Illum, il-Kummissjoni pproponiet skema ta’ assigurazzjoni fiż-żona tal-ewro kollha għad-depożiti bankarji u stabbiliet aktar miżuri biex jitnaqqsu r-riskji li fadal fis-settur bankarju b’mod parallel. Il-kriżi riċenti wriet li xokkijiet finanzjarji u ekonomiċi kbar jistgħu jdgħajfu l-fiduċja fis-sistema bankarja. Ġiet stabbilita l-Unjoni Bankarja sabiex tissaħħaħ il-fiduċja f’banek parteċipanti: l-Iskema Ewropea ta’ Assigurazzjoni tad-Depożiti (EDIS) se ssaħħaħ l-Unjoni Bankarja, issaħħaħ il-protezzjoni tad-depożitanti, issaħħaħ l-istabbiltà finanzjarja u tnaqqas aktar ir-rabta bejn il-banek u s-sovrani tagħhom. Il-miżuri tal-lum huma waħda minn għadd ta’ passi stabbiliti fir-Rapport tal-Ħames Presidenti biex tissaħħaħ l-unjoni ekonomika u monetarja tal-UE. Il-proposta leġiżlattiva tal-Kummissjoni tiggarantixxi d-depożiti taċ-ċittadini fil-livell taż-żona tal-ewro. Il-proposta hija akkumpanjata minn Komunikazzjoni, li tistabbilixxi miżuri oħra biex jitnaqqsu aktar ir-riskji li fadal fis-sistema bankarja b’mod parallel għall-ħidma tal-proposta tal-EDIS. Il-Viċi-President Valdis Dombrovkis, responsabbli għall-Ewro u d-Djalogu Soċjali qal: "It-tlestija tal-Unjoni Bankarja hija essenzjali għal Unjoni Ekonomika u Monetarja reżiljenti u prospera. Il-proposta tal-Kummissjoni għal Skema Ewropea ta’ Assigurazzjoni tad-Depożiti tibni fuq skemi nazzjonali ta’ garanzija għal depożiti, u tkun aċċessibbli biss bil-kundizzjoni li r-regoli maqbula b’mod komuni jkunu ġew implimentati bis-sħiħ. B’mod parallel, jeħtieġ li jittieħdu aktar miżuri biex jitnaqqsu r-riskji fis-sistema bankarja. Irridu ndgħajfu r-rabta bejn il-banek u s-sovrani, u npoġġu fil-prattika regoli maqbula fejn il-kontribwenti m’għandhomx ikunu l-ewwel li jħallsu għall-banek li qegħdin ifallu.” Il-Kummissarju Lord Hill, risponsabbli mill-Istabbiltà Finanzjarja, is-Servizzi Finanzjarji u l-Unjoni tas-Swieq Kapitali qal: "Il-kriżi uriet id-dgħufijiet fl-istruttura kumplessiva tal-munità unika. Minn dak iż-żmien ‘l hawn, aħna stabbilixxejna superviżur uniku u awtorità unika ta’ riżoluzzjoni. Issa jeħtieġ li jittieħdu passi lejn skema unika ta’ garanzija tad-depożiti. Hekk kif qed nagħmlu dan, pass pass, jeħtieġ li niżguraw li t-tnaqqis tar-riskji ikun id f’id mal-kondiviżjoni tar-riskju. Dan huwa dak li aħna determinati li nwettqu.” L-iskema se tiġi żviluppata matul iż-żmien u fi tliet stadji. Din tkun tikkonsisti minn riassigurazzjoni ta’ Skemi ta’ Garanzija tad-Depożiti (SGD) nazzjonali, bil-ħsieb li wara tliet snin din issir skema ta’ koassigurazzjoni, fejn il-kontribut l-EDIS jiżdied progressivament matul iż-żmien. Bħala stadju finali, hija prevista Skema Ewropea ta’ Assigurazzjoni tad-Depożiti sħiħa fl-2024. L-iskema tinkludi għadd ta’ salvagwardji b’saħħithom kontra l-“periklu morali” u l-użu mhux xieraq, sabiex jingħataw inċentivi għal skemi nazzjonali li jiġġestixxu r-riskji potenzjali tagħhom b’mod prudenti. B’mod partikolari, skema nazzjonali se tkun tista' taċċessa l-EDIS jekk tkun kompletament konformi mal-liġi rilevanti tal-Unjoni. Punti ewlenin L-Iskema Ewropea ta’ Assigurazzjoni tad-Depożiti se tkun: - mibnija fuq is-sistema eżistenti, magħmula minn skemi ta’ garanzija tad-depożiti nazzjonali stabbiliti f’konformità mar-regoli Ewropej; depożitanti individwali se jkomplu jgawdu l-istess livell ta’ protezzjoni (EUR 100 000); - introdotta bil-mod il-mod, pass pass; - b’mod ġenerali newtrali mil-lat ta’ spejjeż għas-settur bankarju: il-kontribuzzjonijiet li l-banek jagħmlu lejn l-EDIS jistgħu jitnaqqsu mill-kontribuzzjonijiet nazzjonali tagħhom għal skemi ta’ garanzija tad-depożiti; - ponderata għar-riskju; banek aktar riskjużi se jħallsu kontribuzzjonijiet ogħla minn banek aktar siguri, u dan se jissaħħaħ hekk kif l-EDIS tiġi introdotta b’mod gradwali; l-aġġustamenti tar-riskju se japplikaw mill-bidu - akkumpanjata minn salvagwardji stretti: pereżempju, se tassigura biss l-SGD nazzjonali li jikkonformaw u li qegħdin jinbnew f’konformità mar-regoli tal-UE; - akkumpanjata minn Komunikazzjoni li tistabbilixxi miżuri biex jitnaqqsu r-riskji, bħal proposti futuri biex jiġi żgurat li l-iskoperturi tal-banek għar-riskju sovran individwali jkunu diversifikati biżżejjed; kif ukoll - obbligatorji għall-Istati Membri taż-żona tal-ewro li l-banek tagħhom illum huma koperti mill-Mekkaniżmu Superviżorju Uniku; Iżda miftuħa għal Stati Membri oħra tal-UE, li jixtiequ jissieħbu fl-Unjoni Bankarja. Tliet passi li qed jevolvu lejn l-EDIS Fażi 1: Riassigurazzjoni Il-proposta tal-Kummissjoni tibda b’approċċ ta’ riassigurazzjoni li se jdum tliet snin sal-2020. Kif ser jaħdem: - Fil-fażi tar-riassigurazzjoni, l-SGD nazzjonali setgħu jaċċessaw il-fondi tal-EDIS biss meta din kienet l-ewwel użat ir-riżorsi kollha tagħha stess; u - bħal f’kull fażi ulterjuri - jekk din tkun fkonformità mad-Direttiva SGD. - il-fondi tal-EDIS jipprovdu fondi addizzjonali għal skema nazzjonali, iżda sa ċertu livell biss. Se jkun hemm salvagwardji biex jiġi żgurat li l-iskemi nazzjonali jista’ jkollhom aċċess għall-EDIS biss meta dan ikun iġġustifikat, u biex tiġi indirizzata l-possibilità ta' periklu morali. B’mod partikolari, il-fondi tal-EDIS se jkunu disponibbli biss jekk ir-regoli rilevanti fid-Direttiva dwar is-SGD jkunu ġew applikati b’mod sħiħ mill-Istat Membru kkonċernat. Kull użu tal-fondi tal-EDIS se jiġi mmonitorjat mill-qrib. Kull fond tal-EDIS li jinstab li ġie riċevut b’mod mhux xieraq minn skema nazzjonali se jkollhom ikunu kompletament rimborżati. Dan l-ewwel pass ta’ riassigurazzjoni se jdgħajjef ir-rabta bejn il-banek u s-sovrani nazzjonali tagħhom. Iżda jeħtieġ isir aktar biex jiġu pprovduti skemi nazzjonali ta’ assigurazzjoni sħiħa li wieħed jista' jirrikorri għalihom u jiġi żgurat li d-depożiti fil-livell ta’ konsumatur kollha fl-Unjoni Bankarja jgawdu mill-istess livell ta’ protezzjoni. Din hija r-raġuni għaliex it-tieni pass huwa meħtieġ. Fażi 2: Koassigurazzjoni Wara tliet snin bħala skema ta’ riassigurazzjoni, fl-2020 l-EDIS se ssir sistema mutwalizzata b’mod progressiv (“koassigurazzjoni”), li tibqa' soġġetta għal limiti u salvagwardji xierqa kontra l-abbuż. Id-differenza ewlenija f’din il-fażi hija li skema nazzjonali ma tkunx obbligata tuża l-fondi proprji tagħha kollha qabel ma taċċessa l-fondi tal-EDIS. L-EDIS se tkun disponibbli biex tikkontribwixxi sehem mill-kostijiet mill-mument li d-depożitanti tal-bank jkunu jeħtieġu li jiġu rimborżati. Dan jintroduċi livell ogħla ta’ kondiviżjoni tar-riskju bejn l-iskemi nazzjonali permezz tal-EDIS. Is-sehem ikkontribwit mill-EDIS se jibda f’livell relattivament baxx (20 %) u se jiżdied tul perjodu ta’ erba’ snin. Fażi 3: Assigurazzjoni sħiħa Billi gradwalment iżżid is-sehem tar-riskju li l-EDIS tassumi għal 100 %, l-EDIS se tiżgura SGD nazzjonali mill-2024. Din hija l-istess sena meta l-Fond Uniku ta’ Riżoluzzjoni u r-rekwiżiti tad-Direttiva SGD attwali jkunu ġew introdotti kompletament. Fond Ewropew tal-Assigurazzjoni tad-Depożiti Jinħoloq Fond Ewropew tal-Assigurazzjoni tad-Depożiti sa mill-bidu nett. Dan se jiġi ffinanzjat direttament permezz ta’ kontribuzzjonijiet bankarji, aġġustati għar-riskju. Il-ġestjoni tal-Fond Ewropew tal-Assigurazzjoni tad-Depożiti se jkun f’idejn il-Bord Uniku ta’ Riżoluzzjoni eżistenti. Miżuri għat-tnaqqis tar-riskju Flimkien mal-introduzzjoni tal-EDIS u b’mod parallel mal-ħidma dwar il-proposta leġiżlattiva, il-Kummissjoni se timplimenta pakkett sħiħ ta’ miżuri biex jitnaqqsu r-riskji u jiġu żgurati kundizzjonijiet ekwi fl-Unjoni Bankarja. Dawn jinkludu: - It-tnaqqis tal-alternattivi u d-diskrezzjonijiet nazzjonali fl-applikazzjoni tar-regoli prudenzjali sabiex il-Mekkaniżmu Superviżorju Uniku (MSU) jista' jopera bl-aktar mod effettiv possibbli. - L-armonizzazzjoni tal-SGD. - Leġiżlazzjoni li timplimenta l-elementi li fadal tal-qafas regolatorju rilevanti lill-banek miftiehma fil-livell internazzjonali, b’mod partikolari biex jiġi limitat l-ingranaġġ tal-banek, jiġi żgurat finanzjament bankarju stabbli u biex titjieb il-komparabbiltà tal-assi ponderati għar-riskju, u biex sal-2019 tkun tista' ssir l-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tal-Bord għall-Istabilità Finanzjarja rigward il-kapaċità ta’ Assorbiment Totali ta’ Telf għall-banek, b’tali mod li jkun hemm disponibbiltà ta’ riżorsi adegwati għal banek li qed ifallu mingħajr ma wieħed jirrikorri għall-kontribwenti. - Infurzar tar-regoli eżistenti sabiex jiġi minimizzat l-użu ta’ fondi pubbliċi biex jinżamm settur bankarju solventi u reżiljenti. - Konverġenza akbar fil-liġi tal-insolvenza kif stipulat fil-Pjan ta’ Azzjoni dwar l-Unjoni tas-Swieq Kapitali. - Inizjattivi fir-rigward it-trattament prudenti tal-iskopertura tal-banek għar-riskju sovran, bħal-limitazzjoni tal-iskoperturi tal-banek għal sovran partikolari biex jiġi żgurat li r-riskju jkun diversifikat. Flimkien ma’ dawn l-azzjonijiet, il-Kummissjoni se taħdem biex tiġi żgurata traspożizzjoni sħiħa mill-Istati Membri tal-leġiżlazzjoni eżistenti f’dan il-qasam, bħalma huma d-Direttivi tal-2014 dwar l-Irkupru u r-Riżoluzzjoni tal-Banek (BRRD) u Skemi ta’ Garanzija tad-Depożiti. Fejn rilevanti, il-proċeduri ta' ksur għal dan il-għan diġà tnedew.(ara IP/15/5827). Sfond: Fl-2012, bħala parti minn viżjoni aktar fit-tul ta’ integrazzjoni ekonomika u fiskali[1], il-Kummissjoni sejħet għal Unjoni Bankarja li twassal sabiex is-settur bankarju jitqiegħed fuq bażi aktar soda u terġa’ tinkiseb il-fiduċja fl-ewro. L-Unjoni Bankarja kellha tiġi implimentata pass pass billi titrasferixxi s-superviżjoni għal-livell Ewropew, jiġi stabbilit qafas uniku għall-ġestjoni ta’ kriżijiet bankarji u sistema komuni għall-protezzjoni tad-depożiti. Filwaqt li l-ewwel żewġ passi nkisbu permezz tat-twaqqif tal-Mekkaniżmu Superviżorju Uniku (MSU) u l-Mekkaniżmu Uniku ta’ Riżoluzzjoni (SRM), sistema komuni għall-protezzjoni tad-depożiti għadha ma ġietx stabbilita. Ir-rapport tal-Ħames Presidenti tat-22 ta’ Ġunju 2015[2] u l-Komunikazzjoni ta’ segwitu tal-Kummissjoni tal-21 ta’ Ottubru 2015[3] stabbilixxew pjan ċar għall-approfondiment tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja (UEM), inklużi passi biex ikomplu jitnaqqsu r-riskji għall-istabbiltà finanzjarja. It-tlestija tal-Unjoni Bankarja huwa pass indispensabbli lejn UEM profonda u sħiħa. Għall-munita unika, sistema finanzjarja uniformi u integrata bis-sħiħ hija importanti għal trażmissjoni ta' politika monetarja effettiva, assorbiment aħjar tax-xokkijiet ekonomiċi permezz ta’ diversifikazzjoni adegwata tar-riskju madwar l-Istati Membri, u fiduċja ġenerali fis-sistema bankarja taż-żona tal-ewro. B’mod partikolari, ir-Rapport tal-Ħames presidenti jipproponi li fit-tul, tiġi stabbilita Skema Ewropea tal-Assigurazzjoni tad-Depożiti (EDIS), bħala t-tielet pilastru tal-Unjoni Bankarja flimkien mas-superviżjoni bankarja, li ġiet fdata lill-MSU, u r-riżoluzzjoni tal-banek, li ġiet fdata lill-SRM. Filwaqt li l-SGD huma diġà fis-seħħ u jipprovdu għall-protezzjoni ta’ EUR 100 000 għal kull persuna/għal kull kont għal kull bank, dawn mhumiex sostnuti minn skema Ewropea komuni. Għal aktar informazzjoni: Ara l-MEMO/15/6153. [1] Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill "Pjan Direzzjonali lejn Unjoni Bankarja", COM(2012) 510, 12.9.2012. [2]Ir-Rapport tal-Ħames Presidenti “Nikkompletaw l-Unjoni Ekonomika u Monetarja tal-Ewropa”, 22 ta’ Ġunju 2015, http://ec.europa.eu/priorities/economic-monetary-union/docs/5-presidents-report_mt.pdf [3] Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill u lill-Bank Ċentrali Ewropew dwar il-passi lejn it-tlestija tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja, COM(2015) 600 final 21.10.2015.