1. X'inhi l-Istrateġija l-ġdida dwar il-Bijodiversità sal-2030? L-Istrateġija l-ġdida dwar il-Bijodiversità sal-2030 hija pjan komprensiv, sistemiku u ambizzjuż u fit-tul għall-protezzjoni tan-natura u t-treġġigħ lura tad-degradazzjoni tal-ekosistemi. Hija pilastru tal-Patt Ekoloġiku Ewropew u tal-pożizzjoni ewlenija li għandha tieħu l-UE fejn jidħlu l-azzjonijiet internazzjonali għall-beni pubbliċi globali u l-għanijiet ta' żvilupp sostenibbli. Bl-objettiv li l-bijodiversità tal-Ewropa tkun qed tirkupra sal-2030, l-Istrateġija tistabbilixxi modi ġodda kif il-leġiżlazzjoni eżistenti tiġi implimentata b'mod aktar effettiv, flimkien ma' impenji, miżuri, miri u mekkaniżmi ta' governanza ġodda. Dawn jinkludu: 2. Għaliex hija importanti l-bijodiversità? Il-bijodiversità — il-varjetà ta' ħajja fid-dinja, li tinkludi l-pjanti, l-annimali, il-fungi, il-mikroorganiżmi, u l-ħabitats li jgħixu fihom — u l-ekosistemi li joħolqu l-ispeċijiet, jipprovdulna l-ikel, il-materjali, il-mediċini, ir-rikreazzjoni, is-saħħa u l-benessri tagħna. Inaddfu l-ilma, idakkru l-uċuħ tar-raba', jippurifikaw l-arja, jassorbu kwantitajiet kbar ta' karbonju, jirregolaw il-klima, iżommu l-ħamrija fertili, jipprovdulna l-mediċina, u joffrulna ħafna mill-elementi bażiċi għall-industrija. L-ekosistemi li jkunu ġarrbu l-ħsara jkunu aktar fraġli, u jkollhom kapaċità limitata biex jikkumbattu avvenimenti estremi u mard ġdid. Min-naħa l-oħra, l-ekosistemi bbilanċjati tajjeb jipproteġuna kontra diżastri mhux previsti u, meta nużawhom b'mod sostenibbli, joffru ħafna mill-aħjar soluzzjonijiet għall-isfidi urġenti. It-telf tal-bijodiversità huwa: 3. L-implimentazzjoni tal-Istrateġija dwar il-Bijodiversità kif se tagħti spinta lill-irkupru tal-Ewropa wara l-kriżi tal-coronavirus? Il-Patt Ekoloġiku Ewropew, li jinkludi din l-Istrateġija għall-Bijodiversità, huwa l-istratepija Ewropea għat-tkabbir u se jmexxi l-irkupru mill-kriżi. Se jirriżulta f'benefiċċji ekonomiċi u se jgħin isaħħaħ ir-reżiljenza tagħna fi kriżijiet futuri. It-tliet setturi ekonomiċi ewlenin - l-agrikoltura, il-kostruzzjoni u l-ikel u x-xorb - kollha jiddependu ferm fuq in-natura u jiġġeneraw aktar minn EUR 7 triljun. Il-benefiċċji tan-network Natura 2000 tal-UE li jipproteġi n-natura huma vvalutati bejn EUR 200-300 blijun kull sena. L-investiment fin-natura jfisser ukoll investiment f'impjiegi lokali u opportunitajiet tan-negozju, bħar-restawr tan-natura, fl-agrikultura organika, u fl-infrastruttura ekoloġika u marittima. Il-ħtiġijiet ta' investiment tan-network Natura 2000 li jipproteġi n-natura huma mistennija li jsostnu sa madwar 500,000 impjieg addizzjonali. Il-biedja organika tipprovdi minn 10 sa 20% aktar impjiegi għal kull ettaru mill-biedja konvenzjonali. It-tħaddir tal-ibliet joffri diversi opportunitajiet ta' impjiegi innovattivi, minn disinjaturi u pjanifikaturi tal-ibliet sa bdiewa urbani u botanisti. Min-naħa l-oħra, jekk nibqgħu mexjin qisu mhu jiġri xejn fit-triq tal-qerda tal-ekosistema, id-degradazzjoni kontinwa tal-kapital naturali tagħna se tillimita b'mod konsiderevoli l-opportunitajiet tan-negozju u l-potenzjal tal-iżvilupp soċjoekonomiku. L-ispejjeż ekonomiċi u soċjali minħabba n-nuqqas ta' azzjoni dwar il-kwistjonijiet ambjentali u klimatiċi jaf ikunu enormi, u kapaċi jwasslu għal avvenimenti tat-temp frekwenti u severi u għal diżastri naturali, u jistgħu jnaqqsu l-medja tal-PDG tal-UE sa bi 2% u f'xi partijiet tal-UE saħansitra b'aktar.* Huwa stmat li d-dinja tilfet madwar EUR 3.5-18.5 triljun kull sena f'servizzi tal-ekosistema mill-1997 sal-2011, minħabba f'bidliet fil-kopertura tal-art u madwar EUR 5.5-10.5 triljun kull sena mid-degradazzjoni tal-art. It-telf tal-bijodiversità jirriżulta wkoll fi tnaqqis fir-rendiment tal-għelejjel u fil-qabdiet tal-ħut u fit-telf ta' sorsi ġodda potenzjali ta' mediċina. 4. Kemm hija serja l-problema tat-telf tal-bijodiversità? Grazzi għall-attivitajiet insostenibbli tal-bniedem, il-popolazzjoni globali ta' speċijiet selvaġġi naqset b'60 % matul l-aħħar 40 sena. Madwar miljun speċi huma f'riskju ta' eliminazzjoni fl-għexieren ta' snin li ġejjin. Il-muturi ewlenin wara dan it-telf huma l-konverżjoni ta' ħabitats naturali f'art agrikola u l-espansjoni taż-żoni urbani. Kawżi oħra jinkludu l-isfruttament eċċessiv tar-riżorsi naturali (bħalma huma s-sajd eċċessiv u l-prattiki tal-biedja qerrieda), it-tibdil fil-klima, it-tniġġis, u l-ispeċijiet aljeni invażivi. 5. Teżisti rabta bejn it-telf tal-bijodiversità u t-tixrid tal-mard? Qed isir dejjem iktar ċar li r-reżiljenza tas-soċjetajiet tagħna għat-tifqigħat tal-mard żootekniku b'potenzjal ta' pandemija qed jiddgħajjef minħabba fatturi demografiċi u ekonomiċi. Jagħmlu pressjoni fuq ekosistemi li mbagħad iwasslu għall-isfruttament insostenibbli tan-natura, ngħidu aħna bid-deforestazzjoni u l-kummerċ illegali jew li qajla jkun regolat tal-fawna selvaġġa. Jekk irridu soċjetà b'saħħitha, neħtieġu ekosistemi b'saħħithom. Neħtieġu għadd suffiċjenti ta' annimali selvaġġi u biżżejjed spazju għalihom. B'hekk jaġixxu bħala lqugħ kontra mard li m'għandux post fost il-bnedmin u jgħin biex it-tifqigħat ta' pandemiji jiġu evitati. Il-kummerċ dinji tal-fawna selvaġġa kif ukoll tas-swieq tal-annimali li fihom jinbiegħu il-ħut, l-annimali domestiċi u selvaġġi ħajjin, u fejn qajla hemm kontroll (“wet markets”), huma wkoll fattur ta' riskju li jaffettwa t-tixrid tal-mard. 6. L-Istrateġija tal-Bijodiversità kif tappoġġa l-isforzi fil-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima? It-telf tal-bijodiversità u t-tibdil fil-klima huma interdipendenti. It-tibdil fil-klima huwa t-tielet l-akbar mutur tat-telf tal-bijodiversità u dan it-telf tal-bijodiversità fl-istess ħin iħalli effett negattiv fuq il-klima. Minflok jaħżnu l-karbonju fil-ħamrija u l-bijomassa, l-ekosistemi li jkunu ġarrbu l-ħsara jerħuh lura fl-atmosfera. Id-deforestazzjoni żżid l-ammont ta' dijossidu tal-karbonju fl-atmosfera, li jbiddel il-klima u jwassal għal aktar telf tal-bijodiversità. Soluzzjonijiet ibbażati fuq in-natura bħalma huma l-protezzjoni tal-bijodiversità u r-restawr tal-ekosistemi huma mezzi eċċellenti għall-ġlieda kontra l-effetti tat-tibdil fil-klima u użu ferm kosteffettiv tar-riżorsi. Ir-restawr tal-foresti, tal-ħamrija u tal-artijiet mistgħadra u l-ħolqien ta' spazji ħodor fl-ibliet huma essenzjali biex tinkiseb il-mitgazzjoni tat-tibdil fil-klima tant meħtieġa sal-2030. Il-Pjan għar-Restawr tan-Natura, li huwa element ewlieni tal-Istrateġija tal-Bijodiversità, se jgħin biex it-tnaqqis ta' ħafna speċijiet u ħabitats terrestri u tal-baħar jitreġġa' lura u biex dawn ikunu mill-ġdid f'kundizzjoni tajba. 7. Kif se tiġi ffinanzjata din il-bidla trasformattiva? L-istrateġija se titlob investimenti sinifikanti. Jeħtieġ jiġu rilaxxati mill-inqas EUR 20 biljun fis-sena biex jintnefqu fuq in-natura, b'mod partikolari biex jiġu restawrati l-ekosistemi, isir investiment fin-network Natura 2000, u fl-infrastruttura ekoloġika u marittima fl-Istati Membri kollha tal-UE. Dawn se jirrikjedi l-immobilizzar ta' finanzjament privat u pubbliku fil-livelli nazzjonali u tal-UE inkluża firxa ta' programmi differenti fil-baġit fit-tul li jmiss tal-UE. Barra minn hekk, minħabba li r-restawr tan-natura se jagħti kontribuzzjoni maġġuri għall-objettivi tal-klima, proporzjon sinifikanti ta' 25% tal-baġit tal-UE ddedikat għall-azzjoni klimatika se jiġi investit f'soluzzjonijiet ibbażati fuq il-bijodiversità u fuq in-natura. Skont InvestEU, se tiġi stabbilita inizjattiva ddedikata għall-kapital naturali u għall-ekonomija ċirkolari biex timmobilizza mill-inqas EUR 10 biljun matul l-10 snin li ġejjin. Din se tkun ibbażata fuq finanzjament imħallat publiku/privat. In-natura u l-bijodiversità huma wkoll prijorità tal-Pjan ta' Investiment tal-Patt Ekoloġiku Ewropew. Biex jinkiseb l-investiment meħtieġ, l-UE trid tipprovdi ċertezza fit-tul għall-investituri u tgħin fl-inkorporazzjoni tas-sostenibbiltà fis-sistema finanzjarja. It-tassonomija finanzjarja sostenibbli tal-UE se tgħin tiggwida l-investiment lejn l-irkupru ekoloġiku u l-implimentazzjoni ta' soluzzjonijiet ibbażati fuq in-natura. 8. X'se tkun il-pożizzjoni tal-UE fin-negozjati internazzjonali dwar il-qafas dwar il-bijodiversità għal wara l-2020? L-Istrateġija l-ġdida tal-Kummissjoni dwar il-Bijodiversità tispjega l-impenji li l-UE tista' tintrabat bihom fil-Konferenza tal-Partijiet għall-Konvenzjoni dwar id-Diversità Bijoloġika fl-2021. Permezz ta' din l-istrateġija, il-Kummissjoni tipproponi lill-Kunsill li l-UE tappella għall-inklużjoni tal-elementi li ġejjin: 9. Din l-Istrateġija kif se tgħinna nindirizzaw l-isfida globali tal-bijodiversità? Għalkemm għall-iżvilupp sostenibbli huwa essenzjali li jiġi indirizzat it-telf tal-bijodiversità, il-biċċa l-kbira tal-hotspots ewlenin tal-bijodiversità huma barra mill-Ewropa. L-UE hija impenjata li tmexxi bl-eżempju f'dak li jorbot mal-preservazzjoni tal-ambjent u l-użu sostenibbli tar-riżorsi naturali, mhux biss fi ħdan il-fruntieri tagħha, iżda wkoll lil hinn minnhom. Hija determinata wkoll li tagħmel użu mis-sħubijiet internazzjonali għall-promozzjoni tal-aġenda tal-bijodiversità, bħala parti mill-Patt Ekoloġiku Ewropew u biex takkumpanja t-tranżizzjoni f'pajjiżi li għadhom qed jiżviluppaw. Din l-Istrateġija tistabbilixxi qafas politiku deċiżiv biex jiġu indirizzati l-isfidi tal-futur. F'termini ta' kooperazzjoni għall-iżvilupp, tistabbilixxi kif se nimpenjaw ruħna permezz ta' kooperazzjoni akbar ma' pajjiżi sħab u kif se nżidu l-finanzjament għall-azzjonijiet favur il-bijodiversità, kif ukoll kif se neliminaw gradwalment is-sussidji li jistgħu jkunu ta' ħsara għan-natura. Il-Kummissjoni se tistabbilixxi miżuri biex tiżgura li l-politiki kummerċjali tagħha “jibżgħu” għall-bijodiversità. L-UE qed tippromwovi wkoll ir-rwol ta' atturi mhux statali u gruppi indiġeni f'dan il-proċess, li huwa essenzjali biex jiġi żgurat li l-partijiet interessati kollha jkunu involuti u li t-tranżizzjoni lejn it-triq ta' żvilupp aktar sostenibbli tkun ukoll ta' benefiċċju għall-aktar gruppi vulnerabbli. 10. Xi tfisser l-Istrateġija għal: L-Istrateġija dwar il-Bijodiversità, flimkien mal-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt”, li ġiet ippubblikata fl-istess ħin, tinkludi impenji biex treġġa' lura t-tnaqqis tal-insetti dakkara. Il-Kummissjoni tipproponi li 10% tal-art agrikola għandha tikkonsisti f' “karatteristiċi tal-pajsaġġ b'diversità għolja”, pereżempju fil-forma ta' hedges jew strixxi tal-fjuri, u l-impatti ambjentali tas-settur agrikolu għandhom jitnaqqsu b'mod sinifikanti sal-2030. Il-progress lejn il-mira se jiġi sottopost għal rieżami kontinwu, u aġġustat kull meta jkun hemm bżonn, biex jiġi mmitigat kull impatt bla bżonn fuq il-bijodiversità, is-sigurtà tal-ikel u l-kompetittività tal-bdiewa. Sal-2030, kwart tal-art agrikola għandha tkun qed tiġi ġestita minn azjendi tal-biedja organika, u l-użu u r-riskju tal-pestiċidi, kif ukoll l-użu tal-pestiċidi l-aktar perikolużi, għandhom jitnaqqsu bin-nofs. Hija prevista spinta kbira biex jitħarsu u jiġu rrestawrati l-foresti tal-UE, inklużi l-foresti primarji u dawk li ilhom jikbru ħafna. Huwa inkluż ukoll l-objettiv li sal-2030 jitħawlu 3 biljun siġra oħra fl-UE, jiġifieri li tiġi rduppjata x-xejra attwali. Il-mira hija li tiżdied iż-żona ta' kopertura bil-foresti fl-UE, ir-reżiljenza tagħhom u r-rwol tagħhom li jreġġgħu lura t-telf tal-bijodiversità, li jtaffu t-tibdil fil-klima u li jgħinuna nadattaw għaliha. L-Istrateġija tistabbilixxi impenn għar-restawr tal-ħamrija degradata, li taġġorna l-Istrateġija Tematika tal-UE għall-Ħamrija, u li tikseb impenji mill-UE u mix-xena internazzjonali dwar in-newtralità tad-degradazzjoni tal-art. Il-Pjan ta' Azzjoni li Jxejjen it-Tniġġis tal-Arja, tal-Ilma u tal-Ħamrija, li jrid jiġi adottat mill-Kummissjoni fl-2021, se jindirizza b'mod partikolari l-prevenzjoni tal-kontaminazzjoni tal-ħamrija u r-rimedju għaliha. L-Istrateġija timmira li ssaħħaħ il-protezzjoni tal-ekosistemi tal-baħar u li tirrestawrahom biex jiksbu “status ambjentali tajjeb”, inkluż permezz tal-espansjoni ta' żoni protetti u tal-istabbiliment ta' żoni protetti strettament għall-irkupru tal-ħabitats u tal-istokkijiet tal-ħut. Tenfasizza l-ħtieġa għal approċċ ibbażat fuq l-ekosistema għall-ġestjoni tal-attivitajiet tal-bniedem fuq il-baħar. Dan ifisser li jiġi indirizzat l-isfruttament eċċessiv tal-istokkijiet tas-sajd għal-livelli ta' Rendiment Massimu Sostenibbli (jiġifieri livell li jippermetti futur b'saħħtu għall-bijomassa tal-istokk tal-ħut) jew inqas; jixxejnu l-qabdiet inċidentali, jew tal-inqas jitnaqqsu għal livelli mhux perikolużi, sabiex jiġu protetti l-mammiferi, il-fkieren u l-għasafar tal-baħar, speċjalment dawk mhedda bl-estinzjoni jew fi stat ħażin; u jiġu indirizzati l-prattiki li jagħmlu ħsara lil qiegħ il-baħar. L-implimentazzjoni u l-infurzar tal-qafas legali tal-UE dwar l-ilma u n-natura ser jiżdiedu. Biex dan iseħħ, mill-inqas 25 000 km ta' xmajjar se jinġiebu lura għal stat ġieri billi jitneħħew l-ostakli u jiddaħħlu mill-ġdid il-pjanuri mfawra. Il-promozzjoni ta' ekosistemi b'saħħithom, ta' infrastruttura ekoloġika u ta' soluzzjonijiet li jikkunsidraw in-natura għandhom jiġu integrati b'mod sistematiku fl-ippjanar urban, inkluż fid-disinn tal-bini, tal-ispazji pubbliċi u tal-infrastruttura, billi jaħdmu mal-Patt tas-Sindki lejn l-iżvilupp ta' azzjonijiet u strateġiji dwar in-natura u l-bijodiversità taħt “Ftehim dwar Bliet Ekoloġiċi” ġdid. It-tniġġis huwa kawża ewlenija ta' telf tal-bijodiversità. L-Istrateġija titlob li jiġi eliminat it-tniġġis mill-flussi tan-nitroġenu u tal-fosforu mill-fertilizzanti sal-2030. L-użu tal-fertilizzanti għandu jitnaqqas b'mill-inqas 20% sal-2030. Għaldaqstant, il-Kummissjoni għandha tippreżenta Pjan ta' Azzjoni li Jxejjen it-Tniġġis tal-Arja, tal-Ilma u tal-Ħamrija fl-2021, Pjan ta' Azzjoni Integrat għall-Ġestjoni tan-Nutrijenti fl-2022, u Strateġija tal-UE dwar is-Sustanzi Kimiċi għal Sostenibbiltà. Fl-Istrateġija hemm impenn li tiġi limitata b'mod sinifikanti l-introduzzjoni ta' speċijiet aljeni invażivi, bil-mira li jitnaqqas l-għadd ta' speċijiet tal-Lista l-Ħamra (li jinsabu f'riskju), li huma mhedda minn speċijiet aljeni invażivi, bin-nofs. Għal dan il-għan, hija prevista inizjattiva ġdida ta' implimentazzjoni għar-Regolament dwar l-Ispeċijiet Aljeni Invażivi, li tiffoka fuq il-prevenzjoni ta' introduzzjonijiet ġodda ta' speċijiet aljeni invażivi u l-ġestjoni ta' dawk stabbiliti. * https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=738&langId=mt&pubId=8219