DISKORS MILL-EĊĊELLENZA TIEGĦU, GEORGE VELLA, ILPRESIDENT TA' MALTA WAQT IT-TNEDIJA TAL-KONFERENZA GĦALL-GĦAQDA NAZZJONALI, PALAZZ SANT'ANTON 6 TA' FRAR Nilqagħkom għal din il-konferenza stampa u nirringrazzjakom talli għoġobkom tattendu. L-okkażjoni tal-lum ser isservi biex inniedi Konferenza għall-Għaqda Nazzjonali li ser tkun qed titmexxa mill-Uffiċċju tal-Presidenza, blinvolviment dirett tal-pubbliku. Il-Konferenza ser issir nhar is-Sibt, 27 ta' Frar mill-Palazz Verdala. Issa ilni kważi sentejn nokkupa din il-kariga ta' President tar-Repubblika. Kif diġà naħseb innutajtu minn bosta diskorsi li għamilt, inħoss li wasal iż-żmien għal diskussjoni matura fuq dan is-suġġett ta' Għaqda Nazzjonali. Permezz ta' din l-inizjattiva, ser inkun qed inkompli nwettaq dak li wegħedt dakinhar tal-Ħatra tiegħi, jiġifieri li nagħti importanza assoluta, u naħdem bissħiħ biex f'pajjiżna tissaħħaħ l-għaqda nazzjonali. 'Din l-għaqda ma tiġix biss bix-xewqa. Irridu naħdmu għaliha.' Ħa ngħidha minn kmieni – nixtieq li din tinżamm 'l bogħod mill-politika partiġġjana. Hemm bżonn ta' diskussjoni mifruxa, li fuq kollox tisma' u tagħti widen għal x'verament qed iħoss il-Poplu Malti. Din hija opportinità biex jingħata leħen lil kull min għandu xi jgħid fuq kif din l-għaqda hija evidenti, u fejn għad hemm baħar jaqsam. Għal dan l-eżerċizzju għandi l-pjaċir inħabbar il-koperazzjoni ta' numru ta' letturi, kittieba, professjonisti, il-media, li fil-fehma tiegħi jmissu mad-diversi xejriet tal-ħajja tagħna ta' kuljum u li naf li huma determinati daqsi li joħroġ ilġid minn din l-inizjattiva. Huwa xieraq li nrodd ħajr lil min ser ikun qed jagħti kontribut fil-Konferenza, kull wieħed mill-qasam rispettiv tax-xogħol u l-għarfien tagħhom: Il-ħsieb huwa li l-Konferenza tiġi mxandra LIVE fuq il-mezzi tal-medja soċjali tal-Presidenza sabiex il-pubbliku jkun jista' kemm isegwi kif ukoll jipparteċipa billi jressaq xi mistoqsijiet għad-diskussjoni jew inkella jaqsam xi osservazzjoni jew kumment. Huwa maħsub ukoll li numru ta' nies interessati li jirreġisttaw kmieni, ikollhom aċċess għall-Palazz Verdala innfisu u jkun preżenti fis-Sala. Dan kollu ovvjament ikun konformi mal-miżuri stipulati mill-Awtoritajiet tasSaħħa. Ikun xieraq intikom idea ta' dawk il-fatturi, ċirkostanzi, u nkun onest – dak li lili sar jinkwetani ħafna - dwar l-istat tal-għaqda f'pajjiżna. Wasal iż-żmien li nsaqsu wkoll x'inhuma dawk l-għanijiet li hemm lok li ningħaqdu warajhom. Kif stajna naraw f'dawn l-aħħar xhur, il-Pandemija tal-COVID ġabet magħha ħafna taqlib u sfidi. Iżda swiet ukoll bħala pawża ta' riflessjoni dwar fejn qegħdin bħala pajjiż u bħala Poplu. Rajna kif ingħaqadna fi spirtu ta' solidarjeta' mal-marid, ma' min tilef xi ħadd għażiż għalih, mal-frontliner, ma' min jinsab waħdu. Iżda insaqsi hawn, kif saqsejt f'okkażjonijiet oħra - possibbli kellha tkun Pandemija li tnissel din l-għaqda? U kemm ser tkun għat-tul din l-għaqda - ser ninsew kollox la niġu għan-normal, u ninsew dak li suppost tgħallimna? Nieħu gost nisma' diversi esponenti politiċi ilissnu dan il-kliem u f'bosta okkażjonijiet il-Poplu Malti qed jiġi mfakkar, imqar jekk b'mod passiv, dwar l-importanza ta' dan il-kunċett ta'għaqda. Dan, però, mhux biżżejjed. Insaqsi …. kemm dawn l-appelli għall-għaqda qed iħallu rizultati, fost il-poplu. Kif innutajtu mill-mistiedna li hawn madwari llum, din id-diskussjoni ma tinvolvix mexxejja politiċi jew inkella rappreżentanti tal-partiti. Ħadt din id-deċiżjoni, biex l-ispazju kollu jingħatha liċ-cittadin u biex issir analiżi minn min hu miftum mid-dimesjoni politika, li kultant toħnoq jew titfi bdil ta' ħsibijiet ta' natura ħafna iktar wiesgħa. It-temi huma varji u huwa diffiċli li wieħed jidentifika biss uħud. Madankollu irridu nibdew minn x'imkien. Nixtieq allura li diskussjoni bħal ma għandi f'moħħi tixtarr kemm tassew ilPoplu Malti iħoss li huwa rappreżentat sew minn dawk il-simboli li suppost isawwruh: il-bandiera Maltija, l-ilsien Malti, il-kunċett ta' nazzjon, iddiversità soċjali, tal-ġeneru u dik reliġjuza? Kemm hu kburi il-Malti, jitkellem dwar pajjiżu ma' kollegi u sħab barranin? Drajna biss inbaxxu rasna li 'ta' barra aħjar minn tagħna'? Jista' jkun li għadna taħt il-madmad ta' mentalita' post-kolonjali? Meta nirreferu għal pajjiżna, fid-diskursati ta' bejnietna, naħsbu f' 'Malta' li hija tal-Maltin biss, jew hija wkoll ta' dawk il-barranin fostna li għażlu, jew jinsabu Malta, minħabba raġunijiet ta'xogħol, jew għax ħarbu minn pajjiż li ma tahomx futur? Il-ċittadin - il-ġenitur, il-ħaddiem, l-istudent, l-anzjan – kemm qed iħossu rappreżentat, jew inkella imbiegħed mill-istituzzjonijiet. Kulħadd qed igawdi minn servizzi ta' assistenza, ġustizzja, saħħa, edukazzjoni u taħriġ bl-istess mod? Kif ħa nirkupraw, ilkoll mir-riperkussjonijiet tal-Pandemija, mingħajr ma jibqa' ħadd l-art? Kif ser tiġi indirizzata il-ġustizzja soċjali hekk kif kulħadd ser ifittex li jerġa' jikseb dak li tilef? B'mod iktar ġenerali, il-Malti vera jħenn għall min hu fil-bżonn, jaf jagħder u jaċċetta lil min hu 'differenti'? Kemm tassew m'aħna nħallu lil-ħadd filperiferija tas-soċjetà, min m'għandux mezzi finanzjarji, min intrikeb minn xi vizzju, min inħakem mid-droga, l-użura, min irid isib postu fil-komunità? Bl-istess mod, il-kummerċ huwa għodda ta' tkattir ta'ġid, jew qed joħloq aktar firda bejn min għandu mezzi u min m'għandux? Kemm qed jitqassam b'mod ekwu l-ġid li jinħoloq mill-kummerċ? Fiċ-ċirkostanzi preżenti, għandu jagħmel sagrifiċċju in-negozjant u jagħti nifs lill-ħaddiem u l-impjegat? L-ilsien Malti, huwa apprezzat minn kulħadd bl-istess mod? Jew iktar qed jifred milli jgħaqqad, qed inkunu aħna stess li nkasbru dak li suppost qed inħarsu b'aktar għaqal, u dak li fl-aħħar mill-aħħar huwa uniku għalina biss? L-istess jgħodd għall-ambjent. Qegħdin ningħaqdu biżżejjed biex inħarsu lġmiel tal-art tagħna? Jew iktar dan qed inkun suġġett li jbiegħdna, filwaqt li aħna stess inkomplu neqirduh? Inkompli nsaqsi…fiċ-ċokon tagħna bħala pajjiż, il-Malti anki fl-istess villaġġ jew belt isib x'jifirdu? Anki inizzjattivi fuq livell ta'raħal jew belt jiġu politiċizzati u neħlu fuq l-iċken proġett? Nixtieq ukoll li jiġi diskuss suġġett ieħor li jien stess sikwit nitkellem dwaru – ir-rwol tal-media, mhux biss dik tradizzjonali, iżda fuq kollox l-użu talmedja soċjali. F'dan kollu, inħoss li l-edukazzjoni hija fundamentali. Kif qed nedukaw it-tfal u żgħażagħ tagħna, fl-għarfien u apprezzament ta' x'inhu Malti, l-istorja u lprotagonisti li sawwruha. Qed nedukaw l-uliedna biss biex isibu impieg li jirrendi, u ma ninvestux f'edukazzjoni li tgħallem dwar id-dinja, id-diveristàu t-tolleranza? Huma dawn ftit mill-ħsibijiet li ser iqanqlu diskussjoni nhar is-27 ta' Frar. Saqsejt ħafna domandi dalgħodu jiena. It-tweġibiet m' humiex f'idejja iżda f'idejn il-Poplu Malti. Nispera li wara din id-diskussjoni, inkunu lkoll iktar konxji ta' dawn il-fatturi kollha. Ma nistennix soluzzjonijiet, iżda ninsab ċert li ser isir il-ġid u ħa joħorġu elementi li qegħdin magħna, u li forsi lanqas biss aħna konxji minnhom. Nerġa ntenni, il-pubbliku, l-individwu, iċ-ċittadin - hu min hu - għandu kontribut x' jagħti f' dan ir-rigward. Il-Presidenza, Jien, nistieden lil kulħadd jagħti l-kontribut tiegħu lejn dan ilgħan.