X'inhi din il-proposta l-ġdida u mnejn hi ġejja? Il-proposta tal-Kummissjoni għal Rakkomandazzjoni dwar l-aċċess għal protezzjoni soċjali għall-ħaddiema u għall-persuni li jaħdmu għal rashom hija parti mill-inizjattivi fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Ir-Rakkomandazzjoni hija relatata b'mod partikolari mal-Prinċipju 12, li jiddikjara li “Irrispettivament mit-tip u mid-durata tar-relazzjoni tax-xogħol tagħhom, il-ħaddiema, u f'ċerti kundizzjonijiet simili, il-ħaddiema għal rashom, għandhom id-dritt għal protezzjoni soċjali adegwata”. Matul il-konsultazzjoni pubblika dwar il-Pilastru, ħafna partijiet ikkonċernati wrew tħassib li ħaddiema f'forom ta' impjieg atipiċi (jew mhux standard) u l-persuni li jaħdmu għal rashom iħabbtu wiċċhom ma' ostakoli biex ikollhom aċċess għall-protezzjoni soċjali. Ir-rakkomandazzjoni se tappoġġa lill-Istati Membri biex jadattaw is-sistemi tas-sigurtà soċjali għall-bidliet fid-dinja tax-xogħol. Kull min jaħdem se jiġi protett u dak li jkun se jsibha eħfef biex jibdel l-impjieg, is-settur u anki l-istatus tax-xogħol minħabba li d-drittijiet tiegħu jew tagħha se jinżammu u jiġu trasferiti. Is-sostenibbilta' finanzjarja tas-sistema tas-sigurtà soċjali se tinżamm. L-aktar kondiviżjoni wiesgħa possibbli tar-riskji tal-ħajja hija aspett kruċjali tal-ekonomija soċjali Ewropea tas-suq. Bosta Stati Membri qed iwettqu riformi biex jipproteġu aħjar il-ħaddiema affettwati u dawk li jaħdmu għal rashom. L-għan tal-azzjoni tal-UE huwa li tiżgura li l-progress ma jkunx parzjali jew inkonsistenti iżda li minflok jiġi żgurat fil-gruppi, fl-oqsma tas-sigurtà soċjali u fl-Istati Membri kollha, u b'hekk jinħolqu kundizzjonijiet ekwi fis-Suq Uniku. X'inhuma forom mhux standard ta' impjiegi? Kuntratti temporanji jew għal żmien qasir, xogħol part-time u xogħol fuq talba, kif ukoll ir-relazzjonijiet ta' impjieg bejn aktar minn żewġ partijiet huma ġeneralment meqjusa bħala forom ta' impjieg mhux standard - għall-kuntrarju ta' relazzjoni ta' impjieg li ġeneralment tirreferi għal xogħol full-time b'kuntratt permanenti. F'dawn il-kategoriji, jistgħu jiġu identifikati varjetà ta' forom, pereżempju xogħol każwali (jiġifieri kuntratti li ma jispeċifikawx il-ħinijiet tax-xogħol (hekk imsejħa zero-hour), bħal pereżempju dawk li jimlew l-ixkafef tas-supermarkets li jintalbu jidħlu jaħdmu biss meta jkun hemm ħafna xogħol), xogħol temporanju permezz ta' aġenzija (jiġifieri pożizzjonijiet interim) jew xogħol fuq pjattaforma (jiġifieri persuni li jaħdmu għal pjattaformi diġitali, mingħajr post tax-xogħol fiss). Għal din l-inizjattiva, id-definizzjoni inżammet wiesgħa apposta, biex jiddaħħlu fiha wkoll kategoriji ta' xogħol mhux standard futuri jew li qed ifeġġu. Is-swieq tax-xogħol qed jevolvu b'rata mgħaġġla u t-teknoloġiji qed jagħtu lok għal bosta forom ġodda ta' impjiegi differenti li għadhom mhux magħrufa. L-approċċ tal-Kummissjoni jiżgura li r-riformi se jkunu validi għall-futur, biex nagħmlu l-aħjar użu tad-dinja tax-xogħol li dejjem qed tinbidel. L-infurzar jista' jiġi ffaċilitat billi l-proposta riċenti għal Direttiva dwar kundizzjonijiet tax-xogħol trasparenti u prevedibbli tippermetti li tiġi ċċarata l-linja bejn il-ħaddiema u l-persuni li jaħdmu għal rashom u ġġib ċarezza dwar meta l-istatus ta' persuni li jaħdmu għal rashom qed jintuża b'mod mhux xieraq (impjieg għal rashom fittizju). F'dak li għandu x'jaqsam mal-aċċess għall-protezzjoni soċjali, tali ċarezza se tgħin biex jiġi żgurat li dawk il-persuni, li b'mod żbaljat jitqiesu li jaħdmu għal rashom issa jistgħu jkollhom aċċess għal sigurtà soċjali bħala ħaddiema. X'inhu l-objettiv ta' din ir-Rakkomandazzjoni? Ir-Rakkomandazzjoni tipproponi li l-ħaddiema u dawk li jaħdmu għal rashom f'kundizzjonijiet simili: Min huwa kopert minn din ir-Rakkomandazzjoni? B'din ir-Rakkomandazzjoni, l-Istati Membri għandhom jitħeġġew biex jipprovdu aċċess għal kopertura ta' sigurtà soċjali adegwata għall-ħaddiema kollha u għall-persuni li jaħdmu għal rashom. Fl-2016, madwar 40 % tan-nies impjegati fl-UE kienu f'impjiegi atipiċi jew kienu persuni li jaħdmu għal rashom. F'ħafna Stati Membri, il-persuni minn dawn il-gruppi jiffaċċjaw diskrepanzi fl-aċċess għall-protezzjoni soċjali. B'konsegwenza ta' dan, huma esposti għal inċertezza ekonomika akbar u anqas protezzjoni kontra r-riskji soċjali. Ir-Rakkomandazzjoni se tikkontribwixxi biex testendi l-kopertura fejn jeżistu diskrepanzi korrispondenti. X'inhuma l-oqsma tas-sigurtà soċjali koperti? B'mod ġenerali, il-proposta tapplika għall-oqsma tas-sigurtà soċjali li huma aktar relatati mas-sitwazzjoni tal-impjieg aktar milli mal-istatus ta' ċittadinanza jew residenza, jiġifieri: (1) il-benefiċċju tal-qgħad; (2) il-benefiċċji tal-mard u tal-kura tas-saħħa; (3) il-benefiċċji tal-maternità u l-benefiċċji tal-paternità ekwivalenti; (4) il-benefiċċji tal-invalidità; (5) il-benefiċċji tax-xjuħija, inklużi l-pensjonijiet; (6) il-benefiċċji fir-rigward tal-aċċidenti fix-xogħol u l-mard okkupazzjonjali. Għaliex il-Kummissjoni ddeċidiet li taġixxi? Għadd dejjem akbar ta' persuni fis-suq tax-xogħol għandhom biss aċċess insuffiċjenti għall-protezzjoni soċjali. Din il-problema hija mifruxa fl-Istati Membri kollha. Ir-riformi f'ċerti Stati Membri huma passi fid-direzzjoni t-tajba, iżda hemm evidenza li dawn ma jolqtux lil ċerti gruppi li mhumiex koperti, jew mhumiex sistematiċi biżżejjed. Pereżempju, ir-regoli ġew adattati għal ċerti oqsma tas-sigurtà soċjali biss, jew ma kinux jinkludu lill-persuni li jaħdmu għal rashom. L-azzjoni tal-UE tista' tkun xprun għal aktar riformi nazzjonali. Din tista' tevita milli jkun hemm distorsjonijiet tal-kompetizzjoni fuq medda ta' żmien qasir, erożjoni tal-istandards soċjali fit-tul u tiżgura li l-Istati Membri kollha jimxu fl-istess direzzjoni fl-istess waqt. Dan għandu jippromwovi konverġenza 'l fuq lejn kundizzjonijiet tal-ħajja u tax-xogħol aħjar, b'konformità mal-iskop tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, għall-benefiċċju tas-soċjetà u tal-ekonomija tal-UE kollha kemm hi. Qabel ma ppreżentat il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, il-Kummissjoni organizzat konsultazzjoni pubblika wiesgħa, minn Marzu sa Diċembru 2016, li indikat il-ħtieġa li tittieħed azzjoni f'dan il-qasam. Ir-rapport ta' konsultazzjoni huwa disponibbli hawnhekk. Il-ħtieġa ta' azzjoni reġgħet ġiet ikkonfermata f'konsultazzjonijiet mas-sħab soċjali fil-livell tal-UE wara preżentazzjoni tal-Pilastru f'April 2017. X'se jkunu l-benefiċċji għall-ħaddiema? Ir-Rakkomandazzjoni għandha l-għan li tappoġġa lill-persuni f'forom mhux standard ta' impjieg u fl-impjiegi tal-persuni li jaħdmu għal rashom li, minħabba l-istatus tal-impjieg tagħhom, mhumiex suffiċjentement koperti mill-iskemi tas-sigurtà soċjali u għalhekk huma esposti għal aktar inċertezza ekonomika. L-impatt soċjali għall-ħaddiema u l-familji tagħhom mistenni li jkun pożittiv billi jirriżulta f'nuqqas ta' individwalizzazzjoni tar-riskju, inċertezza dwar id-dħul, prekarjetà u b'mod partikolari riskju iżgħar ta' faqar. Sigurtà soċjali adegwata tipprovdi lill-ħaddiema b'opportunitajiet u inċentivi biex jipparteċipaw fl-edukazzjoni u t-taħriġ u jiddedikaw ħin biex ifittxu impjieg li jaqbel mal-ħiliet tagħhom. Hija tgħin lin-nies iħossuhom sikuri sabiex iħaddnu bis-sħiħ l-opportunitajiet maħluqa minn forom u xejriet ġodda tax-xogħol, relazzjonijiet tax-xogħol ġodda ma' dawk li jħaddmuhom, tranżizzjonijiet akbar fil-karriera, kif ukoll xogħol għal rashom. Is-sistemi tas-sigurtà soċjali b'hekk jissodisfaw funzjonijiet importanti għall-individwi u s-swieq tax-xogħol. In-nisa b'mod partikolari se jibbenefikaw minn kopertura estiża għal protezzjoni soċjali billi bħalissa huma speċjalment esposti għal impjiegi mhux standard. Aktar spiss mill-irġiel, in-nisa jaħdmu part-time u jinterrompu l-karriera tagħhom meta jkollhom it-tfal jew biex jieħdu ħsieb qraba dipendenti. X'se jkunu l-benefiċċji għall-kumpaniji? Ir-Rakkomandazzjoni se toħloq aktar ġustizzja bejn il-kumpaniji, permezz tal-ħolqien ta' kundizzjonijiet ekwi. L-estensjoni tal-kopertura mistennija li twassal għal tnaqqis notevoli fil-kompetizzjoni inġusta bejn dawk il-kumpaniji li jimpjegaw persunal fuq kuntratti mhux standard eżentati mill-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u l-kompetituri tagħhom li ma jtaffux l-ispejjeż b'dan il-mod. Barra minn hekk, il-kumpaniji jistgħu jibbenefikaw minn żieda fil-produttività ta' individwi f'forom ta' impjieg li għadhom kemm ġew protetti kif ukoll mill-effetti pożittivi tas-sistemi tas-sigurtà soċjali fuq is-swieq tax-xogħol. Is-sħab soċjali mhumiex f'pożizzjoni aħjar biex jirregolaw il-prattiki rigward ir-relazzjonijiet tal-impjiegi? Skont it-Trattati tal-UE, il-Kummissjoni kkonsultat it-trejdjunjins u l-organizzazzjonijiet ta' min iħaddem fil-livell tal-UE f'approċċ f'żewġ stadji biex tara jekk dawn kinux lesti li jindirizzaw l-isfidi permezz ta' ftehim bejniethom. Il-konsultazzjonijiet saru mid-29 ta' April sat-23 ta' Ġunju 2017 u mill-20 Novembru 2017 sa Jannar 2018. Filwaqt li ż-żewġ naħat qablu b'mod estensiv mal-isfidi mressqa mill-Kummissjoni, ma ntlaħaq l-ebda qbil bejniethom biex jidħlu għal negozjati ħalli jikkonkludu ftehim fil-livell tal-Unjoni. Il-kontribuzzjonijiet mis-sħab soċjali kollha tqiesu b'mod xieraq fit-tħejjija tal-proposta. Ara wkoll l-istqarrija għall-istampa hawn.