poplu ta' żmien is-Sette Gigno kien dera jbaxxi rasu għall-kuruna Ngliża.

Din il-ġrajja ma ġratx ċum pum imma kellha snin ta' akkumulazzjoni ta' frustrazzjoni f'wild Malta.

Xebgħu jkunu trattati ta' nies tat-tieni klassi.

Bħal-lum fis-6 ta' Ġunju 1919, il-poplu kien għaddej bil-preparamenti għall-ġurnata tas-7 ta' Ġunju.

Bħal f'kollox, kien hemm Maltin li ma ridux li jkollhom x'jaqsmu imma l-maġġoranza tal-poplu wera l-kuraġġ u daħal il-Belt bil-konsegwenza li 4 minn uliedu sfaw maqtula; Lorenzo Dyer, Ġużeppi Bajada, Manwel Attard u Carmelo Abela.

Tnejn oħra sfaw feruti u mietu aktar tard.

Is-Sette Giugno kien il-bidu biex il-poplu jkollu rajh f'idejh… Minn wirtmalta.mt nsellmu lil missierijietna ta' dak iż-żmien.

Ritratt: Culhat għall-Belt/ TVM.com.mt


Bħal-Lum 3 Xhur Niċċelebraw Jum Il-Vitorja… L-Ewwel Sajf Malti Bla Festi!

Illum it-8 ta' Ġunju 2020 jimmarka bidu ta' ġimgħa ġdida għal pajjiżna fejn 3 ijiem ilu rajna t-tneħħija tal-miżuri li kienu mposti minħabba l-pandemija tal-Covid-19 għal 3 xhur sħaħ.

Nistgħu ngħidu li pajjiżna mexa tajjeb waqt din l-imxija li affettwat lil kulħadd.

Iżda rridu ngħidu wkoll li din in-normalità li qed ngħixu hija differenti u rridu nitgħallmu ngħixu biha.

Propju bħal-lum 3 xhur Malta tiċċelebra waħda mill-għeżeż festi tagħha; Jum il-Vitorja ; imlaqqam hekk minħabba r-rebħ kontra t-Torok fl-Assedju l-Kbir tal-1565 u anke t-tmiem tat-Tieni Gwerra Dinjija meta tħabbar li l-qawwa Nazziżta ma kien baqa' xejn ta' saħħa fiha u d-dinja ħadet ir-ruħ, inkluż pajjiżna.

Dan huwa primarjament il-jum li fih il-Knisja Kattolika għażlet bħala jum iċ-ċelebrazzjoni tat- twelid tal-Madonna .

Iżda kif qed tħossuh dan is-sajf bla festi ?

Żgur li s-sajf tal-2020 ser jitniżżel ukoll fl-istorja u 'l quddiem għad jissemma dan il-mument fejn iċ-ċelebrazzjonijiet kulturali fuq barra u anke dawk fil-knisja ad unur il-padruni tal-ibliet u rħula Maltin, kien sar b'mod differenti.

Bħal dejjem jinħolqu kontroversji.

Mhux l-għan tagħna li nidħlu fihom.

L-għan tagħna huwa li jkun hawn kitba ta' x'seħħ matul din is-sena; anke dwar il-festi li żgur mhux forsi huma parti importanti u integrali mill-wirt u l-kultura Maltija.

Ritratt: L-istatwa ta' Marija Bambina tan-Naxxar/ Soċjetà Mużikali Peace Naxxar


Il-Casino Notabile Mdina – Il-Binja Li Tpaxxi L-Għajn

Inzertajtuha żgur din il-binja xi darba jew oħra u spiss in-nies isaqsu x'kienet?!

Fl-1886 grupp ta' nobbli mill-Imdina kkummissjunaw lill-arkitett Ingliż Webster Paulson biex jiddisinjaw 'club house' li kellha tinbena fuq is-Saqajja.

Jingħad li dan għamluh minħabba li qabel kienu jiltaqgħu għand il-familja De Piro iżda mbagħad kien hemm xi diżgwit u l-Ingliżi riedu post fejn jissoċjalizzaw għalihom.

Imma dan mhux ikkonfermat.

Il-binja tlestiet fl- 1887 u Paulson kien laħaq miet f'Awissu ta' dik is-sena qabel ma tlesta x-xogħol.

B'hekk il-Casino Notabile kien tal-aħħar li ġie ddisinjat minnu.

Din il-binja tgawdi veduti mill-isbaħ ta' Malta quddiemha.

Propjament din il-binja hija l-ponta tal-veduti (Point de Vue); liema isem intuża bir-raġun minn restorant viċin għaliex igawdi wkoll mill-istess veduti.

Il-binja turi influwenza fuq Paulson mill-arkitettura Beaux Arts Franċiża li kienet popolari f'Pariġi u Nizza.

Ġewwa nsibu 2 t'ikmamar mdaqsin fejn hemm ukoll bust tat-terrakotta tal- Gvernatur Sir John Lintorn Simmons li kien irrestawrat mill-Fondazzjoni Wirt Artna fl-2018.

Fost xogħlijiet oħra ta' Webster Paulson nsibu l-Kappella Camenzuli fiċ-ċimiterju tal-Addolorata, il-veranda tal-għassa tal-pulizija f'Tas-Sliema (illum m'għadhiex teżisti), u ċ-ċimiterju Lhudi fil-Marsa.

Kien ukoll wettaq superviżjoni fuq ix-xogħol li kien għaddej fir-Royal Opera House tal-Belt Valletta li kienet iddisinjata minn Edward Middleton Barry.

Quddiem il-Casino Notabile hemm taraġ li llum jilqa' fih bosta restoranti.

Dari kien bħal 'red light district' fejn kien hemm xi forma ta' attività notturna.

Irridu niftakru li r-restorant Point de Vue kien ukoll lukanda minn tal-bidu f'pajjiżna u vjaġġatriċi partikolari kienet tiddeskrivi li fuq il-gżira ma kienx hawn ħafna lukandi fis-seklu 19 u din kienet waħda mill-aqwa li kien hemm.

Fil-bidu tas-seklu 21, il-binja kienet abbandunata u fl-2008 saru planki tal-injam biex jipprevenu li l-Casino Notabile jispiċċa jintilef għal kollox.

Hija binja mibnija fuq tafal u għalhekk dejjem hemm moviment fil-pedamenti.

Minħabba s-saffi porużi tal-akkwata, il-ġebla tbati spiss minn melħ li jqaxxarha kontinwament.

Il-Kunsill tal-Mdina dejjem insista biex din tingħata l-attenzjoni meħtieġa.

Ħafna huma n-nies li spiss isaqsu kif din il-binja tagħmel parti mal-Imdina meta tinsab barra l-ħitan tal-belt kapitali l-antika.

Tajjeb li niftakru li l-Imdina kienet ferm ikbar iżda kienet ċċeknet fi żmien l-Għarab.

Ir-restawr kien beda fl-2015-2016 b'għajnuna wkoll mis-Segretarju Parlamentari għall-Fondi Ewropej (dak iż-żmien) Ian Borg bis-somma ta' €400,000 għal dan ir-restawr.

Il-binja llum tinsab amministrata minn Clifford Galea (storiku) sa mill-2016 fuq bażi volontarja bil-għan li tilqa' fiha wirjiet artistiċi u attivitajiet kulturali minn żmien għall-ieħor.

Il-Kunsill Lokali tal-Imdina mmexxi mis-Sindku Peter Dei Conti Sant Manduca jgħożżu dan il-Casino Notabile u jagħtih importanza mistħoqqha tant li minn żmien għall-ieħor jara li l-binja tibqa' kkonservata sew u miżmuma fl-aqwa stat.

Il-Casino Notabile huwa monument ta' Grad numru 1 f'pajjiżna.


Għaliex Il-Malti Jgerger?

Aħna poplu ferrieħi, ċelebrattiv, ċajtier, altruwist… u l-aġġettivi sbieħ ma jieqfux.

Imma aħna wkoll poplu żbukkat, xi ftit polemikuż u li ngergru wkoll.

Hija normali għaliex wara kollox, għalhekk fil-bniedem hemm dawk il-burdati biex ikunu espressi fil-ħajja tagħna.

Iżda għaliex fuq mument ta' ferħ ġieli rridu nikkritikaw?

Għaliex ngħiru meta xi ħadd jagħmel xi ħaġa tajba?

Minħabba l-politika?

Minħabba għira?

Minħabba l-istorja twila ta' kolonjaliżmu li rabbiet ċerta kritika fina?

X'taħsbu kieku nibdew nirrealizzaw iżjed x'għandna tajjeb u napprezzaw u nfaħħru.

Anke jekk forsi nixtiequ li nkunu aħna flok ħaddieħor.

X'taħsbu kieku ma niddejqux infaħħru x'għamel il-partit oppost jekk ikun pass tajjeb?

X'taħsbu li kieku forsi nrażżnu ftit ilsienna kultant mhux ninħbew wara l-midja soċjali li hija l-aktar arma faċli li saret tintuża llum il-ġurnata.

Naħseb tkun skuża li nwaħħlu li għax drajna hekk jew għax konna dejjem ikkmandati fil-passat, allura l-karattru tagħna huwa hekk.

X'tasbu?!

Din hija parti mill-kultura tagħna li forsi ma nieħdux gost dejjem nisimgħu fuqha imma hija fatt. Għandna ħafna tajjeb; għandna l-ħażin ukoll u dan ma jfissirx li ma nikkritikawx.

Iżda hemm mod u mod kif nikkritikaw.

Il-kritika pożitiva u kostruttiva dejjem tiġġenera ġid u toħloq riżultat.

Mill-banda l-oħra, il-kritika distruttiva toħloq katina ta' aktar negattività li ma jkollhiex farka ġid fiha.

Irridu nemmnu li aħna poplu tajjeb, u li kapaċi nkunu iżjed maturi fl-azzjonijiet tagħna!

(Artiklu bi ħsieb ta' riflessjoni)


Qatt Rajthom L-Ewwel Raġġi Tax-Xemx Li Jimmarkaw Il-Bidu Tas-Sajf?

Jissejjaħ Is-Solstizju tas-Sajf.

Huwa fenomenu pre-istoriku.

Mat-tlugħ ix-xemx fl-ewwel jum tas-Sajf, jiġifieri fil-21 ta' Ġunju, l-ewwel raġġi li jitilgħu jimmarkaw raġġi f'linja perfetta lluminata mix-xemx fuq il-ħaġar megalitiku .

Għalkemm mhux magħruf dan sarx b'mod intenzjonat, aktarx li huwa hekk, tant kemm hemm preċiżjoni f'dak li jiġri.

Donnu arloġġ li jimmarka l-bidla tal-istaġuni.

Fenomenu li jiġri 4 darbiet fis-sena ma' kull bidu ta' kull staġun; darbtejn ikun hemm solstizju u darbtejn ekwinozju .

Dan aktarx sar biex in-nies ta' żmien il-pre-istorja jkunu jafu meta għandhom jkabbru ċerti prodotti.

Ritratt: Il-linji oranġjo juru l-ekwinozju u s-solstizji fl-istaġuni rispettivi

Heritage Malta din is-sena, hekk kif bdew jitneħħew il-miżuri relatati ma' Covid-19 se toffri opportunità lill-pubbliku li jara dawn ir-raġġi tax-xemx fit-tempji tal-Imnajdra li jinsabu fil-Qrendi nhar is-Sibt 20 ta' Ġunju.

Titilfux din l-esperjenza jekk qatt ma rajtuha!

Ritratt: L-Imnajdra/ Locanda La Gelsomina


It-Tarxieniżi Żgur Li Jgħożżuha Din In-Niċċa…

Żgur li rajtuha din in-niċċa xi darba jew oħra intom u għaddejjin mit-triq tal-Barrani.

Tinsab fil-ġenb wara ċint.

Tkellimna mal-istoriku Tarxieniż Joseph Farrugia li qalilna li n-niċċa hija antika u li aktarx flokha kien hemm il-Knisja l-oriġinali tal-Lunzjata u mbagħad ħattewha bejn l-1610 u l-1627.

Tajjeb insemmu li Ħal Tarxien kienet diġà parroċċa fl-1592.

Meta ġie Monsinjur Pietro Dusina fl-1575 kien qal li l-knisja tal-Lunzjata tinsab 200 qasba 'l bogħod mill-Kappella ta' Santa Luċija u allura meta tagħmel il-kalkoli, din in-niċċa tiġi eżatt fil-post li dawn il-qisien jimmarkaw.

Imbagħad interessanti l-fatt li flok il-knisja tal-Lunzjata li nafu biha llum, kien hemm 3 kappelli; dik ta' San Nikola, ta' San Pawl u ta' San Luqa.

Fil-misraħ kien isir it-tpartit tal-mogħoż.

In-nies però kienu jgergru li l-Knisja tinsab 'il bogħod miċ-ċentru ta' Ħal Tarxien allura waqqgħu t-3 kappelli li għadna kif semmejna, ħadu l-benfiċċji tagħhom u bnew dik preżenti.

Xi storja, xi ġmiel.

Ritratt: In-Niċċa tal-Lunzjata fit-Triq tal-Barrani/ Paul Mula


Bil-Filmat: "Ejja Ngħinu Lil Xulxin Biex Inkunu Kuntenti" – L-Isqof Elett T'Għawdex

Fl-ewwel messaġġ tiegħu b'mod virtwali, l- Isqof Elett tal-gżira Għawdxija wassal messaġġ ta' tama u pożittività fejn appella biex ngħinu lil xulxin inkunu kuntenti.

"B'hekk inkunu sinjuri…" tenna l-Isqof, il- Monsinjur Anton Teuma.

L-għan tiegħu huwa li nimxu flimkien, mhux wieħed quddiem u wieħed wara iżda flimkien lejn l-hena, lejn il-persuna ta' Ġesù .

Hekk qal l-Isqof Teuma minn qalbu f'messaġġ li jkompli juri li l-Knisja Maltija u Għawdxija taħt il-kappa tar-reliġjon Kattolika, dejjem lesta toffri idha lill-batut, lis-sinjur ukoll, lil kulħadd, dawk imtaqqlin, dawk imġarrbin, dawk kollh li jeħtieġu serħan.

Minn wirtmalta.mt nawguraw lill-Isqof Teuma li ser ikun id-9 Isqof t'Għawdex.

Nieħdu l-okkażjoni li nsellmu lill- Isqof Mario Grech , il-predeċessur tiegħu li wettaq ħafna ġid u li fih spikkat l-umiltà u l-imħabba fidila lejn il-merħla.

Dun Anton Teuma huwa mix-Xagħra Għawdex u għandu 56 sena fejn serva bħala d-direttur Pastorali tal-Kummissjoni Djoċesana Familja f'Għawdex.

Kien ordnat saċerdot mill-Isqof Nikol Cauchi fl-1988 u serva u ħadem ukoll fid-Djoċesi ta' Ruma.

Ritratt: L-isqof Elett Anton Teuma flimkien mal-predeċessur tiegħu l-Isqof Mario Grech/ Diocese of Gozo


"Ikun Redikolu Li Nneħħu Monumenti Tal-Era Kolonjali" – Il-Ministru Josè Herrera

Il-Ministru tal-Kultura Josè Herrera qal li jekk jitneħħew monumenti tal-era kolonjali, dan ikun att redikolu.

Tenna li bl-istess kejl għandna nneħħu wkoll l-istatwa ta' La Vallette fejn Malta kienet taħt it-tmexxija tal-Ordni ta' San Ġwann.

"Ikun redikolu li jitneħħew monumenti li jappartjenu għall-perjodu imperjali.

L-istorja ma tistax tibdilha u trid tittieħed fil-kuntest tal-era partikolari", tenna l-Ministru Herrera fil-parlament.

Irrefera wkoll għall- George Cross li anke jinsab fuq il-bandiera Maltija li ngħata bħala rikonoxximent għall-qlubija tal-poplu Malti waqt it-Tieni Gwerra Dinjija u b'hekk ma kienx att ta' umiljazzjoni anzi pjuttost il-kontra.

"Li nkissru l-monumenti, ma tibdilx l-istorja", insista l-Ministru tal-Kultura Josè Herrera.

Din il-mewġa biex insejħulha hekk qed isseħħ wara li f'bosta pajjiżi madwar id-dinja qed jitkissru jew jitneħħew monumenti tal-era kolonjali tagħhom, wara l-qtil tal-Afrikan Amerikan George Floyd minn pulizija fl-Amerka.

Ritratt: Ir-Reġina Vittorja fi Pjazza Repubblika-Il-Belt Valletta/ Gwida.mt


Għandek X'Tirrakonta Jew Xi Ritratti Antiki? Kellimna…

Minn meta bdejna dan is-sit, mill-ewwel ħsiebna kien li ninteressaw lill-pubbliku kollu.

U min ma jinteressahx minn pajjiżu?

Ilkoll inħobbu lil Malta u Għawdex tagħna, li bit-tajjeb u l-ħażin tiegħu, pajjiżna sawwarna u tana identità.

Ridna li dan is-sit ikun interattiv magħkom il-qarrejja u anke tkunu intom stess li tikkontribwixxu fih.

Għalhekk qed inħeġġukom li jekk għandkom x'tirrakontaw, x'turuna, forsi xi filmat antik, xi ritratt li qatt ma rajna, biex tkellmuna.

Aħna lesti li nisimgħukom.

Irridu li dan is-sit ikun memorja kollettiva 'online' (bl-Ingliż tissejjaħ 'oral history' / storja orali għaliex tingħad bil-fomm) għal dawk li jinteressahom ġrajjiet pajjiżna u għaliex le, forsi jintuża minn studenti jew persuni li qed jagħmlu xi riċerki.

Jista' jkun xi rakkont ta' dari jew xi ritratt ta' xi raħal differenti minn kif nafuh illum, xi festa li tbiddlet maż-żmien, xi tradizzjoni, xi post storiku li ntilef…

Grazzi kbira mill-qalb li qed tagħtuna kritika kostruttiva.

B'hekk inkomplu ntejbu l-prodott tagħna!

Il-kburija tagħna mhux min qed jikteb l-artikli, tant li anqas qed niktbu isimna, għaliex il-kburija tagħna hija MALTA.

Li ngħidulkom żgur huwa li nħobbu lil din l-art ħelwa…

Ritratt: Maltin ifittxu qalb it-tifrik li kkawżat it-Tieni Gwerra dinjija fl-Isla/ Gazzetta Illum


Illum Jibdew Il-Kwaranturi. Taf Xi Jfissru?

Il-kelma Kwaranturi ġejja mit-Taljan Quarant'ore li tirreferi għall-40 siegħa ta' espożizzjoni tas-Sagrament b'adorazzjoni ma taqtax.

L-intenzjoni tagħhom huma li dawn l-40 siegħa jfakkru l- 40 siegħa li l-ġisem ta' Kristu dam fil-qabar qabel ma rxoxta mill-mewt.

Għalhekk it-tifsira tagħhom hija kemm devozzjonali kif ukoll teoloġika.

Il-knejjes fit-tradizzjoni jkunu miftuħin anke matul illejl fejn anke jintrama l-artal maġġur b'mod speċjali.

F'numru ta' parroċċi tintrama wkoll dik li tissejjaħ il- Ġilandra ; l-imkejjen fejn jitpoġġa s-Sagrament u li jkollha dekorazzjoni elaborata bil-fidda jew materjal rikk ieħor.

Ovvjament din is-sena minħabba l-Covid-19, kien hemm tibdil.

Il-Kwaranturi jsiru bejn id-19 u l-21 ta' Ġunju.

(Iżda hemm postijiet fejn isiru f'dati differenti matul is-sena)

Ritratt Prinċipali: Il-Ġilandra armata għall-kwaranturi fuq l-artal maġġur tal-Kolleġġjata ta' Bormla/ Grupp Voluntiera tas-Santwarju u Kolleġġjata ta' Marija Immakulata f'Bormla


Ritratt Esklussiv Tal-Prinċipessa Eliżabetta F'Malta Li Għadu Qatt Ma Deher Imkien

Ritratt li fih preġġju kbir għal bosta raġunijiet.

L-ewwelnett għaliex issa għandu ż-żmien.

It-tieni, fih naraw lill- Prinċipessa Eliżabetta ssellem il-memorja ta' dawk mejta fl-ewwel u fit-tieni Gwerra Dinjija quddiem il-'war memorial' tal-Furjana viċin il-bidu tal-Belt Valletta.

(Il-war memorial kien sar fi żmien il- Gvernatur Charles Bonham Carter fil-11 ta' Novembru tal-1938 iżda fl-1949 kien reġa' ġie ddedikat mill-ġdid għal dawk ukoll li mietu fit-tieni gwerra dinjija.

Kien sar mill-artist Malti Louis Naudi.)

Dan għamlitu waqt żjara li għamlet f'Malta bejn l-20 ta' Novembru u t-28 ta' Diċembru tal-1949.

Jiġifieri kienet qattgħet il-Milied f'Malta u damet iżjed minn xahar hawnhekk.

Ftit wara mbagħad reġgħet ġiet lura biex toqgħod fil- Villa Guardamangia flimkien mar-raġel tagħha, il-Prinċep Filippu.

Il-Prinċep Filippu kien stazzjonat hawn Malta peress li pajjiżna kien qed iservi ta' bażi navali u militari għas-servizzi Ingliżi.

Dawn kienu l-ewwel snin taż-żwieg ta' din il-koppja Rjali.

Ritratt: Il-Prinċipessa Eliżabetta ssellem lil dawk li tilfu ħajjithom fil-gwerer dinjijn quddiem il-Monument tal-Gwerra fil-Furjana

(Ħajr speċjali lill-Familja Boffa ta' dan ir-ritratt)


Il-Kwadru Devozzjonali Tal-Madonna Ta' Pinu Rrestawrat

Kwadru li jiġbed ħafna ammirazzjoni u devozzjoni lejh.

Qala' ħafna grazzji u ħafna Maltin u Għawdxin u saħansitra nies barranin li jżuru pajjiżna, jitolbu quddiemu.

Qed nirreferu għall-Kwadru tal- Madonna ta' Pinu fl-Għarb Għawdex.

Ftit ilu tlesta mir-restawr mill-kumpanija Atelier del Restauro taħt id-direzzjoni tal-id abbli Valentina Lupo li sostniet li qabel ma beda r-restawr, sar 3 snin ta' studju fuqu fejn anke nstab li kien hemm bosta saffi ta' verniċ fuqu.

Qalet ukoll li dan il-kwadru għadda minn bosta interventi ta' restawr li sfortunatament ma humhiex dokumentati ħlief intervent li kien sar minn Carmelo Bonello fl-1933, qabel l-inkurunazzjoni.

Ir-restawr sar minn Valentina Lupo flimkien ma' Maria Grazia Zenzani.

Il-kwadru kien oriġinarjament tpitter minn Amadeo Perugino fuq 3 tili meħjuta waħda mal-oħra.

Meta l-Papa Benedittu CVI żar pajjiżna fl-2010, appella lill-poplu Malti u Għawdex biex isejjaħ lill-Madonna ta' Pinu; Sultana tal-Familja.

Valentina Lupo f'isem il-kumpanija Atelier del Restauro rringrazzjat lill-Isqof Mario Grech li stinka għal din l-inizjattiva, lid-Djoċesi t'Għawdex kif ukoll lir-Rettur tas-Santwarju Dun Gerald Buhagiar.

Prosit tassew!


Mill-1 Ta' Lulju Li Ġej Se Jsiru L-Festi Hekk Kif Issa L-Attività Tal-Massa Tista' Ssir

Fi Stqarrija li ħarġet il-Kurja ġew ippubblikati direttivi dwar iċ-ċelebrazzjonijiet tal-festi għal din is-sena 2020; is-sena li biddlet ħafna attivitajiet minħabba l-Covid-19.

Dawn id-direttivi, ser jidħlu fis-seħħ fl-1 ta' Lulju u japplikaw biss għal din is-sena.

Il-festa ser tkun iċċelebrata permezz ta' Quddiesa Solenni u pellegrinaġġ mat-toroq tal-belt/raħal, fid-data tal-festa liturġika jew fil-Ħadd li s-soltu tkun iċċelebrata l-festa fix-xhur tas-sajf.

Għal dawk il-festi li diġà għaddew ser tinstab ġurnata alternattiva.

Il-pellegrinaġġ, li huwa mixja ta' fidi, ser ikun karaterizzat minn talb parteċipattiv u jista' jinkludi s-sehem ta' baned li jakkumpanjaw it-talb b'innijiet reliġjużi.

It-tiżjin tal-armar fuq barra jista' jsir diment li l-Knisja ma tidħolx fi spejjeż oħra.

Dan ma jgħoddx għal armar li jintuża biex isir talb!

L-Isqfijiet appellaw għall-maturità u l‐koperazzjoni bejn dawk kollha involuti sabiex il‐festa tagħti ġieħ lill‐qaddisin protetturi tagħna u tkun verament espressjoni ta' radd il-ħajr lil Alla.

Għal aktar dettalji ara: http://ms.maltadiocese.org/WEBSITE/2020/INFORMATION/DIRETTIVI%20FESTI%20-%20FINAL.PDF

Nota: Informazzjoni mill-istqarrija tal-Kurja li ħarġet illum 23 ta' Ġunju 2020

Ritratt: Il-Festa ta' Marija Bambina fil-Mellieħa/ Malta 5D


Bil-Mużika: Fjakkoli, Imsiebaħ Taż-Żejt, Daqq Folkloristiku U Ikel Malti… Viva L-Imnarja

Illum 29 ta' Ġunju huwa Jum l-Imnarja ; kelma Latina li ġejja minn illuminaria

li tfisser mixegħla.

Dan hekk kif fl-imgħoddi fil-lejl ta' 28 għat-29 ta' Ġunju kienu jinxtegħlu ammonti kbar ta' fjakkoli, imsiebaħ taż-żejt u ħġejjeġ.

Dan kollu kien iqajjem atmosfera mill-isbaħ.

Ma ninsewx li dan kien ta' gost kbir fiż-żmien li kienet bdiet din il-festa; aktarx qabel il-wasla tal-Kavallieri f'pajjiżna.

Hija wkoll il-festa ddedikata lill-martirju ta' San Pietru u San Pawl jew kif jgħidu fin- Nadur Għawdex; San Pietru Pawl (għax jgħaqqdu liż-żewġ qaddisin flimkien).

F'Malta hija tradizzjonalment iċċelebrata fil-Katidral tal-Imdina u f'Għawdex, fin-Nadur.

Kienu jsiru t- tiġrijiet tal-bhejjem fosthom dwieb, żwiemel u ħmir, taħt is-Saqqajja, fit-triq li tagħti lejn is-Siġġiewi.

Fi żmien l-Ordni, dawn it-tipi ta' tiġrijiet kienu fil-fatt isiru f'bosta festi.

Xi ħaġa tradizzjonali li narawha wkoll f'bosta lokalitajiet f'Għawdex sal-lum il-ġurnata speċjalment f'Santa Marija.

U ma nistgħux ma nsemmux il- wirja agrarja li bdiet tittella' fil- Buskett fi żmien il-Gvernatur William Reid.

Infatti, l-ewwel waħda saret fid-29 ta' Ġunju tal-1854 fil-Buskett.

B'hekk kienet festa kompluta fejn kien ikun hemm minn kollox; ikel u prodotti tal-bdiewa, u maż-żmien daħlet il-kompetizzjoni u l-wirja kibret ġmielha.

Id-daqq tal-kitarri, l-għana sabiħa Maltija, xi kisra ħobż biż-żejt u t-tadam u ħalli lill-Maltin igawdu.

Jingħad ukoll li dari l-għarus, qabel iż-żwieġ ried iwiegħed lill-għarusa li joħodha l-festa tal-Imnarja kull sena.

Ara kemm jinbidlu ż-żmienijiet.

Ħsibna li ngħaddulkom din il-mużika folkloristika li saret fiż-żmienijiet tagħna mill-grupp Malti Etnika, bi stil ftit modern imħallat ma' strumenti u ħsejjes antiki.

Ejja nkomplu nġeddu dawn it-tradizzjonijiet.

Ritratt: Spettaklu li jfakkar l-Imnarja li sar fil-Hotel Excelsior Malta


Qdumijiet Interessanti Fin-Naxxar… Qatt Kontu Tafu Bihom?

Qatt kontu tafu kemm insibu qdumijiet fin- Naxxar?

Fuq il-paġna tal-Għaqda Kulturali Wirt Naxxari ttellgħet informazzjoni interessanti li ħsibna li huwa tajjeb naqsmuha magħkom il-qarrejja tagħna.

Qdumijiet hija kelma li tirreferi għall-wirt, fdalijiet, evidenzi passati antiki ħafna.

Fil-fatt, għal dawk li huma qdumijiet preistoriċi fin-Naxxar inisbu bil-bosta.

Hemm it-tempju Neolitiku tal-Qadi fin-naħa ta' Burmarrad fejn instabet il- ġebla famuża b'sinjali astronomiċi.

Hemm ukoll bosta raddi (cart-ruts) fin-naħa tat-telgħa ta' Alla u Ommu li jitilgħu mill-wied għal fuq l-għolha tan-Naxxar u jibqgħu sejrin sal-Mosta fin-naħa tal-Wej.

Hemmhekk instabu wkoll oqbra Puniċi.

Fin-Naxxar ukoll instabu bosta oqbra Puniċi f'diversi nħawi fosthom fi Triq San Ġorġ waqt il-bini tal-iskola primarja u ħdejn iċ-ċimiterju.

Interessanti wkoll li nstabu oqbra ġo barrieri Rumani li sfortunatament tgħattew bir-radam tal-miżbla.

Fis-Salina wkoll li tifforma parti min-Naxxar, wieħed isib oqbra Paleo-Kristjani bil-mejda magħrufa bħala l-' Agape ' u anke oqbra oħra mill-isbaħ.

Din l-informazzjoni ngħatat fis-sit tal-Għaqda Kulturali Wirt Naxxari mill-istoriku Pawlu Catania.

Ritratt: L-oqbra Paleokristjani li hemm fis-Salina/ Għaqda Kulturali Wirt Naxxari


Jiftaħ Mill-Ġdid L-Ajruport Internazzjonali Ta' Malta Wara 3 Xhur…

Illum huwa jum li tista' ssejjaħlu storiku għal pajjiżna fejn reġa' fetaħ l-Ajruport Internazzjonali ta' Malta biex jilqa' l-ewwel turisti li se jżuruna.

Dan wara 3 xhur magħluq minħabba l-pandemija tal-Covid-19 li laqtet id-dinja kollha.

Żgur li kien żmien diffiċli u li mhux se ninsewh qatt.

Pajjiżna ħadem b'għaqal kbir biex inaqqas it-tixrid tal-Covid-19 fostna fejn bħalissa għandna 21 każ attiv, b'640 fejqan.

Pajjiżna jiddependi ħafna mit-turiżmu.

L-ekonomija tagħna minn dejjem fuq hekk kienet ibbażata.

Illum fid-9:45, il-Ministru għall-Ekonomija Silvio Schembri u l-Ministru għat-Turiżmu Julia Farrugia Portelli ser ikunu preżenti għall-ftuħ mill-ġdid tal-Ajruport Internazzjonali ta' Malta.

Illejla fit-20.30 pajjiżna se joffri spettaklu ta' nar tal-ajru minn bosta kmamar tan-nar f'pajjiżna.

Titilfuħx!

J'Alla naraw il-frott minn dan il-pass.

Sadanittant nawguraw żmien aħjar għall-poplu kollu Malti u Għawdxi!


Bil-Filmat: Tal-Karmnu Farm – Jipproduċu Ġbejniet U Ħlewwiet Maltin

Iltqajna ma' Joseph Agius li qalbu qiegħda fix-xogħol professjonali li jagħmel fir-razzett li jaħdem fih li għandu ħafna snin, tant li kien tal-bużnanniet tiegħu.

Illum huwa razzett tan-nagħaġ; bil-proċess mill-bidu sal-aħħar fejn jipproduċu bosta prodotti bnini u mfittxija.

Jipproduċu l- ġbejna tradizzjonali Maltija; tal-bżar u l-bojod, ħlewwiet bħal kannoli u ġelat u anke pastizzi u qassatat .

'Tal-Karmnu Farm' huwa kunċett ġdid promoss mill-Ewropa bħala 'Short Supply Chain' fejn il-prodott hu manifatturat dirett mill-post fejn qed jinbiegħ.

Il-prodott huwa mibjugħ fi ftit siegħat minn mindu l-annimali jkunu pproduċew il-ħalib.

B'hekk wieħed qed jassigura traċċabilità tal-prodott, tisħiħ tal-kwalità u inqas riżorsi meħtieġa biex isir u jinbiegħ il-prodott, li hija xi ħaġa tajba għall-ambjent.

Il-ġelat huwa mfittex ħafna; b'bosta għażliet ta' togħmiet differenti.

Prodotti bninha li jinżlu tajjeb mal-Maltin u anke mat-turisti li jżuruh.

Żuru https://www.facebook.com/tkf.mt/ għal aktar informazzjoni.

(Nota: Artiklu b'kollaborazzjoni.

Jekk tixtieq tikkollabora magħna, kellimna fuq [email protected] )


Għaliex Hemm Is-Slaleb Mal-Ġnub Tal-Knisja Ta' San Gejtanu Tal-Ħamrun?

Innutajna post ħelwa fil-paġna Providenza b'kollaborazzjoni ma' Gianluca Grech li tqanqal interess f'ħafna.

F'din il-paġna ntqal li dawk is- slaleb minquxa mill-ġebla mal-ħajt fuq in-naħa tax-xellug tal-Knisja Arċipretali ta' San Gejtanu fil-Ħamrun kienu saru għal skop importanti.

Din il-knisja nbniet f'nofs is-sekla 19.

Dahar ma' dahar ma' dawn is-slaleb, kien hemm l-artali mqaddsa.

Dawn is-slaleb jindikaw li dak il-ħajt huwa sagru u minn kien jgħaddi minn quddiemhom, kien jiftakar li warajhom hemm artal imqaddes … b'hekk jitolbu u jikkontemplaw.

Hemm min jgħid ukoll, li dawk li kienu lliterati u ma jafux jaqraw, din it-triq bdew isejħulha t- triq tas-slaleb.

Xi ġmiel hux!

Kemm hu tajjeb li jinkitbu dawn il-punti ħelwin anke min-nies tal-lokal (oral history) ħalli l-istorja tinfirex u lkoll nitgħallmu flimkien.


Tħabbru l-artist u l-post tal-mafkar f'ġieħ Oliver Friggieri permezz ta' stqarrija minn Heritage Malta; il-proposta magħżula hija dik tal-artist John Grima.

Dan wara s-sejħa li ħarġet ftit xhur ilu għad-disinn tal-mafkar.

Ġie deċiż ukoll li l-monument jitqiegħed il-Furjana, fejn il-Professur Friggieri qatta' tfulitu u żgħożitu.

Il-proċess kien ikkordinat mis-Sur Mario Cutajar, id-Direttur Eżekuttiv ta' Heritage Malta u s-Segretarju Permanenti Ewlieni fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru.

Wara l-pubblikazzjoni f'Jannar li għadda tas-sottomissjonijiet meqjusa bħala li kienu laħjar, u wara li saru d-diskussjonijiet rikjesti mal-artisti kkonċernati, il-ġurija għażlet ilproposta ta' John Grima.

Qed ikun propost li l-mafkar tal-Professur Friggieri jitqiegħed qrib il-monument li jfakkar l-Ewwel Gwerra Dinjija, faċċata tal-monument f'ġieħ Dun Karm Psaila, il-poeta nazzjonali.

In-nefqa indikata għad-disinn u l-bini tal-mafkar hija ta' madwar €100,000, kollox inkluż.

Il-ġurija rrakkomandat li ż-żewġ sottomissjonijiet l-oħra meqjusa fost l-aħjar, li saru minn Chris Ebejer u Lino Bianco, jissemmew b'unur u għalhekk se jingħataw premju ta' flus skont artiklu 5.11 tal-espressjoni ta' interess.


L-Istatwa sabiħa u nistgħu ngħidu wkoll, popolari tal-kalkara Malta Rebbieħa , qed tiċċelebra għeluq il-100 sena tagħha.

Il-membri tas-Soċjetà: l-Għaqda Mużikali San Ġużepp kalkara, liema statwa hija propjetà tagħhom għażlu t-tema: Unur, Identità u Storja permezz ta' logo uffijali tal-100 sena.

Dan inħadem mill-PRO tas-Soċjetà Carl Mifsud.

"Tliet kelmiet li ġew magħżula bi ħsieb; l-ewwel waħda hi Unur.

Dan minħabba l-fatt li l-istatwa ta' Malta Rebbieħa hi l-unika statwa fil-Kalkara minn dawk prinċipali li qatt ma ġiet mibdula għall-ebda raġuni jew għax sfortunatament intilfet fil-gwerra u kif ukoll minħabba livell tas-sengħa tal-istatwa" , inkiteb fuq il-paġna tal-Għaqda filwaqt li tennew li dan huwa unur li l-Malta hija l-eqdem statwa minn dawk prinċipali fil-Kalkara.

Fil-fatt, il-Malta hija l-unika statwa li ma tkissritx bil-gwerra fejn anke t-titular; San Ġużepp sal-lum inbidel 3 darbiet, għalkemm fis-snin ta' wara l-Gwerra Dinjija ntużat waħda temporanja.

Is-Sindku tal-Kalkara Wayne Aquilina feraħ lill-Għaqda Mużikali San Ġużepp Kalkara li dejjem għożżew din l-istatwa u pproteġewha sa mill-1921.

" Bla ebda dubju, dawk tal-lum u t'għada ser jibqgħu jindukraw din ix-xbieha fuq il-passi ta' missirijietna.

Fl-okkażżjoni ta' dan iċ-ċentinarju u b'rispett lejn il-bosta Kalkariżi tal-bieraħ, illum u għada li għandhom rabta ma' din ix-xbieha, bħalissa għaddej il-proċess biex matul din is-sena inħabbar isem ta' triq f'raħalna msemmija għal Malta Rebbieħa", temm jgħid is-Sindku.


Fl-1937, it-Teatru Manoel, li dik il-ħabta kien juri l-films, talab permess li juri l-film qasir Your Enemy The Cat maħdum mill-Ministeru tal-Biedja Inġliż.

It-talba kienet saret għaliex f'dak iż-żmien, f'Malta kienet kibret ferm il-popolazzjoni tal-ġrieden.


Kien propju bħal-lum tal-1977, meta l-Gvern Malti kien ipprotesta mal-Gvern Ingliż talli ajruplan bomber tat-tip 'Vulcan' kien itajjar fil-baxx fuq Ħaż-Żabbar tant li Tessie Attard u t-tliet uliedha spiċċaw intefgħu mal-art fuq il-bejt.

Din il-familja kienet toqgħod fi Triq il-Grazzji f'Ħaż-Żabbar.

Madanakollu l-Gvern Ingliż kien talab skuża tal-inċident u l-biċċa waqfet hemm.

Mur għamilha llum din e!


Bħal-lum 7 ta' Jannar tal-1865, twieled il-politiku William Savona, iben il-politiku Siġismondo Savona.

William kien avukat u fl-1921 kien elett bħala l-President tal-Malta Labour Party u kien mexxa lill-partit fl-elezzjoni tal-1921, l-1924 u tal-1927.

Kien miżżewweġ lil Nusa Rosenbush u kellu żewġ subien u erbat ibniet.

William Savona kien ir-rappreżentant tat-Trade Union Council fis-Senta u bejn l-1922 u l-1923 kien il-Ministru tal-Posta, Dwana, Agrikultura u s-Sajd.

Wara li rtira mis-Senat fl-1924, kien elett għall-Assemblea Leġislattiva meta aġixxa bħala Mexxej tal-Partit Laburista.

Savona miet fit-18 ta' Jannar tal-1937 u kien ingħata funeral militari għaliex kien irtira bħala Kurunell, qabel ma daħal fil-politika.

Kos hux, mur għidilhom il-fundaturi politiċi taż-żewġ partit l-kbar f'Malta, jaraw kemm evolvew dak li bdew huma.


Kien fl-10 ta' Jannar tal-1640 li ħarġet ordni favur il-wirt miktub.

Dan bil-għan li jitħarsu l-kuntratti u t-testmenti li jkunu saru quddiem nutar.

B'din l-ordni, kien stabbilit l-Arkivju Notarili biex hekk, dokumenti importanti bħal dawn jibqgħu jeżistu anke wara li jmut nutar.

Din ovvjament għadha tgħodd sal-lum.

Li kieku dan ma sarx, kien jinqala' ħafna iżjed inkwiet fost il-familji fuq wirt u dettalji oħra.

Barra minn hekk, permezz ta' din l-ordni għandna evidenzi storiċi ta' x'sar fil-passat f'pajjiżna, fir-rigward ta' ftehim, kitbiet, atti notarili u wirt.


Kienet azzjoni sabiħa u ġest simboliku fl-istess ħin dik li l-Kardinal Malti Mario Grech ingħata l-lazz ażħmar li jżomm is-salib pettorali, li kien tal-Kardinal Prospero Grech.

Dan seħħ fil-Kurja Ġenerali tal-Ordni Agostinjan, fejn il-kardinal qed jirrisjedi bħalissa.

Il-Pirjol Ġenerali P. Alejandro Morál Antón osa irregala lill-Kardinal Malti salib pettorali tal-fidda b'relikwa ta' Santu Wistin, akkumpanjata biċ-ċertifikat ta' awtentikazzjoni mill-postulatur ġenerali tal-Ordni, P. Josef Sciberras osa.

Tajjeb insemmu li fl-2017, il-kardinal Mario Grech kien inagħta l-affiljazzjoni fl-Ordni Agostinjan fis-sena tal-biċentinarju tal-Provinċja.

Din tingħata lil dawk il-persuni li jagħtu ġieħ u jgħinu lill-proniċja Agostinjana u mhux bilfors ikunu reliġjużi iżda wkoll lajċi.

Permezz ta' din l-affiljazzjoni, konċessa mill-Pirjol Ġenerali, mogħni bl-awtorità meħtieġa mis-Santa Sede, Grech huwa meqjus bħala wieħed mill-ulied tal-Ordni, u jagħmel parti bis-sħiħ mill-Familja Agostinjana.

Jista' jkun hemm nies komuni li jgħinu b'imħabba lill-Ordni Agostinjana li jingħataw din l-affiljazzjoni.

Tagħrif u Ritratti: https://agostinjani.org/mt


Fit-12 ta' Jannar tal-1799, kellu jibda l-komplott kontra l-ħakma Franċiża f'Malta immexxi minn Dun Mikiel Xerri.

Dan il-komplott kien inkixef lejlet li kellu jsir.

Il-Pjan kien li jindaqqu l-qniepen u titla' l-bandiera b'San Pawl fuqha bħala sinjal ta' rewwixta.

Iżda ġara li jum qabel, fit-Teatru Manoel kienet saret rappreżentazzjoni għar-rebħa li l-qawwiet Franċiżi kien għamlu fuq in-Naplitani u għall-abdikazzjoni ta' Karlu IV, Re ta' Sardinja.

Is-suldati Franċiżi waqt li kienu neżlin Marsamxett raw xi ħaġa tiċċaqlaq.

Kienu l-Karkariżi li niżlu bid-dgħajjes .

Il-komplott kien tmexxa mill-Kursar Guglielmo Lorenzi.

B'kollox, 49 persuna, fosthom Dun Mikiel Xerri kienu ngħataw il-mewt billi sparawlhom.


Bħal-lum fl-1887, kien beda x-xogħol fuq l-Istitut ta' Fra Diegu fil-Ħamrun, mill-flus imħollija mill-Markiż Scicluna.

Kien hemm tama li x-xogħol jitlesta sal-anniversarju tar-Reġina Vittorja.

L-istitu kellu jilqa' 200 tfajla.

Il-Markiż Scicluna kien benefattur kbir speċjalment fir-raħal li kien jgħix fih; in-Naxxar.

Sal-lum, il-Markiż Scicluna jissemma bil-bosta fuq fomm in-Naxxarin, speċjalment malli toqrob il-festa li tagħha ħallas bosta opri kbar u sbieħ, fosthom il-pavaljun blu bellusi li jintrama fuq l-istatwa barokka tal-Bambina.

Dan huwa pavaljun uniku rrakmat bid-deheb u b'kuruna magħmula mill-injam, fidda u deheb mastizz.


Fl-1899, mara tallaba nstabet mejta f'darha fi Triq it-Taraġ fil-Belt Valletta.

Matt-tfittxija li saret fid-dar, instabu mat-380 lira sterlina f'deheb moħbija f'diversi postijiet.

Il-mara kellha wkoll diversi oġġetti tad-deheb meħjuta mal-libsa li kellha fuqha.

Sal-lum, meta nisimgħu b'xi ħadd li nstab mejjet, ukoll għadna niċċassaw bl-aħbar.

Immaġinaw f'dak iż-żmien.

Tinsewx li apparti forsi qtil fuq serq, ħafna kienu jibżgħu minn stejjer tal-waħx.


Illum fil-Kalkara kienet varata ir-rotta kulturali.

Il-proġett tal-Heritage Trail fil-Kalkara ġie inawgurat mis-Segretarju Parlamentari għall-Fondi Ewropej Stefan Zrinzo Azzopardi u s-Segretarju Parlamentari għall-Isport, ir-Rikreazzjoni u l-Għaqdiet Volontarji, Clifton Grima flimkien mall-Assoċjazzjoni Wirt il-Kalkara.

Dan il-proġett jikkonsisti fi 15-il stand tal-istainless steel imwaħħla f'siti importanti fil-Kalkara, u b'informazzjoni mnaqqxa fuqhom bil-Malti u bl-Ingliż, kif ukoll kodiċi QR li jwassal lill-utent għal ritratti u informazzjoni addizzjonali online.

Is-Segretarju Parlamentari għall-Fondi Ewropej Stefan Zrinzo Azzopardi qal li permezz ta' fondi Ewropej, mill-programm LEADER, se nkunu qed nippromwovu l-wirt storiku u kulturali ta' din il-lokalità b'mod innovattiv u aktar attraenti, kemm għaż-żgħażagħ u anke għat-turisti li jiġu jżuru din il-lokalità.

Fl-istess proġett ġiet iddisinjata u stampata mappa turistika tal-Kalkara mid-disinjatur Alfie Gatt, li hija disponibbli b'xejn fil-ħwienet tal-lokalità u kjosks ta' informazzjoni għat-turisti li jinsabu madwar Malta u Għawdex.

Is-Segretarju Parlamentari Stefan Zrinzo Azzopardi spjega li permezz ta' din il-mappa qed jiġi ffaċilitat l-aċċess għal din il-heritage trail u verament ikun jista' jgawdi minnha kulħadd.

Ikkonkluda billi qal li b'dawn il-proġetti qed inkomplu nsaħħu wkoll is-settur turistiku biex nersqu lejn turiżmu li jiffoka aktar fuq kwalità milli l-kwantità.

Is-Segretarju Parlamentari Clifton Grima saħaq dwar kif permezz tal-Fond ta' Ko-Finanzjament għall-Għaqdiet Volontarji, aktar għaqdiet volontarji qed ikollhom iżjed opportunitajiet sabiex jaċċessaw fondi Ewropej.

Huwa saħaq ukoll dwar l-importanza li l-għaqdiet jiġu gwidati lejn diversi programmi ta' finanzjament Ewropej skont l-intervent tal-proġett.

Grazzi għal dan il-fond, l-għaqda volontarja Wirt il-Kalkara setgħet toħloq proġett li se jeduka lil kulħadd dwar l-istorja tal-Kalkara b'mod oriġinali.

Fl-aħħar nett, is-Segretarju Parlamentari Grima ħeġġeġ iżjed għaqdiet volontarji sabiex jersqu 'l quddiem u jirrikorru għad-diversi fondi li hemm disponibbli.

Ġie mniedi wkoll sit elettroniku ġdid: www.visitkalkara.com, fejn minbarra li tista' titniżżel l-istess mappa, wieħed jista' jaċċessa informazzjoni dwar l-istorja tal-Kalkara u tagħrif ieħor biex jgħin lill-utent jinteraġixxi u jintegra fil-komunità u n-negozji lokali.

Fi kliem il-kordinatur ta' dan il-proġett Etienne Camilleri, "L-għan tal-Assoċjazzjoni Wirt il-Kalkara huwa dak li tpoġġi dan ir-raħal fuq il-mappa bħala destinazzjoni turistika.

Issa t-turisti u l-viżitaturi Maltin għandhom l-opportunità jippjanaw ġurnata jew tnejn bħala eskursjoni u mixja madwar il-Kalkara."

Preżenti ukoll għal din it-tnehdija kien hemm l-Onor.

Glenn Bedingfield Chairman tal-Fondazzjoni Kottonera u s-Sur Wayne Aquilina Sindku tal-Kalkara.

80% minn dan il-proġett huwa ko-finanzjat b'fondi Ewropej taħt il-miżura 3 tal-programm LEADER, filwaqt li 20% ġejjin mill-programm NGO Co-Financing Fund.


Bħal-lum 16 ta' jannar tal-1906, twieled Rużar Briffa.

Ommu kien jisimha Ġovanna u missieru Duminku.

Fl-1931, iggradwa bħala tabib.

Briffa kien kiteb il-poema patrijottika Ġens il-Malti.

Bħala student, kien promotur flimkien ma' Dr. Ġużè Bonnici biex fl-1931 twaqqfet L-Għaqda tal-Malti tal-Università.

It-Tabib Briffa kien ukoll l-ewwel editur ta' Leħen il-Malti.

Kellu karriera fil-mediċina u speċjalizza fil-mard tal-ġilda.

Fl-1951, kien ingħata l-Kattedra tad-dermatoloġija.

Interessanti li meta mietet martu Constance li kienet magħrufa bħala Connie, tant ombra d-dar li kienu jgħixu fiha li beda jorqod f'kamra fl-isptar ċentrali.

Hi mietet f'April tal-1950 wara li ħakmitha marda kiefra.

Rużar Briffa kien miet fit-22 ta' Frar tal-1963 fl-eta ta' 57 sena.

Ritratt: Facebook/ Rużar Briffa


F'Malta inħasset il-ħtieġa li jitwaqqaf Ministeru ġdid iddedikat għar-riċerka, innovazzjoni u l-istrateġija ta' wara l-Covid.

Ministeru ġdid li se jkun storiku fid-deċiżjonijiet u l-ideat innovattivi li se jixpruna fis-soċjetà Maltija.

Dr. Owen Bonnici huwa l-Ministru f'dan is-settur li qed jaħdem bis-sħiħ biex tibda ddur ir-rota kif ferm meħtieġ, f'dan il-qasam.

Huwa Ministeru importanti mhux biss fir-rigward tar-riċerka u l-innovazzjoni, li dawn minnhom nfushom fihom fergħat li tista' tgħid imissu lil kulħadd bla ma ġieli nirrealizzaw iżda importanti wkoll, biex pajjiżna jkun ippreparat malli tgħaddi l-burraxka tal-pandemija li ninsabu fiha.

"Dan il-Ministeru huwa tant meħtieġ għax irridu futur aħjar għal uliedna, aqwa minn dak li writtna aħna u l-innovazzjoni hija l-aqwa għodda biex naslu s'hemm", tenna l-Ministru Bonnici.

Tista' tgħid li f'kull pajjiż, diġà kien hemm dan il-Ministeru u issa, f'pajjiżna wkoll.

Nawguraw futur b'saħħtu u ta' ġid għal pajjiżna u ċ-ċittadini tiegħu kollha.


Fl-1841, fil-gazzetta Malta Times, dehret ittra dwar proposta li parti mill-bini fuq wara tal-Kon-Katidral ta' San Ġwann kienet se ssir posta.

Il-kittieb qal li kien ikun aktar xieraq kieku jittieħed il-bini ta' taħt il-Biblijoteka Nazzjonali.

L-ewwelnett għax hemm kuridur li jservi ta' kenn mix-xita fix-xitwa u t-tieni, għax kien hemm żewġ bibien man-naħa tal-bieb prinċipali.

Wieħed minnhom seta' jintuża għall-pakketti postali u l-ieħor għall-posta lokali.

Kos hux… Kemm ideat fi żminijiet differenti!


Il-Fratellanza San Ġużepp Għaxaq A.D 1750 ħabbret il-programm għal matul il-ġimgħa d-dieħla biex jagħtu merħba lura fosthom, lill-istatwa devota u maħbuba ta' San Ġużepp f'Ħal Għaxaq.

Dan wara restawr li sar fil-gżira Għawdxija.

Il-karnaġġjon u r-restawr tal-istatwa fl-injam sar minn Michael u Adonai Camilleri Cauchi filwaqt li r-restawr tal-pedestall u l-induratura fuq kemm l-istatwa u anke l-pedestall, sar minn Mario u wliedu Ruben u Austin Camilleri Cauchi.

Illejla se ssir akkademja mużikali mill-Banda San Ġużepp ta' Ħal Għaxaq fil-Katidral ta' Santa Marija fiċ-Ċittadella f'Għawdex.

Waqt l-akkademja, se ssir l-inawgurazzjoni u l-kxif tal-istatwa wara r-restawr.

Għada filgħodu, se ssir quddies ikkonċelebrata mill-Kapitlu tal-Katidral u l-kleru Għaxqi fl-10.00 u f'12.00 San Ġużepp joħroġ mill-Katidral f'Għawdex biex jaqbad triqtu lejn Malta.

Awguri lilll-Ġużeppini kollha fis-sena Internazzjonali Ġużeppina; kif qed tissejjaħ mill-Vatikan, speċjalment lill-Għaxqin.

Ara l-porgramm hawn taħt:


Il-Ministru ghar-Ricerka, Innovazzjoni u l-ko-ordinazzjoni tal-istrategija post-covid-19 Dr Owen Bonnici nieda l-ewwel edizzjoni tal-Premji Nazzjonali ghax-Xjenza, Teknologija, l-Inginerija u l-Matemika (STEM).

Dawn se jkunu ospitati fiċ-Ċentru Interattiv tax-Xjenza.

L-aqwa professjonisti f'Malta se jiġu ppremjati, rikonoxxuti u onorati għall-kontribut li taw fil-qasam tagħhom tax-Xjenza, it-Teknoloġija, I-Inġinerija u l-Matematika (STEM) u b'hekk lis-soċjetà b'mod ġenerali.

Dawn il-premji huma frott l-inizjattiva tal-iSTEM Engagement Working Group immexxi minn Esplora.

Il-Kategorijii tal-Premji Nazzjonali STEM għandhom l-għan li jonoraw u jirrikonoxxu lil dawk il-persuni u entitatjiet li bis-saħħa tal-espressjoni personali tagħhom, qajmu aktar għarfien dwar il-pilastri STEM kemm lokalment kif ukoll f'ċerti każijiet barra minn xtutna.

Għall-fini ta' dawn il-premji, is-suġġetti STEM ikopru x-xjenzi tal-ħajja, ix-xjenzi fiżiċi, il-matematika, l-IT, l-inginerija u x-xjenza ambjentali.

Il-Ministru Bonnici tenna: "Huwa fid-dmir tagħna li nirrikonoxxu u nonoraw lill-professjonisti tagħna għall-kontribut li taw fil-qasam tagħhom tax-Xjenza, it-Teknoloġija, I-Inġinerija u l-Matematika u b'hekk, taw kontribut lis-soċjetà b'mod ġenerali.

Dan hu l-iskop ta' dawn il-premji nazzjonali biex permezz t'hekk, inkomplu nqajmu aktar għarfien dwar dawn is-suġġetti kemm lokalment u anke barra minn xtutna."

Prezenti ghat-tnedija kien hemm ukoll ic-Chairperson tal-Kullegg Malti ghax-Xjenza u t-Teknologija Dr Jeffrey Pullicino Orlando.

Huwa qal li: "Huwa evidenti li hemm nuqqas ta' ħiliet f'ċerti industriji, partikolarment fil-qasam ta' STEM.

Permezz ta' dawn il-miżuri bħal Premji Nazzjonali STEM, il-Working Group qed jilgħab rwol importanti sabiex iqanqal l-interess tal-pubbliku fix-Xjenza, it-Teknoloġija, l-Inġinerija u l-Matematika, u b'hekk jgħin li jindirizza dan il-fenomenu."

Żied jgħid li dawn il-premijiet se jkunu qed jiġu mogħtija kull sentejn u ċ-ċerimonja qed isservi tajjeb ħafna bħala pjattaforma li tirrikonoxxi u tonora l-ħidma impekkabbli u bla heda tal-professjonisti li jaħdmu fil-qasam ta' STEM – li jvarjaw mill-edukazzjoni, l-ekonomija u s-soċjetà.

Il-Premji Nazzjonali STEM se jingħataw għall-kategoriji li jmiss:

Dawk li huma interessati li jinnominaw lilhom innifishom jew lil xi ħadd tal-għażla tagħhom, għandhom jagħmlu dan sal- 15 ta' Frar 2021 permezz tal-formola online, billi jsegwu l-ħolqa https://esplora.org.mt/national-stem-awards-guidelines-for-nominators-and-nominees/ li tinkludi wkoll informazzjoni dwar il-Kundizzjonijiet Ġenerali għan-Nominazzjoni u l-Kriterji ta' Eligibbiltà u Evalwazzjoni.

Barra minn hekk, Esplora qed jesibixxi wirja ta' posters dwar professjonisti fil-qasam STEM.

Din il-wirja se tkun miftuħa ghal pubbliku minn Jannar sa Marzu.

Apparti din il-wirja, ġew prodotti wkoll serje ta' 4 videos u ktejjeb diġitali li jiffukaw fuq professjonisti STEM.

Dawn jistgħu jitniżżlu b'xejn minn fuq esplora.org.mt

Apparti din il-wirja, qed jiġu prodotti wkoll serje ta' 4 videos u ktejjeb diġitali li jiffukaw fuq professjonisti STEM.

Il-ktejjeb jista' jitniżżel b'xejn minn: http://esplora.org.mt/wp-content/uploads/2021/01/STEM-Booklet-1.pdf


Illum huwa mfakkar l-Olokawst orribbli li qatel mas-6 miljun Lhudi fi żmien it-Tieni Gwerra Dinjija, minħabba l-ideoloġiji ta' Hitler.

Imma storikament, Malta ospitat lil dan il-poplu fi ħdanha.

L-Għeruq Lhudi f'Malta huwa antik saħansitra mir-raba' u l-ħames sekli fejn waqt il-perjodu Ruman diġà kien hawn preżenza minnhom f'pajjiżna.

Xhieda ta' dan huma d-diversi katakombi tal-Lhud bi tpenġijiet li juru l-menorah tagħhom; li huwa tip ta' kandelabru.

Dan jinsab fil-katakombi ta' San Pawl fir-Rabat.

Tajjeb li nsemmu, li fl-Imdina, kien hemm l-akbar preżenza tal-Lhud f'Malta fejn kienu meqjusa bħala għorrief u poplu intelliġenti mmens.

Fl-Imdina wkoll kellhom il-famuż 'Suq tal-Ħarir' u nsibu wkoll il-Bieb tal-Lhud.

L-għeruq Lhudi jinsab saħansitra fil-gżira ta' Kemmuna fejn kien jgħix il-famuż Mistic Lhudi Avraham Abulafia.

Interessanti hux?!

Nieħdu l-okkażjoni nsellmu lil-Lhud kollha li tilfu ħajjithom f'dak li hu meqjus ġenoċidju enormi bejn l-1941 u l-1945.


Malta dejjem attirat ħakkiema minħabba l-pożizzjoni ġeografika tagħha; dan għamel lil pajjiżna ċentru rikk ta' storja u kultura.

Il-Bank Ċentrali ta' Malta ħa ħsieb li jfakkar il-memorja tal-istorja Maltija b'relazzjoni mal-flus li ntużaw taħt ħakkiema differenti.

Dan jinsab fis-sala prinċipali tal-Bank Ċentrali ta' Malta li huwa miftuħ għall-pubbliku bla ħlas fil-ħinijiet tal-uffiċċju.

Hemmhekk tistgħu taraw esebizzjoni ta' muniti u karti tal-flus użati fi żminijiet differenti fosthom dawk fi żmien Puniku, fi żmien rikk tal-Ordni ta' San Ġwann, il-perjodu Ingliż u mbagħad, il-bidla għas-sistema deċimali ta' Malta fl-1972 li pass wara l-ieħor, sena wara l-oħra, wasslu biex illum nużaw il-munita Euro.

Il‐mużew jinkludi wkoll muniti għall‐kollezzjonisti u muniti kommemorattivi maħruġa mill‐Bank tul is‐snin.

Tista' ssegwi wkoll preżentazzjoni virtwali tal-muniti f'dan is-sit: https://www.centralbankmalta.org/mt/currency-museum


"Matul l-ewwel jiem ta' Frar, ser isir iffilmjar ta' Film fil-bajja tar-Rinella, il-Kalkara", tenna s-Sindku tal-Kalkara Wayne Aquilina.

Dan se jinġibed bejn it-2 u l-5 ta' Frar bejn il-5pm u t-3 ta' filgħodu.

Qal li peress li l-film imur lura għal żmien il-gwerra, waqt l-iffilmjar ser jintużaw xi armi foloz filwaqt li ser jinstemgħu xi sparaturi.

Għalhekk il-pubbliku qed ikun mgħarraf biex ma jallarmax ruħu.

Itt-toroq tal-bajja u l-madwar ser ikunu magħluqa.

Is-Sindku Aquilina rringrazzja lir-residenti tal-madwar għall-kooperazzjoni, filwaqt li skuża ruħu f'isem il-kunsill, għal kull inkonvenjent.


Inzertajna fis-sena tal-pandemija; it-tieni sena biex ngħidu eżatt.

Fi Triq Melita fil-Belt Valletta, innutajna din id-dar antika li magħha hemm irħama li tgħid: "F'din id-dar, għex u miet il-Kanonku ta' San Pawl, Prokuratur ta' Santa Luċija Dun Karm Decelis, li miet vittma tad-dmirijiet saċerdotali tiegħu fl-Epidemija tal-Kolera fis-sena 1865.

Huwa midfun fiċ-ċimiterju tal-Pietà."

Kos hus, min qatt basar li fi żmien ta' tant avvanz xjentifiku, kienet ser terġa' tfaqqa' epidemija oħra?!

U punt ieħor: kemm hemm postijiet storiċi fil-Belt Valletta li forsi mhux kulħadd jaf bihom, għaliex ħafna huma dawk li jduru biss it-toroq prinċipali u kummerjali fil-Kapitali Maltija imma hemm toroq minsijin u ma żżurhomx jekk ma tkunx tgħix fihom.

Xi ġmiel ta' wirt!


L-Imtagħli hija kelma Maltija antika għal mgħoddija jew passaġġ li kien jinbena mill-bdiewa bil-ġebel tas-sejjieħ u li kien jintuża biex minn fuqhom, jgħaddu mingħajr ma jirfsu l-għelieqi nfushom.

Dawn tar-ritratt jinsabu f'Ħal Kirkop, u plakka ta' informazzjoni tgħid li anke l-Kappillan ta' Ħal Kirkop kien jgħaddi minn fuqhom biex imur sa Ħal Safi jew l-Imqabba tant li kienu twal mal-140 metru.

Illum, dawn l-imtagħli jinsabu bejn il-ħitan tal-iskola.

O żmien ħelu…


Bl-isem ta' God's Soldiers , din hija l-ewwel produzzjoni li saret maħduma bi preċiżjoni dwar l-Assedju l-Kbir f'Malta.

Il-produzzjoni kienet ippreżentata fl-Awstrija lejn l-aħħar tas-sena 2020 skont l-IMDB (sors uffiċjali onlajn dwar films kbar u ċinematografiċi).

Din kienet issaportjata mill-Malta Film Commission u l-European MEDIA Creative Europe.

L-istorja tal-Assedju l-Kbir hija fost l-iktar, jekk mhux l-aktar popolari fuq fomm kulħadd anke t-turisti, meta jaqa' l-ħsieb fuq l-istorja ta' Malta.

Hija storja eċitanti fi kliemna llum; mhux l-istess għal niesna li għexuha dak iż-żmien, għaliex kien żmien ta' biża' meta ma kinux jafu x'seta' jiġri minn art twelidhom.

Din il-produzzjoni saret mill-għajn ta' tifel Ottoman u l-kontro oppost tiegħu, novizz Kristjan.

Jekk taħseb ftit, it-tnejn li huma; it-Torok u l-Kavallieri ġġieldu f'isem Alla .


Ritratti interessanti li nnutajna mtellgħin minn David Debono fuq facebook li juru faxxa wiesgħa ċara mal-ġenb tar-Rotunda tal-Mosta.

Fir-ritratt (li juri l-faxxa ċara tal-ġebel) ta' Agius u Ellis, tidher imbagħad tromba maġenb il-koppla li aktarx kienet inbniet sabiex jitla' l-ġebel minnu waqt il-bini.

Ir-ritatt l-ieħor ittieħed minn Joannes Gennadius għall-ħabta tal-1855/1857 waqt l-istudji tiegħu f'Malta.

Grazzi wkoll lill-Professur Arnold Cassola li sab dan ir-ritratt flimkien ma' oħrajn, waqt li kien qed jagħmel ir-riċerka fil-Greċja.

Xi ġmiel hux?!

Kieku ma jkollnhiex dawn it-tifkiriet u l-kitbiet, kieku kollox jintesa u qas noħolmu kif ikunu saru ċerti affarijiet.


Dawn ir-ritratti kien ħadhom il-Perit Micallef.

Hu kien inkarigat mill-bini tal-Università ta' Malta f' Tal-Qroqq.

Fihom jidher il-Prinċep Karlu.

Ġew f'idejna grazzi għal Toni Spiteri li qalilna li r-ritratti kien ħadhom hu stess; jiġifieri, William Micallef innifsu li kien responsabbli mill-bini tal-Università.

Is-sena hija l-1968.

Jekk għandkom ritratti u tagħrif simili, nieħdu gost li taqsmuh magħna biex nixxerjawh mal-pubbliku li żgur issib dan, ta' interess.

Ritratt: Toni Spiteri


Enjoy 😊


Il-Ministru għal Għawdex Clint Camilleri nieda l-iskema ta' fondi għall-attivitajiet kulturali f'Għawdex, fejn għal din is-sena ġew allokati €750,000, tliet darbiet aktar mis-sena l-oħra.

Il-Ministru Camilleri qal kif dawn il-fondi se jkomplu jsaħħu l-qasam kulturali f'Għawdex.

Spjega li "bħala Ministeru u Gvern, anke fi sfond ta' pandemija, ma waqqafna xejn milli nibqgħu ngħinu l-artisti u gruppi lokali biex ikomplu jimirħu u anke jipproponu diversi attivitajiet u inizjattivi kulturali f'Għawdex, minkejja li b'differenza.

Barra minn hekk, fi żmien ta' pandemija sabiex torganizza jinvolvi ħafna aktar spejjeż."

F'konferenza tal-aħbarijiet, hu stqarr ukoll li b'mod finanzjarju l-Ministeru għal Għawdex mhux se jieqaf milli jinkoraġixxi parteċipazzjoni kulturali attiva, jippromwovi talent lokali u anke jenfasizza l-espressjoni kreattiva tal-komunità.

Ġie spjegat li eleġibbli għal din l-iskema hemm għaqdiet volontarji, individwi jew gruppi indipendenti, entitajiet u kunsilli lokali li jkunu jridu jtellgħu attività kulturali matul din is-sena.

Il-Ministru Clint Camilleri tenna li dawn il-fondi se jgħinu biex jiġi mżewwaq il-kalendarju kulturali għal din is-sena skont id-Direttivi maħruġa mill-Awtoritajiet tas-Saħħa.

Temm jgħid li b'hekk inkomplu nippreparaw sabiex "ladarba niġu lura għan-normalità nkomplu niġbdu lejn il-gżira tagħna mijiet ta' Maltin u anke turisti f'kull xahar tas-sena".


Illum niċċelebraw Ras ir-Randan ; l-40 jum ta' ndiema u penitenza li jibdew jgħoddu mil-lum sa Sibt il-Għid.

L-40 jum ma jinkludux il-Ħdud.

Tajjeb jingħad, li l-kelma Randan ġejja mill-Għarbi Ramadan għalkemm ir-Randan kif nafuh aħna, m'għandux x'jaqsam mar- Ramadan tal-Iżlam.

Iżda, teżisti similarità; dik tas-sagrifiċċju.

Bħal-lum, isiru quddies fejn fuq il-moħħ jitpoġġa trab/irmied li jissimbolizza li l-ħajja li qed ngħixu tgħaddi, u trab nerġgħu nsiru kif trab konna.

Madanakollu, fil-fidi Kattolika nemmnu li mbagħad ngħaddu għall-ħajja ta' dejjem.


2019 – Hudha, Splendid Hotel, Valletta

2019 – ONE|SIX, Spazju Kreattiv, Valletta


Ġmiel ta' għar fil-limiti tal-Mellieħa… Jidher kbir fid-daqs mhux ħażin tant li hemm nies jikkampjaw fih.

Araw il-filmat li ttella' fuq tiktok.

Verament eżempju, ta' kemm il-pajsaġġ Malti jkompli jissorprendina.

Ejjew nieħdu ħsiebu.


Monsinjur Dun Ġwann Azzopardi; kuratur tal-Mużew tal-Katidral tal-Imdina, tal-Arkivji kif ukoll kuratur tal-Mużew Wignacourt fir-Rabat ħalla din id-dinja llum.

Il-mewt tiegħu tħabbret fuq il-midja soċjali fejn anke l-artist ċelebri Chris Ebejer sellem il-memorja tiegħu permezz ta' bust kontemporanju li ħadem hu stess 'dal vivo' u li issa ser jitpoġġa fil-Mużew Wignacourt li waqqaf hu stess biswit il-grotta ta' San pawl.

Insellmu l-memorja ta' dan l-istoriku li wettaq tant ġid fil-kamp artistiku u kulturali ta' pajjiżna.


Bħal-lum 20 ta' Frar tal-1578, kien sar it-tberik tal-knisja ta' San Ġwann fil-Belt Valletta li kienet il-Knisja Konventwali tal-Ordni ta' San Ġwann.

Il-Knisja kienet inbniet minn flus il-Gran Mastru Fra Jean Levesuqe de la Cassiere.

Il-pedamenti bdew fl-1573 taħt id-direzzjoni tal-arkiettt bravu Malti Ġilormu Cassar.

Tbierket mill-Arċisqof ta' Monreale; Monsinjur Ludovico de Torres.

Il-Gallarija li hemm fil-faċċata kienet maħsuba biex minn fuqha, ikun imħabba il-Gran Mastru meta jiġi elett.


Bħal-lum fl-1905, beda s-servizz tat-tramm f'Malta mill-kumpanija Mc Cartney, Mc Elroy and Col.

Iċ-ċerimonja tal-inawgurazzjoni saret ħdejn il-power station tal-Marsa.

Fuq l-ewwel vjaġġ lejn il-Belt Valletta kien hemm il-Gvernatur; il-Ġeneral Sir Mansfield Clark.

Il-kuntratt kien għal 90 sena u l-kumpanija kellha tagħmel 10 mili ta' linji.

Ovvjament mas-snin dan il-pjan inbidel kompletament iżda qed naraw li iżjed ma jgħaddi ż-żmien, qed iqumu domandi jekk bħala pajjiż, għandniex naħsbu fuq sistemi alternattivi għat-trasport f'Malta minħabba li t-traffiku dejjem jiżdied u r-raġunar jgħidlek, li ma tistax tibqa' tiekol mill-artijiet jekk irridu li jkollna ftit pulmun t'arja nadifa.

Taqblu magħna?


Bħal-lum 25 ta' Frar tal-1957 waslu minn Ruma, iż-żewġ kwadri tal-Caravaggio li kienu fil-Kon Katidral ta' San Ġwann.

Dawn ġew lura mir-restawr.

Mit-Tarzna, fejn waslu fuq bastiment tar-Royal Navy, ittieħdu fil-Mużew Nazzjonali; punt li qajjem tilwima bejn il-Knisja u l-Gvern.

Wara, tpoġġew f'posthom fil-Kon Katidral ta' San Ġwann.


Ritratt li ttella' fuq is-sit tas-Soċjetà Mużikal Peace tan-Naxxar juri karru tal-karnival li jmur lura fis-snin.

Iżjed milli l-karru nnifsu, interessana ħafna kif inbidlet il-pjazza tan-Naxxar.

Propju fir-ritratt jidher ġenb mill-każin li għadu hemm sal-lum għalkemm ġie ttrasformat f'binja aktar mirquma u li tadatta wkoll għaż-żmien tal-lum.

Iżda, eżatt tmiss miegħu, tidher parti minn kappella li llum flokha hemm Vjal il-Labour (Labour Avenue) li kien sar fil-ħamsinijiet.

Kien hemm żewġ kappelli; waħda ddedikata lil Santa Margerita (li tidher fir-ritratt) u l-oħra lil San Bastjan.

Sfortunatament il-progress dejjem iġib ftit rigress; mill-punt li jeqred ta' qablu biex jakkomoda l-mument.

Dan daqqa jsir bi bżonn u kultant isir bi xħuħija wkoll.

Fil-każ ta' din it-triq, kienet bżonn.

Inkiteb li l-każin, kienu sarulu xi modifikazzjonijiet minħabba l-fatt li ttieħdet parti sostanzjali mill-propjetà.


Fl-1982, f'Moska fl-Unjoni Sovjetika, kien ġie ffirmat ftehim għall-espansjoni tal-koperazzjoni ekonomika u teknika kif ukoll kuntratt ta' 3 snin għall-counter trade.

Il-Kuntratt kien jiswa 265 miljun Dollaru Amerikan.

Malta kellha tibni 8 vapuri tal-merkanzija għall-Unjoni Sovjetika.

Meta taħseb ftit, ara minn dan il-pajjiż żgħir, kemm sar kuntatt ma' pajjiżi ferm akbar tant li anke pprovdejna xogħol għalihom jew prodott f'xi forma jew oħra.

Din hija l-istorja ta' pajjiżna.

Kull jum li jgħaddi, jinkiteb fil-kotba storiċi ta' Malta.


Sorsi nfurmati li spiss itellgħu fuq il-midja soċjali u li ilhom iżommu l-appuntament tagħhom ta' kuljum, sa mill-bidu tal-pandemija mal-pubbliku, qed isostnu li llum hemm madwar 300 każ ġdid ta' persuni bil-Covid-19.

Jekk dan hu minnu, dan se jitqies bħala l-mument tat-tielet mewġa?

In-numri f'dawn l-aħħar ġimgħat baqgħu għoljin sew.

Ħudu ġsieb xulxin.

Dan niktbuh ukoll biex ikun hemm sors miktub meta fil-ġejjieni, nħarsu lura u nevalwaw xi jkun ġara f'pajjiżna.


Twieled fil-5 ta' Marzu tal-1764 u miet fis-sena 1829.

Mikiel Anton Vassalli kien patrijott Malti u magħruf u meqjus bħalha missier l-Ilsien Malti fejn anke qaleb xi kotba mill-iskrittura għal-lingwa Maltija.

Fuq dan il-fatt, kien hemm membri fil-Knisja li ma jarawhx daqstant f'dawl tajjeb.

Kien ukoll Professur tal-Malti fl-Università meta l-Malti, ddaħħal għat-tagħlim.

Kien ukoll filosfu u kittieb prim.

Kiteb l-Alfabett tal-Malti fl-1790.

Mal-Ordni ta' San Ġwann ma tantx kien jinżel tajjeb tant li ngħaqqad mal-partit tal-Ġakbini (Jacobins) li kienu jissimpatizzaw mal-Franċiżi.

Minħabba f'hekk, weħel sentenza ta' għomor il-ħabs imma rnexxielu jiżgiċċa u mar jgħix fi Franza u fi Spanja sal-1820.

Imbagħad tħalla jirritorna lejn Malta u beda jissimpatizza mal-Ingliżi li kienu protestanti, tant li wara mewtu, ma ndifinx f'ċimiterju Kattoliku iżda fiċ-ċimiterju Protestant tal-Ingliżi fl-Imsida.

Minkejja dan kollu, illum Vassalli huwa meqjum bħala wieħed mill-aqwa Maltin li ħadem għall-ilsien tagħna.

Insellmu l-memorja tiegħu.


current affairs, entertainment, television

Ħa nibdew minn hawn...meta ngħidu "ċċekċek," ma jfissirx iċċekċek il-borom jew il-platti.

Tfisser iċċekċek!

Tagħmel is-sess jiġifieri.

Inħossu li rridu navżawk b'din il-ħaġa mill-bidu nett, għax jekk ma tifhimx din, mhu se tifhem xejn minn dan li ġej.

Jekk tħobb iċċekċek u trid li ma jisimgħek ħadd, għandna soluzzjoni


Ir-raġel ittajjar minn karozza li baqgħet għaddejja.

Dan ir-raġel li qed taraw fir-ritratt ittajjar bħal-lum ġimgħa u għandu minn tal-inqas xahar ma jmurx ix-xogħol minħabba l-ġrieħi gravi li ġarrab.

James Wells jirrakkontalna kif seħħ l-inċident.

"Bħal-lum ġimgħa spiċċajt mix-xogħol għall-ħabta tal-erbgħa.

Bħas-soltu wara li mort mid-dar, kont nieżel fejn id-dgħajsa bil-mutur.

Kien daqsxejn tar-riħ u xħin wasalt il-Ħamrun, ħariġli wieħed minn triq fil-ġenb, u tani daqqa b'saħħitha bil-karozza."

"Is-sewwieq tal-karozza baqa' għaddej.

Jien inqlibt, waqajt, il-mutur tela' fuq il-bankina ħdejna n-nies u malli kont mal-art stajt nara li l-karozza kienet Toyota Vitz bajda imma n-

James ġarrab ġrieħi serji.

"Jiena ħadt daqqa kbira ġo rasi tant li anke l-

inkisret u kelli żlogatura fl-ispalla.

Dak il-ħin rajt kif għamilt biex inkun

u n-nies telgħuni fuq il-bankina.

Imbagħad niftakar li ġiet il-mara u ħaduni l-isptar bl-ambulanza."

Sa issa s-sewwieq tal-karozza g

ħadu ma nqabadx, u l-Pulizija għaddejja b'ħidma kontinwa biex jipprovaw isibu min hu minn fuq il-kameras.

James għandu minn tal-inqas xahar ma jmurx xogħol u għamel l-ewwel jumejn ma jistax jimxi minħabba l-ġrieħi gravi li ġarrab.

James jgħaddi messaġġ għal iktar rispett lejn is-sewwieqa tal-muturi.

"Għandna nkunu responsabbli għal dak li nagħmlu.

Anke jekk tolqot kelb jew qattus għandek tinżel, aħseb u ara bniedem.

In-nies għandhom ikunu moħħhom hemm għas-sewwieqa tal-muturi.

Nixtieq li jkun hemm iktar rispett fit-toroq."

"Tajjarni, baqa' għaddej u issa għandi minn tal-inqas xahar ma mmurx ix-xogħol"


Min-nhar it-Tnejn, fid-9pm fuq TVM se jerġa' jibda l-programm jismu

Huwa

ibbażat kollu kemm hu fuq kemm int fortunat, u l-akbar differenza li għandu minn

oħra huwa li r-rigal li tixtieq tirbaħ tagħżlu int.

F'kull programm, li jiġi ppreżentat minn Angie Laus u PJ Vassallo Mintoff, jilagħbu tliet kontestanti u fih jkun hemm 6 teżori.

F'3 teżori hemm it-tliet rigali li jridu t-tliet kontestanti.

Fit-tliet teżori l-oħra hemm tliet rigali redkoli li ħadd ma jkun jixtieq jirbaħ.

Kull parteċipant jagħżel teżor u jgħaddi minn sensiela ta'

li jwassluh biex bil-mod jikxef x'hemm fit-teżor tiegħu, u eventwalment x'hemm fit-teżori l-oħra.

Matul ir-

il-kontestanti

jkunu qed jirbħu diversi rigali oħra imma wkoll ikunu qed jissugraw li jitilfu kollox.

Il-kontestanti jistgħu jagħżlu li jibdlu t-teżori, jitkeċċew mill-programm jew ikeċċu kontestant ieħor mill-programm, fost l-oħrajn.

Il-programm huwa l-kreazzjoni tal-istess imħuħ li ħolqu u pproduċew il-

"Ħadd Għalik," li ilu jixxandar fuq l-Istazzjon Nazzjonali għal dawn l-aħħar 11-il sena.

Aħna nawguraw lill-konstestanti kollha

Dan huwa l-uniku programm fejn ir-rigal li tixtieq tagħżlu inti


Fabrizio lbieraħ gradwa mill-programm tal-Caritas, wara li kellu l-vizzju tad-droga.

Fl-2015, Fabrizio kien ħasad lil kulħadd meta f'Xarabank żvela li kien ilu snin bi problema tad-droga.

"Meta ħadt id-droga, jiġifieri meta bdejtha, il-

kien sabiħ.

Però meta tibda tieħu, tibda tidħol ġo fik, u hemmhekk tiġi

Bla ma induna, id-droga bdiet teqirdu ftit ftit.

"Il-motivazzjoni tiegħek tispiċċa determinazzjoni, titlef il-valuri u tispiċċa ma temminx iktar fik innifsek."

Fabrizio kien spiċċa jieħu d-drogi kuljum.

"Meta tibdieha, imbagħad dejjem tkun trid iktar u iktar, u mbagħad tiġi fil-miżerja li titlef kulma tkun bnejt f'ħajtek."

"Illum il-ġurnata nerġa' nħossni li qiegħed ngħix.

Għandi paċi f'qalbi.

Erġajt għandi dik id-determinazzjoni, il-motivazzjoni u rrid nerġa' nkun dak il-Fabrizio li kont qabel ma missejt ma' dawn l-affarijiet.

Kieku nista' mmur lura, żgur ma noħodhiex l-ewwel darba għax naf xi jiġifieri."

Xahrejn ilu Fabrizio kien spjegalna kif Ġesù sar parti minn ħajtu proprju meta sabu l-Caritas.

"Jiena sibt lil Alla f'ħajti meta kont qed nattendi d-dar tal-knisja tal-Caritas.

Kien ikollna sessjonijiet u darba ngħatajna Bibbja.

Dak il-ħin għedt, 'Jien ippruvajt kollox f'ħajti, ma nippruvax din?'

U minn dakinhar 'l hawn ma waqaftx naqra l-Bibbja, kemm filgħodu u kemm filgħaxija.

B'mod regolari nżomm kuntatt miegħu u nirringrazzjah ta' dak kollu li jagħtini matul il-ġurnata."

Kien spjegalna kif permess ta' Ġesù f'ħajtu, kien jegħleb it-tentazzjoni li tiġi biex jieħu d-droga.

"Meta ġieli kien jgħaddili ħsieb ta' meta kont nuża, kont inrodd salib u ngħidlu, '

, neħħili dan il-ħsieb minn moħħi.'

U l-ħsieb dak il-ħin stess jitlaq."

Ilbieraħ Fabrizio gradwa mill-programm tal-Cartias u jgħaddi messaġġ lil kull min qed ibati mill-vizzju tad-droga.

"Ilbieraħ gradwajt mill-programm tal-Caritas imma fil-verità mil-lum se jibda l-programm.

Nafu kemm il-problema tad-droga hija kbira.

Però ngħidilhom biex jagħmlu kuraġġ għaliex mhijiex impossibbli, però ma tkunx impossibbli jekk temmnu li tridu tagħmlu xi ħaġa u li tirrikorru wkoll għall-għajnuna.

Diffiċli biex tagħmilha waħdek.

Ngħidilhom biex jagħmlu kuraġġ għax il-ħajja hija sabiħa, hija diffiċli vera, imxu ġurnata b'ġurnata u biex iħarsu 'l quddiem għall-ħajja aħjar."

Ommu Anna fuq Facebook kitbet hekk: "Proset ibni.

Kburija ħafna bik.

Ibqa' sod għax irxuxtajt.

Grazzi o Alla.

Inħobbkom uliedkom.

Grazzi Caritas.

Kuraġġ lil min beda l-programm u lil dawk ukoll li qegħdin jaħsbuha.

Kuraġġ ukoll lill-familjari tagħhom.

Twarbuhomx, jekk jogħġbkom."

Fabrizio jirringrazzja lill-Caritas għall-għajnuna li tawh.

"Proset ibni. Kburija ħafna bik. Ibqa' sod għax irxoxtajt."


Jeanesse Abela tgħaddi minn ostakli kbar kuljum bla bżonn.

Jeanesse li twieldet b'

tistqarr magħna ix-xewqa li tkun indipendenti minkejja fuq siġġu tar-roti, iżda l-ostakli li tiltaqa' magħhom fit-triq ma jħalluhiex.

"Jiena nħobb inkun independenti .

Peress li noqgħod l-Imsida, li huwa post ċentrali li tista' tmur bil-mixi, fil-każ tiegħi bis-siġġu tar-roti elettroniku, sa Ta' Sliema, il-Gżira u Ta' Xbiex, nieħu gost li nkun libera u mhux ħaddieħor joqgħod jimbuttani, ġeneralment ikun missieri li llum kiber fl-età u għad m'għandniex karozza addatta għas-siġġu tar-roti.

Però meta niġi biex immur f'dawn il-posijiet insib ħafna ostakli minn bieb 'il barra."

L-akbar problemi li ssib Jeanesse huma fil-bankini.

Dawn il-problemi telenkahom u tgħid x'sippost għandu jsir.

"Il-problemi li nsib huma l-arbli fejn ir-rampa u f'nofs il-bankini, karozzi li jipparkjaw quddiem ir-rampa, iż-żibel fuq il-bankini, bankini mkissrin jew għoljin u b'turġien li ma tistax tgħaddi, it-toroq b'ħofor kbar u mħarbtin, l-imwejjed tar-ristoranti u s-siġġijiet li jagħlqu l-passaġġ tal-bankini u l-karozzi li jipparkjaw quddiem garaxx jew bieb riservat.

Għandhom jagħmlu iktar parkeġġi riservati, il-gwardjani lokali għandhom jagħmlu xogħolhom sew u min m'għandux

m'għandux jitħalla jipparkja fil-parkeġġ riservat."

Tispjega kif ġieli ressqet l-ilmenti tagħha iżda dawn waqgħu fuq widnejn torox.

"Dawn huma kollha ostakli li ngħaddi minnhom kuljum bla bżonn u minħabba nuqqas ta' ħsieb.

Ħafna huma dawk li bħali, anke anzjani u nisa bil-

, jgħaddu minn dawn l-ostakli u jbatu wkoll."

Tixtieq li l-Membri Parlamentari jagħmlu ġurnata fuq siġġu tar-roti, bħalma tagħmel hi kuljum, ħalli jħossu dak li tgħaddi minnu hi fit-toroq.

"L-appell tiegħi nagħmlu spiss fuq il-midja soċjali.

Però mhux qed jasal għand min sippost għandu jasal, bħall-awtoritajiet.

Nappella minn qalbi biex isir xi ħaġa minn kull kunsill lokali u jagħmlu l-isforz tagħhom biex jittranġaw l-affarijiet.

Nixtieq li l-kbarat, bħalma huma l-Membri Parlamentari u oħrajn, jagħmlu ġurnata fis-siġġu tar-roti u jaraw kif iħossuhom huma fuqu biex jifhmu eżatt il-vera ostakli li nsibu ta' kuljum.

Jalla dan l-appell jasal għall-ġid ta' kulħadd biex b'hekk kulħadd jgħix kif sippost u jkollna soċjetà iktar aċċessibbli."

"Nixtieq li l-Membri Parlamentari jagħmlu ġurnata fuq is-siġġu tar-roti"


Miet il-mużiċist Joe Curmi l-Pus

fl-età ta' 90 sena.

Aħna tkellimna ma' George, iben Joe, li għalih kien ifisser kollox għalih.

"Missieri għex ta' 90 sena u gawdejnieh ħafna.

Kont inqatta' ħafna ħin miegħu u kien kollox għalija.

Dak li tgħallimt mingħandu mużikalment, kien kollu bil-mertu tiegħu.

Ma tlifniehx żgħir u għalkemm ħadna ħafna mingħandu.

Allura jfisser ħafna.

Għalkemm kellu dak iż-żmien kollu, baqa' sal-aħħar intiż fil-mużika, baqa' aġġornat fejn indoqq, kien irid jisma' lit-tifel u sal-bieraħ filgħodu stess kien qed ikanta."

George ma jilħaqx lil missieru.

"Jiena ma lħaqtux għax sakemm ċempluli kien laħaq miet.

Xħin dħalt bistu fuq moħħu u kien għadu sħun."

Jirringrazzja lil missieru.

"Nirringrazzjah għax għamilni mill-bidu sal-aħħar.

Għamel sagrifiċċji kbar għalija u qatta' sigħat twal jistudja miegħi.

Minkejja li kien ikollna argumenti fuq il-mużika, dejjem xtaqt ngħoġbu f'xogħli.

Meta kont indoqq fuq it-televiżjoni, l-ewwel kummenti li kont nixtieq nisma' kienu tiegħu.

Issa dik spiċċatli Għaddieli kollox mużikalment.

Jiena ngħidlu

għax huwa kien jemmen li l-karriera għandha tkompli.

Aħna bħala familja dejjem se nkomplu nimxu kif xtaqna huwa mużikalment.

Li għadda lili ngħaddih lit-tfal u t-tfal jgħadduhom bl-istess mod."

"Hekk kif rajtu mejjet bistlu moħħu" - George Curmi l-Pusé


Illejla f'Xarabank se nkomplu l-programm tas-saħħa mentali.

Dwar dan il-programm tkellimna mal-preżentatur Peppi Azzopardi li jgħidilna kif mhux se niġbru flus.

"Illejla qed nistiednu n-nies tan-negozju biex jagħtu affarijiet u prodotti tagħhom għal din id-dar.

Qed nistiednu lill-ħaddiema bħal

ħaddiema fil-kostruzzjoni,

, tal-madum biex jagħtu s-sigħat u hekk din id-dar mogħtija mill-Knisja lir-Richmond Foundation, ġebel u saqaf tkun tista' tilqa' tfal u żgħażagħ b'kundizzjonijiet ta' saħħa mentali."

Ħadna wkoll kumment ta' Stephania Dimech Sant, CEO ta' Richmond Foundation.

"Fejn jidħlu żgħażagħ u tfal, u saħħa mentali hemm bżonn ħafna ta' dawn is-servizzi.

Jekk illejla jirnexxilna, b'din id-dar inkunu qed nagħmlu pass ieħor important."

BIL-FILMAT: Illejla f'Xarabank se niġbru imma mhux flus ...


Ftit tal-ħin ilu tħabbret il-mewt tal-imprenditur Hugo Chetcuti.

Sitt ijiem ilu Hugo Chetcuti ddaħħal l-isptar wara li qala' daqqiet ta' sikkina minn Serb ta' 35 sena.

Huwa kien fl-istabbiliment tiegħu fi Triq Santa Rita f'Paceville stess meta sofra ġrieħi gravi bid-daqqiet li qala'.

Hugo kien ilu mill-Ġimgħa jissielet għal ħajtu fl-isptar Mater Dei fejn sarlu intervent u għal ġranet sħaħ kien f'qagħda kritika.

Hugo kellu 52 sena u kien imprenditur ta' ħafna stabbilimenti, restoranti u lukandi.

Imut Hugo Chetcuti


Kważi qatt ma taħseb x'jista' jiġri jekk id-dar tiegħek tieħu n-nar...sakemm vera tieħu n-nar!

Aħna tkellimna ma' Noel Mallia, li huwa espert fin-nirien ġod-djar, u tana 6 pariri li għandek tieħu biex tkun ċert li d-dar ma tinqeridlekx bin-nar...u biex wara kollox, inti tibqa' ħaj!

1) Bibien ta' kontra n‐nirien

Dawn il-bibien jeżistu, iva, u jifilħu jżommu n-nar ġewwa, biex jekk kamra taqbad in-nar, in-nar ma jgħaddix mill-bieb u ma jkollux ċans jinfirex għal ġol-kmamar l-oħra.

Dawn il‐bibien jagħmluhom ukoll fil‐garaxxijiet, biex f'każ ta' nar inti jkollok l‐inqas distanza possibbli biex toħroġ 'il barra b'mod sigur u bla ebda problema.

Minflok pum, dawn il‐bibien għandhom

, ħalli f'każ ta' nar kemm taqbad timbuttaha bla ebda sforz żejjed, u tibqa' ħiereġ qisek mhux inti.

2) Sistema li tinduna li hemm in-nar (

Dan ikun apparat elettroniku (jgħidulu

) li jitwaħħal mas-saqaf ta' kull kamra.

Jekk il-kamra tibda tieħu n-nar, l-apparat jinduna bid-duħħan, jixgħellek alarm u jibda jpetpet id-dawl biex javżak li għandek l-inkwiet.

U tista' twaħħal is-

u l-bibien li semmejna qabel ma sistema waħda, u meta s-

jinduna li hemm id-duħħan, jiftaħlek il-bibien kollha li jkunu msakkrin, ħalli tkun tista' toħroġ mid-dar aktar malajr.

U fl-istess ħin, is‐sistema mall‐ewwel tavża lid‐Dipartiment tal‐Protezzjoni Ċivil ħalli jiġu mill‐ewwel fuq il‐post jagħtuk l‐għajnuna.

Il‐buttuna li għandek tagħfas biex tallarma lil kulħadd

Jista' jkun li inti tinduna li qabad in-nar qabel ma jinduna s-

F'dak il-każ, l-ewwel ma trid tagħmel hu li tipprova tikkontrolla n-nar (ara suġġeriment nru 4).

Imma jekk ma tkunx tista' tikkontrollah, trid tavża lin-nies fid-dar biex joħorġu 'l barra!

Biex tagħmel dan tista' tinstalla dik il-kaxxa ħamra li jkun hemm f'ħafna postijiet pubbliċi u li jkollha martell magħha.

Jekk taqbad il-martell u tkisser il-ħġieġa, tixgħel l-alarm biex kulħadd ikun avżat.

Dawn ikunu mifruxin madwar il‐post biex malli inti tilmaħ nar żgħir tkun tista' tikkontrollah, qabel dan jikber u b'hekk tnaqqas il‐ħsara li jista' jagħmillek fil‐post tiegħek, u tnaqqas il‐periklu li inti tweġġa'.

Id‐dawl tal‐emerġenza u s‐sinjali

Bin‐nar hemm ċans kbir li jmurlek id‐dawl tal‐post kollu.

Allura trid tara li jkollok dwal mal-ħajt u

biex malli jinqata' d-dawl, dan jixgħel awtomatikament bil-batterija ħalli tkun tista' tara fejn inti sejjer biex issib triqtek 'il barra.

6) Ventilazzjoni Naturali

Din ħaġa inqas ovvja, imma tista' ssalvak.

Il-ventilatur ta' fejn it-taraġ li jagħti għal fuq bejt, ħallih miftuħ, ħalli jekk jaqbad in-nar, id-duħħan joħroġ malajr minn ġol-binja u mhux jibqa' maqbud ġod-dar.

B'din is‐sistema, hemm ċans iktar li ma tmutx għax ħafna drabi, in-nies li jmutu fin-nirien ma jmutux bin-nar, imma jmutu għax jifgaw fid-duħħan.

Jekk dawn is-suġġerimenti interessawk u trid iddaħħal xi waħda minnhom jew aktar fid-dar tiegħek, tista' tkellem lil Noel stess, li huwa

ma' Best Deal Properties.

Noel u sħabu għandhom snin ta' esperjenza f'dan il-qasam u jinstallawlek kollox huma!

Imma allura bilfors għand Best Deal Properties trid tmur?!

Ħeq...isma lil Noel jispjegalek hu stess...

"Il‐klijenti nagħtuhom importanza kbira mhux għax qed jixtru mingħandna imma għaliex nagħmlu minn kollox biex is‐servizzi li nagħtu jibqgħu jgawduhom tul ħajjithom kollha.

Wara li jixtru mingħandna, apparti li jkunu kuntenti bil‐prodotti li tajniehom, huma jkunu siguri u komdi fil‐post tagħhom f'kaz li jinqala' xi ħaġa għaliex għandhom biżżejjed affarijiet biex tiġi evitata diżgrazzja."

Jekk trid tkun taf aktar dwarhom u dwar ix-xogħol tal-Best Deal Properties, tista' tidħol fuq

is-sit tagħhom

, u anke fuq

il-paġna ta' Facebook tagħhom.

6 affarijiet li għandek tagħmel biex issalva ħajtek jekk id-dar tiegħek tieħu n-nar


Ħafna huma dawk il-postijiet li jkollhom is-soqfa sal-ħitan tal-kmamar tal-post tagħhom kollha swidija u moffa.

L-umdità hija uġigħ ta' ras kbira għal min irid post mingħajr swidija u moffa.

Ħafna huma dawk li jbajdu biex jgħattu, iżda jbajdu kemm ibajdu, wara ftit din is-swidija kollha terġa' toħroġ għax il-problema tkun baqgħet hemm.

U din se tibqa' hemm, sakemm ma jkollokx l-arja għaddejja.

Aħna tkellimna ma' Erskine Vella, minn Best Deal Properties, li ilu għal dawn is-snin kollha fl-industrija tal-propjetajiet, u mill-esperjenza f'dan il-qasam għandu s-soluzzjoni għalik bħala żviluppatur Malti tal-propjetà.

Jispjegalna dwar dak li jara f'ħafna postijiet Maltin lima jkollhomx is-sistema li jeħtieġu biex jevitaw l-umdità f'darhom.

"L-umdità f'Malta sfortunatament hija għolja ħafna.

Ġieli jkollok postijiet li jkunu qed iħarsu lejn it-tramuntana (

), u minkejja jkunu mikxufin u ma jkunx daħal ilma fihom, titla' l-moffa mal-ħitan u s-soqfa.

Din hija problema komuni f'ħafna postijiet."

Best Deal Properties, li jieħdu ħsieb li l-post ikun kif iridu l-klijenti, u bla ebda dubju mingħajr moffa, swidija u umdità, għandhom is-soluzzjoni għalik.

"Is-soluzzjoni għall-umdità fil-post tiegħek, hija l-vendilazzjoni.

Jiġifieri jkun hemm l-arja għaddejja."

Erskine jispjegalna kif b'sistema li għandhom huma u li jużaw, din l-arja tiġi ċċirkulata mal-post kollu.

"B'vendilatur fuq, jekk inti tagħlaq il-post kollu, l-arja se tibqa' biss hemm fuq biss.

Għalhekk ma jkollokx arja għaddejja mal-post kollu.

Is-soluzzjoni, b'mod naturali jew mekkanizzat, hi li jkollok l-arja dejjem għaddejja fil-post fejn l-iktar tintlaħaq ċerta umdità, u b'hekk l-arja l-ħin kollu tkun qed tinbidel."

Din is-sistema hija komuni ħafna fil-postijiet ta' barra minn Malta, u Best Deal Properties qed jintroduċuha wkoll fil-postijiet f'Malta.

Għalhekk, jekk beħsiebek tixtri post, li jkollu n-neċċessitajiet kollha, u fejn mhux se jkollok l-umdità, Best Deal Properties l-għażla għalik.

Illum il-ġurnata, Erskine u Chris, l-iżviluppaturi tal-propjetajiet tal-Best Deal Properties, huma tnejn mill-aktar żviluppaturi tal-propjetà mfittxijin f'Malta minħabba x-xogħol professjonali tagħhom fil-proġetti ta' kostruzzjoni li jagħmlu madwar Malta u Għawdex.

Jekk trid tkun taf aktar dwarhom u dwar ix-xogħol tal-Best Deal Properties, tista' tidħol fuq

is-sit tagħhom

, u anke fuq il-paġna ta'

Facebook tagħhom

Jekk għandek problema bl-umdità f'darek, aqra dan li ġej


Il-kantanta Għawdxija Sarah Bonnici lbieraħ rebħet il-Festival tal-Kanzunetta għall-Indipendenza fuq il-Fosos tal-Furjana.

"Il-Pinna," kitibha Emil Calleja Bayliss u kkomponietha Sarah flimkien ma' Mark tagħna, ta' Xarabank!

Il-kanzunetta qatt ma ssemmi lill-ġurnalista maqtula Daphne Caruana Galizia b'isimha, imma hija mimlija referenzi kontinwi għax-xogħol tagħha u l-mod kif ġiet maqtula.

"Nagħfas buttuna u fuq blog aplowdjat, f'kemm ilni ngħidlek ma' kullimkien ixxerjat," tgħid il-kanzunetta meta tirreferi għall-kontroversji li joħolqu l-ġurnalisti meta jikfxu stejjer jaħarqu.

Però l-messaġġ proprju tal-kanzunetta qiegħed fil-kliem tar-ritornell, li jisħaq: "Le, il-pinna ma ssikktulix, le b'libelli ma tbeżżgħunix."

Il-karba tiegħu kważi kważi qed tħeġġeġ lill-ġurnalisti l-oħra biex jibqgħu jagħmlu xogħlhom tajjeb mingħajr ma jibżgħu mit-theddid ta' min jipprova jagħlqilhom ħalqhom.

Aħna tkellimna ma' Mark tagħna li kiteb il-mużika flimkien mal-kantanta: "Hija messaġġ għall-ġurnalisti biex ma jħallu lil ħadd iwaqqafhom milli jagħmlu xogħlhom.

Imma hija wkoll messaġġ għall-poplu li ma jistax jagħlaq ħalqu quddiem it-tbatija ta' min għaddej mill-inġustizzji.

Hija

li f'demokrazija, il-poplu għandu l-akbar poter, u kull darba li jħalli lil xi ħadd jagħlaqlu ħalqu, ikun qed iċedi biċċa minn dak il-poter," qalilna Mark.

"Kull darba li nagħlqu ħalqna, inkunu qed nitilfu biċċa mid-demokrazija, biċċa mil-libertà tagħna u tat-tfal tagħna."

Victoria Sciberras ġiet fit-tieni post u Sebastian Calleja ġie fit-tielet post.

BIL-FILMAT: Daphne u l-libertà tal-espressjoni s-suġġett tal-kanzunetta li rebħet il-Festival tal-Indipendenza lbieraħ


Ftit tal-jiem ilu wasal Malta inċineratur ġdid tal-annimali u tqiegħed l-Island Sanctuary.

L-inċineratur se jintuża biex jiġu kkremati annimali li jmutu.

Għal perjodu ta' żmien fix-xhur li għaddew, in-nies f'Malta ma kellhomx il-possibilità li jikkremaw il-pets tagħhom meta dawn imutu u l-unika għażla li kellhom kienet li jidfnuhom f'għalqa jew (jekk m'għandhomx għalqa) jarmuhom.

Din il-ħaġa kienet irrabjat ħafna nies li mitulhom il-pets, fosthom lil Erskine.

Ftit xhur ilu, Erskine u l-mara tiegħu Sabrina mititlhom il-kelba, u meta saru jafu li ma setgħux jikkremawha, irnexxielhom jirranġaw biex jidfnuha fl-għalqa ta' ħabiba tagħhom.

Imma Sabrina u Erskine ma ridux li l-istorja tieqaf hemm.

Ma ridux li nies oħra li m'għandhomx għalqa fejn jidfnu l-pets ikollhom imorru jarmuhom.

U saru jafu li jista' jinxtara inċineratur u jittieħed fis-santwarju tal-annimali: l-Island Sanctuary.

F'dan il-post tkun tista' tieħu l-pet li jmutlek, jikkremawh, u jagħtuk il-fdalijiet tiegħu biex iżżommhom tifkira.

L-inċineratur kienet ilha l-ħolma tal-Island Sanctuary għal dawn l-aħħar sentejn.

Sylvia Zammit, minn dan is-Santwarju, qaltilna li għal diversi snin kienu joffru dan is-servizz lil kull minn talbuhulhom, imma mbagħad kellhom jieqfu.

"Fil-faqar tagħna konna noffru dan is-servizz, imma meta nbidlet il-liġi tal-emmisjonijiet kellna nieqfu." qaltilna Sylvia.

"U ħallejna vojt kbir fil-qalb ta' ħafna nies bħal Erskine."

Sylvia qaltilna li l-preparamenti bdew sena u nofs ilu pero kellhom bżonn ta' permess li ma kienx faċli ġġib.

Fl-aħħar l-Island Sactuary rniexxielhom isibu inċineratur jikkonforma mal-liġijiet ta' Malta u l-Unjoni Ewropea, imma peress li kien jiswa

24,000, l-NGO talbet l-għajnuna tal-pubbliku.

"Konna lħaqna ġbarna

10,000 meta b'xorti tajba Erskine sar jaf bil-proġett u offra li jagħtina l-bqija tal-flus biex nixtru l-inċineratur." qaltilna Sylvia.

U permezz tal-kumpanijja tagħhom Best Deal Properties, Erskine u l-

tiegħu Chris taw donazzjoni ta'

14,000 biex hekk, il-ħolma ta' dan is-santwarju setgħet ssir realta'.

L-inċineratur issa qiegħed Malta u diġa qiegħed jintuża.

Chris u Erskine, id-diretturi ta' Best Deal Properties

Din l-istorja ilna diversi xhur insegwuha f'Xarabank u ftit ġimgħat ilu Erskine u Sabrina esprimew magħna l-frustrazzjoni li ħassew meta saru jafu li l-unika tislima li setgħu jagħtu lill-kelba tagħhom kienet li joħduha f'biċċerija u tiġi mormija hemm.

"Meta jkollok

tkun trid rikordju tiegħu; jew iżżomm l-irmied tiegħu, jew għall-inqas tidfnu f'post li taf, b'mod dinjituż," qaltilna l-familja.

"Illum aħna kuntenti li din il-problema hija solvuta."

Tista' tara l-filmati tal-inċineratur il-ġdid hawn taħt:

(Ritratt tal-faċċata: www.goodhousekeeping.com)

BIL-FILMAT: Minn issa jekk imutlek il-pet tista' tikkremah f'post apposta


Ħa nibdew minn hawn...meta ngħidu "ċċekċek," ma jfissirx iċċekċek il-borom jew il-platti.

Tfisser iċċekċek!

Tagħmel is-sess jiġifieri.

Inħossu li rridu navżawk b'din il-ħaġa mill-bidu nett, għax jekk ma tifhimx din, mhu se tifhem xejn minn dan li ġej.

Dan li ġej se jgħin lilek li ma tridx tagħmel storbju żejjed u se jgħin lil ta' taħtek, ta' fuqek jew ta' maġenbek li tqażżu jisimgħuk kuljum iżżaqżaq is-sodda u tistabat mal-ħajt.

U nħossu li minn issa għandna ngħidulek li jekk verament trid tgħix fil-paċi, in-nies tal-Best Deal Properties jistgħu jgħinuk l-aktar.

B'dawn il-5 modi:

Aperturi tal-PVC

Biex niftehmu, il-bibien u t-twieqi kollha tal-Best Deal huma huma magħmulin bi ħġieġ oħxon

li ma jgħaddi kważi l-ebda ħoss minnu, u fil-bibien stess hemm materjali apposta li jkomplu jnaqqsu l-ħoss.

Dawn iwaħħluhom man-naħa ta' quddiem tad-dar, man-naħa ta' wara u max-xaftijiet.

fil-ħitan.

Ħafna drabi tisma' n-nies iċekċku mhux biss minn wara l-bibien, imma anke minn wara l-ħitan.

U tibda tgħid: "Imma dawn x'saħħa għandhom mamma mia?!

Biex anke minn ġol-ġebel qed nismagħhom!"

Il-Best Deal jarmawk anke għal din l-eventwalità.

Ġol-ħitan tagħhom, il-Best Deal Properties ipoġġu materjal apposta li jwaqqaf il-ħsejjes żejda milli jgħaddu minn ġol-ħajt.

U jekk ma tistax tkisser il-ħajt biex tpoġġi dan il-materjal ġo fih, il-Best Deal joffrulek li jwaħħlulek

kbar bl-istess teknoloġija fuq il-ħajt li diġà għandek.

Neħħewlek il-ħsejjes mill-bibien u t-twieqi.

Neħħewlek il-ħsejjes mill-ħitan.

Issa jonqos biss tneħħi l-ħsejjes tat-tkaken u n-nies jimxu u jċaqalqu l-għamara fuq rasek.

Dawn huma kollha ħsejjes li jgħaddu minn ġol-art tiegħek (li tiġi s-saqaf ta' taħtek).

U l-Best Deal għandhom soluzzjoni biex isikktu anke dawn il-ħsejjes.

Li jagħmlu hu li jinstallaw bħal tapit taħt il-madum.

Dan it-tapit huwa magħmul minn materjal apposta li jixrob ħafna mill-ħsejjes u ma jħallihomx jgħaddu minn sular għall-ieħor.

Dan il-materjal jinstallawh anke mat-trufijiet tad-dar tiegħek, fejn l-art tiltaqa' mal-ħitan.

B'hekk, il-ħoss mill-art jew is-saqaf ma jkunx jista' jmur fil-ħitan lanqas.

U biex żgur ineħħu kull ħoss, il-Best Deal qed jużaw materjal ieħor flok torba.

Materjal riċiklabbli li minnu nnifsu jiblokka ħafna ħsejjes.

Il-bibien ikunu

Forsi xi darba kont qed iċċekċek fil-kamra tas-sodda u ndunajt li avolja kellek il-bieb magħluq, it-tfal kienu qed jisimgħu kollox minn wara l-bieb!

X'mistħija.

Waħda mir-raġunijiet għalfejn il-bibien jgħaddi ħafna ħoss minnhom huwa għaliex ikunu vojta minn ġewwa.

Il-Best Deal jinstallawlek bibien solidi li jżommu l-ħoss milli jgħaddi minn ġo fihom.

Il-faċċata tad-dar.

Il-Best Deal jibnu l-faċċati tagħhom b'materjal oħxon li jimblokka ħafna ħoss.

U allura, meta tixtri propjetà mingħandhom taf li anke jekk għadha ġebel u saqaf, diġà hija silenzjuża aktar minn postijiet oħra li nbnew b'modi tradizzjonali.

Irridu nagħmluha ċara li l-ħsejjes tas-sess huma biss ftit mill-istorbju żejjed li jkollna nisimgħu kuljum fil-ħajja tagħna.

Anzi, l-istorbju tas-sess mhu xejn għal ħdejn l-istorbju tal-magni u l-karozzi u l-ħornijiet li l-għajat li nisimgħu kuljum.

U dan l-istorbju żejjed huwa xjentifikament ippruvat li jagħmlilna ħafna ħsara fiżika u mentali.

Mhux biss itarraxna maż-żmien, imma anke jikkrealna aktar stress u jagħmilna aktar suxxettibbli għal problemi ta' saħħa mentali.

U f'dan is-sens, it-teknoloġiji tal-Best Deal Properties jipproteġuk minn kwalunkwe ħoss li jagħmillek il-ħsara, u mhux mill-ħsejjes tas-sess biss.

Però aħna qbadna mas-sess, għax, għid il-verità...kieku ma kienx fuq is-sess, dan l-artiklu lanqas kont taqrah!

Jekk trid issir taf aktar dwar x'joffru Erskine, Chris u t-tim tagħhom ta' Best Deal Properties, agħfas hawn biex tidħol fuq il-paġna ta' Facebook page tagħhom u ikkuntattjahom illum.


Wara l-pubblikazzjoni tal-inkjesta fuq il-każ Egrant, irriżulta li ma nstabet l-ebda evidenza li l-kumpanija Egrant hi tal-Prim Ministru, ta' martu jew ta' xi ħadd qrib tiegħu.

Din hija l-istorja sa issa...

20 ta' April 2017

Joseph Muscat ma' Simon Busuttil f'dibattitu f'Xarabank.

Muscat jicħad kategorikament din l-allegazzjoni u jgħid li jekk jinstab imqar traċċ ta' verità huwa jirriżenja.

Jisfida lil Simon Busuttil jagħmel l-istess.

Simon Busuttil jibqa' ma jgħidx illi kieku jirriżenja iżda jwieġeb li l-Prim Ministru, b'tal-Panama Papers, messu diġà kien irriżenja.

Siegħa qabel jibda Xarabank, Daphne tipp

ubblika dak li kienet qed tikteb.

Li hemm

ta' żewġ

li allegament kienu fis-

tal-kċina ta' Bank Pilatus f'Ta' Xbiex.

Tallega li fihom hemm imniżżel isem Michelle Muscat.

Dawn l-allegazzjonijiet jiġu miċħuda kemm mill-Prim Ministru u minn martu Michelle Muscat.

1 ta' Mejju 2017

Fil-

tal-1 ta' Mejju, il-Prim Ministru Joseph Muscat

iħabbar id-data tal-elezzjoni ġenerali.

4 ta' Ġunju 2017

Il-Partit Laburista jirbaħ b'40,000 vot l-elezzjoni ġenerali.

Is-Sibt 21 ta' Lulju 2018

Jitħabbar li l-inkjesta Egrant hija konkluża u qiegħda f'idejn l-Avukat Ġenerali.

Wara li ħarġet din l-aħbar, Joseph Muscat u Simon Busuttil jitolbu biex l-inkjesta tiġi ppubblikata b'mod sħiħ.

Il-Ħadd 22 ta' Lulju 2018

Joħorġu l-punti mill-konklużjonijiet tal-inkjesta.

Ma hemm xejn li jorbot lill-mara tal-Prim Ministru Michelle Muscat mal-kumpanija Egrant.

Ma nstab l-ebda dokument li jorbot lill-familja Muscat ma' Egrant.

Id-ditta forensika Ingliża ma ssib l-ebda evidenza fuq is-servers ta' Bank Pilatus li torbot lill-familja Muscat ma' Egrant.

Il-Prim Ministru jindirizza konferenza tal-aħbarijiet

Joseph Muscat jistqarr li saret ġustizza miegħu, ma' familtu u mal-pajjiż.

Jispjega li r-rapport tal-inkjesta jikkonferma l-kalunja li għamel Simon Busuttil, fil-konfront tiegħu.

Iżid jgħid li Simon Busuttil ma jistax jibqa' jirrappreżenta lill-poplu fil-Parlament, u għalhekk għandu jirriżenja.

Jispjega li ma nstabet l-ebda evidenza li l-kumpanija Egrant hi tiegħu, ta' martu jew ta' xi ħadd qrib tiegħu.

Jgħid li d-

, instab li kienu foloz, u għalhekk kien attentat ċar u elaborat ta'

Iżid jgħid li dan il-

wassal biex martu u hu jaffaċċjaw akkużi li setgħu wasslu biex hu flimkien ma' martu jeħlu 12-il sena ħabs.

Itenni li Simon Busuttil għandu jerfa' r-responsabbiltà politika tiegħu, jirriżenja minn kull kariga li jokkupa f'Malta u barra minn Malta.

Fost oħrajn, jgħid li llum hija r-responsabbiltà tal-Kap tal-Oppożizzjoni, ta' Adrian Delia, u għandu jibda billi jneħħi lil Simon Busuttill minn kelliem għal governanza tajba, u jekk Simon Busuttil ma jirriżenjax mill-Parlament minn jeddu, għandu jitolbu jirriżenja.

Il-Prim Ministru jemozzjona ruħu meta jirringrazzja lit-tfal tiegħu, li sofrew miegħu u martu.

Dr Busuttil jgħid li t-talba tiegħu biex jirriżenja hija redikola.

Dr Simon Busuttil jgħid li Joseph Muscat huwa l-aħħar persuna li jista' jitkellem dwar ir-responsabbiltà politika.

Isostni li din qatt ma refagħha hu stess minkejja sensiela ta' skandli ta' korruzzjoni minn kemm ilu Prim Ministru.

Qal li bħala persuna pubblika kellu dmir li jirreagixxi dwar dik l-allegazzjoni, u l-Oppożizzjoni ma setgħetx tibqa' b'ħalqha magħluq.

Jitlob li r-rapport għandu jiġi ppubblikat kollu u mhux biss siltiet minnu.

Jispjega li għad hemm ħafna mistoqsijiet mhux imwieġba bħal f'isem min qed jidher Brian Tonna ta' Nexia BT.

Huwa jfakkar li qabel mal-Prim Ministru jitlob responsabbiltà politika mingħandu, tajjeb li jistenna wkoll ir-riżultat tal-inkjesta li talab huwa stess, u biex jieqaf jagħmel ostakli għall-inkjesta dwar il-Panama Paper kif ilu jagħmel għal iżjed minn sena.

Il-Kap tal-Oppożizzjoni Adrian Delia jissospendi lil Simon Busuttil

Il-Kap tal-Oppożizzjoni Adrian Delia jitlob li r-rapport sħiħ ta' inkjesta jiġi ppubblikat, u kif huwa jemmen fil-verità tal-fatti u l-konklużjonijiet tar-rapport.

Adrian Delia jgħid li hemm ħafna mistoqsijiet li għadhom ma ġewx imwieġba.

Huwa jħabbar li ssospenda lil Simon Busuttil minn Shadow Minister ta' Governanza Tajba u li din il-kariga se tkun f'idejh.

Jgħid li se jappoġġa lil Busuttil biex isegwi l-inkjesti li fetaħ il-Qorti.

Simon Busuttil: "Ma nara l-ebda raġuni għaliex jiena għandi nirriżenja"

Simon Busutill jgħid li Dr Delia ħa din id-deċiżjoni bla ma qara r-rapport sħiħ tal-inkjesta, li lanqas għadu ġie ppubblikat.

Jispjega kif Dr Delia jrid ineħħih mill-partit, u fl-istess ħin iridu jkompli jaħdem fuq l-inkjesti li għadhom għaddejjin dwar Keith Schembri u Konrad Mizzi.

Iżid jgħid li din hija kontradizzjoni kbira.

Fost oħrajn jgħid li huwa kburi li qed jiġġieled għall-ġustizzja fuq dan kollu, anke jekk jibqa' waħdu.

Isostni li Dr Delia għażel li jżomm ma' Joseph Muscat, minflok qed isaħħaħ lill-Partit Nazzjonalista fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni.

Għalhekk jappella lil Dr Delia biex ma jħallix lil Joseph Muscat jużah, u lanqas m'għandu juża din is-sitwazzjoni biex jipprova jeħles minnu.

Il-Kunsill Amministrattiv tal-Partit Nazzjonalista jappoġġja s-sejħa tal-Kap tal-Oppożizzjoni Adrian Delia biex Simon Busuttil iġorr responsabbiltà politika u jissospendi ruħu mill-grupp parlamentari.

B'reazzjoni, Simon Busuttil jistqarr li l-pożizzjoni tiegħu hija magħrufa pubblikament u ma nbidlitx.

Isostni li se jibqa' jaħdem għall-ġusitzzja, anke mingħajr l-appoġġ ta' Adrian Delia.

Reazzjonijiet:

Fost il-ħafna reazzjonijiet dwar dan il-każ, ikun hemm il-kumment ta' Rebecca Dimech.

Fuq Facebook tgħid li tifhem dak li għadda minnu l-Prim Ministru għaliex l-istess nies, l-istess klikka, għamlulha l-istess.

Dan wara li l-ġurnalista Daphne Caruana Galizia kienet ħarġet storja fuqha u fuq Dr Adrian Delia.

It-Tnejn, 23 ta' Lulju 2018

"L-agħar ma kinitx il-gidba" - Dr Owen Bonnici

Il-Ministru għall-Ġustizzja jgħid li xi ħadd 'bi skop kriminali' poġġa bilqiegħda u ffalsifika dokumenti biex jagħmel

fuq il-Prim Ministru u fuq il-mara tiegħu.

Dr Bonnici u anke d-Deputat Parlamentari Stefan Zrinzo Azzopardi jgħidu li bħalma l-Prim Ministru wiegħed li se jirriżenja jekk tinstab prova kontrih, anke Busuttil għandu jagħmel hekk.

Sandanittant, Membri Parlamentari u attivisti tal-Partit Nazzjonalista qed jużaw #notinmyname #strongertogether biex jiddefendu lil Simon Busuttil.

"L-inkjesta tal-Egrant hija alljenazzjoni" - Il-Partit Demokratiku

Il-Partit Demokratiku jistaqsi kif jista' jkun li l-ħbieb tal-Gvern kienu ppreparati minn qabel bid-dettalji tar-rapport sħiħ, waqt li r-rapport sħiħ jibqa' mistur għall-pubbliku u l-ġurnalisti.

Il-Partit jgħid li Adrian Delia għamilha iktar faċli għall-Gvern biex juża l-inkjesta Egrant ħalli jipprova jbajjad fuq l-iskandli l-oħra.

Iżid jgħid li r-riżorsi tal-Oppożizzjoni għandhom ikunu ffukati ħalli jikxfu u jkomplu jagħmlu pressjoni fuq l-iskandli l-oħra biex kollha kemm huma jitolbu r-riżenji mill-membri fil-Gvern.

Isostni li l-pubblikazzjoni tal-konklużjonijiet tal-inkjesta hija 'aljenazzjoni' mill-kritika Ewropea fuq l-Aġenzija tal-Gvern Kontra l-Ħasil tal-Flus (FIAU) mill-Awtorità Bankarja Ewropea (EBA) u l-possibilità li l-Kummissjoni Ewropea (KE) tinvestiga l-iskandlu tal-viżi Libjani.

Adrian Delia jikteb lill-Avukat Ġenerali biex jagħti kopja sħiħa tal-atti tal-inkjesta

Il-Kap tal-Oppożizzjoni Adrian Delia jikteb b'mod uffiċjali lill-Avukat Ġenerali Peter Grech biex jingħata kopja sħiħa tal-atti tal-inkjesta.

Jgħid li filwaqt li l-Prim Ministru għandu kopja sħiħa, huwa m'għandux kopja.

Għalhekk jgħid l-Uffiċċju tal-Avukat Ġenerali ma jkunx parteċipi f'dan l-iżbilanċ u jgħaddi minnufih kopja sħiħa lill-Oppożizzjoni.

Jiktiblu lura l-Avukat Ġenerali

Waqt il-programm Iswed fuq l-Abjad, Adrian Delia jispjega li fis-sigħat li ġejjin l-Avukat Ġenerali ta' Malta se jkun qed jiddeċiedi jekk itihx kopja sħiħa tar-rapport.

Jgħid li l-Avukat Ġenerali kitiblu lura u spjegawlu li dan jista' jsir biss f'ċirkostanzi eċċezzjonali u li ġaladarba t-talba ta' Delia fiha s-sustanza, se jkun qed jiddeċiedi fis-sigħat li ġejjin jekk jagħtihx kopja jew le.

It-Tlieta 24 ta' Lulju 2018

Michelle Muscat tistqarr li kienet trawma għaliha li tidħol il-Qorti.

"Minħabba l-inkjesta kelli nidħol għall-ewwel darba f'ħajti l-Qorti, biex nixhed waħdi u bla assistenza, kif jitolbu l-liġijiet ta' pajjiżna.

Għal xi wħud, li tidħol il-Qorti huwa normali.

Għalija kienet trawma."

Tistqarr li kienu jippreferu kieku ma għaddewx minn din is-sitwazzjoni.

"Bħala familja, ir-riżultat tal-inkjesta mhux xi lok għal ċelebrazzjoni għaliex konna nippreferu kieku ma għaddejniex minn dan kollu.

Iżda hija lok ta' serħan għaliex dak li aħna ilna nafu mill-bidu, illum huwa ċċertifikat u hemm għal kulħadd biex jara."

"Tipprova twieġeb mistoqsijiet dwar x'jiġri eżatt jekk jeħduna l-ħabs lit-tfal"

Tirrakkonta l-uġigħ li għaddew minnu meta kellhom jispjegaw lil uliedhom x'qed jiġri.

"Madankollu, l-uġigħ mhux se jmur kif ġieb u laħaq.

Il-familja tagħna batiet u ġejna affettwati ħafna fuq livell personali u uman.

Immaġinaw ikollkom bħala ġenituri tpoġġu bilqiegħda ma' uliedkom ta' 10 snin, u tispjegawlhom li dak li kienu qed jaqraw, jaraw u jisimgħu ma kienx veru."

"Tipprova twieġeb mistoqsijiet dwar x'jiġri eżatt jekk jeħduna l-ħabs, jew xi jkun 'istitut' għax qraw li xi ħadd kiteb li wliedna għandhom jittiħdulna.

Kellna niddiskutu kif inġibu ruħna mal-

tat-televiżjoni u fotografi li bdew jiġru warajna kullimkien, u kif għandhom jirreaġixxu b'mod dinjituż l-iskola u postijiet oħra, meta jinqala' l-bżonn."

Nirringrazzja lil eluf ta' persuni li fdawna mill-bidu"

Filwaqt li Michelle tirringrazzja lill-persuni li fdawhom mill-bidu, mingħajr il-bżonn li jaraw ir-riżultat, tistqarr li tapprezza s-sentiment ta' dawk li kellhom dubji.

"Nifhem, u napprezza bl-istess mod, is-sentimenti ta' dawk li kellhom dubji għaliex, ngħiduha kif inhi, l-istorja kienet impenġija tajba wisq biex ma titwemminx.

Illum dawn il-persuni rrealizzaw li qarrqu bihom bl-akbar gidba fl-istorja politika Maltija.

Lil dawn il-persuni nirringrazzjahom ukoll tal-appoġġ kbir li qed jagħtuna."

"Se nagħti aktar enerġija minn qatt qabel lill-Fondazzjoni Marigold"

Michelle Muscatt tistqarr li tħossha midjuna minn sħabha tal-

għaliex baqgħu jappoġġjawha.

"Ninsab kommossa bl-imħabba murija minn sħabi tal-

ta' tmexxija u mill-mijiet ta' voluntiera, anki meta kienu qed jiffaċċjaw il-possibiltà li jiġu persegwitati

u fil-ħajja reali sempliċiment għax jidhru miegħi."

"Dawk li sippost jipproteġu lit-tfal ma lissnux kelma waħda"

Michelle Muscat tistqarr li ma sabux għajnuna.

"Ma sibna l-ebda għajnuna minn istituzzjoni li tistenna li għandhom ikunu jafu aħjar.

Dawk li sippost jipproteġu lit-tfal ma lissnux kelma waħda meta wliedna bdew jiġu vittimizzati."

"Se nieħdu parir legali"

Tispjega kif se timxi mal-liġi.

"Kif diġà qed nieħu parir legali dwar il-passi li jmiss.

Bħala ċittadina privata li nimxi mal-liġi nistenna li l-istituzzjonijiet tal-Istat jagħmlu xogħolhom u jsibu min iffalsifika dokumenti b'mod malizzjuż biex jipprova jimplika lili, lil żewġi u lill-familja tagħna.

Bħala ċittadini privati se nikkonsultaw mal-avukati tagħna biex niddeċiedu l-azzjonijiet li għandna nieħdu.

Nittama li ħadd ma joġġezzjona li nagħmlu hekk skont ir-

Dan ma huwa se jtina xejn lura, iżda ma naħsibx li hemm ġenitur wieħed li ma jagħmilx hekk kieku familtu għaddiet minn dak li għaddejna aħna."

"Se nibqgħu pożittivi"

"Finalment, se nibqgħu pożittivi.

Żewġi m'għandux problema biex jagħmel hekk għaliex huwa dejjem ottimist u l-pożittività tiegħu tittieħed minn min ikun madwaru.

Inħarsu 'l quddiem li nqattgħu ftit aktar ħin flimkien bħala familja matul is-sajf, imbagħad nibdew nippreparaw biex uliedna jibdew l-iskola sekondarja.

Se nagħmlu dan flimkien, bħala familja, bħal dejjem."

Marlene u Godfrey Farrugia lesti li jappoġġjaw mozzjoni ta' sfiduċja fil-Kap tal-Partit Nazzjonalista

Marlene u Godfrey Farrugia, id-Deputati Parlamentari tal-Partit Demokratiku jgħidu li lesti li jappoġġjaw mozzjoni ta' sfiduċja fil-Kap tal-Partit Nazzjonalista Adrian Delia.

Marlene Farrugia wriet diżapprovazzjoni għad-deċiżjoni ta' Adrian Delia li talab ir-riżenja ta' Simon Busuttil.

KAŻ EGRANT: L-istorja kollha pass pass mill-bidu nett