L-Unjoni Ewropea, għaliex teħtieġ Strateġija ġdida dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabbiltà? Minkejja l-isforzi kollha, il-persuni b'diżabbiltà għadhom f'riskju ogħla ta' faqar u ta' esklużjoni soċjali minn persuni mingħajr diżabbiltà. L-aċċess għall-kura tas-saħħa, għall-apprendiment tul il-ħajja, għall-impjiegi, u għad-divertiment għadu diffiċli, il-parteċipazzjoni fil-ħajja politika hija limitata, u l-persuni b'diżabbiltà għadhom iħossuhom diskriminati. Barra minn hekk, il-pandemija tal-COVID-19 kompliet tiggrava l-inugwaljanzi eżistenti. Matul dawn l-aħħar għaxar snin, l-Istrateġija Ewropea tad-Diżabbiltà 2010-2020 poġġiet l-appoġġ għall-persuni b'diżabbiltà fuq quddiem fl-aġenda, u wasslet titjib fl-oqsma tal-aċċessibbiltà, is-sensibilizzazzjoni, l-edukazzjoni u t-taħriġ, il-protezzjoni soċjali u s-saħħa, fost l-oħrajn. F'konformità mat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea u l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea li jistabbilixxu l-ugwaljanza u n-nondiskriminazzjoni bħala sisien tal-politiki tal-UE, l-istrateġija kienet l-istrument ewlieni għall-Unjoni Ewropea biex timplimenta l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabbiltà (UNCRPD), li għaliha huma partijiet l-Unjoni Ewropea kif ukoll l-Istati Membri kollha tal-UE. Sabiex jinkiseb iktar progress fl-iżgurar tal-parteċipazzjoni sħiħa tal-persuni b'diżabbiltà, l-Istrateġija l-ġdida u msaħħa għad-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabbiltà 2021-2030 se tiggwida l-azzjoni tal-Istati Membri kif ukoll tal-istituzzjonijiet tal-UE, filwaqt li tibni fuq il-kisbiet tal-għaxar snin ta' qabel u toffri soluzzjonijiet għall-isfidi li ġejjin. L-istrateġija l-ġdida se tgħin biex jitwettqu l-prijoritajiet tal-President von der Leyen li tinbena Unjoni ta' Ugwaljanza u biex jitwettaq il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. X'inhu l-għan tal-istrateġija? L-Istrateġija dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabbiltà 2021-2030 għandha l-għan li tindirizza l-isfidi varji li jiffaċċjaw il-persuni b'diżabbiltà. Għandha l-għan li tikseb progress fl-oqsma kollha tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabbiltà, kemm fil-livell tal-UE kif ukoll f'dak tal-Istati Membri. L-għan huwa li jiġi żgurat li l-persuni b'diżabbiltà fl-Ewropa, irrispettivament mill-ġeneru, mill-oriġini razzjali jew etnika, mir-reliġjon jew mit-twemmin, mill-età jew mill-orjentazzjoni sesswali tagħhom: Għaliex l-aċċessibbiltà hija importanti għall-inklużjoni tal-persuni b'diżabbiltà u x'qed tagħmel il-Kummissjoni biex tiksibha? Huwa impossibbli li tipparteċipa fis-soċjetà fuq bażi ugwali ma' ħaddieħor meta l-ambjent tiegħek – fiżiku jew virtwali – ma jkunx aċċessibbli. Illum, bis-saħħa ta' qafas legali sod tal-UE (eż. l-Att Ewropew dwar l-Aċċessibbiltà, id-Direttiva dwar l-Aċċessibbiltà għall-Web, id-Drittijiet tal-Passiġġieri), il-persuni b'diżabbiltà għandhom aċċess aħjar għat-trasport, għall-binjiet, għall-informazzjoni fuq il-karta u online, għall-media u għall-komunikazzjoni awdjoviżiva, inkluż dawk elettroniċi, kif ukoll għal prodotti u għal servizzi oħra. Madankollu, ħafna oqsma għadhom mhumiex koperti mir-regoli tal-UE, u hemm differenzi fl-aċċessibbiltà tal-binjiet, tal-ispazji pubbliċi, u xi modalitajiet ta' trasport. Informazzjoni u servizzi inaċċessibbli jistgħu jwasslu biex il-persuni b'diżabbiltà jiġu iżolati. Għalhekk, il-Kummissjoni Ewropea se tniedi ċentru Ewropew tar-riżorsi “AccessibleEU” fl-2022, biex tibni bażi ta' għarfien ta' informazzjoni u ta' prattiki tajbin dwar l-aċċessibbiltà fis-setturi kollha. L-istrateġija, kif se tgħin lill-persuni b'diżabbiltà jgawdu drittijiethom fl-UE? Il-persuni b'diżabbiltà għandhom l-istess dritt bħall-oħrajn li jmorru jgħixu fi Stat Membru ieħor tal-UE jew li jipparteċipaw fil-ħajja politika. Madankollu, meta jmorru jgħixu fi Stat Membru ieħor tal-UE, l-istatus tad-diżabbiltà tal-persuni b'diżabbiltà mhux dejjem jiġi rikonoxxut u dan jikkawża problemi rigward l-aċċess għall-benefiċċji jew għas-servizzi. Filwaqt li tibni fuq l-esperjenza miksuba bil-proġett pilota li għaddej bħalissa rigward il-Karta tad-Diżabbiltà tal-UE fi tmien pajjiżi u bil-Kard Ewropea tal-Parking, il-Kummissjoni Ewropea se tipproponi li toħloq il-Karta Ewropea tad-Diżabbiltà bil-ħsieb li tiffaċilita r-rikonoxximent reċiproku tal-istatus tad-diżabbiltà fis-27 Stat Membru kollha. Parteċipazzjoni politika sħiħa kif meħtieġ mill-Konvenzjoni tan-NU tfisser li persuni b'diżabbiltà jkunu jistgħu jivvutaw u joħorġu bħala kandidati fl-elezzjonijiet politiċi fuq bażi ugwali bħal ħaddieħor. Fil-prattika, ħafna persuni b'diżabbiltà jiffaċċjaw diffikultajiet biex jeżerċitaw id-drittijiet tagħhom minħabba aċċessibbiltà limitata (inkluż nuqqas ta' informazzjoni u komunikazzjoni bil-lingwa tas-sinjali), jew minħabba restrizzjonijiet fil-kapaċità ġuridika tagħhom. Kif imħabbar fir-Rapport dwar iċ-Ċittadinanza tal-2020, il-Kummissjoni se taħdem mal-Istati Membri, inkluż permezz ta' diskussjonijiet apposta fin-Network Ewropew ta' Kooperazzjoni dwar l-Elezzjonijiet u l-Parlament Ewropew, biex tiggarantixxi d-drittijiet politiċi tal-persuni b'diżabbiltà fuq bażi ugwali bħal ħaddieħor. Fl-2023, il-Kummissjoni Ewropea se toħroġ gwida dwar il-parteċipazzjoni tal-persuni b'diżabbiltà fil-proċess elettorali. Se tappoġġa wkoll il-parteċipazzjoni demokratika inklużiva, inkluż għall-persuni b'diżabbiltà, permezz tal-programm il-ġdid dwar iċ-Ċittadini, l-Ugwaljanza, id-Drittijiet u l-Valuri. L-istrateġija, kif se ttejjeb il-kwalità tal-ħajja u l-awtonomija? Il-Kummissjoni Ewropea se toħroġ gwida għall-Istati Membri dwar l-għajxien indipendenti u l-inklużjoni fil-komunità sal-2023. Fl-2024, il-Kummissjoni se taħdem mal-Istati Membri biex tintroduċi qafas ta' kwalità Ewropew għal servizzi soċjali ta' eċċellenza għall-persuni b'diżabbiltà. 50 % biss tal-persuni b'diżabbiltà għandhom impjieg, meta mqabbla ma' 75 % tal-persuni mingħajr diżabbiltà. Il-Kummissjoni tistieden l-Istati Membri jisfruttaw il-potenzjal tal-persuni b'diżabbiltà u jtejbu l-pożizzjoni tagħhom fis-suq tax-xogħol. Il-Kummissjoni se tfittex li tikkoopera mal-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw lill-persuni b'diżabbiltà sabiex tiżviluppa pakkett għal eżiti aħjar għall-persuni b'diżabbiltà fis-suq tax-xogħol. Barra minn hekk, l-istrateġija se tippromwovi azzjonijiet biex tittejjeb il-protezzjoni soċjali għall-persuni b'diżabbiltà u biex jiġu appoġġati l-imprendituri soċjali (potenzjali) b'diżabbiltà. L-istrateġija, kif se ttejjeb il-parteċipazzjoni ugwali u n-nondiskriminazzjoni? Il-persuni b'diżabbiltà għandhom dritt għal opportunitajiet indaqs kif ukoll li ma jiġux diskriminati u li ma jġarrbux xi vjolenza. Minkejja dan, 52 % tal-persuni b'diżabbiltà jħossuhom diskriminati u l-persuni b'diżabbiltà għandhom riskju ogħla li jsiru vittmi ta' vjolenza u ta' abbuż fl-ambjent tad-dar tagħhom u fl-istituzzjonijiet. 20 % taż-żgħażagħ b'diżabbiltà jirtiraw mill-iskola qabel iż-żmien, meta mqabbla ma' 10 % ta' dawk mingħajr diżabbiltà. L-istrateġija għandha l-għan li tipproteġi lill-persuni b'diżabbiltà minn kwalunkwe forma ta' diskriminazzjoni u ta' vjolenza. Se tinkludi azzjonijiet dwar l-aċċess għall-ġustizzja u għall-kura tas-saħħa u dwar it-tisħiħ tal-parteċipazzjoni tal-persuni b'diżabbiltà fl-arti u fil-kultura, fir-rikreazzjoni, fid-divertiment, fl-isport u fit-turiżmu. Il-Kummissjoni Ewropea tistieden lill-Istati Membri jistabbilixxu ambjenti ta' skejjel inklużivi li jistgħu jsiru referenza fit-tagħlim u fl-apprendiment inklużiv u innovattiv madwar l-UE. Il-Kummissjoni se toħroġ ukoll gwida dwar l-aċċess għall-kura tas-saħħa bbażata fuq il-kura tas-saħħa inklużiva, aċċessibbli, iċċentrata fuq in-nies, u l-kunsens liberu u infurmat. L-istrateġija, kif se ttejjeb id-drittijiet tal-persuni b'diżabbiltà madwar id-dinja? Skont ir-rapport dinji dwar id-diżabbiltà, madwar 15 % tal-popolazzjoni dinjija tgħix b'xi forma ta' diżabbiltà. Il-Kummissjoni Ewropea tippromwovi d-drittijiet tal-persuni b'diżabbiltà fil-politiki internazzjonali tagħha. Fl-2021, il-Kummissjoni se taġġorna s-Sett ta' Għodod tagħha dwar l-“Approċċ għall-Iżvilupp Ibbażat fuq id-Drittijiet, li jinkludi d-drittijiet tal-bniedem kollha għall-kooperazzjoni għall-iżvilupp tal-UE” sabiex tindirizza l-inugwaljanzi kollha, inkluż id-diskriminazzjoni kontra l-persuni b'diżabbiltà, f'azzjonijiet esterni. L-UE se tiżviluppa djalogu strateġiku ma' firmatarji u Stati oħra li jkunu Partijiet għall-Konvenzjoni tan-NU, kif ukoll ma' organizzazzjonijiet reġjonali oħra. Permezz ta' din l-istrateġija, se jiġu organizzati djalogi strutturati u se tittejjeb il-kooperazzjoni fir-rigward tal-aċċessibbiltà u tal-impjiegi. Il-kwistjonijiet tad-diżabbiltà, kif se jiġu integrati fil-politiki tal-UE? Il-Kummissjoni Ewropea tistieden lill-istituzzjonijiet u lill-aġenziji kollha tal-UE jinkludu l-kwistjonijiet tad-diżabbiltà fil-politiki u fl-azzjonijiet tagħhom, u jikkonsultaw lill-persuni b'diżabbiltà u lill-organizzazzjonijiet rappreżentattivi tagħhom matul il-proċess tat-tfassil tal-politiki. Barra minn hekk, il-Kummissjoni Ewropea se ssaħħaħ il-koordinazzjoni fil-livell tal-UE tal-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni tan-NU. Il-Kummissjoni Ewropea tistieden lill-istituzzjonijiet, lill-korpi, lill-aġenziji u lid-delegazzjonijiet kollha tal-UE jiddeżinjaw koordinaturi tad-diżabbiltà, u se torganizza laqgħat ta' livell għoli u se taħdem mal-Presidenzi b'rotazzjoni tal-Kunsill biex tiżgura li d-diżabbiltà tinżamm fuq quddiem fl-aġenda tal-politiki tal-UE. Sabiex jintlaħqu l-għanijiet tal-istrateġija, l-impenn qawwi tal-Istati Membri huwa indispensabbli. L-istrateġija tintensifika l-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri u l-partijiet ikkonċernati permezz tal-istabbiliment ta' Pjattaforma tad-Diżabbiltà fl-2021. Il-finanzjament mill-UE huwa disponibbli biex jappoġġa l-miżuri ta' inklużjoni tal-pajjiżi permezz tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u l-baġit fit-tul tal-UE. L-istituzzjonijiet tal-UE, kif se jmexxu bl-eżempju? Il-Kummissjoni se tadotta strateġija mġedda tar-riżorsi umani (HR) biex tagħti spinta lid-diversità u lill-inklużività, inkluż fir-rigward tad-diżabbiltà, u tistieden lill-istituzzjonijiet l-oħra tal-UE biex jagħmlu l-istess. Barra minn hekk, il-Kummissjoni Ewropea se tkompli ttejjeb l-aċċessibbiltà tal-binjiet, tal-ambjenti diġitali u tal-komunikazzjonijiet tagħha. Għal iktar informazzjoni Komunikazzjoni: Unjoni ta' Ugwaljanza: Strateġija dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabbiltà 2021-2030 Verżjoni faċli biex tinqara: Strateġija għall-persuni b'diżabbiltà 2021-2030 Stqarrija għall-istampa: Strateġija dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabbiltà 2021-2030 Skeda informattiva: Strateġija dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabbiltà 2021-2030 Aħbar faċli biex tinqara: Il-Kummissjoni Ewropea tressaq strateġija ġdida biex tipproteġi d-drittijiet tal-persuni b'diżabbiltà Iktar informazzjoni dwar l-inizjattivi tal-UE għall-persuni b'diżabbiltà