Kull sena, ir-rapport dwar l-Istat tal-Unjoni tal-Enerġija jqis il-progress li jkun sar fl-implimentazzjoni tal-politiki Ewropej dwar l-enerġija u l-klima, inkluż b'mod partikolari l-Unjoni tal-Enerġija fil-ħames pilastri tagħha: id-dekarbonizzazzjoni, inkluż is-sorsi ta' enerġija rinnovabbli, l-effiċjenza enerġetika, is-suq intern tal-enerġija, is-sigurtà tal-enerġija u r-riċerka, l-innovazzjoni u l-kompetittività. Fit-tieni sena tal-implimentazzjoni tal-Patt Ekoloġiku Ewropew, ir-rapport jagħti ħarsa ġenerali lejn il-politiki tal-UE dwar l-enerġija u l-klima u l-progress li sar biex jinkisbu l-objettivi klimatiċi tal-UE għall-2030 u għall-2050 – fl-isfond tal-irkupru ekonomiku emerġenti wara l-pandemija, kif ukoll tas-sitwazzjoni reċenti eċċezzjonali fir-rigward taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija fl-UE (u globalment). Flimkien mar-rapport dwar l-Istat tal-Unjoni tal-Enerġija, illum il-Kummissjoni qed tadotta wkoll: L-UE adottat il-Liġi Ewropea dwar il-Klima f'Marzu 2021, bil-mira tagħha li tintrabat legalment li tnaqqas l-emissjonijiet tal-gassijiet serra (GHG) għal mill-inqas 55% sal-2030 u li tikseb in-newtralità klimatika sal-2050. Fl-14 ta' Lulju 2021, il-Kummissjoni ressqet pakkett ta' proposti interkonnessi li jolqtu s-setturi kollha tal-ekonomija biex l-Ewropa taqbad triqitha lejn in-newtralità klimatika. Dawn jikkombinaw l-issikkar tal-Iskema eżistenti tal-UE għall-Iskambju ta' Kwoti tal-Emissjonijiet u Sistema ġdida għall-Iskambju ta' Kwoti tal-Emissjonijiet għat-trasport u għall-binjiet b'miri u bi standards regolatorji iktar ambizzjużi għall-enerġija rinnovabbli, għall-effiċjenza enerġetika, għall-introduzzjoni iktar rapida ta' modalitajiet ta' trasport b'emissjonijiet baxxi u għall-infrastruttura u l-fjuwils biex jappoġġawhom, allinjament tal-politiki tat-tassazzjoni mal-objettivi tal-Patt Ekoloġiku Ewropew, miżuri għall-prevenzjoni tar-rilokazzjoni tal-emissjonijiet tal-karbonju, u għodod biex nippreservaw u nkabbru l-bjar tal-karbonju naturali tagħna. Proposta ulterjuri hija skedata għal Diċembru 2021, inkluż ir-reviżjoni tad-Direttiva dwar ir-Rendiment tal-Bini fl-Użu tal-Enerġija (EPBD), it-tnaqqis tal-metan fis-settur tal-enerġija u proposta dwar id-dekarbonizzazzjoni tas-swieq tal-gass. Il-baġit tal-UE se jipprovdi appoġġ sinifikanti għall-implimentazzjoni tal-Patt Ekoloġiku Ewropew u għat-tranżizzjoni enerġetika fl-Unjoni kollha. B'mod partikolari, il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR), il-Fond ta' Koeżjoni, il-Mekkaniżmu ta' Tranżizzjoni Ġusta u Orizzont Ewropa. L-investiment fit-trasformazzjoni tas-sistema enerġetika huwa investiment fil-futur, fl-awtonomija strateġika u fil-kompetittività tal-Ewropa. Jeħtieġ li tinkiseb in-newtralità klimatika u fl-istess ħin ikun hemm rispons għall-impatti tal-kriżi tal-COVID-19. Il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (RRF) hija l-istrument ewlieni fil-qalba ta' NextGenerationEU li se tipprovdi sa €800 biljun (fi prezzijiet attwali) biex tiffinanzja l-investimenti u r-riformi fl-UE kollha. L-RRF tagħmel enfasi speċjali fuq l-appoġġ għat-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali. Il-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza ppreżentati mill-Istati Membri, li jistabbilixxu l-investimenti u r-riformi li se jiġu ffinanzjati mill-RRF, iridu jiddedikaw mill-inqas 37 % tan-nefqa totali tagħhom għal miżuri li jappoġġaw l-objettivi klimatiċi. Fl-2020, l-emissjonijiet tal-gassijiet serra (GHG) laħqu l-iktar livell baxx tagħhom fi 30 sena, bi tnaqqis ta' 31 % mil-livelli tal-1990 u ta' 10 % mil-livelli tal-2019. Anke qabel il-kriżi tal-COVID-19, l-UE kienet qabżet il-mira tagħha tal-UNFCCC li tnaqqas l-emissjonijiet tal-GHG b'20 % sal-2020. Fl-2019, l-UE kienet naqqset l-emissjonijiet tagħha b'24 % meta mqabbla mal-livelli tal-1990. Il-projezzjonijiet ippreżentati mill-Istati Membri fl-2021 jindikaw tnaqqis ta' 34 % fl-emissjonijiet netti tal-GHG sal-2030 bil-miżuri eżistenti u ta' 41 % b'miżuri addizzjonali, jiġifieri se jkunu meħtieġa iktar sforzi biex tintlaħaq il-mira ta' tnaqqis ta' mill-inqas 55 % tal-GHG stabbilita fil-Liġi Ewropea dwar il-Klima. Ir-Rapport dwar is-Suq tal-Karbonju tal-2021 juri li l-Iskema għall-Iskambju ta' Kwoti tal-Emissjonijiet tal-UE (EU ETS) ikkontribwiet b'mod sinifikanti biex tintlaħaq il-mira tal-UE tat-tnaqqis tal-emissjonijiet għall-2020. Mill-introduzzjoni tal-EU ETS fl-2005, l-emissjonijiet fil-ġenerazzjoni tal-enerġija u tas-sħana kif ukoll fis-setturi industrijali intensivi fl-enerġija naqsu b'madwar 43 %. L-aħħar data disponibbli mill-2019 tindika li l-UE kollha kemm hi, u l-maġġoranza tal-Istati Membri individwalment, kienu fit-triq it-tajba biex jilħqu l-miri tal-enerġija rinnovabbli għall-2020, parzjalment bis-saħħa ta' prezzijiet iktar baxxi għal teknoloġiji ewlenin bħar-riħ u x-xemx f'dawn l-aħħar snin. Madankollu, xi Stati Membri dehru li kienu f'riskju li ma jilħqux il-mira vinkolanti nazzjonali tagħhom mingħajr ma jużaw trasferimenti statistiċi. Fir-rigward tal-mira kumplessiva tal-UE għall-2020 (20.6 %), l-UE kienet diġà laħqet sehem ta' 19.7 % tal-konsum tal-enerġija rinnovabbli fl-2019; dan jinkludi 34.1 % għall-ġenerazzjoni tal-elettriku, 22.1 % għat-tisħin u għat-tkessiħ, u 8.9 % fis-settur tat-trasport. Is-sena d-dieħla l-Kummissjoni se tivvaluta jekk intlaħqux il-miri tal-effiċjenza enerġetika għall-2020. Sabiex tippromwovi iktar l-użu ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli, il-Kummissjoni pproponiet li żżid il-mira vinkolanti attwali tal-UE għall-2030 għas-sorsi ta' enerġija rinnovabbli minn mill-inqas 32 % għal mill-inqas 40 % tas-sorsi ta' enerġija rinnovabbli fil-konsum finali gross tal-enerġija filwaqt li pproponiet qafas sħiħ għall-użu tal-enerġija rinnovabbli li jindirizza s-setturi kollha tal-ekonomija. Il-Kummissjoni se tressaq ukoll proposti biex jitħaffef il-proċess tal-għoti tal-permessi, wieħed mill-ostakli ewlenin biex titħaffef l-installazzjoni tal-enerġija rinnovabbli fl-UE kollha. Bħala parti mill-pakkett tal-Patt Ekoloġiku Ewropew ta' Lulju 2021, il-Kummissjoni pproponiet li żżid il-miri tal-effiċjenza enerġetika fil-livell tal-UE u tagħmilhom vinkolanti, sabiex tiżgura tnaqqis kumplessiv ta' 36 % għall-konsum finali tal-enerġija u ta' 39 % għall-konsum tal-enerġija primarja sal-2030. Is-sena d-dieħla l-Kummissjoni se tivvaluta jekk intlaħqux il-miri tal-effiċjenza enerġetika għall-2020. Fl-2019, il-konsum tal-enerġija primarja naqas għat-tieni sena konsekuttiva. Kien 1.8 % inqas milli kien fl-2018 għalkemm xorta waħda kien 1.8 % ogħla mit-trajettorja lineari biex tintlaħaq il-mira tal-effiċjenza enerġetika għall-2020. Il-konsum finali tal-enerġija naqas fl-2019 għall-ewwel darba f'sitt snin, iżda minħabba d-distakk akkumulat, it-tnaqqis annwali ta' 0.6 % fl-2019 ma kienx biżżejjed: il-konsum reali kien 2.3 % ogħla mit-trajettorja lineari biex tintlaħaq il-mira għall-2020. Ir-reżiljenza tas-sistema enerġetika tal-UE ħarġet fid-dieher fil-kuntest tal-COVID-19. Minkejja dan, it-tħejjija effettiva għal xokkijiet possibbli hija ħtieġa kontinwa fil-livell tal-Istati Membri u tal-UE. Din hija partikolarment importanti wkoll fil-kuntest ta' dipendenza importanti netta akbar fuq l-enerġija, li laħqet is-60.6 % fl-2019, l-ogħla livell matul l-aħħar 30 sena. Il-gruppi ta' koordinazzjoni settorjali Ewropej (għall-elettriku, għall-gass u għaż-żejt) kellhom rwol partikolarment importanti fl-2020 u fl-2021, fil-monitoraġġ tas-sigurtà tal-provvista, pereżempju billi indirizzaw l-impatt tad-dewmien fil-manutenzjoni tal-impjanti tal-enerġija minħabba miżuri relatati mal-COVID-19 u billi ddiskutew reazzjonijiet possibbli għal meta jkun hemm temp estrem. Fis-settur tal-elettriku, qed jitħejja l-ewwel sett ta' pjanijiet nazzjonali ta' tħejjija għar-riskji skont ir-Regolament dwar it-Tħejjija għar-Riskji. Rigward l-aħħar regoli dwar is-sigurtà tal-provvista tal-gass, l-Istati Membri kollha minbarra tnejn daħħlu fis-seħħ pjanijiet nazzjonali biex jipprevjenu jew itaffu l-impatt tat-tfixkil fil-provvista tal-gass. Il-Kummissjoni qed tippjana reviżjoni tar-Regolament dwar is-Sigurtà tal-Provvista tal-Gass f'Diċembru 2021 sabiex tadatta r-regoli għall-gassijiet rinnovabbli u b'livell baxx ta' karbonju, filwaqt li tinkorpora riskji ġodda u ssaħħaħ il-mekkaniżmu ta' solidarjetà. It-titjib kontinwu fl-interkonnettività tal-elettriku u tal-gass tejjeb ukoll il-kooperazzjoni reġjonali u saħħaħ is-sigurtà tal-provvista fil-livell tal-UE, tal-Istati Membri u dak reġjonali. F'dawn l-aħħar snin, l-UE għamlet progress tajjeb fit-tisħiħ tas-swieq interni tal-elettriku u tal-gass, għalkemm għad fadal xogħol xi jsir biex jiġi żgurat li s-swieq jiġu integrati iktar. It-traspożizzjoni tad-Direttiva dwar l-Elettriku fil-liġi nazzjonali ħolqot opportunitajiet ġodda għall-kumpaniji u għall-konsumaturi biex jipparteċipaw fis-swieq tal-elettriku, pereżempju billi jaġġustaw id-domanda tagħhom u b'hekk jgħinu biex tittaffa l-konġestjoni fil-grilja jew biex jinkiseb bilanċ bejn id-domanda u l-provvista. Fl-istess ħin, sar progress sinifikanti fl-armonizzazzjoni tar-regoli nazzjonali dwar il-kummerċ tal-enerġija u t-tħaddim tas-sistema. Iktar minn 98.6 % tal-konsum tal-elettriku fl-UE huwa akkoppjat. Fl-2019, il-volumi kkummerċjalizzati fiċ-ċentri tal-gass naturali laħqu l-ogħla livell li qatt intlaħaq. Din ix-xejra ssoktat fl-2020 bil-kriżi tal-COVID-19 li kompliet tixpruna l-attività kummerċjali u d-domanda għall-gass. It-twettiq tal-akkoppjament tas-swieq fil-perjodi kollha ta' żmien bejn il-fruntieri interni, inkluż l-ibbilanċjar kważi f'ħin reali, jiġġenera benefiċċji soċjali addizzjonali ta' iktar minn €1.5 biljun kull sena u jnaqqas il-ħtieġa għal impjanti tal-enerġija mill-fjuwils fossili ta' riżerva, u b'hekk jiffranka emissjonijiet sinifikanti tal-GHG. Id-dewmien fl-implimentazzjoni, jew implimentazzjoni mhux kompluta tal-acquis eżistenti, inkluż il-kodiċijiet tan-network, jidher li huma ostaklu għat-titjib tas-suq bl-ingrossa. Is-sussidji totali għall-enerġija fl-UE ammontaw għal €176 biljun fl-2019. It-tneħħija gradwali tal-faħam mill-ġenerazzjoni tal-elettriku ġiet inċentivata permezz ta' sussidji għall-għeluq tal-impjanti f'ħafna Stati Membri. L-enerġija rinnovabbli rċeviet total ta' €78 biljun f'sussidji, żieda ta' 8 % mill-2015. Is-sussidji għall-effiċjenza enerġetika komplew jiżdiedu, sa €16-il biljun fl-2019 u sa €17-il biljun fl-2020, żieda ta' kważi 50 % mill-2015. Filwaqt li s-sussidji għall-fjuwils fossili naqsu kemxejn fl-2020, u niżlu għal €52 biljun minn €56 biljun fl-2019, dan kien dovut għal tnaqqis fil-konsum minħabba r-restrizzjonijiet relatati mal-COVID-19. Is-sussidji għall-fjuwils fossili żdiedu fi 11-il Stat Membru mill-2015. Mingħajr azzjoni mill-Istati Membri, is-sussidji għall-fjuwils fossili x'aktarx li jerġgħu jitfaċċaw malli l-attività ekonomika tirpilja. Pass lejn it-tneħħija gradwali tas-sussidji għall-fjuwils fossili huwa l-att ta' implimentazzjoni għar-rapportar tal-progress tal-Pjanijiet Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima li l-Kummissjoni biħsiebha tadotta fl-2022, u dan se jiżgura prattiki ta' rapportar iktar uniformi dwar it-tneħħija gradwali tas-sussidji għall-enerġija, b'mod partikolari għall-fjuwils fossili, fl-Istati Membri kollha. L-UE tinsab f'pożizzjoni tajba f'termini tal-ishma tas-suq globali f'ċerti segmenti tal-katina tal-valur tat-teknoloġiji tal-enerġija nadifa, iżda b'iktar investimenti fir-riċerka u fl-innovazzjoni u bi sforzi ulterjuri fit-trasferiment tat-teknoloġija jkun żgurat li l-UE taħtaf l-opportunità tat-tranżizzjoni enerġetika u ssaħħaħ il-kompetittività tagħha fis-settur tal-enerġija nadifa. Globalment, l-UE qiegħda fuq quddiem nett fis-settur tar-riħ, iżda l-kompetizzjoni għadha qalila. Fl-enerġija solari fotovoltajka, l-UE għandha sehem mis-suq komparabbilment żgħir fil-manifattura taċ-ċelloli u tal-moduli. Madankollu, għandha pożizzjoni minn ta' quddiem nett f'partijiet oħra tal-katina tal-valur, fosthom ir-riċerka u l-iżvilupp. L-industriji tal-pompi tas-sħana, tal-fjuwils rinnovabbli, tal-grilji intelliġenti, tal-batteriji u tal-idroġenu rinnovabbli tal-UE jinsabu f'pożizzjoni tajba biex jibbenefikaw mid-domanda futura dejjem akbar bis-saħħa tal-espansjoni tas-swieq rilevanti xprunata mill-politiki. It-tieni rapport dwar il-progress fil-kompetittività juri li l-UE għadha fuq quddiem nett fir-riċerka dwar l-enerġija nadifa. Fil-livell globali, għandha sehem akbar ta' invenzjonijiet “ekoloġiċi” fit-teknoloġiji ta' mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima minn ekonomiji ewlenin oħra. Madankollu, ir-rata ta' investiment pubbliku tal-UE fit-teknoloġiji tal-enerġija nadifa meħtieġa għad-dekarbonizzazzjoni hija l-inqas waħda fost l-ekonomiji ewlenin. Is-sehem tal-UE fl-emissjonijiet globali tal-GHG huwa biss 8 %. Għalhekk, il-kooperazzjoni internazzjonali f'konfigurazzjonijiet bħall-UNFCCC, id-Djalogu ta' Livell Għoli tan-NU dwar l-Enerġija, il-G20, u l-Komunità tal-Enerġija, hija indispensabbli għal azzjoni klimatika effettiva u biex jiġi sfruttat il-potenzjal sħiħ tat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-GHG. L-UE u l-Istati Membri tagħha jagħtu kontribut sostanzjali biex jintlaħaq l-għan ta' “USD 100 biljun kull sena” u jappoġġaw l-azzjoni klimatika fil-pajjiżi fil-fażi tal-iżvilupp. Attwalment jipprovdu madwar terz tal-finanzi pubbliċi internazzjonali kollha għall-klima, b'parti sostanzjali ddedikata għall-adattament għall-klima. Matul l-2021, l-UE kienet qed tmexxi d-diskussjoni dwar it-tranżizzjoni enerġetika anke f'fora multilaterali bħad-Djalogu ta' Livell Għoli tan-NU. L-UE tikkoopera mill-qrib mal-G7 u mal-G20 biex sal-2050 jinkisbu żero emissjonijiet netti tal-GHG, u biex jitneħħew gradwalment il-finanzi internazzjonali għall-produzzjoni u għas-sussidji tal-enerġija mill-faħam li ma jrażżnux l-emissjonijiet. Il-kooperazzjoni bilaterali u reġjonali tal-UE mas-sħab internazzjonali fejn tidħol l-enerġija, tkompli tiffoka fuq l-appoġġ sistematiku għat-tranżizzjoni lejn ekonomiji b'emissjonijiet baxxi u reżiljenti għall-klima u biex jiġu żgurati s-sigurtà u l-kompetittività fl-enerġija. Il-qawmien mill-ġdid tal-kooperazzjoni fl-enerġija bejn l-UE u l-Istati Uniti u l-Alleanza Ekoloġika bejn l-UE u l-Ġappun ta' Mejju 2021 huma eżempji tal-approċċ tagħha. Attwalment il-Kummissjoni qed taħdem fuq strateġija tal-UE dwar l-involviment estern fl-enerġija biex isiru suġġerimenti konkreti għas-segwitu effiċjenti tad-diplomazija dwar il-klima u l-enerġija. Abbażi tad-data tar-rapportar tal-2019, l-intensità medja tal-GHG tal-provvista tal-fjuwils u tal-enerġija fl-UE kienet naqset b'4.3 % meta mqabbla max-xenarju bażi tal-2010. Il-progress sena wara sena li sar meta mqabbel mal-2018 kien limitat għal tnaqqis ta' 0.6 punti perċentwali. Il-progress ivarja ħafna fost l-Istati Membri, u kważi kollha jeħtieġ li jaġixxu malajr biex tintlaħaq il-mira stabbilita skont id-Direttiva dwar il-Kwalità tal-Fjuwils biex l-intensità tal-GHG tal-fjuwils tat-trasport titnaqqas b'livell minimu ta' 6 % sal-2020 meta mqabbel mal-2010. Sal-aħħar tal-fażi 3, l-emissjonijiet fil-ġenerazzjoni tal-enerġija u tas-sħana kif ukoll fis-setturi industrijali intensivi fl-enerġija, koperti bl-EU ETS, naqsu b'madwar 43 % meta mqabbla mal-2005. Il-fażi 3 kienet ikkaratterizzata minn reviżjoni ewlenija tal-EU ETS, li ġiet konkluża fl-2018 u li minn dak iż-żmien ġiet implimentata fil-leġiżlazzjoni. Il-bidliet maqbula għamlu s-sistema iktar robusta u saħħew l-EU ETS għall-fażi 4. Mill-2021, il-limitu massimu tal-emissjonijiet qed jitnaqqas kull sena b'rata ta' 2.2 %. Dan japplika kemm għall-installazzjonijiet stazzjonarji kif ukoll għall-operaturi tal-inġenji tal-ajru. Ir-Riżerva tal-Istabbiltà tas-Suq, li ilha operazzjonali mill-2019, tindirizza s-surplus storiku ta' kwoti akkumulati fl-EU ETS, filwaqt li twieġeb għax-xokk fid-domanda kkawżat mit-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku minħabba l-pandemija. Dan tagħmlu billi taġġusta l-volumi tal-irkantar u billi tneħħi l-validità tal-kwoti skont livelli limitu predefiniti mmirati biex jinkiseb il-bilanċ tas-suq. L-allokazzjoni bla ħlas tal-kwoti lill-industrija, iddistribwiti bħala protezzjoni mir-riskju ta' rilokazzjoni tal-emissjonijiet tal-karbonju, hija bbażata fuq parametri referenzjarji settorjali, u b'hekk tgħin biex ikun hemm preċiżjoni u biex jiġi rifless il-progress teknoloġiku. Fl-aħħar nett, l-EU ETS tappoġġa l-innovazzjoni b'livell baxx ta' karbonju u t-trasformazzjoni enerġetika fl-Istati Membri b'introjtu iktar baxx billi timmonetizza l-kwoti għall-Fond għall-Innovazzjoni u għall-Fond għall-Modernizzazzjoni, rispettivament. Barra minn hekk, l-EU ETS takkumula d-dħul mill-irkantar għall-Istati Membri. Fl-2020, dan laħaq l-€14.4-il biljun, u 76 % intużaw jew kien ippjanat li jintużaw għal skopijiet relatati mal-enerġija u mal-klima. Dawn il-bidliet żiedu l-fiduċja tal-partijiet ikkonċernati fl-EU ETS. Is-sinjal tal-prezz tal-karbonju żdied, u rriċikla dħul importanti għall-Istati Membri, filwaqt li l-emissjonijiet minn installazzjonijiet stazzjonarji fl-EU ETS qabdu xejra 'l isfel saħansitra minn qabel il-pandemija minħabba l-bidla mill-faħam għall-gass u l-użu ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli. Is-sinjal tal-prezz tal-karbonju issa qed jiġi kkunsidrat ukoll fil-valutazzjoni tal-investiment. Għal iktar informazzjoni Stqarrija għall-istampa – Ir-Rapport dwar l-Istat tal-Unjoni tal-Enerġija Stqarrija għall-istampa – Ir-Rapport dwar il-Progress fil-Klima