Min hu wahdu f'dawn iz-zminijiet - Michael Briguglio

Paradoss ta' zminijietna hu li filwaqt li l-bliet u l-irhuha qed jikbru,

is-socjeta' qed tkun karattierzzata ukoll minn nuqqas ta' sens ta' komunita', individwalizazzjoni f'oqsma varji tal-hajja u nies li jhossuhom wahidhom qalb il-folla.

Ha naghmilha cara: Jien nemmen li l-individwalizmu hu pedament importanti ta' demokrazija liberali li tpoggi lill-persuna fic-centru tal-politika.

Huwa tajjeb li jkollna l-identita' u l-ideali taghna, u huwa tajjeb li jkollna l-opportunita' li navvanzaw f'hajjitna.

Izda in-naha l-ohra tal-munita turina li kemm il-darba jkollna quddiemna toroq difficli, fejn ma jkollniex ghazla hlief li naghzlu direzzjoni jew ohra minghajr ma nkunu nafu ezatt fejn ser twassalna.

F'dan il-paradoss insibu li hemm bosta nies li jhossuhom wahidhom.

Ma jhossuhomx parti mill-komunita' jew minn xi grupp socjali.

Forsi ghandhom nuqqas ta' interazzjoni ma' familjari u hbieb, u forsi jbatu minn mard fiziku jew mentali.

Fatturi socjologici u psikologici jistghu ikollhom effett kbir fuq l-integrazzjoni socjali ta' l-individwu.

Per ezempju hemm studji li juru l-hbiberiji huma important hafna ghas-sahha ta' persuni anzjani.

Nies ta' etaijiet differenti jistghu ihossuhom wahidhom meta jkun qed jaggustaw ghal bidliet f'hajjithom, jew meta jkunu qed jipprovaw isibu sit socjali fejn jintegraw.

Dan jista' jigri fil-process edukattiv, fuq il-post tax-xoghol, u anke f'relazzjonijiet personali li jkollu l-indivdwu.

Meta navvanzaw fl-eta' nistghu ukoll niffacjaw sfidi ghall-identita' taghna.

Dan il-process jista' jkun wiehed felici izda jista' jkun ukoll wiehed fejn insibuha difficli nintegraw ghall-kuntest gdid.

Per ezempju kemm il-darba nisimghu dwar persuni ta' eta' anzjana li taqbadhom dipressjoni meta' jsiru penzjonanti ghax isibu quddiemhom vojt li jidher etern.

Ghalhekk huwa importanti li l-politika socjali tipprovva ssahhah il-komunitajiet fis-socjeta'.

Dawn jistghu ikunu komunitajiet lokali, fuq il-post tax-xoghol u fl-edukazzjoni,

u jistghu ikunu ukoll komunitajiet ta' persuni b'esperjenzi, gosti jew kulturi simili.

Investiment ikbar fil-kunsilli lokali, fl-ghaqdiet non-governattivi u f'inizjattivi edukattivi, socjali u kulturali jistghu jghinu f'dawn ir-rigward.

Tajjeb ukoll li l-politika socjali tipprova tnaqqas il-faqar u l-inugwaljanza, li kemm il-darba jwasslu ghal nuqqas ta' integrazzjoni socjali ta' bosta' nies.

Dan jista' jirrizulta meta bosta inizjattivi jew opportunitajiet ikunu kummercjalizzati b'tali mod li jeskludu certu nies minhabba l-prezz taghhom.

Kuncett important biex jikkumbatti s-solitudni hu dak tal-kapital socjali.

Hawnhekk socjologi, ekonomisti u psikologi jirreferu ghal fatturi bhan-netwerks f'hajjitna, kemm wiehed jafda lil dawk ta' madwaru u r-reciprocita'.

Ghall kuntrarju, fatturi bhall-koruzzjoni, individwalizmu sfrenat, ghettos socjali u nuqqas ta' komunikazzjoni jistgu inaqqsu l-kapital socjali.

F'socjeta' fejn il-partiti politici ghandhom prezenza kbira f'oqsma varji tal-hajja, huwa importanti li tigi valorizzata

politika li temfasizza kemm il-kapital socjali, u mhux wahda li tisfrutta lil bniedem peress ta' processi fejn il-vot jispicca arma biex nikkompettu ma' xulxin ghall-privileggi.

Tajjeb ukoll li l-politika tippromwovi bilanc ta' drittijiet u dmirijiet, biex b'hekk l-individwu ikun verament parti mis-socjeta' ta' madwaru.

Dan l-artiklu deher fil-Mument, 1 ta' April 2018.


blog, personal blog, politics, sociology

L-għoli tal-ħajja u l-kompetittività - Michael Briguglio

F'dan iż-żmien tas-sena l-Uffiċċju tal-Baġit fi ħdan il-Ministeru tal-Finanzi jkun qed jaħdem fuq il-baġit nazzjonali li jmiss.

Jekk, għal mument, ninsew il-bejgħ tal-passaporti, għandna nagħrfu li mhuwiex faċli li pajjiż jibbilanċja l-baġit tiegħu filwaqt li jieħu ħsieb il-prijoritajiet tal-gvern u diversi ħtiġijiet soċjali, ekonomiċi u ambjentali.

Tul dan il-proċess, l-imsieħba soċjali fi ħdan il-Kunsill Malti għall-Iżvilupp Ekonomiku u Soċjali jiltaqgħu biex jiddiskutu dak li jistennew mill-Baġit.

Jista' jkun hemm talbiet leġittimi differenti li xi kultant ma jkunx faċli li jiġu rrikonċiljati.

Xi msieħba soċjali jisħqu fuq il-kompetittività, oħrajn jenfasizzaw is-setgħa ta' xiri tal-membri tagħhom, u oħrajn jirreferu għal ħtiġijiet settorjali differenti.

Nittama li fil-Baġit li jmiss il-gvern jagħti aktar importanza lill-persuni li jinsabu f'riskju ta' faqar jew li għaddejjin minn privazzjoni serja.

Skont l-Uffiċċju Nazzjonali tal-Istatistika (NSO), l-għadd ta' persuni fir-riskju tal-faqar (dħul ta' inqas minn €8,698) fl-2016 kien 72,143, jew 16.8 fil-mija, 0.3 punti perċentwali aktar minn dak irreġistrat għas-sena ta' qabel.

Wieħed għandu jirreferi wkoll għal studju li sar dan l-aħħar mill-Kummissjoni Ewropea li ddikjara li l-pensjonijiet għall-anzjani f'Malta mhumiex adegwati.

Fl-istess ħin, iżda, fl-2017, ir-rata uffiċjali ta' privazzjoni materjali serja fost persuni fi djar kienet 3.3 fil-mija, tnaqqis ta' 1.1 fil-mija mis-sena ta' qabel.

Huwa veru li l-gvern inkluda xi riformi ta' min ifaħħarhom biex jgħin lin-nies joħorġu mill-faqar.

Dawn jinkludu t-tnaqqis gradwali tal-benefiċċji meta jinstab xogħol, skemi għal tranżizzjoni minn dipendenza fuq il-benefiċċji għas-suq tax-xogħol, miżuri li jgħinu lill-familji bħal ċentri fejn jittieħed ħsieb it-tfal mingħajr ħlas u skemi oħrajn.

Iżda xorta waħda jibqa' l-fatt li l-piż huwa kbir wisq għal dawk bi dħul baxx u għall-pensjonanti.

Dan jinkludi l-ispejjeż dejjem jiżdiedu għall-kera, l-ikel, il-fuel, il-kontijiet tad-dawl u l-ilma u affarijiet oħra, li huma riflessi fir-rata relattivament għolja ta' inflazzjoni ta' madwar tnejn fil-mija f'Malta.

Il-Baġit tas-sena l-oħra ta aġġustament għall-għoli tal-ħajja (COLA) lill-ħaddiema ta' €1.75.

Kwalunkwe konsumatur ikun tal-fehma li dan mhuwiex biżżejjed biex il-ħaddiem ilaħħaq mal-ispiża vera li tirriżulta miż-żidiet fl-għoli tal-ħajja.

Il-fatt li l-gvern innifsu ta ammont żejjed lill-ħaddiema apparti l-COLA kien fih innifsu ammissjoni li ż-żieda fil-COLA ma kinitx realistika.

Nixtieq nuri l-appoġġ tiegħi għall-istqarrija mill-għaqdiet tal-ħaddiema li wasal iż-żmien li l-mekkaniżmu li jikkalkula l-COLA jiġi rivedut.

Il-mekkaniżmu ilu snin ma jinbidel u b'konsegwenza ta' dan jidher li ma għadux jgħodd għar-realtà.

Huwa veru li l-COLA kien ir-riżultat ta' ftehim storiku bejn il-gvern u l-għaqdiet rispettivi ta' min iħaddem u tal-ħaddiema, u naqbel li hu diffiċli li jinħoloq mekkaniżmu alternattiv li jgawdi kunsens tant wiesa'.

Iżda dan ma għandux iżomm lill-gvern milli jikkunsidra metodi li jistgħu jagħmlu bidliet fil-mekkaniżmu biex isir aktar realistiku filwaqt li ma tiddgħajjifx il-kompetittività ta' Malta.

Il-gvern għandu jieħu bis-serjetà wkoll mistoqsijiet oħrajn li qed isiru dwar iż-żieda fil-prezzijiet f'Malta.

Pereżempju, kemm qed jagħmel qligħ il-monopolju tal-Enemed?

U kif qed jintuża dan il-qligħ?

B'rabta mal-kompetittività ta' Malta, tkun rilevanti ħarsa lejn ġabra ta' indikaturi u evidenza oħra tul il-proċess tal-baġit.

Wieħed minn dawn l-indikaturi huwa d-defiċit kummerċjali ta' Malta.

L-NSO dan l-aħħar ikkwantifika dan id-defiċit bħala €242.6 miljun f'Mejju 2018, meta mqabbel ma' defiċit kummerċjali ta' €441.2 miljun fl-istess xahar fl-2017.

Kemm l-importazzjonijiet kif ukoll l-esportazzjonijiet naqsu, b'€271.9 miljun u €73.3 miljun rispettivament.

Minkejja li d-defiċit kummerċjali ta' Malta tjieb matul it-12-il xahar imsemmija, l-eżistenza ta' dan id-defiċit mhijiex aħbar ġdida, u t-tnaqqis kbir fil-manifattura f'Malta wassal għal defiċit ikbar matul is-snin.

Iżda l-manifattura għandha ġejjieni f'Malta?

X'aktarx ser tkompli tesperjenza sfidi kbar, imma tista' wkoll tadotta strateġiji bħal dik li missieri Lino Briguglio jsejjaħ "speċjalizzazzjoni vertikali", jiġifieri l-kumpannija Maltija tispeċjalizza fi stadju partikolari tal-produzzjoni li jkun ibbażat fuq l-għarfien, u għaldaqstant jiġi ġġenerat livell għoli ħafna ta' valur miżjud għal kull persuna impjegata.

Strateġija ekonomika bħal din titlob investiment effettiv fir-riċerka, l-edukazzjoni, it-taħriġ, it-taħriġ mill-ġdid u t-titjib tal-ħiliet tal-ħaddiema.

Meta wieħed iqis il-kisbiet relattivament baxxi ta' Malta f'dan ir-rigward, nittama li l-gvern jagħti aktar importanza lill-investiment marbut ma' dan fil-baġit li jmiss.

Dan l-artiklu deher fil-Mument, 2 ta' Settembru 2018


[Filmat] Proposti biex intaffu l-għoli tal-ħajja - Michael Briguglio

F'dan il-vlog f' The Malta Independent nispjega xi proposti li l-Gvern jista' jaddotta biex jikkumbatti l-għoli tal-ħajja fil-baġit li jmiss.

Tista' tara l-vlog minn dan il-link:


Meta ser jitħallsu lura l-kontijiet żbaljati tad-dawl u l-ilma? Michael Briguglio

Qabel ma l-ħidma parlamentari waqfet għall-btajjel tas-sajf, il-Ministru għall-Enerġija Joe Mizzi ħabbar li kien ser isir proċess ta' reviżjoni tal-kontijiet tad-dawl u l-ilma.

Bosta jistennew ftehim ġust b'rabta mal-kontijiet tad-dawl u l-ilma aktar spissi u aktar għoljin li qed jaslulhom.

Il-pubbliku ilu jaf b' din is-sitwazzjoni tal-inqas mill-2017meta nfetħet kawża fil-qorti minn żewġ konsumaturi dwar il-metodu użat mill-ARMS biex jiġi kkalkulat il-konsum tal-enerġija.

Xi xhur ilu, xi esperti qajmu kuxjenza dwar din il-problema u konsegwentement is-soċjetà ċivili impenjat ruħha f'din il-kwistjoni permezz tal-kampanja 'Up in ARMS'.

Sadanittant, il-Partit Nazzjonalista u l-mezzi tax-xandir indipendenti raw li s-sistema illegali tal-kontijiet issir kwistjoni ta' importanza nazzjonali.

Il-liġi ta' Malta tiddikjara b'mod ċar li kontijiet bħal dawn għandhom ikunu msejsa fuq tariffa ta' konsum ibbażata fuq konsum kumulattiv fis-sena, iżda fil-fatt qed tintuża sistema ta' kontijiet kull xahrejn b'rati ta' imgħax dejjem jakkumulaw u theddid li l-konsumaturi jitneħħew minn fuq il-grilja jekk ma jħallsux.

Is-sistema hi kkontrollata mill-monopolju tal-gvern, l-Enemalta, li tqabbad lill-ARMS – monopolju ieħor – biex toħroġ il-kontijiet.

Sa issa, ħafna qarrejja saru konxji mill-mod kif is-sistema tal-kontijiet qed tisraqhom.

Tabilħaqq, kull xahrejn qed jittiħdulhom il-kwoti annwali permezz ta' kontijiet maqsumin f'perjodi iqsar, jiġifieri l-konsumaturi malajr jibdew iħallsu rati ferm ogħla mill-10ċ5 imwiegħda.

Kwoti annwali ta' tariffi ta' 2,000 unità b'10ċ5 u 4,000 unità bi 12ċ9 qed jinqasmu fi kwoti iżgħar fi ħdan il-kontijiet aktar spissi li fil-fatt qed jintbagħtu.

Għaldaqstant, jekk il-konsum ta' dar f'sena partikolari jkun fil-limitu tal-kwota annwali totali, dik id-dar tista' xorta waħda tispiċċa tirċievi kontijiet fil-faxex aktar għoljin kull xahrejn.

Xi konsumaturi qed iħallsu b'rati ferm ogħla inħabba din is-sistema – b'aktar minn 60ċ kull kWh.

Kieku s-sistema li qed tintuża bħalissa kienet qed tħares il-liġi, il-konsumaturi li l-konsum tagħhom huwa fil-limitu tal-kwota annwali totali jitħallsu lura għall-ħlasijiet żejda – kif jiġri fis-sistema tat-taxxi f'Malta.

Huwa rilevanti wkoll li ninnotaw li bosta djar qed jiġu mċaħħda wkoll mill-eko-reduzzjoni tagħhom.

Familja ta' ħamsa u resident waħdani t-tnejn li huma jirċievu l-istess 2,000 unità b'10ċ5.

Iżda filwaqt li l-familja ta' ħamsa qabel kienet tieħu skont jekk il-konsum tagħha jkun fil-limitu ta' kwota annwali, issa dan ukoll jista' jintilef bil-metodu li qed jintuża.

Fl-istess waqt, l-ARMS qed tieħgu vantaġġ ukoll mis-sistema ta' kontijiet ta' kull xahrejn bis-saħħa ta' fluss qawwi ta' flus minn ħlasijiet u imgħax bi spejjeż tal-konsumaturi.

L-anqas li tista' tagħmel hu li tagħti lura l-ħlasijiet żejda lill-konsumaturi.

Is-sistema ta' kontijiet li qed tintuża bħalissa għandha wkoll problemi oħrajn, bħall-fatt li bosta persuni li jikru qed iħallsu rati domestiċi u mhux rati residenzjali, u b'hekk qed ikollhom kontijiet ogħla, u l-fatt li parti mill-enerġija fotovoltajka li qed tiġi ġġenerata mhijiex tiġi rreġistrata.

Dan kollu jiffavorixxi lill-ARMS bi spejjeż tal-konsumatur.

Il-familji akbar, il-pensjonanti u l-persuni li jgħixu fi proprjetà mikrija, fosthom eluf ta' persuni barranin, huma l-aktar li qed ibatu, iżda l-gvern qiegħed jieħu l-affarijiet bil-lajma.

Tabilħaqq, ir-Regolatur għas-Servizzi tal-Enerġija u tal-Ilma u l-Awtorità Maltija għall-Kompetizzjoni u l-Affarijiet tal-Konsumatur kienu notevoli bin-nuqqas tagħhom dwar il-kwistjoni kollha.

Ta' min inqabblu n-nuqqas ta' reazzjoni tagħhom mal-istqarrija pubblika immedjata tal-Awtorità għall-Kompetizzjoni u l-Affarijiet tal-Konsumatur dwar iż-żieda fil-prezz tal-pastizzi.

Is-sitwazzjoni hija ċara, iżda l-pubbliku qed jingħata ftit li xejn tagħrif jew inkella qed isirulu wegħdiet vagi ta' reviżjoni mill-gvern.

L-inqas ħaġa li jista' jagħmel il-gvern f'dan l-istadju hi li jiddikjara li ser iħallas lura lill-persuni li nsterqu, u mbagħad jiddikjara l-ammont preċiż ladarba jkunu ġew iffinalizzati l-kalkoli għad-djar individwali.

Jekk dan ma jsirx, ser ikollhom jittieħdu azzjonijiet oħra permezz tal-mezzi legali u politiċi eżistenti.

Nittamaw li s-sitwazzjoni tissolva mill-aktar fis possibbli u li s-sistema ta' kontijiet attwali mhijiex qed tintuża biex jiġu ffinanzjati ftehimiet mhux trasparenti tal-gvern fix-xiri u l-ġenerazzjoni tal-enerġija.

Sadanittant, l-għoli tal-ħajja f'Malta jibqa' jiżdied.

Il-fjuwil huwa l-eżempju l-aktar reċenti: għal darb'oħra, hu involut monopolju tal-gvern, u s-sitwazzjoni finanzjarja tiegħu nieqsa mit-trasparenza.

Dan l-artiklu deher fil-Mument, 9 ta' Settembru 2018


L-isfidi demografiċi ta' Malta - Michael Briguglio

L-isfidi demografiċi ta' Malta jeħtieġ li jiġu indirizzati b'rispett għal affarijiet bħad-dinjità tal-bniedem, il-kera, il-pagi, l-għoli tal-ħajja, il-komunikazzjoni lingwistika, is-sigurtà u l-ippjanar urban.

Malta hija mgħammra biex tirnexxi f'dawn l-isfidi fid-dawl tan-nuqqas ta' ppjanar min-naħa tal-gvern?

Malta qiegħda tirrispetta d-drittijiet tal-bniedem, u d-dritt għall-integrazzjoni u għas-sigurtà tal-persuni?

Hija eżattament il-ħtieġa għad-dinjità li titlob li ssir diskussjoni b'kawtela, dinjità u raġuni.

Soċjetà li jimpurtaha għandha tindirizza dawn il-kwistjonijiet permezz ta' tfassil ta' politika msejjes fuq l-evidenza.

Għalija li tkun Malti jfisser dan: li ngħożżu lil dak li jgħaqqadna, li nadattaw, li nkunu reżiljenti kif konna tul l-istorja tagħna u li nkunu mgħammra biex nirnexxu fl-isfidi ta' żminijietna.

B'rabta ma' dan, nisħaq li l-gvern ta' Malta mhuwiex jinvesti biżżejjed f'oqsma bħat-tagħlim tal-lingwi, l-integrazzjoni soċjali, ir-riġenerazzjoni soċjali urbana, is-sigurtà u s-solidarjetà.

Minflok qiegħed irawwem ekonomija fejn kollox jgħaddi, tellieqa sal-qiegħ u nuqqas ta' rispett lejn il-komunitajiet lokali.

Għalija l-koeżjoni soċjali bejn bnedmin dinjitużi għandha żewġ naħat: rispett għad-diversità u rispett għall-valuri komuni li jorbtuna flimkien.

Insiru aktar b'saħħitna meta ngħożżu lil kulħadd, ġejjin minn fejn ġejjin u sejrin fejn sejrin.

Aħna lkoll bnedmin.

Mhux biss riżorsi umani.


Qed ikollna nimxu fit-triq minflok fuq il-bankina - Michael Briguglio

Fdan il-vlog f'The Malta Independent nispjega kif il-bankini tagħna qed jiġu okkupati minn imwejjed u siġġijiet u minn kostruzzjoni traskurata.

Tista tara l-filmat minn dan il-link:


Ċekkijiet u pensjonanti – Michael Briguglio

Meta n-nies jirċievu r-rifużjonijiet tat-taxxa, huma jkunu qed jirċievu dak li għandhom dritt għalih mill-ħlasijiet li jkunu għamlu lill-gvern.

Normalment jirċievu avviż dwar dan fid-dikjarazzjoni tat-taxxa tagħhom u daqshekk.

Iżda issa l-gvern ħa pass ieħor permezz ta' manuvra pubbliċitarja: il-Ministru għall-Finanzi Edward Scicluna organizza konferenza tal-aħbarijiet biex iħabbar li kienu ser jintbagħtu ċekkijiet speċifiċi, li ntbagħtu flimkien ma' ittra ta' propaganda lil eluf ta' ħaddiema.

Fl-istess ġimgħa, xi ħadd qalli sarkastikament li l-flus tat-taxxa li qed jitħallsu lura lin-nies diġà ħallsu għalihom l-istess nies permezz tal-kontijiet tad-dawl u l-ilma ogħla minħabba l-metodu illegali li bih qed jinħarġu l-kontijiet.

Fuq il-mezzi soċjali oħrajn iċċajtaw li l-flus li ngħataw lura jistgħu jintużaw għand l-ispiżjar biex jinxtraw prodotti kontra t-tniġġis, u xi wħud qalu li l-ftaħir tal-gvern dwar ir-rifużjoni kien insult għal dawk li qed jitħabtu biex iħallsu l-kirja jew id-dar tagħhom.

F'messaġġ fuq Twitter, l-opinjonista tat-Times of Malta Andre Debattista rrefera għal din bħala politika 'tal-ħobz u taċ-ċirku', jiġifieri politika maħsuba biex tnessi lin-nies il-problemi l-aktar serji.

Bosta oħrajn qed jgħidu li l-gvern qiegħed jinsa l-fatt li 95,000 pensjonant f'Malta qed isibuha dejjem aktar diffiċli li jlaħħqu mal-għoli tal-ħajja minħabba spejjeż dejjem ogħla fl-isfond ta' rata tal-inflazzjoni dejjem tiżdied.

Kif inhuma l-affarijiet, madwar 22,000 pensjonant qegħdin f'riskju ta' faqar: żidiet fl-ispejjeż tal-fjuwil, tal-kontijiet tad-dawl u l-ilma, tal-ikel u bosta ħwejjeġ oħra qed jagħmlu s-sitwazzjoni agħar.

L-ogħla pensjoni tal-gvern f'Malta hija madwar €13,200 u l-unika konsolazzjoni hija li dawn il-pensjonanti huma eżentati mit-taxxa.

Iżda bil-kontra ta' ħaddiema eżentati mit-taxxa huma ma jkunux gawdew minn ċekk tal-gvern.

Nistieden lill-qarrejja jagħtu ħarsa lejn battibekk pubbliku reċenti fuq Twitter bejn Alfred Mangion u l-Ministru tal-Finanzi għal aktar tagħrif dwar il-kwistjoni.

Dan iwassalni għal artiklu li nirrakkomanda ta' Carmel Mallia (Times of Malta, 7 ta' Settembru) dwar dak li l-pensjonanti qegħdin jistennew mill-baġit.

Mallia jfakkar lill-qarrejja tiegħu li l-Alleanza tal-Organizzazzjonijiet tal-Pensjonanti ilha tisħaq dwar l-importanza ta' pensjonijiet adegwati għal dawn l-aħħar għaxar snin.

Huwa importanti li wieħed jinnota li rapport reċenti tal-Kumitat Ewropew għall-Protezzjoni Soċjali u l-Kummissjoni Ewropea kkonferma li l-pensjoni taż-żewġ terzi tal-gvern mhijiex biżżejjed, xi ħaġa li anke jien tkellimt dwarha f'artiklu reċenti f'din il-gazzetta.

B'rabta ma' dan, Mallia jirrapporta kif ir-rata medja ta' dħul relattiv għal persuni akbar fl-età (65+) naqset bejn l-2008 u l-2016, li n-nisa qegħdin f'sitwazzjoni agħar u li hemm diskriminazzjoni fuq bażi ta' età f'għadd ta' miżuri introdotti fil-pensjoni taż-żewġ terzi, jiġifieri fl-introduzzjoni ta' limitu għad-dħul massimu pensjonabbli, il-pensjoni minima nazzjonali garantita u fir-rievalwazzjoni li ssir kull sena tal-pensjoni.

Ir-rapport imsemmi juri li persuna ma tistax tgħix b'pensjoni biss f'Malta u jafferma li d-diskrepanza bejn dak li jaqilgħu n-nisa u l-irġiel fost il-pensjonanti hija waħda mill-akbar fl-UE.

Iżid li matul il-perjodu eżaminat (2008-16), ir-rata ta' dawk f'riskju ta' faqar jew tal-esklużjoni soċjali għal persuni akbar fl-età żdiedet, speċjalment għal dawk li għandhom 75 sena jew aktar, avolja kien hemm titjib fejn tidħol id-diskrepanza relattiva tal-faqar għal persuni li għandhom 65 sena jew aktar.

Ir-rapport imsemmi dwar il-pensjonijiet jirrakkomanda wkoll indiċizzazzjoni xierqa tal-pensjonijiet biex tittaffa l-erożjoni tas-setgħa tax-xiri tal-pensjonanti.

Din għandha tinkludi ġabra ta' prodotti u servizzi meħtieġa minn persuni akbar fl-età.

Il-formula rrakkomandata tirrifletti kemm l-inflazzjoni fil-pagi (50 fil-mija) kif ukoll l-inflazzjoni fil-prezzijiet bl-imnut (50 fil-mija).

Dan jirrakkomanda wkoll il-possibbiltà li n-nies joħolqu l-iskemi ta' pensjonijiet tagħhom minflok dik tal-istat.

B'rabta ma' dan nixtieq inżid li l-gvern attwali waqqaf l-isforzi li kienu qed isiru qabel f'Malta biex tiġi inkluża pensjoni tat-tieni pilastru li tista' tgħin biex jitrawmu r-responsabbiltà u s-sostenibbiltà.

Meta wieħed iqis li eluf ta' pensjonanti qed ibatu biex jirniexxielhom ilaħħqu mal-għoli tal-ħajja, wasal iż-żmien li l-Ministru tal-Finanzi jintroduċi miżuri sostantivi fil-baġit li jmiss.

Inkella, ser ikollhom ikomplu jagħmlu sagrifiċċji personali jew jiddependu minn sorsi oħrajn ta' dħul u għajnuna, jekk dawn ikunu disponibbli għalihom, biex ilaħħqu.

Malta teħtieġ kunsens nazzjonali dwar il-politika tal-pensjonijiet: ejjew nintrabtu li jkollna solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet fi ħdan soċjetà li jimpurtaha.

Dan l-artiklu deher fil-Mument, 30 ta' Settembru 2018


X'Unjoni Ewropea irridu? Michael Briguglio

L -Unjoni Ewropea qed tħabbat wiċċha ma' sfidi importanti f'għadd ta' oqsma differenti.

Fl-istess waqt ma rridux ninsew li l-UE għamlet u għadha tagħmel ħafna kisbiet, li aħna kultant ma napprezzawx.

F'dawn l-aħħar għaxar snin, il-kriżi finanzjarja dinjija wasslet biex il-kundizzjonijiet ta' għajxien ta' ħafna nies imorru għall-agħar madwar l-Unjoni.

Iżda l-eqqel tal-kriżi jidher li għadda u xejriet reċenti wrew titjib ekonomiku f'diversi pajjiżi, pereżempju rati aktar baxxi ta' qgħad.

Madankollu, anke meta l-istatistika turi xejriet pożittivi, it-tbatija ta' kuljum li jgħaddu minnha bosta individwi ma għandhiex tiġi injorata.

Analiżi soċjali xierqa għandha tikkonċentra kemm fuq fatturi kwantitattivi kif ukoll fuq fatturi kwalitattivi.

L-UE ħadmet, u għandha taħdem aktar, biex trawwem politika soċjali li tintegra l-ġid ekonomiku mal-ġid soċjali.

Għandu jkompli jiġi żviluppat investiment soċjali permezz ta' tagħlim tul il-ħajja, l-għoti ta' setgħa liċ-ċittadini, u l-kapital uman sabiex l-individwi jkunu mgħammra biex jiffaċċjaw ir-riskji u l-opportunitajiet fil-ħajja ta' kuljum tagħhom.

Il-mudell ekonomiku Ewropew għandu jipprova wkoll isib bilanċ bejn ir-rwol tal-Unjoni bħala ċentru ta' kummerċ dinji u l-istandards soċjali, ekonomiċi u ambjentali għoljin tagħha.

Jista' jinħoloq aktar xogħol fl-UE jekk tingħata aktar importanza lill-investiment f'setturi bħall-enerġija: dan ikun siewi wkoll minn perspettiva ġeopolitika.

B'rabta ma' din il-perspettiva, qed isir dejjem aktar ċar li l-UE teħtieġ politika barranija koerenti u strateġija komuni għas-sigurtà jekk trid li jkollha leħen b'saħħtu fuq il-livell dinji.

Id-dipendenza tal-UE fuq l-Istati Uniti fil-qasam tas-sigurtà bħalissa hi inċerta, u Ewropa maqsuma tista' tkun ta' ħsara għall-Ewropa u ta' vantaġġ għal setgħat dinjin oħrajn.

Fl-istess waqt, madankollu, nemmen li l-Unjoni Ewropea għandha tagħti aktar spazju lir-realtajiet nazzjonali, reġjonali u lokali fi ħdan qafas ġenerali tal-UE.

Eżempju tajjeb ta' dan huwa l-politika tal-UE dwar it-tibdil fil-klima, li għandha mira waħdanija tal-UE iżda miri nazzjonali differenti fid-dawl tas-sitwazzjonijiet differenti f'kull stat membru.

B'dan il-mod, l-istati membri tal-UE qed jaqsmu s-sovranità tagħhom billi jkollhom leħen aktar b'saħħtu fid-dinja iżda li xorta waħda jirrispetta r-realtajiet nazzjonali.

Problema politika kbira madwar l-UE hija li qed jikbru u jinfirxu partiti u sentimenti populisti u Ewro-xettiċi li qed jipproponu soluzzjonijiet ta' malajr għat-tħassib tan-nies dwar kwistjonijiet bħall-migrazzjoni.

Meta ma jkunx jista' jinstab kunsens mal-Unjoni kollha, l-UE għandha tippromwovi koalizzjonijiet ta' pajjiżi u organizzazzjonijiet ta' rieda tajba li jkunu lesti jgħinu lil xulxin.

Kif inhuma l-affarijiet, jista' jkun li dan hu l-aktar mezz vijabbli: inkella, qed nissograw li nispiċċaw f'paraliżi istituzzjonali.

Nemmen ukoll li għandu jsir aktar investiment fi programmi ta' integrazzjoni soċjali u ta' solidarjetà madwar l-Unjoni.

L-isfida attwali tal-migrazzjoni tfakkarna wkoll li l-Ewropa li għandha wirt b'saħħtu ta' libertà, drittijiet tal-bniedem u s-saltna tad-dritt hija l-istess Ewropa li għaddiet mit-totalitarjaniżmu u li f'bosta żminijiet ipprattikat il-kolonjaliżmu.

Barra minn hekk, il-kelma 'migrazzjoni' nnifisha jeħtieġ li nqisuha mill-perspettiva tal-baħar ta' identitajiet, lealtajiet u twemmin f'Unjoni ta' diversità.

Sfida oħra li l-UE qed tħabbat wiċċha magħha hi s-saltna tad-dritt.

Għal darb'oħra hemm kunflitti ċari bejn dawk favur standards Ewropej u l-Ewroxettiċi u jidher li ma teżistix soluzzjoni sempliċi.

Dan ifakkarna fir-rwol tal-Kummissjoni Ewropea li tara li l-istati membri jżommu ma' standards bażiċi u fl-għażliet li l-elettorat Ewropew ser ikollu jagħmel fl-elezzjonijiet nazzjonali u dawk Ewropej.

L-Ewroxettiċi sikwit qed jippreżentaw argumenti b'aktar passjoni u kemm il-darba jirbħu l-ġlieda tal-komunikazzjoni.

B'rabta ma' dan, istituzzjonijiet, partiti politiċi u organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili favur l-UE għandhom irawmu sens li aħna lkoll għandna sehem fl-Ewropa.

Dan ifisser ukoll li r-rappreżentanti tan-nies fil-Parlament Ewropew għandhom ikunu eqreb tan-nies billi jisimgħu t-tħassib u r-realtajiet ta' kuljum tagħhom fil-kostitwenzi rispettivi tagħhom u jikkonċentraw inqas fuq ir-retorika, li n-nies ma għandhom l-ebda rabta magħha.

J ekk irridu nħarsu u ntejbu l-kisbiet tal-Unjoni Ewropea, bħall-paċi, is-solidarjetà u s-sostenibbiltà, irridu naraw li l-individwi, il-gruppi u s-soċjetajiet Ewropej iħossuhom li huma parti mill-istituzzjonijiet tal-UE u li tassew qed jieħdu sehem fihom.

Dan l-artiklu deher fil-Mument, 23 ta' Settembru 2018


Filmat: Qegħdin ninqdew mit-trasport pubbliku? Michael Briguglio

F'dan il-vlog f'The Malta Independent insaqsi jekk aħniex qegħdin ninqdew mit-trasport pubbliku.

Tista' tara l-filmat minn dan il-link:


Proposti għall-baġit (1) - Michael Briguglio

F'Malta tal-lum, madwar 72,000 persuna qiegħda f'riskju ta' faqar u madwar 3.3 fil-mija tal-popolazzjoni tbati minn privazzjoni serja.

Iċ-ċifra ta' 3.3 fil-mija hija aħjar minn dik tas-snin ta' qabel, iżda din ma tagħti ebda konsolazzjoni lil dawk li ta' kuljum qed iħabbtu wiċċhom mal-miżerja.

Fid-dawl tar-rati ta' inflazzjoni li qed jiżdiedu f'Malta, nistennew ukoll il-pubblikazzjoni ta' statistika aktar reċenti.

B'rabta ma' dan, il-gvern introduċa xi miżuri pożittivi f'dawn l-aħħar snin.

L-aktar waħda li tispikka hija ċentri fejn jittieħed ħsieb tat-tfal mingħajr ħlas għal ġenituri li jaħdmu, għalkemm jien nemmen li din għandha tiġi estiża għall-ġenituri kollha, ħalli t-tfal kollha jkunu jistgħu jgawdu mis-servizz.

Miżura oħra hi t-tnaqqis gradwali tal-benefiċċji meta jinstab xogħol, li hi mfassla bil-ħsieb li persuni li qabel kienu dipendenti fuq il-benefiċċji soċjali jkun jaqblilhom jaħdmu permezz ta' benefiċċji għal persuni li jaħdmu bħaż-żamma temporanja tal-benefiċċji fuq perjodu ta' xogħol ta' tliet snin.

B'konsegwenza ta' dan, persuni li jiddependu mill-għajnuna soċjali naqsu bi 43 fil-mija għal 7,940 fuq perjodu ta' sitt snin.

Madankollu, nistaqsi jekk dawn il-persuni humiex qed jiġu impjegati f'xogħlijiet deċenti, jekk il-metodi li l-gvern qiegħed juża biex ineħħi n-nies mid-dipendenza fuq il-benefiċċji soċjali humiex imsejsa fuq metodi dinjitużi u jekk xi nies humiex jiċċaqalqu mis-sistema tal-għajnuna soċjali uffiċjali għall-ekonomija illegali.

Riċerka soċjoloġika kwalitattiva dwar dan tista' tagħtina data rilevanti.

Skont il-Kummissjoni Ewropea, Malta qiegħda tipprovdi wkoll pensjonijiet li mhumiex adegwati, u l-aħħar ċifri tal-Eurostat jikkonfermaw li l-prezz tal-kontijiet tad-dawl u l-ilma żdied b'7.1 fil-mija bejn l-2016 u l-2017.

Il-prezz tad-djar qed jispara 'l fuq: l-aħħar Indiċi Dinji tal-Prezzijiet tad-Djar minn Knight Frank jgħid li l-prezzijiet tad-djar f'Malta żdiedu aktar minn kull pajjiż ieħor fid-dinja.

Din iż-żieda tista' tkun aħbar tajba għas-sidien tal-proprjetà, u nixtiqilhom ir-risq għall-investiment ekonomiku tagħhom, iżda min-naħa l-oħra qed twassal għal għamliet ġodda ta' faqar bħas-sitwazzjonijiet impossibbli li qed iħabbtu wiċċhom magħhom iż-żgħażagħ li jixtiequ jibdew ħajja indipendenti u l-persuni anzjani li jgħixu fi proprjetà mikrija.

Sadanittant, l-inflazzjoni f'Malta tkompli tiżdied.

Skont il-Eurostat ir-rata f'Malta f'Awwissu 2018 kienet 2.4 fil-mija, id-doppju taċ-ċifra ta' Awwissu 2017 u ogħla mill-medja ta' tnejn fil-mija fiż-żona tal-ewro.

Ir-rata ta' inflazzjoni fiż-żona tal-ewro naqset b'0.1 fil-mija għal tnejn fil-mija f'Awwissu meta mqabbla max-xahar ta' qabel, iżda r-rata f'Malta żdiedet b'0.3 punti perċentwali fl-istess perjodu.

L-ogħla żidiet f' Malta kienu fil-prezzijiet tar-ristoranti u l-lukandi, it-trasport, u l-ikel u x-xorb mhux alkoħoliku rispettivament, filwaqt li l-akbar tnaqqis kien fil-prezz tal-ħwejjeġ u ż-żraben.

Il-prezzijiet tal-fjuwil żdiedu wkoll, li jżid l-inkwiet għas-sewwieqa fit-traffiku ġġammjat ta' Malta.

Il-baġit tas-sena li għaddiet ta ħlas ta' aġġustament għall-għoli tal-ħajja (COLA) ta' €1.75 lill-ħaddiema kull ġimgħa, iżda l-gvern żied ewro ieħor ma' dan f'dik li kienet qisha ammissjoni li l-metodoloġija tal-mekkaniżmu tal-COLA kienet żbaljata.

Fis-snin ta' qabel, il-ħlas tal-COLA kien ta' €1.75 fl-2017 u l-2016 rispettivament, €0.58 fl-2015 u €3.49 fl-2014.

Nagħti l-appoġġ tiegħi għat-talba tal-għaqdiet tal-ħaddiema għal mekkaniżmu rivedut u realistiku tal-COLA.

Affarijiet bażiċi bħall-ikel għandhom jingħataw aktar importanza fil-ġabra ta' prodotti li jitqiesu, għax jammontaw għal parti akbar min-nefqa ta' dawk li għandhom dħul baxx.

Nemmen ukoll li l-gvern għandu jagħti żidiet deċenti lill-pensjonanti.

Ejjew niftakru wkoll li dawn sikwit ikunu involuti f'ħafna xogħol inviżibbli u mhux imħallas li jvarja milli jieħdu ħsieb in-neputijiet għal xogħol volontarju.

Iżda mbagħad iħabbtu wiċċhom ma' spejjeż dejjem ogħla għall-prodotti u s-servizzi, mill-kura tas-saħħa sar-rikreazzjoni.

Il-gvern għandu wkoll jibda dibattitu xieraq dwar pensjonijiet sostenibbli fi spirtu ta' kunsens nazzjonali.

Fost miżuri baġitarji oħrajn li nistenna hemm għajnuna xierqa għal min qed jikri jew biħsiebu jikri proprjetà iżda li ma jistax ilaħħaq mal-prezzijiet tal-kiri.

Dan il-metodu jista' jiġi introdott mingħajr ma ssir distorsjoni tas-suq tal-proprjetà.

Il-gvern għandu wkoll isolvi l-kontroversja tal-kontijiet tad-dawl u l-ilma billi jħallas lura lill-eluf ta' persuni li qed jirċievu kontijiet ogħla minħabba mekkaniżmu illegali.

It-tkabbir ekonomiku ta' Malta għandu jitgawda minn kulħadd.

Il-gvern qiegħed iżid in-nies għall-ekonomija: dik li għandu jkollna hi ekonomija għan-nies.

Dan l-artiklu deher fil-Mument, 7 ta' Ottubru 2018


Filmat: Sena wara l-qtil ta' Daphne - Michael Briguglio

F'dan il-vlog niddiskuti l-ħtieġa ta' inkjesta pubblika dwar jekk il-qtil ta' Daphne Caruana Galizia setax ġie evitat.

Tista' tara l-filmat permezz ta' dan il-link:

Tista' tara ukoll il-parteċipazzjoni tiegħi fuq Iswed Fuq l-Abjad (it-tieni parti), fejn niddiskuti l-kontroversja fil-parlament din il-ġimgħa relatata mad-Daphne Project.

Link minn hawn .


Proposti għall-baġit 2 - Michael Briguglio

Il-ġimgħa li għaddiet ippreżentajt għadd ta' proposti għall-Baġit li jmiss.

Fil-biċċa l-kbira tagħhom dawn kienu marbutin mal-isfidi relatati mal-inflazzjoni li qed iħabbtu wiċċhom magħhom persuni li qegħdin f'riskju ta' faqar kif ukoll relatati mal-pensjonijiet u l-proprjetà mikrija rispettivament.

Għaldaqstant, semmejt it-talba tal-għaqdiet tal-ħaddiema għal mekkaniżmu tal-COLA (aġġustament għall-għoli tal-ħajja) rivedut u realistiku.

L-argument tiegħi kien li ħwejjeġ bażiċi bħall-ikel għandhom jingħataw aktar importanza fil-ġabra ta' prodotti għax jammontaw għal perċentwal akbar min-nefqa ta' persuni bi dħul baxx.

Enfasizzajt ukoll il-bżonn li jitħallsu lura l-eluf ta' persuni li qed jaslulhom kontijiet tad-dawl u l-ilma ogħla minħabba mekkaniżmu illegali.

Fl-artiklu tiegħi semmejt ukoll il-ħtieġa għal żidiet deċenti fil-pensjonijiet u l-bżonn ta' dibattitu nazzjonali xieraq dwar pensjonijiet sostenibbli.

Fl-aħħar nett, sħaqt dwar il-ħtieġa li tiġi inkluża assistenza xierqa għal persuni li bħalissa jikru proprjetà jew li biħsiebhom jikru u li ma jistgħux ilaħħqu mal-prezzijiet tal-kera, mingħajr ma ssir distorsjoni tas-suq.

Din il-proposta hi saħansitra aktar urġenti milli kienet is-sena l-oħra.

Tabilħaqq, fl-analiżi tiegħi tal-Baġit tas-sena l-oħra fit- Times of Malta (16 ta' Ottubru 2017), kont osservajt li ż-żieda fil-ħaddiema barranin kienet qed twassal għal domanda akbar għal proprjetà mikrija u b'hekk kienet qed tgħolli l-prezzijiet tal-kiri, u bħal ħafna oħrajn kont ħerqan għall-pubblikazzjoni ta' white paper dwar il-kera.

Sena wara, dan il-white paper għadha ma dehritx.

Illum huwa ċar daqs il-kristall li persuni li qed jgħixu fil-faqar, kif ukoll pensjonanti li mhumiex sidien ta' proprjetà u ħaddiema żgħażagħ għaddejjin minn diffikultajiet kbar biex jixtru jew jikru proprjetà.

Fil-fehma tiegħi, il-gvern għandu jipprova jfassal assistenza lil persuni bħal dawn b'modi li ma jinkoraġġixxux inflazzjoni fil-prezzijiet tal-proprjetà.

Għandu jibda jsir tfassil ta' politika msejjes fuq l-evidenza, u nistenna li l-gvern jikkonsulta partijiet ikkonċernati esperti dwar dan.

Il-gvern għandu wkoll jgħin indirettament lil persuni li jikru li għandhom dħul baxx billi jappoġġa żidiet fil-pagi u billi jippermetti għamliet iżgħar ta' żvilupp li jħarsu r-regoli u l-istandards tal-ippjanar.

Għandhom jiġu infurzati regolamenti sabiex jiġu ddikjarati kirjiet fuq perjodi qosra lil turisti, biex b'hekk, minflok, jiġu inkoraġġiti indirettament kirjiet fit-tul lil residenti regolari.

Barra minn hekk, il-gvern jista' jintroduċi mudelli ta' ftehimiet tal-kiri biex iħeġġeġ prattika tajba, indiċi tal-prezzjiet tal-NSO li juri l-prezzijiet tal-kiri, u mekkaniżmi oħrajn proposti minn esperti tal-politika sabiex għajnuniet lill-inkwilini ma jwasslux għal kirjiet iktar għoljin.

Għandhom jiġu introdotti ukoll faċilitajiet sempliċi biex persuni li jikru jkunu jistgħu jikkalkulaw il-kontijiet tad-dawl u l-ilma tagħhom biex jiġi evitat li jkollhom iħallsu żżejjed, u d-djar soċjali għandhom finalment isiru prijorità nazzjonali.

Il-Baġit għandu wkoll jindirizza tassew il-problemi ambjentali kbar ta' Malta: l-istħarriġ juri li n-nies jaqblu ma' multi ogħla għall-abbużi, u l-gvern għandu d-dmir morali li jiżgura li titħares il-kwalità tal-ħajja tan-nies.

B'rabta ma' dan, huwa importanti li niftakru li filwaqt li jeżistu xi regolamenti ta' infurzar ambjentali f'Malta, dawn jew qatt ma jiġu infurzati jew inkella jistipulaw multi ridikoli, b'tali mod li xi drabi jkun jaqbel lil min iwettaq abbuż li jħallas il-multa u jibqa' jagħmel l-abbuż, bi ħsara għall-ambjent u għall-kwalità tal-ħajja ta' persuni oħra.

Għalhekk, wasal iż-żmien li naraw li Malta jkollha multi xierqa u effettivi li jiġu infurzati għal abbużi ambjentali f'oqsma bħall-kostruzzjoni, l-istorbju, it-tniġġis tal-baħar u s-serq tal-ilma.

Il-gvern għandu wkoll jippremja prattika ambjentali tajba bħat-tisbiħ u t-tħawwil ta' siġar u għandu jagħti aktar setgħa lill-kunsilli lokali biex jieħdu ħsieb l-art pubblika.

Il-kwalità tal-ħajja tan-nies tista' titjieb ukoll jekk il-gvern jiddikjara strateġija nazzjonali ta' investiment f'bankini aċċessibbli fi sħubija mal-kunsilli lokali, kif ukoll jekk jiżgura li l-investiment relattivament għoli fit-trasport pubbliku (madwar €30 miljun kull sena, tliet darbiet daqs l-ammont li kien jitħallas lill-Arriva) jiġi rifless f'servizz aħjar, u mhux f'karozzi tal-linja ffullati u vjaġġi li ma tistax toqgħod fuqhom.

Persuni bi dħul baxx jistgħu jiġu megħjuna wkoll billi titneħħa t-taxxa fuq l-overtime, u negozji ta' persuni li jaħdmu għal rashom għandhom igawdu minn rati ta' taxxa aktar baxxi fid-dawl tal-kompetizzjoni sikwit impossibbli ma' kumpaniji akbar li spiss joqogħdu fuq pagi baxxi għall-ħaddiema tagħhom.

Fl-aħħar nett, il-baġit għandu joffri viżjoni ekonomika lil hinn mid-dipendenza dejjem tiżdied ta' Malta fuq il-bejgħ tal-passaporti, fuq kostruzzjoni bla waqfien u fuq strateġiji oħrajn li jistgħu jaħdmu biss għal żmien qasir.

Huma ferm meħtieġa, u mixtieqa, id-diversifikazzjoni, swieq niċċa u investiment akbar fir-riċerka, l-edukazzjoni, it-taħriġ, u t-taħriġ mill-ġdid tal-ħaddiema.

Dan l-artiklu deher fil-Mument, 14 ta' Ottubru 2018


Baġit: Nagħtu aktar setgħa lin-nies - Michael Briguglio

F'artikli preċedenti enfasizzajt firxa ta' miżuri li jistgħu jiġu implimentati fil-Baġit li jmiss għall-2019 f'kuntest ta' ekonomija li qed tikber li qiegħda tħabbat wiċċha ma' sfidi marbutin mal-esklużjoni soċjali, is-sostenibbiltà u n-nuqqas ta' ugwaljanza.

F'dan ir-rigward, il-Partit Nazzjonalista ippreżenta ukoll numru ta' proposti, u jien kont wieħed mill-awturi tad-dokument.

Semmejt il-ħtieġa ta' mekkaniżmu rivedut u realistiku għall-aġġustament għall-għoli tal-ħajja ta' Malta mogħti lill-ħaddiema u għajnuna għal dawk bi dħul baxx u negozji ta' persuni li jaħdmu għal rashom, pereżempju bit-tneħħija tat-taxxa fuq l-overtime u b'taxxi aktar baxxi rispettivament.

Irreferejt għall-bżonn ta' żidiet deċenti fil-pensjonijiet u ta' kunsens nazzjonali dwar is-sostenibbiltà tal-pensjonijiet.

Sħaqt ukoll dwar l-importanza ta' assistenza xierqa għall-persuni li jikru, fid-dawl ta' prezzijiet li qed jiżdiedu b'mod inkontrollabbli.

Politika msejsa fuq l-evidenza u konsultazzjoni olistika ma' esperti u ma' dawk ikkonċernati huma fatturi ewlenin meħtieġa għal dawn ir-riformi.

Semmejt ukoll il-ħtieġa għal investiment f'oqsma li jistgħu jgħinu fit-titjib tal-kwalità tal-ħajja tan-nies.

B'rabta ma' dan irreferejt għall-bżonn ta' multi infurzabbli għall-abbużi ambjentali u l-bżonn li prattika ambjentali tajba tiġi ppremjata.

Enfasizzajt il-ħtieġa għal strateġija nazzjonali ta' investiment għal bankini aċċessibbli u l-bżonn li niżguraw li t-trasport pubbliku jagħti servizz deċenti lill-klijenti.

L-involviment tal-kunsilli lokali f'din il-politika huwa essenzjali.

Fl-artikli preċedenti tiegħi enfasizzajt ukoll il-ħtieġa li jitħallsu lura l-ħlasijiet żejda li qed jirriżultaw mill-mekkaniżmu illegali għall-kontijiet tad-dawl u l-ilma u l-bżonn ta' aktar investiment fir-riċerka, l-edukazzjoni, it-taħriġ u t-taħriġ mill-ġdid tal-ħaddiema.

F'dan l-artiklu nixtieq nidħol aktar fil-fond dwar dawn il-proposti.

B'rabta max-xogħol, b'xorti ħażina jeżistu kundizzjonijiet ħżiena ta' xogħol f'għadd ta' setturi f'Malta, fosthom l-ekonomija illegali.

Il-prekarjat jidher li hu l-aktar komuni f'setturi li jvarjaw mill-kostruzzjoni sal-ġbir tal-iskart u minn xi 'ħwienet tal-massaġġi'

sa ċerti xogħlijiet fis-settur tad-divertiment.

Huwa wkoll pjuttost ċar li għadd ta' xogħlijiet marbutin mal-kura huma kkaratterizzati minn pagi baxxi, li ma jirriflettux ir-responsabbiltà involuta.

Barra minn hekk, minkejja titjib tal-politika soċjali f'oqsma bħal ċentri fejn jittieħed ħsieb it-tfal, Malta għadha lura f'termini tal-ugwaljanza bejn is-sessi u l-edukazzjoni meta mqabbla mal-bqija tal-Ewropa, u għaldaqstant dan jindika li hemm bżonn ta' aċċess mingħajr ħlas għal ċentri fejn jittieħed ħsieb it-tfal anke għal tfal li l-ġenituri tagħhom la jaħdmu u lanqas jistudjaw.

Fil-qasam tal-ambjent, il-gvern għandu jikkonċentra fuq l-għoti ta' inċentivi għall-ekonomija ċirkolari li tqis l-immaniġġar tal-iskart bħala opportunità.

Għandu jagħti inċentivi wkoll għal teknoloġiji ekoloġiċi u jintroduċi inċentivi differenti li jgħinu biex jissebbħu l-lokalitajiet tagħna.

Dawn tal-aħħar għandhom ikunu aċċessibbli għal individwi, is-soċjetà ċivili, is-settur privat u l-kunsilli lokali.

L-investiment tal-gvern fit-toroq għandu jiġi rifless f'infrastuttura, passaġġi u spazji li tassew jiffavorixxu dawk li jużaw ir-roti u dawk li jimxu.

Dan ma jidhirx li hu l-każ fil-proġetti tat-toroq li qed iwettaq il-gvern bħalissa.

Nistenna wkoll li l-gvern iżid il-firxa ta' għajnuna mogħtija lil individwi li għandhom ħtiġijiet speċifiċi marbutin ma' kundizzjonijiet bħal, pereżempju, il-fibromijalġija u l-ME.

Ikun inkoraġġanti wkoll jekk il-gvern iwaqqaf ix-xejra ta' ċentralizzazzjoni tas-setgħa f'idejn il-ministri u minflok juri fiduċja u rieda tajba lill-kunsilli lokali u lis-soċjetà ċivili permezz tad-deċentralizzazzjoni, is-sussidjarjetà u d-devoluzzjoni tal-art pubblika.

Biex insemmi eżempju wieħed, għadd ta' artijiet li bħalissa huma proprjetà tal-gvern jista' jsir użu aħjar tagħhom għaċ-ċittadini jekk l-amministrazzjoni u s-sjieda tagħhom tiġi fdata lill-kunsilli lokali.

Punt baġitarju li jikkunsidra dan il-proċess ikun ferm ta' ġid.

Fl-aħħar nett, naħseb li wasal iż-żmien li l-Ministru tal-Finanzi ta' Malta jagħti informazzjoni komprensiva dwar il-bejgħ taċ-ċittadinanza, li jien kontrih kemm fil-prinċipju kif ukoll minħabba li nqis li mhuwiex sostenibbli fit-tul.

B'rabta ma' dan, il-pubbliku għandu jingħata tagħrif dwar il-proċess ta' teħid ta' deċiżjonijiet marbut mal-allokazzjoni u l-użu tal-fondi mill-IIP, jekk jeżistix pjan, jekk hemmx kalendarju u affarijiet oħra relatati.

Jekk dan ma jsirx, bilfors nissuspettaw li l-finanzi pubbliċi ta' Malta qegħdin jiddependu dejjem aktar minn fond li għandu nuqqas ta' sostenibbiltà, u li ċ-ċiklu elettorali qed jingħata aktar importanza mill-ippjanar ekonomiku fit-tul.

Dwar dan is-suġġett, importanti li niftakru li l-Fond Nazzjonali Soċjali u għall-Iżvilupp li fih imur 70 fil-mija tad-dħul mill-bejgħ taċ-ċittadinanza mhuwiex parti mill-qafas ta' finanzjament ferm regolat tal-UE u għalhekk jista' jkun aktar vulnerabbli għal interventi partiġġjani.

Ma jkunx aħjar kieku jkollna gvern iżgħar u soċjetà akbar u b'aktar setgħa?

Dan l-artiklu deher fil-Mument, 21 ta' Ottubru 2018


Ftit ħsibijiet dwar il-Baġit – Michael Briguglio

Il-Ba ġit għall-2019 għandu għadd ta' inizjattivi pożittivi.

Il-Gvern ma għandux bżonni biex jippromovihom.

Bħala membru tal-oppożizzjoni r-rwol tiegħi hu li nenfasizza n-nuqqasijiet tal-baġit li huma importanti wisq biex jiġu injorati.

L-ewwel nett: l-inizjattivi soċjali pożittivi li semmejt hawn fuq jikkumpensaw għaż-żidiet rapidi fl-għoli tal-ħajja?

Ma naħsibx li jagħmlu dan, meta wieħed iqis iż-żidiet fil-prezzijiet tal-ikel, il-fjuwil, il-kera, il-kontijiet tad-dawl u l-ilma u bosta prodotti u servizzi oħrajn.

Tabilħaqq, Malta bħalissa għaddejja minn sitwazzjoni fejn l-anzjani qed ikollhom jagħmlu sagrifiċċji żejda biex ilaħħqu maż-żidiet fl-għoli tal-ħajja u fejn għadd dejjem jiżdied ta' żgħażagħ ma jistgħux isibu l-mezzi meħtieġa biex jissellfu mingħand bank għax-xiri ta' dar jew biex ikunu jistgħu jlaħħqu mal-kera.

Tassew li l-aġġustament għall-għoli tal-ħajja (COLA) hu msejjes fuq mekkaniżmu li l-gvern jimxi miegħu kif xieraq u li l-gvern iddeċieda li jżid euro ieħor miegħu kull xahar.

Jekk xejn, biż-żieda mal-COLA l-gvern qed jammetti li l-mekkaniżmu mhuwiex realistiku.

Allura ma wasalx iż-żmien li l-gvern u l-imsieħba soċjali jirrevedu l-kejl tal-COLA permezz ta' metodu miftiehem b'mod reċiproku?

It-tieni nett: il-baġit iserraħ moħħ in-nies dwar il-kwalità tal-ħajja tagħhom?

Għal darb'oħra, għandi dubji dwar dan.

Jidher li l-isfidi ambjentali tal-pajjiż mhumiex prijorità għal dan il-gvern, li bilkemm semma dan il-qasam kruċjali fil-baġit u li qal lil gwardjani tal-ambjent bħall-bdiewa li l-kontribut tagħhom għall-ekonomija huwa minimu.

It-tielet nett: iċ-ċifri tan-nefqa u d-dħul pubbliċi ma għandux isir skrutinju tagħhom?

Ma naqbilx.

Huwa tajjeb li Malta għandha surplus baġitarju iżda ejjew niftakru li l-investiment kapitali tnaqqas minn 12.1 fil-mija għal 8.5 fil-mija tan-nefqa bejn l-2013 u l-2017.

Barra minn hekk, iċ-ċifri uffiċjali tal-Eurostat juru li n-nefqa f'oqsma bħall-ħarsien ambjentali, il-ħarsien soċjali, l-ordni pubbliku u d-djar naqset bejn l-2012 u l-2016.

Dan ifisser li l-gvern qed jinvesti inqas fil-ħtiġijiet li jmorru lil hinn mill-preżent immedjat, u li jista' jkun li jkollna nħallsu prezz ogħla għalihom fil-ġejjieni.

U anke fejn in-nefqa kapitali hija kbira, pereżempju l-użu tal-fondi tal-UE għal proġetti ta' toroq, ta' min nistaqsu jekk humiex qed jintużaw kif suppost f'termini ta' kwalità, aċċess, sikurezza u inkoraġġiment ta' mezzi alternattivi ta' trasport.

Il-mistoqsija li kulħadd qed jistaqsi hija: dan l-investiment ser inaqqas sitwazzjonijiet ta' paraliżi tat-traffiku, jew qiegħdin inwessgħu t-toroq għas-sodisfazzjon immedjata tagħna mingħajr ma nindirizzaw l-għeruq taż-żidiet fit-traffiku?

X'ser jiġri ladarba nintebħu li l-proġetti ta' twessigħ ta' toroq ma solvewx il-problemi ta' traffiku tagħna?

Ejjew inżommu f'moħħna wkoll li bankini aċċessibbli huma bżonn bażiku tal-persuni li jkunu mexjin fit-toroq, speċjalment persuni anzjani, persuni b'diżabilità, tfal, u ġenituri b'pushchairs.

Id-dħul pubbliku wkoll ħaqqu skrutinju.

Biċċa kbira minnu jiġi mill-bejgħ tal-passaporti.

Huwa ferm dubjuż jekk dan huwiex sostenibbli u jekk għandux sens għall-ġejjieni, speċjalment meta nqisu li Malta qed issir dipendenti ħafna minn din il-prattika bi ħsara għad-diversifikazzjoni ekonomika sostenibbli.

Barra minn hekk, hemm nuqqas ta' trasparenza dwar kif qed jintużaw il-fondi li ġejjin minn dan il-bejgħ.

Tabilħaqq, jidher li l-muturi ekonomiċi ewlenin tal-gvern huma l-bejgħ tal-passaporti u l-importazzjoni ta' ħaddiema minn pajjiżi terzi biex iżidu t-tkabbir ekonomiku.

Il-mistoqsija li kulħadd qed jaħseb dwarha hi jekk dan it-tip ta' tkabbir huwiex sostenibbli.

Dawn iż-żidiet fin-numri qed iwasslu għaż-żidiet kbar fil-prezzijiet li semmejt qabel, għal nuqqas ta' ugwaljanza soċjali u għal pressjoni kbira fuq l-infrastruttura ta' Malta.

Sadanittant il-Baġit għall-2019 ma jgħid kważi xejn dwar il-ħtiġijiet soċjali ta' għada bħall-pensjonijiet sostenibbli.

Dawn huma kummenti li tajt lill-gazzetta It-Torċa


Ejjew inkunu ġusti - Michael Briguglio

Sa issa f'Malta hemm ħafna kandidati approvati u prospettivi validi għall-elezzjonijiet li ġejjin għall-Parlament Ewropew.

Ilkoll għandhom affiljazzjonijiet politiċi, stili personali u prijoritajiet differenti, u dan jgħin biex il-votant għaqli u riflessiv ikollu aktar għażla.

Dan il-pluraliżmu huwa karatteristika bażika tad-demokrazija liberali tal-Punent.

Id-djalogu u d-diversità qalb il-kandidati jistgħu jgħinu biex l-immaġinarju politiku jkun aktar varjat u huma alternattiva aħjar minn politika awtoritarja li għandha dimensjoni waħda biss.

Madankollu, naħseb li huwa importanti ħafna li l-parteċipanti elettorali jħarsu parametri ċari msejsin fuq id-deċenza u r-rispett fi ħdan qafas pluralistiku.

M'iniex qed nirreferi biss għal regoli dwar ir-riżorsi finanzjarji u l-aċċess għall-mezzi tax-xandir, iżda wkoll għall-komunikazzjoni ta' kuljum qabel l-elezzjonijiet.

B'rabta ma' din, nappella lill-kandidati sħabi, il-partiti, il-ġurnalisti u l-attivisti kollha biex jimpenjaw rwieħhom għal kampanja deċenti.

L-aħħar elezzjoni ġenerali ta' Malta kienet ikkaratterizzata minn sħaba sewda ta' antagoniżmu li konna ilna ma naraw bħalha għal xi żmien, u forsi jeħtieġ li nikkalmaw u nersqu lejn qafas ta' agoniżmu: fejn naraw 'il xulxin bħala avversarji, mhux għedewwa, u fejn nirrispettaw ir-regoli bażiċi tad-dibattitu demokratiku.

Tabilħaqq, li naqsmu u niddiskutu opinjonijiet differenti hija xi ħaġa tajba, u jien nippreferi din id-diskussjoni minn komunikazzjoni ta' tgħawwiġ li tikkonċentra aktar fuq li tkisser lill-messaġġier milli l-messaġġ.

B'xorti ħażina, il-mezzi soċjali huma mimlijin eżempji ta' attakki fuq persuni u mhux fuq dak li jgħidu, u hawnhekk insibu għadd imdaqqas ta' trolls anonimi.

Xi wħud jeċċellaw f'lingwaġġ ta' tkasbir fit-taqsimiet tal-kummenti u oħrajn joħolqu paġni anonimi fuq Facebook imsejsa fuq l-assassinju tal-karattru jew it-tixrid ta' diskors ta' mibegħda - għalkemm sikwit ikun faċli li wieħed jintebaħ min ikunu n-nies wara dawn il-paġni.

Xi ġellieda fuq l-internet anqas biss jagħmlu sforz biex jinħbew wara l-anonimità jew profili foloz.

Dan kollu jwaqqa' l-libertà tal-kelma tant għażiża għalina u juri n-nuqqas ta' responsabbiltà f'kuntest fejn ma hemmx limiti.

Nemmen li l-libertà tal-kelma tbati jekk ma tintużax b'responsabbiltà: dan ma jfissirx biss li noqogħdu attenti għal-lingwaġġ li nużaw, iżda wkoll li jkollna sens ta' proporzjon.

Ilkoll għandna kwalitajiet differenti, iżda għandu jkun ovvju li mhux kulħadd espert f'kollox.

Għandna nagħrfu wkoll id-differenza bejn politika msejsa fuq l-evidenza u żvogi fuq il-mezzi soċjali wara jum iebes.

Djalogu b'saħħtu fl-elezzjonijiet Ewropej li ġejjin għandu jfisser ukoll li nisimgħu l-fehma ta' xulxin.

Din mhux biss referenza għall-importanza li aħna l-kandidati nisimgħu lill-avversarji tagħna, iżda wkoll li nisimgħu t-tħassib tal-elettorat, li nkunu saqajna mal-art u nevitaw kemm jista' jkun li ningħalqu f'torrijiet tal-avorju.

Nemmen ukoll li jekk infittxu dak li naqblu dwaru u nippruvaw nilħqu kompromessi, inkunu qed nuru saħħa u mhux dgħufija, speċjalment minħabba l-isfidi kumplessi b'tant aspetti li qed inħabbtu wiċċna magħhom illum il-ġurnata.

Xi kultant ikollna aktar mistoqsijiet milli tweġibiet, kultant jista' jkun li ma nkunux qed insaqsu l-mistoqsijiet it-tajbin, u xi drabi jkollna t-tentazzjoni li ma naqblux bejnietna minħabba l-konvenjenza politika, u mhux għax nemmnu li dan ikun is-sewwa.

Bħala kandidat għall-elezzjonijiet Ewropej inwiegħed li l-kampanja tiegħi tkun mibnija fuq djalogu b'rispett, politika msejsa fuq l-evidenza u l-politika tan-nies.

Inwiegħed li niġġieled id-diskors ta' mibegħda, il-lingwaġġ patronizzanti u s-sensazzjonaliżmu vulgari billi nistinka biex inkun aħjar minn hekk.

Ejjew nirrispettaw l-intelliġenza tan-nies permezz ta' politika deċenti.

Dan l-artiklu deher fil-Mument, 28 ta' Ottubru 2018.


Ċekkijiet u pensjonanti – Michael Briguglio Budgetary Proposals - Michael Briguglio X'Unjoni Ewropea irridu? Michael Briguglio Qed ikollna nimxu fit-triq minflok fuq il-bankina - Michael Briguglio Cheques and Pensioners - Michael Briguglio

 Is-soċjoloġija tal-ħosba - Michael Briguglio

 How would democracy be affected if a political party has a two-thirds parliamentary majority? Michael Briguglio

Meta n-nies jirċievu r-rifużjonijiet tat-taxxa, huma jkunu qed jirċievu dak li għandhom dritt għalih mill-ħlasijiet li jkunu għamlu lill-gvern.

Normalment jirċievu avviż dwar dan fid-dikjarazzjoni tat-taxxa tagħhom u daqshekk.

Iżda issa l-gvern ħa pass ieħor permezz ta' manuvra pubbliċitarja: il-Ministru għall-Finanzi Edward Scicluna organizza konferenza tal-aħbarijiet biex iħabbar li kienu ser jintbagħtu ċekkijiet speċifiċi, li ntbagħtu flimkien ma' ittra ta' propaganda lil eluf ta' ħaddiema.

Fl-istess ġimgħa, xi ħadd qalli sarkastikament li l-flus tat-taxxa li qed jitħallsu lura lin-nies diġà ħallsu għalihom l-istess nies permezz tal-kontijiet tad-dawl u l-ilma ogħla minħabba l-metodu illegali li bih qed jinħarġu l-kontijiet.

Fuq il-mezzi soċjali oħrajn iċċajtaw li l-flus li ngħataw lura jistgħu jintużaw għand l-ispiżjar biex jinxtraw prodotti kontra t-tniġġis, u xi wħud qalu li l-ftaħir tal-gvern dwar ir-rifużjoni kien insult għal dawk li qed jitħabtu biex iħallsu l-kirja jew id-dar tagħhom.

F'messaġġ fuq Twitter, l-opinjonista tat-Times of Malta Andre Debattista rrefera għal din bħala politika 'tal-ħobz u taċ-ċirku', jiġifieri politika maħsuba biex tnessi lin-nies il-problemi l-aktar serji.

Bosta oħrajn qed jgħidu li l-gvern qiegħed jinsa l-fatt li 95,000 pensjonant f'Malta qed isibuha dejjem aktar diffiċli li jlaħħqu mal-għoli tal-ħajja minħabba spejjeż dejjem ogħla fl-isfond ta' rata tal-inflazzjoni dejjem tiżdied.

Kif inhuma l-affarijiet, madwar 22,000 pensjonant qegħdin f'riskju ta' faqar: żidiet fl-ispejjeż tal-fjuwil, tal-kontijiet tad-dawl u l-ilma, tal-ikel u bosta ħwejjeġ oħra qed jagħmlu s-sitwazzjoni agħar.

L-ogħla pensjoni tal-gvern f'Malta hija madwar €13,200 u l-unika konsolazzjoni hija li dawn il-pensjonanti huma eżentati mit-taxxa.

Iżda bil-kontra ta' ħaddiema eżentati mit-taxxa huma ma jkunux gawdew minn ċekk tal-gvern.

Nistieden lill-qarrejja jagħtu ħarsa lejn battibekk pubbliku reċenti fuq Twitter bejn Alfred Mangion u l-Ministru tal-Finanzi għal aktar tagħrif dwar il-kwistjoni.

Dan iwassalni għal artiklu li nirrakkomanda ta' Carmel Mallia (Times of Malta, 7 ta' Settembru) dwar dak li l-pensjonanti qegħdin jistennew mill-baġit.

Mallia jfakkar lill-qarrejja tiegħu li l-Alleanza tal-Organizzazzjonijiet tal-Pensjonanti ilha tisħaq dwar l-importanza ta' pensjonijiet adegwati għal dawn l-aħħar għaxar snin.

Huwa importanti li wieħed jinnota li rapport reċenti tal-Kumitat Ewropew għall-Protezzjoni Soċjali u l-Kummissjoni Ewropea kkonferma li l-pensjoni taż-żewġ terzi tal-gvern mhijiex biżżejjed, xi ħaġa li anke jien tkellimt dwarha f'artiklu reċenti f'din il-gazzetta.

B'rabta ma' dan, Mallia jirrapporta kif ir-rata medja ta' dħul relattiv għal persuni akbar fl-età (65+) naqset bejn l-2008 u l-2016, li n-nisa qegħdin f'sitwazzjoni agħar u li hemm diskriminazzjoni fuq bażi ta' età f'għadd ta' miżuri introdotti fil-pensjoni taż-żewġ terzi, jiġifieri fl-introduzzjoni ta' limitu għad-dħul massimu pensjonabbli, il-pensjoni minima nazzjonali garantita u fir-rievalwazzjoni li ssir kull sena tal-pensjoni.

Ir-rapport imsemmi juri li persuna ma tistax tgħix b'pensjoni biss f'Malta u jafferma li d-diskrepanza bejn dak li jaqilgħu n-nisa u l-irġiel fost il-pensjonanti hija waħda mill-akbar fl-UE.

Iżid li matul il-perjodu eżaminat (2008-16), ir-rata ta' dawk f'riskju ta' faqar jew tal-esklużjoni soċjali għal persuni akbar fl-età żdiedet, speċjalment għal dawk li għandhom 75 sena jew aktar, avolja kien hemm titjib fejn tidħol id-diskrepanza relattiva tal-faqar għal persuni li għandhom 65 sena jew aktar.

Ir-rapport imsemmi dwar il-pensjonijiet jirrakkomanda wkoll indiċizzazzjoni xierqa tal-pensjonijiet biex tittaffa l-erożjoni tas-setgħa tax-xiri tal-pensjonanti.

Din għandha tinkludi ġabra ta' prodotti u servizzi meħtieġa minn persuni akbar fl-età.

Il-formula rrakkomandata tirrifletti kemm l-inflazzjoni fil-pagi (50 fil-mija) kif ukoll l-inflazzjoni fil-prezzijiet bl-imnut (50 fil-mija).

Dan jirrakkomanda wkoll il-possibbiltà li n-nies joħolqu l-iskemi ta' pensjonijiet tagħhom minflok dik tal-istat.

B'rabta ma' dan nixtieq inżid li l-gvern attwali waqqaf l-isforzi li kienu qed isiru qabel f'Malta biex tiġi inkluża pensjoni tat-tieni pilastru li tista' tgħin biex jitrawmu r-responsabbiltà u s-sostenibbiltà.

Meta wieħed iqis li eluf ta' pensjonanti qed ibatu biex jirniexxielhom ilaħħqu mal-għoli tal-ħajja, wasal iż-żmien li l-Ministru tal-Finanzi jintroduċi miżuri sostantivi fil-baġit li jmiss.

Inkella, ser ikollhom ikomplu jagħmlu sagrifiċċji personali jew jiddependu minn sorsi oħrajn ta' dħul u għajnuna, jekk dawn ikunu disponibbli għalihom, biex ilaħħqu.

Malta teħtieġ kunsens nazzjonali dwar il-politika tal-pensjonijiet: ejjew nintrabtu li jkollna solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet fi ħdan soċjetà li jimpurtaha.

Dan l-artiklu deher fil-Mument, 30 ta' Settembru 2018

L -Unjoni Ewropea qed tħabbat wiċċha ma' sfidi importanti f'għadd ta' oqsma differenti.

Fl-istess waqt ma rridux ninsew li l-UE għamlet u għadha tagħmel ħafna kisbiet, li aħna kultant ma napprezzawx.

F'dawn l-aħħar għaxar snin, il-kriżi finanzjarja dinjija wasslet biex il-kundizzjonijiet ta' għajxien ta' ħafna nies imorru għall-agħar madwar l-Unjoni.

Iżda l-eqqel tal-kriżi jidher li għadda u xejriet reċenti wrew titjib ekonomiku f'diversi pajjiżi, pereżempju rati aktar baxxi ta' qgħad.

Madankollu, anke meta l-istatistika turi xejriet pożittivi, it-tbatija ta' kuljum li jgħaddu minnha bosta individwi ma għandhiex tiġi injorata.

Analiżi soċjali xierqa għandha tikkonċentra kemm fuq fatturi kwantitattivi kif ukoll fuq fatturi kwalitattivi.

L-UE ħadmet, u għandha taħdem aktar, biex trawwem politika soċjali li tintegra l-ġid ekonomiku mal-ġid soċjali.

Għandu jkompli jiġi żviluppat investiment soċjali permezz ta' tagħlim tul il-ħajja, l-għoti ta' setgħa liċ-ċittadini, u l-kapital uman sabiex l-individwi jkunu mgħammra biex jiffaċċjaw ir-riskji u l-opportunitajiet fil-ħajja ta' kuljum tagħhom.

Il-mudell ekonomiku Ewropew għandu jipprova wkoll isib bilanċ bejn ir-rwol tal-Unjoni bħala ċentru ta' kummerċ dinji u l-istandards soċjali, ekonomiċi u ambjentali għoljin tagħha.

Jista' jinħoloq aktar xogħol fl-UE jekk tingħata aktar importanza lill-investiment f'setturi bħall-enerġija: dan ikun siewi wkoll minn perspettiva ġeopolitika.

B'rabta ma' din il-perspettiva, qed isir dejjem aktar ċar li l-UE teħtieġ politika barranija koerenti u strateġija komuni għas-sigurtà jekk trid li jkollha leħen b'saħħtu fuq il-livell dinji.

Id-dipendenza tal-UE fuq l-Istati Uniti fil-qasam tas-sigurtà bħalissa hi inċerta, u Ewropa maqsuma tista' tkun ta' ħsara għall-Ewropa u ta' vantaġġ għal setgħat dinjin oħrajn.

Fl-istess waqt, madankollu, nemmen li l-Unjoni Ewropea għandha tagħti aktar spazju lir-realtajiet nazzjonali, reġjonali u lokali fi ħdan qafas ġenerali tal-UE.

Eżempju tajjeb ta' dan huwa l-politika tal-UE dwar it-tibdil fil-klima, li għandha mira waħdanija tal-UE iżda miri nazzjonali differenti fid-dawl tas-sitwazzjonijiet differenti f'kull stat membru.

B'dan il-mod, l-istati membri tal-UE qed jaqsmu s-sovranità tagħhom billi jkollhom leħen aktar b'saħħtu fid-dinja iżda li xorta waħda jirrispetta r-realtajiet nazzjonali.

Problema politika kbira madwar l-UE hija li qed jikbru u jinfirxu partiti u sentimenti populisti u Ewro-xettiċi li qed jipproponu soluzzjonijiet ta' malajr għat-tħassib tan-nies dwar kwistjonijiet bħall-migrazzjoni.

Meta ma jkunx jista' jinstab kunsens mal-Unjoni kollha, l-UE għandha tippromwovi koalizzjonijiet ta' pajjiżi u organizzazzjonijiet ta' rieda tajba li jkunu lesti jgħinu lil xulxin.

Kif inhuma l-affarijiet, jista' jkun li dan hu l-aktar mezz vijabbli: inkella, qed nissograw li nispiċċaw f'paraliżi istituzzjonali.

Nemmen ukoll li għandu jsir aktar investiment fi programmi ta' integrazzjoni soċjali u ta' solidarjetà madwar l-Unjoni.

L-isfida attwali tal-migrazzjoni tfakkarna wkoll li l-Ewropa li għandha wirt b'saħħtu ta' libertà, drittijiet tal-bniedem u s-saltna tad-dritt hija l-istess Ewropa li għaddiet mit-totalitarjaniżmu u li f'bosta żminijiet ipprattikat il-kolonjaliżmu.

Barra minn hekk, il-kelma 'migrazzjoni' nnifisha jeħtieġ li nqisuha mill-perspettiva tal-baħar ta' identitajiet, lealtajiet u twemmin f'Unjoni ta' diversità.

Sfida oħra li l-UE qed tħabbat wiċċha magħha hi s-saltna tad-dritt.

Għal darb'oħra hemm kunflitti ċari bejn dawk favur standards Ewropej u l-Ewroxettiċi u jidher li ma teżistix soluzzjoni sempliċi.

Dan ifakkarna fir-rwol tal-Kummissjoni Ewropea li tara li l-istati membri jżommu ma' standards bażiċi u fl-għażliet li l-elettorat Ewropew ser ikollu jagħmel fl-elezzjonijiet nazzjonali u dawk Ewropej.

L-Ewroxettiċi sikwit qed jippreżentaw argumenti b'aktar passjoni u kemm il-darba jirbħu l-ġlieda tal-komunikazzjoni.

B'rabta ma' dan, istituzzjonijiet, partiti politiċi u organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili favur l-UE għandhom irawmu sens li aħna lkoll għandna sehem fl-Ewropa.

Dan ifisser ukoll li r-rappreżentanti tan-nies fil-Parlament Ewropew għandhom ikunu eqreb tan-nies billi jisimgħu t-tħassib u r-realtajiet ta' kuljum tagħhom fil-kostitwenzi rispettivi tagħhom u jikkonċentraw inqas fuq ir-retorika, li n-nies ma għandhom l-ebda rabta magħha.

J ekk irridu nħarsu u ntejbu l-kisbiet tal-Unjoni Ewropea, bħall-paċi, is-solidarjetà u s-sostenibbiltà, irridu naraw li l-individwi, il-gruppi u s-soċjetajiet Ewropej iħossuhom li huma parti mill-istituzzjonijiet tal-UE u li tassew qed jieħdu sehem fihom.

Dan l-artiklu deher fil-Mument, 23 ta' Settembru 2018

Fdan il-vlog f'The Malta Independent nispjega kif il-bankini tagħna qed jiġu okkupati minn imwejjed u siġġijiet u minn kostruzzjoni traskurata.

Tista tara l-filmat minn dan il-link:

Xi kultant is-soċjetà tqajjem agħa li jinfirex bħan-nar.

Jista' jkun marbut ma' kull xorta ta' kwistjoni, mis-saħħa għas-sigurtà.

L-attenzjoni tal-mezzi tax-xandir, dak li jingħad min-nies, speċjalment dawk influenti, u s-sensazzjonaliżmu jagħtu n-nar lil dak li jidher fl-aħbarijiet.

Xi nies jemmnu, oħrajn jibqgħu xettiċi; xi aħbarijiet ikunu fattwali, oħrajn ikunu foloz.

Il-politiċi, dawk li jfasslu l-politika, il-ġurnalisti u s-soċjetà ċivili għandhom id-dmir li jkunu fattwali u li jiġġieldu x-xettiċiżmu msejjes fuq aħbarijiet foloz, anke jekk jista' jkun li l-fatti ma jgħinux lill-aġendi rispettivi tagħhom.

Tassew li hemm modi differenti kif naqraw fatti bħall-istatistika, iżda dan ma jfissirx li għarfien espert u xjentifiku għandu jitqies daqslikieku kien biss il-fehma ta' xi ħadd kwalunkwe.

F'kuntest bħal dan, hu essenzjali li nagħrfu li s-soċjetà ta' żmienna hi waħda msejsa fuq opportunitajiet

u riskji li noħolquhom aħna stess.

Noħolqu mezzi ta' transport li jagħtuna opportunitajiet bla tmiem, iżda li paradossalment ikollhom konsegwenzi mhux intenzjonati bħat-tniġġis u l-inċidenti.

Bl-istess mod, il-mediċina tatna rimedji li jsalvaw ħajjiet, iżda kultant jista' jkollha wkoll effetti sekondarji.

Għalhekk, huwa essenzjali li ċ-ċittadini jkunu mgħammra biex jinnavigaw il-baħar ta' informazzjoni li jħabbtu wiċċhom miegħu kuljum, u li l-għarfien li jaslilna jkun kemm jista' jkun fattwali.

Huwa hekk li aħna mbagħad inkunu nistgħu nieħdu deċiżjonijiet infurmati.

Sikwit, li wieħed ma jagħmilx għażla hija fiha nnifisha għażla.

Dan iwassalna għall-paniku li bħalissa qiegħed jinfirex mal-Ewropa: il-ħosba.

Qabel nissokta, nixtieq ngħid b'mod ċar li nemmen li dan il-paniku hu leġittimu u hu bbażat fuq evidenza xjentifika, li jiena nafda.

L-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa dan l-aħħar ħarġet data li turi li l-41,000 każ ta' ħosba fl-Ewropa bejn Jannar u Ġunju ta' din is-sena qabżu t-total annwali għal kull waħda mill-ħames snin ta' qabel.

Fl-2016 kien hemm biss 5,000 każ.

Nofs dawn il-każijiet kienu fl-Ukrajna, iżda kien hemm żidiet kbar u tifqigħat konsiderevoli f'pajjiżi oħrajn ukoll.

Ġew irrappurtati wkoll 37 mewt mill-ħosba fl-Ewropa matul l-ewwel nofs ta' din is-sena.

Ir-raġuni ewlenija li ngħatat għal dawn iż-żidiet hi r-rati baxxi ta' tilqim tat-tfal f'xi pajjiżi.

Għadd żgħir ta' pajjiżi Ewropej għandhom rati aktar baxxi minn xi pajjiżi Afrikani.

Ir-rati baxxi jistgħu jkunu riżultat ta' żewġ raġunijiet ewlenin: f'pajjiżi bħall-Ukrajna u s-Serbja l-provvista tat-tilqima MMR (kontra l-ħosba, il-gattone u r-rubella) kienet irregolari f'dawn l-aħħar snin, u b'hekk affettwat ir-rata' ta' tilqim.

Fl-Ukrajna, ir-rata ta' tilqim naqset minn 95 fil-mija għaxar snin ilu għal 31 fil-mija fl-2016, parzjalment minħabba l-inkwiet ġeopolitiku iżda wkoll minħabba ċerti deċiżjonijiet meħudin mill-gvern.

Min-naħa l-oħra, f'pajjiżi fosthom Franza, il-Greċja u l-istess Ukrajna hemm ukoll numri sinifikanti ta' nies - minn 25 sa 40 fil-mija tal-popolazzjoni - li huma xettiċi dwar it-tilqim.

Hemm diversi raġunijiet għax-xettiċiżmu dwar tilqim differenti, li jvarjaw minn twemmin ta' aħbarijiet foloz sa fehmiet tal-gvern dwar jekk ċertu tilqim għandux ikun obbligatorju jew le.

Fl-Italja, pereżempju, il-gvern populista l-ġdid kompla jqajjem polemika dwar il-ħosba billi 10 vaċċini li kienu obbligatorji biex it-tfal imorru l-iskola ma baqgħux obbligatorji.

Huwa ċar li x-xettiċiżmu dwar it-tilqima tal-MMR huwa riżultat ta' aħbarijiet foloz wara studju qarrieq tal-1998 ta' Andrew Wakefield, li minn dak iż-żmien 'l hawn tilef il-liċenzja medika tiegħu.

Ħarsa fil-qosor lejn l-evidenza u kitbiet xjentifiċi turi għaliex il-konklużjonijiet tiegħu kienu foloz.

Iżda xorta waħda għadd imdaqqas ta' nies jemmnuhom.

Jekk isibu rwieħhom jikkonfondu f'kuntesti bħal dawn, in-nies għandhom jagħtu aktar attenzjoni lill-pariri tal-esperti milli lil dawk li l-għan tagħhom hu li jbeżżgħu, li bosta minnhom jeċċellaw fis-sensazzjonaliżmu fil-mezzi soċjali.

Dan iwassalna Malta.

Pajjiżna għandu sistema tajba ħafna ta' tilqim, għalkemm ċertu tilqim ikollu jinxtara mingħand is-settur privat.

Il-gvern issa qed jieħu passi biex jevita żieda fl-infezzjonijiet tal-ħosba.

Meta nqisu l-fatt li Malta gżira u r-rabtiet ovvji tagħha ma' soċjetajiet oħrajn, huwa normali li l-awtoritajiet tas-saħħa jkunu mħassbin.

Ħamsa min-numra żgħir ħafna ta' sitt każijiet ta' ħosba din is-sena f'Malta kienu importati, u dan jagħti raġun lill-għaqal ta' gvernijiet suċċessivi li żguraw li t-tilqima tal-MMR tkun obbligatorja.

Iżda l-ħosba tittieħed faċilment u l-qbil politiku dwar il-qagħda attwali huwa ġġustifikat.

Dan l-artiklu deher fil-Mument, 16 ta' Settembru 2018


More on the housing challenge - Michael Briguglio Face recognition surveillance: Letter to European Commission and European Data Protection Supervisor Diskors - Kunsill Ġenerali - Partit Nazzjonalista - Michael Briguglio L-isfida fil-qasam tad-djar – Michael Briguglio

 The housing challenge - Michael Briguglio

Ħbieb,

Is-sajf li g ħ adda uħud minna żorna l-festi mal-Kap.

K ull ġimgħa konna qed immorru niltaqg ħ u man-nies fil-pjazez tar-raħal u fil-festa tagħhom.

Uħud minna baqgħu iżuru l-ibliet u l-irħula, ta' kuljum, fit-toroq u fid-djar tan-nies.

Bħal ma ngħidu aħna s-soċjologi, qegħdin 'on the ground'.

Intom, in-nies li ltqajtu magħna, ilqajtuna u fdajtuna bl-istejjer u t-tħassib tal-ħajja ta' kuljum tagħkom filwaqt li aħna smajnikhom.

Għidtulna kif tixtiequ li aħna nagħmlu dak li hu sewwa .

Bħal dak l-arkitett li ltqajt magħha li xogħlha kien li tivverifika li jkun sar żvilupp kif suppost .

K ellha kuraġġ biżżejjed li titkellem meta x-xogħol ma sarx sew.

U ta' dan t awha transfer u kellha titlaq xogħolha maċ-ċivil.

U sorpriżi meta tisimgħu dan?

Diżappuntati iva, imma daż-żmien m'intomx sorpriżi.

Għax issa tafu li jekk lanqas biss ikunu onesti magħna fuq sempliċi kont tad-dawl, mela d in mhux klikka li t ippremja l-onestà.

Din hi klikka li t ippremja l-qerq , anki meta l-qerq tagħhom jinkixef bil-provi.

U f'nofs dil-kultura ta' korruzzjoni, intom xorta tagħżlu li tagħmlu s-sewwa.

Din tagħlima kbira għalina lkoll.

Għidtulna kemm hi importanti għalikom il-familja.

Għidtulna nħarsu l-ambjent fil-politika tagħna, u kemm ser tpatti l-familja tagħkom jekk dan ma jsirx.

Bħall-familja li d-dar tagħha nzertat ħdejn produttur illegali tas-siment u jkollha tghix bl-istorbju u t-trab kuljum.

Qed titlob ħafna dil-familja?

Sorpriżi li l-liġi mhux qed tiġi infurzata?

Issa ma nistennew xejn aħjar, għax il-klikka qed teqred l-ambjent tagħna, u allura għalfejn ser jimpurtahom?

Fuq kollox, jekk huma stess jagħlqu għajnejhom għall-inġustizzja, għalfejn għandhom jiġġieldu kontriha ?

Qsamtu magħna realtà differenti minn dik li jridu juruna huma.

Bħal dak ir-raġel marid li jgħix m'ommu anzjana.

Ftit tal-ġranet oħra ser jitkeċċ ew minn fejn jgħixu , filwaqt li l-klikka ħliet ħames snin mingħajr ma' bniet blokka waħda tal-housing soċjali.

Xtaqt naqsam magħkom dar-realtajiet li rajt fiż-żjarat tiegħi fid-djar , fit-toroq , fl-irħula tagħna.

Meta nkellem lill- uffiċjali onesti fiċ-ċivil

jidher li ma nkunx qed inħabbat fuq il-bieb it-tajjeb.

Forsi l-klikka ji stennewni mmur i nħ abbat fuq il-bieb

tagħhom u ta' s ħ abhom - dawk li tawhom art pubblika biex jibnu taparsi università fiż-Żonqor.

Jew biex itellghu torri sproporzjonat fuq art pubblika f'Pembroke.

Jew sa ħ ansitra biex jipparkjaw tanker korrot fil-bajja ta' Marsaxlokk.

Kieku mort għandhom , kienet tkun storja ohra:

Hemmhekk kont insibu l-aqwa ż mien;

Izda jien ippreferejt inkun viċin i ż - ż g ħ ir minflok.

Ghazilt li nisma' l-qanpiena tan-nies f'Tas-Sliema, fil-Floriana,

f'Raħal Ġdid, f'Birżebbuġa, fin-Naxxar u f'tant lokalitajiet oħra.

Ma dortux mal-lew ż a u g ħ idtulna li rridu nirbhuha l-fiducja taghkom .

U hekk għandu jkun.

U hu g ħ alhekk li issa hu l-waqt it-tajjeb biex inkun hawn bhala l-kandidat tag ħ kom ghall-P arlament Ewropew ma' sħabi l-oħra.

U għalhekk issa l-waqt biex il-P artit Nazzjonalista jingħaqad f'leħen wieħed.

Hekk jitlolbu id-demokrazija, ir-rispett u r-rieda tajba.

Irridu nirb ħ u l-fidu ċ ja tag ħ kom biex inkunu nistg ħ u nitkellmu g ħ al dawk kollha, anki dawk Laburisti, li jag ħ mlu dak li hu sewwa, li qed isofru l-in ġ ustizzja u li m ' humiex qed jghixu l-aqwa zmien.

Il-fidu ċ ja li tag ħ tuna ġġ orr mag ħ ha responsabbiltà kbira.

I l-gvern għandu kull setg ħ a li j ġ ib il- bidla izda naqas li jaghmel dan .

Iżda i ntom g ħ andkom is-setg ħ a tag ħ mlu g ħ a ż la differenti.

U meta taghzlu, meta tafdawna, inweghdkom, inweg ħ dukom li, kemm f'Malta kif ukoll fl-U njoni Ewropea mhux ser n għaddukom biż-żmien.

S er inkunu l-le ħ en tag ħ kom - in-nies ta' rieda tajba.

I l-Prim Ministru Joseph Muscat dan l-a ħħar qal li f'Malta 80 fil-mija tan-nies huma sidien tad-dar tagħhom, u ta dan bħala eżempju tas-suċċessi ekonomiċi u soċjali tas-soċjetà tagħna.

Iżda dan l-aħħar iltqajt ukoll ma' statistika oħra, li tgħid li dejjem qiegħdin jiżdiedu n-nies f'Malta li qed jitkeċċew mill-postijiet li jkunu qed jikru.

Dan tħabbar waqt konferenza dwar il-white paper għar-riforma tal-kera li saret l-Università ta' Malta, li ġiet organizzata flimkien mas-Segretarju Parlamentari għad-Djar.

Hemm ħtieġa kbira li din l-istatistika tiġi elaborata u investigata.

Pereżempju, min qiegħed jitkeċċa?

Fejn qed imorru jgħixu dawn in-nies wara li jitkeċċew?

Malta teħtieġ ukoll statistika u data kwalitattiva oħra dwar l-isfida fil-qasam tad-djar.

Pereżempju, kemm żgħażagħ qed jibqgħu jgħixu mal-ġenituri tagħhom mhux għax iridu iżda frott il-bżonn, minħabba spejjeż projbittivi għall-akkomodazzjoni u d-diffikultà li jissellfu mill-bank?

Kemm hawn nies jgħixu f'garaxxijiet?

Min huma?

Tabilħaqq, hu ironiku li sa ftit snin ilu l-ħolma ta' bosta f'Malta kienet li jixtru dar li tirrifletti l-istil ta' ħajja tagħhom, iżda l-ħolma tal-lum hi li ma jispiċċawx jgħixu f'garaxx jew jaqsmu kamra ma' xi ħadd.

Biex ma nsemmux min qed jaqsam sodod f'appartamenti ffullati.

M'inix ngħid li ma hawnx għadd konsiderevoli ta' persuni li sejrin relattivament tajjeb.

Tabilħaqq, b'riżultat tal-politika tal-gvern Laburista li jillaxka r-regoli tal-ippjanar, ħafna setgħu jibnu sulari żejda fuq il-proprjetà tagħhom u jaqilgħuha tajjeb mill-kera.

Lil dawn nixtiqilhom il-ġid, iżda ma nistgħux ninsew it-tbatija tal-bosta li ma għandhomx proprjetà, li qed iħabbtu wiċċhom ma' diffikultajiet dejjem akbar biex ilaħħqu mal-prezzijiet tal-akkomodazzjoni.

Dan iwassalna għas-suġġett tal-politika dwar id-djar illum.

Ħa nkun ċar: nemmen li s-Segretarju Parlamentari Roderick Galdes u l-kap tal-Awtorità tad-Djar Leonid Mackay għandhom l-aqwa intenzjonijiet u qed jagħmlu l-almu tagħhom biex jgħinu lin-nies fid-diffikultajiet marbutin mad-djar.

Jien wieħed minn dawk li lesti nikkooperaw magħhom biex ngħinu lill-persuni fil-bżonn.

Iżda ninsab ukoll ferm diżappuntat li fl-"aqwa żmien" Malta hi kkaratterizzata minn għadd kbir ta' persuni li qed iħabbtu wiċċhom ma' problemi kbar, u li l-gvern Laburista għadu relattivament lura fil-kostruzzjoni ta' djar soċjali meta mqabbla mal-għaġla tiegħu biex iwessa' t-toroq mingħajr permessi tal-Awtorità tal-Ippjanar, biex iħallas lill-Vitals u jagħmel ħafna ftehimiet minn wara l-kwinti, u biex jgħaġġel biex jimplimenta politika korrotta tal-enerġija minn fuq dahar min iħallas it-taxxa.

Dan huwa l-"aqwa żmien" meta r-rata tal-inflazzjoni ta' Malta qed tiżdied kull xahar, u fejn il-pagi mhumiex jiżdiedu daqs l-għoli tal-ħajja.

F'dinja ta' politika ideali, il-kera għandha tkun madwar 20 fil-mija tad-dħul ta' persuna.

Mur għid dan lill-persuni mill-klassi tal-ħaddiema jew mill-klassi medja li qed jipprovaw jikru post illum il-ġurnata: l-istess nies li ġew imwiegħda paga li tiggarantixxi l-għajxien mill-Partit Laburista meta kien fl-oppożizzjoni.

Tabilħaqq, jien tal-fehma li l-problema tad-djar f'Malta ma tistax tinfired mir-realtà li l-pagi huma ġeneralment baxxi.

Il-kera kienet artifiċjalment baxxa għax is-suq kien inattiv għal ħafna snin.

Issa qed jerġa' jieħu l-ħajja bis-saħħa ta' bidliet leġiżlattivi taħt amministrazzjonijiet differenti u l-influss reċenti ta' ħaddiema barranin.

Ma għandi xejn kontra dawn il-ħaddiema, iżda studju bażiku tal-ekonomija jgħallimna li żieda fid-domanda għal prodott x'aktarx tgħolli l-prezz jekk il-provvista ma tiżdiedx ukoll.

Għalhekk, għalkemm hi ħaġa tajba li l-gvern fl-aħħar fetaħ id-diskussjoni billi nieda l-white paper dwar il-kera, huwa ċar daqs il-kristall li l-istess gvern għaġġel wisq fil-politika ekonomika tiegħu u ma bassarx il-konsegwenza mhux maħsuba taż-żieda kbira fil-prezzijiet tad-djar.

Il-white paper tikkonċentra fil-biċċa l-kbira tagħha fuq soluzzjonijiet aktar fit-tul, u dawn jistħoqqilhom dibattitu kalm li ma jkunx partiġġjan u, idealment, kunsens.

Iżda ejjew niftakru li l-persuni li qed jiffaċċaw tkeċċija mill-post li qed jikru, dawk li qiegħdin jgħixu f'garaxxijiet, u dawk li qed jaqsmu appartamenti, kmamar jew sodod għandhom bżonn soluzzjonijiet immedjati għas-sitwazzjonijiet personali tagħhom.

U jeħtieġ li lanqas ma ninsew lill-adulti li qed jgħixu ma' membri oħrajn ta' familthom għax ma jistgħux jagħmlu mod ieħor, it-3,300 applikant għal akkomodazzjoni soċjali u s-600 applikant għal bidla fl-akkomodazzjoni soċjali minħabba l-kundizzjonijiet mhux adegwati li qed jgħixu fihom bħalissa.

Dan l-artiklu deher fil-Mument, 25 ta' Novembru 2018


Il-komunità bħala ċelebrazzjoni- Michael Briguglio Community as celebration - Michael Briguglio Filmat: Messaġġ ta' tama għall-Milied u s-sena l-ġdida - Michael Briguglio Is-solitudni u l-ansjetà fil-Milied - Michael Briguglio Homeless at Christmas – Michael Briguglio

 Liquid Modern Malta - Michael Briguglio

 Int qed tħoss it-tkabbir fil-prodott gross domestiku? – Michael Briguglio

 DB: Reply from European Commission

 Are you feeling the growth in GDP? Michael Briguglio

Ftit jiem ilu, l-iskola primarja tal-Kulleġġ Santa Klara f'Tas-Sliema kellha l-avveniment annwali tagħha tal-Jum ta' Ċelebrazzjoni tal-Kisbiet.

Meta kont tifel, dan kien jissejjaħ il-Kunċert tal-Milied u Jum il-Premjazzjoni, iżda l-isem il-ġdid hu maħsub biex jirrifletti ċ-ċelebrazzjoni u t-tħaddin tad-diversità.

Jien attendejt l-avveniment bħala ġenitur, u kont impressjonat mill-ħidma tal-iskola biex tibni komunità ta' tagħlim, u b'hekk ikkonfermajt l-impressjoni pożittiva li ngħatajt tul is-snin li fihom ibni ilu jmur din l-iskola.

Fid-diskors ta' merħba tagħha, il-Kap tal-Iskola Claudine Muscat tkellmet bl-Ingliż biex tiżgura li l-ġenituri kollha mill-għexieren ta' nazzjonalitajiet differenti jifhmu u jħossu li huma parti mill-komunità, iżda tkellmet ukoll għal ftit ħin bil-Malti biex tiċċelebra l-wirt nazzjonali tagħna.

L-avveniment bilingwi nnifsu kien sintesi tal-popolazzjoni multinazzjonali tal-iskola u l-identità Maltija tagħha.

It-tema tal-kunċert kienet 'Il-Milied madwar id-Dinja' – it-tfal ta' nazzjonalitajiet differenti taw ix-xewqat għall-Milied b'lingwi differenti, u ntwerew id-drawwiet ta' pajjiżi differenti lill-udjenza.

Ġie ppreżentat ukoll proġett tal-arti tal-iskola dwar l-għaqda u d-diversità.

Dawk li ngħataw premju rriflettew abbiltajiet, nazzjonalitajiet u sessi differenti, u fi tmiem l-avveniment, tkanta l-innu nazzjonali Malti, li kien għeluq xieraq.

Nistgħu nqisu l-esperjenza pożittiva f'din l-iskola bħala mikrokożmu ta' dak li s-soċjetà kontemporanja Maltija tista' tkun qalb il-bidliet li għaddejja minnhom: magħquda fid-diversità, tħaddan kulturi differenti filwaqt li taqsam valuri u normi komuni.

L-għeruq Kattoliċi ta' Malta jiġu ċċelebrati, iżda studenti bi twemmin differenti jew li jagħżlu s-suġġett tal-etika minflok dak tar-reliġjon ukoll jieħdu sehem attiv fl-iskola tagħhom.

L-għalliema jagħtu attenzjoni individwali lit-tfal, u l-ġenituri jistennew lit-tfal tagħhom f'armonija wara l-iskola minkejja l-ambjenti soċjali, nazzjonali u oħrajn differenti.

Barra minn hekk, l-iskola toffri servizzi barra mill-ħin tal-iskola għal dawk it-tfal li l-ġenituri tagħhom ikunu x-xogħol qabel jew wara l-ħinijiet formali tal-iskola.

Issa li ibni David jinsab fl-aħħar sena tiegħu f'din l-iskola, nixtieq nirringrazzja lil dawk kollha li jaħdmu fl-iskola għall-għajnuna, il-ġenerożità u l-flessibilità tagħhom.

Għax mhuwiex faċli li tkun flessibbli f'ambjent ta' diversità kulturali.

Iżda l-iskola turi li b'rieda tajba, pedagoġija professjonali u tmexxija dinamika, sfidi bħal dawn jinbidlu f'opportunitajiet ta' bini ta' komunità.

Tabilħaqq, l-iskola primarja ta' Tas-Sliema tista' titqies bħala każ li juri x'inhu l-kapital soċjali.

Dan il-kunċett sar popolari permezz ta' soċjologi bħal Robert Putnam li segwew l-istudju dwar il-komunità ta' Amitai Etzioni, Emile Durkheim u oħrajn.

Hawnhekk, il-persuna tiġi maħsuba bħala entità bi drittijiet kif ukoll responsabbiltajiet fix-xibka ta' relazzjonijiet u interazzjonijiet soċjali.

Fost dawn hemm il-familja, il-ħbieb, l-iskola, l-assoċjazzjonijiet volontarji, il-knejjes, u l-ġirien.

Il-persuna tinsab fi ħdan il-komunità u l-komunità tinsab fi ħdan il-persuna.

Din ix-xorta ta' ħsieb tmur lil hinn mill-ideoloġiji tax-xellug u tal-lemin.

Tikkonċentra fuq il-bini ta' komunitajiet, fejn il-kooperazzjoni, in-networking u r-reċiproċità jgħinu biex tinbena fiduċja mifruxa u ċittadini aħjar.

Din hi l-essenza tal-kapital soċjali: soċjetà b'sens ċiviku u bi spirtu pubbliku fejn kulħadd iħossu parti mill-komunità.

Ovvjament, irridu nistabbilixxu ċerti regoli biex approċċ bħal dan jirnexxi, iżda dawn ma għandhomx ikunu msejsa fuq l-ambjent, it-twemmin jew l-identità tal-persuna.

Identitajiet differenti jistgħu jirrikonċiljaw jekk jaqsmu valuri bażiċi komuni bħar-rispett u t-tolleranza.

Jien nara dan kuljum fit-tifel tiegħi, li l-ikbar ħbieb tiegħu ġejjin minn ambjenti soċjali, nazzjonali u reliġjużi differenti.

Għal dan infaħħar lill-iskola primarja ta' Tas-Sliema.

F'Malta likwida moderna, il-politiċi u dawk li jfasslu l-politika jistgħu jitgħallmu minn eżempji bħal dawn.

Ma nistgħux nerġgħu lura għan-nostalġija għal soċjetà idillika ineżistenti li jista' jkun li anqas biss qatt eżistiet.

Iżda nistgħu ninvestu f'politika li taħdem biex tirrikonċilja identitajiet differenti fi ħdan qafas ta' valuri bażiċi.

Huwa veru li dejjem ser ikun hemm sfidi, inugwaljanzi u forom ta' esklużjoni, iżda nuqqas ta' investiment fil-kapital soċjali iwassal għal individwaliżmu bla rażan, għal nuqqas egoist ta' perspettiva, għal intolleranza u għal ghettos soċjali.

Dan l-artiklu deher fil-Mument, 30 ta' Diċembru 2018

Tista' tara l-filmat f'dan il-link:

Hu aktar diffiċli li persuna tkampa mad-dipressjoni jew l-ansjetà fi żmien il-festi.

Paradossalment, fi żmien meta l-familji u l-ħbieb jiltaqgħu biex jifirħu, xi persuni ikollhom sens ikbar ta' iżolament soċjali u jħossuhom saħansitra aktar waħedhom.

Kif spjega s-soċjologu Max Weber mitt sena ilu, hu importanti li nifhmu t-tifsiriet li l-persuni jagħtu lid-dinja soċjali tagħhom.

U s-solitudni u s-saħħa mentali huma żewġ temi li jistħoqqilhom li nifhmuhom aħjar.

Pereżempju, hu importanti li nifhmu li s-soċjetà mhijiex magħmula biss mill-persuni u l-identitajiet li aħna mdorrijin naqraw dwarhom u naraw fil-mezzi tax-xandir iżda wkoll minn firxa wiesgħa ta' oħrajn li jistgħu jkunu aktar vulnerabbli għas-solitudni u għal

sfidi ta' saħħa mentali.

Fost dawn jista' jkun hemm pensjonanti ġodda li ma jħossuhomx lesti jħabbtu wiċċhom ma' ħajja ġdida wara għexieren ta' snin ta' xogħol; persuni barranin mingħajr familja jew ħbieb; persuni ansjużi fuq il-bidliet personali, fil-familja tagħhom u soċjali li jkunu qed iseħħu madwarhom; vittmi ta' bullying, razziżmu, tgħajjir, sessiżmu u forom oħra ta' diskriminazzjoni; persuni li jħossuhom esklużi, u persuni li jista' jkun li qas ikunu konxji mill-qagħda mentali tagħhom.

Il-lista tista' tkompli.

Nuża l-kelma 'persuni' bi ħsieb għax inħoss id-dmir soċjoloġiku li nisħaq li kultant anke dawk assoċjati mas-saħħa u s-setgħa jistgħu jkunu dgħajfa, waħedhom u fraġli, u fost dawn jista' jkun hemm ukoll irġiel eterosesswali li spiss jiġu deskritti bħala l-oppost ta' dan.

It-tfassil tal-politika għall-ugwaljanza bejn is-sessi jeħtieġ li jqis dan fl-isforz għal soċjetà aktar inklużiva.

Tabilħaqq, it-tfassil ta' politika għandu jibni fuq stejjer ta' suċċess f'oqsma oħrajn u jipprova jintegra kwistjonijiet bħas-solitudni u s-saħħa mentali.

Iż-żewġ suġġetti sikwit jiġu ttrattati bħala tabù, pereżempju meta persuna ma tfittixx għajnuna professjonali jew ma titkellimx dwar l-ansjetà u s-solitudni tagħha minħabba l-mistħija.

Iżda l-istatus ta' tabù wkoll kien ta' xkiel f'oqsma oħra bħad-drittijiet ta' persuni LGBTIQ, u Malta tassew imxiet 'il quddiem f'dan il-qasam.

L-edukazzjoni, il-mezzi tax-xandir, il-politiċi u s-soċjetà ċivili lkoll għandhom rwol x'jaqdu biex dawn il-kwistjonijiet isiru aktar viżibbli.

Xi wħud diġà qed jagħmlu dan u jistħoqqilhom aktar appoġġ.

Il-kwistjoni tas-solitudni u s-saħħa mentali tmur lil hinn mill-firdiet ideoloġiċi u partiġġjani u tista' tiġi indirizzata wkoll b'għamliet differenti ta' governanza.

Dawn jistgħu jinkludu l-kontribut tas-settur pubbliku, dak privat u dak tal-volontarjat kif ukoll l-għoti ta' setgħa lill-persuni nfushom billi titrawwem l-etika tal-importanza li persuna tieħu ħsieb tagħha nnifisha.

Il-mezzi soċjali, l-iskejjel, il-kunsilli lokali u opportunitajiet ta' tagħlim tul il-ħajja jistgħu jagħmlu possibbli l-bini ta' komunitajiet aktar b'saħħithom li jkunu aktar sensittivi għal dawn l-isfidi.

Barra minn hekk, dixxiplini bħas-soċjoloġija, il-lingwistika, l-istudji tat-traduzzjoni, il-psikoloġija, il-psikjatrija, il-ħidma soċjali u l-counselling huma essenzjali biex ikun hemm professjonisti soċjali li jkunu jistgħu jaħdmu f'dawn l-oqsma.

Forsi tkun riżoluzzjoni tajba tal-Ewwel tas-Sena għall-partijiet interessati fl-isfera pubblika ta' Malta li jibdew iħarsu lil hinn minn kwistjonijiet sensazzjonali li jaqilgħu l-iktar likes u l-akbar għadd ta' kummenti sensazzjonalisti.

Dan l-artiklu deher fil-Mument, 23 ta' Diċembru 2018

P robabbli taf li l-prodott gross domestiku ta' Malta żdied b'7.5 fil-mija f'termini reali tul it-tielet kwart tal-2018.

Jista' jkun li qrajt din l-aħbar fil-gazzetti jew smajtha fuq il-mezzi tax-xandir.

Jekk int parti mill-grupp dejjem jikber ta' nies li jisimgħu l-aħbarijiet mill-mezzi soċjali, jista' jkun li ltqajt ma' propaganda mill-gvern li fakkritek li dan huwa l-aqwa żmien.

L-istatistika hi korretta.

Tirrappreżenta t-tkabbir tal-prodott gross domestiku f'termini reali skont iċ-ċifri tal-Uffiċċju Nazzjonali tal-Istatistika.

Din hi ċifra aġġustata għall-inflazzjoni li tikkwantifika l-valur tal-oġġetti u s-servizzi kollha prodotti fl-ekonomija matul is-sena.

Din iċ-ċifra kienet primarjament ir-riżultat ta' żieda fid-domanda kemm domestika kif ukoll esterna permezz tan-nefqa fuq il-konsum, in-nefqa tad-djar, in-nefqa tal-gvern, l-esportazzjonijiet u għamliet oħrajn ta' nfiq.

Tabilħaqq, il-prodott gross domestiku bil-prezzijiet attwali żdied b'€281 miljun, li jitqassmu hekk: żieda ta' €64.5 miljun fil-ħlas lill-ħaddiema, żieda ta' €162.9 miljun fil-bilanċ pożittiv gross tal-operat tal-intrapriżi u żieda ta' €53.5 miljun fit-tassazzjoni netta fuq il-produzzjoni u l-importazzjonijiet.

Matul l-istess żmien, il-valur miżjud gross ta' Malta żdied b'€218.4 miljun meta mqabbel mal-istess tliet xhur is-sena li għaddiet.

Dan jirrappreżenta d-differenza bejn il-produzzjoni bi prezzijiet bażiċi u l-konsum intermedju bil-valur tal-prezzijiet tax-xerrejja.

Jekk in ħarsu lejn dawn iċ-ċifri u l-pożizzjoni rispettiva ta' Malta fil-quċċata tal-klassifika tal-UE, jidher li l-ekonomija ta' Malta qed tmur dejjem għall-aħjar.

Imma dawn iċ-ċifri waħedhom ma jistgħux jispjegaw il-qagħda soċjoekonomika ta' Malta.

Hawn taħt nagħti eżempju li jista' jgħin fl-ispjegazzjoni ta' dan.

Ħarsa ta' malajr lejn il-pajjiżi madwar id-dinja li bħalissa qiegħdin jesperjenzaw rati għoljin ta' tkabbir fil-prodott gross domestiku tagħhom turina li, fil-biċċa l-kbira tagħhom, dawn huma pajjiżi li qed jiżviluppaw u mhux dawk l-aktar żviluppati.

It-tkabbir ekonomiku tagħhom irid jitqies flimkien ma' indikaturi oħrajn biex ikollna stampa valida tal-kwalità tal-ħajja tan-nies.

B'rabta ma' Malta, naħseb li wasal iż-żmien li l-Uffiċċju Nazzjonali tal-Istatistika jintroduċi indikaturi addizzjonali li jkejlu l-kwalità ta' ħajja u l-livell ta' għajxien ta' gruppi soċjali differenti.

Għandu jkun f'pożizzjoni li jgħarraf lill-pubbliku kif il-prezzijiet jolqtu gruppi soċjali differenti.

Il-prezzijiet tal-ikel ġeneralment ikollhom effett ikbar fuq dawk bi dħul baxx, għax dawn jonfqu parti akbar mid-dħul tagħhom biex jixtru prodotti bażiċi, meta mqabbla ma' dawk bi dħul ogħla.

L-istess jista' jingħad għal prodotti u servizzi bażiċi oħrajn bħall-kera, il-kontijiet tad-dawl u l-ilma u l-prodotti mediċinali.

Meta jiġu ppubblikati ċ-ċifri uffiċjali dwar l-għoli tal-ħajja, ma ssirx distinzjoni bejn livelli differenti ta' dħul, iżda fid-dinja reali hu ċar li l-kumpens għall-għoli tal-ħajja li ngħata lill-ħaddiema u lill-pensjonanti mhuwiex realistiku.

Biex nagħti eżempju sempliċi ta' dan: prodott bażiku tal-ikel li jiswa €1 jieħu wieħed fil-mija tad-dħul ta' xi ħadd li jaqla' €100.

Iżda jieħu biss 0.1 fil-mija tad-dħul ta' xi ħadd li jaqla' €1,000.

Il-prodott tal-ikel hu essenzjali għaż-żewġ persuni, iżda l-persuna li taqla' aktar qed tħallas proporzjonalment ħafna inqas mid-dħul tagħha biex tixtrih.

F'Lulju li għadda, il-President Marie Louise Coleiro Preca, b'rabta ma' studju mill-Osservatorju Nazzjonali għal Għajxien b'Dinjità u ċ-Ċentru Nazzjonali għar-Riċerka dwar il-Familji, li t-tnejn huma entitajiet ta' riċerka fi ħdan il-Fondazzjoni tagħha għall-Ġid tas-Soċjetà, qalet li l-ikel jikkostitwixxi l-akbar nefqa ta' familji b'erba' persuni f'Malta u Għawdex.

Żiedet li madankollu, hu allarmanti li nagħrfu li, sabiex l-ikel li jikkunsmaw ikun meqjus tajjeb għas-saħħa u nadif, familji bħal dawn ikollhom jonfqu aktar minn €500 fix-xahar.

Saħqet li dan hu ammont għoli żżejjed għal bosta familji, li jfisser li individwi li jbatu minn vulnerabbiltà jew prekarjat ta' kull xorta qed isibuha kważi impossibbli li jaċċessaw ikel adegwat.

Minbarra dan, għandna nqisu wkoll l-għadd dejjem jiżdied ta' persuni li qegħdin jiġu żgumbrati mill-postijiet li jkunu qed jikru u/jew li ma jkunux jistgħu jingħataw self mill-bank jew ilaħħqu mal-kera ta' proprjetà.

Dan jinkludi wkoll persuni bi dħul medju ta' etajiet differenti.

Jekk mal-ispiża ta' €500 msemmija mill-President inżidu spejjeż oħra, fosthom il-kera, il-kontijiet tad-dawl u l-ilma u l-prodotti mediċinali, u nqabbluhom mal-pagi f'Malta, il-matematika hija ċara daqs il-kristall.

Dan l-artiklu deher fil-Mument, 16 ta' Diċembru 2018


Let's combat fake news - Michael Briguglio Former British service pensions: Letter to Minister Michael Falzon Insaħħu l-agrikoltura - Michael Briguglio Let's stop the agricultural decline - Michael Briguglio L-għoti ta' art pubblika - Michael Briguglio

L-istatistika reċenti tal-Eurostat mhi inkoraġġanti xejn għas-settur agrikolu.

Id-dħul fis-settur naqas b'9.4 fil-mija bejn l-2016 u l-2017, u naqas b'madwar terz mill-2010.

Il-Finlandja u s-Slovenja għaddew minn tnaqqis simili għal dak f'Malta, iżda pajjiżi bħall-Ġermanja, il-Lussemburgu, l-Irlanda u l-Litwanja kellhom żidiet impressjonanti li jvarjaw minn 20 sa 35 fil-mija.

Filwaqt li Malta u l-Irlanda huma l-uniċi żewġ stati membri tal-UE fejn il-forza tax-xogħol ma naqsitx tul dawn l-aħħar għaxar snin, il-forza tax-xogħol agrikola ta' Malta hija t-tielet l-iżgħar fl-Unjoni Ewropea.

Barra minn hekk, sitta fil-mija biss tal-bdiewa f'pajjiżna huma nisa - it-tieni l-anqas fl-Unjoni.

Statistika sinifikanti oħra tgħid li Malta kienet wieħed mill-pajjiżi tal-UE bi tnaqqis qawwi fit-tkabbir fl-investiment, bi tnaqqis medju ta' 6.8 fil-mija kull sena mill-2009.

L-organizzazzjoni mhux governattiva ambjentali Friends of the Earth ukoll tagħti data interessanti fir-rapport tagħha AgroKantina u permezz tas-sehem tagħha fil-proġett 'Citizen's CAP' (il-Politika Agrikola Komuni taċ-Ċittadin) ta' Friends of the Earth Europe, appoġġat mill-Kummissjoni Ewropea.

Din id-data turi li hawn 19,000 bidwi, u l-għadd ta' dawk li jaħdmu full-time qiegħed jonqos.

Erbgħin fil-mija tal-art ta' Malta bħalissa tista' tiġi kklassifikata bħala art agrikola.

Sitta u sebgħin fil-mija tal-azjendi agrikoli Maltin huma mikro-azjendi, jiġiferi ta' daqs ta' inqas minn ettaru.

Tabilħaqq, il-Eurostat ifakkarna li s-sehem ta' azjendi agrikoli żgħar f'Malta huwa l-ogħla fl-istati membri kollha tal-UE (96.5 fil-mija).

Dawn ikollhom daqs ta' anqas minn ħames ettari.

Friends of the Earth iżżid li 45 fil-mija tal-art agrikola tintuża għal uċuħ għall-għalf segwiti minn użi oħra bħall-agrikoltura għas-suq (16 fil-mija) u ġonna għall-kċina (12 fil-mija) rispettivament.

Sebgħa u ħamsin fil-mija tal-frott li jitkabbar f'Malta huwa għeneb, segwit mil-larinġ (12 fil-mija) u l-frawli (disgħa fil-mija).

L-aktar 'ħaxix' popolari huwa t-tadam (17 fil-mija), segwit mill-patata (15 fil-mija) u oħrajn.

Meta nqisu t-tnaqqis imsemmi, il-kontribut ta' anqas minn tnejn fil-mija tal-prodott gross domestiku u bidliet soċjali oħrajn bħall-firxa urbana ta' Malta, għandna naqtgħu qalbna mill-agrikoltura?

Nittama li le.

Jien tal-fehma li l-bdiewa jistħoqqilhom għajnuna u inċentivi sabiex ikollhom aktar setgħa u jgħinu fil-ħarsien tal-pajsaġġ Malti.

Is-sħubija ta' Malta fl-UE kellha kemm tippreżenta sfidi kif ukoll tagħti opportunitajiet lis-settur, iżda l-gvern qiegħed jagħti l-importanza mistħoqqa lis-settur?

Biex nagħti eżempju wieħed, għaliex twaqqfet ir-riforma tal-pitkalija?

Barra minn hekk, għaliex bosta bdiewa qed ikollhom spejjeż ogħla u anqas qligħ?

Għaliex qed jiġu mċaħħda minn forom ta' assigurazzjoni pereżempju kontra bidliet fil-klima?

Għaliex sikwit jiġu soġġetti għal kompetizzjoni inġusta u nuqqas ta' konsultazzjoni?

Wieħed mill-punti ta' diffikultà huwa l-fondi tal-UE.

Xkiel burokratiku, żminijiet twal ta' stennija u n-nuqqas ta' għoti ta' prijorità lil dan il-qasam mill-gvern sikwit qed iżidu diffikultajiet li jistgħu jiġu evitati għall-bdiewa.

Jekk dawk li jfasslu l-politika jiddeċiedu li jagħtu l-importanza li jistħoqqilha lill-agrikoltura lokali, jistgħu jiġu introdotti għadd ta' riformi.

L-ewwel nett, il-politika tal-ippjanar għandha tħares l-art rurali u tħeġġeġ lill-bdiewa biex jużaw l-art għal skopijiet agrikoli minflok jiġu sfurzati jbigħuha għal użi oħra.

It-tieni, l-għarfien espert u l-għajnuna tekniċi għandhom jgħinu kemm lill-gvern kif ukoll lill-bdiewa fl-aħjar modi ta' applikazzjoni u użu tal-fondi tal-UE u dawk nazzjonali u fl-iżgurar ta' metodi agrikoli sostenibbli.

Il-gvern għandu wkoll iżid it-trasparenza fil-pitkalija, jissimplifika l-proċeduri burokratiċi, iwettaq stħarriġ estensiv tal-art u jagħti lill-bdiewa l-possibbiltà li jkollhom it-titolu legali fuq l-art sabiex ikunu jistgħu japplikaw għal opportunitajiet ta' finanzjament.

Il-gvern għand jagħti inċentivi wkoll għall-użu sostenibbli tal-ilma u t-trattament xieraq tal-annimali.

Malta teħtieġ ukoll riformi li jħeġġu l-aċċess tal-bdiewa żgħażagħ għas-suq, u li jsaħħu proċessi ta' politika aktar parteċipatorji biex jinstemgħu l-ilħna tal-bdiewa, l-akkademiċi u s-soċjetà ċivili fil-qasam.

Fuq livell Ewropew, il-Politika Agrikola Komuni (PAK) ukoll teħtieġ riforma.

Minn perspettiva Maltija, nemmen li punt importanti li għandu jissemma hu l-ispeċifiċità ta' gżejjer żgħar u azjendi agrikoli żgħar.

Dan għandu jitqies fil-proċess ta' politika, għax inkella l-PAK ser tibqa' xxaqleb favur negozji agrikoli kbar.

Huwa veru li l-agrikoltura tirrappreżenta persentaġġ żgħir tal-prodott gross domestiku, iżda l-kontribut strateġiku tagħha għas-soċjetà Maltija huwa imprezzabbli.

Dan hu qasam ieħor fejn hemm ħtieġa urġenti ta' kunsens politiku.

Dan l-artiklu deher fil-Mument, 27 ta' Jannar 2019

Sa issa huwa ċar li l-mudell ekonomiku tal-gvern jiddependi ħafna minn proġetti aċċellerati ta' kostruzzjoni.

Dawn jitfgħu l-flus fl-ekonomija, dan iwassal għal tkabbir u ċ-ċiklu politiku tal-gvern jibqa' għaddej.

Iżda dan kollu għandu prezz.

L-impatt ambjentali u dak soċjali qed jingħataw importanza sekondarja u hekk ukoll qed jingħata ċ-ċiklu ekonomiku fuq medda itwal ta' żmien.

Lil hinn miċ-ċiklu politiku attwali tal-gvern, Malta tista' ssostni ekonomija li taħtaf dejjem aktar art għal proġetti ta' żvilupp spekulattiv?

U min iħallas it-taxxa għandu jiffinanzja dan kollu permezz tar-roħs enormi li qed jingħata lil ċerti żviluppaturi tal-art?

Il-proġett ta' żvilupp tal-Corinthia f'San Ġiljan huwa każ ieħor ta' dan.

Il-Corinthia hija kumpanija ta' suċċess li hija l-aktar magħrufa għall-kontribut turistiku tagħha lill-ekonomija Maltija u lil hinn minnha.

Ta' dan ta' min ifaħħarha, u tal-pjanijiet tagħha għall-ewwel lukanda ta' sitt stilel f'Malta.

Iżda peress li l-pjanijiet tagħha jinvolvu art pubblika u l-iżvilupp ta' proprjetà immobbli, nistenna li l-interess pubbliku jingħata prijorità mill-gvern fin-negozjati tiegħu ma' din il-kumpanija privata.

Il-gvern kuntent li l-impatt tal-proprjetà immobbli fuq l-art ikkonċernata hu stmat li ser ikun id-doppju tad-daqs tal-art mibnija għal skopijiet ta' turiżmu?

Il-gvern kuntent li qed jagħti roħs ta' €70 miljun lill-Corinthia għall-art ikkonċernata, meta din l-art ingħatat valur ta' €121.7 miljun minn Deloitte?

Il-gvern huwa daqstant ġeneruż man-nies tal-klassi medja u tal-klassi tal-ħaddiema li jħallsu t-taxxa, mal-pensjonanti, u ma' persuni li għandhom ħtieġa urġenti ta' akkomodazzjoni soċjali?

Nixtieq infakkar lill-qarrejja li f'Ottubru li għadda ktibt lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Bord ta' Sorveljanza fuq l-Għajnuna Mogħtija mill-Istat ta' Malta dwar proġett simili ta' żvilupp qrib ta' dan: il-proġett kontroversjali tad-DB f'Pembroke.

L-ittri tiegħi staqsew jekk il-gvern ta' Malta kienx qed iħares il-leġislazzjoni Ewropea u dik Maltija dwar l-għajnuna mill-Istat meta ddeċieda li jbigħ is-sit fejn kien l-Istitut għall-Istudji Turistiċi lill-iżviluppaturi għal €15-il miljun biss, meta l-pjan tal-gvern stess għaż-żona kien ta lill-art valur ta' €8,500 għal kull metru kwadru, li jammonta għal total ta' €204 miljuni għall-art involuta.

Il-Bord ta' Sorveljanza fuq l-Għajnuna Mogħtija mill-Istat għad irid iwieġeb għall-mistoqsijiet tiegħi.

Il-Kummissjoni Ewropea wieġbet, bl-użu ta' lingwaġġ burokratiku li jgħin biex dak li jkun jifhem għaliex tant persuni qed isiru xettiċi dwar il-ħolma Ewropea.

Fi ftit kliem, il-Kummissjoni Ewropea qaltli li ma nistax nistaqsi mistoqsijiet bħal dawn sakemm m'inix kompetitur żvantaġġat.

Allura ċ-ċittadini komuni ma għandhom ebda dritt jistaqsu lill-Unjoni Ewropea dwar għajnuna mill-Istat li tinvolvi art pubblika.

Iżda minnufih naħseb f'mistoqsija oħra.

Min huma l-kompetituri żvantaġġati?

U mhumiex jilmentaw għax huma wkoll ser jiksbu art pubbliku bi prezzijiet imraħħsa, bis-saħħa tal-gvern imma mħallsa minn dawk li jħallsu t-taxxa?

Dawn iż-żewġ proġetti huma l-aktar żewġ eżempji reċenti tar-relazzjoni simbjotika bejn il-gvern u l-iżviluppaturi l-kbar li jiddependu minn xulxin għat-tkabbir ekonomiku u l-appoġġ mill-Istat rispettivament, filwaqt li tiġi injorata kull prijorità oħra.

L-unika differenza hi li din id-darba, il-gvern kien ippospona r-reviżjoni tal-pjan għal Paceville eżatt qabel l-aħħar elezzjoni ġenerali wara kritika qawwija mill-pubbliku.

Dak li qed joffri issa huwa agħar: l-għoti ta' art pubblika fuq bażi ad hoc - mingħajr regoli u skont il-bżonn.

Il-gvern ser jgħid lir-residenti mweġġa' li, bis-saħħa ta' dan l-iżvilupp, il-kunsilli lokali ser jingħataw flus mill-qligħ mill-ippjanar: madwar miljun euro fil-każ tal-iżvilupp tal-Corinthia.

Iżda dak li l-gvern forsi għandu jgħid ukoll huwa li minkejja l-bilanċ pożittiv nazzjonali, dan l-aħħar iddeċieda li jieħu €2 miljuni mill-Fond għall-Ippjanar tal-Iżvilupp mingħand kull wieħed mill-kunsilli lokali ta' San Ġiljan u Tas-Sliema mingħajr anqas biss indenja ruħu jikkonsultahom.

Ma għandix wisq tama li l-gvern ser ibiddel il-mudell ekonomiku tiegħu, iżda nsejjaħ lill-qarrejja biex jagħtu preferenza lill-Malta li jixtiequ meta jgħarblu dawn is-suġġetti.

Dan l-artiklu deher fil-Mument, 20 ta' Jannar 2019