Dr. George Vella Għada Jgħalaq Sena President Ta' Malta

Awguri minn Wirt Malta.mt

Dr. George Vella għada 4 ta' April 2020 jgħalaq sena minn meta nħatar l-10 President tar-Repubblika Maltija.

Dan wara riżoluzzjoni parlamentari li għaddiet fis-7 ta' Marzu 2019 mill-kamra tar-Rappreżentanti.

Dr. George Vella twieled fl-24 ta' April tal-1942 u l-professjoni tiegħu kienet dik ta' tabib.

Fl-2018, kien meqjus bħala wieħed minn tmien persuni eminenti mill-Commonwealth biex jipprepara rapport fuq il-Governanza tas-Segretarjat tal-Commonwealth.

Huwa serva għal numru ta' snin bħala membru parlamentari f'isem il-Partit Laburista kif ukoll irwoli ministerjali diversi fosthom dik ta' Ministru għall-Affarijiet Barranin.

Il-President George Vella huwa ddekorat bħala Kumpann tal-Unur fl-Ordni Nazzjonali tal-Meru, Kavallieri tal-Ordni ta' San Mikiel u San Ġorġ fost dekorazzjonijiet prestiġġjużi oħra, saħansitra anke minn pajjiżi barranin.

Huwa miżżewweġ lil Miriam u għandu 3 itfal: Claire, Elaine u George Jr kif ukoll seba' neputijiet.

Ftit ilu, Il-President Malti kellu laqgħa mar-Reġina Eliżabetta; liema laqgħa kompliet issaħħaħ ir-relazzjoni ta' bejn Malta u l-Ingilterra, liema laqgħa wkoll kienet deskritta bħala differenti minn oħrajn, saħansitra mir-Reġina stess.

Jibqa' magħruf ukoll għall-valuri sbieħ li jħaddan u li dejjem lest jagħti widen lill-pubbliku.

Mingħandna ta' Wirt Malta.mt, nawgurawlek Eċċellenza.

Ritratt: Ritratt uffiċċjali Tal-President Tar-Repubblika Ta' Malta


Bil-Filmat: Ħa Nisimgħuha Din Nhar Il-Ħamis Li Ġej?

Jgħidulha ċ-Ċuqlajta

Storbjuża mhux ħażin.

Xogħlha huwa kontra dak tal-qniepen; ifakkru n-niket li għadda minnu Ġesù kontra tal-ferħ tad-daqq ħelu tal-qniepen.

Kien propju waqt it-talb tiegħu fil-Ġnien tal-Ġetsemani, li talab lil Alla biex ibiegħed minnu l-kalċi tal-imrar.

Illum il-ġurnata, eżatt waqt iċ-ċerimonja simbolika tal-ħasil tas-saqajn, propju waqt is-Santu tindaqq l-ewwel darba ċ-ċuqlajta li tibqa' tindaqq waqt il-Ġimgħa l-Kbira u anke f'Sibt il-Għid sakemm jindaqqu l-qniepen fil-glorja għall-ħabta tat-20.00.

Minnhom għadek issib fiż-Żejtun, fil-Mosta, fin-Naxxar u fi ftit irħula oħra anke bħall-Imġarr.

Sfortunatament hemm parroċċi li m'għadhomx jużawha.

Minħabba s-sitwazzjoni tal-COVID-19, jidher li d-daqq tal-qniepen huwa xorta permessibbli ġaladarba dawn jindaqqu minn persuna waħda kif indikat mill-istruzzjonijiet tal-kurja.

Nittamaw li fejn hemm iċ-ċuqlajta, din tindaqq ukoll għaliex ma nixtiequx li din tmut mewta naturali.

Ritratt: Facebook/ Parroċċa Santa Marija, Mġarr


Jista' Jkun Li Dan Huwa L-Aktar Marċ Funebru Maħbub?!

Marċ li jdaħħalna fl-ispritu… imma jmissilna qalbna tassew?!

Ingħatat bidu l-Ġimgħa Mqaddsa tas-sena 2020.

Ġimgħa Mqaddsa b'differenza fejn jekk naħsbu ftit, bosta qed isofru.

Kemm minħabba l-mard bil-COVID-19 u s-sitwazzjoni izda mhux biss.

Għalkemm ejja ma ninsewx id-dulur li għaddej kontinwament f'bosta nies umani; min b'ħaġa, min b'oħra.

Min tilef lil xi ħadd intortament, min ingidem minn ħabib jew ħabiba, min mifni b'xi vizzju, min tilef daru… u xi ngħidu għal dawk il-pajjiżi li ilhom isofru u ħlief nikkumentaw il-kliem 'kuraġġ' ma nagħmlux.

Qed nirreferu għas-Sirja.

Tgħidulna x'nistgħu nagħmlu?!

Huwa veru!

Is-soċjetà kultant tkun falza.

Irridu l-ġid wiċċ imbwiċċ, iżda ndaħħlu l-isalletti minn wara.

Hekk ġara fil-passjoni ta' SIdna Ġesù Kristu.

U kif dejjem ngħidu, l-istorja tirrepeti ruħha.

Ħsibna li naqsmu magħkom dan il-marċ: Ċipresso – Marċ funebru ta' Mro.

Angelo Mellilli.

Marċ funebru li jindaqq tista' tgħid f'kull raħal jew belt Maltija mill-pinna ta' surmast Sqalli u li nkiteb fis-seklu 19.

Is- Surmast Angelo Mellili kien minn Licata ( provincja

bejn l-1898 u l-1912 idderiega

Vilhena " tal-Furjana , "San Filippo " ta ' Haz-Zebbug u "San Giorgio" ta ' Bormla .

Il-marċi: " Venerdi ' Santo", Misto

di San Giorgio" huma wkoll marċi oħra popolari mill-pinna tiegħu.

Ritratt: Facebook/ Għaqda Banda Żejtun


"Dan Skiet Mill-Iktar Stramb" – Immanuel Mifsud

Isimgħu sew u apprezzaw ġmielna!

Fuq produzzjoni ta' Karl Azzopardi bi kliem u qari minn Immanuel Mifsud, Il-Blata Tagħna huwa filmat eċċezzjonali bi ħsieb li jġiegħelna nirriflettu ftit fuq aħna min aħna, Malta tagħna x'tirrakonta?!

"Dan skiet mill-iktar stramb", jistqarr Immanuel li jkompli jgħid, kien ħasra li konna nsejnieħ.

Il-mużika sabiħa li tinstema' fl-isfond hija tal-Band Stalko: Three sheets to the wind u l-produzzjoni saret b'muntaġġ minn James Bianchi.

Prosit tassew lilkom ta' din l-idea li tfakkarna fuq il-ġmiel ta' pajjiżna u tal-poplu tagħna, lil hinn mit-tgergir li konna drajna u li għamilnieh norma ta' kuljum.

Ħajr lil Malta Today/ Ritratt: Malta Travel Guide


52 Pożittivi Għall-COVID-19

L-aktar darba li nstabu każi pożittivi:52.

F'konferenza mill-Ministru tas-saħħa u Deputat Prim Ministru Chris Fearne flimkien mas-supretendent tas-Saħħa Profs.

Charmaine Gauci tħabbar li nstabu 52 każ ġdid.

Il-Ministru Chris Fearne qal li dan kien mistenni u li konna se nilħqu t-300 każ ġdid suppost il-ġimgħa li għaddiet.

"Dan ifisser li l-miżuri li daħħalna jidher li qed jiġu segwiti tajjeb mill-poplu tagħna!", saħaq Chris Fearne.

Jidher li l-'curve' qed timxi skond kif prevvist.

Chris Fearne ħabba ukoll li dawn il-każijiet ġodda ma humhiex relatati ma' Ħal Far minħabba li kellu ammont ta' mistoqsijeit permezz ta' messaġġi privati mill-ġurnalisti.

Dan ma jfissirx li f'Ħal Far mhux se jiżdiedu.

Ilbieraħ saru 825 test; rekord f'Malta u Għawdex.

It-target huwa li jintlaħaq l-1,000 test kuljum.

Tħabbar ukoll helpline ġdid: 1770 f'kollaborazzjoni mar-Richmond Foundation li min-nhar il-ħamis ser jibda jaħdem 24 siegħa kuljum.

Minn WirtMalta.mt nfakkrukom biex nibqgħu magħqudin u dejjem nobdu l-ordnijiet biex nibqgħu ġewwa kemm jista' jkun possibbli!


Bil-Filmat: Illum Xerred Dan Il-Filmat Ta' Tama U Kuraġġ!

Żmien iebes imma kuraġġ!

Ħamis ix-Xirka b'differenza u forsi xi ftit xokkanti hekk kif mill-bieraħ għal-lum, telgħu għal 2 il-persuni li tilfu ħajjithom minħabba l-virus qerried tal-COVID-19.

Is-soltu bħal-lum, induru l-knejjes u nagħmlu l-vizti, nitolbu u niftakru fil-passjoni ta' Ġesù Kristu.

Iżda din is-sena ninsabu f'darna.

Hemm min qed iqisha passjoni u ma tlum lil ħadd.

Filwaqt li nagħtu l-kondoljanzi lill-familjari tal-vittmi, inħeġġukom tqawwu qalbkom.

Ma nħallux il-biża' tkissirna u fl-istess ħin, ma nistgħux ma nobdux u nerħu.

Fr. Raymond Francalanza; Patri Agostinjan qasam magħna ftit ħsiebijiet profondi.

Diffiċli lia ma smajtux b'Father Ray, imma jekk le, isimgħuh; kliemu huwa t' sabar u wens.

Grazzi lilek Father Ray u kuraġġ lilkom il-qarrejja tagħna.

Minn WirtMalta.mt nippreżetawlkom dan il-filmat.

Ritratt: Kunvent Santu Wistin, Rabat


Bħalissa Kieku Malta Maħnuqa Bil-Poplu Jdur il-Knejjes

Mhux l-ewwel darba… Ġrat fil-passat

L-22.30 ta' Ħamis ix-Xirka 2020.

Sikta.

Ħemda.

Kieku bħalissa il-poplu bi ħġaru jdur minn knisja għall-oħra; minn wirja għall-oħra, minn raħal għall-ieħor…

Kien hemm min bħal-lum iżur is-salib tal-għolja fis-Siġġiewi, isib xi kappella ċkejkna mhix daqshekk storbjuża bl-attività tal-poplu jew inkella jmur il-mixja popolari ta' Puttinu.

Il-Monument ta' Kristu Mejjet flimkien mal-kandilabru tax-xemgħa msejjah 'Barabbas' fin-Naxxar

Ritratt: Edward Azzopardi

Iżda din is-sena se turina verament il-fidi tagħna fhiex inhi.

Huwa minnu li dawk kollha li għandhom għal qalbhom dan iż-żmien, forsi anke dawk li fil-verità mhux daqshekk reliġjużi iżda jħobbu biss il-kult jinsabu ftit mdejqin.

Għaliex huma bosta li hekk kif jgħaddi l-Milied, jibdew jgħoddu l-ġranet sa Ras ir-Randan.

Imma din hija r-realtà.

Din hija l-attwalità.

Dan huwa l-mument tal-prova.

Il-Ġimgħa l-Kbira għada xorta waħda se ssir…ġo qalbna.

Dan huwa l-mument li l-għajta li tant ngħajtu mal-barranin li Malta hija reliġjuża, se juri hux minnu jew le?!

Kuraġġ!

Tajjeb ngħidu li din mhix l-ewwel darba li l-Ġimgħa Mqaddsa mhix iċċelebrata fil-mod komplut tagħha.

Kien hemm żewġ okkażjonijiet żgur meta r-rutina nbidlet minħabba l-pesta: fl-1575 u fl-1813.

Kif dejjem ngħidu, l-istorja tirrepeti ruħha!

Ritratt: Facebook/ Siġġiewi Local Council


Fejn Saru L-ewwel Purċissjonijiet Tal-Ġimgħa L-Kbira f'Pajjiżna?!

Għeruq sew fl-istorja tagħna!

Forsi naraw il-vari tal-Ġimgħa Mqaddsa u nistaqsu: Imma kif bdiet din it-tradizzjoni u meta?

L-ewwel purċissjonijiet bil-vari tal-Ġimgħa l-Kbira f'Malta bdew fis-seklu 17.

Kienu bdew fiż-żewġ knejjes tal-Franġiskani Minuri tar-Rabat u tal-Belt Valletta.

Wara, bdew isiru fil-Kottonera.

L-aktar purċissjoni antika f'Għawdex hija dik tal-Bażilika ta' San Ġorġ li bdiet fil-bidu tas-seklu 19.

Warajha, bdiet dik tan-Nadur fl-1913.

Fil-bidu, il-purċissjonijiet ma kellhomx ammont kbir ta' vari, sa anke waħda biss.

Fil-Birgu, fil-Katidral u f'San Ġorġ Għawdex insibu vari mlibbsin bil-bellus filwaqt li fiż-Żebbuġ, Għawdex, il-vari huma mlibbsin b'ilbies tan-newl.

Ħal Qormi kien l-ewwel lokal li daħħal id-disà vara; dik tat-tradiment ta' Ġuda.

L-akbar numru ta' vari nsibuhom f'Ħal Qormi u fiż-Żejtun li għandhom 12-il vara kull wieħed.

Iċ-Ċena nsibuha biss f'Ħal Qormi u fiż-Żebbuġ Għawdex.

Il-Vara tad-Duluri tista' tgħid li ssibha f'kull lokal f'Malta u Għawdex, saħansitra anke dawk il-postijiet li m'għandhomx purċissjoni tal-Ġimgħa l-Kbira.

Dawn il-vari f'pajjiżna nħaddmu minn skulturi magħrufa; Pawlu Azzopardi, Karlu Darmanin, Abraham Gatt, Mariano Gerada, Saverio Laferla u dawk riċenti minn: Wistin Camilleri, Alfred u Michael Camilleri Cauchi, Ġlormu Dingli u Antonio Farrugia.


Jinfetaħ Sptar Għan-Nisa B'Fondi Minn Mara Taljana

Il-Kavallieri ma kellhomx sptar għan-nisa!

Il-Kavallieri nafu li primarjament qabel ma kienu suldati tal-battalji, kienu ospidalieri.

Dan ifisser li kienu jagħtu servizz medikali b'attenzjoni speċjali fuq kwarantini, ferimenti u dak kollu li kien jinqala'.

Fl-1654, it-tabib Malti Nicolò Saura waqqaf l-isptar San Nikola.

Dan it-tabib kien ħalla ġidu kollu għall-isptar kif għamlet bħalu bintu, Isabella.

Dan l-isptar nistgħu ngħidu li kien l-ewwel wieħed f'Malta biex jintuża sabiex fih jiġu rikoverati l-anjzani u l-morda kbar fl-età.

Għan-nisa ma kienx hawn sptar, iżda sinjura minn Siena fl-Italja, Caterina Scappi, waqqfet dar bl-isem ta' Santa Maria della Scala li ntużat bl-iskop ta' sptar żgħir għan-nisa.

L-istess sinjura akkwistat dar oħra qrib is-Sagra Infermerija fil-Belt Valletta u l-isptar tan-nisa mbagħad, ġie trasferit hemmhekk.

L-isptar kien issussidjat mill-Ordni.

Caterina baqgħet tieħu ħsieb it-tmexxija tiegħu sakemm mietet fl-1655.

Imbgħad ingħalaq mill-Kavallieri stess li wara, rrealizzaw li kienu għamlu żbal.

L-aktar nisa li kienu pazjenti fih kienu prostituti morda bis-sifile.

Ritratt: Sagra Infermerija/ Tripwolf


Bil-Filmat: Din Is-Sena Mhux Se Naraw Il-Ġirja Bl-Irxoxt

Għada L-Irxoxt!

Hekk inħobbu ngħidu aħna l-Maltin flok nużaw il-kliem: L-Għid il-Kbir.

U ma hemm xejn ħażin għaliex wara kolox din il-kelma hija sinonima mal-kelma irxoxta; kif għamel Ġesù Kristu.

Min jaf kemm bħal għada jkunu ħafna dawk li joħorġu bi ħġarhom fil-parroċċi fejn hemm statwa ta' Kristu Rxoxt biex jiċċelebraw dan il-jum tant importanti għall-Kattoliċi.

Fil-fatt din hija l-akbar festa tal-Knisja Kattolika.

Xi drabi nitħawwdu u naħsbu li l-Milied huwa l-akbar festa mentri huwa l-Għid l-Kbir l-akbar festa.

Din l-istatwa ta' Kristu Rxoxt aktarx saret minn skultur Spanjol u fl-1741 nġiebet lejn Bormla minn Napli.

Din ingħatat lil Celestino Sacco mill-Kaptan Scarinu u li mbagħad, irregalaha lill-Fratellenza tal-Kurċifiss fis-7 ta' April tal-1742.

Irridu niftakru li l-fratellanzi kienu importanti ħafna u kellhom ukoll ċerta awtorità fil-knejjes rispettivi.

Issib fratellanzi li jorganizzaw il-festi titulari huma u jkollhom ċerti drittijiet ukoll.

Li tirregala statwa lill-fratellanza jew lil xi parroċċa kienet unur u privileġġ; kemm biex juru s-saħħa tal-familja imma wkoll bħala devozzjoni.

Din l-istatwa hija tal-injam b'qabar miksi bil-fidda fuq disinn tal-Bormliż Abraham Gatt.

Fil-filmat qed naraw xeni ta' meta nkixef mill-ġdid l-Irxoxt ta' Bormla fil-21 ta' April 2019 wara li ġie rrestawrat.

Magħruf ukoll għall-ġirja tradizzjonali li jagħmlu bih.

Ritratt: Facebook/ L-Irxoxt ta' Bormla


Meta Malta Ma Kellhiex Kważi Idea Ta' Xi Tfisser Arkeoloġija

Mhux dejjem kellna kollox skjerat fil-mużew bħal-lum!

Xi tfisser 'Arkeoloġija'?

Din il-kelma tirreferi għall-istudju tal-istorja umana u pre-istorika permezz ta' skavar ta' siti u analiżi fuq artifatti u fdalijiet oħra.

Illum min jaf kemm smajna, qrajna u rajna produzzjonijiet dwar l-arkeoloġija Maltija.

Imma mhux dejjem hekk kien għal pajjiżna.

L-interess fl-antikitajiet sew ta' Malta jmur lura għas-seklu 15.

Kien ikun hemm anke tilwim bejn qassisin u nies nobbli dwar il-propjetà ta' fdalijiet li jinstabu wara tħaffir ta' xi għelieqi jew bini antik.

L-eqdem kollezzjoni li nafu biha f'Malta kienet dik ta' Ġan Franġisk Abela li kien ta' pożizzjoni għolja fi ħdan l-Ordni ta' San Ġwann.

Kellu madwar 5 ikmamar fil-villa tiegħu fil-Marsa mimlija fdalijiet.

Dawn isemmiehom fil-kitbiet tiegħu f': Descrittione Di Malta fejn anke jagħmel referenza għal fdalijiet rumani u anke dawk b'assoċċjazzjoni bibblika f'pajjiżna.

Nistgħu ngħidu li Abela kien wieħed mill-veru ftit nies f'pajjiżna li kellu interess nazzjonali f'dawk iż-żmienijiet.

Ma biegħx dawn il-fdalijiet biex juri s-saħħa u l-poter kif kienu jagħmlu xi nobbli oħra.

Iżda ma jfissir anqas li d-deskrizzjonijiet li ta hu stess, kienu veritieri.

Li nistgħu ngħidu fiċ-ċert hu, li apprezzahom u rrealizza li kellhom valur uniku.

Wara mewtu Abela ħalla l-kollezzjoni tiegħu lill-Ġiżwiti iżda sfortunatament, dawn tkeċċew minn pajjiżna mill-Gran Mastru Pinto u l-famuża kollezzjoni, spiċċat xterdet u nqasmet bejn il-kavallieri nobbli, il-bereġ u min jaf fejn aktar.

Imma l-istorja ssellem lil Ġan Franġisk Abela li kien l-ewwel bniedem li wera interess ġenwin lejn dak li hu tant antik misjub f'pajjiżna.

Dawn huma dettalji mill-kitbiet u tġenġijiet tiegħu stess dwar il-kollezzjoni li kellu tas-sejbiet li sab u ra.

(Tista' tagħfas fuq ir-ritratt biex tara fil-kobor)


Aħbar Tajba Għall-Professjonisti Fil-konservazzjoni U r-Restawr

Issa bil-Warrant!

Nhar it-Tlieta, 27 ta' Marzu 2020, il-Ministeru għall-Wirt Nazzjonali, l-Arti u Gvern Lokali, nieda l-applikazzjonijiet onlinebiex professjonisti li jaħdmu fil-qasam tal-konservazzjoni u restawr ikunu jistgħu jiksbu rikonoxximent formali u legali, permezz ta' warrant maħruġ mill-Bord tal-Warrant tar-Restawraturi, kif imniżżel fl-Att Dwar il-Patrimonju Kulturali.

Dawn se jkunu responsabbli biex iġeddu l-'ħajja' tal-patrimonju kulturali (Oġġetti ta' arti u kultura li għandhom aktar minn 50 sena) biex ingawduhom aħna fil-preżent u kif ukoll il-ġenerazzjonijiet futuri.

L-għaqda u l-membri tal-Assoċjazzjoni Maltija tal-Konservaturi u Restawraturi Professjonali MAPCo-Re, jinsabu kuntenti għal dan il-pass.

Din se żżid ir-responsabbilta` lejn il-patrimonju kulturali fuq valuri varji, li jinkludu dak artistiku, storiku u estetiku, b'approċċ xjentifiku.

L-proċess tal-applikazzjoni għall-warrant mistenni jieħu madwar 6 xhur u tista' tinkiseb wara li l-applikant kwalifikat ikun għamel sentejn jaħdem fil-qasam.

Dawk kollha kwalifikati fil-Konservazjoni u Restawr mill-Università jistgħu jieħdu l-warrant imma jridu japplikaw u jipprovdu dokumenti ta' esperjenza u ta' xogħol li sar fis-snin li għaddew.

Apparti minn hekk se jkun hemm intervista mal-bord tal-warrants.

Apparti l-warrant għall-professjonisti, se tkun qed tinfetaħ applikazzjoni għal ċertifikati ta' 'Ħila tal-Patrimonju' li jikkwalifikaw għalihom nies tas-sengħa skond rekwiżiti partikolari.

Din se tkun l-ewwel professjoni fil-qasam tal-kultura li se tkun regolata legalment.

L-MAPCo-Re, tirringrazzja lill-membri tagħha li emmnu f'dan il-pass progressiv fil-professjon, lill-Ministru għall-Wirt Nazzjonali, l-Arti u Gvern Lokali Dr Jose Herrera kif ukoll lill-Ministri tal-passat li kienu responsabbli għall-patrimonju kulturali.

Irringrazzjaw ukoll lill-individwi kollha nvoluti fil-kreazzjoni u fl-iżvilupp ta' din il-Warrant Professjonali, kif ukoll dawk li għenuhom legalment u bil-pubbliċità tagħhom.

Il-President ta' MAPCo-Re James Licari saħaq li hu u l-membri, jinsistu u jsegwu l-linji gwida lokali u kif ukoll dawk internazzjonali.

MAPCo-Re tinkoraġixxi lil dawk kollha li qed jaħdmu f'dan il-qasam tax-xogħol biex jingħaqdu magħha f'din ir-responsabbilta` legali.

Għal aktar informazzjoni żuru: https://culture.gov.mt/en/culturalheritage/Pages/BordtalWarranttarRestawraturi.aspx


L-Artista Maltija F'Londra Li Toħloq Meravilji Fl-Injam

Bonnymia hija artista Maltija li tgħix f'Londra.

Iżda lil pajjiżha ma tinsieh qatt.

Mhux talli tinsieh, talli toħloq ġmiel ta' għodod għall-kċina fl-injam, li bihom tfakkar lil Malta.

Daqqa madum Malti, daqqa xeni bħal dik tal-Belt Valletta u tant u tant ideat sbieħ oħra… Iva kollox fl-injam.

Dawn huma ideali kemm bħala tifkira u anke rigal…jew għalik ġo darek stess!

Kemm hu sabiħ li tara l-kreattività ta' Maltin li jħobbu lil pajjiżna u joħolqu b'idejhom xogħol li juri l-kapaċità tagħhom.

Bonnymia tistgħu tagħmlu kuntatt magħha fuq il-paġna ta' facebook tagħha.

Għidulha l-ideat li għandkom u żgur li tissodisfakom bl-arti tagħha!

Min jaf?!

Forsi suġġett relatat mal-belt jew raħal tagħkom fl-injam?!


Inti Tħobb Tissendika?!

Jgħidulha l-Muxrabija

Hija kelma li ġejja mill-ilsien Għarbi 'mashrabiya' u li kienet tifforma parti mill-arkitettura Maltija.

Hija bħal tieqa jew parti pproġġettat l' barra mill-kumplament tal-faċċata tad-dar b'xi toqob jew ftuħ li minnhom tista' tara.

Interessanti huwa l-fatt li inti tara filwaqt li ħaddieħor ma jarakx.

Tista' tissejjaħ ukoll in-'nemmiesa' jew ix-'xerriefa' u f'Għawdex għandha ismijiet oħra: il-'kixxiefa' jew il-'glusija' li ġejja mill-kelma Franċiża 'jalousie' li tfisser għira.

Ritratt: Muxrabija li tinsab f'Ħaż-Żabbar

Din l-arkitettura tmur lura għas-seklu 7 fil-Lvant.

L-eqdem muxrabijiet f'pajjiżna jmorru lura għas-sekli 14 u 15.

Apparti li kienet tintuża biex tinħoloq ċirkulazzjoni fid-dar, kienet ukoll toffri lok kif tissindika min għaddej minn quddiem darek, mingħajr dak li jkun ma jinduna bik!

Tajba l-idea!

Kos hux, tgħid aħna poplu li nħobbu nissindikaw?!

Ritratt: Muxrabija li tinsab fil-Qrendi

Kliem li rari għadna nisimgħu u li jfisser l-istess: Muxrabija, nemmiesa, kixxiefa, xerriefa, glusija.


Veru Li Isem Ħaż-Żabbar Ġej Mis-Sengħa Taż-Żbir?

L-ismijiet tal-irħula tbiddlu mas-snin.

Jista' jkun ukoll li tbiddlu mhux biss minħabba ħakkiema ta' pajjiżna differenti iżda wkoll minħabba l-mod kif il-poplu kien jaqra jew jgħid ċerti ismijiet.

Isem li m'għandux x'jaqsam mal-irħula huwa Putirjal li propjament kien Porta Reali .

Imma meta mitkellem mill-Maltin, ma kinitx idurilhom il-kelma.

Studjużi jgħidu li Ħaż-Żabbar ġej mill-kelma Maltija 'żabar' fejn kien jingħad li ħafna nies hemmhekk kellhom is-sengħa taż-żbir.

Kien hemm ukoll kunjom 'Żabbar' li llum spiċċa kompletament.

Orlando Żabbar; personaġġ li għex fi żmien l-assedju l-kbir jista' jkun ukoll li ħalla l-influwenza tiegħu fuq dan il-post.

Hu kien jgħin fil-bini tal-fortifikazzjonijiet.

Hemm ukoll siġra li jgħidulha Sabbara u forsi kif ġara fil-kelma Porta Reali, hekk ġara f'dan il-każ.

Finalment, jista' jkun ukoll li isem Ħaż-Żabbar ġej mill-fatt tad-devozzjoni kbira lejn il-Madonna tal-Grazzja li ssabbar lil kull min jitlobha.

Ritratt: Knisja.mt

Xi ġmiel ta' wirt!


Kieku Konna Se Ngħidu Li Wara 10 Snin Reġa' Żarna l-Papa…

Bħal-lum 10 snin ilu żarna l-Qdusija Tiegħu Papa Benedittu XVI.

Kien hawn sensazzjoni u spirtu sabiħ fi gżiritna.

Bħal donnu dawn il-mumenti jgħinuna niftakru x'ġawhra ta' pajjiż għandna.

Mhux biss għall-ispirtu reliġjuż imma wkoll għal mod kif nagħtu merħba bħala poplu.

Ritratt: Papa Benedittu XVI waqt żjara fil-grotta ta' San Pawl fir-Rabat

Il-Papa Benedittu jibqa' msemmi wkoll għall-fatt li rreżenja fit-28 ta' Frar 2013.

Iżda rari niftakru x-xogħol li wettaq fi ħdan il-knisja anke dwar suġġetti li kienu kontroversjali.

Għalkemm kien Papa konservazzjonist, kien hu l-Papa li beda jindirizza l-każijiet ta' abbuzi sesswali minn membri tal-knisja fuq persuni oħra.

Ritratt: Waqt Il-merħba fl-ajruport internazzjonali ta' Malta mal-Eċċellenza Tiegħu President ta' Malta Dr. George Abela

Papa Franġisku kien mistenni jżur pajjiżna fl-aħħar ta' Mejju iżda minħabba s-sitwazzjoni tal-COVID-19, din iż-żjara ġiet posposta.

Ritratti: Knisja.mt


Ir-Reġina Victoria Kienet Tobgħod It-Tqala U Lit-Trabi Tarahom Koroh

Dak li ma nisimgħux spiss fl-istorja!

Ir-Reġina Victoria fl-istorja Maltija hija mogħtija ġieħ u rispett.

Fosi l-aktar wirt li jfakkarna fiha huma l-'Victoria Lines'; linji ta' fortifikazzjoni li kienu saru fi żmien l-Ingliżi f'Malta sabiex suldati jisparaw minn warajhom.

Iżda tajjeb ngħidu li dawn spiċċaw bla użu għaliex ftit wara li saru, kien ivvintat l-ajruplan u kien bla skop li jkollok suldat wara ħajt jekk seta' jintlaqat mill-ajru.

Forsi b'mod ġenerali niftakruh fiha għaliex naraw il-monument fil-Belt Valletta quddiem il-Biblijoteka.

Iżda forsi ftit nafu li ma kinitx mill-ħelwin fir-relazzjoni tagħha ma' wliedha.

Kienet tistmerrhom tant li ġieli anke bagħtet ittri li fihom tgħid li mingħajr tfal tħossha aħjar.

Kienet tara t-treddiegħ lit-trabi mill-omm bħala diżgustanti u saħansitra ssejjaħ lit-trabi tat-twelid 'koroh'.

Ritratt: Ir-Reġina Victoria kienet meqjusa bħala l-mara tal-ilbies iswed wara li minn meta miet żewġha (il-Prinċep Albert), damet sew b'dipressjoni u mliet kullimkien drappijiet suwed saħansitra d-dvalji tal-ikel u l-purtieri.

Sa 3 snin wara, jekk xi ħadd minn uliedha kien jitbissem kienet tinfexx tgħajjat miegħu.

Kienet anke tgħajjar lil uliedha li m'humhiex attraenti u f'kitbiet li nstabu mit-tfal tagħha, hemm stqarrijiet li flok kienu jħossuhom tajjeb li huma wlied ir-reġina, kienu jħossuhom ħabsin u li xtaqu li xortiehom tinbidel u jitilqu minn taħt djulha.

It-tieni wild tar-Reġina Victoria; il-Prinċep Albert (Duka ta' Edinburgh) iżżewweġ lill-unika tifla tal-Czar Russu Alexander II: Maria Alexandrovna.

Din il-koppja qattgħu l-isbaħ snin ta' ħajjithom f'Malta fejn ukoll kellhom tarbija u semmewha għal pajjiżna: Victoria Melita.


L-Artist Kevin Sciberras – Il-Pajsaġġ Urban U L-Ispazji Madwar Pajjiżna Jiddefenixxuh

Pjattaforma wkoll għall-artisti lokali

Dan is-sit jaħseb ukoll fl-artist Malti u qed joffri dan l-ispazju bħala pjattaforma għalihom; għaliex huma l-artisti li jfakkru f'wirt Malta permezz tal-kitba, pittura, skultura, mużika u kull mod ieħor li jibqa' hemm, jgħaddi kemm jgħaddi ż-żmien.

Forsi ġieli nnutajtu l-arti meraviljuża ta' Kevin Sciberras fuq facebook.

Kevin Sciberras twieled fl-1978 u beda l-istudju formali fl-arti mas-Socjeta tal-Arti, Manifattura u Kummerc.

Kompla wkoll jistudja mal-artisti Charles Cassar u Harry Alden kif ukoll ma' Joseph Micallef u Tony Sciberras fl-iskola tal-arti gewwa l-Belt Valletta.

Studja wkoll l-istorja tal-arti fl-Universita' ta' Malta.

Huwa pparteċipa f'diversi wirjiet kollettivi u tella' wkoll tliet esebizzjonijiet personali.

Kevin Sciberras huwa magħruf l-iktar ghax xogħlijiet tiegħu li jirrapreżentaw pajsaġġi urbani u spazji madwar Malta u Għawdex.

Ħafna drabi l-artist jiffoka fuq l-elementi arkitettonici ta' pajjiżna bħall-imqades Neolitiċi, il-knejjes Barokki, il-fortifikazzjoniet, il-gallariji u aspetti oħra li jirrfilettu il-wirt storiku tagħna.

Kultant, l-artist jesplora wkoll spazji interni u xhieda ta' dan huma l-kwadri li jirrapreżentaw it-teatru Manoel minn ġewwa jew il-kappella t'Aragona fil-kon-katridral ta' San Ġwann fil- Belt Valletta.

Ix-xogħlijiet semi-astratti ta' Kevin Sciberras huma mahdumin bl-akrilika fuq it-tila.

L-artist jirnexxilu jwaħħad il-forom realistiċi tal-arkitettura ma' dawk astratti u għalhekk finalment, is-suġġett jieħu xejra kważi surreali.

Kull pittura hija taħlita ta' elementi arkitettoniċi dettaljati u forom astratti minsuġa b'mod trasparenti.

Għalhekk bħal donnu kull suġġett joħroġ mill-kuntest oriġinali tiegħu u jingħata ħajja u atmosfera ġdida.

Ħafna drabi naraw ukoll kuntrasti kemxejn ħorox ta' dawl u dlam li jkomplu jagħtu iktar dehra misterjuza.

Kevin, minn wirtmalta.mt nixtiequlek aktar suċċess u ispirazzjoni mill-wirt ta' pajjiżna!


Se Niżbaljaw Jekk Naħsbu Li Għadda Kollox U Jiddispjaċina Bil-Kbir!

Nissaportu ftit ieħor!

F'Konferenza aktar kmieni llum, mis-Supretendent tas-Saħħa Pubblika Charmaine Gauci ġie kkonfermat li qabel kollox jirritorna għan-normal irid ikun hemm konsistenza fit-tnaqqis tal-każi tal-Covid-19.

Dan japplika wkoll għal tnaqqis ta' miżuri li ttieħdu fosthom il-ftuħ tal-Ajruport Internazzjonali ta' Malta.

Jidher ukoll li l-mizuri ta' prekawzzjoni ser jibqgħu jgħoddu sakemm anke jinstab vaċċin kontra dan il-virus.

B'kollox sa issa, pajjiżna kellu 426 każ ta' pazjenti pożittivi għall-Covid-19; 3 minnhom tilfu ħajjithom u b'99 pazjent minnhom li fiqu.

Irridu nżomm l-'momentum' li ma tgħolhiex l-aspettativa tal-poplu għax jara każ wieħed biss f'jum.

Irridu wkoll nżommu l-kalma għal bosta raġunijiet; għax naraw temp sabiħ, għax riesaq is-sajf… Il-Malti jgħid ' Qattusa għaġġelija, frieħ għomja tagħmel!

Ilkoll fuq ix-xwiek li nirritornaw għan-normal, imma aħjar ftit paċenzja issa la diġà qegħdin fis-sitwazzjoni milli mmorru għan-normal u nerġgħu niddarsu!

Kuraġġ poplu!


Min Tradixxa Lil Malta?!

Tasal titraddixxi lil pajjiżek?!

Forsi mistoqsija ovvja; tasalx titradixxi lil pajjiżek.

Żgur li le.

Kif jista' jkun tiċħad lill-art li rabbietek?

Imma mhux dejjem hekk jiġri fl-istorja.

Carmelo Borg Pisani kien persuna li forsi meta tirriċerka dwaru, titħawwad għamilx li għamel għall-ġid ta' Malta jew le.

Storiċi jgħidu li Borg Pisani kien jemmen li biex Malta tieħu r-ruħ riedet teħles mill-ħakma Ingliża.

Flimkien ma' grupp ieħor ta' Maltin li bdew jissejħu 'irredentisti', huma marru l-Italja u ngħaqdu mal-Partit Faxxist Taljan.

Ritratt: Carmelo Borg Pisani u dokument li juri li ngħata ċittadinanza Taljana/ tvm.com.mt

Meta faqqgħet il-gwerra ried jgħin volontarjament lis-servizzi Taljani iżda ma tħallhiex għaliex kellu viżta baxxa ħafna.

Kompla jinsisti sakemm kien aċċettat ma' grupp imsejħin tal-'Flokk Iswed'.

Ta sehemu wkoll f'battalji Taljani f'pajjiżi oħra bħal f'Kefallinia fil-Greċja u minn hemm, iddaħħal fis-servizz intelliġenti militari speċjali.

Fit-18 ta' Mejju tal-1942, Borg Pisani offra li jkun voluntier spija f'missjoni f'Malta li kienet maħsuba biex ftit wara, l-Italja tinvadi pajjiżna.

Tniżżel qrib l-irdumijiet ta' Ħad-Dingli f'Ras id-Dawwara u beda jgħix ġo għar li kien jaf sew fi ċkunitu.

Hemmhekk ma tantx dam minħabba l-kundizzjonijiet tat-temp u ddeċieda li jidħol 'il ġewwa fil-qalba tal-gżira.

Ħabib ta' tfulitu, il-Kaptan Tom Warrington għarfu u Carmelo Borg Pisani kien arrestat, interrogat u akkużat li kien traditur.

9 t'ijiem wara ngħata l-mewt bil-forka u l-aħħar sentenza tiegħu kienet: "Ma jimpurtax li se mmut, imma ninsab imdejjaq li l-Italja għadha ma nvadietx lil Malta."

Tajjeb li jingħad li Borg Pisani ngħata l-ogħla dekorazzjoni militari Taljana; il-midalja tad-deheb mir-Re Vittorio Emmanuele III ftit jiem wara mewtu.


L-Ewwel 100 Jum Tal-Prim Ministru Robert Abela

Illum huwa l-100 jum fit-tmexxija bħala Prim Ministru ta' Dr. Robert Abela.

Twieled fis-7 ta' Diċembru tal-1977.

Dr. Abela huwa avukat u politiku li qed iservi bħala l-14 -il Prim Ministru ta' Malta.

Kien elett fil-Parlament fl-2017 u wara elezzjoni għall-mexxej fil-11 ta' Jannar ta' din is-sena 2020, Dr. Abela ġibed is-simpatija u s-sapport tal-votanti b'riżultat sabiħ ta' 9,342 vot.

B'hekk sar ukoll il-mexxej tal-Partit Laburista.

Mr. Chris Fearne żamm il-pożizzjoni tiegħu ta' Deputat Prim Ministru.

Il-Prim Ministru Robert Abela huwa wkoll kumpann tal-Ordni Nazzjonali tal-Mertu; dritt li jingħata lill-Prim Ministri Maltin.

Fl-ewwel jiem tiegħu, l-istorja tirrakonta li Dr. Robert Abela kellu dik li tissejjaħ bl-Ingliż 'Baptism of fire' għaliex kellu jħabbat wiċċu mill-ewwel ma' sitwazzjonijiet diffiċli fosthom il-pandemija tal-Covid-19.

Minn wirtmalta.mt, Awguri Prim Ministru!


Bil-Filmat: Is-Sacra Infermeria F'Rikostruzzjoni 3D Minn Christian Mifsud

Mibnija biex taqdi l-funzjonijiet tal-Ordni tal-Kavallieri ta' San Ġwann; Is-Sacra Infermeria .

Ġarrbet ħsarat estensivi waqt it-Tieni Gwerra Dinjija u r-rikostruzzjoni tagħha qatt ma saret sħiħa.

Fl-1687, il-Granmastru Gregorio Caraffa bena sala biex tiġbor fiha l-librerija tal-isptar; l-imkejjen ta' din is-sala għadu sal-lum mhux magħruf.

L-Ingliżi komplew jużaw dan l-isptar sal-1902.

Tul dan il-perjodu, saru diversi estensjonijiet u arranġamenti fuq din il-binja maestuża.

Għalkemm ġarrbet il-ħsarat imsemmija tul il-gwerra dinjija, xorta baqgħet isservi bħala teatru u skola għat-tfal.

Fl-1960 u fin-nofs tas-sebgħinijiet sar xi restawr fuq is-Sacra Infermeria u fl-1979, il-binja kienet inawgurata bħala ċ-Ċentru Mediterranju għall-Kungressi.

Fil-lejl tal-25 ta' Marzu tal-1987, nirien ħakmu l-binja prinċipali bir-riżultat li saret aktar ħsara fuq l-istruttura storika.

Reġa' sar restawr u fil-5 t'Ottubru tal-1989 kienet inawgurata bħala l-'Mediterranean Conference Centre'.

Din ir-rikostruzzjoni diġitali saret minn Christian Mifsud fuq riċerka ta' Paul Cassar.

Dan il-proġett 3D kien ikkummissjonat mill-Mediterranean Conference Centre bħala parti miċ-ċelebrazzjonijiet tal-40 sena mit-twaqqif tal-MCC.


Billi Ttella' Bandiera Maltija Fuq Il-Bejt Int Tħobbu Lil Pajjiżek?!

Tbeżbiża ta' mħabba!

Bis-saħħa tal-Covid-19 smajna u drajna iżjed li l-indafa hija prijorità f'kull mument.

Iżda bħal donnu l-bniedem kultant irid min ifakkru!

Iżda meta nħarsu ftit lejna nfusna bħala poplu, taħsbu li aħna verament indaf jew jimpurtana minn tagħna u li hu ta' kulħadd, ma tantx nagħtu kasu.

Hija sfortuna li għadek tara min jarmi barra, mhux karta jew pakkett tas-sigaretti, imma anke 'heater' jew saqqu.

U xi ngħidu għall-boroż tal-plastik.

Qisna filli naraw progress għax il-midja tkun qed tgħin billi tfakkarna spiss dwar il-ħsara ambjentali, u mbagħad bħal donnu nerġgħu mmorru lura u ninsew.

Possibbli dan ukoll irridu nfakkruh lill-bniedem?

Ma jirrealizzax l-uman, xi kruha hemm meta jara barra maħmuġ?

Għadna naħsbu li ġewwa tagħna u barra le?

Meta se nitgħallmu?

Imma possibbli?

Agħar minn hekk, jekk tikkoreġi lil xi ħadd, jaħtfek u kieku jista' jieklok ukoll!

Taħsbu li jkun sabiħ li artiklu ta' din ix-xorta jitħalla miktub u jarawh il-bnedmin li jridu jgħixu f'pajjiżna fil-futur?

Ma tisħix kieku inti?

Jew għadna naħsbu 'u iva mhux għalija qed jgħid imma b'mod inġenerali!'?

Ejja veru nuru l-kburija b'pajjiżna; mhux b'bandiera biss fuq il-bjut tagħna u bil-messaġġi li niktbu fuq il-mezzi tal-midja soċjali.

Wasal iż-żmien, li dawn id-diskussjonijiet anqas biss għandhom jissemmew għaliex artna tkun nadifa tazza!

(Dan l-artiklu huwa maħsub li jqajjem kuxjenza u bl-ebda mod ma jirreferi għall-pubbliku kollu.

Hemm min verament joqgħod attent; daqs li kieku barra jinsab fil-kċina tiegħu u jżomm nadif, il-kunsilli lokali jagħmlu ħilithom biex iżommu l-ibliet u l-irħula ndaf, il-Gvern u l-entitajiet ukoll jaħdmu qatiegħ biex Malta u Għawdex jinżammu nodfa.

Imma jidher li qatt mhu biżżejjed għax ikun hemm dawk il-ftit li ma jimpurtaħhomx!)


Clayton Saliba Joħroġ B'Idea Ta' Monument Virtwali Waqt Covid-19

Inti tista' tieħu sehem!

Il-fundatur tal-paġna popolari Isma' Ftit Clayton Saliba ħareġ b'idea sabiħa għal waqt il-pandemija tal-Covid-19.

Opportunità biex inti tikteb fi spazju maħluq apposta billi tidħol fis-sit www.ismaftit.com u tmur fis-sezzjoni 'Ħolqa ta' Tama' fejn hemmhekk issib spjegat x'għandek tagħmel.

F' din is-sezzjoni, inti mħeġġeġ tikteb il-ħsibijiet, l-emozzjonijiet, messaġġi ta' kuraġġ u tama f'dan iż-żmien partikolari li għaddejjin minnu.

L-idea hi biex 'il quddiem, il-ġenerazzjonijiet ta' warajna jkunu jafu minn xhiex għaddiet l-umanità waqt dan kollu.

Qed jissejjaħ 'Monument Virtwali'.

Idea differenti u innovattiva u li aħna wkoll ħassejna li din se tkun parti mill-wirt taż-żmien modern għall-futur.

Prosit Clayton!

Ritratt: Facebook/ Isma' Ftit

(Minn wirtmalta.mt nieħdu gost nissapportjaw kollegi oħra b'ħidma pożittiva u ta' ġid.

Kellmuna għal aktar kollaborazzjonijiet)


Għandkom Tagħrif Dwar Din Id-Dar Fir-Ritratt?

Ġmiel ta' Arkitettura fil-Belt Valletta

F'ritratt li ttella' minn Elizabeth Ebejer (CEO Tat-Teatru Manoel) fil-paġna ta' facebook Id-Dar Maltija , juri dar mill-isbaħ li tinsab fi Triq Sant'Ursula fil-Belt Valletta.

Il-Belt kapitali Maltija hija mogħnija bi djar mill-isbaħ; waħda minnhom din iżda li ftit nafu dwarha.

F'kumment minn Kenneth Zammit Tabona li lkoll nafu kemm għandu għal qalbu l-istorja u l-kultura u li hu midħla sew fil-qasam, kiteb li Thomas Allom (1804-1872) kien għamel 'print' tagħha.

Allom kien perit Ingliż, artist u anke llustratur.

Waqqaf ukoll L-Istitut Irjali tal-Arkitetti Ngliżi.

Din hija xogħol l-artist Thomas Allom li fiha fuq il-lemin, tidher din id-dar li qed nitkellmu fuqha. (kortesija: Getty Images)

Jidher ukoll li din kienet id-dar tal-Isqof Carmelo Scicluna f'xi perjodu matul is-seklu 19.

Qed nitolbu lilkom li għandkom għal qalbkom dan it-tip ta' tagħrif interessanti, li jekk għandkom xi informazzjoni oħra dwar l-użu ta' din id-dar fil-passat, tagħmlu kuntatt magħna.

Ritratt: Facebook/ Id-Dar Maltija


Opportunità Għal Dawk Li Jirriċerkaw Fuq Il-Kon-Katidral Ta' San Ġwann

Ara x'għandek tagħmel

Il-Fondazzjoni tal-Kon-Katidral ta' San Ġwann għadha kif nediet skema ta' għajnuna għal studenti u oħrajn li huma interessati fir-riċekra f'aspetti/suġġett relatat direttament mal-Kon-Katidral.

L-għan huwa li titqajjem aktar kuxjenza u għarfien fuq il-knisja konventwali tas-seklu 16 mibnija mill-Ordni kif ukoll li dan it-tempju maestuż, jitqies bħala ċentru ta' riċerka għall-istudenti tal-istudju Barokk, riċerkaturi u akkademiċi biex b'hekk, dan il-wirt ikompli jkun aktar apprezzat.

L-applikanti għandhom jibagħtu t-talba tagħhom jew jidħlu f'kuntatt mal-Fondazzjoni fuq [email protected] għal aktar tagħrif.

Wirtmalta.mt tapprezza inijattivi bħal dawn!


Aqra Ħrafa: Bin Il-Mara L-Għarfa Joqtol Il-Golfu

Minn Wirtmalta.mt ħsibna li minn żmien għall-ieħor, nippreżentawlkom ħrejjef Maltin antiki.

Ser nibdew b'din mill-pinna ta' Patri Manuel Magri S.J. li twieled fil-Belt Valletta fl-1851 u miet fi Sfax fit-Tuneżija fl-1907

Kien hemm mara miżżewġa ma' kaċċatur liema bħalu.

Is-Sultan ta' dak iż-żmien kellu ħafna tajr sabiħ u kien jiġi golfu (tajra li skond Magri toħroġ bil-lejl, teqred it-tajr l-ieħor u kellha setgħa tal-għaġeb fuq il-bnedmin.

Aktarx kienet riferenza għall-falkun Malti għax kellu ġmiel bil-bosta u l-għasafar iżgħar kienu jibżgħu minnu), jikolhomlu.

Bosta nies kienu marru biex jaqbduh ħaj jew mejjet, imma ħadd ma reġa' lura għax il-golfu kien jagħmilhom tal-melħ u kienu jibqgħu hemm iebsin u weqfin bħala vari tal-ħaġar.

Is-Sultan ried li dak il-kaċċatur imur u jeqridlu l-golfu.

Mar u ġralu bħall-oħrajn.

L-imsejken ħalla tifel warajh u omm, li meta rat x'ġara lil żewġha ħbiet lil binha s-sengħa ta' missieru u l-għodda kollha tal-kaċċa.

Daqqa kienet tgħidlu li kien ħajjat, daqqa ħaddied u ħwejjeġ bħal dawn.

It-tifel beda jikber u ħa n-namra tal-kaċċa u ħareġ jinqala sewwa; għal kull fejn jiġbed, jolqot.

Is-Sultan bagħat għalih u riedu jmur għall-golfu.

Din il-ħaġa qalagħha dak li jiġi wara s-sultan għax billi fiż-żmien kellu xi jgħid ma' missier it-tifel, kien jgħir għalih.

It-tifel qal lis-Sultan: "Immur għand ommi nistaqsieha."

Issa ommu kienet għaġeb tal-għerf.

"J'omm", qalilha, "is-Sultan iridni mmur noqtollu l-golfu" "Ma nafx ibni tarġax lura; għidlu jagħtik ħamsin skud."

Is-Sultan tah li ried.

Huwa telaq, sab il-golfu u mal-ewwel tir, qatlu u ħadu lis-Sultan.

"Offja għalik", qallu dana.

"Tinqala' sewwa!"

(Ċerti ħrejjef antiki, ġieli jkun diffiċli tifhimhom.

Iżda tajjeb li dawn ma jispiċċawx.

Apparti minn hekk, ninnotaw il-kliem użat; uħud minnu anqas qatt smajna bih fi żmienna.)


Meta D-Djar Maltin Kienu Jimtlew Bin-Nugrufun

Illum imdorrijin bl-elettriku iżda qabel…

Sa nofs is-seklu 20 kien għad hawn bosta familji li jużaw il- kenur ; magħmul minn blokka tal-ġebel b'erba' kantunieri li fuqhom tistrieħ borma u fin-nofs ikun hemm il-ħatab jaqbad.

Taħt il-ħatab, il-ġebla kienet tkun imxaqqa biex l-irmied jinżel isfel ġo ħofra li kienet tinfed sal-faċċata tal-kenur.

Din il-ħofra fuq quddiem tal-kenur kienet isservi wkoll biex minnha jrewwħu n-nar ħalli jieħu l-ossiġnu tal-arja u jaqbad aktar.

Il-kenur kien jinbiegħ mis-swieq jew minn fuq xi karettun.

Tajjeb li nsemmu li ħafna nisa tad-djar kienu jqabbduhom fil-btieħi ta' darhom minħabba d-duħħan li kien jifgak u jaħraq l-għajnejn.

Kont issib minn ma riedx jixtri kenur u kien iqiegħed żewġ ġebliet fl-art u jaħraq il-ħatab fl-ispazju ta' bejniethom.

Biex iqabbdu n-nar kienu jużaw l-aktar l-injam.

Min jaf kemm tkissret għamara jew anke forsi oġġetti ta' valur speċjalment fi żmien il-gwerra meta l-għaks kien jagħmel tiegħu.Kienu jużaw ukoll zkuk tas-siġar fejn it-tfal kien l-għors tagħhom joħorġu jfittxu xi zokk tajjeb għall-ħarqa.

Bosta familji, l-aktar fl-ibliet ma kinux jistgħu jiġbru l-ħatab huma anke minħabba l-idea ta' klassi għalihom.

Għalhekk kienu jixtru.

Kont issib nisa u rġiel li jmorru jduru fit-toroq bl-ixkejjer fuq spallithom jew fuq karettun mimlijin bix- xewk (zkuk li jkollu x-xewk), zkuk u bagħar tal-bhejjem (materjal li jinġabar minn taħt l-annimali u li kien jgħin biex iqabbad in-nar).

L-għajta tagħhom kienet: "Tal-ħatab" jew "Tax-xewk".

Kien hawn ukoll min juża l-faħam li kienu jgħidulu 'tal-kannol' imma kien aktar għoli.

Kos hux, illum ġew ivvintati kull tip ta' 'cooker' u qabel, li jkollok kenur id-dar kien lussu!

Kemm jinbidlu ż-żminijiet!

Ritratt: Kenur/ il-miklem.com


Il-Ġimgħa L-Kbira Għaddiet Iżda L-Arti Marbuta Magħha Tibqa' S-Sena Kollha

Għaliex ktibna titlu hekk?

Għaliex propju juri li bħal ma hemm nies li jistennew il-Milied sena sħiħa, jew il-festa tar-raħal, hemm ukoll dawn li jistennew il-Ġimgħa Mqaddsa b'ħerqa kbira.

Żmien il-Ġimgħa Mqaddsa jġib miegħu ħafna entużjażmu; mhux biss reliġjuż minħabba t-tifkira tal-passjoni ta' Sidna Ġesù Kristu imma wkoll entużjażmu kulturali, speċjalment f'dawk li għandhom kollezzjoni ta' arti sagra, li jieħdu sehem fil-purċissjonijiet imma wkoll fl-artisti.

Din is-sena lkoll nafu li ma kinitx l-esperjenza tas-soltu għalkemm setgħet kienet Ġimgħa Mqaddsa aktar spiritwali u għenitna biex dħalna iżjed f'qoxortna.

Il-Covid-19 waqqaf lid-dinja iżda mhux lil Brandon Caruana li matul dan iż-żmien ta' din il-pandemija, beda biċċa xogħol mill-ifjen magħmula minn idu; beda sett ta' vari għalih stess wara li anke jaħdem għal dawk li jitolbuh.

Araw xi ġmiel ta' arti minn dan iż-żagħżugħ fejn għamel l-Ort tal-Ġetsemani; replika fuq dak ta' Bormla.

Kristu fih 9 pulzieri.

Meravilja ta' sengħa f'ulied pajjiżna.

Prosit tassew Brandon.

Ninkoraġġuk li tkompli toħloq din is-sbuħija t'arti b'idejk!


Meta F'Ħal Lija Waqa' Ajruplan Fuq Żagħżugħ Li Kien Għaddej Bir-Rota

Qatt kont taf b'din il-ġrajja?

Ħal Lija jinsab viċin Ta' Qali fejn tul it-Tieni Gwerra Dinjija kien hemm mitjar militari.

Minħabba f'hekk, fl-irħula viċin spiss kien ikun hemm inċidenti relatati mal-ajru.

Propju fl-1942, ajruplan tat-tip Spitfire kien qed jiġġieled kontra ajruplani tal-għadu, intlaqat u l-bdot miet.

Iżda l-ajruplan baqa' jtir bla kontroll sakemm ikkraxxja f'post abitat.

Il-bdot kien Kanadiż ta' 22 sena.

Ritratt: Spitfire li kien jintuża fit-Tieni Gwerra Dinjija

Inzerta li fejn waqa' l-ajruplan, kien hemm Malti għaddej bir-rota fi triqtu lejn il-Mosta, li kien għadu kif spiċċa mix-xogħol u skond in-nies ta' Ħal Lija, jirrakontaw li għadda jixtri s-sigaretti.

Dan il-Malti ntlaqat mill-ajruplan u miet mill-ewwel.

Mal-ħitan taħt in-niċċa fir-ritratt u anke fid-daħla ta' Triq is-Salvatur , għadhom jidhru xi marki li ħalla l-ajruplan.

Ritratt: Taħt il-plakka tal-irħam taħt in-niċċa, jidhru sinjali mmarkati li saru mill-ajruplan

Inħeġġukom tmorru mixjiet fl-irħula Maltin u tinnotaw dawn l-imkejjen.

Żgur li huma stejjer mhux daqshekk magħrufa ma' kulħadd imma li huma parti mill-passat tagħna u ta' missirijietna.

Ritratt: Id-daħla ta' Triq is-Salvatur fejn waqa' l-ajruplan


Bil-Filmat: Bħal-lum 100 Sena Ilu S-Sengleani Rċevew Aħbar Sabiħa Li…

Bħal-lum 25 ta' April 100 sena ilu, il-Papa Benedittu XV ta permess biex jiġi ffirmat id-digriet biex tiġi nkurunata l-vara mirakoluża u devota ta' Marija Bambina tal-Belt Senglea.

Din ta' hawn taħt hija t-traduzzjoni li għamel L-Kan.

Tez.

Dr Jonathan Farrugia tad-digriet:

Lill-wisq għażiż u Reverendissimu Sinjur Mawru Caruana Arċisqof ta' Rodi u Isqof ta' Malta; Sliem fil-Mulej.

Int ftit tal-ġranet ilu esponejt lill-Kapitlu tagħna x-xewqa li x-xbieha li hija venerata fil-knisja Kolleġġjata u Arċipretali fil-belt Senglea fid-djoċesi tiegħek tibda tgawdi mid-dritt u l-ġieħ tal-inkurunazzjoni.

Dan jixraq lix-xbihat imqaddsa u magħrufa ta' Omm Alla jew inkella lil dawk ix-xbihat li għandhom kult ġej minn żminijiet imbiegħeda jew li lilhom ġiet attribwita kwantità ta' mirakli.

L-imsemmija xbieha fit-talba tiegħek hija l-wisq magħrufa xbieha, jew statwa, tal-Imqaddsa Verġni Marija, is-Sinjura tagħna, raffigurata bħala tifla, u għedtilna wkoll dwar il-ħafna mirkali u grazzji li hi tferra' bħal minn ġo buqar fuq id-devoti fidili tagħha bħal Omm ħanina.

Semmejtilna wkoll li l-kult tagħha rabba sewwa l-għeruq minn żmien twil ilu permezz tal-qima kbira li trawmet lejha fost iċ-ċittadini kollha tal-Gżira tiegħek, speċjalment wara li kemm ir-rebħa tal-Insara kontra t-Torok, li rtiraw minn Malta nhar is-7 ta' Settembru 1565, kif ukoll il-fatt li meta xterdet l-epidemija fis-sena 1813 u ċ-ċittadini tal-belt tagħha ħelsu bla ma tniġġsu mill-mard, ġew attribwiti għall-patroċinju tagħha.

Għaldaqstant, grazzi għall-imħabba mmexxija minn din id-devozjoni singulari, bla dubju naqblu mat-talba tar-Reverendissimu Kapitlu, tal-bqija tal-kleru u l-poplu, li int, mimli ħeġġa, wassaltilna, sabiex din ix-Xbiha nobbli tiġi mżejna b'kuruna tad-deheb.

Sabiex din ix-Xbiha straordinarja ta' Omm Alla tiġi inkurunata, skont id-drawwa, mill-Kapitlu tagħna, Aħna, li dejjem ninsabu imqanqlin sabiex lill-Verġni Mqaddsa tingħata qima devota u mimlija radd

il-ħajr mill-bnedmin kollha u kullimkien, wara li ordnajna li jsir studju minn esperti kif għandha tiġi onorata l-istess Verġni Mqaddsa, imdawwla wkoll mit-talb, nhar il-11 ta' April ta' din is-sena, waqt li konnha ninsabu miġburin fl-Awla Kapitulari, ħadna nota tat-talba miktuba fl-ittra tiegħek fuq il-kult antik ta' din ix-Xbieha msemmija u tal-mirakli u l-grazzji magħrufa b'kull mod li hi wasslet lid-devoti tagħha.

Minn hawn nilqa' il-wisq nobbli talba tiegħek, li waslitilna bil-ferħ mir-Reverendissimu Don Giuseppe de Bisogno dei Marchesi di Casaluce, dekan tal-Kaptlu tagħna, u naċċertaw li stħarriġna jekk din l-Imqaddsa Xbiha għandhiex kull ma huwa meħtieġ biex tkun inkurunata solennement.

B'dan mod, għall-glorja tat-Trinità Qaddisa, iddeċidejna u qed nagħtu permess li din l-istess Imqaddsa Xbieha jew statwa tal-Imqaddsa Verġni Marija raffigurata bħala Tifla tkun imżejna b'kuruna tad-deheb waqt ċerimonja solenni mmexxija minnek.

Apparti milli qed nagħtuk il-permess tagħżel il-mod kif għandha ssir iċ-ċerimonja tal-inkurunazzjoni, u li tagħżel il-jum meta din għandha ssir, lilek, wisq għażiż u Reverendissimu Sinjur, permezz ta' dan id-digriet preżenti, nagħtuk permess ukoll sabiex tawtorizza Isqof ieħor bħala delegat tiegħek, jekk int għal xi raġuni ma tkunx tista' tmexxi din iċ-ċerimonja.

Mogħti f'Ruma nhar il-25 ta' April tas-sena tal-Mulej 1920 matul is-sitt sena tal-pontifikat tas-Sinjur Qaddis Tagħna Benedittu XV, Papa.

Giolio Malvezzi de S. Candida Segretarju Giuseppe Cascioli Kanċillier.

Ritratt: Id-digriet innifsu

Ritratt: Facebook/ Parroċċa Senglea


Kif Binja Bħal Din Baqgħet F'Dan L-Istat?!

Żgur li qrajtu dwarha u anke forsi nnutajtuha xi drabi intom u deħlin f'Marsaxlokk; Villa Sans Souci .

Il-villa mibnija mill-Professur Salvatore Luigi Pisani bħala r-residenza tiegħu fl-1870.

Abbli tissejjaħ 'sans souci' biex tirreferi li hija villa bla kura u attenzjoni.

Fil-fatt 'sans souci' bil-Franċiż tfisser propju hekk!

Ritratt: Villa Sans Souci-Marsaxlokk/ Ghost Suqad Malta

Jidher li Profs Salvatore kien jgħix fil-Belt Valletta qabel u ta d-dar tiegħu lil kuġintu Giovanna Manche li żżewġet lill-Professur il-Kurunell Lorenzo Manche fl-1870.

Iżda baqa' jgħix magħhom fil-Belt sakemm tlestietlu l-villa f'Marsaxlokk.

Fl-1885 kien appuntat bħala Uffiċjal Mediku tal-Gvern ta' dak iż-żmien; l-ewwel wieħed li kellu din il-pożizzjoni f'Malta.

F'din il-villa jingħad li għex għal madwar 13-il sena imbagħad miet fl-età ta' 80 sena.

Jingħad li kellu marda u li ndifen fiċ-ċimiterju tal-Addolorata.

Din il-villa bdiet tintuża bħala r-residenza tas-sajf għall-familja Manche.

Intużat ukoll bħala 'guest house' fis-snin 30 tas-seklu 20 sakemm inbiegħet mill-familja fl-1940.

F'din il-villa kien hemm xogħol arkitettoniku mill-isbaħ.

F'postijiet fiha għad hemm il-madum Malti l-antik u anke tidher żebgħa li saret snin twal ilu.

Interessanti wkoll li hemm xogħol ukoll mill-artist Lazzaro Pisani li kien ħabib tal-Profs innifsu.

Maż-żmien sfat abbandunata; kienet lok għall-vandali u għal ħafna użu xi ftit mistmerr ieħor.

Inħadmu wkoll bosta sensiliet televiżivi li ġieli wżaw din il-villa fl-isfond bħala xi post misterjuż jew tal-waħx.

L-għidut ta' ħsejjes u xeni strambi jista' jkun inħolqu maż-żmien apposta biex ħadd ma jazzarda jersaq jew jidħol f'din il-villa bla permess.

J'Alla ma tintilifx darba għal dejjem u forsi għad xi darba narawha rrestawrata lura fil-glorja tagħha!


Meta Flok Bil-Mobile It-Tfal Maltin Kienu Jilagħbu Bix-Xejn

Qatt smajt biha?

Din il-logħba tissejjaħ taċ- ċampella għax ikollhom f'idhom ġebla tonda u ċatta, bħal ċagħqa li jgħidulha hekk.

Dawk li jilagħbu aktarx kienu jimmarkaw iċ-ċampella tagħhom b'xi sinjal biex jagħrfuha.

Biex jilagħbu l-ewwel kienu jqiegħdu ġebla żgħira jew xi sitt ħabbiet fl-art; hawn din il-ġebla jew sitt ħabbiet, tissejjaħ il-'master'.

Jaqtgħu t-tokk u jibdew min imissu, jimmiraw għaliha biċ-ċampella.

Meta jilgħab kulħadd, kienu jaraw liema ċampella ġiet l-aktar qrib il-master jew min saħansitra jolqtu, u ta' min tkun, jirbaħ.

Ir-rebħ kien dejjem skont kif jifthemu minn qabel.

Fi żmien il-ġellewż kienu jpoġġu xi ġellewża kull wieħed biex jieħu kollox min jirbaħ, u meta kienet drawwa jsibu l-istampi fil-pakkett tas-sigaretti jew fiċ-ċikkulati, kienu jilagħbu għal dawn ukoll.

Ġieli kienu jilagħbu għal xi ħelu jew għal xi pinna.

Xi żmien sabiħ!

Meta s-sempliċità kienet il-lussu ġenwin!

Kliem li ma tantx għadna nisimgħu u li jinsab f'dan l-artiklu:

ċampella : Logħba

sitt ħabbiet : flus Maltin ta' dari

Jaqtħgu t-tokk : jaqtgħu x-xorti bejniethom bħal meta fi żmien aktar modern, din saret il-famuża logħba: karta, ġebla u mqass.

Ritratt: Sagħtar Mejju 2001


101 Persuna Arrestati Bħal-Lum Fl-Istorja

X'ġara fit-28 ta' April 1958?

Għal April tal-1958, bosta ħaddiema mas-servizzi Ingliżi kienu nkwetati fuq is-sensji.

Irridu nitakru li Malta ma baqgħetx daqshekk attraenti għall-Ingliżi għaliex issa spiċċat il-gwerra (allura bdew inaqqsu fl-infiq tagħhom minn pajjiżna) u mill-banda l-oħra ma ridux jitilfuna għaliex il-futur ħadd ma kien jaf x'fih u l-pożizzjoni tagħna, f'nofs ta' Mediterran dejjem kienet importanti u strateġika.

Tajjeb niftakru wkoll li fi żmien ta' gwerer (mhux li jolqtu lil Malta), pajjiżna gawda għaliex kien jiżdied ix-xogħol u l-kummerċ.

Meta l-affarijiet kienu jikkwitaw, il-Maltin kienu bdew iħarsu lejn l-emigrazzjoni.

Fix-xahar t'April 1958, il-ħaddiema bdew jagħmlu d-dimostrazzjonijiet paċifiċi fi Strada Rjali fil-Belt Valletta.

Il-pulizija ovvjament kien xogħlhom li jduru fost dawn in-nies biex dawn id-dimostrazzjonijiet jinżammu taħt kontroll.

Iżda fit-28 ta' April tal-1958, il-General Workers Union ordnat strajk ġenerali bħala protesta kontra s-sensji li bdew jingħataw.

Dakinhar Malta kollha waqfet.

Trasport ma kienx hawn jiffunzjona, ħanut miftuħ ma kontx tara, persuni jiġru l'hemm u l'hawn, għajjat u nisa mbeżżgħin ġo darhom inkwetati għall-irġiel tagħhom.

L-għada tal-istrajk bdew jiġu arrestati bosta persuni u mixlija bi ksur tal-ordni pubblika, tixwix u akkużi bħal dawn (saħansitra vjolenza u theddid).

B'kollox ġew arrestati 101 persuna.

Fosthom kien hemm Agatha Barbara ta' 33 sena u Bertu Hyzler ta' 41 sena li meta deher quddiem il-Maġistrat Gouder kien liebes kowt xitwi għax kien marid.

Mhux se nidħlu fid-dettall tal-istorja għaliex nafu li hija ġrajja li qrajtu ħafna dwarha.

L-iskop huwa li nwasslu dawn il-ġrajjiet mill-istorja forsi f'kontenut iqsar ħalli jinqara biex b'hekk, iva, l-istorja ta' pajjiżna ma tintesa qatt; kemm storja antika, kif ukoll riċenti, kemm ta' partit kif ukoll t'ieħor… għaliex ilkoll flimkien sawwarna identità ta' Malta li hi llum.

Ritratt: Irvellijiet f'Raħal Ġdid/ Gazzetta Kullħadd


L-Ordni Tal-Kavallieri Ta' Malta Titlef Il-Granmastru Tagħha

L-Ordni tal-Kavallieri ta' San Ġwann ta' Malta ħabbret fuq is-sit uffiċjali tagħha li l-Granmastru Fra' Giacomo Dalla Torre del Tempio di Sanguinetto miet kmieni fi sbieħ il-jum tal-lum l-Erbgħa 29 ta' April 2020..

Dan kien it-80 Granmastru tal-Ordni u miet fl-età ta' 75 sena wara li kien marid.

Fra' Giacomo Dalla Torre del Tempio di Sanguinetto twieled fid-9 ta' Diċembru tal-1944 u kien iggradwat fil-letteratura u l-filosofija mill-Università ta' La Sapienza f'Ruma fejn hem speċjalizza fl-arkeoloġija Kristjana u anke fl-istorja tal-arti.

Ingħaqad mal-Ordni fl-1985 bħala kavallieri tal-unur u d-devozzjoni u mbagħad ħa l-voti uffiċjali (kastità, ubbidjenaz u faqar) fl-1993.

Jibqa' mfakkar għall-kwalitajiet umani u l-affezzjoni tiegħu lejn l-umanità kif ukoll il-manjiera eċċellenti li kellu.

Tajjeb infakkru li l-Granmastru Dalla Torre del Tempio di Sanguinetto kien iltaqa' mal-Eċċellenza tiegħu President ta' Malta George Vella fi Frar li għadda.

Issa jmiss li jilħaq il-81 Granmastru tal-Ordni; ordni li twieġeb direttament lill-Papa.

Nota: Din l-Ordni mas-snin ingħatat bosta titlti; L-Ordni tal-Kavallieri ta' San Ġwann, L-Ordni ta' Rodi u Malta, L-Ordni Sovran Ospidaljier u hemm madwar 16-il isem b'kollox.

Dan huwa raġunat peress li l-Ordni daret ukoll diversi mkejjen qabel u kellha t-taqlib tagħha.Minn meta l-Imperatur Karlu V ta' Spanja ta Malta lill-Ordni, bdiet tissejjaħ L-Ordni tal-Kavallieri ta' Malta.

L-Ordni ħadet ħsieb tirreġistra madwar 16-il isem u anke emblemi differenti tagħha biex tipproteġi dan il-wirt tagħha.


Grupp Ta' Tobba Issa Jgħinuk 'Online'

Imnedija sistema ta' konsultazzjoni medika b'xejn: Doctor.mt

Minħabba l-pandemija tal-Covid-19, grupp ta' tobba fuq inizjattiva tat-tabib Christopher Deguara flimkien mal-fundatur u Kap Eżekuttiv ta' Cyberspace, Tony Cassar, nidew www.doctor.mt

Dan huwa portal li jipprovdi lill-pubbliku pjattorma elettronika temporanja b'xejn li permezz tiegħu kulħadd jista' jikseb aċċess għal informazzjoni medika korretta u aġġornata u jirċievi parir dirett u b'xejn fuq il-mobile tagħhom.

"Permezz ta' Doctor.mt irridu niżguraw li dak li jkun jibqa' ġewwa kemm jista' jkun, u li nnaqqsu l-piż fuq is-servizzi tas-saħħa tagħna, li għandhom sfida kbira quddiemhom biex ilaħħqu mat-talba ta' bħalissa.

Din l-inizjattiva tnaqqas ir-riskju li wieħed jittieħed, u peress li hi mingħajr ħlas, tnaqqas il-piż finanzjarju fuq il-familji tagħna f'dan iż-żmien ta' kriżi", saħaq Dr. Chris Deguara.

Talbiet fuq www.doctor.mt jistgħu jsiru fi kwalunkwe ħin u t-tim ta' speċjalisti, li qed jaħdem mid-dar, se jkun qed iwieġeb bejn it-8.30 am u t-8.30pm.

Il-pazjenti għandhom jiftħu kont li permezz tiegħu jkunu jistgħu jitolbu informazzjoni jew jikkonsultaw tabib.

Maniġer tas-sistema, li se tkun qed titmexxa minn Voluntiera Malta, ser jalloka t-talbiet lit-tobba disponibbli biex tkun żgurata tweġiba kemm jista' jkun malajr.

L-ispeċjalista mbagħad jagħmel kuntatt mal-pazjent permezz ta' telefonata jew Whatsapp u jipprovdi riċetta permezz ta' sistema elettronika.

Dr Deguara spjega li: "Dan il-proġett hu finanzjat kompletament minn sponsors u aħna ninsabu lkoll grati li dawn emmnu f'din l-inizjattiva biex inkunu nistgħu noffru servizz mediku privat b'xejn lil Malta kollha".

Dan il-proġett tnieda taħt il-Patroċinju distint tal-Eċċellenza Tiegħu, il-President ta' Malta George Vella, li huwa wkoll, fil-professjoni tiegħu, speċjalista tal-mediċina tal-familja .

Dan il-proġett seta' jkun possibbli bil-għajnuna ta: Cyberspace, WH Partners, James Caterers, Simblija Care Home, Farsons, Multigas, Attard Brothers, Right Projects Company Ltd, Nectar, Peking Chinese Cuisine, CE installations, Attrans Ltd, CellPhone, Voluntiera Malta u individwi privati oħra.

(artiklu ta' kollaborazzjoni)


Fil-Belt Valletta Kien Hemm Stazzjon Tal-Ferrovija

Tneħħa fl-1963

Il- Malta Railway kienet l-unika linja ferrovjarja li kien hawn fil-gżejjer Maltin; li tgħaqqad il-Belt Valletta mal-Mdina.

Kienet tissejjaħ il-vapur tal-art.

L-ewwel proposta biex tinbena l-linja saret fl-1870 minn J.S.Tucker.

B'hekk l-ivvjaġġar bejn in-naħa u l-oħra kellu jkun ta' inqas minn nofs siegħa.

Fil-gazzetta The Malta Standard tal-1880 kien irrapurtat li pajjiżna ser ikollu linja ferrovjarja biex jiftaħar u ntqal li kellha tinfetaħ fl-1881 iżda kien hemm xi problemi dwar akkwist tal-art u x-xogħol tawwal xi ftit.

Imbagħad il-proġett infetaħ fit-28 ta' Frar ral-1883 fit-15.00 u l-ewwel vjaġġ bejn il-Belt Valletta u l-Imdina ħa madwar 25 minuta.

Madanakollu, proġett bħal dan kellu bżonn finanzi kbar u ma kienx sostenibbli.

B'hekk falla u l-Gvern iddeċieda li jieħu kollox f'idejh, investa fl-infrastruttura u reġa' fetaħ il-linja fil-25 ta' Jannar tal-1892.

Bejn l-1895 u l-1900 saret estensjoni oħra.

Minħabba l-progress, tista' tgħid li l-ferrovija f'Malta ħadet daqqa u ma kinitx possibbli li tibqa' għaddejja.

Kien fl-1903 meta twaqqfu t- trams .

Fl-1905 bdew l-ewwel karozzi tal-linja li finalment kellhom effet negattiv kemm fuq il-vapur tal-art u anke fuq it- trams stess.

Ritratt: Meta tneħħa l-istazzjon minħabba l-proġett tas-City Gate

Fir-ritratt prinċipali (Facebook/ Nostalgia Malta) jidher l-istazzjon tal-Belt li fl-1963 tneħħa biex isir il-proġett tas- City Gate u l-pjazza.

Fl-istess post, illum insibu l-parlament bi stil partikolari mibni mill-Perit Renzo Piano bejn l-2011 u l-2015.

Ritratt: Il-Parlament attwali fuq disinn tal-Perit Renzo Piano


Għawdex Fost Ir-Rebbieħa… Imma Liema Huma Dawk Il-Pajjiżi Li M'Għandhomx Każi tal-Covid-19?

Ħafna drabi Għawdex jitqies ma' Malta imma jekk kellna noħduh bħala gżira għalih, li ġeografikament hekk hu, huwa l-uniku pajjiż fl-Ewropa li attwalment kważi jinsab ħieles mill-Covid-19 b'każ wieħed irrapurtat illum mill-Professur Charmaine Gauci.

Iżda pajjiżi oħra li din id-darba mhux għax bilfors huma ħielsa imma li ma rrapurtawx każi tal-Covid-19 insibu: il-gżejjer Solomon viċin Papua New Guinea, Vanuatu, Samoa, Kiribati, Micronesia, Tonga, il-gżejjer Marsall Palau, Tuvalu u Nauru.

Dawn ma rrapurtaw l-ebda każ tal-Covid-19 sa issa!

Kollha jinsabu fl-Oċeanja; it-territorju marrittimu li jinkludi lill-Awstralja u 13-il pajjiż ieħor.

(Fl-Awstralja nsibu 6,767 b'93 każ ta' mwiet)

Il-Korea ta' Fuq ukoll ma rrapurtat l-ebda każ.

Dan jista' jkun minħabba li qatgħet kull kuntatt minn maċ-Ċina sa minn Jannar li għadda.

Iżda ħafna huma xettiċi dwar jekk dan kollu hux veritier għal bosta raġunijiet fosthom; gideb u piki, sistema ta' saħħa batuta u anke nuqqas ta' 'swabbing' (ittestjar taċ-ċittadini)

L-istess kien qed jingħad fuq ir-Russja minħabba li dan il-pajjiż beda jirreġistra tard in-numru ta' pazjenti tal-Covid u b'hekk jinħoloq ċertu dubju.

Dan jiġri dejjem minħabba n-natura tal-Gvern Russu li huwa dejjem imtappan bl-idea tas-segretezzi u dubji.

Iżda la ma hemmx konfermi, qatt ma tista' tafferma hux fatt jew le.

Din it-tabella turi l-attwalità tal-Covid-19 madwar id-dinja kollha:

Li Mietu

Li Mietu

(Dan l-artiklu huwa miktub fuq riċerki ppublikati minn kmamar tal-aħbarijiet internazzjonali fosthom: Euronews, CNN u The Diplomat)

Ritratt: Facebook/ visitgozo.com


Julianne Marie Brincat B'Idea Kreattiva Għall-Maskla Waqt Covid-19

Ilkoll irridu nilbsu l-maskli.

Protezzjoni u attenzjoni.

Għalina wara kollox.

Imma issa Julianne Marie Brincat minn Kreattiva Designs ħasbet fina wkoll; speċjalment jekk tħobbu tkunu ftit bi stil Malti mwaħħad magħkom.

Maskla ħelwa b'karatteristiċi Maltin li tinħasel wara li tużaħha.

Maskla li sservik għal ħafna żmien u anke tista' tkun parti mil-istorja ta' ħajtek għax la jgħaddi kollox, tħares lura u tgħid; "Kos dak iż-żmien, fis-sena 2020 esperjenzajna żmien differenti li qatt ma stennejna!"

Julianne ippreżentatilna 3 maskli l-ġmiel tagħhom: tnejn minnhom b'madum Malti u s-salib ta' Malta u oħra bil-luzzu li huwa sinonimu mal-gżejjer tagħna!

Prosit tassew Julianne.

Għal dawk li jixtiequ jixtru waħda, inħeġġukom tagħmlu kuntatt ma' Julianne Marie Brincat permezz tal-paġna tagħha fuq facebook: Julianne Marie – Kreattiva designs

(Nota: Artiklu B'kollaborazzjoni)


Bil-Filmat: Ġejt Magħżula Biex Issib L-Għuda Mqaddsa Tas-Salib – Santu Kruċ F'Birkirkara

Il-Karkariżi bħal-lum iqumu ferħana għaliex il-padruna ta' raħal twelidhom toħroġ darba oħra qabel il-festa titulari f'Awissu.

Iżda ferħana iżjed minn hekk, minħabba d-devozzjoni antika lejn is-Salib Imqaddes li sabet l-Imperatriċi Awgusta Sant'Elena.

Din hija festa antika li l-Knisja Rumana ilha tiċċelebra sa minn żmien il-qedem; festa propju ad unur is-sejba tar-relikwa qaddisa tas-Salib.

Din is-sena nħolqot paġna fuq facebook bl-isem ta' Santu Kruċ b'differenza fejn il-poplu Karkariż qed ikun imħeġġeġ joħroġ fil-gallariji, jew tieqa u bjut ta' darhom u jagħmlu atmosphera xorta waħda fid-9 ta' filgħodu mal- ħin li suppost kellha toħroġ Santa Elena.

Insellmu lill-Karkariżi kollha minn qalbna!

Ritratt: Facebook/ Birkirkara Raħal Twelidna


Kienu Jaħsbu Li T-Tarbija Tagħhom Bidilhielhom Ix-Xitan!

Superstizzjonijiet antiki

Ara naqra s-superstizzjoni kemm iġġiegħelek taħseb ħażin.

Ilkoll nafu li l-mediċina fl-imgħoddi kienet aktar skarsa u jekk kien hemm, kienet ibbażata aktar fuq pjanti naturali.

Madanakollu, dan ifisser li kien hemm mard bla kura għalih.

Dari, jekk tarbija kienet tkun marida u ma kinux ikunu jafu x'kellha, kien hemm min kien jhewden li t-tarbija tagħhom bidilielhom ix-xitan.

Mur għidha llum din!

Imma lanqas taqtgħu x'kienu jagħmlu?

Kienu jaqbdu lit-tarbija u jiġru biha lejn xtajta bir-ramel.

Jidfnuha sa għonqha u jibdew igeġwġu koċċ talb li jfettlilhom.

Dak kienu jagħmluh biex mingħalihom il- magħmul jitlaq minn fuq it-tarbija u kienu jmorru lura lejn darhom bit-tama.

Tarbija hekk kienu jsejħulha 'il- mibdul '.

Ovvjament, jekk povra tarbija kienet tkun marida, marida kienet tibqa' imma dan kollu juri n-nuqqas ta' edukazzjoni u tagħlim fl-antik.

Ma ttiehomx tort li kienu jippruvaw jagħmlu minn kollox!


€200,000 F'Assistenza Lill-Każini Tal-Baned Waqt Covid-19

Illum tħabbar li anke l-każini tal-baned li huma ferm importanti fl-istrata tal-kultura Maltija, ser ikunu qed jiġu mgħejjuna permezz tas-somma ta' ftit iżjed minn €200,000 waqt il-Covid-19.

Dawn ser jingħataw mill-fond tal- Good Causes Fund wara li s-sitwazzjoni preżenti ġiet diskussa bejn is-Segretarju Parlamentari għas-Servizzi Finanzjarji u Ekonomija Diġitali Clayton Bartolo flimkien mal-Ministri Edward Scicluna u Josè Herrera min-naħa tal-Gvern u min-naħa l-oħra, l-Għaqda Każini tal-Banda.

Huwa fatt li bħal setturi oħra, il-kultura f'dan il-perjodu ntlaqtet sew mhux ħażin inkluż is-soċjetajiet tal-baned f'Malta u Għawdex; soċjetajiet li jagħtu tagħlim b'xejn ta' mużika lil bosta studenti Maltin u jxerrdu l-kultura f'pajjiżna.

"Insostnu l-impenn tagħna sabiex ngħinu lill-għaqdiet kulturali ta' pajjiżna", temm jgħid l-Onorevoli Clayton Bartolo.

Prosit tassew għal din l-inizjattiva li se tagħti nifs lis-soċjetajiet kollha tal-baned f'pajjiżna.

Ritratt: Facebook/ St. Joseph Band – Għajnsielem


"Ħa Naqla' D-Dar U Nibdel Il-Purtieri Għax Ġej It-Tberik" – Drawwiet Li Battew Sew

Żgur li tiftakruha tidwi din is-sentenza ġo widnejkom; li ġej it-tberik u rridu nnadfu waħda sew!

Drawwiet li llum kważi qas għadhom iseħħu ħlief forsi xi nies ftit aktar anzjani jew tradizzjonali li jagħmlu hekk.

Kienet tkun drawwa li malli joqrob it-tberik, in-nisa tad-dar kienu jaqilgħu waħda sew djarhom billi jnaddfu iżjed milli jnaddfu ta' kuljum, jibdlu l-purtieri u jarmaw ftit id-dar b'mod differenti.

Din id-drawwa setgħet bdiet ukoll minħabba li meta joqrob it-tberik wara l-festa tal-Għid, tista' tgħid li jkun wasal is-sajf.

Għalhekk jitneħħew l-affarijiet tax-xitwa u jinbidlu b'dawk Sajfin.

Jista' jkun ukoll li dan kien isir, minħabba li familji kien ikollhom villeġġjatura allura sa xahar wara, jiġifieri lejn l-aħħar ta' Ġunju, malli uliedhom jispiċċaw l-iskola kienu jparpru lejn il-postijiet ta' villeġġjatura tagħhom.

B'hekk dik kienet tgħodd bħala tindifa qabel iħallu d-dar ftit kwieta waħedha għat-3 xhur tas-Sajf.

Ovvjament mhux kulħadd kien ikollu villeġġjatura, imma la waħda tisma' lill-oħra, dlonk indrat id-drawwa u kważi kulħadd beda jagħmel hekk.

Lura aktar fiż-żmien, din id-drawwa (tat-tberik tad-djar) kienet diġà ssir fi żmien il-Kavallieri.

Meta l-Kappillan kien imur ibierek, flok għotja ta' flus li wkoll kienet tingħata lill-qassis li ġie jbierek u xi ħaġa żgħira lill-abbati, qabel kienu jagħtu oġġetti li jistgħu jinbiegħu biex minnhom seta' jaqla' xi ħaġa tal-flus il-kleru.

Fost affarijiet oħra kien ikun hemm prodotti tal-ikel: bajd, tiġieġ, fniek u frott.

Dawn ma kienx jista' jġorrhom hu nnifsu, għalhekk kien ikun hemm raġel b'karettun bl-ixkejjer biex jgħabbi dawn l-għotjiet.

Illum it-tberik ħa forma oħra.

Waħda mir-raġunijiet hija li hawn nuqqas ta' saċerdoti.

B'hekk sar ikun hemm pjan ta' akkwati fejn il-qassisin javżaw minn qabel li se jsir it-tberik.

Iż-żminijiet inbidlu.

Mhux kulħadd ibierek anke saħansitra min hu kattoliku; hemm min xorta jiddejjaq b'din id-drawwa.

Kulħadd huwa liberu li jagħmel li jixtieq.

Il-qassisin impenjaw ruħhom iżjed ukoll u saru jgħinu fil-problemi ta' kuljum iżjed minn qabel għaliex illum il-bniedem jitkellem iżjed u hawn aktar għarfien.

B'hekk tista' tgħid, li hawn min isib faraġ li jitkellem ma' saċerdot.

Ritratt: Il-Miklem.com – Dan jissejjaħ l- Aspersorju jew l- Asperġes li jitnuża fit-tberik bl-ilma ġdid li jkun inbidel f'Sibt il-Għid.

Asperges hija kelma Latina li tfisser 'roxx l-ilma' – b'hekk l-ilma ta' Kristu Rxoxt)

(Dari, anke mhux daqshekk żmien ilu, it-tberik kien ikun l-għors tat-triq.

Kulħadd jistenna fuq il-parapett.

Mara lill-oħra tgħajjat: "Fejn wasal il-qassis?

Ġie għand Karmni?"

U dlonk kien jgħidu 'mela issa aħna jmiss'.

Parlati fuq l-għatba tad-dar u saħansitra, it-tfal kienu jduqu l-ewwel ġelat tas-sajf f'dak iż-żmien.

Qabel mhux bħal-lum; kollox f'ħinu u f'waqtu; il-ġelat għas-sajf, ir-restorant għal tmiem il-ġimgħa, ix-xirja u l-ħasla għat-Tnejn… Kollox bil-ħin tiegħu.

Mingħajr ma mmaqdru ż-żmien tal-lum, din tista' tkun riflessjoni li b'hekk intilef xi ftit mill-gost tal-mument; għax ma baqa' xejn partikolari għal żmien wieħed; sirna nieħdu kollox meta rridu, x'ħin irridu u kif irridu.

Qabel, ridt tistenna!)


Isimgħu Liż-Żabbari Fredu Abela 'Il-Bamboċċu'

Fredu Abela mlaqqam 'il- Bamboċċu ' kien wieħed mill-ftit għannejja Maltin li ħallew impatt fuq l-iżvilupp tal-għana Maltija.

Twieled f'Ħaż-Żabbar fid-19 ta' April tal-1944 u ħalla din id-dinja fid-9 ta' Novembru 2003.

Għall-bidu kien jaħdem bħala kunduttur fuq il-karozzi tal-linja u minħabba l-figura tiegħu, tlaqqam il-bamboċċu.

Malli għalaq il-15- il sena beda jkanta ma' zijuh: Salvu Darmanin magħruf bħala 'ir-Ruġel'.

Kien magħruf għall- ispirtu pront ; jiġifieri jimprovizza dak il-ħin waqt id-daqq tal-kitarri kif ukoll għall- makjetti ; stil ta' għana komika fejn jingħaddu stejjer li jnisslu tbissima; aktarx fuq il-kunjata, fuq il-mara, fuq xi ħabib u stejjer simili oħra.

Jibqa' magġruf ħafna għall-kanzunetti li għamel fosthom il-famuża ' Taxi Mary '.Minnha biegħ 10,000 kopja f'Malta u mal-20,000 kopja fl-Awstralja.

Post li kien jiffrekwenta spiss u jkanta ġo fih kien il-Boċċi Club tal-Pietà u fil-fatt, kien l-aħħar post fejn kanta qabel miet.

Il-bust tiegħu jinsab fi-ġnien tal-Kunsill ta' Ħaż-żabbar.

Ritratt: Fredu Abela Il-Bamboċċ/ Għanafest


Għalkemm Il-Festi Esterni Tħassru, Ser Jingħata Permess Jinħaraq Xogħol Pirotekniku…

Il-Ministru għall-Intern, Sigurtà Nazzjonali u Nfurzar tal-Liġi Byron Camilleri ħabbar fuq il-mezzi soċjali tiegħu li ser jingħata permess limitat biex jinħaraq xogħol pirotekniku fil-jiem li s-soltu tkun qed tiġi ċċelebrata l-festa tal-irħula u l-ibliet ta' pajjiżna.

Il-ġranet permessibbli ser ikunu:

✅ Lejliet u nhar il-festa filgħodu u f'nofsinhar.

✅ Lejliet il-festa fil-ħin ta' tranżulazzjoni (għall-ħabta tas-6pm).

✅ F'nhar il-festa jingħata permess limitat għal ħarqa ta' siegħa filgħaxija.

Madanakollu l-ebda permess mur ser jingħata għal- logħob tan-nar tal-art u jew inkella spettakli speċifiċi.

Dan qed isir ukoll fid-dawl li bosta kmamar tan-nar ikunu diġà avvanzaw mhux ħażin fix-xogħol pirotekniku tagħha; anke minn meta tħabbar li l-festi esterni mhux se jsiru mill-Kurja.

Importanti dejjem li nobdu l-liġi xorta waħda.

"Mhu se jkun ittolerat ebda ksur ta' liġi", kiteb l-Onorevoli Byron Camilleri.

Ritratt: Sit/ Soċjetà Santa Marijau Banda Re Ġorġ V,Mqabba


Bil-Filmat: Tebut Sempliċi Għall-Granmastru…Isir Il-Funeral

Nhar it-Tlieta 5 ta' Mejju 2020 sar il-funeral tat-80 Granmastru tal-Ordni Fra' Giacomo Dalla Torre del Tempio di Sanguinetto li miet fid-29 t'April kawża ta' marda inkurabbli.

Fejn is-soltu dawn ikollhom ċertu pompa; speċjalment fil-passat fejn l-Ordni kienet tuża l-okkażjoni biex turi s-saħħa tagħha, din id-darba l-funeral kien limitat ħafna minħabba s-sitwazzjoni tal-Covid-19.

Preżenti kien hemm xi qraba tal-Granmastru, il-Gvern tal-Ordni, kollaboraturi viċin, missjoni diplomatika u fl-aħħarnett, it-tobba li kienu qed jieħdu ħsiebu.

Kien hemm ukoll xi voluntiera tal-Ordni ta' Malta li marru biex issellmu lill-Kap tagħhom.

Ġibed l-għajn it-tebut sempliċi tal-injam.

Forsi wieħed jippretendi tebut elaborat minħabba l-kobor ta' din l-Ordni, anke minħabba l-fatt li għadhom iħobbu l-istil Barokk sal-lum.

Iżda wieħed irid ifakkar li l-Kavallieri jieħdu l-voti fosthom tal-faqar (apparti dawk tal-ubbidjenza u tal-kastità); għalkemm jidhru sinjuri fl-ilbies, fil-bini u f'dak li jagħmlu, wara mewthom jispiċċaw li m'għandhom xejn għax kollox huwa tal-ġid komuni.

Jiġifieri kollox huwa tal-Ordni; misluf biss tul il-ħajja fuq din l-art.

Mexxa l-funeral il-Kardinal Giovanni Angelo Becciu, li huwa d-delegat tal-Papa għall-Ordni li wassal il-messaġġ ta' Papa Franġisku fejn sejjaħlu 'raġel mimli ġentilezza, kultura u fidi.'

Sewgi l-funeral f'dan il-link:


Fuq It-Tema tal-Gwerra Dinjija Araw X'kienu L-Victory Kitchens… Jekk Tisraq Il-Ħobż Kont Tmur 4 Xhur Ħabs

F'dik li tissejjaħ Storja Orali jiġifieri storja rrakontata min-nies li għexuha huma stess, Joseph Caruana lill-persuna li ntervistatu qallha hekk :

"Niftakar li ż-żejt kien bir-razzjon u n-nies ma kellhomx biex isajru mingħajru.

Barra minn hekk kien hemm ftit ikel x'jinbiegħ.

Allura l-Victory Kitchens bdew u n-nies kienu jingħataw kupun; wieħed għal kull membru tal-familja u bih kienu jingħataw ftit ikel kuljum. niftakar meta ta' tfal li konna, konna ninġabru f'serbut nistennew bil-borom f'idejna li ġieli ħallejniehom fl-art iżommu l-kju biex aħna nilagħbu."

"Meta l-ikel kien jiġi servut, kien ikun hemm jew ommi jew iz-zija li żżommilna l-borma biex jaċċertaw rwieħhom li sehemna konna niħduh.

Kien hawn il-ġuħ u l-għaks.

Għandu jkun kienu jutna soppa tal-ħaxix jew xi ħaġa simili.

Ma kienx jinteressani t-tisjir diment li kien ikolli x'niekol. kont inħobb il-ħobż l-iżjed imma!

Li niftakar ukoll li f'festi speċjali bħall-Milied u l-Għid kienu jtuna ċikkulata flimkien mal-ikel.

Rari kien ikollna din iċ- ċejċa (kelma li kienet tinuża iżjed dari milli llum u tirreferi għal xi ħaġa tajba eżempju ħelu.

Niftakar lil ommi tgħid li f'okkażjoni oħra, darba tawna xemgħa.

Ma kien ikollna xejn speċj fil-ħdud u l-festi ta.

Kien hemm ukoll differenza bejn ir-razzjon tan-nisa u l-irġiel.

L-irġiel kienu jtuhom aktar.

L-anzjani u t-tfal kienu jingħataw anqas.

Il-ħobż kien skars.

Niftakarni nsaqsu lil ommna biex il-porzjon tal-ħobż ta' filgħaxija ttieħulna f'nofsinhar.

Min jaf kemm-il darba ommi u n-nanna kif ukoll iz-zija taw porzjon mill-platt tagħhom lil missieri u z-ziju.

Aktarx l-ikel kien jissajjar xi mkien ieħor, imbagħad ġabu l-'Victor Kitchen' bil-kuċċarun ipoġġu l-ikel fil-platti u l-borom.

Kien jiġri li bniedem waħdu kien ikollu porzjon, filwaqt li familja ta' 4 eżempju, kienu jutha 4 kuċċaruni biss.

Anqas qatra żejda.

Il-Victory Kitchen kienu nodfa għax anke kien hemm 'inpsectors' li jduru kullimkien.

Kienu jibżgħu li n-nies jimirdu minn xi mard, allura l-indafa kienu jagħtu kasha.

Kienu jinkwetaw ukoll fuq 'food poison'.

Ma ridux problemi żejda.

Ritratt: Tabella tal-Victory Kitchen li ġiet rrestawrata fil-Belt Valletta

Sa Ġunju tal-1942 f'Malta kien hawn madwar 42 Victory Kitchen.

Min jinqabad jisraq xi ikel, speċjalment ħobż (anke ftit slices minnu), seta' jintbagħat sa 4 ħabs.

Din l-intervista dehret bl-Ingliż f'pubblikazzjoni mill-Università ta' Malta bl-isem ta: Surviving War: health, shelter and the Victory Kitchens.

Madanakollu llum ngħajtu wkoll viva l-paċi f'għeluq il-75 anniversarju minn tmiem it-Tieni Gwerra Dinjija!

Il-Ġermanja Nazzista ċediet u nħolqu l-Ġnus Magħquda.

Il-Gwerra ma fihiex ħobż!


Għidut Isostnu Li Dun Ġorġ Preca Beda L-Purċissjoni Tal-Bambin Minħabba Dak Li Kien Qal Manwel Dimech

Għidut!

Mela qabel xejn, ejjew nibdew minn din l-ewwel.

Il-kelma ' għidut ' minnha nfisha tfisser li dak li jintqal mhux bilfors ikun veru.

Mill-banda l-oħra hemm il-qawl Malti li jgħid 'Il-qasba ma ċċaqċaqx għalxejn!'

Darba il-Patri Dumnikan, Dr. Mark Montebello kien kiteb li Dimech kien jitkellem fuq diversi temi li kienu xi ftit kontroversali iżda waħda li baqgħet tissemma kienet meta qal li 'Alla mhux Bambin'.

Dr. Montebello saħaq li minn din il-frażi kien sar kjas sħiħ mill-għedewwa tiegħu; ovvjament biex ipenġuh ikrah mal-pubbliku.

Ikompli jgħid li l-avukat Herbert Ganado u Alessandru Bonnici kienu fost dawk li ħolqu l-ħrafa li madwar is-sena 1921, Dun Ġorġ Preca kien beda l-purċissjon tal-Bambin propju minħabba din l-espressjoni ta' Dimech.

"Imma fil-fatt ma jeżisti ebda fundament storiku għal din il-ħrafa għajr il-fantasija popolari", isostni Patri Montebello.

Xtaqna ntukom storja żgħira li forsi mhux dejjem nisimgħu u li jissemma Dun Ġorġ fiha għaliex ilkoll nafu u smajna kemm għamel ġid Dun Ġorġ f'ħajtu u tista' tgħid għadu jagħmel sal-lum; bil-ħolqien tas-Soċjetà tal-MUSEUM.

Illum minn wirtmalta nsellmu lill-ewwel Qaddis Malti!

Ritratt: Dun Ġorġ Preca/ https://dungiljan.blogspot.com/

Ritratt Prinċipali: You tube/ Dimostrazzjoni bil-Bambina, Il-Ħamrun, 2016


Il-Proġett 'Youth Of Gozo' Mill-Aġenzija Żgħażagħ Se Jara Publikazzjoni Dwar Kif Qattgħu Ħinhom L-Għawdxin Waqt Covid-19

Il-proġett 'Youth of Gozo' ta' Aġenzija Żgħażagħ inħoloq bil-għan li ż-żgħażagħ Għawdxin ikollhom pjattaforma fejn jaqsmu t-talenti u ħiliet tagħhom, kemm dawk li jipprattikaw fil-ħin liberu tagħhom u wkoll dawk li huma stabbiliti.

Professjonisti Għawdxin ukoll qasmu l-esperjenzi tagħhom speċjalment fid-dawl taż-żmien li għaddejjin minnu.

L-iskop ewlieni kien ukoll li jitwassal messaġġ biex kemm jista' jkun kulħadd jibqa' id-dar u l-ħin liberu, li forsi s- soltu kien jintuża għal ħruġ jew ħin ieħor barra mid-dar, jimtela ' billi jiġu prattikati ħiliet u talenti diversi.

Il-kelma talent ġiet meħuda fl-aspett wiesgħa tagħha ħalli b'hekk iż-żgħażagħ kollha jħossu li kulħadd jista' jsib niċċa fejn jista' jkompli jkabbar ħiliet u talenti.

U għal din l-istess raġuni żewwiġna flimkien etajiet differenti kif ukoll gradi ta' ħiliet għax b'hekk biss seta' jiġi rifless il-mużajk ta' talenti emerġenti u stabbiliti li hemm f'żgħażagħ Għawdxin.

L-istejjer ta' dan il proġett se jinġabru f'publikazzjoni biex jinżammu bħala rikordju ta' kif qattgħu l-ħin tagħhom żgħażagħ Għawdxin tul il-pandemija.

Dawk iż-żgħażagħ Għawdxin li huma interessati li jieħdu sehem jistgħu jikkuntattjaw lil Jennifer Cauchi fuq 99787287 jew permezz ta' e-mail fuq [email protected] sa nhar il-Ħadd 10 ta' Mejju.

(Nota: Artiklu B'Kollaborazzjoni)


Pittura Mmermra Attribwita Lil Francesco Zahra Salvata Milli Tintilef

Pittura allegorika attribwita lil Francesco Zahra , li tiddekora s-saqaf tal-Kappella ta' San Kalċedonju, fil-Kurja tal-Arċisqof (Casa Manresa) fil-Furjana, kienet qrib li tintilef kompletament minħabba l-ħsarat estensivi li din kellha.

Amy Sciberras u t-tim tagħha ġew fdati b'dan il-proġett diffiċli ta' konservazzjoni u restawr.

Din is-sitwazzjoni kienet titlob trattamenti ta' emerġenza li kellhom isiru fuq il-post, qabel il-pittura tinġarr.

L-ewwel kien meħtieġ li jiġu pożizzjonat d-diversi frammenti tal-pittura, fil-postijiet rispettivi tagħhom fejn ġew konsolidati u miżmumin f'posthom b'mod temporanju sakemm il-pittura ittieħdet ġewwa l-laboratorju tar-restawratrici.

Amy Sciberras u t-tim tagħha kellhom jagħmlu diversi trattamenti sabiex jistabillizzaw u jsalvaw din il-pittura frammentata li kienet viċin li tintilef għal kollox.

Minħabba infestazzjoni tal-passat, t-tila oriġinali kienet fi stat avvanzat ta' deterjorazzjoni fejn kienet saret prattikament trab.

Għalhekk sar proċess li jissejjaħ 'double lining', fejn ġew preparati żewġ tili ġodda li dawn twahhlu fuq wara tal-pittura sabiex jirinfurzawha.

Biċċiet tal-pittura li kienu intilfu għal-kollox reġgħu inbnew dejjem skond kif tirrikjedi l-etika' tal-konservazzjoni u r-restawr.

Is-saff tal-kulur oriġinali li kien mgħotti b'irtokki antiki u b'verniċ li kien sfar matul z-żmien, ġie imnaddaf sabiex b'hekk inkixfu l-kuluri ċari ta' din il-pittura unika attribwita lill-aqwa artist Malti ta' nofs is-seklu tmintax, Francesco Zahra.

Għall-ewwel darba f'għexieren ta' snin issa huwa possibbli li wieħed josserva, jistudja u japprezza din il-pittura allegorika fis-sbuħija sħiħa tagħha.

Prosit tassew lilek Amy u lit-tim formidabbli tiegħek!

Ritratti: Ir-ritratti juru fażijiet differenti; anke fl-istat oriġinali qabel ir-restawr.

Amy Sciberras fl-aħħar ritratt qed tagħmel l-aħar irtokki finali.

Amy Sicberras xtaqet tirringrazzja b'mod speċjali lill-Eċċellenza Tiegħu L-Arċisqof Charles J. Scicluna, is-Sur Michael Pace Ross; Segretarju Amministrattiv u Rev. Dr Nicholas Joseph Doublet; Lettur – Dipartiment tal-Istorja tal-Knisja, Fakultà tat-Teoloġija – Università ta' Malta, li fdaw dan il-proġett prestiġjuż lilha u lit-tim tagħha.

Tirringrazzja wkoll lis-Sur Manuel Ciantar u lis-Sinjura Suzanne Ciantar Ferrito għall-fotografija professjonali kif ukoll lis-Sur Michael Formosa għall-manifattura ta' tilar ġdid.

Dan il-proġett sar possibbli bl-appoġġ ta' APS Bank plc.

Minn wirtmalta.mt napprezzaw meta entitajiet u anke banek jagħtu s-sapport meħtieġ għal proġetti ta' dan il-kalibru.

Prosit tassew lilkom!

(Nota: Artiklu b'Kollaborazzjoni)


"Malta u Għawdex Huma Żewġ Gżejjer Li Huma Covid Safe" – Il-Prim Ministru

Aktar kmieni llum smajna intervista mill-Prim Ministru Robert Abela fejn wera pożittività li żgur għenet ħafna fil-moral tal-poplu Malti u Għawdxi.

Għalkemm għadu ma spiċċax kollox, żgur li rridu nammettu li pajjiżna kellu suċċess fil-ġlieda kontra l-Covid-19.

Dan wera serjetà kbira mill-Awtoritajiet tas-saħħa flimkien mal-Gvern li ħadmu id f'id biex ir-riperkussjonijiet fuq kulħadd, ikunu l-inqas possibbli.

F'pajjiżna kien hawn 6 imwiet sa issa; u 450 pazjent li kienu rikoverati minn total ta' 546 pazjent li kellhom il-viurs.

Hemm min jargumenta li dan għaliex aħna pajjiż żgħir imma żgur li huwa argument li ma jreġhiex.

Wara kollox il-popolazzjoni Maltija tgħodd ma' kważi 500,000 persuna u dan il-kalkulu ta' pazjenti bil-Covid, għalkemm lilhom mhux se tgħidilhom suċċess għax ikunu huma li batew il-virus, xorta meta tqis kollox, iva huwa suċċess!

Irridu niftakru li aktar kmieni waqt il-pandemija, kienet il- WHO stess li għażlet anke lil pajjiżna bħala eżempju ta' kif pajjiżi oħra għandhom jagħmlu biex jikkontrollaw dan il-virus li fena d-dinja.

Sa issa diġà kien hemm tnaqqis ta' restrizzjonijiet, li għall-bidu kien hemm min ħa gost bihom u bħal dejjem ikun hemm min ma jaqilbx.

Imma ma rajnhiex effetti negattivi tiegħu.

B'hekk, minn kliem il-Prim Ministru dagħodu, jidher li wasalna biex ikollna aktar tnaqqis f'dawn ir-ristruzzjonijiet fost l-oħrajn, il-ftuħ tar-ristoranti u ħwienet tax-xagħar u s-sbuħija.

J'Alla nkomplu mexjin 'il quddiem.

Min-naħa tagħna, bħala wirtmalta.mt ma nistgħux ma nirrikonoxxux ukoll kemm bata l-wirt storiku; mużewijiet u siti magħluqin b'inqas dħul, li apparti li l-finanzi joqltu lill-ħaddiema diretti f'dan is-settur, huma wkoll flus li jgħinu biex postijiet storiċi jinżammu fl-aqwa tagħhom u jsirilhom restawr u manutenzjoni meħtieġa.

Kuraġġ dejjem u Viva Malta tagħna.

Dan huwa mument ta' għaqda u mhux partiġġjaniżmu!

Naħsbu f'pajjiżna l-ewwel u nkomplu nieħdu ħsieb xulxin u saħħitna!


Il-Kanġu – Qatt Kont Taf Bih Dan L-Għasfur F'Pajjiżna?

Il-Kanġu ta' Filfa huwa għasfur żgħir tal-baħar li minkejja li ma tistax tgħid li hu rari, ftit huma dawk li qatt rawh.

Dan minħabba li dan l-għasfur ibejjet fuq Filfla u jersaq lejn l-art biss fi żmien il-bejta.

Biex jagħmilhielna aktar diffiċli narawh, il-ġurnata kollha jgħaddieha fuq il-baħar 'il bogħod mill-art u jersaq biss lejn l-art matul illejl.

Interessanti wkoll li l-Kanġu jbejjet ukoll ġo għar mal-baħar fl-irdumijiet ta' Ta' Ċenċ f'Għawdex.

B'kollox jeżistu 3 speċi ta' għasafar li jersqu lejn l-art matul illejl; il-Kanġu nnifsu, iċ-Ċiefa u l-Garnija.

Dawn l-għasafar kollha għandhom riħa stramba ta' ħut.

Xjentisti jgħidu li din ir-riħa tgħinhom isibu lbejtiet u lil xulxin fid-dlam.

Għandhom sens qawwi ta' xamm u fil-fatt, imneħirhom qisu tubu.

Din ir-riħa li semmejna tiġi minn żejt li jifforma fl-istonku tal-Kanġu.

Il-Kanġu mhux ikbar ħafna mill-għasfur tal-bejt.

Jingħad li huwa l-iżgħar għasfur tal-baħar fl-Ewropa.

Il-fatt li l-Kanġi kollha ta' pajjiżna jinstabu f'post wieħed, hija ta' periklu għall-eżistenza tagħhom.

F'każ ta' xi inċident fil-baħar fejn joħroġ xi żejt viċin Filfla, dan jista' jirriżulta fil-qerda ta' dan l-għasfur.

Fuq Radju Marija, kienet saret intervista ma' Nicholas Barbara dwar il-ħajja, it-tnissil u l-konservazzjoni tal-kanġu ta' Filfla.

Dan kien itella' bil-għajnuna ta' BirdLife Malta.

Għalkemm dan mhux wirt storiku bħal meta nsemmu mużew jew sit storiku partikolari, il-Kanġu huwa parti mill-identità ta' pajjiżna li rari smajna dwaru.

L-għan tagħna kif ngħidu dejjem huwa li wirtmalta.mt tkun tieqa fuq dak kollu li hu Malti u li għandu x'jaqsam ma' gżiritina!

Ritratt: Il-Programm 'Naturali'/ Radju Marija


X'Inkwiet Inqala' F'Malta Fit-18 Ta' Mejju Snin Ilu?!

Fit-18 ta' Mejju tal-1565, it-Torok deheru fix-xefaq resqin lejn il-gżejjer tagħna.

Il-ġurnata kienet il-Ġimgħa.

Dan kien mistenni; ma kinitx sorpriża.

Il-mistoqsija aktar kienet 'meta kienu ġejjin' milli 'jekk hux ġejjin.'

Qabel kien hemm assedju ieħor; dak tal-1551.

Kif intemm, kien donnu fl-affermattiv li l-Ottomani kienu ser jerġgħu jaħbtu għal pajjiżna.

L-assedju tal-1565 baqa' magħruf bħala l- Assedju l-Kbir .

Biddel wiċċ l-Ewropa minħabba li bl-Ordni f'Malta, pajjiżna malli ntemm dan l-assedju kien imlaqqam bħala l-protettur tal-Ewropa kollha kif ukoll tar-reliġjon Kattolika.

Il-filosfu Franċiż Voltaire kien qal hekk: "Xejn mhu magħruf aktar mill-assedju ta' Malta"

L-Ottomani niżlu l-art b'40,000 suldat u tellgħu l-kampijiet tagħhom fil-wita tal-Marsa.

Xi ftit snin ilu, meta beda l-proġett tal-flyovers fil-Marsa, jingħad li reġgħu nstabu anke xi għadam fl-akkwata imma dawn baqgħu biss għidut.

Dwar l-Assedju hemm ukoll kontroversji tant li fit-Turkija, studjużi Torok jgħidu li missierijiethom ma tilfux din il-battalja iżda ċedew bl-unuri tal-gwerra.

Imma dan jiġri dejjem fl-istorja.

Teżisti dik li tissejjaħ ' bias '.

Biex nispjegaw u tifhmu sew: jekk ktieb illum fuq partit jew ieħor jinkiteb mill-istess membri tal-partiti rispettivament, dejjem ser ikun hemm ftit glorja għal dak li hu tagħhom.

Tkunx veru jew le, kulħadd għandu moħħ biex jgħarbel u jifhem.

Iżda meta jgħaddu s-snin, ikollok tibqa' fuq dak li hu miktub.

Li aħna ċerti u li nafu, huwa li kienet battalja li baqgħet tissemma saħansitra sal-lum, tant li turist malli jasal f'pajjiżna, l-ewwel li jitkellem miegħek dwaru, huwa l-Assedju l-Kbir.

Hemm ukoll bosta kitbiet serji fosthom minn Giacomo Bosio li kien studjuż kbir tal-Ordni u dan kellu stima għolja f'dak iż-żmien u anke minn riċerkaturi llum.

Ċerti wkoll li t-tmiem tal-Assedju kellu effetti pożittivi fuq Malta tant li anke nbniet il-ġawhra ta' belt li għandna llum; il- Belt Valletta .

Ritratt: Wieħed mill-affreski tas-Seklu 16 magħmulha mill-pittur Matteo de Perez d'Aleccio fil-Palazz tal-President fil-Belt Valletta

Ritratt Prinċipali: Marsaxlokk/ mga.org.mg (L-Ottomani ma niżlux mill-ewwel f'Marsaxlokk imma għamlu madwar jumejn lejn il-Ġnejna u l-Imġarr)


Sejba F'Ħal Tarxien Li Kapaċi Tmur Lura Madwar 2000 Sena

Sejba interessanti saret illum f'Ħal Tarxien; dik ta' qabar Puniku .

Dan kien skavat mit-tim tal-Wirt Kulturali u t-tim Geomatich taħt is-supervizjoni tas- Sovrintendenza tal-Wirt Kulturali .

Is-sejba nstabet f'kundizzjoni tajba; totalment mhux mittiefsa.

Instabu urni intatti u anke oġġetti relatati mad-dfin, liema urni kellhom ukoll irmied fihom mir-ritwali tal-kremazzjoni.

Magħhom kien hemm ukoll anfora (ġarra tal-fuħħar li tkun ġejja għall-ponta fin-naħa t'isfel) u anke kontenituri oħra żgħar li aktarx kienu jintużaw fid-dfin.

Huwa mifhum li aktarx din is-sejba tmur lura madwar 2,000 sena ilu għall-perjodu Puniku f'Malta.

Bla dubju din hija ferħa għall-arkeoloġisti li tkompli turi kemm pajjiżna huwa rikk f'dan l-aspett!

Prosit lil dawk kollha nvoluti fil-ħidma li saret biex din is-sejba setgħet tkun possibbli!

Ritratt: Is-sejba li saret f'Ħal Tarxien/ Malta Independent


Saċerdoti Għawdxin Taw €100 U Anke Iżjed Biex Jinxtara 'Ventilator' Għall-Isptar…

Nistgħu nsejħulu ġest nobbli u verament Kristjan dak li għamlu s-saċerdoti Għawdxin fejn ħarġu flus minn jheddhom biex jinxtara 'ventilator' għall-isptar ġenerali t'Għawdex.

Forsi nisimgħu ħafna kritika kemm il-Knisja tiġbor flus; li wara kollox għall-ġid tal-komunità iżda xorta ssib min ikun irid jgħaddi kumment dispreġġjativ.

Iżda fil-mument tal-prova, rajna kemm verament dawn is-saċerdoti wettqu att mill-isbaħ.

It-tnejn li għadda, l-Isoqf Mario Grech (Amministratur Appostoliku t'Għawdex) iltaqa' mal-awtoritajiet tas-saħħa u l-Ministru tas-saħħa Dr. Chris Fearne fejn tal-aħħar, irringrazzjah għall-għotja ġeneruża tal-Knisja f'Għawdex biex dan l-apparat ikun jista' jinxtara.

B'kollox ingħata is-somma ta' €50,000.

L-Isqof Grech esprima hekk: "Jien ħassejtni onorat inwassal din id-donazzjoni u minn qalbi ngħid grazzi lil kull min għamel l-offerta tiegħu/tagħha.

Irrid ngħid grazzi lis-saċerdoti tad-Djoċesi li laqgħu s-sejħa tiegħi u taw €100 kull wieħed – xi wħud poġġew aktar ukoll.

Grazzi wkoll lill-parroċċi, lill-kunventi u lill-għaqdiet reliġjużi li ħarġu €100 mill-kaxxa tagħhom għal dan il-għan.

Naturalment infisser il-gratitudni tiegħi lejn dawk kollha li wieġbu għal dan l-appell".

Prosit tassew lil dawk kollha li għenu għal din il-kawża ġusta!

Ritratt: Arċidjoċesi ta' Malta


Bil-Filmat: X'Taf Fuq L-Istemmi Araldiċi Jew Inkella L-Coat Of Arms?

Insejħulhom coat of arms; l- istemmi araldiċi .

Interessanti li dawn ma jsirux kif ġab u laħaq imma hemm studju, riċerka u ħsieb warajhom.

Tkellimna ma' Andrea Sacco Baldacchino li huwa riċerkatur u anke jagħmel l-illustrazzjonijiet ta' dawn l-istemmi hu stess b'tant preċiżjoni u passjoni.

L-araldika hija sistema ta' identifikazzjoni kemm personali u kemm familjari.

Meta ngħidu araldika, bl-ingliż inkunu qegħdin ngħidu Heraldry u l-istudju araldiku fih insibu L-istemmi araldiċi li bl-ingliż insejħulhom Coat of Arms .

X'inhi s sitwazzjoni llum f'pajjiżna dwarhom?

F'Malta għal tul ta' snin qatt ma kien hawn regolazzjoni tal-istemmi araldiċi, Wieħed/a setgħu jagħmlu li jridu ovvjament meta wieħed jagħmel hekk ikun faċli għalih li ma jimxix mar-reogli araldiċi.

Jien ngħid li l-arti hi ħielsa u tista' tesprimi ruhek kif trid iżda fl-araldika ma tistax.

L-araldika hija arti bir-regoli, u regoli li trid toqgħod ħafna attent li ma tiksirhomx.

F'Malta għas-seklu 19 dehret il-kollezzjoni tal- istemmi Maltesi li fiha nsibu ħafna stemmi araldiċi tal-kunjomijiet Maltin.

Nixtieq niġbed l-attenzjoni li ħafna minn dawn l-istemmi ġew ivvintati mill-awtur jew awturi li għamlu din il-kollezzjoni, iżda ħafna oħrajn kienu ibbażati fuq kollezzjonijjiet antiki li għadhom jinstabu fil-Biblijoteka fil-belt Valletta jew f'kollezzjonijiet privati.

F'Malta issa għadna uffiċċju li jaqa taħt Heritage Malta fejn wiehed jista' japplika permezz ta' email fuq [email protected]

Jekk jien għamilt arma, dik trid tintuża min-nies b'kunjom bħali jew dik tkun tiegħi biss?

Persuna meta tapplika biex tingħata stemma araldika dik tkun ingħatat lill-individwu kkonċernat u għall-ebda raġuni m'għandha tiġi wżata minn persuni oħra.

Hawnhekk nixtieq ngħid li l-iżball li nagħmlu f'pajjiżna hu li kull kunjom juża l-istess arma.

Ma ninsewx li l-armi qegħdin hemm biex jagħtu identifikazzjoni lill-individwu jew lill-familja.

Biex nagħti eżempju żgħir jekk naqbdu l-kunjom Borġ li hu kunjom li nsibuh b'ammont kbir f'pajjiżna, ħafna mid-drabi l-popolin juża l-istess stemmi araldiċi li nsibu għal Borġ , iżda ovvjament dan huwa ħażin; fil-verità jridu jkunu differenti biex tispeċifika l-linja ta' Borġ liema hi.

Permezz ta' differenzi fl-armi għal kull familja, tkun taf l-istorja tiegħek!

Xi jfissru l-kuluri?

Tina xi eżempji.

Fl-araldika insibu ħafna regoli u regola sempliċi hi meta nkunu ser nagħmlu l-kuluri.

Fl-araldika insibu kemm metal u kemm kulur eż: metal fuq metal ma jistax isir u anqas kulur fuq kulur.

Dejjem iridu jkunu Metal – Kulur, jew Kulur – Metall.

Ħaġa partikolari li nsibuha kullimkien hi li ħafna mid-drabi nsibu l-istemmi fuq xi propjetajiet madwar Malta.

Ħafna minnhom bla ma nafu jkunu qed jindikawlna l-kulur li jkun fihom.

Kull ma naraw huma linji mnaqqxin ġol-istemma.

Dawk il-linji jkunu qegħdin jidentifikaw il-kulur xi jkun.

Kif tinduna bniedem hux nobbli jew le?

Persuna fl-araldika tinduna jekk hix nobbli jew le minn ħafna affarijiet.

Persuna nobbli li ġġorr magħha titlu nobiljarju għandha dritt tagħmel "supporters" mal-istemma (dawk li jżommu l-istemma) kif ukoll kuruna li tiddentifika x'tip ta' titlu nobiljarju għandu l-individwu.

F'Malta titli nobiljarji għandna tlieta dawn ta' Markiż li nsibuh fil-quccata, fin-nofs insibu l- Konti u fl-aħħar nett insibu t-titlu tal- Baruni .

Dawn it-tlett titli jġorru magħhom tlett kuruni differenti li jidentifikaw it-titli tagħhom.

Ovvjament hemm iktar affarijiet x'wieħed jista' jagħmel fl-araldika li huma interessanti ħafna iżda diffiċli biex tispjega kollox fil-qosor.

Minn wirtmalta.mt napprezzaw il-ħiliet ta' Andrea u nirringrazzjawh talli sab ħin jaqsam dan it-tagħrif interessanti mas-segwaċi tagħna!


In-Nuqqas Ta' Dixxiplina U Li Nisfidaw Se Jsir Parti Mill-Wirt Ta' Pajjiżna?!

Anqas nemmnu li jkollna naslu nikbtu artiklu ta' din ix-xorta.

Imma għaliex ja poplu?

Donnu s-suċċess u l-frott li naraw qisu rridu nibdluh fi mrar?

Irridu ntappnuh?

Nies jarmu barra, kummenti ta' ħdura lejn xulxin, sfidar lir-regoli mposti mill-awtoritajiet… Imma possibbli?

Daqshekk immaturi?

U mbagħad nieħdu għalina u ndawru l-kanuni u nġibu l-eżempji u nqabblu.

Huwa minnu li fid-dinja hemm miljuni jagħmlu dan it-tip ta' aġir imma aħna ma tgħallimniex li dejjem irridu naraw lil min hu aqwa minnha?

Hemm għalfejn ikollna l-pulizija jferqu l-massa fuq il-fosos illejla?

Qatt ma ċċelebrajna qabel f'ħajjitna?

Il-pika ġiet aqwa mis-saħħa?

Daqshekk aħna ddisprati li rridu niżvugaw?

U minn fuq naraw f'min se nwaħħlu; għax misshom ma għamlux hekk jew argument jew ieħor.

L-isbaħ kumment 'għax aħna poplu Mediterranju u spontanji'… Mela trid taqla' ġo fik ja poplu għax int Mediterranju?!

Ilkoll lesti biex nisparaw minn wara l-laptop u nkunu aħna stess li nagħmlu l-istess.

Nitkażaw bl-irresponsabbiltajiet li jsiru minn individiwi u minn azzjonijiet ta' delikwenti tas-soċjetà mingħajr ma nindunaw li aħna bħala soċjetà qed inħallu l-effetti tagħna fuq il-ġenerazzjonijiet preżenti.

Imma la jien ma nasalx noqtol jew nisraq, mela jien kopert mil-liġi tas-sewwa!

Meta se nikbru?!

Għandna tant sabiħ u pożittiv għaliex irridu nkunu aħna kattivi tagħna nfusna?

U l-mistoqsijiet jibqgħu jiġu mistoqsija għax donnu qatt mhu biżejjed u ma nitgħallmu qatt!!!!

Ma nieħdu xejn bi kbir li naqilgħu xi żewġ tgħajjiriet ukoll għal dan l-artiklu imma RRIDU NITGĦALLMU NAMMETTU LI DIN HIJA L-VERITÀ irrelevanti kemm nippruvaw nieħdu tagħna jew nieħdu għalina!!!


Waħda Mill-Imtieħen Tal-Granmastru Perellos Qed Tiġi Rrestawrata…

Spiss naraw bini storiku li għandu bżonn restawr f'pajjiżna.

Spiss ngħidu 'li kieku jagħmluh hekk jew jibdluh f'hekk'… imma tajjeb li nagħtu kredtu lil bosta proġetti ta' restawr li spiss ukoll qed isiru.

Eżempju minnhom hija l-mitħna magħrufa bħala tal-Għaqba fin-Naxxar.

Din tinsab biswit l-iskola Higher Secondary fit-telgħa tal-Għaqba; telgħa li minnha nfisha hija wkoll mogħnija bi storja.

Imma dwar din nitkellmu 'il quddiem.

Minn wirtmalta.mt għamilna kuntatt mas-Sindku tan-Naxxar Annemarie Muscat Fenech Adami dwar ir-restawr estensiv li għaddej fuq din il-mitħna mill-isbaħ.

Qaltilna li kienet waħda mit-3 imtieħen mibnija mill-Fondazzjoni li kienet waqqfet apposta mill- Granmastru Ramón Perellós y Rocafull (c. 1710)

"Dan il-proġett qed isir b'investiment ta' Eur 700,000 b'ko-finanzjament ta' Fondi Ewropej li bħala Kunsill ksibna taħt il-Fond tal- ERDF , maqsum fuq numru ta' xogħlijiet fosthom restawr tal-bini nnifsu, xogħol strutturali, sistemi Awdjo Vizivi u installazzjoni ta żewġ Lifts sabiex tiġi żgurata l-aċċessibbiltà xierqa għal kulħadd", saħqet magħna s-Sindku tan-Naxxar.

Jidher ukoll li bir-restawr li qed isir, i-mitħna ser tiġi funzjonabbli kompletament anke permezz ta' apparat ġdid tal-mitħna fil-quċċata tal-binja.

"Il-Proġett iħares ukoll l-aspett kulturali fejn parti mill-binja se titrasforma ruħa f'ċentru kuturali.

Dan se jkun żvilupp sostenibbli billi se tingħata attenzjoni lill-aspetti soċjali, ekonomiċi u ambjentali, fuq livell nazzjonali u internazzjonali", qaltilna Annemarie Muscat Fenech Adami filwaqt li tenniet li l-kunsill se jkun qiegħed iħejji l-offerti għall-fażijiet li jkun imiss (Sistemi Awdjo Vizivi u installazzjoni ta żewġ Lifts, Xogħlijiet ta' Dawl u Ilma, Finituri u Bini mill-ġdid tal-apparat tal-mitħna).

Il-proġett kollu mistenni jkun komplut u inawgurat aktar tard din s-sena biex jilqa' fih l-ewwel viżitaturi.

"Dan mhux proġett statiku, iżda l-Kunsill iridu jkun proġett ħaj.

Infatti se jipprovdi l-opportunità lil numru ta' entitajiet privati biex jieħdu vantaġġ minnu u jikkontribwixxu għat-tkabbir ekonomiku lokali u Nazzjonali.

Bħala ċentru kulturali, se joffri spazju lill-artisti lokali u internazzjonali biex jesebixxu xogħlijiet artistiċi, jaqsmu l-ideat u b'hekk jevolvu fit-talenti tagħhom, iżidu l-kreattività u joħolqu attrazzjoni għall-pubbliku inġenerali fin-Naxxar.

Dan se jikkontribwixxi wkoll fit-tkabbir tas-settur tat-turiżmu fin-Naxxar u f'Malta billi noffru attrazzjoni ġdida u interessanti", temmet tgħid is-Sindku.

Aħna minn wirtmalta.mt nieħdu gost naraw dawn il-proġetti, u dawn l-inizjattivi minn kunsilli lokali kif ukoll napprezzaw anke l-għajnuna minn bosta setturi oħra f'pajjiżna biex permezz tagħhom inkomplu ngawdu l-wirt storiku li għandna f'pajjiżna u narawh jiġi utilizzat bl-aħjar mod possibbli Prosit tassew!

Ritratti: Kunsill Lokali Naxxar


Il-Ħwawar… Kif Jissejħu Bl-Ingliż U Bil-Malti

Kultant il-kelma ma tkunx tista' tiġina f'ħalqna ngħidu.

Din hija tabella bl-ismijiet tal-ħwawar kemm bil-Malti u anke bl-Ingliż.

Huwa tajjeb li kemm jista' jkun nużaw il-lingwa tagħna.

Taqblu?!

Hawn huma:

Ħabaq -Basil

Nagħniegħ -Mint

Sagħtar -Thyme

Merqtux -Marjoram

Kurrat Salvaġġ -Chives

Tursin Ingliż -English Parsley


Kwadri Fini B'Xeni Maltin Bl-Akkwarell Minn Jacqueline Agius

Qatt inzertajtu jew rajtu arti mill-artista brava Jacqueline Agius?

Araw xi ġmiel.

Taħdem bl-akkwarell.

"L-imħabba għall-arti kienet dejjem fija minn meta kont żgħira.

Inħoss li l-pittura m'għandiex sempliċiment tkun sabiħa imma jrid ikollha ċertu poter u dinamika, il-qawwa li tqanqal xi ħaġa profonda", qaltilna Jacqueline.

Fix-xogħol tagħha tfittex is-sempliċità, l-armonija u l-ġmiel.

Tgħid li jisiparaha dak kollu li tara u tħoss bħalma hu l-bini li jiddomina x-xefaq u l-baħar blu li jlellex fix-xemx.

Tfittex ukoll il-kuntrasti, id-dawl kif ukoll id-dellijiet.

Iżda wkoll il-forom u l-kuluri vibranti.

Jacqueline taħdem l-aktar bi stil figurattiv fejn wieħed jista' jagħraf sewwa dak li qed jara b'għajnejh.

Sewwa jekk huma toroq fl-irħula jew fl-ibliet, pajsaġġi jew bini Malti.

Tagħti wkoll iċ-ċans lil min qiegħed iħares lejn il-kwadri tagħha biex jagħraf ix-xena u jsir ukoll parti minnha.

"Kull kwadru jirrakonta storja imma fuq kollox, il-messaġġ li rrid inwassal huwa li noqogħdu f'dinja mill-isbaħ!", tenniet magħna.

Inħeġġukom li jekk tixtiequ tiksbu aktar informazzjoni jew taraw aktar mix-xogħol tagħha żuru l-paġna li għandha fuq facebook: Jacqueline Agius – Artist

Ritratt: Festa ta' San Filep f'Ħaż-Żebbuġ-Jacqueline Agius-Artist


Tgħid Lill-Profs. Charmaine Gauci Ser Narawha Kandidata Għall-Elezzjoni Ġenerali?

Għaddielna dan il-ħsieb għaliex nemmnu fil-ġenwinità ta' din il-mara li tant ħadmet waqt il-pandemija tal-Covid-19 u għadha għaddejja bla waqfien.

Lill-Profs.

Charmaine Gauci forsi mhux ilkoll konna nafuha iżda issa żgur li m'għandha bżonn tal-ebda introduzzjoni.

Hija s-Supretedent tas-saħħa pubblika bir-responsabbiltà li tiżviluppa u timplimenta strateġiji li jippromovu s-saħħa fost rwoli oħra.

Mhux faċli tkun f'pożizzjoni simili anke meta l-mument innifsu joħloq bosta kontroversji min jaqbel u min le dwar passi li jittieħdu.

Iżda d-direzzjoni ta' Charmaine Gauci jidher li ħalliet il-frott mixtieq.

Dan l-aħħar smajna wkoll li l-Kunsill Lokali tal-Mosta jixtieq jonoraha lil din il-mara b'Ġieħ il-Mosta.

Issemma wkoll dan ir-rikonoxximent min-naħa tal-kunsilliera fis-Siġġiewi.

Aħna min-naħa tagħna, semmejna l-elezzjoni, għaliex ikun ta' unur li fil-politika Maltija jkollna nies bħal Charmaine li jmorru kontra kull kurrent għall-ġid tal-poplu Malti u Għawdxi u wara kollox ta' pajjiżna.

In-nies jagħmlu n-nazzjon u n-nazzjon jissawwar mill-fibra onestà tal-persuni li jgħixu fih!

Malta jixirqilha l-aqwa nies fiż-żewġ partiti biex imexxu 'il quddiem lil pajjiżna li lkoll inħobbu!


Hemm Mużewijiet Li Qatt Ma Żort F'Pajjiżna? Casa Bernard Żortuha?

Pajjiżna huwa xortieh tajba f'dik li hija rikezza storika u kuturali.

Għalkemm imxejna sew fir-rigward ta' apprezzament lejn l-istorja tagħna, xorta ssib persuni li jgħidulek 'f'dak il-mużew qatt ma mort!'

Jista' jkun ukoll li jgħidulek li l-aħħar darba li żaru xi mużew kien meta kienu għadhom fil-primarja mal-klassi tagħhom.

Hija ħasra għaliex il-mużewijiet ta' pajjiżna huma tassew 'state of the art', attrezzati b'dak kollu li tara f'mużewijiet barra minn xtutna.

U qed ngħidu dan għax spiss inżuru pajjiżi fuq xi btala u nistagħġbu b'dak li naraw mentri dak li għandna pajjiżna, qajla nkunu nafu bih.

Apparti n-numru sabiħ li jaqgħu taħt il-kura ta' Heritage Malta , hawn ammont ta' mużewijiet privati fl-irħula li jkunu ndukrati minn familji.

Dawn ukoll ta' min wieħed iżurhom għaliex ikun fihom partikolarità ħelwa.

Mużew minnhom hija Casa Bernard fir-Rabat (Rabat li jissejjaħ tal-Imdina) li hija palazz ħelu li jmur lura għas-seklu 16.

Fih naraw l-evoluzzjoni matul is-snin għaliex kull perjodu ħalla marka fuq din id-dar jew aħjar palazz.

Ritratt: Il-Faċċata ta' Casa Bernard/ Casa Bernard.eu

Fatt interessanti li fl-1723 Dr. Salvatore Bernard li kien ta' oriġini Franċiżi beda jgħix f'dan il-palazz u b'hekk dan il-post ħa ismu minnu.

Bernard kien it-tabib personali tal-Gran mastru ta' pajjiżna u għalhekk kien meqjus ta' awtorità.

Illum dan il-palazz huwa kkurat minn George u Josette Magri li huma għalliema u li jgħixu fil-palazz innifsu.

Inħeġġugkom iżżuruh.

Meravilja!

Għal żjara bbukkjaw fuq 9984 4343.

Isimgħu minna u żuruh!

Ritratt: Casa Bernard minn ġewwa/ Trip Advisor