Sena ta' Gvern Laburista

Intlabt naghti kumment ghall-gazzetta it-Torca (9/3/14) dwar l-ewwel sena ta' Gvern Laburista.

Wegibt hekk:

Sena ta' Gvern Laburista, wara kwazi hamsa u ghoxrin sena ta' Gvern Nazzjonalista....

Hemm min forsi kien qed jistenna l-mirkali f'din l-ewwel sena, specjalment wara li l-Partit Laburista bena politika 'minghajr avversarji' – dik 'taghna lkoll'- li waslet ghal rebha elettorali fenomenali fl-2013.

U hemm min jirraguna li fl-ewwel sena, il-Gvern gdid ghadu qed isib saqajh u ghalhekk hija xi haga naturali li jiehu decizzjonijiet tajbin u ohrajn inqas tajbin, forsi wkoll frott ta' nuqqas ta' esperjenza.

Dan huwa Gvern tal-politika tat-'third way' – il-politika li giet teorizata minn hassieba bhas-socjologu Anthony Giddens u mhaddma minn politici bhal Tony Blair.

Din it-tip ta' politika hija wahda prammatika li ghandha aspetti xellugin – bhat-twemmin fl-inkluzjoni socjali, u aspetti leminin, bhat-thaddin ta' politika ekonomika neo-liberali.

Imbaghad hemm aspetti li jippruvaw jirrikonciljaw il-gustizzja socjali mas-suq hieles.

Fil-fatt ,fl-ewwel sena ta' Gvern Laburista f'Malta rajna kif ihares lejn l-ugwaljanza f'termini ta' l-inkluzjoni socjali u drittijiet civili.

Ghalhekk, il-Gvern qed jahdem biex idahhal l-unjoni civili bejn koppji ta' l-istess sess – bl-istess drittijiet ta' kopji mizzewga; ser idahhal childcare centres b'xejn ghal genituri li jahmdu jew jistudjaw; kif ukoll li jdahhal mizuri ta' welfare li jinkoragixxu lil persuni biex jidhlu fid-dinja tax-xoghol u jzommu l-beneficcji socjali ghal medda ta' snin.

F'dak li ghandu x'jaqsam mal-faqar u l-eskluzzjoni socjali, hija pozittiva li l-Gvern hareg green paper ghall-konsultazzjoni mas-socjeta' civili, u hija pozittiva wkoll li l-Gvern qieghed jirikonoxxi li dawn ir-realtajiet ghandhom dimensjonijiet varji.

Dan imur lil'hinn minn hsieb fossilizzat ta' one-size-fits-all fil-politika socjali.

Rajna wkoll li l-Gvern qieghed jipprova jkun iktar inklussiv fis-settur edukattiv, billi, fost ohrajn, jirikonoxxi li hemm tfal li gejjin minn tipi differenti ta' familji u kulturi.

Bosta policies f'dan ir-rigward ghadhom ma dahlux fis-sehh, izda kollox jindika li ser jiddahlu.

Dan zgur ikun ta' sodisfazzjon mhux biss ghal persuni involuti direttament f'dawn l-oqsma fil-hajja personali taghhom, izda wkoll ghal min jemmen f'socjeta' iktar gusta u iktar inklussiva.

Min-naha l-ohra, rajna li l-Gvern Laburista wettaq bosta decizzjonijiet li jxeqilbu lejn in-neo-liberalizmu.

Per ezempju qieghed inaqqas it-taxxa fuq id-dhul ghal min jaqla' l-iktar.

Din il-politika tista' tidher sabiha u tista' trebbah il-voti, izda tista' twassal ghal riperkussjonijiet finanzjari li jheddu is-sostenibilita' ta' servizzi pubblici, li huma tant importanti biex nevitaw il-faqar u inugwaljanzi kbar.

Hawnhekk tidhol il-famuza kwistjoni tac-cittadinanza, fejn huma stmati li jidhlu xi Biljun Ewro fil-fondi pubbli.

Ovjament, din hi somma kbira, izda wiehed irid joqghod attent li ma ggibx maghha infieq insostenibbli li jwassal ghal kollass finanzjarju hekk kif dan id-dhul jispicca.

Biex ma nsemmux l-aspettattivi gholjin li jirrizultaw minn dan id-dhul, fejn korpi u gruppi differenti jibdew jaghmlu iktar pressjoni fuq il-Gvern ghal htigijiet settorjali taghhom.

Il-problema li ghandi jien b'dan kollu hu li pajjizna qed jiftah il-bibien ghal min jiflah ihallas, u jghalaqhom ghal min qieghed jahrab minn sitwazzjonijiet tragici f'pajjizi foqra.

L-isfortuna ta' dan kollu hu li dan kollu qed isir bil-barka tal-Kummisjoni Ewropea, li qed tersaq il-boghod minn mudell socjali u egalitarju.

Fil-qasam ambjentali jidher ukoll li l-Gvern Laburista qieghed jaghti priorita' lill-interessi ta' zviluppaturi u negozjanti kbar.

Nassumi li l-ghan hu li ddur ir-rota ekonomika, izda dan ser jigi bi prezz gholi: prezz li diga' rajna kemm jiswa taht Gvernijiet Nazzjonalisti li ghamlu ftit li xejn f'dak li ghandu x'jaqsam ma' sostenibilita' ambjentali.

Kemm nistghu nibqghu nibnu mega-progetti?

U kemm nistghu nibqghu nahlu rizorsi bhall-ilma qisu xejn m'hu xejn?

Dwar l-energija, il-Gvern qieghed jimxi skond il-mandat tieghu favur uzu ta' gass u b'mod prammatiku qieghed jipprivatizza parti mill-EneMalta.

Il-mistoqsijiet tieghi f'dan ir-rigward huma jekk il-Gvern huwiex qed jghaggel wisq fil-politika tieghu – per ezempju f'dak li ghandu x'jaqsam mal-hazna tal-gass f'Marsaxlokk- u jekk il-Gvern huwiex ser jaghti priorita' li jisthoq ghall-energija rinnovabbli.

Din ta' l-ahhar tista' twassal ghal iktar sovranita' fl-uzu ta' l-energija f'Malta, specjalment jekk l-istat ikollu rwol ewlieni fil-qasam.

Dipendenza fuq oligarkiji ta' l-energija ghandha l-perikli taghha.

Qasam iehor li qed johloq kontroversja hu dak tal-hatriet f'karigi ewlenin fis-settur pubbliku.

Filwaqt li nifhem u naqbel mal-kuncett li nies ta' fiducja ghandhom ihaddnu twemmin simili ghal tal-partit fil-Gvern, u filwaqt li nirikonixxi li bosta nies li nhatru f'karigi ewlenin ghandhom il-kwalitajiet u l-kwalifici mehtiega ghar rwoli rispettivi taghhom, fl-istess hin nahseb li saru numru ta' hatriet li m'humiex fuq bazi ta' meritokrazija.

Jidher li pajjizna – bhal pajjizi ohrajn fin-nofs in-nhar ta' l-Ewropa, huwa mdorri bil-politika ta' patrunagg.

Ghalhekk, jidher li dan il-Gvern ghandu pluralita' ta' dimensjonijiet u direzzjonijiet.

Nahseb fiz-zmien li gej ser tkun iktar cara li politika favur l-ugwaljanza ma' tistax tinjora l-klassi socjali.

Per ezempju, fil-kwistjoni tax-xoghol prekarju, x'ser jaghmel il-Gvern?

Ser jintroduci ligijiet cari li ma jippermettux dan it-tip ta' xoghol u li, per ezempju, jghollu l-paga minima, jew ser jaghmel kif jixtiequ l-ghaqdiet ta' min ihaddem – jigifieri li jhalli s-suq isuq?

Liema klassi socjali ser jappoggja l-Gvern?

Probabilment il-Gvern Laburista ser jibqa jahdem fl-isfond ta' strategija ta' politika minghajr avversararji, u jipprova jsib kompromessi f'kwistjonijiet li jaharqu.

Izda din it-tip ta' politika tista' tahdem fuq medda ta' snin?

Rajna li fil-kaz ta' Gvern Laburista bejn l-1996 u l-1998, kien hemm impluzzjoni, fejn l-aspettativi kbar li holoq il-Partit ma setghux jintlahqu ghax kien hemm wisq kontradizzjonijiet.

Min-naha l-ohra rajna li Gvernijiet Nazzjonalisti irnexxilhom jirrikonciljaw interessi differenti ghal bosta snin... ..

Izda mhux ghal dejjem, bhal ma rajna fil-kwistjoni tad-divorzju.

Nemmen li fis-snin li gejjin nistghu naraw zewg toroq ghall-politika tal-Gvern Laburista.

L-ewwel li l-istrategija ta' 'taghna lkoll' hija wahda mimlija kontradizzonijiet li ma jistghux jigu rikonciljati – u li ghalhekk sarfet biss f'rebha elettorali minghajr garanziji.

Jew, it-tieni, li l-Gvern Laburista ghandu strategija effettiva ta' kif jirrikoncilja l-politika tieghu u li qed jibni egemonija, l-istess bhal m'ghamlu Partit Laburista fis-sebghinijiet u l-Partit Nazzjonalista ghal kwazi kwart ta' seklu, fejn saru bidliet kbar fis-socjeta' Maltija.

Nittama li jekk dan hu l-kaz, il-Gvern Laburista jaqbad triq li thares iktar lejn ix-xellug.


blog, personal blog, politics, sociology

The Maltese Blitzkrieg [UPDATED] Zonqor ODZ - Academics call for transparency and show concern for choice of site Unsung heroes of aid Front Harsien ODZ is launched Effective Green Mobilisation Zonqor ODZ - An appeal for non-sectarian social movement activism

 [CONSTANTLY UPDATED] The growing opposition to ODZ Zonqor development, Marsascala, Malta

 Zonqor's prominence (..the 'American' University of Malta controversy)

 The Beautiful Parliament

 An alternative site for the new proposed University

Stqarrija għall-istampa Dwar il-proposta għal bini tal-"American University of Malta" fl-inħawi ta' Żonqor f'Marsaskala, nuru t-tħassib tagħna dwar in-nuqqas ta' proċess trasparenti u ta' studji meqjusa fl-għażla kemm tal-proġett innifsu kif ukoll tas-sit propost.

Inħeġġu lill-Gvern sabiex juri l-prudenza meħtieġa biex jisseddaq l-akbar ġid komuni dejjiemi, inklużpermezz ta' tisħiħ ta' edukazzjoni ta' kwalita', u tal-ħarsien tal-art barra ż-żoni tal-iżvilupp.


Islam taught in schools For a coalition, one should be proactive The Green Coalition debate (continued) Call for chapters: Social Policy in Southern Europe Investigating Green coalitions Is the economy doing well?

 L-Alternattiva Demokratika u l-elezzjoni generali

 Impacts of development

 To hell with poverty

 Malta's party funding mess

 Questioning Malta's economic model

F'intervista ma' Albert Gauci Cunningham nispjega ghalfejn l-Alternattiva Demokratika, permezz ta' process ta' djalogu, ghandha tikkunsidra li tkun parti minn koalizzjon pre-elettorali sabiex ikollha cans li tigi eletta fil-parlament kif ukoll li teghleb il-preokupazzjoni tal-'vot mohli' lejn partiti zghar.

Aqra l-intervista online: hawn u hawn .

Tista' taqra wkoll 'Equivalent political parties?' hawnhekk .


Are they all wrong? Michael Briguglio Il-kitba waqt inkubu - Michael Briguglio My Activism Daphne and Democracy - Michael Briguglio Daphne u t-Tiranijja - Michael Briguglio #DaphneCaruanaGalizia - A message for unity

 Is the budget sustainable? Michael Briguglio

 Il-Housing Socjali fis-Siggiewi: Tajjeb Nistaqsu - Michael Briguglio

 Malta's governance index - Michael Briguglio

 Gvern li jbigh kollox - Michael Briguglio

 The soulless state - Michael Briguglio

Il-Mument 29 ta' Ottubru 2017

Malta bhalissa qed tghix inkubu.

BIl-qtil ta' Daphne Caruana Galizia, pajjizna qabez kull limitu u ma nistghux nibqghu sejrin hekk.

Qed nghixu krizi istituzzjonali, fejn l-istat qed jonqos milli jipprotegina mill-korruzzjoni, mill-vjolenza u mil-kriminalita'.

F'pajjizna rega' hawn il-biza'.

Biza' mil-bulijiet li qed jaghmlu li jrdu.

Biza li jkun hawn iktar karozzi bombi li jisplodu.

Biza' li l-hasil tal-flus u l-bejgh tal-passapori jkollhom riperkussjonijiet koroh fuq il-fibra socjali.

U hawn insaqsi lili nnifsi: Dwar xiex ghandi nikteb meta pajjizna ikun ghaddej minn din it-tip ta' krizi?

Meta nikteb fil-gazzetti u fuq il-media socjali, generalment naghzel temi li jkunu topici u li ghandhom x'jaqsmu mal-politika socjali, l-ambjent, governanza, materji internazzjonali, kultura, ekonomija u temi ohrajn.

Fl-artikli nipprova nqajjem mistoqsjiet, nanalizza xi jkun ghaddej, u nevalwa possibilitajiet li jistghu itejbu dak li jkun ghaddej.

Gieli s-suggetti ikunu topici – bhal nghidu ahna il-bagit, u gieli jkollhom iktar x'jaqsmu ma' materji li jehtiegu dibattitu fuq medda itwal ta' zmien, bhal nghidu ahna, l-ambjent marittimu u s-socjeta'.

Izda meta l-pajjiz ikun ghaddej minn krizijiet, donnu kollox jieqaf.

Ikun difficli hafna li tahseb dwar materji li m'humiex konnessi direttament mal-krizi.

Meta faqqa' l-iskandlu tal-Panama Papers, hekk kien gara.

Ma' kull jum bdew hergin iktar ahbarijiet li bdew juru kif persuni prominenti fil-Gvern Laburista kienu implikat f'dan l-iskandlu.

U allura ma kellix ghazla hlief li nikkummenta dwar dan is-suggett.

Issa pajjizna esperjenza il-qtil makabru ta' Daphne Caruana Galizia.

Dan sar f'kuntest fejn l-istituzzjonijiet ma tawx il-protezzjoni mehtiega.

Qisna qeghdin go inkubu.

Hafna minna ghadna taht xokk, u ma nistghux nikkoncentraw dwar affarijiet ohra.

Irridu l-gustizzja.

U l-gustizzja m'hijiex biss li jinstab il-qattiel.

B'gustizzja qed nifmhu li l-istituzzjonijiet jerghu igawu l-fiducja mic-cittadini.

Qed nifmhu li jinhatru kummisarju tal-pulizija u avukat tal-gvern godda, b'approvazzjoni ta 'zewg terzi tal-parlament.

Il-fatt li pajjizna qed jghix dan l-inkubu jfisser li ma nistghux nikkoncentraw fuq kwisjonijiet li normalment jigu diskussi fil-politika: il-prekarjat, il-pensjonijiet, is-sostenibilita', il-kwalita' ta' l-arja, l-immigrazzjoni, ir-riforma elettorali, it-trasport, u elf haga ohra.

Dan kollu joffri dilemma kbira lil min bhali jikteb regolarment.

Iktar ma nitkbu dwar il-krizi, inqas ma niktbu dwar il-materji l-ohra.

U inqas ikun hemm diskussjoni dwarhom.

Ghalhekk, l-inkubu li qed nghixu fih qieghed jissofoka n-normalita' demokratika : dik in-normalita' li tinkudi djalogu miftuh, serhan tal-mohh, u fiducja fl-istituzzjonijiet.

Il-Mument 22 ta' Ottubru 2017

Il-qtil ta' Daphne Caruana Galizia kien qtil politiku.

Dan ghaliex Daphne kienet f'periklu u ma kienx hemm l-iskrutinju mehtieg biex tkun protetta mill-istituzzjonijiet ta' l-istat.

Dan l-iskrutinju kien dovut minhabba li Daphne kienet involuta f'kwistjonijiet legali ta' importanza nazzjonali.

Daphne kienet fost l-iprem gurnalisti li jinvestigaw il-kollass ta' l-istituzzjonijiet f'pajjizna.

Issa li giet assassinata, pajjizna tilef vuci essenzjali ghad-demokrazija.

Izda pajjizna ma jistax jibqa jittolera l-kollass ta' l-istituzzjonijiet.

Il-Gvern Laburista ta' Joseph Muscat huwa bbazat fuq politika ekonomika li tiddependi mill-bejgh tal-passaporti u minn interessi ekonomici dubjuzi li qed jahtfu setturi bhall-energija, is-sahha u l-kostruzzjoni.

Pajjizna gie elenkat f'rapporti internazzjonali bhala centru ta' traffikar tan-nies, u huwa nvolut fl-iskandlu internazzjonali tall-Panama Papers.

Il-hasil tal-flus, il-kriminalita' organizzata u l-konnessjonijiet ma Gvernijiet korrotti xejn ma jaghtu gieh lil pajjizna.

Fl-istess hin, il-Gvern ta' Joseph Muscat hataf istituzzjonijiet li suppost huma indipendent u melihom b'nies li l-iskop ewlieni taghhom hu li jaqdu l-interessi tal-oligarkja li tmexxi l-Partit Laburista.

Sa dan it-tant il-Gvern Laburista addatta politika li tisseduci lil bosta votanti permezz ta' korruzzjoni u pjaciri anke jekk dan ikun ta' dannu socjali jew ambjentali.

Il-Gvern jippreferi jara nies jittalbu ghand Ministri milli cittadini edukati li m'ghandhomx bzonn lill-politiku biex jimxu l-quddiem.

Ghalhekk, dan hu gvern bla ruh socjali, gvern minghajr legittimita morali, u gvern li jpoggi l-alla tal-flus qabel id-dinjieta' umana.

F'dan il-ktieb Snyder iwissi li meta Gvern jibda jahtaf l-istituzzjonijiet dan jista' jwassal ghall-kollas tad-demokrazija.

Snyder jinnota li tiranni japprofittaw min-nuqqas ta' 'checks and balances' u ta' procedura, u minn nuqqas ta' etika professjonali.

Japprofittaw ukoll minn dik li illum tissejjah 'post-truth', jigifieri minn slogans politici li mhux bilfors jirriflettu l-verita', kif ukoll minn ibbulijar fil-media permezz ta' assassinju tal-karattru u tikketti qarrieqa ta' dawk li qed jopponu l-poter.

Snyder jappella biex ma nharsux lejn in-naha l-ohra meta naraw sinjali ta' mibghieda u diskriminazzjoni.

Jghid li l-apatija u x-xetticizmu tac-cittadini jistghu isahhu lil dawk fil-poter.

Snyder jappella biex kull wiehed u wahda minna nkunu attivi fil-politika.

Mhux neccessarjament dik partiggjana, izda anke permezz tas-socjeta' civili, kitba , partecpazzjoni f'attivitajiet, qari dwar grajjiet kurrenti, abbonar f'rivisti u gazzetti ta' kwalita'.

L-ahhar u mhux l-inqas, Snyder jappella lill-qarrejja tieghu biex ikunu patriotti u kuraggizi.

Patriotti mhux lejn xi oligarkiji jew Prim Ministri li jqimu dittaturi barranin.

Izda patriotti lejn l-ideali demokratici tal-pajjiz, permezz ta' imhabba lejn is-socjeta' u l-gid komuni.

Ejja nzommu l-memorja ta' Daphne hajja billi ma ncedux ghal dawk li qed jipperikolaw id-demokrazija.

Il-Mument 15 ta' Ottubru 2017

Il-Gvern Laburista iddecieda li jizvilppa progett ta' housing socjali ta' 84 appartament fis-Siggiewi.

Dan l-izvilupp qed iqajjem bosta mistoqsijiet.

Il-mistoqsijiet m'ghandhomx x'jaqsmu ma jekk pajjizna ghandux bzonn housing socjali.

Nahseb li kulhadd jaqbel li f'socjeta' solidali dawk l-iktar batuti ghandhom jinghataw ghajnuna mill-Gvern sabiex ikollhom post dicenti fejn jghixu.

Il-mistoqsijiet li jqajjem il-progrett tas-Siggiewi iktar ghandhom x'jaqmsu mal-metodu li qed juza l-Gvern biex iwettaq il-politika tieghu.

Per ezempju, hem thassib li dan l-izvilupp jista' jwassal ghal 'ghetto' f'nofs komunita' ezistenti fis-Siggiewi.

Zvilupp ta' dan il-kobor u l-influss ta' numru kbir ta' nies f'temp qasir jista' jkollu numru ta' konsegwenzi.

Dawn jinkludu zieda ta' traffiku u kongestjoni, izda jistghu jinkludu wkoll zieda ta' problemi socjali.

Jista' jkun hemm qasma u stigma bejn residenti godda u antiki, specjalment meta dawn ta' l-ahhar ma gewx ikkonsultati kif suppost mil-Gvern.

Jista' jkun hemm qasmiet ukoll bejn residenti godda, specjalment jekk dawn ma jkunux jafu lil xulxin u f'daqqa wahda jridu jaddattaw ghal sitwazzjonijiet godda.

Ghalhekk, wiehed isaqsi jekk il-Gvern ikkunsidrax li jizviluppa progetti izghar u alternattivi, li jferrxu lil dawk intitolati ghal dan id-dritt madwar il-pajjiz kollu.

Dan jista' jiffacilita' il-processi ta' integrazzjoni u l-impatti fuq residenti ezistenti.

Wiehed isaqsi ukoll jekk il-gvern ghamilx studju ta' impatt socjali.

Dan it-tip ta' studju jista' jipprovdi evidenza importanti hafna ghal politika iktar sostenibbli.

Dan l-istudju ikun jista jivverifika l-impatt ta' l-izvilupp fuq resident ezistenti u prospettivi.

Ikun jista' jistabilixxi profil tal-komunita, jipprovdi djalogu mar-residenti u jevalwa l-impatti ta' progetti simili ohrajn.

Studju ta' impatt socjali ikun jista' ukoll jivverifika alternattivi ghal dan l-izvilupp, impatti varji, u mizuri li jtaffu ghall-izvilupp prospettiv.

Sabiex studju ta' impatt socjali ikun validu u serju, jehtieg li jsir minn esperti bhal socjologi, ekonomisti u antropologi.

Importanti li juza metodi varji sabiex jjgbor u janalizza l-evidenza migbura.

F'dan ir-rigward hemm numru ta' mistoqsijiet ohra li tajjeb wiehed isaqsi :

Il-Gvern ikkunsidra l-impatt ta' dan l-izvilupp f'staguni differenti ?

Per ezempju ta importanza lis-sena skolastika ?

Il-Gvern ikkunsidra l-impatt fuq residenti minn toroq differenti fil-vicin tal-progett ?

Sar xi forma ta' kuntatt maghhom?

Il-Gvern ikkunsidra l-impatt ta' zvilupp iehor li qed isir fil-lokalita?

Min huma l-esperti li uza il-Gvern sabiex jippjana u jwettaq dan il-progett ?

Gew stabiliti indikaturi socjali sabiex il-Gvern jevalwa l-impatti tal-progett ?

Il-Gvern ikkunsidra l-impatt ekonomiku fuq residenzi u negozji fil-madwar ?

Il-Gvern ikkunsidra l-impatt fuq l-immanigjar ta' l-iskart, fuq il-parkegg u fuq is-sahha tar-residenti ?

Il-Gvern ser jikkumpensa lir-residenti tal-madwar jekk isir dan l-izvilupp?

Il-Gvern jeskludi ghal kollox li jikkunsidra alternattivi izghar u iktar imferxin ghal dan il-progett massiv ?

X'konttibut ser jaghti lill-lokalita' dan l-izvilupp?

U x'qed jaghmel il-Gvern biex jiddjaloga b'mod genwin ma dawk affetwati minnu?

Nawgura li l-Kunsill Lokali tas-Siggiewi li qieghed jaghmel hiltu biex jiddefendi l-kwalita' tal-hajja tar-residenti tas-Siggiewi.

Il-Mument 8 ta' Ottubru 2017

Hemm bosta ragunijiet li jistghu jispjegaw ir-rebha tal-Partit Laburista fl-ahhar elezzjoni generali.

Wiehed jista' jsemmi s-sitwazzjoni ekonomika, il-karizma ta' Joseph Muscat, kif ukoll politika li laqghet it-talbiet ta' bosta gruppi socjali.

Wiehed jista' jghid ukoll li ghal numru mdaqqas ta' votanti, il-korruzzjoni m'hijiex l-iktar kwistjoni importanti, sa kemm il-hajja ta' kuljum taghhom tibqa' ghaddejja.

Hemm ukoll ragunijiet assocjati ma' l-istrategija tal-Partit Nazzjonalista.

Jista' jkun li l-emfasi fuq il-korruzzjoni, u specjalment fuq il-kwistjoni egrant, poggiet fil-genb kwistjonijiet ohra li jolqtu direttament votanti differenti.

Izda wara kulhadd huwa gharef, u jien l-ewwel wiehed li naqbel li l-Partit Nazzjonalista kellu jaghmel emfasi fuq il-fatt li pajjizna ghandu l-iktar gvern korrot fl-istorja politika tieghu.

Nemmen li l-Partit ghandu jibqa jiggieled il-korruzzjoni waqt li fl-istess hin jemfasizza kwistjonijiet ohrajn u jkun iktar vicin in-nies, per ezempju permezz ta' politika lokalizzata.

Il-korruzzjoni tal-Gvern Laburista m'ghandiex x'taqsam biss mal-fatt li Konrad Mizzi u Keith Schembri huma involuti fl-iskandlu globali ta' korruzzjoni tal-Panama Papers.

L-anqas m'ghandu x'jaqsam biss ma' kwistjonijiet bhall-Kafe' Premier, Gaffarena jew decizzjonijiet tal-Gvern li qed jirregalaw il-flus lill-Partit Laburista.

Il-korruzzjoni hija sintomu ta' Gvern li jpoggi l-allat tal-flus u l-konvenjenza l-ewwel u qabel kollox, fejn kollox hu ghal bejgh.

Jidher li t-tajjeb u l-hazin qed jigu relativizzati skont il-konvenjenza politika.

Il-kuncett ta' cittadini informati li ghandhom drittijiet u dmirijiet qed jigi mwarrab favur kuncett fejn kollox hu permissibli sakemm jaqbel lill-Gvern Laburista.

Hawnhekk tajjeb li nsaqsu mistoqsijiet essenzjali ghal politika f'pajjizna llum.

Fejn ghandna naqtghu linja bejn it-tajjeb u l-hazin?

Il-liberta' ta' l-individwi ghandha tkun assoluta, jew ghandha tintizen mal-liberta' ta' individwi ohra?

Ahna sempliciment konsumaturi li rridu kollox fl-immedjat, jew cittadini b'responsabilitajiet lejn haddiehor ?

Nemmen li l-Gvern Laburista qieghed juza strategija ta' seduzzjoni politika li permezz taghha jwieghed certi libertajiet minghajr ma jqis il-kuntest kollu.

Kemm il-darba qieghed ibaxxi standards etici, socjali u ambjentali u jappella ghall-egoizmu qabel il-gid komuni.

Per ezempju, dan il-Gvern qieghed jiffavorixxi l-kummercjalizazzjoni tal-gid komuni.

Qed johorgu permessi ta' mwejjed u siggijiet fuq art pubblika minghajr ma jikkonsidra kwistjonijiet bhas-sigurta', l-access u l-parkegg.

Qieghed johrog permessi fuq art ODZ li qed inaqqru il-pajsagg Malti.

Qed ikun kajman hafna fuq kwistjonijiet bhall-immanigjar ta' l-iskart u ta' l-ilma.

Il-Gvern Laburista qieghed ukoll jipproponi diskors li jikkummercjalizza il-gisem uman.

Fil-media Laburista donnha qed tinbiegh l-idea li tajjeb ikun hemm suq liberalizzat tal-prostituzzjoni.

Dan fl-istess hin li pajjizna diga qieghed jissemma min agenziji internazzjonali li huwa centru ta' traffikar tan-nies.

Bil-'feminizmu' kollu tieghu, dan il-gvern qed jaghlaq ghajnejh ghal dan.

Ikun ahjar li pajjizna jadotta politika li xxekkel - u mhux li tinkoragixxi - il-prostituzzjoni.

Politika ohra, bhal dik tas-surrogacy, qed tigi mlahhma biss fuq diskors li mhux neccessarjament qed taghti kas id-drittijiet tat-tfal u kwistjonijiet etici.

Huwa tajjeb li l-guf tal-mara jinkera ghal haddiehor?

Fl-opinjoni tieghi, le.

Tajjeb niftakru wkoll li l-Gvern Laburista qieghed ibiegh ic-cittadinanza Maltija, u dan b'mod xejn trasparenti.

Ma nafux x'qed isir mil-flus, izda hemm suspett qawwi li hemm min qed jigwadanja gmielu minnhom filwaqt li l-Gvern kiseb mezz xejn nadif biex jisseduci votanti.

Din l-industrija qieghda wkoll tikkontribwixxi biex joghlew il-kirjiet tal-propjeta' f'pajjizna.

Il-mentalita' kummercjalista tal-Gvern Laburista hija bbazata fuq politika ekonomika li ma tharisx fit-tul.

Qeghdin inkunu dipendenti wisq fuq setturi bhall-kostruzzjoni minghajr ma nharsu lejn alternattivi iktar sostenibbli.

Ekonomija diversifikata taghti importantza lill-kostruzzjoni, izda tara ukoll li tohloq setturi godda f'dinja iktar kompettitiva.

It-tip ta' liberta' li qed jippremja l-gvern Laburista hi ukoll wahda fejn bosta jaghmlu dak li jridu, anke jekk dan ikun ta' dannu ghal haddiehor.

L-enfurzar huwa fjakk f'oqsma varji, u s-suspett tieghi hu li kemm il-darba jkun hemm indhil politiku biex dan ma jsirx.

L-importanti ghall-Gvern Laburista hu li jikseb il-vot ta' dawk li jkunu inghataw pjacir anke jekk dan hu ta' dannu socjali jew ambjentali.

Ghal kuntrarju ta' dan kollu, il-Partit Nazzjonalista ghandu joffri alternattiva cara Ghandu jkun vicin il-problemi u l-aspirazzjonijiet tac-cittadini.

Izda minflok ma jipproponi politika ta' Gvern kbir u prezenza partiggjana kullimkien, ghandu jipproponi politika ta' socjeta' kbira u Gvern zghir.

Socjeta' b'ruh socjali fejn l-individwu jkollu l-ghodda u l-edukazzjoni li javvanza l-quddiem u jgawdi kwalita' ta' hajja tajba.

Liberta' f'socjeta', u mhux liberta' li xxekkel dik ta' haddiehor.


Hey You! Michael Briguglio Riforma Kostituzzjonali - Michael Briguglio Observations from post-Daphne #Malta The European Window- Michael Briguglio Saqsi lill-Prim Ministru - Michael Briguglio Witches and politics - Michael Briguglio Front Favur ic-Censura - Michael Briguglio

 Passports without a soul - Michael Briguglio

 Muscat Negattiv - Michael Briguglio

Bżieq?

What?

Il-Mument, 26 ta' Novembru 2017

Il-qtil brutali ta' Daphne Caruana Galizia u l-protesti sussegwenti organizzati min-Netwerk tas-Socjeta' Civili, mill-Occupy Justice u mill-Kenniesa tal-Kabinett waslu biex jigi accelerat il-process tar-riforma kostituzzjonali f'Malta.

L-oppozizzjoni Nazzjonalista kellha u ghandha rwol ewlieni f'dan il-process permezz tal-pozizzjonijiet parlamentari li qed tiehu.

Nittama li r-riforma kostituzzjonali ma tintuzax bhala paraventu mill-gvern biex jipprova jnessina minn kwistjonijiet urgenti bhall-kolass ta' istituzzjonijiet bhall-Kummissarju tal-Pulizija u l-Avukat tal-Gvern.

Nittama wkoll li r-riforma kostituzzjonali tiffoka li jigu msahha ic-'checks and balances' bejn it-tliet organi ta' l-istat: il-legislattiv, l-ezekuttiv u l-gudikatura.

L-ikbar sfida f'dan ir-rigward hi s-sistema politika fejn il-partit fil-gvern ghandu l-opportunita' li jahtaf kollox taht idejh, u li awtoritajiet li suppost huma indipendenti jispiccaw immexxija minn nies servili ghall-Ministri.

Kull partit fil-gvern inqabad f'din in-nassa b'xi mod jew iehor, izda kien hemm gvernijiet fejn dan kollu sar b'mod ezagerat.

Nistghu insemmu l-Gvernijiet Laburisti ta' qabel l-1987, u l-Gvern Laburista prezenti bhala l-iktar ezempji cari.

Il-Gvern prezenti ta' Joseph Muscat sahansitra huwa ibbazat fuq stil ta tmexxija fejn dawk ta' fuq igawdu impunita' ghall-korruzzjoni u decizzjonijiet xejn trasparenti.

Il-korruzzjoni m'ghadiex l-eccezzjoni: saret prerekwizit tal-Gvern.

Kif qal tajjeb Giovanni Bonello, fit-Times of Malta fis-7 ta' Novembru li ghadda,

Ghalhekk nappella sabiex ir-riforma kostituzzjonali tkun verament genwina u li persuni ta' rieda tajba fil-Gvern ta' Muscat ma jippermettux li anke din tigi korrotta.

Ghandu jkun hemm enfasi fuq djalogu u sens civiku.

Il-process ghandu jinvolvi lis-socjeta' civili, il-partiti politici, akkademici u esperti kostituzzjonali, kif ukoll vucijiet ohra varji fis-socjeta' Maltija.

Fuq kollox, dawk li jmexxu ir-riforma kostituzzjonali ghandhom ikunu nies ta' integrita', onesta u li jgawdu fiducja wiesgha fis-socjeta' Maltija.

Il-process ghandu jkun suggett ghal skrutinju demokratiku.

Per ezempju, jista' jkun approvat permezz ta' maggoranza ta' zewg terzi tal-parlament u referendum nazzjonali.

L-oppozizzjoni parlamentari u ekstra-parlamentari, is-socjeta' civili u l-media ghandhom ikunu ghassa li l-Gvern ma juzax ir-riforma ghal skopijiet partiggjani.

Nistennew u naraw.

U jekk inkunu konvinti, nippartecipaw.

Il-Mument, 19 ta' Novembru 2017

Skond il-Prim Ministru Joseph Muscat, dan hu gvern li jisma'.

Dan hu gvern li qed itina l-aqwa zmien, u huwa gvern taghna lkoll.

Fl-ahhar elezzjoni generali il-maggoranza tal-poplu Malti eleggiet lill-Partit Laburista u ghalhekk, Joseph Muscat qed jghid li ghandu l-mandat ikompli bil-programm tieghu.

S'hawnhekk forsi kollox sew.

Izda d-demokrazjia ma tibdiex u tispicca biss bl-elezzjonijiet generali.

Hemm differenza bejn demokraziji liberali u dawk illiberali.

F'dawk ta' l-ewwel, il-poter huwa dicentralizzat, u f'dawk ta' l-ahhar huwa centralizzat.

F'dawk ta' l-ewwel, tezisti s-saltna tad-dritt, u f'dawk ta' l-ahhar, l-oligarkija ghandha sahha fuq kollox u kulhadd.

F'dawk ta' l-ewwel hemm 'checks and balances' bhall-istituzzjonijiet awtonomi mill-gvern, u f'dawk ta' l-ahhar l-istituzzjonijiet jipprotegu l-gvern qabel lic-cittadin.

L-Ingilterra, Franza, il-Germanja u l-Istati Uniti huma ezempji ta' demokraziji liberali, filwaqt li r-Russja, it-Turkija, Singapore u l-Venezuela huma ezempji ta' demokraziki illiberali.

F'dawn ta' l-ahhar, kritici tal-Gvern jistghu jistennew trattament hazin, u kemm il-darba naqraw x'jigri lill-gurnalisti, attivisti tas-socjeta' civili u politici ta' l-oppozizzjoni f'dawn il-pajjizi.

Minn naha l-ohra, it-tlett karateristici bacizi ta' demokrazija liberali huma regolati bil-kostituzzjoni u l-ebda maggoranza elettorali m'ghandha d-dritt li tfarrakom.

Inkella tkun maggoranza bhal ta' Erdogan fit-Turkija, li qed isir iktar awtoritarju bil-gurnata.

Allura Malta x'tip ta' demokrazija hi?

Il-fatt li pajjizna huwa membru ta' l-Unjoni Ewropea jfisser li qed nghixu f'demokrazija liberali.

Hemm aspetti tal-governanza fejn pajjizna miexi l-quddiem, bhal nghidu ahna d-drittijiet ta' minoranzi.

Izda hemm aspetti ohrajn fejn sejrin lura bhal granc, u l-vot massiv tal-Parlament Ewropew dwar Malta ftit tal-granet ilu u xhieda ta' dan.

Jien kburi li l-Unjoni Ewropea taghna qed tiehu azzjoni dwar Malta taghna, favur is-saltna tad-dritt u l-governanza tajba, u kontra l-korruzzjoni u l-krizi ta' l-istituzzjonijiet.

Tajjeb nimmaginaw x'kien jigri minn pajjizna kieku ma dhalniex fl-Unjoni Ewropea.

Forsi Joseph Muscat kien jithajjar imur pass oltre minn dak li hu ghaddej issa.

Ma kien ikun hemm l-ebda Parlament Ewropew li jigbidlu widnejh.

U l-oligarkija kien ikollha iktar liberta' taghmel li trid.

Ghalhekk, galadarba Joseph Muscat qed isostni li l-Gvern tieghu hu wiehed li jisma', in-Netwerk tas-Soċjetà Ċivili ħabbret inizjattiva f'dan ir-rigward.

Il-pubbliku qed ikun mistieden jagħmel mistoqsijiet lill-Prim Ministru dwar il-governanza u s-saltna tad-dritt.

Dan jista' jsir permezz ta' formola online li tinstab fuq il-pagni tal- Facebook u tat-Twitter tan-Netwerk.

In-Netwerk ser jaġixxi ta' punt ta' kuntatt pubbliku sabiex dawk li jagħmlu mistoqsijiet ma jkollhomx għalfejn juru l-identità tagħhom.

Imbagħad il-mistoqsijiet isiru pubblikament lil Joseph Muscat.

Peress li l-Prim Ministru bblokkja lin-Netwerk tas-Soċjetà Ċivili mill-profile tiegħu ta' Twitter, ser nużaw mezzi oħrajn biex nagħmlulu mistoqsijiet.

Sadanittant, għadda iktar minn xahar mill-qtil brutali ta' Daphne Caruana Galizia, u għad m'hemm l-ebda sinjal ta' ġustizzja.

L-arloġġ tal-ġustizzja tan-Netwerk għadu għaddej, u dan jinstab fuq http://www.csnmalta.com /

Prim Ministru Joseph Muscat, forsi dan hu l-aqwa zmien ghall-partit tieghek u ghal dawk li qed igawdu mill-istil tal-governanza tieghek.

Izda jekk verament tirrispetta n-normi bazici ta' demokrazija liberali, tajjeb li twiegeb il-mistoqsijiet genwini li jsiru mill-pubbliku.

U tajjeb li r-risposti jkunu genwini.

Il-Mument, 12 ta' Novembru 2017

Ftit tal-granet ilu fettili nippostja xi ahbarijiet dwar censura minn media lokali fis-sit pubbliku fuq il-facebook tal-Front Kontra c-Censura.

Ftit wara irrealizzajt li gejt ibbanjat minn dan il-grupp.

Iva, ibbanjat.

Iccensurat.

M'ghadx ghandi access ghal dan is-sit pubbliku ghax l-amministratur Mark Camilleri ghogbu jibbanjani minnu, kif stqarr huwa stess fuq il-facebook.

Tajba din!

Jigifieri jekk xi hadd jippostja ahbarijiet dwar censura li ma jdoqqux ghal widnejn Camilleri, dan jigi ccensurat.

L-attivist kontra c-censura sar jiccensura huwa stess.

Qisu meta jkollok revoluzzjonarju li jsir tirann.

Sewwa qal Albert Camus fil-ktieb 'ir-Ribell' meta wissa kontra l-assolutizmu.

Ta' min jghid x'kien fihom il-posts tieghi.

Wahda kienet dwar allegat theddid fuq muzicisti li kienu ser idoqqu f'kuncert ghal Daphne Caruana Galizia.

Din l-ahbar deheret fuq Lovin Malta.

Jien stess nista' nikkonferma li hemm muzicisti jibzghu minn vendikazzjonijiet: Meta ftit granet wara n-netwerk tas-socjeta' civili organizzat sit-in simboliku quddiem id-depot tal-Pulizija, stedinna numru ta' bands.

Kien hemm min accetta.

Izda kien hemm ukoll min xtaq idoqq izda kellu jirrifjuta minhabba li bezghu minn dak li jista' jigrilhom galadabra jahdmu fic-civil.

Post ohra tieghi kienet ahbar li deher fuq is-sit newsbook.

Hawnhekk, gie zvelat li Jonathan Ferris akkuza lill-Avukat Ġenerali peress li dan ta' l-ahhar irid li l-każ ta' Ferris jinstema' bil-magħluq.

Ferris stqarr li dan imur kontra d-drittijiet tiegħu li għandu jkun protett b'mod xieraq mill-istat.

Ta' min niftakru li Ferris tkecca mill-FIAU talli dan ghamel xogholu fil-konfront investigazzjoni ta' kriminalita' ekonomika.

Vera gejna qeghdin sew.

Il-Front Kontra c-Censura saret ticcensura hi stess.

Ma nahsibx li din hi kumbinazzjoni.

Mark Camilleri kien canvasser ta' Owen Bonnici qabel l-elezzjoni tal-2013, u wara r-rebha Laburista giet mahtur chairman exekuttiv tal-Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb.

Qed jithallas eluf kbar ta' Ewro mit-taxxi taghna f'dik li tista' tissejjah hatra 'taghna lkoll'.

Qabel l-elezzjoni tal-2017, il-Malta Independent (29 ta' Mejju) irraportat li istess Mark Camilleri rega' appoggja pubblikament lill-Partit Laburista u qal li ser jaghti l-ewwel preferenza lill-Helena Dalli tal-PL u t-tieni preferenza lill-Alternattiva Demokratika.

Qal ukoll li Simon Busuttil huwa 'iktar korrott b'mod ovju' minn Keith Schembri u Konrad Mizzi.

Ovjament Mark Camilleri ghandu kull dritt ghall-opinjoni tieghu, u nippreferi li persuna jghid x'inhi l-affiljazzjoni politika tieghu milli jinheba wara diskors oskur ta' 'newtralita'.

Izda nemmen li l-pozizzjoni ta' Camilleri fil-Front Kontra c-Censura m'hijiex tenibbli ghas-semplici fatt li ghazel li jiccensura posts u kontributur sempliciment ghax ma jaqbilx mieghu.

Liberta' ta' l-espressjoni?

Ahjar nidhaq.

Il-Mument 6 ta' Novembru 2017

Il-Prim Ministru ta' Malta Joseph Muscat ghandu habta jghid li min ma jaqbilx mieghu huwa negattiv.

Hekk jaghmel meta l-media li m'hijiex ikkontrollata mil-Partit Laburista tirraporta dwar kazijet cari ta' koruzzjoni u governanza hazina.

Hekk jaghmel meta' ghaqdiet mhux governattivi iqajmu kwistjonijiet relatati mal-faqar, l-ambjent u l-prekarjat.

Hekk jaghmel meta s-socjeta' civili tinghaqqad u titkellem b'mod car dwar il-qtil ta' Daphne Caruana Galizia, dwar il-Panama Papers, dwar il-krizi ta' l-istituzzjonijiet.

U hekk jaghmel meta deputati parlamentari ta' l-oppozizzjoni jezercitaw id-dritt u d-dmir taghhom li jiskrutinaw l-operat tal-Gvern.

Izda kif kien spjega tajjeb Mark A. Sammut fil-ktieb L-Aqwa fl-Ewropa.

Il-Panama Papers u l-Poter (2016), Joseph Muscat ta' spiss juza tattika biex jizgwidana minn dak li jkun verament ghaddej.

Jurina z'qed taghmel l-id il-leminija izda jahbi l-id ix-xellugija.

Joseph Muscat juza l-lingwagg ta' 'tkunx negattiv' biex jitfa l-attenzjoni fuq l-avversarju politiku minflok fuqu nnifsu bhala kap tal-Gvern.

Il-Prim Ministru gieli jipprova jizgwidana iktar billi jipproponi mizuri godda fl-eqqel ta' krizi politika.

Mhux ta' b'xejn li l-Gvern jiffoka fuq press conferences dwar materji li ma jkollhom x'jaqsmu xejn mal-krizi istituzzjonali.

Fl-eqqel tal-Panama Papers u fl-eqqel ta' l-inkubu relatat mal-qtil ta' Daphne Caruana Galizia, il-Gvern ta' Muscat tarah jipproponi u jintroduci mizuri relatati mal-pensjonijiet, id-dizabilita', il-liberatijiet civili u elf haga ohra.

F'dan il-kuntest jehtieg li ma nhallux lill-Prim Ministru juza r-riforma kostituzzjonali biex jizgwidana.

Halli nkun car : Pajjizna jehtieg riforma kostituzzjonali.

Jehtieg li l-hatriet importanti ikollhom kunsens u fiducja wiesgha.

Jehtieg li pajjizna ikollu gvern izghar u socjeta' ikbar.

Jehtieg li pajjizna ikollu iktar poteri dicentralizzati u inqas Ministri li jahtfu hafna poteri taht idejhom.

Izda jehtieg ukoll li Joseph Muscat jiehu decizzjonijet urgenti sabiex pajjizna jaffronta l-inkubu relatat mal-qtil ta' Daphne Caruana Galizia u ma kwistjonijiet bhall-Panama Papers.

Qabel mal-Prim Ministru inehhi l-Avukat Generali u l-Kummissarju tal-Pulizija, difficli jkun hawn fiducja f'dawn l-istituzzjonijiet rispettivi.

U jehtieg ukoll li l-Prim Ministru jaqbel ma' l-oppozizzjoni u s-socjeta' civili u jizgura li jkun hemm kunsens wiesgha ghall-hatra ta' avukat generali u kummissarji tal-pulizija godda.

Dan jista' jsir b'approvazzjoni ta' zewg terzi tal-Parlament.

Joseph Muscat ghandu opportunita' li ma jibqax ikun negattiv dwar riforma urgenti f'dawn l-istituzzjonijiet.

X'qed iwaqqfu milli jaghmel dan ?


Is Muscat Watching you? Michael Briguglio Incineratur ghal wara l-elezzjoni - Michael Briguglio A post-electoral incinerator - Michael Briguglio Voti tad-deheb - Michael Briguglio Those golden votes - Michael Briguglio L-ghaqda fid-diversita' - Michael Briguglio

 Towards a one-party system? Michael Briguglio

 Analizi ta' partit - Michael Briguglio

Il-Maghtab ser ikollu incineratur ta' 5,000 metru kwadru u b'cumnija twila 70 metru sa' l-2023.

Dan ser jibla' 40 fil-mija ta' l-iskart ta' Malta u ser jipproduci 69,000 mega watt ta' elettriku fis-siegha minn skart mhux riciklabbli.

Skond artiklu tekniku tal-kumpanija Ingliza Frith Resource Managament, din it-teknologija, maghrufa bhala 'moving grate combustion', hija 'l-ahjar u l-iktar metodu efficjenti ta' incinerazzjoni fid-dinja'.

Total ta' €100 miljun ser ikunu investiti permezz ta' public-private partnership u l-emissjonijiet ser ikunu koperti mid-direttiva ta' l-Unjoni Ewropea dwar emissjonijiet industrijali..

Id-diskors t'hawn jifforma parti min-narrattiva tal-Gvern dwar l-incinerazzjoni.

Sa dan it-tant, resident tal-Maghtab huma mhassba dwar kif il-gvern abbanduna pjanijiet precedent u ddecieda li jmur ghall-incinerazzjoni qabel ma jniedi konsultazzjoni wiesgha.

Kwistjoni kontrorversjali f'dan ir-rigward hi li ser jinharaq il-plastik u li dan jista' jkollu impatti negattivi fuq is-sahha tar-residenti.

Il-Gvern qed jinsisti li qieghed jitkellem ma' esperti dwar dan.

Il-Ministru ta' l-Ambjent Jose' Herrera dan l-ahhar stqarr li iltaqa' informalment ma' esperti, investituti potenzjali, ghaqdiet non-governattivi u politici minn partiti differenti.

Qal ukoll li esperti u rapprezentanti ta' ghaqdiet non-governattivi li jiffurmaw parti mil-kumitat tekniku tieghu taw appoggg 'unanimu' ghall-proposta li Malta ghandha bzonn impjant li jittrasforma l-iskart fl-energija.

Kien ikun ahjar li kieku l-Ministru ippublika l-minuti ta' dawn il-laqghat.

Jista' wkoll jinforma lill-pubbliku kif gew maghzula r-rapprezentanti fuq il-kumitat tieghu, u liema tip ta' esperti gew ikkunsidrati.

Herrera qal ukoll li ma ltaqax ma' l-ghaqda tar-residenti ghax ma kienx jaf fejn ser ikun zviluppat l-inceneratur.

X'qed izommu milli jiltaqa' maghhom issa?

U x'qed izommu milli jiltaqta' ma rapprezentanti ta' lokalitajiet ohra, inkluz kunsilliera, galadarba Malta daqshekk zghira?

Il-Ministru qieghed jiggustifika ukoll il-pozizzjoni tieghu favur inceneratur billi jsostni li qed jiskadi l-hin u spazzju ghal alternattiva ohra.

Hawnhekk ghandu punt, specjalment meta l-landfill prezenti aktarx ser tkun intliet sa madwar sentejn ohra.

Izda l-agir tal-Gvern Laburista dwar l-immanigjar ta' l-iskart mhux qed jghin.

Wara li Malta ssiehbet fl-Unjoni Ewropea gew introdotti numru ta' inizjattivi pozittivi ghall-immanigjar ta' l-iskart u minkejja li ma konniex fost l-ahjar fl-Ewropa, l-affarijiet kienu mixjin il-quddiem.

Izda dan it-titjib ma' giex sostnut fl-ahhar snin.

Il-kumpanija tal-Gvern Wasteserv, li tinkorpora fiha nies professjonali u dedikati, qed isservi ukoll ta' agenzija li timpjega n-nies specjalment minn kostitwenzi ministerjali.

Inizattivi gew imnedija fil-passat, bhal dik tal-green leaders fic-civil gew abbandunati, u kuntratti pubblici ma jaghtux bizzejjed importanza lill-ambjent.

Il-Gvern mhux qed jaghmel bizzejjed biex inaqqas, jerga' juza u jirrickla l-iskart, u r-retorika dwar ekonomija cirkulari mhux qed tigi implimentata.

Per ezempju, skart mill-kostruzzjoni, li jammonta ghal 85 ta' l-iskart tal-pajjiz, mhux qed jerga' jigi uzat .Hafna skart mill-kummerc mhux qed jigi riciklat.

Istituzzjonijiet pubblici kbar u zoni bhall-bajjiet huma nieqsa minn immanigjar ta' l-iskart sostenibbli.

Il-kunsilli lokali qed jaraw l-awtorita' taghhom tinhataf f'idejn il-poter centralizzat tal-Ministri.

Jekk dawn il-prattici jippersistu, il-Gvern ikun gab b'idejh falliment li jwassal ghall-incinerazzjoni.

Il-Gvern Laburista ghandu jigi mistoqsi dwar il-politika ta' l-incinerazzjoni.

X'qed ifisser b'public-private partnership?

Gejja xi esperjanza ohra bhal tal-Vitals?

Ser ikun hemm konnessjonijet dubjuzi bhal ma gara f'processi ohra ta' privatizazzjoni?

Il-Gvern ser jikkummisjona rapport dwar it-tniggiz u impattti ohra ambjentali, socjali u ekonomici?

Jezistu diga' dawn ir-rapporti?

L-ahhar u mhux l-inqas, ghalfejn il-Gvern kellu jistenna li tghaddi l-elezzjoni generali biex ihabbar incineratur?

U ghalfejn l-incineratur ser ikun lest wara l-elezzjoni generali li jmiss?

Dan l-artiklu deher fil-Mument, 25 ta' Marzu.

Ftit tal-granet ilu l- Organised Crime and Corruption Reporting Project (OCCRP) ippublikat ivestigazzjonijiet dwar il-bejgh tal-passaporti minn tmien pajjizi fl-Unjoni Ewropea.

Bhal ma nafu, dawn l-iskemi gibdu l-attenzjoni tal-Parlament Ewropew u ta' l-ghaqda internazzjonali Transparency International , li qed jappellaw lill-UE sabiex ikun hemm skrutinju fuq dawn l-iskemi minhabba l-possibilita' ta' korruzzjoni, hasil ta' flus u theddid ghas-sigurta'.

Il-Kummissjoni Ewropea ser tippubblika rapport dwar dan iktar tard din is-sena.

Nawgura li dan ma jkunx karatterizzat minn diskors vag u burokratiku z-zejjed li ma jmur imkien.

L-investigazzjoni ta' l-OCCRP tkopri lil Malta flimkien ma' s-seba' pajjizi l-ohra.

Tghid li l-ikbar numru ta' xerrejja ta' passaporti gejjin mir-Russja u li xerreja ohra gejjin minn pajjizi fosthom l-Arabja Sawdita.

78 fil-mija tal-propjetajiet li inxtraw minn dawn in-nies jinsabu fiz-zona ta' Tas-Sliema.

S'issa, il-bejgh tal-passaporti minn pajjizna iggenerat iktar minn €850 miljun fl-ekonomija, u hi raguni principali li tispjega kif il-finanzi pubblici qed jirregistraw surpus.

Dan ta' l-ahhar gie kkonfermat mill-Fondi Monetarju Dinji.

Sa' Dicembru tal-2017, €363 miljun gew depozitati fil-fond nazzjonali li fetah il-gvern ghal zvilupp u affarijiiet socjali.

Dan il-fond jircievi 70 fil-mija tad-dhul mill-bejgh tal-passaporti.

Il-Prim Ministru Joseph Muscat dan l-ahhar habbar li €27 miljun s'issa gew investiti, u rapport iktar ricenti fuq TVM zvela li iktar minn €80 miljun intefqu sa l-ahhar ta' Jannar.

Tajjeb ikun hemm rapport awditjat li jelenka u jivverifika din l-ispiza.

Sa dan it-tant, l-aptit tal-Gvern li jkun dipendenti fuq dan id-dhul 'facli' qed jikber.

Skond Identity Malta, fil-gimghat li gejjin, ser jigu ppublikati ir-rizultati tal-process ta' konsultazzjoni biex l-iskema titwessa ghal iktar minn 1,800 applikant.

Jien ktibt lill-Gvern dwar din il-konsultazzjoni u ssuggerejt li din tkun wahda miftuha u wiesgha li tinkludi dibattiti pubblici u deliberazzjoni serja, u mhux 8 mistoqsijiet ikkontrollati li ppublika l-gvern permezz ta' formula fuq l-internet.

Izda ma jidhirx li l-iktar gvern 'progressiv, trasparenti u feminista' huwa interessat f'din it-tip ta' konsultazzjoni.

Tajjeb li l-oppozizzjoni, is-socjeta' civili u l-istampa ikomplu jiskrutinjaw lill-Gvern dwar il-bejgh tal-passaporti.

Per ezempju, qed isir social impact assessment li jivverifika l-impatti ta' din l-iskema fuq id-demografija u komunitajiet lokali?

Il-vizjoni tal-Gvern hi wahda li thares fit-tul jew li tiffoka fuq il-htigijiet ta' Joseph Muscat u c-cirku ta' madwaru?

Id-dipendenza fuq il-bejgh tal-passaporti u l-propjeta' qed taffettwa investiment f'setturi iktar sostenibbli u innovattivi?

Il-Gvern Laburista qed jippjana li jonfoq flus iggenerati mill-iskema ghal skopijiet partiggjani fix-xhur ta' qabel l-elezzjoni generali li jmiss?

Il-Partit Laburista qed johloq kostitwenza politika gdida ta' xerreja ta' passaporti?

Ix-'xiri' ta' voti huwa gustifikat f'demokrazija liberali?

Dan l-artiklu deher fil-Mument, 18 ta' Marzu 2018.

Stharrig xjentifiku ta' gazzetti differenti qed juri bic-car li hemm distakk konsiderevoli bejn il-Partit Laburista u l-Partit Nazzjonalista.

Hemm min sahansitra qed jispekula li tant hemm distakk kbir li Joseph Muscat irid jghaggel bir-riformi kostituzzjonali sabiex eventwalment ikun jista' jahkem iktar poter taht idejh.

Izda l-istharrig juri ukoll li l-unika alternattiva politika ghall-Gvern Laburista hi dik ta' Gvern Nazzjonalista, anke jekk il-figuri jaghtu vantagg kbir lill-Partit Laburista.

Il-partiti z-zghar huma pratikament invizibbli u dan jikkonferma li meta jikkontestaw wahedhom, dawn il-partiti m'ghandhomx cans jigu eletti fil-parlament.

Jidher li maggoranza kbira tal-poplu Malti tippreferi l-istil ta' governanza ta' Joseph Muscat u t-tkabbir ekonomiku minn fatturi ohra bhall-governanza tajba, is-sigurta', l-ambjent u jekk il-mudell ekonomiku li qabad pajjizna huwiex wiehed sostenibbli.

L-istess haseb il-poplu Malti fl-elezzjoni tal-2017.

Dan kollu ghandu jhasseb lil min jixtieq jara Gvern nadif mibni fuq il-governanza tajba.

Personalment nemmen li biex dan isehh, jehtieg li jkun hemm iktar ghaqda mill-forzi varji li jezistu fl-oppozizzjoni.

Dan jehtieg sforz genwin u matur minn kull naha.

Inkella ser jibqa jkun hemm lok ghal iktar sahha ghal Joseph Muscat.

Ma nara xejn hazin li fil-Partit Nazzjonalista hemm min hu iktar liberali u min hu iktar konservattiv.

Din id-diverista' kienet tezisti taht Eddie Fenech Adami u din il-koalizzjoni gabet bidliet storici f'pajjizna.

Lanqas ma' nara xejn hazin li gruppi ta' attivisti ikunu iktar vicin ta' xulxin jew li hemm ucuh bi stili differenti.

Huwa fatt socjologiku li f'kull organizazzjoni ikun hemm dawn l-affarijiet.

Li hu importanti hu li meta jkun hemm decizzjonijiet demokratici dawn jigu accettati minn kulhadd.

Huwa daqstant important li r-rebbieha jizguraw li l-minoranzi jhossuhom parti mill-organizazzjoni, u li l-minoranzi ghandhom jirrispettaw ir-rieda tal-maggoranza.

Id-djalogu, l-immanigjar ta' interessi u vucijiet differenti, u regoli cari huma essenzjali biex dan isehh.

Fi ftit kliem, partit irid ikun unversali bizzejjed li jinkorpora fih elementi u identitajiet partikolari li lesti jahmdu flimkien u li jirrispettaw id-diversita' ta' bejniethom.

Imporanti ukoll li jkun hemm rispett reciproku bejn l-oppozizzjoni u s-socjeta' civili.

Dan qeghdin narawh f'oqsma bhall-governanza tajba u l-ambjent, izda jehtieg li jkun hemm investiment ikbar dwar dan minn dawk kollha li jixtiequ bidla fit-tmexxija ta' pajjizna: l-istess tmexxija li qed tahtaf iktar poter taht idejha, li qed izzarma l-istituzzjonijiet u li qed tbiegh il-wirt komuni permezz ta' politika bla ruh.

L-istharrig jista' jaqta qalb dawk li jixtiequ jaraw governanza tajba f'pajjizna.

Jista' jwassal ghal settarjanimzu li jaghti iktar sahha lill-Partit Laburista.

Izda stharrig ma jistax jipprevedi mumenti storici li jistghu igibu bidliet kbar.

U fost dawk li jwiegbu l-istharrig hemm dawk li ma jaghtux opinjoni: Tajjeb li wiehed jinterpeta l-messagg taghhom ukoll.

Dan l-artiklu deher fil-Mument, 11 ta' Marzu 2018.

Jezistu differsi forom ta' analizi ta' partit politiku.

Tezisti analizi esperta, analizi ibbazata fuq l-esperjenza u anke tahlita tat-tnejn.

Din ta' l-ewwel tinvolvi dixxiplini bhas-socjologija, ix-xjenza politika u l-kommunikazzjoni, u dik ta' l-ahhar tinkludi esperjenza politika fuq livelli varji.

F'dan l-artiklu nixtieq nipproponi xi kuncetti u metodi li jistghu iservu biex partit politiku janalizza lilu nnifsu.

F'dak li ghandu x'jaqsam ma' kuncetti, tajjeb li partit jaghraf x'inhi l-identita' tieghu.

X'inhi l-ideologija tal-partit?

X'diskors ghandu jintuza fuq kwistjonijiet varji?

X'inhuma l-ghanijiet, u x'inhi l-vizjoni?

Liema valuri ghandhom jiggwidaw il-partit?

Dawn kif jistghu jigu applikati ghal suggetti u kwistjonijiet differenti?

F'socjeta' pluralista u likwida, u f'socjeta' ikkaratterizzata minn opportunitajiet, riskji u identitajiet differenti, tajjeb li l-principji ta' partit ma' jkunux tant monolitici u rigidi li ma jkunux applikabbli ghall-hajja ta' kuljum.

Tajjeb li jkun hemm djalettika hajja bejn il-principju u r-realtajiet socjali tal-mument, minghajr ma' partit ibigh ruhu akkost ta' kollox.

L-analizi ghandha ukoll tiffoka fuq min jirraprezenta il-partit.

Ghandha tara min huma l-votanti u l-membri rispettivament, minn fejn gejjin, x'inhu l-profil socjali u demokgrafiku taghhom, x'valuri ghandhom.

Partit ghandu jara ghalfejn m'huwiex jappella ghal certi gruppi jew demografiji ta' nies u jekk ghandux jipprova jappella ghalihom.

Fl-istess hin, partit ghandu jara x'inhuma l-valuri l-iktar universali u partikolari fis-socjeta', u kif dawn jistghu jigu rikonciljati mal-principji tieghu.

Tajjeb ukoll li l-partit jara l-profili tar-rapprezentanti parlamentari u lokali, kif ukoll ta' l-ufficjali, impjegati, attivisti u volontiera.

Ghandu jara jekk hemmx rapprezentanza xierqa ta' l-identitajiet varji fis-socjeta' Maltija u jekk hemmx 'silenzju' li qed jigi injorat.

Importanti li l-gruppi, il-fora u l-kazini tal-partit ikunu inklussivi u li jservu bhala pjattaforma ghall-ideat u diskussjoni miftuha.

Partit ghandu ukoll jara kif inhuma l-modi varji ta' kif jistghu jigu mmobilizzati r-rizorsi tieghu, u kif jista' jahdem ma' organizazzjonijiet, vucijiet u media ohra fis-socjeta' civili.

Ghandu jizgura li internament jezisti djalogu u li fazzjonijiet jew klikkek jirrispettaw id-differenzi ta' bejniethom izda li jahdmu ghall-istess ghan.

Partit ghandu ukoll jara kif ikun prezenti fil-komunita' kemm fizikament izda wkoll fuq il-media socjali.

Dawn jinkludu metodi ta' komunikazzjoni differenti u specjalizzata.

Tajjeb ukoll li partit jaghmel l-ahjar uzu tal-kuntatti internazzjonali tieghu, mhux biss fuq livell ta' partit, izda ukoll fuq livelli ohra bhall-think tanks, ricerka, komunikazzjoni, edukazzjoni u stharrig.

Kif ghedt hawn fuq, meta partit janalizza materji bhal dawn ghandu jizgura li jigu ingaggati professjonisti u nies ta' esperjenza politika.

Importanti li jintuzaw metodi varji ta' analizi bhall-sondaggi, servejs, intervisti ma' esperti, analizi ta' diskors, analizi partecipattiva, gruppi ta' diskussjoni u metodi ohra kwantitattivi u kwalitattivi.

Fis-socjeta' Maltija, partit li jaspira li jkun fil-gvern m'ghandu l-ebda ghazla hlief li jservi ta' umbrella li tirrikoncilja bl-ahjar mod identitajiet universali u partikolari tas-socjeta'.

Biex partit jaghmel dan, tajjeb li jkollu infrastuttura tajba ta' analizi, kritika kostruttiva, riflessjoni interna, ftuh u djalogu.

Dan l-artiklu deher fil-Mument, 4 ta' Marzu 2018.


Celebration of the fake - Michael Briguglio Il-Liberta' ta' l-Espressjoni taht Gvern bla ruh - Michael Briguglio Aleatory Politics - Michael Briguglio Vuci ta' xiex? Michael Briguglio Should the PN have an ideology? Michael Briguglio

 Mozzjoni f'waqtha - Michael Briguglio

 Panama Papers & Malta: In the European Atlas of Democratic Deficit

 The Zonqor Consensus - Michael Briguglio

 Partiti u Movimenti - Michael Briguglio

 Can social movements replace political parties? Michael Briguglio

Il-Mument, 29 ta' Jannar 2018

Pajjizna jippermetti li toffendi r-religjon, izda ma jippermettix li tikkrikita lil Pilatus Bank jew lil Henley and Partners.

Din hija wahda mill-kontradizzjonijiet li nghixu kuljum taht il-Gvern ta' Joseph Muscat, gvern li jilliberalizza kollox sakemm ma jolqotx lill-oligarkija.

Filfatt, filwaqt li l-offiza tal-villipendju hija dekriminalizzata, l-istess ligi ta' Malta ma tipprotegix gurnalisti li qed jaghmlu xogholhom minn theddid ta' kumpaniji kbar.

Hekk gara meta l-Bank Pilatus u Henley and Partners hadu azzjoni kontra gurnalisti u gazzetti indipendenti li kienu qed jinvestigaw kwistjonijiet rispettivi bhall-Panama Papers u l-bejgh tac-cittadinanza.

Ghalhekk huwa importanti li ftit tal-granet ilu giet immressqa private member's bill parlamentari appoggjata mill-Partit Nazzjonalista.

Din tipproponi li kazi legali internazzjonali maghrufin bhala 'SLAPP' kontra gurnalisti Maltin ma jintuzawx bhala ghodda kontra l-liberta' ta' l-espressjoni.

Dan ifisser li jekk dan it-tip kaz jintrebah barra, m'ghandux jigi ezegwit f'Malta.

Ir-raguni hi li dawn il-kazijiet kemm il-darba jigu imposti spejjez legali esorbidanti fuq il-gurnalisti li jibqghu minghajr l-ebda ghazla hlief li jirtiraw dak li kitbu minhabba l-ispejjez legali.

Ghalhekk, dak li qed tipproponi l-oppozizzjoni Nazzjonalista tipprotegi lill-gurnalisti Maltin permezz ta' ligi nazzjonali kontra din it-tip ta' manuvra.

Ghandna nkunu grati lejn gurnalisti li qed jaghmlu xogholhom u jinvestigaw kazijiet ta' korruzzjoni, governanza hazina u materji ohra ta' interess pubbliku.

L-istess ghandna nghidu ghall-attivisti u politici li jahdmu f'dan ir-rigward.

Ezempju kurrenti huwa l-MEP David Casa li bhala rapprezentant tal-Maltin fil-Parlament Ewropew, qieghed jimpenja ruhu fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni u l-ħasil tal-flus.

Il-Parlament Ewropew m'huwiex 'taghhom l-Ewropej' bhal ma jipprova jghidilna Joseph Muscat b'mod popolist.

Il-Parlament Ewropew huwa taghna l-Ewropej, ghaliex ahna Maltin u Ewropej.

U nzid li imnalla qeghdin fl-Unjoni Ewropeja, ghaliex li kieku bqajna barra kien ikun hemm wisq iktar opportunita' biex ikun hemm abbuz tal-poter u korruzzjoni.

Irrid infakkar li ghaddew iktar minn 100 jum mill-qtil brutali tal-gurnalista Daphne Caruana Galizia, qtil li jirraprezenta l-ikbar attakk possibli fuq il-liberta' ta' l-espressjoni.

Daphne kixfet bosta kazijiet ta' korruzzjoni u kriminalita' organizzata.

Nafu li gew arrestati tliet minn nies b'knnessjoni mal-bomba li qatlitha, izda jidher ma sar l-ebda progress minn hemm il-hawn.

Sa llum ma hemm l-ebda hjiel li l-awtoritajiet identifikaw lil min ikkummisjoni, ippjana jew orkestra dan il-qtil.

Ghahekk il-Council of Europe Platform for the Promotion of Journalism, u numru kbir ta' ghaqdiet internazzjonali dwar il-liberta' ta' l-espressjoni u l-governanza tajba qed ikomplu juru t-thassib dwar is-saltna tad-dritt, il-korruzzjoni u l-protezzjoni tal-gurnalisti f'pajjizna.

Sfortunatament il-magna tal-propaganda tal-Gvern ta' Joseph Muscat tipprova taghmel minn kollox biex turi stampa ohra.

Tipprova tnessina mill-panama papers u mill-iskandli relatati mal-bejgh tal-gid komuni.

Tipprova tnessina minn nuqqasijiet tal-Korp tal-Pulizija, li jibqa' ma jinvestigax kwistjonijiet bhall-Panama Papers.

Tipprova tnessina mit-thassib tal-Prim Imhallef u ta' l-Ombudsman dwar in-nuqqas ta' kollaborazzjoni ta' l-Avukat tal-Gvern u l-Pulizija mal-qrati.

Malta hi mmexxija minn gvern li jitkellem dwar il-liberta' izda li jipprova jaghlaq halq dawk li jfittxu l-verita' dwar il-korruzzjoni u l-kriminalita' organizzata.

Ghandna Prim Ministru li jiftahar bl-ikbar arroganza li jirreagixxi biss ghal kummenti ta' Prim Ministri.

Prim Ministru li jahseb li maggoranza elettorali ittih drittijiet divini li jigu l'fuq mis-saltna tad-dritt.

Ghandna Prim Ministru li jibbaza l-poter tieghu fuq politika ta' patrunagg, ta' pjaciri, ta' xejn m'hu xejn: l-aqwa li nakkwistaw il-voti u naqdu l-interessi ta' oligarkija.

Il-liberta' ta' l-espressjoni f'pajjizna hi kompromessa minn Gvern bla ruh.

Izda l-ebda gvern ma jezisti ghal dejjem, u ghalhekk ghandna nuzaw lehhinna biex nikkonfermaw dan il-fatt.

Il-Mument, 21 ta' Jannar 2018

Fis-sistema politika Maltija, iz-zewg partiti politici kbar kemm il-darba iservu ta' umbrella wiesgha li tigbor tahtha diversi identijiet, gruppi, vucijiet u klassijiet socjali.

Nistghu nghidu li kemm il-Partit Nazzjonalista kif ukoll il-Partit Laburista it-tnejn huma ankrati vicin ic-centru politiku, ghalkemm minn daqqiet ixeqilbu iktar lejn ix-xellug jew il-lemin.

F'dawn iz-zminijiet, l-ideologija politika saret iktar flessibli milli kienet fil-passat.

Dan jirrifletti il-bidliet socjali li qed nghixu: f'socjetajiet iktar miftuha, iktar sekulari u karatterizzati b'iktar diversita'.

Kull wiehed u wahda minna x'aktarx nidentifikaw ma' iktar minn identita' wahda u kultant dawn ikunu anke kontradittorji.

Hemm min jghid li b'hekk l-ideologija spiccat u ghalhekk il-partiti politici ghandhom sempliciment jirriflettu l-iktar fehmiet popolari fis-socjeta'.

Il-politika b'hekk issir loghba bejn min kapaxxi jmexxi ahjar fil-qafas ta' dawn il-fehmiet.

Personalment nippreferi politika flessibli milli wahda assolutista u fundamentalista.

Din ta' l-ahhar twassal ghal politika minghajr djalogu, ghat-tirannija ta' certi ideat u persuni, u ghall-mewt tad-djalogu: l-istess djalogu li hu essenzjali ghal demokrazija hajja.

Izda b'dan ma ridx nghid li l-principji m'humiex importanti.

Anzi.

Nemmen li l-principji ghandhom iservu ta' qafas ideologiku biex partit politiku ikollu direzzjoni u ghanijiet.

Iservu ukoll sabiex min hu imsieheb jew jappoggja partit ikun jaf fejn qieghed.

Izda l-principji iridu dejjem jitpoggew f'kuntest socjali.

Per ezempju, kelma bhal liberta' jista' jkollha tifsira differenti f'kuntesti socjali differenti.

F'socjeta' demokratika, liberta' kemm il-darba tigi mkejla skond id-drittijiet tac-cittadin u skond l-ghazliet li jaghmel.

U ma' l-ghazla wiehed irid ukoll jinkludi r-responsabilita'.

Izda f'socjeta' dittatorjali, il-liberta' tista tkun hemm ghal grupp zghir biss.

Hekk kif il-Partit Nazzjonalista qed igedded lilu nnifsu, nemmen li huwa importanti li jadotta sett ta' principji minghajr ma jaghmilhom xi duttrina dommatika.

Il-wirt Demo-Kristjan tal-Partit ghandu jservi ta' infrastruttura, izda ghandha tkun rispettata d-diversita' socjali li qed nghixu fiha llum.

Principju importanti f'dan ir-rigward hu dak tad-dinjita' umana, u mieghu dak tas-solidarjeta'.

Ghandu jkun hemm politika li tappogja forom varji tal-familja kif ukoll lil dawk li qed jghixu hajja prekarja.

Il-politika socjali m'ghandiex tinkoragixxi dipendenza fuq l-istat jew impozizzjonijiet minn fuq, izda minflok ghandha tinkoragixxi l-independenza, l-opportunitajiet, u li wiehed ikollu l-ghodda biex javvanza f'hajtu.

L-edukazzjoni u t-tahrig huma essenzjali f'dan ir-rigward.

Principju iehor ta' importanza huwa dak tas-sussidjarjeta'.

Decizzjonijiet ghandhom jittiehdu mill-izghar awtorita' kompetenti possibli.

Dan ifisser li jekk per ezempju kunsill lokali huwa iktar kapaci jiddeciedi dwar kwistjonijiet lokali, il-gvern centrali m'ghandux jisraqlu l-poter.

Minn naha l-ohra, jekk certi decizzjonijiet ghandhom ikun f'idejn l-Unjoni Ewropea minhabba l-implikazzjonijiet globali taghhom, allura tajjeb jigu decizi hekk.

Permezz tas-sussidjarjeta', il-gvern ghandu jintervjeni biss meta individwi, familji, is-socjeta' civili, jew gruppi privati ma jistghux jagixxu b'mod indipendenti.

Ghalhekk l-awtonomija' u d-dinjita' jigu qabel id-dominanza ta' l-istat.

Principju iehor u dak li jhares id-drittijiet ta' generazzjonijiet tal-futur.

Kuncetti bhas-sostenibilita' u l-gid komuni ghandhom jigu qabel il-gratifikazzjoni instantanja jew dak li jaqbel biss fl-immedjat.

Tajjeb ukoll li l-politika ekonomika tkun wahda li turbot il-suq kompettitiv ma' mudell socjali u ambjentali li jaghti importanza lix-xoghol dicenti u lill-opportunitajiet.

B'hekk tigi evitata tellieqa sal-qiegh immexxija mir-reghba u l-prekarjat.

Hawnhekk, l-individwi jigu kkunsidrati mhux biss bhala konsumaturi fis-suq izda ukoll bhala cittadini li ghandhom drittijiet u dmirijiet.

Principji bhal dawn jistghu joffru opportunita' lill-Partit Nazzjonalista fil-kostruzzjoni ta' alternattiva ghall-Partit Laburista.

Il-Gvern ta' Joseph Muscat introduca numru ta' riformi pozittivi, izda qieghed jenfasizza ukoll ipoggi zvilupp bla razan qabel il-gid komuni, qed ibiegh il-wirt nazzjonali lill-investituri dubjuzi, qed ikun dipendenti fiskalment ghall-bejgh tac-cittadinanza, qed ihaxxen is-settur pubbliku permezz ta' patrunagg politiku: Dan kollu permezz ta' buzzieqa ekonomika li qed tigi ddettata mic-ciklu eleottrali u vvalentata bil-koruzzjoni.

Il-Partit Nazzjonalista ghandu jkun il-vuci ta' dawk ta' dawk li qed jghixu l-prekarjat, ta' dawk li jridu governanza tajba, u ta' dawk li jqisu l-gvern ta' Muscat bhala wiehed bla ruh.

Il-Partit Nazzjonalista ghandu jirrikoncilja haddiema u negozjanti li huma aljenati mill-mudell ekonomiku ma votanti mill-klassi tan-nofs li forsi qed jghixu l-kumdita' izda jridu tip ta' politika iktar gusta.

Ghal dan il-ghan tajjeb li l-Partit jikkomissjona studji socjologici biex jinvestiga' l-htigijiet, l-identitajiet u l-aspirazjonijiet ta' zminijietna.

Dawn l-istudji b'hekk iservu biex ikun hemm evidenza soda ghall-politika f'socjeta' li qed tinbidel.

Nikteb iktar dwar dan f'artiklu fil-futur qrib.

Il-Mument 14 ta' Jannar 2018

"Ghandu jkun hemm talba formali lill-Gvern sabiex sabiex jieħu l-art fiż-Żonqor lura mingħand Sadeen u jagħtih lura lill-Maltin".

Dan kien il-messagg tal-kunsilliera tal-Partit Nazzjonalista fil-Kunsill Lokali ta' Marsaskala, f'mozzjoni imressqa din il-gimgha.

Din il-mozzjoni takkumpanja mozzjoni imressqa mill-grupp Nazzjonalista fil-parlament ta' Malta, u hi konformi ma' dak li qed jitolbu ghaqdiet ambjentali bhall-Front Harsien ODZ, Din l-Art Helwa, Flimkien ghall-Ambjent Ahjar u r-Ramblers Association of Malta.

Dan qed jitolbuh ukoll partiti ohrajn ta' l-oppozizzjoni, gazzetti indipendenti u nies ta' rieda tajba.

Ta' min infakkar li fl-2015 Malta rat l-ikbar dimostrazzjoni ambjentalista ta' kull zmien, bl-iskop li z-Zonqor jigi protett.

Ilkoll nafu li minkejja l-pompa ta' propaganda mill-Gvern Laburista u minkejja l-preferenzi li inghata Sadeen minn fuq dahar il-poplu Malti, l-American University of Malta falliet bil-kbir milli tilħaq il-miri tagħha u saħansitra ukoll naqset dawn il-miri bin-nofs.

Nafu li l-Universita' s'issa gabet biss 15-il student u qed tkecci bosta akkademici.

Nittama li l-Partit Laburista jisma l-ghajta popolari li tezisti sabiex iz-Zonqor jigi protett.

Minflok ma jirreagixxi b'negattivita', jista' jkun pozittiv u jipprova jaghmel l-almu tieghu ghal kunsens nazzjonali.

J'alla l-Universita' taghmel success, izda sa dan it-tant m'ghandniex nissagirfikaw art daqshekk prezzjuza.

Sa fejn naf jien is-success ta' Universita' jiddependi minn kriterji akkademici u sostenibbli, u mhux minn kemm hemm veduta tajba tal-bahar.

F'dan l-artiklu, pero', nixtieq naghmel emfasi fuq ir-rwol tal-Kunsilliera fil-politika.

Fil-kas taz-Zonqor, il-grupp ta' kunsilliera Nazzjonalisti kien proattiv u pprezenta mozzjoni ghal-gid komuni.

Nemmen li din il-prassi ghandha tigi addottata iktar frekwentament b'hidma kongunta ta' kunsilliera Nazzjonalisti u ohrajn li jixtiequ jinghaqdu maghhom.

Jezistu bizibilju ta' kwistjonijiet ta' importanza kemm lokali kif ukoll nazzjonali fejn il-kunsilliera jistghu ikunu proattivi.

U jekk dan jaghmel sens f'kunsilli fejn il-Partit Nazzjonalista ghandu minoranza ta' siggijiet, ahseb wara kemm jaghmel iktar sens f'kunsilli fejn tezisti maggoranza Nazzjonalista.

Qed nitkellem mhux biss dwar kwistjonijiet ta' kostruzzjoni u zvilupp, izda ukoll fuq kwistjonijiet ohra li jolqtu direttament lir-residenti.

Dawn ivarjaw minn infurzar sa' sigurta, minn devoluzzjoni ta' art pubblika sa metodi ta' finanzjament, u minn introduzzjoni ta' bye-laws sa l-importanza ta' politika ibbazata fuq evidenza, nghidu ahna permezz ta' social impact assessments u community profiling.

Ghalhekk tajjeb li fil-hidma ghall-elezzjonijiet tal-kunsilli lokali tas-sena d-diehla, ikun hemm emfasi sabiex il-gruppi nazzjonalisti fil-kunsilli rispettivi jibnu fuq it-tajjeb li diga' qed isir u fejn hemm bzonn ikunu iktar proattivi permezz ta' mozzjonijiet kongunti, hidma mas-socjeta' civili u prezenza kontinwa fuq il-midja.

Il-Partit Nazzjonalista introduca il-kunsilli lokali 25 sena ilu.

Jemmen fis-sussidjarjeta' biex b'hekk ma jkunx hemm eccess ta' poter f'idejn il-Gvern centrali u biex il-residenti ikollhom vuci akbar f'kwistjonijiet lokali.

Ghall kuntrarju, il-Gvern Laburista qed ihott dan bil-mod il-mod u qed jiccentralizza l-poter f'idejn grupp zghir ta' nies.

Jehtieg li nergghu naghmlu l-kunsilli konformi ma' l-iskop originali taghhom.

Il-Mument, 7 ta' Jannar 2017

Meta l-Partit Nazzjonlista iddecieda li jxolji l-Forza Nazzjonali, ghamel l-ahjar ghazla fic-cirkostanza.

Il-Forza sfat telliefa fl-elezzjoni generali, u avolja l-idea ta' koalizzjoni ghal governanza tajba kienet wahda f'waqtha, wiehed ma jistax jinjora r-rizultat li inkiseb.

Teoretikmant, izda, il-Forza Nazzjonali setghet topera ukoll bhala koalizzjoni fl-oppozizzjoni.

Pero' fil-verita', l-atitudni ta' Marlene Farrugia wara l-elezzjoni generali ma ghenet xejn biex dan isehh.

Dan ghaliex ftit jiem wara l-elezzjoni generali, hi uriet l-interess li ssir mexxej tal-Partit Nazzjonalista waqt li kienet fl-Partit Demokratiku.

Wara li dan ma kienx possibli, ghamlet minn kollox biex tiskredita l-kampanja ghall-ghazla ta' mexxej gdid tal-Partit Nazzjonalista.

B'hekk kisret il-fiducja li ezistiet bejn iz-zewg nahat.

Ta' min wiehed ifakkar li din kienet l-iktar kampanja miftuha u demokratika li qatt saret ghal mexxej ta' partit politiku f'Malta.

Differenti hafna minn kif saru l-affarijiet fil-partit ta' Marlene wara l-elezzjoni generali.

Nittama li Marlene Farrugia taghraf li zbaljat bl-atitudni taghha u li tkun iktar kostruttiva fil-kontribuzzjoni taghha fil-parlament ta' Malta.

Per ezempju, bhala gest ta' rieda tajba u ta' konvinzjoni soda, nittama li hi u Godfrey Farrugia jappoggjaw il-proposta' tal-Partit Nazzjonalista sabiex iz-Zonqor jinghata lura lill-poplu Malti.

Ovjament, nittama wkoll li l-membri parlamentari Laburisti jaghmlu l-istess.

Nittama wkoll li jkun hemm ukoll hidma kongunta fuq materji ohra, skond il-kas, kif stqarr l-istess Partit Nazzjonalista meta xolja lill-Forza Nazzjonali.

Din it-tip ta hidma tista' ssir ukoll mill-Partit Nazzjonalista ma' korpi kostitwiti, ghaqdiet mis-socjeta' civili u ohrajn.

Hekk ghamel il-Partit meta mexxa l-moviment li permezz tieghu Malta ssiehbet fl-Unjoni Ewropea.

U l-Partit Laburista tghallem min din l-istrategija fil-kisbiet ta' bosta drittijiet civili.

Hekk kif il-Partit Nazzjonalista qed jibni l-istrategija tieghu ghall-isfidi elettorali li gejjin, nemmen li ghandu jizgura li jkun il-vuci per ezempju ta' dawk li jemmnu fil-governanza tajba, li jixtiequ li pajjizna jkun wiehed fejn tirrenja n-normalita' bhala msieheb fl-Unjoni Ewropea.

U ghalhekk, il-Partit ghandu jahdem fil-qrib ma' dawk kollha ta' rieda tajba f'dan ir-rigward.

U halli nghiduha kif inhi: Jekk irridu l-governanza tajba din tista' tigi biss jekk ikun hemm mandat elettorali ghaliha.

Huwa biss il-Partit Nazzjonalista li jista' jgheleb lill-Partit Laburista u jpoggi din il-materja fuq l-agenda nazzjonali.

Movimenti socjali li jahdmu fis-socjeta' civili ghal dan il-ghan huma importanti hafna, ghax iqajmu kuxjenza, jimmoblizzaw lin-nies u jghafsu ghal bidliet.

Izda l-istorja turi li dawn ikunu effettivi meta jahdmu flimkien ma' partiti politici, li fl-ahhar mill-ahhar ghandhom il-jedd li jiggvernaw.

Barra minn hekk, bosta ghaqdiet li jkunu iffukati fuq materja wahda isibuha difficli jsostnu lilhom infushom f'kampanji twal.

U c-cittadini jiddeliberaw fuq bosta kwistjonijiet fil-hajja ta' kuljum.

Lil'hinn mill-movimenti socjali, hemm ghexieren ta 'eluf ta' kostitwenti li l-vot taghhom hu importanti daqs dak ta' l-attivisti, anke jekk il-vuci taghhom hija inqas vizibli fl-ahbarijiet.


Favur sistema ta' taxxa ekwa - Michael Briguglio Nghinu f'kawzi gusti - Michael Briguglio Gamble on Malta's reputation - Michael Briguglio Is-Solitudni fil-Milied - Michael Briguglio Eddie the reconciliator We are all migrants now - Michael Briguglio

 Riforma fil-Kunsilli Lokali - Michael Briguglio

 Reforming Malta's constitution to enhance the independence of 'fourth' branch institutions - Michael Briguglio

 When civil society hits the news - Michael Briguglio

 Niltaqghu il-Belt - Michael Briguglio

Il-Mument 31 ta' Dicembru 2017

In-nuqqas ta' governanza tajba tal-Gvern Laburista waslet biex pajjizna, flimkien ma xi pajjizi ohra, gie ttimbrat bhala 'Tax Haven' mis-Socjalisti, mill-Komunisti u mill-Hodor Ewropej.

Li kieku ma kienx hemm oppozizzjoni b'sahhitha mill-Partit Popolari (EPP), mill-Liberali u mir-Riformisi u Konservattivi, Malta kienet ser tigi ttimbrata hekk mill-Parlament Ewropew.

L-EPP u l-alleati taghha qed jenfasizzaw li pajjizna m'huwiex 'tax haven' izda li l-gvern Laburista qed jeccedi l-limiti f'oqsma varji.

Dawn jinkludu l-bejgh tac-cittadinanza Ewropea, u n-nuqqas ta' azzjoni dwar il-Panama Papers u nnuqqas ta' saltna tad-dritt.

Il-qtil brutali ta' Daphne Caruana Galizia kompla jitfa dawl ikrah f'dan ir-rigward.

L-EPP qed temfasizza ukoll li kompetizzjoni gusta ta' taxxa m'ghandhiex tigi mhallta ma' hasil tal-flus jew evazjoni ta' taxxa.

Sfortunatament, il-Gvern ta' Joseph Muscat ma jidhirx interessat li jnaddaf dak li holoq hu stess.

L-interessi ta' Keith Schembri u Konrad Mizzi qed jigu qabel dawk tal-haddiema fis-settur finanzjarju.

U filwaqt li l-Pilatus Bank qed ikun fl-ahbarijiet ghar-ragunijiet hziena, haddiema fl-industrija tal-finanzi qed jinkwetaw li ghoxrin sena ta' xoghol siewi biex tinbena din l-industrija qeghdin f'riskju.

Is-settur tas-servizzi finanzjarji huwa kontributur importanti ghat-tkabbir ekonomiku u ghat-tkabbir tal-pagi f'Malta.

Ta' min jghid li fost ohrajn dan is-settur jinkludi servizzi fl-invesiment, insurance, trusts u penzjonijiet.

Hawn iktar minn 53,000 kumpanija registrati f'pajjizna.

Malta zviluppat ligijiet u regoli effettivi taht gvernijiet Nazzjonalisti, u dan sehh anke permezz tal-koperazzjoni ta' l-oppozizzjoni Laburista ta' dak iz-zmien.

Illum, fil-kuntest tal-Brexit jezistu opportunitajiet godda ghal Malta, izda il-Gvern Laburista jibqa' jippersisti li jiddefendi dak li ma jistax jigi difiz.

F'diskors ricenti, il-Prim Ministru Joseph Muscat tkellem dwar is-saltna tad-dritt, izda dan jista' jigi interpretat bhala ezercizzju ta' public relations, jigifieri ta' montatura, meta l-istess Prim Ministru baqa' m'ghamel xejn dwar il-Panama Papers, il-protezzjoni ta' whistleblowers, il-Bank Pilatus, il-hasil tal-flus, il-bejgh kontroversjali ta' passaporti, il-privatizazzjoni kontroversjali tas-sahha u l-energija, u l-indipendenza ta' istituzzjonijiet bhall-Pulizija u l-Avukat tal-Gvern.

L-ghebusija tar-ras tal-Gvern qeghda ccahhad diskussjoni sana u serja dwar is-servizzi finanzjarji.

Per ezempju, huwa importanti li nifhmu li l-involviment ta' ufficjali tal-Gvern fil-Panama Papers m'ghandiex tithallat mal-pozizzjoni fundamentalista ta' dawk li jridu li fl-UE ikun hemm rata uniformi ta' taxxa kullimkien.

Minflok, nistghu nitghallmu mill-politika ta' l-UE dwar it-tibdil fil-klima.

F'dan il-kas, l-unjoni ghandha mira wahda globali izda kull pajjiz imsieheb ghandu miri specifici li skond ic-cirkustanzi tieghu.

Din it-tip ta' politika tista tigi adattata fis-settur finanzjarju, u Malta ghandha targumenta li din hi nicca importanti ghal ekonomiji zghar.

Izda biex il-Gvern jkun kredibli jehtieg li jaghti ezempju ta' governanza nadifa u osservanza tar-regoli.

Il-paradoss ta' dan kollu hu li Joseph Muscat jista' jgawdi mill-investiment politiku tieghu meta jirtira minn Prim Ministru, izda s-socjeta' Maltija ikollha thallas il-prezz ta' governanza irresponsabbli.

Il-Mument 24 ta' Dicembru 2017

Kultant ikun hemm min jixtieq ikun attiv f'xi kawza gusta izda m'ghandux hin biex jaghmel dan.

Jew forsi jiddejjaq juri wiccu, forsi minhabba ragunijiet ta' xoghol.

Jezisti mod prattiku kif wiehed jista' jghin f'dawn il-kawzi minghajr ma jkun daqshekk involut personalment.

Wiehed jista' jaghti donazzjonijiet lill-ghaqdiet non-governattivi li huma f'oqsma varji.

Illum dan jista' jsir facilment permezz ta' l-internet, lill-ghaqdiet li ghandhom metodi sikuri f'dan ir-rigward.

F'dan l-artiklu ser nelenka xi ghaqdiet non-governattivi li huma attivi globalment f'kawzi varji.

Ahna lkoll nistghu nghinuhom fl-hidmiet taghhom billi nidhlu fis-siti taghhom u naghmlu donazzjoni fis-sezzjoni rispettiva

L-ewwel ghaqda li nixtieq insemmi hija l- MOAS (Migrant Offshore Aid Station).

Din l-ghaqda twaqqfet fl-2013 wara d-dizastru umanitarju vicin Lampedusa, fejn 400 persuna gherqu u tilfu hajjithom.

MOAS twaqqfet fl-2014 sabiex ikun hemm ghaqda indipendenti fil-qasam umanitarju fil-Mediterran.

Minn dak iz-zmien s'issa, salvat u assistiet iktar minn 40,000 persuna fir-rotti l-iktar perikoluzi tal-migrazzjoni.

Ftit xhur ilu MOAS trasferiet l-operazzjonijiet taghha ghax-xlokk ta' l-Asja, fejn qed tassisti lir-refugjati Rohingya li qed jaharbu mill-genocidju fil-Myanmar. https://www.moas.eu/

L- International Medical Corps hija ghaqda ohra li toffri ghajnuna immedjata lill-persuni: izda f'dan il-kaz tiffoka fuq tahrig u kura medika lil dawk li huma affetwati mill-gwerer, dizasti naturali u emergenzi ta' sahha madwar id-dinja.

Permezz ta' tahrig tizgura li l-persuni li tassisti ikunu jistghu huma stess jassistu lill-haddiehor fil-futur. https://internationalmedicalcorps.org/

L- MSF (Doctors Without Borders) hija movement globali li toffri assistenza umanitarja permezz ta' servizzi medici professjonali lill-persuni maqbuda f'krizijiet bhall-gwerra, migrazzjoni u dizastri naturali. http://www.msf.org/

Anke l- UNHCR , l-agenzija tar-refugjati tal-Gnus Maqghuda, hija ddeikata li ssalva l-hajjiet tal-persuni: tiffoka fuq ir-regujati, persuni minghajr nazzjonalita' u persuni li gew sfurzjati jiccaqalu minn arthom.

L-UNHCR tahdem ukoll favur id-drittijiet tar-refugjati. http://www.unhcr.org/

Ghaqda ohra li tiffoka fuq id-drittijiet tal-bniedem hija Amnesty International .

Indipendenti minn kull ideologija politika jew interess politiku, l-Amnesty tisskrutinja lill-Gvernijiet f'kwistjonijiet bhar-ripressjoni politika, tortura, u l-piena kapitali.

Kemm il-darba irnexxielha tissalvagwardja d-drittijiet ta' prigunieri politici u tesponi atrocitajiet imwettqa minn dittaturi. https://www.amnesty.org/en/

Transparency International tesponi l-abbuz ta' poter ta' gvernijiet permezz ta' koruzzjoni, hasil ta' flus, u tixhim fost ohrajn.

Hija l-iktar ghaqda prominenti fil-glieda kontra l-korruzzjoni. https://www.transparency.org/

Forma ohra ta' abbuz li qed tigi miggielda hija l-iskjavitu'.

F'dan ir-rigward, Freedom United .

Din l-ghaqda tippromwovi azzjonijiet kontra l-iskjavitu' u b'hekk tesponi gvernijiet u kumpaniji involuti f'din il-mohqrija. https://www.freedomunited.org

Fil-qasam ambjentali, wahda mill-iktar ghaqdiet prominenti hija l- WWF (World Wildlife Fund).

Din l-ghaqda tiffoka fuq il-konservazzjoni tan-natura permezz ta' bazi xjentifika u soluzzjonijiet globali u lokali li jaqdu l-htigijiet tal-bnedmin u n-natura. https://www.worldwildlife.org/

L-ahhar u mhux l-inqas, hemm min jinteressah id-drittijiet ta' l-annimali.

L-ghaqda Born Free tahdem sabiex l-annimali jigu trattati b'dinijita'.

Din l-ghaqda tahdem biex annimali jibqghu fl-abitat naturali taghhom u mhux jinsterqu ghall-raguni ta' kummerc. http://www.bornfree.org.uk/

Nawgura Milied mill-isbah lill-qarrejja' ta' Il-Mument u lill-haddiema ta' MediaLink.

Il-Mument 17 ta' Dicembru 2017

Paradoss fi zmien il-Milied: Fost il-ferh u c-celebrazzjonijiet, uhud ihossuhom wahidhom iktar minn qatt qabel.

Hemm min ihossu wahdu ghax m'ghandux ma min igawdi dan l-istagun ferriehi.

Hemm min hu wahdu minhabba ragunijiet ta' sahha mentali bhad-dipressjoni jew anzjeta'.

U ezempji bhal dawn jistghu ikunu relatati ma' xulxin.

Sfortunatament, suggetti bhas-sahha mentali u s-solitudni ma tantx huma popolari fl-istampa.

Dan mhux minhabba xi antipatjija lejn dawn is-suggetti, izda minhabba li hemm suggetti ohra li huma iktar seducenti.

Izda jehtieg li dawk involuti b'xi mod jew iehor fil-politika jew fil-media inkunu iktar alerti ghal realtajiet socjali inqas sensazzjonali jew vizibli.

Per ezempju, huwa importanti li nifmhu li s-socjeta' m'hijiex maghmula biss minn dawk li naqraw dwarhom fil-gazetti jew fuq facebook.

Hemm bosta nies li jhossuhom wahedhom, li qed ibaghtu xi forma ta' dipressjoni.

Dawn jistghu jinkludu penzjonanti godda li qed iduqu dinja gdida u solitarja wara snin twal ta' impjieg.

Jistghu jinkludu barranin minghajr familji jew hbieb.

Persuni anzjuzi dwar bidliet li qed jghixu: fil-familja, fis-sahha, fir-relazzjonijiet, fuq ix-xoghol u fis-socjeta'.

Jistghu jinkludu vittmi ta' ibbulijar, sessizmu, razzizmu u forom varji ta' disrkiminazzjoni.

U jistghu jinkludu persuni li sempliciment ihossuhom 'strangieri'.

Sahansitra jista' jkun hemm ukoll persuni li m'humiex konxji jew attrezzati biex jiffaccjaw kwistjonijiet ta' sahha mentali.

Meta niddiskutu u nanalizzaw dawn ir-realtajiet, tajjeb li ninnutaw li xi kultant anke persuni assocjati mal-poter jistghu ikunu dghajfa u fragli: dawn jistghu jinkludu ukoll irgiel eterosesswali li paradossalment ihossuhom iktar prekarji biex jitkellmu dwar is-sitwazzjoni taghhom.

Jehtieg li s-socjeta' taghna tinfetah iktar f'din il-materja.

Hekk sar f'kwistjonijiet bhall-LGBTIQ: suggett li kien taboo socjali sar wiehed prominenti fil-politika socjali.

Biex dan isir fl-oqsma tas-sahha mentali u s-solitudni, il-politici, il-media u s-socjeta' civli ghandhom rwol ewlieni.

Jehtieg ukoll li fil-qasam edukattiv ikun hemm iktar emfasi u vizibilita'.

Diga' hemm min jahdem f'dawn l-oqsma: minn ghaqdiet bhall-Caritas u Richmond Foundation sa l-mijiet ta' counsellors, psikologi, psikjatri, social workers u care workers li jahdmu minn wara l-kwinti.

Izda ikun tassew pass pozittiv jekk ikun hawn politika olistika li tizgura governanza tajba f'dan is-settur.

Il-kontribuzzjoni ta' entitajiiet pubblici, privati u l-volontarjat jistghu issahhu il-komunitajiet taghna.

Skejjel, kunsilli lokali, il-media socjali jistgu kollha jghinu sabiex l-individwu ikun imharregg f'kas ta' bzonn u sabiex is-socjeta' tkun iktar sensibbli ghal dawn ir-realtajiet.

Fl-akkademja, hemm bosta suggetti li jittrattaw dawn il-kwistjonijet: dawn is-suggetti imorru lil'hinn mill-logika tas-suq, izda huma importanti ferm ghas-sisien tas-socjeta'.

Ricerka empirika tista' toffri l-evidenza neccessarja ghal-politika informata.

Ghalhekk, nappella sabiex il-hidma politika tikkunsidra ukoll suggetti inqas sensazzjonali izda li kemm il-darba huma iktar vicin il-hajja ta' kuljum ta' bosta nies: Fil-Milied ejjew nahsbu wkoll f'dawn li qed jghixu s-solitudni u problemi ta' sahha mentali.

Il-Mument 10 ta' Dicembru 2017

Il-Kunsilli Lokali f'Malta ser jaghlqu 25 sena.

Dawn qeghdin jaqdu l-htigijiet tal-lokalitajiet rispettivi taghhom?

Aspett ewlieni f'dan ir-rigward huwa l-finanzi.

Il-Kunsilli Lokali ghandhom ghazliet limitati dwar kif jistghu jiggeneraw id-dhul.

Id-dhul ewlieni jigi mill-Gvern centrali.

Hemm ukoll possibilita' ta' dhul minn fondi ta' l-Unjoni Ewropea, minn skemi specifici tal-Gvern u minn reklamar u certi permessi.

Politika ta' riforma fil-kunsilli ghandha temfasizza li persentagg tad-dhul Governattiv mill-VAT, turizmu u oqsma ohra jigi maqsum mal-kunsilli.

Izda huwa car li hemm bzonn li l-Kunsilli jkollhom iktar opportunitajiet biex jiggeneraw id-dhul.

Dan huwa necessarju biex jigi ffinanzjat xoghol bhal dak infrastrutturali u gbir ta' l-iskart, kif ukoll inizjattivi bhal dawk edukazzjonali, socjali u kulturali.

Dawn ta' l-ahhar huma importanti sabiex ikun hemm iktar sigurta', integrazzjoni socjali u sens ta' komunita'.

Idealment, l-agenda lokali ta' Malta temfasizzja id-dicentralizazzjoni sabiex l-ebda gvern ma jkollu poter eccessiv.

Permezz tas-sussidjarjeta', decizzjonijiet li jistghu jittiehdu mill-kunsilli lokali m'ghandhom jittiehdu minn xi Ministru.

Din il-filosofija tista' twassal sabiex il-kunsilli ikunu iktar sostenibbli.

Per ezempju, art tal-gvern tista' tigi devoluta lill-kunsilli.

Parkeggi, bini pubbliku u siti storici jistghu jigu mmanigjati mill-kunsilli, u d-dhul iggenerat jista' jintuza ghal htigijiet lokali.

Biex naghti ezempju prattiku: il-car park pubbliku tax-Xatt ta' Tas-Sliema huwa ikrah ferm u biex wiehed jipparkja jigi 'mitlub' ihallas.

Mhux ahjar kieku dawn il-flus imorru ghand il-kunsill sabiex il-car park jigi msebbah u flus ohra jintuzaw ghall-bankini u htigijiet ohra?

Riforma fil-Kunsilli Lokali ghandha tizgura ukoll li l-Kunsilli ikollhom rwol ewlieni fit-tehid tad-decizzjoni ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar.

Decizzjonijiet li jistghu jittiehdu mill-Kunsilli, bhal dawk ta' enforzar dwar kostruzzjoni u ta' street markings, ghandhom jittiehdu mill-Kunsilli, u mhux minn entitajiet centralizzati.

Importanti ukoll li skemi lokali bhal dawk ta' parkegg ghar-residenti ma jkunux diskriminatorji.

Ma jistax ikun li pajjzina jibqa karatterizzat minn lokalitajiet b'dawn l-iskemi u ohrajn minghajrom.

Qasam iehor ta' importanza huwa dak tas-Social Impact Assessment.

Jehtieg li l-Kunslli ikollhom fondi u access ghal servizzi professjonali bhal dawk ta' socjologi, ekonomisti u esperti kulturali sabiex ikun hemm taghrif car dwar demografija, realtajiet socjali, komunitajiet u aspirazzjonijiet tar-residenti.

Dan kollu jghin sabiex decizzjonijiet jittiehdu fuq bazi ta' evidenza.

Il-Kunsilli ghandhom iservu ukoll ta' centri ta' servizzi u informazzjoni bhal tfittix ta' impjieg, kura u pariri professjonali.

U l-istess Kunslli ghandhom ikunu mharrga kif jahdmu ahjar ma' l-istampa u s-socjeta' civili.

Sfortunatament jidher li l-Gvern Laburista miexi lejn direzzjoni ohra.

Iktar ma jghaddi zmien, iktar qed jahtaf poter taht idejh, b'iktar poter f'idejn il-Ministri.

Ezempju ta' dan huwa l-enfurzar.

Filwaqt li l-Kunsilli ta' kuljum jaffacjaw abbuzi f'oqsma bhall-kostruzzjoni, skart, parkegg abbuziv u storbju, l-istess kunsilli qed jispiccaw jittalbu mal-Gvern biex ikun hemm enforzar.

Dan mhux sew.

Ezempju iehor hu l-kisi ta' toroq.

Hemm min qed jghid li l-programm ta' seba' snin tal-Gvern ser jikkonsiti minn kisi ta' ftit pulzieri fit-toroq madwar Malta u Ghawdex.

Jekk dan huwa l-kas, mhux ahjar kieku dan ix-xoghol isir mill-Kunsilli u jsir b'mod olistiku?

Iktar ma jkun hemm poter f'idejn il-Ministri, iktar ikun hemm tentazzjoni ghall-koruzzjoni .

Tista' tinqatel is-sens ta' inizjattiva fil-kunsilli lokali.

Minn naha l-ohra, id-dicentralizzazjoni tista' twassal ghal Kunsilli iktar incentivati biex ikunu kreattivi u innovattivi.

Dan jista' jinkoragixxi iktar sens civiku u iktar sens ta' komunita'.

B'hekk ikollna Kunsilli Lokali attivi u b'ruh socjali, u mhux Kunsilli Lokali tallaba tal-Ministri.

Il-Mument 3 ta' Dicembru 2017

Illum ser niltaqghu l-Belt Valletta, fl-4pm biex insemmghu lehinna ghall-gustizzja.

Gustizzja ghall-familja ta' Daphne Caruana Galizia wara l-qtil brutali taghha.

Gustizzja ghall-whistleblowers li ghandhom hajjithom fil-periklu.

U gustizzja ghall-Malta wara l-kollass ta' istituzzjonijiet bhall-Pulizija u l-Avukat tal-Gvern.

Sejrin il-Belt ghax qed ninsistu li l-gvern ineħħi l-Kummissarju tal-Pulizija u l-Avukat Ġenerali ta' Malta minħabba n-nuqqas ta' azzjoni tagħhom kontra l-korruzzjoni u n-nuqqas ta' kollaborazzjoni mal-Ġudikatura, kif enfasizzat dan l-aħħar mill-Prim Imħallef.

Is-sostituti tagħhom għandu jkollhom l-appoġġ ta' mill-inqas żewġ terzi tal-parlament, fi spirtu ta' kunsens.

Serjrin il-Belt ukoll biex ninnotaw li avolja l-gvern laqa' l-proposti tas-socjeta' civili għar-riforma kostituzzjonali, l-appogg taghna mhuwiex awtomatiku.

L-appogg jingħata bil-kundizzjoni li l-proċess ikun onest, immexxi minn persuni fdati universalment, bi trasparenza u bil-parteċipazzjoni tas-soċjetà ċivili.

S'issa, il-gvern ħareġ biss stqarrijiet vagi dwar il-kwistjoni.

Sejrin il-Belt biex nistqarru li nappoggaw lill-familja Caruana Galizia fit-talba tagħhom għat-tneħħija tal-Assistent Kummissarju Silvio Valletta mill-investigazzjoni tal-qtil ta' Daphne Caruana Galizia.

Minħabba li l-Assistent Kummissarju Valletta hu r-raġel ta' ministru, dan jinfluwenza l-oġġettività u l-imparzjalità meħtieġa f'dawn iċ-ċirkostanzi.

Malta diġà hija ferm politiċizzata.

L-aħħar ħaġa li jonqsu l-pajjiż hu nuqqas ta' fiduċja f'dawk li suppost jiddefendu l-istat tad-dritt.

Is-Sur Valletta għandu jkollu l-kuraġġ u d-diċenza li jirtira mill-każ.

Sejrin il-Belt ukoll biex nuru solidarjeta' lejn il-whistleblower Maria Efimova kif ukoll l-ex Spettur tal-Pulizija u ex Uffiċjal tal-FIAU Jonathan Ferris.

Dawn stqarrew li minħabba l-informazzjoni li għandhom fir-rigward ta' attivitajiet kriminali b'konnessjoni ma' Malta kif ukoll minħabba l-fatt li huma rrifjutaw li jibqgħu siekta fuq każijiet ta' attivitajiet kriminali huma jħossu li ħajjithom tinsab fil-periklu.

L-awtoritajiet Maltin, b'mod speċifiku l-Korp tal-Pulizija u l-Avukat Ġenerali, ghandhom jaghtu l-protezzjoni kollha meħtieġa lil dawk il-persuni li minħabba l-informazzjoni li għandhom jew minħabba l-impenn tagħhom lejn il-ġlieda kontra l-kriminalità jinsabu esposti għal riskju ta' attakki fuq ħajjithom jew fuq il-ħajja tal-familja tagħhom.

Huwa ghalhekk li l-kelliem ewlieni tad-dimostrazzjoni ser ikun il-prosekutur kontra l-korruzzjoni Antonio Di Pietro, magħruf għal 'Mani Pulite' fis-snin disghin fl-Italja.

Kien Di Pietro li kixef il-korruzzjoni u 'tangentopoli' fl-Italja, u wassal għal bosta riformi fis-sistema politika.

Nies ta' rieda tajba, niltaqghu fl-4pm fil-Belt Valletta.

Illum.

Flimkien nistghu naslu.

Flimkien nistghu niddefendu isem pajjizna mill-mewga ta' korruzzjoni, nuqqas ta' sigurta' u governanza hazina.


Bitcoin bubbles - Michael Briguglio Is-sahha mentali jixirqilha d-dinjita' - Michael Briguglio What's up at Mount Carmel? Michael Briguglio Tibdil kostituzzjonali f'pajjiz inqas liberali - Michael Briguglio Jason Micallef's Valletta - Michael Briguglio

 L-Ewropa tghir ghal Malta? - Michael Briguglio

 Europe jealous of Malta? - Michael Briguglio

 Falzita' wara l-ohra- Michael Briguglio

 Sakharov speech: Freedom of Speech in Malta - Michael Briguglio

F'Malta is-sahha mentali ghadha tabu' socjali, minkejja li qed tkun iktar vizibli fl-isfera pubblika.

Tajjeb nirrikonoxxu li l-media mhux necessarjament tirraprezenta realtajiet socjali differenti, u meta taghmel dan mhux neccessarjament tirraprezenthom b'mod realistiku.

Filwaqt li hu pozittiv li persuni kuragguzi jitkellmu b'mod miftuh dwar il-problemi personali taghhom dwar sahha mentali, huwa daqstant importanti li l-media ma tibbanalizzax dawn l-argumenti izda li tipprova teduka dwar il-bzonn ta' politika serja u assistenza professjonali.

Dan jghodd ghall-partiti politici ukoll.

Importanti li jkun hemm politika serja u umana, u mhux wahda sensazzjonalista.

Hemm nies li ma jitkellmux dwar is-sahha mentali ghal bosta ragunijiet, fosthom biza' ta' stigma u nuqqas ta' gharfien.

Hemm min jirrifjuta assistenza anke meta din tkun neccessarja.

Hemm min m'huwiex konxju li ghandu bzonn assistenza.

Fuq livell iktar generali, forsi pajjizna ghadu mhux matur bizzejjed li jiddiskuti l-importanza rispettiva ta' dixxiplini bhall-psikologija u l-psikjatrija.

L-isptar Monte Karmeli huwa monument li jirraprezenta fallimenti kbar fil-politika dwar is-sahha mentali.

Kemm il-darba intuza ghal skopijiet politici permezz ta' nepotizmu, tpattija u inkompetenza.

Dan l-ahhar inqalghu incidenti koroh fosthom suicidju ta' pazjent li harab mill-isptar.

Il-Kummissarju tas-Sahha John Cachia u unjins li jirraprezentaw haddiema ta' l-isptar kemm il-darba tkellmu dwar il-problemi kbar li hemm f'Monte Karmeli, izda l-Gvern jidher li mhux qed jaghti wisq importanza ghal din il-kritika gustifikata u kostruttiva.

Il-bini qed jaqa' bicciet u hemm nuqqas ta' dinjita' kemm ghall-pazjenti u l-haddema.

Il-kap ezekuttiv ta' l-isptar m'huwiex kwalifikat fil-qasam u jidher li tpogga hemm minhabba l-lealta' tieghu lejn il-Partit Laburista.

Tajjeb li l-oppozizzjoni, is-socjeta' civili u l-istampa ikomplu jsaqsu mistoqsijiet dwar x'inhu jigri f'Monte Karmeli u fil-politika dwar is-sahha mentali.

Fost ohrajn, importanti li s-socjeta' Maltija tkun taf jekk hemmx immanigjar ta' riskji b'mod professjonali.

Jekk is-supervizjoni tal-pazjenti hijiex immanigjata u awditjata kif suppost.

Jekk l-irwoli fl-isptar humiex jigu assenjati fuq bazi ta' kompetenza jew fuq bazi partiggjana.

Tajjeb ukoll li l-Gvern jibqa' jigi mistoqsi dwar in-nuqqas ta' haddiema fl-isptar u dwar id-drittijiet tal-pazjenti.

Pajjizna ma jistax jibqa' jittratta is-sahha mentali bhala qasam politiku tat-tieni klassi, u m'ghandniex naccettaw li s-sistema pubblika tas-sahha mentali tkun wahda ta' kastig, biza' u nuqqas ta' dinjita'.

Nibqa' dizappuntat li dawk li huma responsabbli ghall-politika dwar is-sahha mentali jibqghu jipprokastinaw permezz ta' diskors burokratiku u skuzi ohra.

Il-persuni li ghandhom problem ta' sahha mentali jixirqilhom ahjar.

Dan l-artiklu deher fil-Mument, 25 ta' Frar 2018.

Il-Mument, 18 ta' Frar 2018

Fil-letteratura akkademika dwar sistemi politici, kemm il-darba jissemew erba' tipi ta' sistemi politici fis-socjetajiet kontemporanji.

Tnejn minnhom huma demokratici, u t-tnejn l-ohra m'humiex.

Is-sistema demokratika-liberali hi dik li tinstab fl-hekk imsejha pajjizi tal-punent.

Dawn jinkludu pajjizi bhall-Germanja, l-iStati Uniti, l-Ingilterra, l-Awstralja, l-Italja u ohrajn.

Gvern qatt m'ghandu poter assolut minhabba li jezistu provvisti u istituzzjonijiet li jipprotegu d-drittijiet politici, civili u socjali ta' l-individwu.

Il-qrati, l-istampa u s-socjeta' civili huma awtonomi.

Jezistu pajjizi ohrajn li huma demokratici izda huma illiberali.

Dawn jinkludu r-Russja, it-Turkija u l-Venezwela.

Hawnhekk jezistu elezzjonijiet, izda kemm il-darba isiru b'mod li jiffavorixxu lill-partit fil-Gvern.

Nghidu ahna jigu arrestati esponenti ta' l-oppozizzjoni, u jigu mxekkla l-liberta' ta' l-istampa, u s-socjeta' civili.

Il-qrati jidhru li huma ghodda ta' l-istat u d-drittijiet tal-minoranzi huma ssagrifikati ghall-omnipotenza ta' l-istat.

Hemm xebh f'bosta oqsma bejn demokraziji illiberali u pajjizi awtoritarji.

Dawn ta' l-ahhar jinkludu c-Cina u Kuba fost l-ohrajn.

L-ikbar differenza bejn iz-zewg sistemi hi li f'pajjizi awtoritarji l-elezzjonijiet jippermettu partit wiehed biss biex jikkompeti, u l-istat huwa iktar suprem minn dak ta' demokraziji illiberali.

L-iktar Sistema oppressiva hija dik totalitarja, li tinstab f'pajjizi bhall-Korea ta' Fuq u l-Eritrea.

Hawnhekk kull qasam tal-hajja hi kkontrollata mill-istat u ma tezisti l-ebda forma ta' liberta'.

Jezistu wkoll modi iktar sofistikati ta' kif nistghu nanalizzaw sistemi politici, fejn fost l-ohrajn wiehed jista' jara differenzi anke bejn pajjizi b'sistemi simili ghal ta' xulxin.

Ezempju tajjeb huwa l-ktieb 'The State: Past, Present, Future' (2016), fejn is-socjologu Bob Jessop jipproponi metodu ta' kif nistghu nanalizzaw sistemi politici.

Fost affarijiet ohra jenfasizza li l-istat m'huwiex Sistema statika u monolitika izda huwa l-prodott ta' relazzjonijiet u kontradizzjonijiet socjali, politici u ekonomici.

F'parti mill-ktieb, Jessop jirreferi ghal kitba ta' socjologu iehor, Nicos Poulantzas, f'dak li ghandu x'jaqsam ma' 'Stati Normali' u 'Regimi Eccezzjonali'.

Dawk ta' l-ewwel jinkludu demokrazija liberali u elezzjonijiet hielsa; it-trasferiment tal-poter b'mod stabbli u skond il-ligi; pluralita' ta' ideologiji li huma relattivament indipendenti mill-istat, is-separazzjoni tal-poter, u c-cirkolazzjoni flessibli tal-poter.

Dawk ta' l-ahhar kultant jissospendu l-elezzjonijiet, m'ghandhomx metodi legali ta' kif jista' jigi ttrasferit il-poter, u huma karatterizzati minn ideologija ta' l-istat u mill-koncentrazzjoni tal-poter.

Kemm Jessop u Poulantzas jirreferu ukoll ghall-'Statizmu Awtoritarju', fejn il-partit maggoritarju – anke f'demokrazija liberali - isir il-partit ta' l-istat u b'hekk il-poter jigi iktar ikkoncentrat.

Din it-tip ta' analizi politika tista tghinna biex nevalwaw dak li qed jigri f'pajjizna.

Formalment, Malta hi demokrazija liberali, u s-shubija fl-UE hi xhieda ta' dan.

Izda bhal ma qed jigri f'pajjizi bhall-Ungerija u l-Polonja, hemm bosta fatturi li ma jistghux jitqiesu bhala liberali.

Fost l-ohrajn, dan jinkludi l-fatt li s-separazzjoni tal-poter hija limitata u li l-Partit fil-gvern qed jahtaf kollox taht idejh u qed jipprova jwettaq tibdil strutturali li jista' jkollhom implikazzjonijiet ghal generazzjonijiet tal-futur.

Ghalhekk, meta nisimghu lill-Prim Ministru Joseph juza diskors popolist dwar tibdil kostituzzjonali, ghandna noqoghdu b'seba' ghajnejn.

Fost affarijiet ohra ghandna nizguraw li kull process ikun verament miftuh u demokratiku, u ma jkunx manipulat mill-partit fil-gvern.

Ghandna nizguraw ukoll li jekk isir referendum, dan isir biss wara u jekk ikun hemm qbil ta' milll-inqas zewg terzi tal-parlament dwar dak li qed jigi propost.

Joseph Muscat qed jghid li mhux ser johrog ghall-elezzjoni li jmiss.

Izda din qaluha wkoll politici ohra f'pajjizi mhux daqshekk demokratici.

Irrizulta li wara hatfu iktar poter taht idejhom.

Il-Mument, 11 ta' Frar 2018

L-ekonomija ta' Malta qisha z-zring metaforiku li ma jirrealizzax li t-temperatura ta' l-ilma tiela bil-mod il-mod.

Imbaghad it-temperatura toghla wisq u z-zring imut.

Anzi, s-sitwazzjoni ta' Malta hi aghar, ghax il-Gvern qed jigi mwissi dwar il-korruzzjoni, il-hasil tal-flus u d-dipendenza zejda fuq certi setturi.

Ghandna ghal xiex ninkwetaw dwar il-process ta' konsultazzjoni li l-Gvern nieda dwar il-bejgh tac-cittadinanza, jew kif inhi maghrufa ufficjalment, l- Individual Investors Programme (IIP).

Ejja nzommu f'mohhna li meta habbar l-iskema wara l-elezzjoni tal-2013, Muscat kien wieghed li l-iskema tkun wahda temporanja.

Issa huwa car li l-iskema m'hijiex sempliciment skema fost l-ohrajn fil-politika tal-Gvern.

L-iskema hija r-raguna ewlenija ghalfejn pajjizna ghandu surplus fiskali.

Dan ifisser li Joseph Muscat u Edward Scicluna gabu lil pajjizna dipendenti fuq il-bejgh tac-cittadinanza.

Sa dan it-tant jippacifikaw l-opinjoni pubblika billi jisseducu lill-votanti biex jiehdu parti mid-dhul ekonomiku iggenerat mill-iskema.

Izda b'hekk il-pajjiz qed isir ivvizzjat fuq politika ghazziena u insostenibbli li ma tistax tibqa' hemm ghal dejjem.

Ir-rizultat ahhari ta' dan jista' jgib rovina ekonomika specjalment jekk il-pajjiz ma jiggenerax modi ohrajn u sostenibbli ta' tkabbir ekonomiku.

Tajjeb ninnutaw li l-Fond Monetarju Internazzjonali (IMF) dan l-ahhar esprima d-dubji dwar l-IIP.

Huwa veru li l-IMF innota s-success tal-Gvern fit-tkabbir ekonomiku, izda l-istess IMF qal li d-dhul mill-IIP huwa wiehed volatili u difficli li tbassar, u li l-iskema iggib maghha sfida ghall-aggustement fiskali fit-tul.

Gie innotat ukoll li l-influss ta' barranin qed igib mieghu zieda fil-prezz tal-propjeta'.

L-IMF qal li l-Awtorita' tas-Servizzi Finanzjarji ghandha bzonn rizorsi adekwati sabiex jigu ssalvagwardjati ir-reputazzjoni u l-intergrita' tas-settur finanzjarju ta' Malta.

Dan hu l-istess settur li kellu kunsens politiku ghal iktar minn ghoxrin sena u li issa qed jigi mhedded minhabba r-rezistenza tal-Gvern li jiehu azzjoni konkreta dwar il-hasil tal-flus, il-korruzzjoni u skandli bhall- Panama Papers .

Il-Ministru tal-Finanzi Edward Scicluna wiegeb ghar-rapport tal-IMF permezz ta' stqarrija trionfalista u injora ghal kollox it-twissijiet imsemmija hawn fuq.

Ma nkunx sorpriz jekk il-Prim Ministru Joseph Muscat izid doza ikbar ta' trionfalizmu billi jghid li bhall-istati membri ta' l-Unjoni Ewropea, l-IMF qed tghir ghal Malta.

Ejja nzommu f'mohhna li l-ekonomija ta' Malta ghanda daqs ta' lokalita normali Ewropea.

Fl-ahhar tal-2016 kienet tammonta ghal madwar 12-il biljun Ewro.

L-ekonomija ta' l-UE tammonta ghal 14,825 Billion Ewro.

Apparti min hekk, l-ahhar figuri tal-Eurostat juri li z-zona Ewro qed tesperjenza l-ikbar tkabbir f'ghaxar snin.

U ghall-kuntrarju ta' Malta, il-pajjizi l-ohra m'humiex dipendenti fuq il-bejgh tac-cittadinanza.

Ejja ma nhallux il-propaganda tal-Gvern tipperswadina li l-bqija ta' l-UE qed tghir ghall-Prim Ministru Muscat.

Jekk l-ekonomija ta' Malta tikkollassa ma nistghux inwehhlu f'pajjizi ohra.

L-impatt fuq Malta jaf ikun kbir, izda l-effett fuq l-ekonomija Ewropea ikun minimu.

M'huwiex minnu li l-Ewropa kollha qed tistenna lill-Malta biex tigwida lill-pajjizi l-ohra.

U jekk il-Gvern ikompli jiftahar b'rixu u jinjora kritika genwina, ikun qed jaghmel disservizz lic-cittadini tal-pajjiz.

Il-bejgh tal-passaporti ma jistax jibqa ghaddej ghal dejjem.

U lanqas il-Gvern ta' Joseph Muscat.

Il-Mument, 4 ta' Frar 2018

Meta giet inawgurata il-V18 fil-Belt Valletta, il-Prim Ministru Joseph Muscat qal li din l-inizjattiva ser tkun wahda 'awtentika'.

Ghaddew biss ftit minuti u sirna nafu li wahda mill-ispettakli prominenti kienet kwazi identika ta' wahda simili f'Amsterdam erba snin ilu.

Dan l-att simboliku jfakkarna kif l-istess Joseph Muscat kien oppona d-dhul ta' Malta fl-Unjoni Ewropea u kien ikkritka dak kollu li ghandu x'jaqsam mal-progett ta' Renzo Piano u mat-tisbih tal-Belt meta Lawrence Gonzi kien Prim Ministru.

Izda m'ghandniex niskantaw bl-istil ta' Joseph Muscat.

Jopponi fl-oppozizzjoni, izda jiehu l-mertu ta' l-istess haga meta jkun fil-Gvern.

Iwieghed haga, u jaghmel bil-maqlub.

Dan hu gvern li hu mibni fuq il-falzita'.

Per ezempju jekk naraw il-bejgh tal-passaporti, hemm ingann shih.

Joseph Muscat qatt ma wieghed din l-iskema qabel l-2013, u jaghmel minn kollox biex jahbi lix-xerrejja tac-cittadinanza.

Meta l-iskema giet introdotta, wieghed li ser tkun hemm ghal zmien temporanju izda issa jrid jestendiha.

Dan ghaliex minghajra pajjizna ma kienx ikollu surplus is-sena l-ohra.

Issa pajjizna qed isir dipendenti fuq skema li ghandha bazi tar-ramel.

Zewg progetti li l-Gvern ta' Muscat tant ftahar dwarhom ukoll m'ghandhom bazi xejn soda.

Qed nirreferi ghall-hekk imsejha Universita Amerikana u ghall-hekk imsejjah investiment mediku tal-Vitals f'sptarijiet pubblici.

Dawn ukoll ma gewx imwieghda qabel l-2013, u t-tnejn li huma jidhru iktar li huma progetti ta' spekulazzjoni tal-propjeta'.

Huwa veru li l-ekonomija Maltija qed tikber.

Izda nafu li pajjizna huwa wisq dipendenti fuq il-kostruzzjoni u l-bejgh tal-passapori.

Kemm jista' jdum dan kollu?

Il-politika ekonomika qed thares biss sa' l-elezzjoni generali?

Min ser ihallas id-danni ekonomici meta t-tmexxija prezenti titlaq?

Il-falzita' tal-gvern naraha wkoll fid-diskors dwar il-libertajiet civili.

Huwa veru li pajjizna ghamel avvanzi kbar fid-drittijiet LGBTIQ, u l-kwistjoni issa hi karatterizzata minn kunsens parlamentari.

Izda l-Partit Laburista ma jistax jibqa jithalla jisfrutta dan l-ezempju kull meta jigi kkritikat fuq affarijiet ohra.

Kif jista' Gvern jiftahar dwar il-liberta' meta Daphne Caruana Galizna inqatlet b'mod brutali?

Kif jista' Gvern jiftahar dwar il-whistleblowers meta Jonathan Ferris u Maria Efimova ghandhom hajjithom f'periklu?

X'liberta' hi din li thallina noffendu r-religjoni izda ma tipprotegix gurnalisti li jinvestigaw il-Pilatus Bank u Henley and Partners?

Joseph Muscat jaf jimpresjona lill-pubbliku tieghu.

Jaf ibiegh il-prodott tieghu, izda jien ma nara l-ebda profondita' wara dan kollu.

Nara biss politiku li ghandu l-ambizzjoni li jgawdi sakemm jista' u li jaghmel minn kollox biex jibqa fil-poter sa dan it-tant.

Juza politika irhisa u facli u ma jaghtix kas l-implikazzjonijiet fuq il-gid komuni.

Jaghtina l-impressjoni li ghandu l-kontroll ta' kollox izda jidher dghajjef hdejn kollaboraturi bhal Konrad Mizzi u Keith Schembri.

Izda l-istorja tghallimna li l-ebda Gvern m'hu hemm ghall-eternita'.

Jehtieg li sa dan it-tant nitharrgu u nharrgu lill-haddiehor sabiex naraw il-perikli wara t-tbissima ta' Muscat.

Jehtieg li nbiddlu politika falza ma wahda li verament tahdem ghal gid komuni.