X'inhu r-Rapport dwar l-Istat tad-Dritt? Ir-Rapport dwar l-Istat tad-Dritt huwa għodda preventiva ġdida parti mill-Mekkaniżmu Ewropew tal-Istat tad-Dritt annwali l-ġdid. L-għan tar-rapport huwa li jħares lejn l-iżviluppi pożittivi u negattivi ewlenin fir-rigward tal-istat tad-dritt madwar l-UE, kif ukoll lejn is-sitwazzjoni speċifika f'kull Stat Membru. Għan ieħor tar-rapport huwa li jippromwovi l-istat tad-dritt u li jipprevjeni l-problemi milli jfeġġu jew li jmorru għall-agħar u li jindirizzahom, kif ukoll li jidentifika l-aħjar prattiki. Dan mhuwiex mekkaniżmu ta' sanzjoni. Ir-rapport ikopri erba' oqsma ewlenin tal-istat tad-dritt: is-sistemi tal-ġustizzja, il-qafas kontra l-korruzzjoni, il-pluraliżmu u l-libertà tal-media, u kwistjonijiet istituzzjonali oħra marbuta mas-sistema ta' kontrokontrolli. Huwa jagħti wkoll attenzjoni speċifika lill-impatt maħluq mill-pandemija tal-COVID-19. Ir-Rapport dwar l-Istat tad-Dritt jikkonsisti minn rapport ġenerali u minn 27 kapitolu tal-pajjiżi li jippreżentaw il-valutazzjonijiet speċifiċi għall-Istati Membri. Il-Kummissjoni kif ħejjiet ir-Rapport tal-2021 dwar l-Istat tad-Dritt - x'inhuma d-differenzi mis-sena li għaddiet? Bħal fil-każ tal-ewwel Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt, l-edizzjoni tal-2021 tirriżulta minn proċess inklużiv mas-27 Stat Membru kollha kif ukoll mal-partijiet ikkonċernati u, bħall-ewwel rapport, tħejja f'konformità mal-kamp ta' applikazzjoni u mal-metodoloġija diskussi mal-Istati Membri. Il-Kummissjoni kompliet tapprofondixxi l-valutazzjoni tagħha u b'mod partikolari qed issegwi l-isfidi u l-iżviluppi identifikati fl-ewwel Rapport annwali. F'Jannar 2021, l-Istati Membri ġew ikkonsultati dwar il-kwestjonarju li jintuża biex jinġabru l-kontribuzzjonijiet għat-tieni rapport. Bejn Frar u Marzu, il-Kummissjoni rċeviet kontribut bil-miktub mill-Istati Membri u aktar minn 200 kontribut bil-miktub mill-partijiet ikkonċernati dwar żviluppi fi Stati Membri speċifiċi kif ukoll fil-livell tal-UE. Bejn Marzu u Mejju 2021 saru aktar minn 400 laqgħa virtwali fis-27 Stat Membru kollha, mal-awtoritajiet nazzjonali, ma' korpi indipendenti u ma' partijiet ikkonċernati (meta mqabbel ma' aktar minn 300 għar-rapport tal-2020). In-Network tal-Istat tad-Dritt, li nħoloq fl-2020, jaġixxi bħala mezz ta' komunikazzjoni kontinwa bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri. Bi tħejjija għar-rapport, in-Network iltaqa' erba' darbiet u ġie kkonsultat dwar il-kwestjonarju u l-metodoloġija. L-Istati Membri taw kontributi bil-miktub u ħadu sehem fi żjarat virtwali tal-pajjiż bejn Marzu u Mejju. Matul dawn iż-żjarat fil-pajjiżi, il-Kummissjoni ddiskutiet l-iżviluppi tal-istat tad-dritt mal-awtoritajiet nazzjonali tal-Istati Membri, inklużi l-awtoritajiet ġudizzjarji, l-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi, kif ukoll partijiet ikkonċernati oħrajn, bħall-assoċjazzjonijiet tal-ġurnalisti u s-soċjetà ċivili. L-Istati Membri ngħataw l-opportunità li jipprovdu aġġornamenti fattwali dwar il-kapitoli tal-pajjiżi tagħhom qabel l-adozzjoni tat-tieni Rapport dwar l-Istat tad-Dritt. X'inhu l-Mekkaniżmu tal-Istat tad-Dritt? Il-Mekkaniżmu Ewropew tal-Istat tad-Dritt jipprovdi proċess għal djalogu annwali bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni, kif ukoll l-Istati Membri, il-parlamenti nazzjonali, is-soċjetà ċivili u partijiet ikkonċernati oħra. Ir-Rapport dwar l-Istat tad-Dritt huwa l-pedament ta' dan il-proċess. Ir-Rapport dwar l-Istat tad-Dritt u l-ħidma preparatorja mal-Istati Membri huwa eżerċizzju annwali bħala parti mill-Mekkaniżmu, u se jservu bħala bażi għad-diskussjonijiet fl-UE kif ukoll biex ma jitħallewx li jitfaċċaw problemi jew milli jaqilbu għall-agħar. L-identifikazzjoni tal-isfidi malajr kemm jista' jkun u b'appoġġ reċiproku mill-Kummissjoni, minn Stati Membri oħra, u minn partijiet ikkonċernati inkluż il-Kunsill tal-Ewropa u l-Kummissjoni ta' Venezja, tista' tkun ta' għajnuna biex l-Istati Membri jsibu soluzzjonijiet biex jissalvagwardjaw u jipproteġu l-istat tad-dritt. Il-mekkaniżmu Ewropew tal-Istat tad-Dritt huwa parti minn sforzi usa' tal-UE biex tippromwovi u tiddefendi l-valuri li jsawruha. Din il-ħidma tinkludi l-Pjan ta' Azzjoni għad-Demokrazija Ewropea, l-Istrateġija mġedda għall-Implimentazzjoni tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, kif ukoll strateġiji mmirati biex isir progress fil-ksib ta' Unjoni ta' Ugwaljanza. Il-Mekkaniżmu Ewropew tal-Istat tad-Dritt fejn jidħol fis-sett ta' għodod eżistenti tal-UE dwar l-istat tad-dritt? Il-Mekkaniżmu Ewropew tal-Istat tad-Dritt sar element ewlieni tas-sett ta' għodod tal-UE dwar l-istat tad-dritt. Dan il-proċess annwali jgħin biex ma jfiġġux problemi li jolqtu l-istat tad-dritt, jew biex dawn ma jitħallewx imorru għall-agħar u, permezz tal-istabbiliment ta' ċiklu annwali ta' rappurtar u djalogu, jikkontribwixxi għall-promozzjoni ta' kultura robusta tal-istat tad-dritt fl-UE kollha kemm hi. Il-Mekkaniżmu Ewropew tal-Istat tad-Dritt isaħħaħ u jikkomplementa strumenti oħrajn tal-UE li jħeġġu lill-Istati Membri jimplimentaw riformi strutturali fl-oqsma koperti mill-kamp ta' applikazzjoni tiegħu, inkluża t-Tabella ta' Valutazzjoni tal-Ġustizzja tal-UE u s-Semestru Ewropew. L-Istat tad-dritt huwa importanti wkoll għall-implimentazzjoni tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza. Il-pjanijiet ta' Rkupru u Reżiljenza tal-Istati Membri jinkludu prijoritajiet importanti ta' riforma bħat-titjib tal-ambjent tan-negozju permezz ta' amministrazzjoni pubblika u sistemi ġudizzjarji effettivi. Il-Mekkaniżmu Ewropew tal-Istat tad-Dritt huwa separat mill-istrumenti l-oħra ta' rispons f'idejn l-UE b'rabta mal-istat tad-dritt, bħal ma huma l-proċeduri ta' ksur, il-Qafas tal-Istat tad-Dritt u l-proċedura skont l-Artikolu 7 TUE. Filwaqt li l-Mekkaniżmu Ewropew tal-Istat tad-Dritt huwa maħsub bħala għodda preventiva, dawn il-proċeduri se jkomplu jipprovdu rispons effettiv u proporzjonat għall-isfidi tal-istat tad-dritt fejn meħtieġ. X'sar minn mindu ġie adottat l-ewwel Rapport annwali dwar l-Istat tad-Dritt? Ir-rapport dwar l-Istat tad-Dritt irnexxielu jikseb l-objettivi ewlenin: Is-sensibilizzazzjoni u l-promozzjoni ta' diskussjoni miftuħa fost l-Istati Membri tal-UE dwar kwistjonijiet tal-istat tad-dritt, kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f'dak Ewropew. Matul il-ħarifa tal-2020, il-Presidenza tal-Kunsill tal-UE organizzat proċess f'żewġ stadji b'diskussjoni orizzontali dwar l-iżviluppi ġenerali tal-istat tad-dritt kif ukoll diskussjonijiet separati speċifiċi għall-pajjiż, abbażi tar-Rapport dwar l-Istat tad-Dritt. Id-djalogu speċifiku għall-pajjiż kompla fir-rebbiegħa tal-2021, u stabbilixxa ċiklu annwali għad-diskussjoni fil-Kunsill tal-Affarijiet Ġenerali. Il-Presidenza ta' bħalissa ħabbret li ser tkompli b'dan l-approċċ matul it-tieni nofs tal-2021. Ir-rwol tal-Parlament Ewropew fil-bidu tad-dibattitu dwar l-istat tad-dritt kompla jissaħħaħ - li hija xejra li ssuktat matul is-sena li għaddiet. Il-Parlament Ewropew adotta Riżoluzzjoni li tilqa' r-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt. Wara l-pubblikazzjoni tar-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt, il-Kummissjoni żaret il-biċċa l-kbira tal-Parlamenti nazzjonali biex tippreżenta u tiddiskuti l-metodoloġija u s-sejbiet speċifiċi għall-pajjiż tar-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt. Il-Kummissjoni wettqet ukoll laqgħat bilaterali biex tiġbor informazzjoni dwar il-qagħda attwali tar-riformi ewlenin bħala segwitu għas-sejbiet tar-Rapport. F'din l-ewwel sena l-kuntatti bħal dawn saru biss ma' għadd żgħir ta' Stati Membri, iżda jistgħu jsiru fattur aktar prominenti fil-futur. F'Mejju tal-2021 il-Presidenza Portugiża, f'kooperazzjoni mal-Kummissjoni Ewropea, organizzat l-ewwel Konferenza ta' Livell Għoli dwar l-Istat tad-Dritt f'Coimbra. Il-Konferenza laqqgħet flimkien lill-fassala tal-politika, lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, lin-netwerks ġudizzjarji Ewropej, lill-akkademiċi u lill-ġurnalisti. Il-Konferenza qieset l-isforzi biex jiġi rrispettat l-istat tad-dritt fl-Ewropa. Il-Kummissjoni kif tivvaluta l-iżviluppi relatati mal-istat tad-dritt fis-27 Stat Membru? Il-valutazzjoni li tinsab fis-27 kapitolu tal-pajjiżi tħejjiet f'konformità mal-kamp ta' applikazzjoni u l-metodoloġija diskussi mal-Istati Membri għall-ewwel rapport. Hija tiddependi fuq diversi għejun. Il-ħidma reġgħet iffokat fuq erba' pilastri ewlenin: is-sistema ġudizzjarja, il-qafas kontra l-korruzzjoni, il-pluraliżmu tal-media, u kontrokontrolli istituzzjonali oħrajn. Għal kull pilastru, il-metodoloġija fakkret fid-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-UE rilevanti għall-valutazzjoni. Hija tirreferi wkoll għall-opinjonijiet u r-rakkomandazzjonijiet mill-Kunsill tal-Ewropa, li jipprovdu gwida utli. Il-kapitoli tal-pajjiżi jiddependu fuq valutazzjoni kwalitattiva mwettqa mill-Kummissjoni, li tiffoka fuq sinteżi ta' żviluppi sinifikanti minn mindu ġie adottat l-ewwel rapport f'Settembru 2020. Il-valutazzjoni tippreżenta kemm sfidi kif ukoll aspetti pożittivi, inklużi prattiki tajbin. Il-Kummissjoni żgurat approċċ koerenti u ekwivalenti billi applikat l-istess metodoloġija u eżaminat l-istess suġġetti fl-Istati Membri kollha, filwaqt li baqgħet proporzjonata għas-sitwazzjoni u l-iżviluppi. Il-kapitoli tal-pajjiżi ma għandhomx l-għan li jagħtu deskrizzjoni eżawrjenti tas-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fl-Istati Membri iżda li jippreżentaw żviluppi sinifikanti. Min ġie kkonsultat dwar dan ir-rapport? Saret konsultazzjoni mmirata mal-partijiet ikkonċernati, li pprovdiet kontributi siewja ġenerali u speċifiċi għall-pajjiż minn varjetà ta' aġenziji tal-UE, networks Ewropej, organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili nazzjonali u Ewropej u assoċjazzjonijiet professjonali u atturi internazzjonali u Ewropej. Dawn jinkludu l-Aġenzija għad-Drittijiet Fundamentali, in-Network Ewropew tal-Kunsilli għall-Ġudikatura (European Network of Councils for the Judiciary - ENCJ), in-Network Ewropew tal-Istituzzjonijiet Nazzjonali għad-Drittijiet tal-Bniedem (European Network of National Human Rights Institutions - ENNHRI), il-Kunsill tal-Għaqdiet Ewropej tal-Avukati (Council of Bars and Law Societies of Europe - CCBE), il-Kunsill tal-Ewropa, l-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (Organisation for Economic Co-operation and Development - OECD), kif ukoll l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u tal-ġurnalisti nazzjonali u internazzjonali. Ir-rapport jibni wkoll fuq serje ta' studji u rapporti, bħall-Għodda għall-Monitoraġġ tal-Pluraliżmu tal-Media. Il-Kummissjoni kif se tappoġġa lill-Istati Membri fl-indirizzar tal-isfidi? Diġà jeżistu diversi strumenti u opportunitajiet ta' finanzjament biex jappoġġaw ir-riformi strutturali permezz ta' assistenza teknika u l-finanzjament ta' proġetti. Mill-2017 'l hawn, il-Kummissjoni kellha programm iddedikat għal appoġġ tekniku għar-riformi fl-Istati Membri li jkopri r-riformi tal-istat tad-dritt. L-appoġġ ipprovdut jista' jieħu l-forma ta' missjonijiet ta' esperti u ta' ġbir ta' informazzjoni fil-post, il-kondiviżjoni tal-aħjar prattiki rilevanti, l-analiżijiet dijanjostiċi, u l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta' soluzzjonijiet immirati biex tiġi indirizzata s-sitwazzjoni. Programmi oħra tal-Kummissjoni bħal dawk għall-Ġustizzja u ċ-Ċittadini, l-Ugwaljanza, id-Drittijiet u l-Valuri, , u l-Fond għas-Sigurtà Interna (il-Pulizija), jikkontribwixxu wkoll, inkluż permezz ta' sejħiet għal proposti miftuħa għas-soċjetà ċivili u l-partijiet ikkonċernati oħra. Għall-ewwel darba, is-sena li għaddiet il-Kummissjoni ppreżentat approċċ komprensiv għas-settur tal-media li jibni fuq żewġ pjanijiet: Il-Pjan ta' Azzjoni Ewropew għad-Demokrazija u l-Pjan ta' Azzjoni Medjatiku u Awdjoviżiv. Issa l-Kummissjoni qed taħdem fuq miżuri biex ittejjeb is-sikurezza tal-ġurnalisti, tindirizza l-litigazzjoni abbużiva kontrihom u żżid l-appoġġ finanzjarju. L-Istat tad-dritt huwa importanti wkoll għall-implimentazzjoni tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza. Il-pjanijiet ta' Rkupru u Reżiljenza tal-Istati Membri jinkludu prijoritajiet importanti ta' riforma bħat-titjib tal-ambjent tan-negozju permezz ta' amministrazzjoni pubblika u sistemi ġudizzjarji effettivi. Ir-Rapport dwar l-Istat tad-Dritt kif iħares lejn l-iżviluppi relatati mal-istat tad-dritt fid-dawl tal-COVID-19? Il-pandemija tal-COVID-19 ħolqot sfidi partikolari għall-istat tad-dritt. L-imperattivi tas-saħħa kienu jeħtieġu miżuri straordinarji biex tiġi miġġielda l-pandemija, li ħafna drabi qalbu l-ħajja ta' kuljum ta' taħt fuq u b'riżultat ta' dan naqqsu d-drittijiet fundamentali. L-urġenza li jittieħdu miżuri ta' emerġenza tista' titfa' pressjoni fuq il-leġittimità demokratika, kif ukoll fuq il-ħidma normali tas-sistemi kostituzzjonali u legali u l-amministrazzjonijiet pubbliċi. Ir-Rapport tal-2021 juri li s-sistemi nazzjonali kienu konsiderevolment reżiljenti. Madankollu, lil hinn mir-rispons immedjat, hemm bżonn li ssir riflessjoni dwar kif wieħed jista' jħejji aħjar għall-impatt ta' sitwazzjonijiet ta' kriżi fuq l-istat tad-dritt, li jista' jdum għal perjodi twal ta' żmien. Il-Kummissjoni mmonitorjat l-iżviluppi fl-Istati Membri kollha u analizzat il-miżuri eċċezzjonali li ttieħdu. L-impatt tagħhom fuq l-istat tad-dritt ġie rifless fil-kapitoli tal-pajjiżi. Dan jinkludi r-rwol tal-Parlamenti, tal-Qrati Kostituzzjonali u ta' qrati nazzjonali oħra, kif ukoll ta' ombudspersons u ta' istituzzjonijiet nazzjonali tad-drittijiet tal-bniedem li jirrevedu r-reġim legali u l-miżuri li jittieħdu. Fost il-kwistjonijiet ewlenin hemm dawk dwar jekk il-miżuri relatati mal-COVID-19 kinux limitati fiż-żmien, jekk in-neċessità u l-proporzjonalità tagħhom kinux ġustifikati, il-livell ta' skrutinju kontinwu mill-parlamenti u l-qrati nazzjonali, u l-pedament legali tal-miżuri. Il-kapaċità li jinżammu l-kontrokontrolli għar-rispett tal-istat tad-dritt ukoll ġiet ikkritikata. Jikkonċerna wkoll il-punt sa fejn jista' jinżamm ir-rwol tal-midja u tas-soċjetà ċivili fl-eżerċizzju tal-iskrutinju pubbliku, u kif l-awtoritajiet ħadu passi biex itaffu l-impatt tal-pandemija fuq dawn l-atturi. Peress li l-miżuri meħuda biex tiġi indirizzata l-pandemija ta' spiss kienu jinvolvu r-rilassament tar-regoli u l-kontrolli amministrattivi fl-interess ta' reazzjoni rapida, il-miżuri li ttieħdu għall-prevenzjoni tal-korruzzjoni u l-kunflitt ta' interess fl-infiq pubbliku matul il-pandemija huma rilevanti wkoll. Kif jorbot ma' proċeduri oħra? Il-proċedura tal-Artikolu 7 TUE u l-Mekkaniżmu Ewropew tal-Istat tad-Dritt huma żewġ strumenti distinti b'objettivi u kamp ta' applikazzjoni differenti. Il-proċedura tal-Artikolu 7 TUE tibqa' strument ta' rispons eċċezzjonali biex l-UE taġixxi meta jkun hemm riskju ċar ta' ksur serju, jew l-eżistenza ta' ksur serju u persistenti, tal-valuri tal-Artikolu 2 TUE, inkluż l-istat tad-dritt. Il-Mekkaniżmu Ewropew tal-Istat tad-Dritt huwa għodda preventiva li għandha l-għan li timmonitorja regolarment u tipprovdi ħarsa ġenerali lejn l-iżviluppi sinifikanti tal-istat tad-dritt fl-Istati Membri kollha u fl-Unjoni Ewropea. Il-proċeduri ta' ksur għandhom għan speċifiku, jiġifieri li jiżguraw l-applikazzjoni korretta tal-liġi tal-UE. Il-Mekkaniżmu Ewropew tal-Istat tad-Dritt huwa għodda preventiva, li jistabbilixxi żviluppi u sfidi pożittivi, biex b'mod kooperattiv ma jitħallix li jitfaċċaw problemi, jew li l-problemi jisserjaw, filwaqt li jibbenefika mill-esperjenza u l-aħjar prattiki ta' Stati Membri oħra. Mhux strettament maħsub għall-monitoraġġ tal-konformità mal-liġi tal-UE. Ir-reġim ġenerali tal-kundizzjonalità baġitarja u tal-mekkaniżmu tal-istat tad-dritt huma żewġ strumenti distinti b'objettivi u kamp ta' applikazzjoni differenti. Ir-reġim ġenerali ta' kundizzjonalità marbut mal-istat tad-dritt huwa strument baġitarju ddisinjat biex jirrimedja l-effetti negattivi ta' ksur tal-prinċipji tal-istat tad-dritt fuq l-interessi finanzjarji tal-Unjoni. Il-mekkaniżmu tal-Istat tad-Dritt huwa għodda preventiva, li għandu l-għan li japprofondixxi l-għarfien dwar is-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fl-Istati Membri biex jiġu evitati problemi u biex jekk ikun problemi dawn ma jmorrux għall-agħar. Meta tidentifika u tivvaluta ksur tal-prinċipji tal-istat tad-dritt li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni, il-Kummissjoni tista' tqis ir-rapport dwar l-Istat tad-Dritt, kif ukoll sorsi oħra minn istituzzjonijiet rikonoxxuti (pereżempju, l-OLAF, l-UPPE, il-Qorti Ewropea tal-Awdituri). Sa mill-adeżjoni tagħhom mal-UE fl-2007, ir-riformi fil-Bulgarija u r-Rumanija f'oqsma li jinkludu l-ġustizzja u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni ġew segwiti mill-Kummissjoni permezz tal-Mekkaniżmu għall-Kooperazzjoni u l-Verifika (Cooperation and Verification Mechanism, CVM). L-ambitu tal-Mekkaniżmu tal-Istat tad-Dritt il-ġdid huwa usa' mis-CVM, billi jkopri mhux biss ir-riforma ġudizzjarja u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni, iżda wkoll il-libertà u l-pluraliżmu tal-media kif ukoll il-kontrolli u l-bilanċi istituzzjonali. Il-Komunikazzjoni dwar it-tisħiħ tal-istat tad-dritt (COM (2019) 343) tiddikjara li ladarba jintemm il-mekkaniżmu tas-CVM, il-monitoraġġ jenħtieġ li jissokta skont strumenti orizzontali. Il-Mekkaniżmu tal-Istat tad-Dritt jipprovdi l-qafas biex dawn il-kwistjonijiet jitmexxew 'il quddiem fil-futur. It-tabella ta' Valutazzjoni tal-Ġustizzja tal-UE tippreżenta data komparattiva dwar il-funzjonament tas-sistemi ġudizzjarji nazzjonali u hija waħda mis-sorsi ta' informazzjoni għar-Rapport dwar l-Istat tad-Dritt. Għal aktar informazzjoni Rapport tal-2021 dwar l-Istat tad-Dritt – is-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fl-Unjoni Ewropea Rapport tal-2021 dwar l-Istat tad-Dritt – Kapitoli tal-Pajjiżi Il-Mekkaniżmu Ewropew għall-Istat tad-Dritt - Skeda Informattiva L-għodda tal-UE fil-qasam tal-istat tad-dritt - Skeda informattiva Rapport tal-2021 dwar l-Istat tad-Dritt - Stqarrija għall-istampa