Niżżik ħajr Sur Prim Ministru għall-kumplimenti tiegħek. Miniex biss missier iżda wkoll nannu, iż-żmien dejjem għaddej. L-ewwel ġibda tiegħi kienet il-futbol, iżda b'xorti ħażina ma kellix biżżejjed talent u għal dik ir-raġuni biss spiċċajt fil-politika. Inħossni verament emozjonat. Personalment dan huwa mument importanti ħafna. Taf xi tfisser għalija s-Slovakkja, mhux biss bħala l-President tal-Kunsill Ewropew iżda wkoll bħala Pollakk, ħabibek, ġarek. L-ewwel nett, nixtieq nesprimi r-ringrazzjament sinċier tiegħi talli onorajtuni bil-Premju Ewropew ta' Globsec, fi tmiem il-mandat tiegħi fi Brussell. Li tħalli kariga għolja għandha l-lati tajbin tagħha. Meta tibda t-terminu tal-mandat tiegħek, kulħadd iħares lejk b'suspett, u jippretendi minnek ħwejjeġ kbar. F'nofs it-terminu tiegħek, jikkritikawk bla ħniena, u ħafna drabi ma jaħbux id-diżappunt li jkollhom fik. Fi tmiem it-terminu kollox jinbidel. Din hija interdipendenza interessanti: l-għadd ta' kumplimenti li tirċievi jikber proporzjonatament għal kemm ikun fadallek jiem sa tmiem it-terminu tiegħek. Irrid nemmen, madankollu, li dan il-premju miniex qed nirċevih biss sempliċiment bħala kortesija. Il-kooperazzjoni sinċiera tiegħi ma' Globsec, u ltqajna għall-ewwel darba ħafna snin ilu, hija sforz kontinwu għall-ħidma għall-integrazzjoni tal-Ewropa, kif ukoll għall-pożizzjoni b'saħħitha tal-pajjiżi tar-reġjun tagħna fl-Ewropa u fl-istituzzjonijiet Ewropej. Jien kont koawtur ta' din il-kooperazzjoni, kif ukoll benefiċjarju tagħha, għax mingħajr l-appoġġ qawwi u univokali mis-Slovakki u l-pajjiżi l-oħra ta' dan ir-reġjun, qatt ma kont ser niġi elett darbtejn bħala President tal-Kunsill Ewropew. Sinċerament nista' ngħid li kien fl-interess komuni tagħna li fit-tmexxija tal-Kunsill ikollna xi ħadd li jappoġġa bil-qawwa l-għaqda Ewropea, u fl-istess ħin ikun kelliem ġenwin għall-pajjiżi tal-Ewropa Ċentrali; li jifhem l-interessi, l-emozzjonijiet, l-istorja u l-ambizzjonijiet tagħhom. Kif ukoll il-biżgħat u t-trawmi tagħhom. Niftakar, daqslikieku kien illum, il-laqgħa tagħna fi Bratislava għall-ftuħ tal-Presidenza Slovakka. Ippermettili nirrepeti l-kliem li kont għidtlek dakinhar: "Il-kobor ta' pajjiż mhux iddeterminat skont id-daqs tiegħu, il-kobor ta' pajjiż mhux iddeterminat mill-popolazzjoni tiegħu. Illum nitkellmu dwar il-kobor tas-Slovakkja mhux billi nkejluha f'kilometri kwadri, u lanqas mill-istatistika demografika, iżda billi nevalwaw ir-riżultat ta' ħidmietkom, tad-determinazzjoni tagħkom, ta' sabarkom u tal-għerf tagħkom. Urejtu dawk il-karatteristiċi sa mill-bidu tal-istorja verament diffiċli tagħkom. Grazzi għalihom bnejtu l-indipendenza tagħkom u l-pożizzjoni tagħkom fl-Ewropa. Urejtu lil kulħadd xi tfisser li tkunu kburin. Ma tlabtu favuri mingħand ħadd. Ma ridtu xejn b'xejn. Tlabtu biss li l-ambizzjonijiet tagħkom ikunu rispettati u mifhuma. Ambizzjonijiet kbar iżda ġustifikati. U llum bir-raġun qegħdin tgawdu r-rispett u l-għarfien tal-Ewropa kollha, u tal-komunità internazzjonali kollha." Dakinhar kont tkellimt bis-Slovakk. Meta nżur il-pajjiżi tar-reġjun nipprova nitkellem bil-lingwi nazzjonali. Hekk għamilt fi Praga, Zagreb, Podgorica, Skopje, Sofija, Bucharest, u wkoll f'Kiev. Dan għaliex it-tieni ossessjoni li kelli, minbarra ż-żamma tal-għaqda Ewropea, kienet li jinstab bilanċ bejn l-integrazzjoni u x-xewqa għas-sovranità, li tidher ċar fil-pajjiżi tagħna. Huwa mistenni minna li rridu ngawdu l-indipendenza u s-sovranità nazzjonali tagħna b'mod sħiħ – ma tantx għadda żmien fuqhom. Jien stess iddedikajt żogħżiti għall-indipendenza ta' pajjiż twelidi, u nħoss eżattament dak li qed tħossu intom. Naf ukoll li ma jkunx hemm pajjiżi sovrani fl-Ewropa Ċentrali mingħajr Unjoni Ewropea magħquda u integrata. Kull min juża s-sens ta' kburija u ta' ambizzjoni tagħna kontra l-idea ta' Ewropa Unita, idgħajjef ukoll is-sovranità tal-pajjiżi tagħna. Dan għaliex l-Ewropa fl-intier tagħha biss tista' tiffaċċja l-isfidi u l-perikli globali lesti għalina fil-viċinat immedjat tagħna. Il-federalisti li joħolmu l-għajbien tal-istati nazzjonali għandhom tendenza li jdejquna, u l-inġenwità ta' xi wħud minnhom tista' tkun ta' sorpriża għalina, iżda fil-fatt in-nazzjonalisti huma ta' periklu akbar għas-sovranità tal-istati tagħna. Dan jista' jinstema' bħala slogan, iżda mhux ser ikun hemm nazzjonijiet Ewropej sovrani u indipendenti mingħajr Ewropa sovrana u integrata. L-istorja tar-reġjun tagħna tagħti l-aħjar xhieda, x'riskji jinħolqu meta l-kontinent tagħna jsir mużajk ta' konflitti u interessi antagonistiċi, fejn ikun diffiċli jinstab qbil fuq l-aktar prinċipji u valuri ġenerali u bażiċi. Fl-2017, bħala mistieden ta' Globsec, għidt li ma nibżax minn Ewropa b'veloċitajiet differenti jew b'formati ta' kooperazzjoni differenti. In-natura fundamentali tal-Unjoni mhix mhedda, sempliċiment għax xi wħud mill-membri tagħha jintegraw aktar bil-mod jew aktar bil-galbu, pereżempju fir-rigward tal-munita komuni jew Schengen. Barra minn hekk anzi nara vantaġġi aktar milli theddid riesaq lejna mill-fatt li ninġabru f'formati differenti, f'dak li hu ġeografija jew objettivi, ngħidu aħna bħall-format V4. Il-problema mhix il-veloċitajiet differenti, iżda d-direzzjonijiet u d-destinazzjonijiet differenti. Illum l-Ewropa, jew minn perspettiva usa' l-komunità transatlantika, sabet ruħha f'salib it-toroq politiku. Sa ftit ilu konna komunità politika u assjoloġika, li kienet qed tintegra u tikber, filwaqt li llum qed tibda tiddiżintegra u tiċkien. Brexit, il-ħruġ tal-Istati Uniti minn ħafna oqsma, bħal pereżempju l-aħħar deċiżjoni tagħha li tabbanduna lill-Kurdi fis-Sirja, l-eżitazzjoni biex jinbdew it-taħditiet għall-adeżjoni tal-ġirien Balkani tagħna, id-disrispett muri minn xi stati membri tagħna għall-prinċipji fundamentali bħall-istat tad-dritt – dawn kollha jagħtu stampa ta' dieqa tal-istess xejra: ta' tiċkin u diżintegrazzjoni. Huwa għalhekk li qed nappella liċ-ċittadini u lill-politiċi tan-naħa tagħna tal-Ewropa: Erfgħu r-responsabbiltà mhux biss għalikom u għall-interessi tagħkom, iżda wkoll għall-Ewropa kollha kemm hi, għall-Ewropa bħala komunità. Jiddependi biss minnkom jekk l-Unjoni Ewropea tibqax ħajja wara dan iż-żmien kritiku u terġa' tibni d-determinazzjoni u l-kunfidenza fiha nfisha. Hemm min lest li jaħleb kemm jiflaħ mill-Unjoni u jqis il-valuri tagħha b'riservi jew b'nuqqas ta' serjetà. Attitudni bħal din tista' twassal għal ġid politiku intern iżda hija biss logħba b'ħajja qasira ħafna. Iż-żminijiet tal-lum jeżiġu l-maturità u s-serjetà strateġika mill-Ewropa Ċentrali. Konna ngħidu għalina nfusna li aħna, l-hekk imsejħa l-"Ewropej il-Ġodda", aħna konna t-tama u l-futur tal-Unjoni. Daqt jasal il-mument fl-istorja meta jkollna nagħtu kont t'għemilna! Ikun tajjeb jekk kliemna ma kienx kliem fieragħ. Nirringrazzjakom.