Jason Micallef, li jmexxi l-istazzjonijiet propagandistiċi tal-Labour u li huwa wkoll responsabbli għall-"kultura fil-belt kapitali", tgħidx kemm tbaqbaq wara li saret il-protesta tal-bieraħ fil-lejl tal-#occupyjustice dwar dawk l-erba' kaxxi tal-injam li rama' fid-daħla tal-Belt li jieħu ħsiebhom ġardinar minfuħ li ma jiswiex karlin.

Kont appik ser inkompli nikteb sakemm ilmaħt din il-kitba ta' Martina Farrugia.

Il-musmar laqtitu fuq rasu!

Previous: Repubblika xxandar proposti biex tiġi miġġielda l-korruzzjoni waqt l-elezzjonijiet .fusion-body .fusion-builder-column-0{width:50% !important;margin-top : 0px;margin-bottom : 0px;}.fusion-builder-column-0 > .fusion-column-wrapper {padding-top : 10px !important;padding-right : 10px !important;margin-right : 0;padding-bottom : 10px !important;padding-left : 10px !important;margin-left : 0px;}@media only screen and (max-width:1024px) {.fusion-body .fusion-builder-column-0{width:50% !important;}.fusion-builder-column-0 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0;margin-left : 0px;}}@media only screen and (max-width:640px) {.fusion-body .fusion-builder-column-0{width:100% !important;}.fusion-builder-column-0 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}} Next: Biżżejjed li tissieħeb mal-forzi tal-ħażen .fusion-body .fusion-builder-column-1{width:50% !important;margin-top : 0px;margin-bottom : 0px;}.fusion-builder-column-1 > .fusion-column-wrapper {padding-top : 10px !important;padding-right : 10px !important;margin-right : 0px;padding-bottom : 10px !important;padding-left : 10px !important;margin-left : 0;}@media only screen and (max-width:1024px) {.fusion-body .fusion-builder-column-1{width:50% !important;}.fusion-builder-column-1 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0;}}@media only screen and (max-width:640px) {.fusion-body .fusion-builder-column-1{width:100% !important;}.fusion-builder-column-1 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}} .fusion-body .fusion-flex-container.fusion-builder-row-1{ padding-top : 0px;margin-top : 0;padding-right : 0px;padding-bottom : 0px;margin-bottom : 0;padding-left : 0px;} window._taboola = window._taboola || [];


Li kieku pajjiżna huwa wieħed demokratiku tassew, dak li qed iseħħ fil-Kumitat tal-Parlament dwar il-Kontijiet Pubbliċi kien jiġi kunsidrat bħala oltraġġ.

Giannella Demarco hi l-avukata ta' Paul Apap Bologna: tqabbdet minnu u titkellem f'ismu.

Hawn m'huwiex jiġi mgħoddi ġuri.

Huwa biss xhud li m'għandu ebda ħtieġa ta' difiża jew ta' rappreżentanza.

Iżda minkejja dan, għażel li jqabbad avukat.

U jidher li qed jehda jitħaddet b'vujtaġni liema bħalha dwar id-"drittijiet tal-bniedem" bħallikieku Paul Apap Bologna – sinjurun aristokratiku multi-miljunarju mnissel mill-koxxa ta' Ġjove – qatt b'xi mod kien żvantaġġjat jew vittimizzat mill-abbużi tas-setgħat tal-Istat.

Imbagħad l-interventi tal-avukat – li kulma jmorru qed ikunu dejjem aktar fl-aggressivi – qed iservu biex tiżdied il-melodrama.

Jekk dan iridna li ninkwietaw ruħna dwar id-drittijiet tal-bniedem, mhux aħjar jekk nitħaddtu dwar in-nies tat-triq li qed iħallsu aktar milli jmisshom iħallsu fuq il-kontijiet tagħhom tad-dawl u tal-ilma biex sinjuruni bħala Paul Apap Bologna u sħabu jkunu jistgħu jkomplu jħaxxnu bwiethom u bwiet il-politiċi maħmuġin li jkunu miftehmin magħhom?

M'għandniex xi ngħidu, nista' nobsor li issa ser imur jgħid li minn dan il-kuntratt huwa ma daħħalx f'butu ċenteżmu mġiddem, iżda dan il-ġudizzju għandna nħalluh għall-istorja, forsi wara li nkunu sirna nafu d-dettalji tal-ispejjeż tal- interconnector il-ġdid.

Giannella Demarco hi biss il-portavuċi ta' Paul Apap Bologna.

Għaldaqstant, hu u jipprova jbellagħhielna li qed jitriegħed wara maskra, m'għandniex għalfejn nerħulu li jgħaddiha lixxa billi noqgħodu nitħaddtu dwar l-imġieba tal-avukat tiegħu.

Hi ħaġa li ma titwemminx li jkollok xhud li jispiċċa jiddetta l-limiti tal-kompetenza ta' Kumitat Parlamentari u jiddeċiedi hu liema mistoqsijiet huma ammissibbli u liema huma dawk li m'humiex.

Daqs kemm hi ukoll ħaġa ta' barra minn hawn li jkollok sempliċi xhud – bħalma hu Paul Apap Bologna – li lill-membri parlamentari tal-Kumitat jkollu l-wiċċ tost li jgħidilhom hu x'jistgħu u x'ma jistgħux jistaqsuh jew inkella li jiġbed konklużjonijiet politiċi mit-tweġibiet tiegħu jew minn dawk it-tweġibiet li jirrifjuta li jagħti.

Immaġinaw ftit li kieku dawn il-praspar seħħew quddiem xi Kumitat tal-Kungress Amerikan jew tal- House of Commons fir-Renju Unit.

Dan m'huwa xejn ħlief oltraġġ għaliex il-biċċa l-kbira tal-membri parlamentari tal-Kumitat – jiġifieri dawk li huma maħturin mill-gvern – huma kompliċi fl-umiljazzjoni tagħhom stess kull meta lix-xhud jinkoraġġuh juri d-disprezz tiegħu lejn il-proċess parlamentari, lejn il-membri parlamentari u lejn il-Kumitat li huma jiffurmaw parti minnu.

Jekk Giannella Demarco hi lsien Paul Apap Bologna, Glenn Bedingfield u l-bqija tal-membri tan-naħa tiegħu huma idejh armati bil-frosta u bis-skieken.

Paul Apap Bologna jinsisti li m'għandha ssir ebda rabta bejn il-kuntratt skandaluż tal- Electrogas (li minnu qed ipappiha sewwa) u l-qtil ta' Daphne Caruana Galizia.

M'għandniex xi ngħidu, tal-istess fehma huwa Yorgen Fenech, sieħeb fin-negozju ta' Paul Apap Bologna, li jinsab mixli bil-qtil.

Dan qed igħid li l-motiv wara l-qtil jinsab fil- laptop ta' Daphne u dan bħallikieku kienet Daphne li kienet qabbdet lill-assassini biex jisploduha fil-karrozza tagħha u jagħmluha rmied.

Iżda dawn moħħom biss biex idaħħlu d-dubji fl-imħuħ tan-nies.

U issa Glenn Bedingfield, il-potavuċi ta' Yorgen Fenech, tħajjar ukoll u l-insinwazzjonijiet ta' Yorgen Fenech dwar il- laptop tal-vittma għamilhom tiegħu Ma nafx Glenn Bedingfield huwiex qed jitħallas minn Yorgen Fenech (kif Giannella Demarco qed titħallas minn Paul Apap Bologna) biex jitkellem f'ismu.

Iżda nifhem li Glenn Bedingfield mhux ser jiddardar jitkellem għal Yorgen Fenech mingħajr ma jitħallas.

M'għandix l-iċken dubju li, kieku kellu jagħżel f'isem min għandu jitkellem – jiġifieri jew il-vittmi tal-Electrogas, il-vittmi ta' Paul Apap Bologna u ta' Yorgen Fenech irrispettivament humiex vittmi ta' serq fil-kontijiet jew allegati vittmi ta' splużjoni f'karrozza – jew li jitkellem f'isem Paul Apap Bologna u Yorgen Fenech innifishom, Glenn Bedingfield ser jagħżel dejjem lill-mafjużi.

Issa ilu tliet snin sħaħ iħarref dwar dan l-imbierek laptop.

Fl-inkjesta dwar il-qtil ta' Daphne Caruana Galizia, kellu l-wiċċ sfiq li taparsi jieħu għalih li setgħu waħħlu fih meta fit-toroq kienu ttellgħu kartelluni biex tinxtered l-insinwazzjoni faħxija li l-verità dwar l-assassinju ta' Daphne għadha ma ratx id-dawl tax-xemx għaliex il-ġurnalisti m'humiex lesti li jikxfu l-għejjun tagħhom.

U l-bieraħ fil-Parlament rajnieh jagħmel tiegħu l-argumenti li nġiebu mill-avukati ta' Yorgen Fenech.

L-istess kif jagħmel quddiem il-Kumitat dwar il-Kontijiet Pubbliċi hu u jagħti daqqa t'id lil Giannella Demarco fl-assalt tagħha kontra d-deputati tal-Oppożizzjoni.

Li kieku Malta kienet tassew pajjiż demokratiku, aġir bħal dan kien jitqies bħala oltraġġ.

Dan l-aġir m'huwiex biss attakk mill-mafja fuq l-Istat.

Huwa wkoll attakk mill-mafjużi u mill-avukati tagħhom kontra dawk il-membri parlamentari li għadhom lesti li jiddefendu d-demokrazija.

Karol Aquilina, għalkemm huwa membru parlamentari, m'huwiex rappreżentant tal-Parlament Malti u ma jirrappreżentaħx, hu u jipprova jirreżisti dan l-attakk imxajtan fuq l-orjentazzjoni tal-Istat.

Tista' tgħid li l-Parlament jirrappreżentah Glenn Bedingfield.

Għaliex l-avukati tal-mafja għall-kriminali tal-mafja m'humiex biżżejjed.

Fil-Parlament ikun jeħtieġ lill-avukati tal-mafja biex jitkellmu f'isimhom ukoll.

U qabel Bedingfield jew Demarco jew Apap Bologna jieħdu għalihom talli wżajt il-kelma "mafja", nistedinhom jifhmu l-użu popolari ta' din il-kelma u li jirriflettu fuq il-verità: wieħed m'għandux għalfejn iġib l-isem Capone jew Corleone jew Riina wara ismu biex jitqies mafjuż.

Ikun biżżejjed jekk jissieħeb mal-forzi tal-ħażen.

Previous: L-iċweċ fost iċ-ċwieċ .fusion-body .fusion-builder-column-0{width:50% !important;margin-top : 0px;margin-bottom : 0px;}.fusion-builder-column-0 > .fusion-column-wrapper {padding-top : 10px !important;padding-right : 10px !important;margin-right : 0;padding-bottom : 10px !important;padding-left : 10px !important;margin-left : 0px;}@media only screen and (max-width:1024px) {.fusion-body .fusion-builder-column-0{width:50% !important;}.fusion-builder-column-0 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0;margin-left : 0px;}}@media only screen and (max-width:640px) {.fusion-body .fusion-builder-column-0{width:100% !important;}.fusion-builder-column-0 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}} Next: Tal-Labour ilhom fil-gvern mill-2013, iżda tort tal-PN li f'għajnejn id-dinja Malta nħakmet mill-ħallelin .fusion-body .fusion-builder-column-1{width:50% !important;margin-top : 0px;margin-bottom : 0px;}.fusion-builder-column-1 > .fusion-column-wrapper {padding-top : 10px !important;padding-right : 10px !important;margin-right : 0px;padding-bottom : 10px !important;padding-left : 10px !important;margin-left : 0;}@media only screen and (max-width:1024px) {.fusion-body .fusion-builder-column-1{width:50% !important;}.fusion-builder-column-1 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0;}}@media only screen and (max-width:640px) {.fusion-body .fusion-builder-column-1{width:100% !important;}.fusion-builder-column-1 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}} .fusion-body .fusion-flex-container.fusion-builder-row-1{ padding-top : 0px;margin-top : 0;padding-right : 0px;padding-bottom : 0px;margin-bottom : 0;padding-left : 0px;} window._taboola = window._taboola || [];


Li kieku Malta hi pajjiż normali, bħalissa għandna kriżi politika taħraq fuq ħoġorna.

Ninsabu fuq il-Lista l-Griża mhux minħabba xi diżgrazzja li ġratilna bħal meta kienet faqqgħet kriżi dwar il-prezz taż-żejt.

Jew bħal meta nkalja vapur u niġġeż il-baħar jew bħal meta jseħħ xi terremot.

Dak li seħħ il-bieraħ ma kien xejn ħlief falliment politiku katastrofiku tal-mexxejja politiċi tagħna.

U li kieku Malta hi pajjiż demokratiku normali, l-Parlament ma jitlifx żmien u jfittex li jiddibatti mozzjonijiet urġenti ta' fiduċja u n-nies jibdew jinsistu li għandha ssir elezzjoni ġenerali mmedjata biex ikun jista' jiġi elett gvern li jibda' mill-ġdid.

Xbajt naqra' kitbiet patetiċi fil- Facebook miktubin minn esponenti taż-żewġ naħat biex igħidulna li issa m'huwiex iż-żmien li noqgħodu nfittxu f'min ser inwaħħlu.

Tul dawn l-aħħar seba' snin konna nafu ben tajjeb lejn minn għandna nippuntaw subgħajna.

U jekk dawn ma kienux jafu, jmisshom iħabbtu fuq sidirhom u jwaħħlu fihom infushom talli m'għamlu xejn biex iwaqqfu dan id-diżastru minkejja li kienu jafu li xi darba dan kien ser jasal.

Aħna ma bqajniex b'idejna fuq żaqqna.

Għalkemm huma bosta dawk li ma jammettuħx, huwa ċar li dak li seħħ il-bieraħ huwa r-riżultat tal-korruzzjoni u tal-impunità li ħakmu lill-pajjiż kemm ilu li sar prim ministru Joseph Muscat.

Iżda mhux biss.

Malta ma tqiegħditx fuq il-Lista l-Griża għaliex f'pajjiżna r-rata tat-taxxa għall-barranin hi baxxa.

Ir-rata tat-taxxa għall-barranin f'Malta ilha baxxa mis-snin 80.

U tal-FATF ilhom fix-xena sa mis-snin 80 ukoll.

Fl-Irlanda, f'Ċipru u fil-Lussemburgu, r-rata tat-taxxa hi baxxa wkoll (għalkemm hu veru li m'hix baxxa daqs ta' Malta) u ebda wieħed minn dawn il-pajjiżi ma nxteħet fuq il-Lista l-Griża jew ġie mhedded li jitqiegħed fil-Lista.

Għaldaqstant jekk int wieħed minn dawk li fil-prinċipju ma taqbilx mas-sistema ta' taxxa baxxa – u jien qed nersaq qrib lejn din il-fehma – dak li seħħ il-bieraħ jista' jitqies bħala l-bidu tat-tmiem ta' din is-sistema.

Iżda l-prinċipju m'għandu x'jaqsam xejn.

Li kieku Malta ma kellhiex l-istruttura li għandha ta' taxxi baxxi, xorta waħda kienu jixħtuna fuq il-Lista l-Griża ġaladarba l-klikka ta' Joseph Muscat kompliet titħalla tgħaddiha lixxa dwar ir-reati kriminali li wettqet.

Fiż-Żimbabwe m'għandhomx struttura ta' taxxi baxxi iżda dan huwa pajjiż li hu mmexxi mill-ħallelin.

U ż-Żimbabwe jinsab fl-istess lista li issa ninsabu fih aħna wkoll.

U, għall-benefiċċju tat- trolls razzisti li tgħidx kemm jitkażaw għall-fatt li jien kont għamilt żmien ngħix f'dan il-pajjiż, kien l-għażiż Partit Laburista tagħhom li qiegħdna f'dik il-Lista u mhux it-"tank ħara tal-Arriva" li tant jinqalgħu biex igħajjruh.

Mhux hekk biss.

Il-Lista l-Griża ma tagħmilx ħsara biss lill-istruttura li għandna ta' taxxi baxxi.

Jekk għandek l-intenzjoni li tinqata' totalment mill-bqija tad-dinja (dan lanqas tal-Korea ta' Fuq ma joħolmu li jagħmluh) xorta waħda jkun jeħtieġlek li tħallas lill-bank, li titħallas, li tissellef u li tislef biex tkun tista' tinnegozja mal-bqija tad-dinja.

Il-gvern xorta waħda jkun jeħtieġ li jissellef il-flus mis-swieq finanzjarji tad-dinja.

U dak li jfornilek l-enerġija, xorta waħda jkun jeħtieġ li jixtri ż-żjut u l-gass minn barra.

U għad jasal żmien li fih ma nkunux nistgħu nkampaw weħidna.

Miż-żminijet meta l-Feniċi kienu ġew Malta biex jinnegozjaw 'l hawn, il-fiduċja kienet dejjem is-sies ewlieni biex stajna nixtru u nbiegħu il-prodotti.

Il-liġijiet, ir-regolamenti, l-istrutturi fiskali u l-banek ilkoll huma importanti.

Iżda jintilef kollox jekk ma nkunux fdati.

Dak li għadna kemm tlifna hi proprju l-fiduċja.

Għaldaqstant jeħtieġ li nirrikonoxxu x'wassal biex ninsabu fit-toqba li waqajna fiha.

Huwa ċar li mhux biżżejjed li jinbidlu l-liġijiet u li jiżdiedu l-prosekuzzjonijiet.

Robert Abela u sħabu qed jilmentaw li l-kastig li ngħata l-pajjiż ma kienx "ġust" għaliex, minn Jannar 2020 'l hawn kemm ilu li sar prim ministru, huma għamlu dak kollu li kienu ntalbu li jagħmlu.

Il-verità hi li ma kienx il-gvern li ntalab jagħmel dawn it-tibdiliet.

Kien il-pajjiż li ntalab li jagħmilhom.

Il-gvern ta' Malta tilef il-fiduċja tal-komunità internazzjonali u m'hu qed jagħmel assolutament xejn biex jerġa' jirbaħha.

Malta qed tintalab li turi l-impenn tagħha li terġa' tingħaqad mal-bqija tad-dinja u dan inkunu nistgħu nagħmluh biss jekk ma ntellgħux fis-setgħa ministri korrotti, jekk ma nkomplux nagħtu sostenn lill-avukat ta' Joseph Muscat u jekk ma nkomplux nagħtu l-kenn lil ministru tal-gvern li jinsab mixli mill-allegati kompliċi tiegħu b'attentat ta' serqa armata minn bank.

It- trolls tgħidx kemm iwerżqu li tal-PN ma jistgħux jiggvernaw minħabba l-"passat" tagħhom.

Tafu intom, minħabba l-arloġġ tal-lira.

U skont dawn it- trolls jien m'għandix dritt għall-fehmiet tiegħi minħabba l-"Arriva".

Kienu x'kienu l-iżbalji li kienu wettqu l-gvernijiet Nazzjonalisti ta' qabel l-2013, meta tal-PN kienu fil-gvern, Malta kienet tgawdi rispett mill-komunità internazzjonali.

Kontra kull parir li kellhom minn ċerti pajjiżi, l-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea qablu mad-dħul ta' Malta bħala sieħeb ugwali.

Ftit wara daħħluna wkoll fiż-żona ewro.

U meta skattat il-kriżi fil-Libja, Malta wriet li, bħala alleata, setgħet tiġi fdata.

Id-dinja kienet tafdana, għaliex biex imexxuna tellajna grupp ta' persuni diċenti.

Kien hemm żmien li fih anki n-Nazzjonalisti setgħu tellfu xi ftit mill-fiduċja li kienet tgawdi Malta.

Dan kien meta bħala Kummissarjiu Ewropew kien inħatar John Dalli – bniedem li nafu li huwa ħalliel.

Diġà kien biżżejjed li dan kien ġie mġiegħel iwarrab.

Iżda d-doża kompliet tiżdied dakinhar li Joseph Muscat keċċa lill-Kummissarju tal-Pulizija sabiex John Dalli jkun jista' jirritorna lura Malta bla xkiel u fl-istess waqt igawdi mill-impunità.

Taħsbu intom li l-komunità internazzjonali ser tagħti xi widen jew ser tafda lill-eks konsulent legali ta' Joseph Muscat, l-istess bniedem li baqa' jagħti l-appoġġ tiegħu lill-imsemmi eks prim ministru fiż-żmien meta kienu qamu l-irwiefen kollha b'riżultat tal-iskandlu tal- Panama Papers ?

Taħsbu intom li l-komunità internazzjonali ser tagħti każ jew tikkalkula lil Evarist Bartolo – l-istess bniedem li, minkejja li ilu snin twal ihewden dwar il-liġijiet għall-allat u l-liġijiet għall-annimali, baqa' b'idejh fuq żaqqu għax moħħu kien biss dwar kif politikament seta' jżomm fil-wiċċ?

Nifhem li tal-PN ma jridux jidhru li qed jimminaw l-isforzi tal-gvern biex isib tarf ta' din il-problema.

Iżda s-soluzzjoni ċertament m'hix li dawn jiffurmaw parti minn task force flimkien ma' Robert Abela.

Robert Abela u l-klikka tiegħu ta' ġwejjef, ħallelin u bħaħan, kif ukoll Silvio Schembri jeħtieġ li jwarrbu lkoll kemm huma.

Jeħtieġ li dawn jieħdu posthom nies serji u mhux persuni li jitkellmu biss dwar bidliet u mbagħad iħallu kollox kif inhu.

Robert Abela u l-klikka tiegħu jeħtieġ li jidħlu flokhom persuni li lil Joseph Muscat, lil Keith Schembri, lil Brian Tonna, lil Paul Apap Bologna, lil Konrad Mizzi, lil Joe Gasan, lil Chris Cardona u lil Carmelo Abela ma wiegħduhomx impunità perpetwa, jiġri x'jiġri.

U lil Yorgen Fenech, li sal-lum għadu mhux formalment mixli dwar atti ta' korruzzjoni.

Għaliex jekk jittieħdu passi kontra min xaħħam, jeħtieġ li jittieħdu passi wkoll kontra min ixxaħħam.

U Robert Abela u l-klikka tiegħu dan m'huma ser jaslu qatt biex jagħmluh.

U jekk jerġgħu jitilgħu fl-elezzjoni li ġejja, tistgħu tibqgħu ċerti li Malta ser tibqa' mhux fdata mill-bqija tad-dinja għal 5 snin oħra.

Tlifna rasna daqshekk?

Li kieku Malta kienet pajjiż normali, il-Kap tal-Oppożizzjoni ma kienx joħroġ l-id tal-ħbiberija u joffri li jieħu sehem f' task force konġunta mal-kriminali li jaħtu għal dak li seħħ il-bieraħ.

Li kieku Malta kienet pajjiż normali, l-Kap tal-Oppożizzjoni bħalissa għoddu nħanaq jinsisti li ssir elezzjoni ġenerali mmedjata.

Mhuwiex jinsisti mhux minħabba difetti fil-karattru tiegħu jew minħabba politika żbaljata.

Ma nagħtiħx tort.

Jien ukoll nara r-riżultati tas-sondaġġi u nifhem li, kieku kellha ssir elezzjoni issa – minkejja id-diżastru li seħħ il-bieraħ – tal-Labour jerġgħu jirbħu bil-kbir.

Dik hi l-problema.

Mhix l-Oppożizzjoni li m'hix normali.

Huwa l-elettorat li qed jippremja l-korruzzjoni, l-inkompetenza u din il-mistħija li ġarrabna b'rimarki bħal 'prosit Ministru' u 'għada xorta jisbaħ taħt il-Lejber'.

B'mentalità bħal din, kif nistgħu qatt nippretendu li d-dinja għandha tafdana?

Previous: Tal-Labour ilhom fil-gvern mill-2013, iżda tort tal-PN li f'għajnejn id-dinja Malta nħakmet mill-ħallelin .fusion-body .fusion-builder-column-0{width:50% !important;margin-top : 0px;margin-bottom : 0px;}.fusion-builder-column-0 > .fusion-column-wrapper {padding-top : 10px !important;padding-right : 10px !important;margin-right : 0;padding-bottom : 10px !important;padding-left : 10px !important;margin-left : 0px;}@media only screen and (max-width:1024px) {.fusion-body .fusion-builder-column-0{width:50% !important;}.fusion-builder-column-0 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0;margin-left : 0px;}}@media only screen and (max-width:640px) {.fusion-body .fusion-builder-column-0{width:100% !important;}.fusion-builder-column-0 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}} Next: Ottimiżmu bla tarf .fusion-body .fusion-builder-column-1{width:50% !important;margin-top : 0px;margin-bottom : 0px;}.fusion-builder-column-1 > .fusion-column-wrapper {padding-top : 10px !important;padding-right : 10px !important;margin-right : 0px;padding-bottom : 10px !important;padding-left : 10px !important;margin-left : 0;}@media only screen and (max-width:1024px) {.fusion-body .fusion-builder-column-1{width:50% !important;}.fusion-builder-column-1 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0;}}@media only screen and (max-width:640px) {.fusion-body .fusion-builder-column-1{width:100% !important;}.fusion-builder-column-1 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}} .fusion-body .fusion-flex-container.fusion-builder-row-1{ padding-top : 0px;margin-top : 0;padding-right : 0px;padding-bottom : 0px;margin-bottom : 0;padding-left : 0px;} window._taboola = window._taboola || [];


Lil tat-Times of Malta Joseph Muscat għamlilhom kumment wieħed biss: "Naqbel għal kollox mal-kummenti li għamel il-prim ministru."

Mur obsor ħej!

Id-dinja forsi tibda' tieħu lil Malta bis-serjetà dakinhar li Joseph Muscat ikollu għalxiex ma jaqbilx mal-prim ministru.

S'issa l-Kink għadu l-Kink.


Omar Debono ma jistax jitqies għal kollox bħala persuna pubblika.

Iżda dak li kiteb fil- Facebook u l-kariga li jokkupa tagħti xi ftit tal-ħjiel dwar il-mentalità ta' dawk li ngħataw il-ħatriet u dwar il-fatt li b'nies bħal dawn ftit hemm ċans li noħorġu mit-toqba li xeħtuna fiha.

Omar Debono huwa wieħed mill-kapijiet ta' entità li sejjħulha "l-Awtorità Maltija dwar l-Innovazzjoni Diġitali".

Din hi aġenzija li ħoloq dak il-baħnan ta' Silvio Schembri fiż-żmiem meta kienet għadha moda Malta tissejjaħ " Blockchain Island ".

Kien messhom sejjħulha "Mafia Island".

Huma u jwettqu dak li kienet qiegħda tbassar id-dinja, u kif, kontra qalbu, ammetta Clyde Caruana fuq it-televiżjoni , x'aktarx li kienet il-kwistjoni tal- crypto currency li spiċċat biex irranġatna għall-frisk.

Din kienet waħda biss mir-raġunijiet li minħabba fiha tal-FATF dehrilhom li kellhom iwissu lill-investituri, lill-bankiera u lix-xerrejja biex ma jersqux lejn gżiritna.

Mijiet tal-miljuni għaddew minn pajjiżna meta ġiet varata din l-idea diżastruża ta' Joseph Muscat.

U x'aktarx ukoll li wħud minn dawn il-miljuni, li x'aktarx ukoll kienu ġejjin minn attivitajiet kriminali, sabu ruħħom fil-bwiet tat-terroristi.

Omar Debono huwa wieħed mill-kapijiet tal-aġenzija li għamlet ħsara kbira lir-reputazzjoni ta' Malta – ħsara li ser tissarraf fit-telfien tal-ħobż (jew parti mill-ħobż) tal-ħaddiema.

L-iskandlu tal- Panama Papers , l-impunità li gawdew u li għadhom igawdu Joseph Muscat, Keith Schembri u Konrad Mizzi, l-iskandlu tal- Electrogas : għal dawn kollha (u aktar) ċertament ma taħtix din l-aġenzija li Omar Debono hu wieħed mill-mexxejja tagħha.

Iżda jekk, kif stqarr Clyde Caruana, kien il- crypto li spiċċa biex wassalna fix-xifer, kien hemm ukoll persuni fl-aġenzija li kien messhom xammew x'kien ġej u kien messhom ħadmu biex jiġi evitat dan id-diżastru.

U b'dak li seħħ il-bieraħ kont nistenna li n-nies tal-" Malta Digital Innovation Authority " għandhom isoddu ħalqhom u dan biex ma tkomplix toktor il-ħsara.

Omar Debono jidhirlu li għandna nkomplu nagħmlu l-arja permezz tal-kitba tiegħu fil- Facebook.

Skont dan l-imbierek, għandna nuru lid-dinja – speċjalment lill-Amerikani, lill-Ingliżi u lill-Ġermaniżi – li għandna par bajdiet imdendlin bejn riġlejna u li m'humiex ser inħalluhom jagħmlu l-arja magħna.

Il-kitba tiegħu għandha bixra Mintoffjana.

Kiteb li Malta għandha "l-assi".

Bħallikieku għandna xi ammonti kbar ta' armi nukleari moħbijin x'imkien.

Tgħid wasal iż-żmien li nirrikonsidraw il-pożizzjoni tagħna?

Tgħid wasal iż-żmien li nuruhom x'insarrfu?

Tgħid wasal iż-żmien biex Malta tieqaf lil dawk li qed jagħmlu l-arja magħha u turihom ir-riedni f'idejn tassew f'idejn min qiegħed?

Dan l-imbierek, li għal ġieħna huwa wieħed mill-kapijiet tal- crypto agency tal-gvern, mingħalih li aħna – jiġifieri Malta – "tassew għandha r-riedni f'idejha".

U jrid li nieqfu lil min irid jagħmel l-arja magħna.

Li tfisser li jridna nagħmlu l-arja magħhom.

Dan mhux biss inqata' sewwa mill-art.

Qed igħix fis-sħab ukoll.

Jeħtieġ nifhmu li l-politika barranija ta' Malta – lanqas tal-Mintoffjani li kienu jxewwxu kontra l-barranin – qatt ma ġiet kundizzjonata miċ-ċokon tagħna.

Iċ-ċokon ma żammniex milli nissieħbu fl-Unjoni Ewropea bħala sħab ugwali għalkemm lest naqta' rasi li Omar Debono x'aktarx kien wieħed minn dawk li vvutaw għall- partnership.

Dan l-uffiċjal għoli ta' aġenzija f'pożizzjoni strateġika li tant għamlet ħsara lil pajjiżna madankollu qed igħidilna li d-"diplomazija" li ma ġġibhiex żewġ fil-konfront tar-Russja, m'hix ser iġġibha żewġ għal Malta.

Fiċ-ċirkostanzi li ninsabu fihom wara d-deċiżjoni tal-bieraħ, bniedem bħal dan imissu jsodd ħalqu u jmissu jħalli lill-ministri li tant iqim jippruvaw isewwu huma l-ħsara li twettqet.

Imsshom igħidulu li l-kitba tiegħu fil- Facebook x'aktarx ser tasal ukoll quddiem tal-FATF.

U lil dawn tal-FATF ma tlumhomx jekk xi darba għad jistaqsu jekk il-Maltin humiex tassew interessati li jsewwu l-ħsara.

Għandi nkun jien li noqgħod nagħtih il-pariri biex isodd ħalqu?

Dan ċertament mhux xogħli.

Xi xhur ilu, Omar Debono ingħaqad ma' dawk li għadhom ma xebgħux iħambqu li jien traditur ta' pajjiżi dakinhar li jien tlabt lill-gvern biex isalva ħajjet dawk l-immigranti li kienu qed imutu mgħarrqin fl-ibħara tagħna anki fiż-żmien li fih l-imxijja Covid kienet għadha magħna.

Dak iż-żmien kien kiteb li jien għandi nsodd ħalqi għaliex ma kienx għadda żmien biżżejjed miż-żmien tal-"pudini" (hawn kien qed jirreferi għar-riforma tal-karrozzi tal-linja tal-2011) biex jien nesprimi opinjoni dwar jekk dawn in-nies għandhomx jiġu salvati minn pajjiż li kellu l-ħila li jsalvahom.

Fis-sajf ta' għaxar snin ilu, bis-saħħa tal-pudina tiegħi, rritardjaw il-karrozzi tal-linja u Boris Johnson kien sab l-okkażjoni biex jgħaddina xi ftit biż-żmien.

Iżda l-pudina tiegħek, Sur Debono, hi l-aħħar waħda minn sensiela li tista' twassalna għar-rovina finanzjarja.

Illum, bħal kull jum ieħor, nippreferi li nibqa' fiż-żarbun tiegħi milli nidħol f'tiegħek.

Previous: 'Naqbel mal-prim ministru li wiegħdni li mhux ser nara ċella ta' ħabs minn ġewwa,' jgħid Joseph Muscat .fusion-body .fusion-builder-column-0{width:50% !important;margin-top : 0px;margin-bottom : 0px;}.fusion-builder-column-0 > .fusion-column-wrapper {padding-top : 10px !important;padding-right : 10px !important;margin-right : 0;padding-bottom : 10px !important;padding-left : 10px !important;margin-left : 0px;}@media only screen and (max-width:1024px) {.fusion-body .fusion-builder-column-0{width:50% !important;}.fusion-builder-column-0 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0;margin-left : 0px;}}@media only screen and (max-width:640px) {.fusion-body .fusion-builder-column-0{width:100% !important;}.fusion-builder-column-0 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}} Next: GUEST PROSE: L-inżul u t-tlugħ ta' Marta s-sabiħa .fusion-body .fusion-builder-column-1{width:50% !important;margin-top : 0px;margin-bottom : 0px;}.fusion-builder-column-1 > .fusion-column-wrapper {padding-top : 10px !important;padding-right : 10px !important;margin-right : 0px;padding-bottom : 10px !important;padding-left : 10px !important;margin-left : 0;}@media only screen and (max-width:1024px) {.fusion-body .fusion-builder-column-1{width:50% !important;}.fusion-builder-column-1 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0;}}@media only screen and (max-width:640px) {.fusion-body .fusion-builder-column-1{width:100% !important;}.fusion-builder-column-1 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}} .fusion-body .fusion-flex-container.fusion-builder-row-1{ padding-top : 0px;margin-top : 0;padding-right : 0px;padding-bottom : 0px;margin-bottom : 0;padding-left : 0px;} window._taboola = window._taboola || [];


Din in-novella satirika hi miktuba minn xi ħadd li naf, iżda li minħabba xogħolu ma jistax jiffirma ismu.

Marta minn dejjem kienet mara sabiħa.

Iż-żwieġ tagħha ma' Nazju kien irnexxa, u kellhom żewġt itfal żgħar li kienu l-mimmi ta' għajnejhom.

Minkejja t-tfal li kellha, Marta ma kienet tilfet xejn minn ġmielha, anzi!

Kienet kompliet sbieħet u figurietha kien imtela u s-sura ta' dawk in-nisa li ssib fil-katalgi tal-ħwejjeġ.

Nazju kien raġel serju, u jħobb il-familja, u kellu sens ta' dixxiplina fuq uliedu.

Minkejja l-imħabba kbira li kellu lejhom, kien jaf li kultant l-imħabba trid turiha mhux billi tagħtihom kull ma jridu, imma billi tara li jkollhom kull ma għandhom bżonn.

Kien jaf ukoll li r-riżorsi tiegħu, minkejja x-xogħol kollu li kien jagħmel, ma kienux infiniti.

Kien jipprovdi tajjeb, imma biex jgħaddu minn xahar għal xahar, u fl-istess ħin iżomm riżerva għal xi żmien meta l-affarijiet jiġu ħżiena, kien hemm bżonn l-għaqal.

Dan l-għaqal sabu meta l-kumpanija fejn kien jaħdem, tilfet xi kuntratti, u waqqfulu s-siegħat żejda li kien jaħdem biex jaqla' ftit overtime.

Xi ħaġa mwarrba kien hemm, u bejn b'naqra issikkar, u bejn billi daru għal ta' taħt rashom, kienu qed jirnexxilom jgħaddu.

Però, ma kienx hemm lok għal ċerta kapriċċi, għax 'l -ewwel il-pappa, imbagħad l-umpappa' , jgħid tajjeb il-Malti.

It-tfal, speċjalment iż-żgħir, ma fehmux x'kien ġara.

Qatt ma kellhom xi fsied esaġerat, iżda kienu draw b'dawk il-kapriċċi żgħar, speċjalment ta' tmiem il-ġimgħa.

Iċ-ċirkostanzi kienu ddettaw mod ieħor, u l-għaqal u l-bżonn kienu jfissru li l-ħarġa ta' kull nhar ta' Sibt għal pizza u ġelat, kienet saret ta' darba fix-xahar.

Iċ-cintorin kellu jiġi ssikkat mhux ħażin.

Marta ma kienitx kuntenta bis-sitwazzjoni, u għalkemm kienet taf li Nazju kien qed jagħmel l-almu tiegħu, u li fil-fatt bis-saħħa ta' l-għaqal u l-bżulija li kien dejjem wera', kienu qegħdin iġaħġuha, kultant kien jidħolla fellus f'rasha li forsi hi, l-isbaħ tfajla tar-raħal, kienet setgħet sabet xi ħadd aħjar.

Ifhmuni, aħjar minn Nazju ma tantx setgħet issib, għax kien raġel serju, ta' rispett u tal-familja, minkejja li ma kienx sinjur.

Imma f'dik is-siegħa daqsxejn ħażina, l-idea li setgħet sabet raġel iktar sinjur bdiet kultant tberren f'moħħha.

Jaħasra, bħallikieku il-flus jagħmluk raġel aħjar!

Dan it-tberrin forsi ma kien jasal imkien kieku ma kienx hemm żewġ fatturi oħra.

L-ewwel wieħed kien it-tgergir tat-tfal, li kienu jilmentaw li ma kellhomx l-istess affarijiet li kellhom it-tfal tal-ġirien.

Dan it-tgergir, xi ftit jew wisq, saħħilha d-dubbji, speċjalment li kienet qed tonqoshom.

Imbagħad kien hemm il-fattur l-ieħor, il-fattur li ilna nsibuh sa mill-bidu taż-żmien.

It-tentazzjoni tas-serp.

Kif diġà għidtilkom, Marta kienet xempju tas-sbuħija, u l-irġiel kollha tar-raħal kienu jikluha b'għajnejhom meta tgħaddi minn quddiemhom.

Fost dawn kien hemm ċertu Żeppi, li kien ibigħ il-karozzi ma' wieħed mill-aġenti li kien hemm il-Gżira.

Kif kien jitlob xogħolu, kellu lsienu taz-zokkor, u kellu ħabta li jikkonvinċi bi kliemu liema bħalha.

Kien ilu li tefa' għajnejh fuq Marta, u bħal donnu ħass li kien hemm xi ħaġa li mhux qed iddoqq f'ħajjitha, u qal, bejnu u bejn ruħu, 'Issa ċ-cans.

Dik żgur imxebba minn Nazju, u jew issa jew qatt.'

Stenna l-mument tiegħu, u beda jimpusturaha, kif kien imdorri jagħmel meta jkun qed ibigħ xi karozza.

Kelma 'l hawn u kelma 'l hemm, imbagħad meta daħlet naqra kunfidenza, anki xi rigali bdew ġejjin, u l-ħajt tas-sejjiegħ tmermer u ċeda.

Żeppi beda jiltaqa' bil-moħbi ma' Marta minn wara dar Nazju, sakemm fl-aħħar ħareġ kollox fil-beraħ, u dak li kien, sa dakinhar, żwieġ ħieni u magħqud sfaxxa.

Ma hemmx għal fejn ngħidu, Nazju ma setgħax jifhem x'kien wassal għal dan.

Ma setgħax, jew ma riedx, jaċċetta li minkejja dak kollu li kien għamel għall-familja, kien spiċċa mwarrab.

Ma setgħax iġerraħ il-fatt li l-karattru sod u tad-deheb tiegħu kien safa mpartat mat-tlellix tal-porporina.

Daħal fih innifsu u moħħu ma baqax dak li kien.

Baqa dejjem jistaqsi lilu nnifsu, 'Imma għalfejn?

Jien ma għamilt xejn ħażin.

Mhux it-tort tiegħi.'

Qatt ma rnexxilu joħroġ minn din il-mentalità, għax kien fidil biżżejjed li kien jemmen li, ġaladarba huwa għamel l-almu tiegħu u bir-riżorsi li kien hemm kien żamm il-familja għaddejja, kellu jkun biżżejjed.

Sadanittant, Marta intefgħet b'ruħha, imma wisq iktar b'ġisimha, ma' Żeppi.

Iżda, kif nafu lkoll, mhux kull ma jleqq huwa deheb.

U Żeppi ma kienx dak is-sinjur li kien wassalha biex taħseb li kien.

U lanqas ma kien xi wieħed li tista' torbot fuqu.

Ma kienx in-nemlu bil-għaqal li kien Nazju, iżda kien il-farfett, moħħu biss biex itir għal fuq xi fjura, ħsiebu biss biex jieħu li jista' minnha, qabel ma jmur fuq oħra.

U minn Marta malajr beda jixba.

Kien wegħda ħafna, u issa beda jara li ma setgħax ilaħħaq mal-wegħdiet li kien għamel.

U allura ħaseb li kien wasal iż-żmien li Marta tibda troddlu xi ħaġa, u kien jaf kif.

Kellu ċirku ta' ħbieb li kienu tal-qatgħa tiegħu, u beda jistedinhom id-dar għal xi festin kultant.

Lil Marta daħallha fin fin, u f'dawn l-okkażjonijiet, kien iġagħla tilbes b'mod provokattiv.

Ħaġa twassal għall-oħra, u malajr beda jkollha x'tagħmel.

Sħab Żeppi ukoll riedu jduqu mill-ġmiel ta' Marta u darba wieħed u ieħor, kien imissu jqatta xi sagħtejn magħha.

Naturalment, Żeppi kien ibill subgħajħ u għall-bidu, minkejja li kien ċirku ristrett, beda jaqlagħha tajjeb.

Jekk Marta kien kellha xi illużjoni li Żeppi kien iħobbha, malajr neħħietha, imma kienet aċċettat dak li kienet qed tagħmel, u tikkonsla lila nnifisha għax issa setgħet tikkuntenta lill-uliedha b'dak kollu li riedu, anki jekk kienu affarijeit li ma kellhomx verament bżonnhom – 'L-aqwa li aħjar mit-tfal ta' ħaddiehor.'

Jaħasra, bħallikieku il-flokkijiet iffirmati minn naħa għall-oħra, l-iktar mowbajl modern, jew xi slipper bi stilla kbira blu u ittri ħomor, jagħmluk t-tfal tiegħek aħjar minn ta' ħaddieħor!

Però t-tfal bdew jieħdu pjaċir, speċjalment iż-żgħir.

Ma kellhom ebda ħjiel minn fejn kien ġej dan il-lussu, u bil-mentalità tagħhom ta' tfal, ma tantx kien jimpurtahom, biex ngħidu kollox.

Żeppi tielgħa u Żeppi nieżel, kemm kienu jadurawh.

Kien is-sors ta' kollox mingħalihom.

F'moħħhom, huwa kien qed jagħtihom kollox, għax huwa ma kien jieqaf qatt ifakkarhom x'tahom il-bieraħ, x'tahom illum u x'ser jagħtihom għada.

Qatt ma qallhom li dak li kien qed jagħtihom kien biss loqma minn dak li kien qed jegħrda minn ġisem ommhom il-għażiża.

Il-kbira kienet ukoll ferħana bis-sitwazzjoni l-ġdida li kella l-isbaħ ħwejjeġ, u l-iktar mudell riċenti ta' mowbajl.

Imma xi ħaġa nieqsa bdiet tħoss.

Dawk is-serati sempliċi ta' familja meta l-imħabba kienet tintwera mhux bl-estravaganza, iżda b'mod sempliċi u ġenwin, ma kienu għadhom hemm.

Kultant, waħidha fis-sodda, għax kienu jibgħatuhom jorqdu kmieni meta jkun hemm il-'mistednin', kienet tisma' ħsejjes minn isfel li ma kienitx tifhimhom.

F'dawk il-mumenti xi ftit jew wisq, kienet bdiet tħoss in-nuqqas ta' Nazju, u tiddubita kemm fil-fatt kienu aħjar l-affarijiet.

U dan meta kienet għada ma tafx kollox.

Sħab Żeppi ma kienux xi ċirku kbir, u wkoll xebgħu jieklu dejjem mill-istess borma, speċjalment meta kienu qed iħallsu mhux ftit.

Iż-żelqa f'din il-ħajja kienet ukoll ħalliet impatt negattiv fuq Marta, u l-ġmiel beda jonqos.

Żeppi kien dera jpappiha tajjeb minn fuqha.

Qatt ma kien qalagħha daqshekk tajjeb, u x-xogħol beda jogħġbu.

Iddeċieda li jwessa ċ-cirku.

Naqqas il-prezz, tefa xi ftit riklami diskreti fuq l-internet, u l-irġiel żdiedu.

Il-flus baqgħu deħlin, il-kapriċċi għat-tfal baqgħu isiru, imma Marta bdiet titherra.

Ma kenitx għada il-mara sabiħa u kburija biha nnifisha li kienet sa ftit taż-żmien qabel.

Kienet tmermret minn ġewwa u kienet taf ukoll li l-istil ta' ħajja u kapriċċi li kienet xtrat billi biegħhet lilha nnifisha ma setgħux jibqgħu għaddejjin għal dejjem.

Ir-riżors li kien sfrutta Żeppi, is-sbuħija ta' ġisimha, beda jispiċċa.

Il-prezz li kien tħallas għal ftit kapriċċi għal uliedha, u għal ħafna ta' Żeppi, kien għoli wisq.

Il-ġarra ġejja u sejra, fl-aħħar tinkiser.

Dak li hija kienet qed tagħmel, mingħaliha bil-moħbi, kien qed jiġi nnutat fir-raħal.

L-illużjoni li kellha illi dak li jiġri ġewwa l-erba' ħitan ma jarah ħadd, kienet biss illużjoni.

L-ilsna bdew iċaqċqu u bdiet tinnota ħars ikraħ, fejn qabel kien hemm ammirazzjoni.

Bdiet tinnota ħars ta' stmerrija fejn qabel kien hemm l-għira.

Bdiet tħossha mdejjqa u ma tafx fejn se taqbad titfa' rasha.

Żeppi lanqas ma kien ferħan bis-sitwazzjoni.

Issa ma kienx għadu jidher li qiegħed mal-isbaħ waħda, iżda mal-qaħba tar-raħal.

Beda jara kif ser jagħmel biex joħroġ lilu nnifsu mill-istorja u jara f'min ser iwaħħal.

Ilsienu wżah tajjeb u lil Marta beda jbellalha r-ross bil-labra, mingħalih.

"Żgur li Nazju qed ixandrek mar-raħal!

Dak qatt ma aċċetta li int tlaqtu, u spiċċa jgħid kontrik mas-sebat irjieħ, u jaqla l-qlajjiet fuqek."

Marta ma kenitx għada mgħomija bħal qabel, u ażżardat tmerih, "Qlajja?

Ma humiex qlajja, Żeppi.

Ġibtni qaħba u f'ilsien in-nies."

Mhux hekk l-affarijiet.

Kollu t-tort tiegħu.

Kieku ħadd ma kien ikun jaf.

Dak sar jobogħdok lilek għax ma aċċettax li ma għadekx miegħu.

Vera li qed tagħmel ma hux sewwa sa barra, imma ara kemm xtrajnilhom xorti lit-tfal.

Ara kemm gawdew!

Nazju ma felaħx jarahom igawdu, u allura qagħad izekzek kontrik.

Hu ġabek qaħba u mhux jien."

Marta ma kenitx konvinta milli kien qed jgħidilha, però għalqet ħalqa.

It-tfal ma kienux għadhom żgħar u kienu bdew jifhmu xi ħaġa.

Darba t-tifel iż-żgħir ġie lura mill-iskola, u lil ommu qallha, "Mà, it-tfal illum bdew jgħajjruni li int qaħba.

X'jiġifieri?"

Oħtu kellha iktar ħażen, u kienet xebgħet tisma' botti mingħand sħaba, u allura weġbitu hi, "Jiġifieri tmur mal-irġiel għall-flus, baħnan!"

Iż-żgħir issomma.

Dak il-ħin daħal Żeppi, u kollha ħarsu lejh.

Huwa sab ix-xoqqa f'moxtha u ra ċ-cans li kien qed jistenna biex idabbar rasu, u jieħu miegħu dak li kien irnexxilu jakkwista minn fuq dahar Marta.

"Minn fuq!

Hekk baqa jonqos ukoll, se dduru fuqi?

Insejtu kemm tajtkom affarijiet, kemm gawdejtu miegħi?

Ara la dan il-grazzi li qed nieħu ser nitlaq 'l hemm.

Fendu għal raskom."

U bla sliem u bla kliem telaq 'il barra, u reħilha lejn raħal ieħor, fejn kien diġà mmarka mara oħra li seta jirkeb u jkompli jakkwista minn fuqha.

L-omm u wliedha ma qalu xejn.

It-tfal bdew isaqsu lilom infushom kif jista jkun.

Possibbli li Żeppi, li tant kien jurihom imħabba permezz tax-xinxilli, kien abbandunahom hekk, wara li ġabom fiex ġabhom?

Marta kellha ħsieb ieħor f'moħħha.

Bdiet tiftakar il-ħajja iktar sempliċi u kuntenta li kellha ma' Nazju.

Imma Nazju ma kienx għadu kif tafu hi.

Kien għadu jħobbha, u kien ħafrilha kollox, però kien għadda minn breakdown qawwi, u ma kienx f'pożizzjoni li jerġa jpoġġihom fit-triq it-tajba.

Wieħed mill-ħbieb ta' Żeppi, li ma kienx raġel ħażin, imma lanqas ma kien xi bastun sod li tista' torbot fuqu, tħassarha lil Marta, u ra li fl-aħħar kellu l-okkażjoni li jakkwista, allavolja kienet saret biss dell ta' dak li kienet qabel.

Daħal f'ħajjithom u beda jipprova jsib tarf tat-tgerfix kollu li sab li kellhom, imma ma tantx għamel suċċess.

Il-ħsara kienet saret, u Marta kienet ittimbrata, u wliedha kienu mlaqqma bħala 'tal-qaħba'.

Jagħmel x'jagħmel, it-tebgħa hemm baqgħet, u peress li Żeppi kien ħabib tiegħu, u kien gawda miegħu fil-passat, qatt ma sab il-kuraġġ li jgħidha ċara u tonda li kien huwa li ġabhom f'hiex ġabhom lil Marta u lil uliedha.

Anki huwa kien dera jfakkarhom kemm tahom xorti sbieħ Żeppi, u li kien Nazju li avvelihom ma' kulħadd, filwaqt li inkiss inkiss kien qed jipprova jsewwi l-ħsara, mingħajr il-kuraġġ li jaċċetta l-ħażin kollu u min għamlu, ħalli forsi jkun jista' jibda jsewwieh.

Meta ġew tas-servizzi soċjali biex jeħdulha t-tfal għax kienu saru xi rapporti mill-ġirien li kien hemm tfal taħt l-età li kienu qed jgħixu taħt saqaf ta' dar tal-prostituzzjoni, ħoll xagħrek u ġib iż-żejt kemm sar tgħajjir u kliem iebes fil-konfront ta' Nazju.

"Kollu t-tort tiegħu, ja aħdar li hu," ipprova jikkonvinċi lit-tfal il-ħabib ta' Żeppi, li kien daħal fiż-żarbun tiegħu.

"Dak jobgħodkom lilkom."

U t-tfal ma qalu xejn iktar.

Beda dieħel id-dubju dwar kemm kien it-tort ta' Nazju, li dejjem mexa magħhom ta' missier tajjeb.

Kif ħarġu mid-dar biex jittieħdu ġo familja foster, taw l-aħħar daqqa t'għajn f'kamarthom.

Il-mowbajl li xi darba kien l-aħħar mudell, imma issa kien ilu li ħarġu oħrajn iktar moderni, kien għadu hemm.

Il-ħwejjeġ iffirmati, li issa qdiemu u sfaru, ukoll hemm baqgħu.

Il-prezz li kien tħallas għal dawn il-ħmerijiet li ma jfissru xejn ħlief lellux għal għajn in-nies kien għoli wisq.

It-tfal fl-aħħar kienu fehmu x'kienu tilfu meta għamew wara dawn il-loqom, u remew is-serjetà, id-dixxiplina u fuq kollox l-imħabba li kellu Nazju għalihom, allavolja ma kienx jipprova jixtri imħabba lura mingħandhom permezz ta' oġġetti bi prezz għoli, iżda bla valur.

It-tifel daħal jiġri fil-kamra, qabad il-mowbajl f'idu, sabbtu mal-ħajt, infaqa' jibki, u fl-aħħar beżaq dak li kien ilu mistur ġo fih, "Kollu t-tort ta' Żeppi u sħabu.

Warrabna lil missierna, u ħsibna li ser ingawdu, imma fil-fatt batejna."

Kif qal dal-kliem, tbikkem u telaq il-barra ma' dik tas-servizzi soċjali.

Marta, tibki u tħabbat fuq wiċċha, rathom sejrin, u bdiet tixtieq li setgħet treġġa l-arloġġ lura, għax fl-aħħar għajnejha kienu nfetħu beraħ.

Iż-żmien isajjar il-bajtar, u jekk tibda tagħmel l-affarijiet sew, forsi tkun tista; tirkupra ħajja diċenti qrib ta' dik li kellha qabel.

Kienet waqfet tipprova twaħħal f'Nazju.

Kienet aċċettat li kien żball tagħha li fdat lil Żeppi, però dan ma kienx ifisser li kien tort tagħha l-inqas.

It-tort kien ta' min kien abbuża mill-fiduċja tagħha.

Kien Żeppi li tefagħha fil-ħofra tal-qoħob, għal ftit xinxilli.

U la aċċettat dan, setgħat tipprova tibda tinġabar.

Kien hemm bżonn rieda qawwija, ħafna xogħol u ħafna sagrifiċċji.

Imma Marta kienet mara soda fl-aħħar mill-aħħar, u fl-istorja tal-familja tagħha, kien hemm ħafna tlajja u nżul.

Kien wasal iż-żmien li terġa tibda tielgħa.


Fis-6pm l-lejla, l-President ta' Repubblika Robert Aquilina ser jindirizza lill-ġurnalisti.

Lill-membri parlamentari miġburin fil-bini ta' warajh ser iwissihom li issa għadda biżżejjed żmien biex il-pajjiż jibda' jaħseb biex jieħu passi kontra dawk fosthom li jippretendu li ma jista' għalihom ħadd, li jistgħux jintmessu u li qed igħadduha lixxa għar-reati li wettqu.

Nieħdu lil Rosianne Cutajar.

Xi xhur ilu din warrbet mill-kabinett tal-gvern minħabba rapporti li xxandru fil-ġurnali li hi kienet daħħlet kemxa ġmielha flus minn senserija fuq bejgħ ta' proprjetà lil Yorgen Fenech, il-persuna li tinsab mixlija bil-qtil ta' Daphne Caruana Galizia.

Minn dakinhar 'l hawn, il-Kummissarju tal- Istandards fil-Ħajja Pubblika kiteb rapport li fih irrakkomanda li Cutajar għandha tiġi investigata mill-awtoritajiet tat-taxxa.

Ix-xhieda li Cutajar tat quddiemu, huwa ma emminhiex u kkonkluda li din kienet kisret l-etika.

Illum il-prim ministru kkonferma li Rosianne Cutajar ser tibqa' barra mill-kabinett.

Iżda l-kwistjoni ma tistax tieqaf hawn.

Din għadha membru parlamentari Laburista u l-Partit Laburista m'għamel xejn biex iġiegħlha twarrab u jżommha milli terġa' tikkontesta l-elezzjoni li ġejja bħala kandidata f'ismu.

Filwaqt li din għadha qed tgawdi l-protezzjoni – u dan biex ma nsemmix l-arroganza u l-pretensjonijiet li għandha – ma nistgħu qatt nittamaw li ser issir il-ġustizzja magħha bħalma ssir li kieku xi ħadd kwalunkwe jinqabad jiskarta mill-ħlas tat-taxxa.

U dan biex ma nsemmix il-fatt li, bħala membru parlamentari, din kienet ħatja ta' ksur ta' fiduċja dakinhar li vvutat fil-Parlament ta' Malta u dakinhar li tkellmet u vvutat fl-Assemblea Parlamentari tal-Kunsill tal-Ewropa fl-interess (mhux dikjarat) ta' Yorgen Fenech li – biex ma nsemmix affarijiet oħra – kien ħallasha €9,000 fi flus kontanti bħala rigal f'għeluq sninha.

Qed ngħixu f'pajjiż li fih il-prim ministru dan kollu jittollerah.

Dan l-aġir tal-prim ministru aħna m'għandniex nittollerawh.

Lanqas m'għandna nittolleraw il-fatt li l-prim ministru żamm lil Carmelo Abela fil-kabinett fl-istess waqt li kriminali gwappi u magħrufin qed jixluh li kien għenhom biex iseħħ attentat ta' serq armat fil-bank fejn kien jaħdem.

U li wkoll żamm lill-aktar wieħed li, mid-dehra, ma jistax jintmess – jiġifieri Konrad Mizzi – li ilu minn Frar 2016 – jiġifieri aktar minn 5 snin – li nkixef dwar l-iskandlu tal-Panama u li, wara li reġa' tela' fil-Parlament, il-Pulizija baqgħu ma missewħx.

L-impunità li qed igawdu dawn il-kriminali politiċi qed tgħarraq lill-pajjiż taħt l-ilma.

Dawk li għandhom għajnejhom imgħammdin u li jsegwu biss il-One TV ma jaraw ebda rabta diretta bejn in-nuqqas ta' azzjoni minn naħa ta' Robert Abela dwar Carmelo Abela, dwar Konrad Mizzi u dwar Rosianne Cutajar u l- grey-listing minn naħa tal-FATF.

U għall-informazzjoni ta' Simon Mercieca, li ma jsibhiex bi tqila li jibla' kulma jbellgħulu , s-suġġett tal-konferenza stampa tal-lum ma ġiex miftiehem bejn Repubblika u l-uffiċċju ta' Bernard Grech jew ma' Bernard Grech innifsu.

B'differenza għal Simon Mercieca, aħna ma nirċievu struzzjonijiet mingħand ħadd.

Iżda nixtieq nieħu l-opportunità biex nirringrazzjah tar-riklam li għamlilna.

Għaldaqstant kemm jekk qed taqra' din il-kitba jew smajt mingħand dak l-imbierek ta' Simon Mercieca, jekk il-lejla fis-6pm tkun qrib il-bini tal-Parlament, inħeġġek tmur biex tisma' x'ser igħidilna Robert Aquilina.


Wara r-"riżenja temporanja" tagħha, Robert Abela ma setax jaqbad u jerġa' jdaħħal lil Rosianne Cutajar fil-kabinett.

Li kieku seta', ibqgħu ċerti li kien jerġa' jdaħħalha.

Iżda jeħtieġ niftakru li r-"riżenja temporanja" tagħha kienet seħħet għaliex George Hyzler kien beda' l-investigazzjoni tiegħu.

Hi kienet konvinta li ma kienitx ser tinstab ħatja.

Ġara' bil-maqlub u l-karta s-safra li qalgħet dlonk saret ħamra.

Din Rosianne bħal donnu skantat li ma tistax iddaħħal f'butek ftit inqas minn €50,000 u ma tiddikjarahomx għal skopijiet ta' taxxa u għal dawk tad-dikjarazzjoni parlamentari tad-dħul.

Tenut kont tal-livelli baxxi li waqajna fihom bis-saħħa ta' Keith Schembri u ta' Konrad Mizzi, ma tistax tagħtiha tort sa barra.

Din bħal speċi stenniet li, dwar din il-kwistjoni, kellha tgħaddi tagħha.

U ma tistax ma tlumhiex għaliex il-presenza tagħha fil-politika hi msejsa fuq suċċess li hi m'għamlet xejn biex akkwistatu.

U l-hekk imsejjħin "ħbieb" li għandha akkwistaw ir-reputazzjoni li għandhom bis-saħħa ta' aspettativi li jixbħu lil dawk ta' Rosianne Cutajar.

Araw ftit x'kitbet "ħabibitha" Sandy Mallia.

Din l-imbierka jidher għandha nostalġija għal żmien Joseph Muscat li ċertament lil Rosianne Cutajar kien jagħtiha l-kenn u kien iżommha fil-kabinett.

Sandy Mallia u Rosianne Cutajar ilhom midħla ta' xulxin.

Agħtu daqqa t'għajn lejn dak li kienet kitbet Daphne Caruana Galizia li, qabel kulħadd, lil Rosianne Cutajar kienet xammitha sewwa meta din kienet għadha s-Sindku ta' Ħal Qormi.

Bottom of the barrel: the Labour mayor of Hal Qormi Iżda tmorrux taħsbu li Rosianne Cutajar għandha xi sens ta' lejaltà fil-konfront tal- ħbieb tagħha.

Saħansitra anki lil George Hyzler bellħitu bil-mod li bih tkellmet ma' Yorgen Fenech dwar dak li suppost huwa l-ħabib lejali tagħha Charlie t-Tikka.

Issa biex tkompli tgħaxxaqha dan Charlie t-Tikka għadu għaddej jikteb fil- Facebook biex jiddefendi lil Rosianne Cutajar u biex jgħid li din hi innoċenti, u dan minkejja l-fatt li ftit huma dawk li qed jieħduhom bis-serjetà.

X'aktarx li t-Tikka ma ntebaħx bid-diskors li Rosianne kitbet dwaru minn wara dahru ma' dak li hu meqjus bħala l-maħbub tagħha – Yorgen Fenech.

Il-kelma 'maħbub', flimkien ma' affarijiet oħra, tinsab imwaħħla fil-gerżuma ta' Rosianne Cutajar.

Aqraw ftit il-mod li permezz tiegħu lil George Hyzler tiddeskrivilu r-relazzjoni li għandha mal-mafjuż li jinsab mixli bil-qtil ta' Daphne Caruana Galizia.

U l-ħbieb, jew il-ħbieb tal-ħbieb, għad fadlilha minnhom.

L-interessi ta' Yorgen Fenech għadhom qed jiġu mħarsa fil-Parlament minn Glenn Bedingfield li għal diversi drabi ra kif għamel biex jipprova jimmina l-każ li nġieb mill-Istat kontra l-mafjuż .

U għadhom qed jiġu mħarsa wkoll mill-membru l-ieħor maħtur mill-gvern fuq il-kumitat dwar l-"istandards fil-ħajja pubblika" Edward Zammit Lewis li tgħidx kemm isir għarqan xraba kull meta jiġi mistoqsi dwar ir-relazzjoni li għandu ma' Yorgen Fenech.

Bedingfield u Zammit Lewis, bħala l-membri tal-gvern fuq il-kumitat parlamentari, mistennija juru l-ħbiberija tagħhom fil-konfront ta' Rosianne Cutajar.

U meta tgħaqqad din il-ħbiberija man-nuqqas ta' sinsla ta' Anġlu Farrugia , wieħed ikun jista' jgħid li Rosianne Cutajar għandha l-impunità tagħha garantita.

L-elezzjoni ġenerali tinsab wara l-bieb.

Kull ma tkun teħtieġ ikunu xi żewġ kaxxi larinġ u mbagħad nerġgħu narawha tinsaq mix-xufier u tkompli taqla' lira minn xi senserija mingħand il-kriminali.

Din igħidulha r-rieda tal-poplu.

Rosianne Cutajar kienet rebħet libell kontra persuna li kien stqarret il-kliem "il-qaħba milli jkollha ttik" fil-konfront tagħha.

U mbagħad rebħet libell ieħor kontra min kien qabel ma dawn il-kelmiet.

U lili tal-aġenzija ta' kontra l-vjolenza domestika għal ftit ma dendlunix f'pjazza wara li Rosianne Cutajar xlietni li jien naqbel mal-vjolenza meta jien kont għaddejt rimarka dwar is-superfiċjalità metodika tal- Instagram account tagħha .

Għaldaqstant għandna noqgħodu attenti kif inqiegħdu l-kliem.

Iżda Rosianne Cutajar żgur ma tistax tħarrikna minħabba dak li bħalissa jinsab għaddej minn moħħna.


Jien nammira dawk il-ġurnalisti li jħossu l-ħtieġa li jisfidaw lill-awtoritajiet li jippruvaw jikkastigawhom talli dawn jagħżlu li jkunu vertjieri fir-rappurtar tagħhom u ma jbagħbsux rapporti biex jintogħġbu ma' dawn l-istess awtoritajiet.

Iżda l-kap tal-aħbarijiet tal-istazzjon televiżiv nazzjonali m'hix ġurnalista.

Hi biss propagandista tal-Partit Laburista li tqiegħdet fejn tinsab illum appuntu għaliex hi propagandista Laburista.

Skont il-Kostituzzjoni, x-xandir pubbliku għandu jkun wieħed bilanċjat u mparzjali u għandu jsemma' l-qniepen kollha lill-udjenza tiegħu.

Madankollu, Norma Saliba moħħha biss biex issemma' qanpiena waħda.

Jason Azzopardi kien iddeċieda li dan jikkontestah quddiem l-Awtorità tax-Xandir li hi istituzzjoni maħluqa apposta mill-Kostituzzjoni biex tara li x-xandir pubbliku jkun wieħed imparzjali u ġust.

F'Ġunju li għadda, l-Awtorità tax-Xandir tat raġun lil Jason Azzopardi u ordnat lill-PBS biex ixandar tweġiba li kien għamel.

Tal-PBS lill-Awtortà tax-Xandir injorawha.

Jason Azzopardi, li nzerta li hu bniedem li ma jċedix kif ġieb u leħaq, reġa' mar quddiem l-Awtorità tax-Xandir u lmenta mill-fatt li l-ordni li kienet inħarġet f'Ġunju kienet ġiet injorata mill-PBS.

L-Awtorità reġgħet iddikjarat li Jason Azzopardi kellu raġun u ordnat lil Norma Saliba xxandar it-tweġiba tiegħu u żiedet il-multa li kienet waħħlet lill-istazzjon nazzjonali bi ftit inqas minn €6,000.

Iżda Norma Saliba wriet li tiġi taqa' u tqum.

Wara kollox, is-€6,000 mhux minn butha ser joħorġu.

Din m'hi tagħmel xejn ħlief tikkopja lis-sidien politiċi tagħha f'dik li hi ndifferenza lejn il-liġijiet, lejn l-istituzzjonijiet tal-Istat u lejn l-etika bażika ġurnalistika.

U sadattant qed tkompli xxandar il-propaganda moqżieża qisha m'hix hi.

Wara kollox, ġaladarba lil Konrad Mizzi ħadd ma jażżarda jmissu minkejja t-tixħim, il-ħasil ta' flejjes u l-korruzzjoni, Norma Saliba għaliex għandha toqgħod tikkonfondi?

L-ilment oriġinali ta' Jason Azzopardi kien talli tal-PBS kienu xandru l-attakki u x-xiljiet li kien għamel Carmelo Abela fil-konfront tiegħu.

U meta Jason Azzopardi wieġeb, tal-PBS baqgħu ma xandru xejn.

Iżda mhux biżżejjed li tkun Laburista leali tal-qalba tafux!

Lill-pupazzi tiegħu, Carmelo Abela jħobb iżommhom ma djulu.

F'dan ir-ritratt ta' hawn taħt jidher waqt żjara li għamel f'Ruma aktar kmieni din il-ġimgħa.

Għal raġuni li m'hix magħrufa, fid-delegazzjoni kien hemm ukoll Norma Saliba.

Lanqas biss jistħu juru fil-beraħ kemm jafu jaqgħu fil-baxx.

Għaliex tassew trid tkun ilħaqt il-qiegħ.

Bħalissa l-pajjiż kollu, ibda' mill-ħaddiema tal-ajruport innifihom, jinsab fuq ix-xwiek minħabba l-proċeduri li saru għal min itir lejn Malta.

U għal tat-TVM dan it-tħassib tan-nies jirrappurtawh bħallikieku kien xi rapport tax-xandir ta' wara l-Purtiera tal-Ħadid.

Dawn qalu li: "Turisti Ngliżi jgħidu li ma kellhomx għalfejn joqgħodu jistennew biex jiġu mgħarbla dwar l-imxijja Covid".

Tal-Awtorità tax-Xandir ma jistgħux iġiegħlu lil Norma Saliba xxandar il-verità.

Il-verità ma tħallaslekx l-ikliet f'Ruma.

Iħallashom Carmelo Abela.

U hi l-kumpannija li tħallas il-multi tar-regolatur.

Iżda fl-aħħar mill-aħħar hi l-Kaxxa ta' Malta li tħallas għal dawn l-ikliet u l-multi.


L-ossessjoni bil-ħin reali

Il-frażi "ħin reali" ma kinetx tintuża qabel l-era tal-komputers.

Illum, iż-żewġ kelmiet flimkien bħala espressjoni waħda saru mhux biss ifissru ħafna għalina, imma wkoll aktarx jindikaw ossessjoni komuni ta' żmienna.

Għalina, attività li ssir f'"ħin reali" donnha għandna aktar siwi minn attività simili li ma ssirx.

Xejn ma sar jiswa aktar minn xi ħaġa li ssir f'"ħin reali".

Imma x'inhu dal-ħin reali?

Mal-ħeffa tal-komunikazzjoni

Għalkemm fil-filosofija ilna minn żmien żemżem nagħmlu ferq bejn "ħin" u "żmien", u wkoll nagħżlu bejn għamliet differenti ta' ħin (bħal "ħin ċirkulari", "ħin kontinwu", "ħin maqtugħ" u l-bqija), għandi l-impresjoni li komunement ftit kien isir ferq bħal dan.

Il-ħin kien il-ħin u daqshekk.

Żgur li ħadd ma kien jofroq bejn xi ħin reali u ieħor li ma kienx reali.

Waqt li fil-filosofija ebda ħin m'hu reali, b'mod ġenerali kull ħin jitqies reali.

M'għandniex xi ngħidu, dejjem sar il-ferq bejn il-ħin tal-imgħoddi, tal-preżenti u tal-ġejjieni.

Imma, l-aktar minħabba n-nuqqas ta' ħeffa fil-komunikazzjoni, il-preżent kien maqtugħ ħafna u mbiegħed kemm mill-imgħoddi kif ukoll mill-ġejjieni.

Il-preżent, infatti, kien ċkejken ħafna, biex ngħid hekk.

L-imgħoddi u l-ġejjieni kienu jieklu ħafna minnu.

Dan beda jinbidel aktar ma l-komunikazzjoni bdiet iżżid fil-ħeffa tagħha.

Mhux fl-era elettronika biss, imma sa minn dejjem.

Ma' l-ewwel rota, ma' l-ewwel vapur, ma' l-ewwel karozza, ma' l-ewwel ferrovija ... il-preżent beda jżid fil-ħatfa tiegħu fuq il-ħin u b'hekk iġib aktar u aktar l-imgħoddi u l-ġejjieni taħt idejh.

Illum, fl-era elettronika, ir-rebħa tal-preżent fuq l-imgħoddi u l-ġejjieni nsejħulha "ħin reali".

Hija l-akbar kisba tal-umanità.

Twieled mal-komputers

Mingħajr ma noqogħdu nidħlu f'ħafna teknikalitajiet, meta ngħidu li xi ħaġa ġrat jew qed tiġri f'"ħin reali" aktarx nifhmu li dik il-ħaġa qed tiġri fil-mument preżenti li fih inkunu qed titkellem.

"Ħin reali" tfisser issa stess, instantanjament waqt li qed nitkellmu.

M'hemmx ħames minuti ilu jew il-ħames minuti li ġejjin.

Hemm biss l-issa stess, dal-mument preżenti.

Hija l-ħeffa tal-komunikazzjoni maħluqa mill-elettronika li għamlet possibbli li bniedem jara, jisma', iħoss jew jesperjenza xi ħaġa mbiegħda minnu f'ħin reali, jiġifieri fl-istess ħin li qed tiġri xi ħaġa.

Għalhekk ma kienx jeżisti ħin reali qabel l-era tal-komputers u, aktar u aktar, tal-Internet.

Għall-anqas, ma konniex insejħulu hekk għax ma kienx jeżisti.

Min-naħa l-oħra, però, dejjem kien hemm is-sens tiegħu.

Bħal meta konna ngħidu li xi ħadd irid iwieġeb għal xi ħaġa instantanjament, u ma joqgħodx jaħseb la fuq l-imgħoddi u lanqas fil-ġejjieni, imma fil-mument preżenti.

Bħal tas-Sammaritan it-tajjeb, li għamel l-att tal-ħniena tiegħu immedjatament, hekk kif iltaqa' mal-imsejken, mingħajr ma qagħad jaħsibha.

Rebħa fuq in-natura

Għalina f'dan iż-żmien elettroniku, il-ħin reali jindika r-rebħa tagħna fuq in-natura li tillimitana.

M'hemmx distanzi, m'hemmx spazji.

Il-ħin reali xejjen dal-impedimenti u jagħtina esperjenza instantanja kulfejn inkunu.

Il-limitazzjonijiet naturali ma jagħmlux aktar bina.

Il-ħin reali huwa l-aqwa li l-intelliġenza tagħna pproduċiet.

Jista' jkun li għalhekk nossessjonaw ruħna bih.

Għax f'moħħna għandna li mingħajru nonqsu bħala bnedmin; ma nibqgħux l-evoluti li aħna; ma nibqgħux nirbħu fuq in-natura.

Għalhekk irridu jekk jista' jkun kollox f'ħin reali.

Aktar ma jkollna affarijiet f'ħin reali, aktar nikkonfermaw l-identità ġdida tagħna 'l fuq mill-ħolqien.

Il-ħin reali sar mhux biss il-kelj li bih inqisu l-kobor jew iċ-ċokon tagħna bħala ħlejjaq evoluti u ċivilizzati, imma sar ukoll il-ġieħ tagħna, il-kburija tagħna u ... l-ossessjoni tagħna.


Minn kliemhom tagħrfuhom

In-nies tkun taf x'inhuma minn ħafna affarijiet.

Ibda minn kif jilbsu, imbagħad minn kif jagħmlu xagħarhom, imbagħad minn kif jimxu, ukoll minn kif jieklu, u jista' jkun minn kif jitolbu.

Żgur, però, li bniedem tagħraf x'inhu minn kliemu.

Isma' bniedem jitkellem u tkun taf x'ħobż jiekol jew jiswiex ħabba.

Tajjeb/ħażin

Ħafna nies tismagħhom jgħidu x'inhu t-tajjeb u l-ħażin.

Qishom kienu Salamun.

Jekk jisimgħu b'xi kura, jew xi każ il-qorti, jew xi taħbila teoloġika, jew xi għoqda morali, ismagħhom jippronunzjawlek l-konklużjoni f'tebqa t'għajn.

"Dik tajba!" jgħidulek; jew, "Dik ħażina!"

Dad-diskors issibu fuq fomm ħafna nies.

Jitħaddtu bħallikieku jafu x'inhu tajjeb u x'inhu ħażin.

Lanqas l-iċken ħsieb ma jagħtu li jistgħu jkunu żbaljati jew li ħaddieħor jista' jaqtagħhom b'mod ieħor.

Flok "dik tajba" mhux aħjar jgħidu " naħseb li dik tajba"?

U flok "dik ħażina" mhux aħjar jgħidu " naħseb li dik ħażina"?

Int, jien u kulħadd x'naħsbu u x'ma naħsbux nistgħu ngħidu, mhux x'inhu tajjeb u ħażin.

Li kieku jaħasra nżidu l-kliem "Jien jidhirli li ..." jew "Fl-opinjoni tiegħi ..." mhux aħjar ikun kliemna?

Dan ikun juri li nafu noqogħdu pass lura meta nitħaddtu.

La naqtgħu bl-addoċċ u lanqas għad-dritt; nesprimu l-fehma jew l-opinjoni tagħna u dan jiswielna biex ma niżbaljawx.

Sabiħ/ikreh

L-istess, issib nies li jgħidulek "Dak sabih" jew "Dik sabiħa", jew bil-kontra, "Dak ikreh" jew "Dik kerha".

Jistgħu jkunu qed jitkellmu fuq xi ħadd jew fuq xi biċċa arti, skultura, bini, funtana jew xi tkun.

Tismagħhom jaqtgħuha li l-ħaġa li qed jaraw jew jisimgħu hija mod u mhux ieħor.

Mhux aħjar jgħidu li dik hi biss il-fehma jew l-opinjoni tagħhom?

Flok "Dak jew dik sabiħa" mhux aħjar jgħidu "Togħġobni" jew "Ma togħġobnix"?

S'hemmhekk jistgħu jaslu; aktar le.

U minflok "Dak ikreh" jew "Dik kerha", mhux aħjar jgħidu "Jien jidhirli li dak mhuwiex sabiħ" jew "Jien naħseb li dik mhijiex sabiħa"?

Min aħna aħna biex ngħidu x'inhu sabiħ u ikreh, jew ngħidu x'inhu tajjeb jew ħażin?

Mhux dejjem sa x'naħsbu u x'ma naħsbux aħna nistgħu naslu?

Il-fehma tagħna ma tista' tkun qatt il-verità sagrosanta; u lanqas l-opinjoni tagħna jew x'naħsbu.

X'naħseb jien

Huwa sabiħ li int, jien u kulħadd jesprimi l-fehma jew l-opinjoni tiegħu.

Ma fiha xejn ħażin din.

Anzi.

Imma li xi ħadd jippreżenta dil-fehma jew dil-opinjoni ta' bniedem wieħed bħala fatt assolut, dan ma jixraq lil ħadd.

Lanqas li kieku dik il-fehma jew opinjoni kienet ta' miljuni u biljuni ta' nies, xorta waħda ma ssirx verità assoluta u tibqa' dejjem fehma jew opinjoni.

Kull bniedem irid jirrealizza li dak li jaħseb hu mhijiex l-aħħar kelma.

L-aħħar kelma ma tingħad qatt.

Dejjem hekk aktar x'jingħad.

Ebda fehma jew opinjoni ma qatt hi finali.

Dejjem hemm lok għal aktar aktar fehmiet u aktar opinjonijiet.

Mela qatt m'għandi ngħid li ħaġa hi tajba jew ħażina, imma biss li JIEN naħseb hekk, li JIEN jidhirli hekk, li dik hi biss il-fehma jew l-opinjoni tiegħi u daqshekk.

U qatt m'għandi ngħid li ħaġa hi kerha jew sabiħa, imma biss JIEN naħseb hekk.

Il-bniedem li jaf iqis kliemu juri li hu ta' stoffa.

Huwa l-injorant li ma jqisx kliemu u li jitħaddet bl-addoċċ.

Kliemna dejjem jikxef min aħna.


Il-barka tat-taħlit razzjali

Il-bniedem, sa mill-ibgħad żminijiet, dejjem ivvjaġġa.

Il-ħruġ tiegħu mill-Afrika, biex infirex mad-dinja kollha, ġie minn dil-kilba dejjiema li jiċċaqlaq, jimxi, ifittex u jitħallat.

Bħalma fid-dinja hekkda fil-gżejjer tagħna, il-bniedem hu magħmul minn taħlita ta' razzez.

Min jiċħad dan ikun jiċħad l-istorja tiegħu.

Preġudizzji

Ġieli ssib lil min jgħid li l-hemm tal-pajjiżi u s-soċjetajiet huwa t-taħlit tar-razzez.

Skont il-biċċa l-kbira tagħhom, anqas ma jitħalltu n-nies li jkunu ġejjin minn razzez differenti, aħjar.

Jgħidulek li, jekk kull razza żżomm għaliha, tkun fis-sod; jekk titħallat, tibda l-qerda tagħha.

Meta jgħidu hekk, dawn in-nies, jaħasra, jinsew l-aktar ħaġa bażika tal-ġeneaoloġija.

Jinsew li aħna lkoll razza waħda, magħmula minn taħlit u tibdil mifrux fuq sekli; li m'hawn imkien ebda razza safja; li kull razza hija fi stat ta' taħrik u tibdil.

Dan għandu jwassalna biex ngħidu li t-taħlit tar-razzez hija, mhux biss tajba, imma wkoll ta' saħħa għall-bniedem.

Aktar ma r-razzez jitħalltu, aktar jissaħħew, anqas ikun il-mard ġenetiku, u aktar ikollhom possibbiltajiet ta' mwiet għalxejn.

X'razza hi?

L-argumenti miġjuba minn dawk li ma jaħmlux li r-razzez jitħalltu mhumiex bijoloġiċi.

Għalkemm dawn hekk jippreżentawhom, huma argumenti kulturali.

X'ifisser dan?

Ifisser li l-agumenti tagħhom bosta drabi huma bbażati biss fuq il-preġudizzji, jiġifieri fuq impressjonijiet li għandhom ta' ħaddieħor u tagħhom infushom.

Argumenti kulturali lanqas ma huma ta' natura soċjali.

Li kieku kien hekk, il-paroli fuq it-taħlit ma kien ikollu xejn x'jaqsam mar-razzez, imma ma' kull taħlit.

Imma dan-nies mhux hekk isostnu.

Dawn jgħidu li huma r-razzez li m'għandhomx jitħalltu, mhux in-nies "tal-istess razza".

Din tal-aħħar hi stramba ħafna.

Għax min jitħaddet hekk donnu jaf fejn tispiċċa razza u fejn tibda oħra.

Fil-fatt, id-diskors tagħhom hu tant maħlul u impreċiż li, jekk tagħfashom fuq xi jsawwar razza jew kif tofroq razza minn oħra, jibdew ilaqilqu u jtemtmu.

Daż-żgur!

Għax dan ħadd ma qatt kien jafu—lanqas in-Nażi fuq il-Lhud—u qatt ma huma se jkunu jafuh.

Razza waħda umana

Għala?

Għax ma jeżistix.

Fi kliem ieħor, m'hemm ebda definizzjoni klinika ta' xi jsawwar razza jew xi tagħrif xjentifiku ta' kif tkun razza pura.

Dik li tissejjaħ "razza" hi tikketta ġeneralissima li tirreferi b'mod approssimattiv għal grupp kulturali ta' nies f'xi qasam ġeografiku.

Min jitħaddet, ngħidu aħna, dwar "razza Maltija", "razza Ewropea", "razza Afrikana", "razza Ażjatika" u l-bqija, għalkemm jidher li qed jirreferi għal xi ħaġa speċifika u preċiża, kulma jkun qed jagħmel hu li jirreferi xi ftit jew wisq għal nies tal-istess kultura ġeografika.

Mill-bqija, jekk jinsisti fuq xi xjentifiċità ta' kliemu, lanqas biss ikun jaf x'inhu jgħid.

It-taħlit tar-razzez minn dejjem kien isiru u jibqa jsir għal dejjem ta' dejjem.

Dat-taħlit hu s-saħħa tad-demm uman.

Jekk jieqaf (għalkemm ma jistax), ir-razza "umana" tmut.

Din hi l-unika razza li teżisti fost il-bnedmin.

Kull ferq fiha nnifisha hu fantastiku.

Dan hu li jagħmel sabiħ lill-bniedem: it-taħlit li dejjem kellu minn naħa għal oħra tad-dinja.

Ir-razza umana għandha jiġri fil-vini tagħha demm ta' elf lewn.

Dan hu li jżommha ħajja u b'saħħitha.

Hu wkoll dak li bih għandna nkunu kburin.

Hu ta' ġieħ għalina li għandna sehem mir-razza waħda umana.


Il-barka tat-taħlit razzjali Id-dnewwa ta' Hong Kong

Il-bniedem, sa mill-ibgħad żminijiet, dejjem ivvjaġġa.

Il-ħruġ tiegħu mill-Afrika, biex infirex mad-dinja kollha, ġie minn dil-kilba dejjiema li jiċċaqlaq, jimxi, ifittex u jitħallat.

Bħalma fid-dinja hekkda fil-gżejjer tagħna, il-bniedem hu magħmul minn taħlita ta' razzez.

Min jiċħad dan ikun jiċħad l-istorja tiegħu.

Preġudizzji Ġieli ssib lil min jgħid li l-hemm tal-pajjiżi u s-soċjetajiet huwa t-taħlit tar-razzez.

Skont il-biċċa l-kbira tagħhom, anqas ma jitħalltu n-nies li jkunu ġejjin minn razzez differenti, aħjar.

Jgħidulek li, jekk kull razza żżomm għaliha, tkun fis-sod; jekk titħallat, tibda l-qerda tagħha.Meta jgħidu hekk, dawn in-nies, jaħasra, jinsew l-aktar ħaġa bażika tal-ġeneaoloġija.

Jinsew li aħna lkoll razza waħda, magħmula minn taħlit u tibdil mifrux fuq sekli; li m'hawn imkien ebda razza safja; li kull razza hija fi stat ta' taħrik u tibdil.Dan għandu jwassalna biex ngħidu li t-taħlit tar-razzez hija, mhux biss tajba, imma wkoll ta' saħħa għall-bniedem.

Aktar ma r-raz…

Fil-ġimgħatejn li għaddew, iċ-Ċina reġgħet issikkat il-ħolqa m'għonq Hong Kong.

Bejn il-garanziji tal-imgħoddi u l-wegħdiet fiergħa, il-jeddijiet ċivili reġgħu ġew taħt l-attenzjoni għajjura ta' Beijing.

It-toroq reġgħu qed jimtlew protestanti, il-biċċa l-kbira żgħażagħ, u l-komunità internazzjonali qed twissi ċ-Ċina bil-kbir.

Kollox però juri li l-bidliet legali l-ġodda se jibqgħu fis-seħħ ... għall-anqas għalissa.

Bidliet oppressivi Il-bidliet li ddeċieda fuqhom Beijing ħolqu f'Hong Kong aġenzija ta' sigurtà ġdida.

Il-liġi tas-"Sigurtà Nazzjonali ta' Hong Kong" li se tidħol fis-seħħ dalwaqt tagħti s-setgħa lil uffiċċjali magħżula minn Beijing u suġġetti biss għal Beijing li jaħtru mħallfin għal każijiet ta' sigurtà.

Dan ifisser li ċ-Ċina qed tagħfas idejha proprju fejn jinħass hu l-aktar sensittiv.Dil-bidla li ddeċieda fuqu Beijing ġiet wara ġimgħat ta' protesti f'Hong Kong.

Aħna hawn Malta bil-kemm nisimgħu b'dawn l-istejjer jekk mhux bħala xi ħaġa li qisha qed isseħħ fuq in-naħa l-o…


Id-dnewwa ta' Hong Kong

Bidliet oppressivi

Il-bidliet li ddeċieda fuqhom Beijing ħolqu f'Hong Kong aġenzija ta' sigurtà ġdida.

Dan ifisser li ċ-Ċina qed tagħfas idejha proprju fejn jinħass hu l-aktar sensittiv.

Dil-bidla li ddeċieda fuqu Beijing ġiet wara ġimgħat ta' protesti f'Hong Kong.

Aħna hawn Malta bil-kemm nisimgħu b'dawn l-istejjer jekk mhux bħala xi ħaġa li qisha qed isseħħ fuq in-naħa l-oħra tal-qamar.

Il-każ ta' dil-belt-pajjiż, però, għandha tinteressa id-dinja kollha, għax tinsab fuq il-fruntiera ta' bejn il-ħelsien u l-jasar tas-seklu 21.

Hija ħasra li llum għadna rridu nisgħu b'każijiet bħal dawn fejn il-libertajiet ċivili, tista' tgħid, ta' nazzjon sħiħ jinsabu mhedda.

It-telf tan-nies ta' Hong Kong huwa t-telf tad-dinja u t-telf tagħna; id-dnewwa tagħhom hija d-dnewwa tagħna; ir-rebħa tagħhom hija wkoll tad-dinja kollha.

Drittijiet mhux kapriċċi

L-Istati Uniti tal-Amerika, kif ukoll l-Unjoni Ewropea, mill-ewwel qamu għaċ-Ċina fuq din il-biċċa.

Bdew bħalissa xi restrizzjonijiet kummerċjali li jistgħu jiskalaw f'sanzjonijiet aktar ħorox.

Il-poplu ta' Hong Kong aktarx mhux se jiddejjaq ibati għall-ħelsien tiegħu u għal-libertajiet ċivili li jgawdi.

Jidher deċiż, u bir-raġun, li ma jispiċċax imjassar għal kollox.

L-għajta tiegħu għandha tinstema' fid-dinja kollha, fosthna wkoll.

Iċ-Ċina ma taħmilx li dil-biċċa minn pajjiżha għadu jgawdi l-libertà li l-bqija tal-pajjiż enormi tagħha ilu ilha li tilfet minn żmien żemżem.

In-nies ta' Hong Kong mhux biss huma imdorrijiet bid-drittijiet ċivili tagħhom, imma wkoll joħolqu theddida għal min, fiċ-Ċina stess, dawk id-drittijiet ċivili m'għandux.

Dawn id-drittijiet mhumiex kapriċċi.

Huma l-patrimonju tal-umanità li kull bniedem għandu jkollu u li ħadd m'għandu jkun miċħud minnu.

Il-poplu ta' Hong Kong, mhedded kif inhu li jiġi taħt liġi kiefra ta' jasar, għandu jkollu l-ammirazzjoni, l-appoġġ u l-ħarsien ta' kull bniedem ħieles tad-dinja.

Il-liġi l-ġdida tas-Sigurtà Nazzjonali tagħti lista ġdida ta' delitti kontra l-istat, fosthom is-separatiżmu, is-subversjoni, it-terroriżmu u l-kollusjoni.

Jekk dawn l-ismijiet issibhom strambi, dan għax fil-fatt hekk huma.

Il-liġi ssemmihom mingħajr ma tgħid fiex jikkonsistu eżattament, u hekk il-bieb għall-abbuż istituzzjonalizzat hu miftuħ beraħ.

Dawn l-hekk imsejħa delitti, flimkien ma' oħrajn, fosthom li xxerred il-mibegħda kontra l-gvern, kollha għandhom pieni ta' għomor il-ħabs.

Il-liġi ma hi xejn għajr att terroristiku fiha nnifisha.

Hija maħsuba li twerwer lill-poplu ta' Hong Kong, iġġibu taħt diffrejn l-awtoritajiet governattivi taċ-Ċina, u teqridlu l-awtonomija sovrana tiegħu.

B'din il-liġi, Hong Kong sempliċiment ma jibqax jeżisti aktar kif inhu.

Iċ-ċittadini tiegħu jispiċċaw kriminali.

Solidarjetà

Għal dawk kollha li jixtiequ mqar juru l-appoġġ tagħhom għall-eluf f'Hong Kong li qed isofru għal-libertà u għal sħabhom ippersegwitati, jistgħu jagħmlu xi ħaġa, imqar jekk tidher żgħira.

Jistgħu jfittxu s-siti " Global

Kong " fuq Twitter, Facebook u kull midja soċjali ieħor u juru s-solidarjetà tagħhom hemmhekk.

Jagħmel il-qalb u jbati anqas min jaf li mhuwiex waħdu.


It-tifel li ħadd ma riedu

Kont mort l-istitut għal ħaġa oħra.

Mhux biex nara t-tfal.

Għal xi qadja ta' malajr.

Ma niftakarx x'kienet.

Naf li paspast f'rasi li nidħol, ngħid li kelli ngħid, nitlaq.

Daqshekk.

Imma kif kont qed inkellem lis-soru, ġew erba' żrameċ jiddendlu ma' djulha, b'wiċċ il-ħlewwa ta' bettieħa, b'daħka daqs il-fetħa tal-port il-kbir, b'għajnejn daqs qmura … Dobt.

X'ma ddubx, ma ddubx!

Imma qalbi ngħasret.

Dat-tfal Alla biss jaf, u s-soru, minn xiex diġà għaddew f'ħajjithom.

Għadhom lanqas biss jidhru u diġà qalgħu daqqiet ta' ħarta biżżejjed għal għomorhom kollu.

Qatt ma fhimtha din li xi ħadd jista' jwarrab lil uliedu.

Jew lil xi tifel jew tifla, ikunu min ikunu, wara kollox.

Qatt ma fhimtha u nibqa' ma nifhimhiex.

"Dawn jibqgħu hawn għall-Milied, sor?" staqsejt jien biex ngħid xi ħaġa.

"Ħafna minnhom imorru ma' xi ħadd tal-familja tagħhom," weġbitni.

"Il-bqija jeħduhom xi voluntiera."

"Mela intom tistrieħu ftit, sor, eh?" żidtilha.

"Mhux għal kollox," xeħtitli.

"Għala, sor?

Ibellgħulkom xi biċċa xogħol żejda, jew?" għafastha.

"Le, le," għaġġlet qaltli.

"Imma kull sena jibqa' xi wieħed li ma jridu ħadd."

Jien bqajt inħares qisni l-għaġeb tal-presepju.

Għandu jkun ħallejt ħalqi miftuħ u berraqt għajnejja farka żżejjed, għax żiditli malajr:

"Tal-familja ma jkunux iridu jitgħabbew bih, u l-voluntarji ma jkunux iridu keded kbar."

Jien bqajt aktar imnixxef minn qabel.

Ridt kważi kważi nibki, emminni.

Is-soru ntebħet li kont inħsadt u riedet isserraħli rasi minnufih:

"U le, ħi, toqgħodx tinkwieta, ta," qaltli bi tbissima.

"Żgur insibu toqba għal kulħadd.

Hux veru, tfal?" dawret leħenha lejhom.

Dawk, li żgur ma kinux jafu x'kien qed jingħad, faqqgħu flimkien għajta ferriħija li dwiet mal-kuruduri twal tal-istitut.

Imma mhux ġo qalbi.

"Ara, sor, ismagħni," tarraftilha.

"Jekk jibqa' xi ħadd mit-tfal hawnhekk … u ma jkunx hemm fejn imur jew tmur, ċempel lili, ta?

Jiġi jew tiġi miegħi.

Ftehmna?"

"Ara dan!" qalet is-soru tabirruħha li qed tistagħġeb.

"Mela le.

Nagħmlu hekk."

Għaddew il-ġimgħat u jien dik it-taħdita mas-soru nsejtha.

Mhux għax kont għethielha b'nofs qalb imma għax kelli miljun ħaġa x'nagħmel, minn ħaġa għall-oħra, u la kelli moħħ sorijiet u wisq anqas tfal.

Id-dinja tal-lum iġġiegħelek tgħaġġel, ukoll jekk nofs it-tferfix u l-ġenn ma jkollniex x'irriduh.

Inħaffu u nġerru qishom qed jiġri warajna xi ħadd jew bħallikieku mhux se nlaħħqu.

Imbagħad il-Milied ħlief ġenn ma jġibx miegħu.

"Għidli," għedt malli ħadt il-linja qisni bin-nervi għax xi ħadd tellifni mill-ġirja.

"Għidli.

Min hemm?"

"Jiena, is-soru tal-istitut," smajt leħen irqajjaq jgħidli.

Bejni u bejn ruħi għedt, 'X'soru tal-istitut hi din?

Biex ħolmot dalgħodu?'

"Għidli, sor," weġibt bil-ħlewwa kollha.

"Nista' ngħinek f'xi ħaġa?"

"Iva," smajtha tgħid.

"Kont għedtli ftit ilu li, jekk jibqa' xi ħadd mit-tfal li ma jridu ħadd, tieħdu int għall-vaganzi.

Għadek tal-ħsieb, jekk jogħġbok?"

F'daqqa waħda ħassejt dehxa kiesħa nieżla ma' dahri.

'Kif kont insejt!' għedt f'qalbi fuq medda ta' nofs sekonda.

'Din kien jonqos mal-ġenn li għandi!

X'waħda blajt tal-ilsien twil l'għandi!'

"Eh, iva, iva, sor," smajt ħiereġ minn fommi mingħajr ma ridt.

"Għadni bil-ħsieb, dażgur.

Mela aħna tfal, jew!"

"Ah, tajjeb wisq!" nefħet f'widnejja bħallikieku reġgħet bdiet tieħu n-nifs wara majnata twila.

"Għandna tifel ta' disgħa snin li se jibqgħalna hawn għax ma sibna lil ħadd li jridu u …"

"Sor!" waqqaftha jien b'farka irritazzjoni.

"Tibqax tgħidha dil-kelma li ma jridu ħadd!

Kemm iżżarżar f'widnejja dil-kelma!"

"Għandek raġun," irħietli malajr li ma mmurx nibdel il-ħsieb.

"Jismu Robert.

"Tista' tiġi għalih għada filgħodu, jekk jogħġbok, u żżommu sa ġimgħatejn oħra?"

"Għa …, Għada?" laqlaqt jien.

"Iva, iva, mela le, sor.

Niġi għada filgħodu.

Hu jrid jiġi, hux?"

"Iva, iva," ħatfitni.

"Dażgur li jrid."

Issa għaddew mal-erbgħin sena minn dak in-nhar.

Robert miżżewweġ, għandu daru, mara għaqlija, impjieg fis u żewġt itfal.

Din l-istorja jafha.

Għax għedthielu.

Għaddejna minn ħafna hemm matul is-snin.

Jien miegħu dejjem bqajt intambar fuq l-istess ħaġa, u ġieli għedtha lil uliedu mingħajr ma jafu għalfejn.

Jafu biss għajnejja u għajnejn missierhom meta jiltaqgħu.

"M'hawn ħadd fid-dinja li ħadd ma jridu," ngħid jien.

"M'hawn ħadd.

Xi mkien, xi darba … dejjem hemm xi ħadd li jridek.

Dejjem." p


Min pinġa l-"Covid-19"? L-"avukatiżmu" L-Amerika lura għan-normalità Proprjetà pubblika ssir privata Waslet tal-Amerika!

Ilkoll kemm aħna sirna mdorrijin b'dik il-ħaġa ħadra tonda tonda li minnha qishom ħerġin trombetti ħomor li kulħadd isejjaħ Coronavirus jew Covid-19.

Dix-xbieha ilha issa magħna madwar sena u kulħadd draha.

Malli narawha, mill-ewwel nintebħu x'inhi.

Mela għandek tkun taf li din hi xbieha maħluqa li ma teżistix fir-realtà.

Min pinġiha?

Għala?

Alissa Eckert Ix-xbieha tal-Coronavirus hija ħlieqa magħmula fil-bidu ta' dis-sena minn Alissa Eckert, illustrattriċi medika li hija waħda mill-ħdax-il elf ħaddiem fiċ-Ċentri għall-Kontroll u l-Prevenzjoni tal-Mard mifruxa mal-Istati Uniti tal-Amerika.

F'Jannar ta' dis-sena, hija kienet ħadet telefonata minn ta' fuqha li qaltilha li kien hemm imxija ġdida fid-dinja u li kienet perikoluża ħafna.

Eckert kienet taf mill-ewwel x'kellha tagħmel.

Bħala artista esperta fix-xjenzi u l-komunikazzjoni, kellha toħloq tpinġija tridimensjonali (3D) tal-vajrus mir-ritratti li tawha.

Għalhekk, minnufih sejħet lill-kollegi tagħha, fosthom Dan Higgins, u flim

L-avukati għandi rispett kbir lejhom.

Dan ma jfissirx li m'għandix naħseb li għandhom mod partikulari ħafna ta' kif jaħsbu.

Huma klassi għalihom.

Aktarx għax studjaw mingħand avukati oħra u tgħallmu flimkien, u ħafna minnhom jibqgħu jagħmluha ma' xulxin, jgħaddu lil xulxin l-istruttura bażika ta' kif iħaddmu moħħhom.

Dan jgħodd għal professjonijiet oħra, bħal, ngħidu aħna, is-saċerdoti jew it-tobba u l-bqija.

Din l-istruttura mhijiex tajba jew ħażina.

Hi dik li hi, u għandha ħabta tagħġen ir-realtà biex tiġi taqbel magħha.

Biex nagħtiha isem se nsejħilha "avukatiżmu".

Avukati biss Qabel ma ngħid fiex naħseb li jikkonsisti dal-metodu mentali, xtaqt ngħidlek għala qed ngħid dan kollu.

Ir-raġuni hi li qed ninkwieta.

Biex?

B'dal-pajjiż li ġie f'idejn l-avukati.

Possibbli ħadd ma nduna?

Għala lil ħadd ma donnha tinkwieta dil-ħaġa.

Lili tinkwetani proprju minħabba li l-mod ta' kif jaħsbu l-avukati bħala klassi u, bil-pajjiż f'idejhom, se jdakkru kull rokna tal-ħajja politika tagħna b'dal

Kont żbaljat doppjament meta ftit tal-ġimgħat ilu bsart li Donald Trump kien se jirbaħ l-elezzjoni Amerikana u jirbaħha sewwa ħafna.

La ġrat waħda u lanqas l-oħra.

Trump sar it-tielet president fost il-ħamsa u erbgħin li kellhom li ġie mneħħi wara perjodu wieħed biss.

Minkejja kollox, però, jien diġà qed nimmissjah.

Ħaqqu t-tifħir Jien m'iniex "fan" ta' Trump.

Lanqas xejn.

Imma l-politika miegħu kienet avventura.

Kull ġimgħa, jekk mhux kuljum, jara biex se joħroġ.

F'kull ħaġa li għamel, kieku qatt kien politiku konvenzjonali.

Tajjeb jew ħażin (aktar ħażin milli tajjeb) dejjem joħroġ b'xi ħaġa oriġinali.

Żgur li qatt ma ried jilgħab il-logħba tal-politiċi professjonali.

Ta' dan ħaqqu l-ammirazzjoni ta' kulħadd.

Il-politiku professjonali fil-wiċċ jgħid u jagħmel dak li jridu jisimgħu u jaraw in-nies.

Minn taħt jagħmel li jrid.

Trump dejjem iddisprezza dan l-atteġġjament; dejjem kien ta' żaqqu f'fommu.

Huwa atteġġjament anti-politikantiżmu, jekk trid issejjaħlu hekk.

Huwa atteġġjame

Jekk tgħaddi max-xatt ta' diversi nħawi f'Malta u f'Għawdex issib li spazji li minnhom kont tista' qabel tgħaddi minnhom m'għadhomx aċċessibbli għax okkupahom xi ħadd għalih innifsu.

Ħafna minna ma jagħtux kas.

Jew iduru ma' dawn l-ispazji jew jgħaddu minn xi mkien ieħor.

Mingħajr ma nintebħu jkun sar serq taħt imneħirna.

Ikun ukoll inkiser wieħed mill-aktar prinċipji importanti tal-umanità ċivilizzata.

Serq sfaċċat Għala serq?

Għax dak li hu propretà pubblika m'għandu qatt isir proprjetà privata.

Meta x-xatt ta' xi post hu aċċessibbli għal kulħadd, dan ikun proprjetà pubblika; għax il-pubbliku kollu jista' jużah u jgawdih.

Imma meta xi biċċa minn dik il-proprjetà ma tibqax aċċessibbli aktar għal kulħadd, imma jkun jista' jużaha wieħed biss kif irid hu, dik tkun insterqet mill-pubbliku u saret proprjetà privata.

L-ispazji misruqa minn max-xtut ta' ħafna nħawi⸻il-Gżira, Tas-Sliema, Malsalforn, il-Belt, Birżebbuġa, ix-Xlendi, Marsaxlokk, u l-bqija⸻dawn m'għandhomx tal-pubbliku imma

Saflaħħar, l-elezzjoni tant mistennija tal-Istati Uniti tal-Amerika waslet.

Trump għar-Repubblikani u Biden għad-Demokratiċi nhar it-Tlieta, 3 ta' Novembru, se se jmorru għall-verdett tal-poplu.

Bħal kull elezzjoni oħra qabilha u warajha, din hi waħda li għandha tiddeċiedi ħafna affarijiet fil-ħajja politika tal-Amerika.

Imma tista' wkoll ma tbiddel assolutament xejn.

Trump jirbaħ Ħafna qed jixtiequ, u għandu mnejn ukoll iħebbru, li Trump se jitlef l-elezzjoni.

Jien ma naħsibx.

Ix-xewqat qatt ma kienu fatta.

Ukoll jekk jien, għas-saħħa tal-argument, nixtieq li Trump jitlef l-elezzjoni, dan ma jfissirx li hekk se jiġri.

Anzi, minkejja li nista' nixtieq hekk, jien jidhirli li Trump se jerġa' jirbaħ.

Minn erba' snin ilu 'l hawn ili nsegwi lil Trump f'dak kollu li għamel.

Dan ma kienx faċli għax kien ifisser li kelli nisgiċċa l-biċċa l-kbira tal-medja Amerikana, li kienet maħlufa konrih.

L-aħbarijiet fuq Trump⸻u dan narah fil-fehmiet ta' ħafna nies li nitkellem magħhom⸻kienu valenużi


L-"avukatiżmu"

L-avukati għandi rispett kbir lejhom.

Dan ma jfissirx li m'għandix naħseb li għandhom mod partikulari ħafna ta' kif jaħsbu.

Huma klassi għalihom.

Aktarx għax studjaw mingħand avukati oħra u tgħallmu flimkien, u ħafna minnhom jibqgħu jagħmluha ma' xulxin, jgħaddu lil xulxin l-istruttura bażika ta' kif iħaddmu moħħhom.

Dan jgħodd għal professjonijiet oħra, bħal, ngħidu aħna, is-saċerdoti jew it-tobba u l-bqija.

Din l-istruttura mhijiex tajba jew ħażina.

Hi dik li hi, u għandha ħabta tagħġen ir-realtà biex tiġi taqbel magħha.

Biex nagħtiha isem se nsejħilha "avukatiżmu".

Avukati biss

Qabel ma ngħid fiex naħseb li jikkonsisti dal-metodu mentali, xtaqt ngħidlek għala qed ngħid dan kollu.

Ir-raġuni hi li qed ninkwieta.

Biex?

B'dal-pajjiż li ġie f'idejn l-avukati.

Possibbli ħadd ma nduna?

Għala lil ħadd ma donnha tinkwieta dil-ħaġa.

Lili tinkwetani proprju minħabba li l-mod ta' kif jaħsbu l-avukati bħala klassi u, bil-pajjiż f'idejhom, se jdakkru kull rokna tal-ħajja politika tagħna b'dal-mod partikulari tagħhom.

Għala ħadu l-pajjiż f'idejhom?

Ħa ngħidlek.

Mela l-Arċisqof hu avukat.

Il-Prim Ministru hu avukat.

Il-Kap tal-Oppożizzjoni hu avukat.

Avukati biss!

Min jonqos li jkun avukat?

Baqa' xi uffiċċju ewlieni fil-pajjiż li mhuwiex f'idejn avukat?

Ma jidhirx.

Qed tara kif il-pajjiż f'idejhom?

Darba kien hawn attitudni Malta, biex ma ngħidx politika, li kemm jista' jkun jiġu promossi għall-uffiċċji ewlenin tal-pajjiż nies li mhux neċessarjament kienu professjonisti jew gradwati, aħseb u ara avukati.

Kien hemm sens f'dan.

Naħseb li dan kien ukoll parti minn viżjoni.

Ċertament kellu l-filosofija li jagħti siwi lil kulħadd, u għalhekk kien filosofija t'ugwaljanza.

Mentalità ta' klassi

Dan illum m'għadux moda, milli jidher.

Il-manija tal-"professjonaliżmu" ilha li daħlet Malta diversi snin, bejn wieħed u l-ieħor minn mindu bdejna nagħmluha ma' tal-Unjoni Ewropea.

Ħadd mingħajr imqar diplopa mġiddma ma seta' jitqies aktar kompetenti.

Il-bqija ma kinux mistiedna jieħdu l-postijiet ta' quddiem.

Dawk saru riservati għall-professjonisti.

Żmien it-teknokratiżmu kien beda.

L-avukatiżmu huwa pass lil hinn minn din il-fażi tal-professjonaliżmu, partikularment fil-qasam tal-politika.

Milli jidher, issa s-siġġijiet ta' quddiem huma riservati għall-avukati.

Dawn m'għandix dubju li huma nies serji u tal-affari tagħhom.

Anzi, kważi kważi żżejjed.

Huma ħafna drabi legalisti u xi wħud anki moralisti.

Dan hu parti mill-mentalità tal-klassi tagħhom.

L-avukatiżmu, minbarra l-possibbiltà legalista tiegħu, jevita l-konfront li mhuwiex strettament formali.

Huwa ħafna drabi burokratiku u akkademiku; jara r-rimedju f'kollox, imbasta b'mezzi ppruvati u mħarrġa.

Għalhekk, jevita l-ħolqien ta' preċedenti … li b'mod ieħor insejħulu kreattività u innovazzjoni.

L-avukatiżmu ma jħobbx l-eċċitament, imma r-ras bierda, l-etikett diplomatiku u r-rispett formali.

Tiżwiq

It-tmexxija ta' pajjiżni mill-avukati żgur li se jkollu xi effett fuq il-ħajja politika tagħna, u jista' jkun anki fuq dik soċjali.

Dan aktarx mhux se jiġi nnutat minnufih għalhekk naħseb li l-effetti tiegħu diġà qed jidhru għal dawk li qed iħarsu mill-qrib.

Kif għedt, jien m'għandi xejn kontra l-avukati.

Altru.

Imma pajjiż demokratiku, aktar ma jkollu tiżwiq, aktar ikun b'saħħtu f'kull sens tal-kelma.

L-istutuzzjonijiet tagħna jibdew jitqalu meta l-istess professjonaliżmu avukatesk jiddominahom għal żmien twil.

Il-Partit Laburista b'mod partikulari dan għandu jifhemu aktar minn kulħadd għax hu partit tal-poplu ż-żgħir.

Imma jekk l-avukati jaslu biex jiddominawh iżżejjed, ma narax kif jistgħu ma jagħmlulux il-ħsara.

Jalla t-tiżwiq u l-ugwaljanza li dejjem emmen fih dal-partit ma jiġux issagrifikati għall-korrettezza formali li qed taħkimna.


Min pinġa l-"Covid-19"?

Ilkoll kemm aħna sirna mdorrijin b'dik il-ħaġa ħadra tonda tonda li minnha qishom ħerġin trombetti ħomor li kulħadd isejjaħ Coronavirus jew Covid-19.

Dix-xbieha ilha issa magħna madwar sena u kulħadd draha.

Malli narawha, mill-ewwel nintebħu x'inhi.

Mela għandek tkun taf li din hi xbieha maħluqa li ma teżistix fir-realtà.

Min pinġiha?

Għala?

Ix-xbieha tal-Coronavirus hija ħlieqa magħmula fil-bidu ta' dis-sena minn Alissa Eckert, illustrattriċi medika li hija waħda mill-ħdax-il elf ħaddiem fiċ-Ċentri għall-Kontroll u l-Prevenzjoni tal-Mard mifruxa mal-Istati Uniti tal-Amerika.

F'Jannar ta' dis-sena, hija kienet ħadet telefonata minn ta' fuqha li qaltilha li kien hemm imxija ġdida fid-dinja u li kienet perikoluża ħafna.

Eckert kienet taf mill-ewwel x'kellha tagħmel.

Bħala artista esperta fix-xjenzi u l-komunikazzjoni, kellha toħloq tpinġija tridimensjonali (3D) tal-vajrus mir-ritratti li tawha.

Għalhekk, minnufih sejħet lill-kollegi tagħha, fosthom Dan Higgins, u flimkien ħarġu bix-xbieha tal-Coronavirus li llum kulħadd jagħraf mal-ewwel daqqa t'għajn.

X'kien l-iskop ta' dit-tpinġija?

Eckert kienet taf li t-tpinġija tagħha kellha tagħti identità lill-vajrus u b'hekk tagħmlu tanġibbli għal nies li riedu jiġġildulu.

Għalkemm ma kinetx tafu mill-bidu nett, it-tpinġija saret waħda mill-armi tal-umanità kontra għadu inviżibbli perikoluż ferm.

Sempliċi u tanġibbli

It-tpinġija oriġinali ta' Eckert u Higgins saret b'konsulta professjonali mat-tekniċi fiċ-ċentri ta' fejn jaħdmu.

Għalkemm illum it-tpinġija tiġi ssimplifikata ħafna, bħala sar f'diversi sfilati tal-aħħar karnival, fosthom f'Malta u f'Għawdex, it-tpinġija oriġinali ma kinetx sempliċistika.

Infatti, kienet tinkorpora fiha l-elementi kollha meħtieġa biex anki l-esperti jidentifikaw ruħhom magħha.

Naturalment, it-tpinġija hija differenti ħafna mir-ritratti tal-Cornovirus li jittieħdu taħt il-mikroskopju.

Dan apposta ħalli l-kumplessità tal-vajrus jissarraf f'elementi kemm jista' jkun sempliċi u tanġibbli.

L-għadu l-kbir ġie mhux biss identifikat, imma wkoll magħruf … għax għandna xbieha tiegħu; u x-xbieha tiegħu tagħmlu dgħajjef, nieqes mit-twerwir u tellief.

Eckert, bħala artista grafika, kif ukoll sħabha, skoprew l-importanza tad-disinn tagħhom meta, hekk kif bdew igerrbu l-ġimgħat u x-xhur, u l-imxija bdiet toqtol aktar u aktar eluf ta' nies, intebħu kemm il-Coronavirus kientabilħaqq perikoluż.

L-arma tagħhom għadha qed tgħin biex jinqered dan l-għafu terribbli.

Id-disinn tal-Covid-19 jagħmel parti mill-ħtieġa fil-psikoloġija tagħna li jkollna stampa mentali ta' dak li rridu nagħmlu u ma nagħmlux.

Meta tkun nieqsa stampa bħal din, aktar insibuha diffiċli li naraw lilna nfusna għall-iebes u t-taqlib tal-ħajja.

In-nuqqas ta' stampa mentali ta' dak li jiġi ma' wiċċna jagħmilna aktar nervużi, mimlijin tensjoni u, għalhekk, aktar vulnerabbli.

Għal xi wħud żgur li se jaraw li l-ħolqien ta' stampa tal-Coronavirus mhijiex daqstant importanti, wara kollox.

Huma żbaljati għal kollox.

Illum, il-ġlieda kontra dil-imxija bil-kemm nistgħu nimmaġinawha mingħajr l-istampa ta' Eckert assoċjata direttament magħha.

Dan juri l-importanza tad-disinn.

Tant li sar parti mill-ħajja tagħna tul dis-sena u għandu mnejn jibqa' magħna għal dejjem.

L-Amerika u mkejjen oħra għandhom id-drawwa li jagħtu isem lill-urigani qerrieda.

L-iskop huwa l-istess bħad-disinn tal-Coronavirus.

Għadu li tista' tarah u tirrelata miegħu fl-irkejjen ta' moħħok m'għandux ħakma daqshekk kbira fuq l-emozzjonijiet, l-immaġinazzjoni u d-difiżi tiegħu.

Għalkemm tista' ma tkunx xi ħaġa tant sabiħa, madanakollu xorta waħda għandna nkunu lkoll grati lejn persuni bħal Alissa Eckert li bil-mod tagħha u ta' sħabha għenuna niġġieldu dil-pesta.

Grazzi!


Milied bla wlied

Dis-sena l-Milied ma tantx se jkollu lil min jiċċelebrah bħas-soltu.

Il-ħafna tradizzjonijiet u drawwiet se jibqgħu lura.

Il-Coronavirus ma kienx rebaħ lill-karnival fi Frar, imma żgur li se jirbaħ lill-Milied.

Dan jista' ma jkunx bil-fors ħażin.

Forsi aħjar ngħidu li dis-sena l-Milied se jkun wieħed bla wlied storbjużi milli bla ulied xejn.

Distrazzjonijiet

Milied hu bla wlied meta ħadd ma jiċċelebrah kif imiss.

Is-soltu ma jibqgħux lura l-parties u l-festeġġjamenti u ż-żjajjar għand in-nies u r-rigali u l-ikel u x-xorb u l-bqija.

Illum ħafna minn dan ma jistax isir għax bniedem ikun qed jesponi ruħu u ġismu għall-mard jittieħed.

Illum ukoll rigal trid tkun taf ma xiex mess qabel ma taċċettah.

Il-Milied tal-istorbji u l-isfratteriji drajnieh ilkoll.

Xi wħud minna jistennewh bil-ħerqa wkoll.

Ħafna drabi Milied bħal dan hu wieħed ta' ħafna distrazzjonijiet; Milied li aktar jixbah karnivalata milli ċelebrazzjoni reliġjuża jew spiritwali.

Għal bosta l-Milied hu żmien ta' xalar, tbaħrit u dissipazzjoni.

Mhux għal kulħadd, naturalment.

Bosta minn dejjem u jibqgħu għal dejjem jiċċelebraw Milied li fih il-Messija jżomm il-post ċentrali tiegħu; Milied li jnebbaħ sentimenti sbieħ ta' altruwiżmu u maħfra u rispett; Milied li jgħallem l-għożża tal-familja u l-ħbieb u l-imħabba tal-proxxmu.

Aktar kwiet

F'dal-Milied li ġej dan kollu jrid jibqa' lura: laqgħat kemm jista' jkun ftit li xejn; rigali li jistgħu jxerrdu l-mard jibqgħu ma jingħatawx u ma jiġux milqugħa; ġiri fi knejjes jew għal presepji jew wirjiet oħra bin-nieqes jew bix-xejn … Kollox irid jibqa' lura minħabba l-imxija.

Dis-sena l-Milied se jibqa' mingħajr ma jifraħ wisq b'uliedu.

Minkejja dan xorta jibqa' Milied.

Tabilħaqq, forsi Milied aktar kwiet u miġbur mis-soltu, imma xorta Milied.

Anzi, jista' jkun li Milied aħjar.

Għax għall-anqas m'għandux id-distrazzjonijiet, il-ħafna ħmerijiet, tas-soltu.

Għal min għandu naqra sens reliġjuż jew spiritwali tal-Milied, l-imxija tista' se tkun qed tagħmillu pjaċir.

Se ġġiegħel lill-Milied joqgħod bil-għaqal aktar mis-soltu.

Ħa niftiehmu.

Milied xieraq mhuwiex bil-fors mingħajr parties u mingħajr rigali u mingħajr ġiri 'l hawn u 'l hemm, tafx.

Jien nifhem b'Milied xieraq li ma jkunx biss festa egoista ta' kemm nieħu gost jien , ta' kemm nifraħ jien , ta' kemm jien inkun kuntent.

Għalija l-Milied hu dwar ħaddieħor .

Hu dwar kemm nista' nneħħi lili nnifsi miċ-ċentru tal-univers ta' moħħi u qalbi, u nagħti dak il-post lil ħaddieħor, speċjalment ħaddieħor li ħadd ma jżommu b'għożża.

Għalija l-Milied xieraq hu dan: li tagħmel lil ħaddieħorr iħossu speċjali.

Jekk dan ikunx magħqud ma' ħsibijiet reliġjużi jew spiritwali ftit jagħmel differenza sostanzjali.

Żgur li ħsibijiet bħal dawn jistgħu jagħtuh aktar kulur u forsi aktar profondità.

Imma l-qalba ma tinbidilx.

Il-Milied hu altruwiżmu; hu ħaddieħor; hu ħruġ mill-fostqa tiegħi nnifsu u moviment lejn ħaddieħor.

Għalija l-Milied dejjem ifakkarna f'dawn l-isbaħ valuri tal-umanità b'saħħitha: ir-rispett, l-għożża, il-paċi, il-ftehim, il-maħfra, il-kooperazzjoni, il-fraternità …

Hu Milied bla wlied meta ma jkollux dawn il-valuri.

Dawn huma wlied il-Milied; mhux aħna.

Imxija jew mhux imxija, dawn l-ulied ma jistgħu qatt jittieħdu lill-Milied.

Għalhekk, lanqas dis-sena ma l-Milied jibqa' bla wlied, wara kollox.


Taparsi repubblikaniżmu

Għal min jiftakar, fil-jum li fih twieldet ir-repubblika tagħna sitta u erbgħin sena ilu, il-Ġimgħa, tgħidx kemm niżlet xita.

Naħseb Mintoff, magħluq il-parlament, jinnegozja l-aħħar mumenti tal-kostituzzjoni l-ġdida tagħna, lanqas kien jaf x'tixriba kienu qed jieħdu dawk li nġabru barra fil-mainguard jistennew il-mument.

Għalkemm ix-xita, fuq pajjiżna kienet ix-xemx; ix-xemx tar-repubblikaniżmu.

Ċerimonjaliżmu biss

Ix-xemx?

X'xemx hi?

Ir-repubblikaniżmu mhuwiex jum.

Mhuwiex festa.

Mhuwiex ċelebrazzjoni.

Mhuwiex is-solita ċerimonji vojta li l-politiċi jħobbu jilagħbu bihom f'dal-ġranet.

Ir-repubblikaniżmu mhuwiex medalji u titli.

Mhuwiex kliem vojt, diskorsi u paroli sabiħ.

Mhuwiex tlablib u tpaċpiċ.

Ir-repubblikaniżmu hu valuri.

Jekk pajjiż għandu dal-valuri allura hu repubblikan.

Jekk m'għandux, mhuwiex.

Il-valuri m'għandhom xejn x'jaqsmu ma' ċerimonji, medalji, titli, diskorsi, paroli, tlablib, tpaċpiċ u x'naf jien.

Il-valuri huma għajxien.

Jew tgħixhom jew ma tgħixhomx.

Jekk tgħixhom m'għandekx bżonn priedki u kummiedji; jekk ma tgħixhomx, mhux se ġġibhom bil-ħmerijiet.

Fil-bidu tagħha r-repubblika tagħna ma kinetx taparsi.

Kważi ħamsin sena ilu kien hemm tabilħaqq sens ta' xi tfisser u x'għandha tkun.

Konna nafu x'inhu repubblikaniżmu.

Wara, ir-repubblika aktar saret ċerimonjali milli ħaġa oħra.

Il-politiċi tagħna tant ħaduha 'for granted' li aħna repubblika li lanqas biss baqgħu jinkwetaw aktar irwieħhom biex ikunu tabilħaqq repubblikani.

Kwistjoni ta' valuri

Il-valuri tar-repubblikaniżmu jagħtu l-ewwel u l-aqwa post liċ-ċittadin.

Il-prinċipju tal-ugwaljanza mhuwiex biss imħaddem bejn iċ-ċittadini nfushom, imma jqegħdhom 'il fuq mill-istituzzjonijiet infushom li jiffurmaw ir-repubblika.

Iċ-ċittadin tabilħaqq hu suprem f'repubblika; għandu sovranità assoluta.

F'repubblika li mhijiex taparsi l-istituzzjonijiet huma taċ-ċittadin, mhux iċ-ċittadin tal-istituzzjonijiet.

Dal-valur suprem tar-repubblikaniżmu jagħti liċ-ċittadini kollha s-setgħa li jiġu jaqgħu u jqumu mill-istitutzzjonijiet.

Għalihom dawn jistgħu jitqiesu bħaż-żibel ħdejn il-qligħ kbir li hemm filli titħares is-sovranità assoluta taċ-ċittadin.

Għalhekk wieħed jifhem li mal-ugwaljanza tinrabat il-libertà.

L-ugwaljanza tiġi dejjem aċċessata mil-libertà tal-azzjoni u l-ħsieb.

Jidhirli li jkun ħażin meta ngħidu li sitta u erbgħin sena ilu sirna repubblika.

Aħjar jekk ngħidu: bdejna nsiru repubblika.

Għala?

Għax, għall-anqas b'mod formali, minn dak in-nhar bdejn nitgħallmu kif inkunu tabilħaqq repubblikani.

Dak in-nhar bdejna l-proċess repubblikan li, għax sar formali, intrabattna li nibgħu nitgħallmuh.

X'istituzzjonijiet?

Għal liema isituzzjonijiet qed nirreferi?

Kulma għandu s-solidità tal-liġi jew id-drawwa hu istituzzjoni.

Jekk trid, kull ħaġa li hi ħlieqa tal-bniedem u li hi xi ftit jew wisq miżmuma bħallikieku għandha eżistenza formali tistinta mill-bniedem hi istituzzjoni.

Fi kliem ieħor, istutuzzjoni hi invenzjoni li titqies li għandha xi għamla jew oħra ta' personalità, realtà jew eżistenza ġuridika.

Allura, f'das-sens "omm" u "missier", ngħidu aħna, huma istituzzjonijiet; l-istess, ovvjament, kull titlu ieħor.

"Familja" wkoll f'das-sens hi istituzzjoni; bħalma wkoll kull għaqda oħra tal-bnedmin.

"Eċċellenza" jew "onorevoli" huwa wkoll istituzzjonijiet f'das-sens; l-istess bħalma huma kull grad professjonali ieħor.

"It-Torċa" hi istituzzjoni wkoll fis-sens li qed nitħaddtu; bħalma wkoll kull mezz formali ta' xandir.

U l-bqija.

Hawnhekk semmejt ftit kategoriji differenti ta' dil-idea kumplessa tal-istituzzjonijiet li fihom infushom ma jeżistux għajr fil-moħħ tal-bniedem, imma li ħafna drabi jingħataw qawwa, setgħa, predominanza u preeminenza fuq il-bniedem, u jikkmandawlu ħajtu, l-identità tiegħu u l-ġejjieni tiegħu.

Inżammet il-wegħda?

Għalkemm għaddew sitta u erbgħin sena mill-bidu tar-rabta tagħna li nkunu repubblikani, żammejna dil-wegħda jew dal-kompromess?

Ma jidhirlix.

L-istituzzjonijiet tagħna għadhom sal-lum mhux biss qawwija, imma anki assoluti, fil-ħakma li għandu fuq iċ-ċittadini, fuq il-ħajja tagħhom, fuq l-identità tal-biċċa l-kbira minnhom u tal-futur tagħhom.

Mhux biss sitta u erbgħin sena ilu l-istituzzjonijiet ma bdewx iċedu posthom liċ-ċittadin, imma saħansitra donnhom anki ssaħħew aktar.

Mhux biss sitta u erbgħin sena ilu l-"menefregiżmu" taċ-ċittadin ma bediex jikber imma talli naqas.

Ħafna drabi meta nħares madwari ma nara ebda repubblikaniżmu jekk mhux dak taparsi.


Il-Bambin ta' Dimech

Nhar il-Ġimgħa, jum il-Milied, Manwel Dimech jagħlaq 160 mit-twelid tiegħu.

Huwa twieled it-Tlieta, 25 ta' Diċembru tal-1860.

Għalhekk semmewh Manwel jew Emmanuele, kif kiteb fir-reġistru tal-magħmudija l-kappillan tal-parroċċa ta' San Pawl tal-Belt Valletta.

Ommu u missieru, Vanġiela u Karmenu, kellhom bambin f'jum il-bambin!

Imma din tal-bambin Dimech ma setax għaliha.

Poeżija

Fi żmien Dimech kien hemm ħafna affarijiet ta' natura reliġjuża li fuqhom kienu jikkritikawh.

Imma ebda waħda minnhom ma baqgħet tissemma' daqs dik li fiha qal li "Alla mhux bambin", l-aktar minħabba l-użu repetut u malizzjuż li sar minnha wara.

Din l-espressjoni bdiet tinftiehem eżatt bil-maqlub: li l-bambin mhux Alla!

Din kienet saret kapital kbir minnha mill-għedewwa ta' Dimech biex joskurawh mal-pubbliku.

Snin wara, inħolqot ukoll il-ħrafa li madwar l-1921 San Ġorġ Preca kien beda l-purċissjonijiet bil-Bambin fil-lejl tal-Milied propju minħabba din l-espressjoni ta' Dimech.

Dil-ħrafa xandruha l-aktar Herbert Ganado u l-Patri Franġiskan Alessandru Bonnici.

Fil-fatt ma jeżisti assolutament ebda fundament storiku għal dil-fantasija.

L-espressjoni kienet ġiet minn poeżija twila ta' disgħa u tletin strofa, imsejħa " Lit-tarbija fil-benniena" , li Dimech xandar fil-" Bandiera tal-Maltin" tat-12 ta' Awwissu tal-1911.

Il-poeżija, li snin wara Dimech qal (b'esaġerazzjoni umoristika) li kienet "waħda mill-isbaħ poeżiji li qatt inkitbu minn kemm il-pjaneta Art ilu mgħammar bil-bnedmin", inkitbet bl-intenzjoni li sservi lill-ommijiet biex iraqqdu lit-trabi tagħhom.

Alla mhux tifel

Wara ftit strofi tal-ftuħ, il-poeżija titħaddet fuq dawk il-valuri li Dimech xtaq jgħaddi lit-tfal – bħall-qlubija, l-irġulija, il-kburija, il-patrijottiżmu, l-onestà u l-bqija.

Imbagħad jasal għall-punt fejn jgħid li lil ħadd m'għandna nqisu bħala alla, ħlief lil Alla waħdu.

Hawn, fit-tlieta u tletin strofa, qabel ma jkompli jitħaddet dwar Alla, jiġu l-famużi kliem:

Mhux bambin lil Dan sejjaħlu, Għax bambin Dan qatt ma kien: Alla Dan, Ħallieq ta' kollox, Fuq kulħadd u fuq iż-żmien.

"Bambin" ġejja mit-Taljan " bambino" , li tfisser " tifel" .

Meta ngħidu għal raġel magħmul li hu tifel, ifisser li huwa mmatur jew vavu u, bħala tali, ma jistħoqqlu ebda rispett.

Dimech, fil-kontrapożizzjoni bejn Alla l-veru u l-allat foloz ta' żmienu, ried joħroġ id-differenza bejn l-kobor tal-ewwel u ċ-ċokon tat-tieni.

Hu għalhekk li jgħid li Alla mhuwiex bambin, jiġifieri mhuwiex tifel.

Dimech ma jiċħadx l-umanità tal-persuna divina tal-Iben t'Alla.

Infatti, minn dan it-twemmin Dimech jislet aktar ħsibijiet.

L-ewwel nett, li hemm biss Alla wieħed u mhux ħafna allat.

Għalhekk il-qima, ir-rispett u l-ubbidjenza għandha tkun lejn l-Alla wieħed u veru biss.

"Allat oħra ma narawx aħna," jgħid Dimech, "u f'allat oħra ma nemmnux."

Dan jgħidu bħala kumment għall-ewwel propożizzjoni tal-Kredu: "Jiena nemmen f'Alla wieħed il-Missier li jista' kollox".

Minn hawn, Dimech jislet anki ħsieb soċjali.

Ladarba hemm biss Alla wieħed u allura lilu biss imiss id-dritt li jikkmanda, allura s-sottomissjoni tal-bniedem m'għandha ssir lil ħadd ħlief lilu biss.

"Ħadd," jgħid Dimech, "[m'għandu] jagħmel bina dak li jrid: jitmagħna l-ħobż kif irid hu, bil-prezz li jrid hu, etc .".

Dimech jisħaq li l-ubbidjenza lil Alla wieħed u veru, li hu fuq kulħadd, jagħti lill-bniedem ħelsien sorprendenti.

"Ħieles ħalqek Alla," jgħid Dimech, "u ħieles fittex li tkun.

[Alla] ma ħalqekx ilsir, u lsir la tkunx, lanqas tas-slaten biss; għax dawn bnedmin bħalek."

Twemmin u soċjetà

Teoloġikament, dan hu korrett.

Imma l-implikazzjonijiet soċjali li kull darba Dimech kien jislet mid-dommi tal-fidi ma kinux jistgħu jiġu aċċettati faċilment minn teologi li ma kellhomx orjentament soċjali.

Il-fondoq bejn is-sagru u l-profan, bejn ir-reliġjon u l-ħajja, bejn it-teoloġija u l-filosofija, kien għadu kbir wisq.

Ngħidu aħna, għal Dimech il-filosofija kollha tiegħu tad-"dawl" kellha, f'termini reliġjużi, isem wieħed: Ġesù Kristu.

"Kristu biss huwa 'id-Dawl' kif jgħidulna Huwa stess fl-Iskrittura mqaddsa," isostni Dimech, "u dawk li lill-poplu flok it-tagħlim ta' Kristu jagħtuh it-tagħlim tal-bnedmin, ma jixtiqux iqarrbuh lejn id-dawl, anzi jagħmlu kemm jafu u jistgħu biex ibiegħduh minnu."

Dimech ma kien jara ebda ferq jew firda bejn it-twemmin reliġjuż u l-għajxien soċjali.

"Ir-reliġjon ta' bosta nies nafu wisq tajjeb safejn tasal!" jgħid Dimech, "Insara għax jiftħu idhom, bħalma jagħmlu x-xadini biex jilqgħu ġellewża! u jroddu kemm slaleb jifilħu, għax ixarrbu ġbinhom bl-ilma mbierek, u jemmnu b'Alla, ħaġa li jagħmilha x-xitan ukoll."

Dimech jistaqsi: "Liema xitan ma jemminx b'Alla?"