1. X'inhu r-Rapport dwar l-Istat tal-Unjoni tal-Enerġija? Ir-rapport dwar l-Istat tal-Unjoni tal-Enerġija jqis il-progress li sar fil-ħames dimensjonijiet tal-Unjoni tal-Enerġija: id-dekarbonizzazzjoni, inklużi s-sorsi ta' enerġija rinnovabbli, l-effiċjenza enerġetika, is-suq intern tal-enerġija, is-sigurtà tal-provvista u r-riċerka, l-innovazzjoni u l-kompetittività. Dan huwa l-ewwel rapport minn meta ġie adottat il-Patt Ekoloġiku Ewropew. Huwa importanti li dan ir-rapport jiġi akkumpanjat ukoll mill-valutazzjoni individwali tal-Pjanijiet Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima, li tanalizza l-kontribut li kull Stat Membru huwa impenjat li jagħmel għall-miri tal-enerġija u l-klima tal-UE għall-2030, u l-politiki ppjanati biex dawn jintlaħqu. Flimkien mar-rapport dwar l-Istat tal-Unjoni tal-Enerġija, illum il-Kummissjoni tadotta wkoll: 2. X'inhuma l-Pjanijiet Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima (NECPs), għaliex huma importanti, u xi jkopru l-valutazzjonijiet? Skont ir-Regolament dwar il-Governanza, sal-31 ta' Diċembru 2019 l-Istati Membri kollha kellhom jippreżentaw il-Pjanijiet Nazzjonali tagħhom dwar l-Enerġija u l-Klima, li jippreżentaw kif kull pajjiż tal-UE biħsiebu jikkontribwixxi għall-miri tal-enerġija u tal-klima tal-UE għall-2030. Filwaqt li jipprovdu direzzjoni ċara għall-perjodu 2021–2030, ikopru ħames oqsma importanti: l-enerġija rinnovabbli, l-effiċjenza enerġetika, it-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra, l-interkonnessjonijiet u r-riċerka u l-innovazzjoni. Wara li adottat valutazzjoni tal-NECPs fl-UE kollha fil-15 ta' Settembru, il-Kummissjoni llum qed tippreżenta l-valutazzjonijiet individwali għall-Istati Membri kollha. Id-dokumenti jkopru l-progress tal-pajjiżi fil-ħames oqsma kollha u jevalwaw kif l-Istati Membri indirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet li sarulhom wara s-sottomissjoni tal-abbozzi tal-NECPs fl-2019. Fil-kuntest tal-kriżi tal-COVID u l-proposta tan-NextGenerationEU, l-NECPs saru element sottostanti importanti għall-pjanijiet nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza. Dawn qed jikkontribwixxu wkoll għall-pjanijiet ta' tranżizzjoni ġusta. 3. Xi gwida qed tagħti l-Kummissjoni dwar l-NECP finali? Il-Kummissjoni qed toħroġ gwida speċifika għal kull pajjiż li tappoġġa l-implimentazzjoni rapida tal-objettivi nazzjonali ppreżentati fl-NECPs fil-kuntest tal-irkupru ekonomiku. Din il-gwida tibni fuq i) il-progress nazzjonali bir-rakkomandazzjonijiet tal-2019, ii) fuq in-nuqqasijiet identifikati f'din il-valutazzjoni u iii) fuq il-prijoritajiet il-ġodda tal-Patt Ekoloġiku Ewropew. Il-Kummissjoni tistieden lill-Istati Membri biex jieħdu passi ulterjuri fl-oqsma li ġejjin: it-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra, is-sorsi ta' enerġija rinnovabbli, l-effiċjenza enerġetika, il-bini (fid-dawl tal-Mewġa ta' Rinnovazzjoni), is-sigurtà tal-provvista, is-suq intern tal-enerġija, il-kooperazzjoni reġjonali, l-involviment taċ-ċittadini, il-kwantifikazzjoni tal-ħtiġijiet ta' investiment, it-tranżizzjoni ġusta, il-faqar enerġetiku, is-sussidji tal-enerġija u l-kwalità tal-arja. 4. X'inhi r-rabta bejn l-NECPs u l-Pjan ta' Rkupru tal-UE? L-NECPs finali jikkostitwixxu bażi soda għat-tfassil ta' aspetti relatati mal-klima u mal-enerġija tal-Pjanijiet ta' Rkupru u ta' Reżiljenza nazzjonali. B'mod partikolari, il-proġetti ta' investiment maturi deskritti fl-NECPs, kif ukoll ir-riformi abilitanti ewlenin li jindirizzaw l-investiment u ostakli oħra, jeħtieġ li jiġu antiċipati kemm jista' jkun. Il-valutazzjoni tal-lum tiddeskrivi, għal kull Stat Membru, tliet oqsma ewlenin għall-miżuri ta' investiment u ta' riforma relatati mal-klima u mal-enerġija li nistennew li jiġu riflessi fil-Pjanijiet ta' Rkupru u ta' Reżiljenza nazzjonali. 5. Xi progress qed tagħmel l-UE fis-suq intern tal-enerġija? L-UE stabbiliet għaliha nnifisha l-objettiv li l-Ewropa ssir l-ewwel kontinent newtrali għall-klima sal-2050, u l-Kummissjoni pproponiet Liġi Ewropea dwar il-Klima biex dan l-għan jiġi ankrat fil-leġiżlazzjoni u biex tipprovdi mezzi biex jiġi żgurat li l-UE tibqa' fit-triq biex tagħmel dan. L-UE diġà qabżet il-mira tagħha li tnaqqas l-emissjonijiet tal-gassijiet serra b'20 % taħt il-livelli tal-1990 sal-2020 skont il-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima. L-emissjonijiet totali tal-gassijiet serra tal-UE-27 jinsabu fl-aktar livell baxx tagħhom mill-1990, u ġew prinċipalment xprunati mit-tnaqqis fl-emissjonijiet mill-provvista tal-enerġija. Dan huwa rifless fi tnaqqis qawwi fl-emissjonijiet minn attivitajiet koperti mill-iskema tal-UE għall-iskambju ta' kwoti tal-emissjonijiet (EU ETS), filwaqt li l-emissjonijiet minn attivitajiet mhux koperti mill-EU ETS ġeneralment baqgħu stabbli għal diversi snin. Fl-istess ħin, l-emissjonijiet mill-avjazzjoni internazzjonali komplew jiżdiedu matul l-aħħar ħames (5) snin (sat-tifqigħa tal-kriżi tal-COVID-19). Wara tnaqqis fl-emissjonijiet bejn l-2007 u l-2013, l-emissjonijiet kumplessivi tat-trasport żdiedu wkoll f'kull waħda minn dawn l-aħħar ħames (5) snin. 6. Xi progress qed tagħmel l-UE fir-rigward tas-sorsi rinnovabbli? Is-sehem tal-enerġija rinnovabbli fit-taħlita tal-enerġija tal-UE-27 laħaq it-18.9 % fl-2018 u l-UE tinsab fit-triq it-tajba biex tilħaq il-miri tagħha għall-enerġija rinnovabbli għall-2020. L-immudellar jipprevedi li l-UE-27 tilħaq sehem tal-enerġija rinnovabbli ta' bejn 22.8 % u 23.1 % fl-2020. Il-maġġoranza kbira tal-Istati Membri se jissodisfaw jew anke jisbqu l-miri tagħhom, imma hemm tliet Stati Membri (il-Belġju, Franza u l-Polonja) li wisq probabbli mhux se jirnexxielhom. Barra minn hekk, żewġ Stati Membri oħra (in-Netherlands u l-Lussemburgu) jaf ukoll ma jissodisfawx il-miri tagħhom. Il-Kummissjoni se tkompli timmonitorja l-iżviluppi, tappoġġja lill-Istati Membri u tivvaluta l-konformità mal-mira finali għall-2020 fuq il-bażi ta' rapporti mill-Istati Membri bid-data finali tal-2020, li se tiġi ppreżentata sat-30 ta' April 2022. 7. Xi progress qed tagħmel l-UE biex ittejjeb l-effiċjenza fl-enerġija? Fl-2018, ix-xejra tal-konsum tal-enerġija ma kinitx fit-triq it-tajba biex l-Ewropa tilħaq il-miri tal-2020. Madankollu, l-analiżi preliminari turi li t-tnaqqis sinifikanti fid-domanda għall-enerġija kawża tal-COVID-19 jista' jwassal biex l-Ewropa tilħaq il-miri tal-effiċjenza fl-enerġija għall-2020. Peress li t-tnaqqis fil-konsum tal-enerġija ma seħħx minħabba miżuri strutturali iżda minn sitwazzjoni ekonomika eċċezzjonali u mhux prevista, din hija mistennija tkun sitwazzjoni temporanja. Għalhekk huwa importanti li jiġu intensifikati l-isforzi fil-livell tal-Istati Membri u tal-UE biex tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija u biex ma nerġgħux lura għal-livelli tal-konsum tal-enerġija ta' qabel il-kriżi tal-COVID-19. Għal dak il-għan, il-Kummissjoni nediet il-Mewġa ta' Rinnovazzjoni u se tirrevedi d-Direttivi dwar l-Effiċjenza Enerġetika u l-Ekodisinn. 8. Xi progress qed isir fit-tnaqqis tas-sussidji tal-enerġija? Kif deskritt fil-Patt Ekoloġiku Ewropew, is-sussidji għall-fjuwils fossili għandhom jitneħħew gradwalment. Din is-sena l-Kummissjoni, għall-ewwel darba, ħejjiet rapport komprensiv dwar is-sussidji tal-enerġija, b'mod partikolari s-sussidji għall-fjuwils fossili. Ir-rapport jindika li s-sussidji tal-enerġija ammontaw għal EUR 159 biljun fl-2018, żieda ta' 5 % meta mqabbla mal-2015. Aktar minn nofs is-sussidji jappoġġjaw it-tranżizzjoni lejn enerġija nadifa. Dan huwa dovut l-aktar għal żieda fil-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija rinnovabbli fl-2015–2018, minkejja l-fatt li l-ispejjeż għal xi teknoloġiji qed jonqsu. Is-sussidji għall-fjuwils fossili, li ammontaw għal EUR 50 biljun fl-UE fl-2018 (li jirrappreżentaw terz tas-sussidji kollha tal-UE), kienu relattivament stabbli matul l-aħħar għaxar snin b'massimu ta' EUR 53 biljun fl-2012. Is-sussidji għall-fjuwils fossili reġgħu bdew jiżdiedu fl-2015, u żdiedu b'6 % sal-2018. Dan minkejja diversi dikjarazzjonijiet internazzjonali, u fil-biċċa l-kbira dan huwa relatat mal-konsum ta' prodotti petroliferi. Madankollu, xi Stati Membri bħall-Awstrija, id-Danimarka, l-Estonja u l-Ungerija, marru kontra din ix-xejra ġenerali u naqqsu b'mod sinifikanti s-sussidji tagħhom għall-fjuwils fossili. Hemm ħtieġa ċara li jiżdiedu l-isforzi biex jitnaqqsu u jiġu diretti mill-ġdid is-sussidji mill-konsum ħali tal-enerġija għal miżuri li jippromwovu t-tranżizzjoni tal-enerġija. Filwaqt li qed titjieb ftit, id-data dwar is-sussidji tal-enerġija għadha frammentata u r-rappurtar fl-NECPs fil-biċċa l-kbira ma kienx komplut. 9. Xi progress qed tagħmel l-UE fis-suq intern tal-enerġija? F'dawn l-aħħar snin, l-UE għamlet progress tajjeb fit-tisħiħ tas-swieq interni tal-elettriku u tal-gass, għalkemm hija meħtieġa ħidma biex jiġi żgurat li s-swieq jiġu integrati aktar. Fl-elettriku, il-Pakkett dwar l-Enerġija Nadifa għall-Ewropej kollha, u b'mod partikolari r-regoli l-ġodda dwar id-disinn tas-suq tal-elettriku (adottat fl-2019), witta t-triq biex inlaħħqu aħjar mas-swieq iddominati mill-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli. Dawn ir-regoli tejbu wkoll il-kundizzjonijiet għall-parteċipazzjoni tal-konsumaturi fis-swieq tal-enerġija. Ir-Regolament dwar l-Elettriku għandu l-għan li jiżgura aktar integrazzjoni tas-swieq tal-elettriku billi jsaħħaħ, b'mod partikolari, ir-regoli dwar l-użu massimu tal-interkonnetturi tal-elettriku. Dawn ir-regoli se jtejbu l-kummerċ transfruntier, u jippermettu li r-riżorsi tal-enerġija jintużaw b'mod aktar effiċjenti fl-UE kollha. L-implimentazzjoni tas-sett komprensiv ta' Regolamenti tekniċi tal-UE (il-kodiċijiet tan-network) miexja 'l quddiem b'riżultati tajbin. Is-suq intern għamel progress tajjeb għall-kompletezza tiegħu fil-qasam tal-gass. Il-konnettività u l-aċċess għal sorsi differenti ta' gass qed ikomplu jitjiebu, peress li tliet swieq biss fl-UE (l-Irlanda, id-Danimarka-Żvezja, u l-Estonja-Latvja) kellhom aċċess għal inqas minn tliet sorsi ta' provvista. Għad hemm nuqqasijiet kemm fil-livell tal-bejgħ bl-imnut kif ukoll fil-livell tal-bejgħ bl-ingrossa, li jistgħu jżidu l-ispejjeż għall-konsumaturi u l-industrija. Pereżempju, għalkemm is-suq tal-operaturi tal-elettriku ġie liberalizzat aktar minn 20 sena ilu, ħafna operaturi stabbiliti għad għandhom pożizzjoni dominanti, u b'hekk ġie limitat l-ammont ta' kompetizzjoni. L-indirizzar ta' dawn in-nuqqasijiet ikun ukoll aspett kruċjali għal irkupru b'suċċess, u għall-pedament għat-tranżizzjoni tal-ekonomija lejn in-newtralità klimatika. 10. Kif qed jiżviluppaw il-prezzijiet u l-ispejjeż tal-enerġija? L-ishma tan-nefqa tal-enerġija tal-unitajiet domestiċi Ewropej ilhom jonqsu b'mod gradwali f'dawn l-aħħar snin. Fuq l-enerġija, l-unitajiet domestiċi issa qed jonfqu sehem komparabbli għal dak li kienu qed jonfqu qabel il-kriżi tal-2008. Minkejja dan, il-faqar enerġetiku għadu sfida għall-UE. Fl-2018, l-ifqar familji tal-Ewropa nefqu fuq l-enerġija (bħala medja) 8.3 % tan-nefqa totali tagħhom, u sa 15 % - 22 % f'xi Stati Membri tal-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant. Ir-rapport ta' din is-sena jikkonferma li l-kont tal-importazzjoni tal-enerġija tal-UE fl-2018 laħaq €331 biljun — l-ispejjeż reġgħu għolew għat-tielet sena konsekuttiva — u dan iservi ta' tfakkira ċara tal-prezz li l-UE qed ikollha tħallas minħabba fid-dipendenza għolja fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili u l-esponiment għal swieq internazzjonali volatili. Iċ-ċifri proviżorji juru li l-kont x'aktarx li naqas fl-2019, minħabba l-prezzijiet aktar baxxi tal-fjuwils fossili dik is-sena, u se jkun konsiderevolment aktar baxx fl-2020, minħabba t-tnaqqis qawwi fil-konsum u fil-prezzijiet tal-fjuwils fossili kkawżati mill-pandemija tal-COVID-19. 11. Xi progress qed tagħmel l-UE dwar il-kompetittività tal-enerġija nadifa? L-ewwel rapport ta' progress li qatt sar dwar il-kompetittività (ibbażat fuq analiżi ta' bażi komprensiva tat-Tranżizzjoni lejn l-Enerġija Nadifa — Rapport tat-Teknoloġiji u l-Innovazzjonijiet) juri li l-industrija tal-UE rnexxielha taħtaf l-opportunità ġġenerata miż-żieda fid-domanda għal teknoloġiji ta' enerġija nadifa. Il-kompetittività tas-settur tmur lil hinn mit-teknoloġiji tas-sors tal-enerġija konvenzjonali fir-rigward tal-valur miżjud, il-produttività tax-xogħol, it-tkabbir fl-impjiegi u r-rati ta' penetrazzjoni. Barra minn hekk, f'termini ta' PDG, is-settur tal-enerġija nadifa qed jikseb importanza fl-ekonomija tal-UE, filwaqt li l-importanza tas-sorsi tal-enerġija konvenzjonali qed tonqos. Ir-rapport ta' din is-sena jiffoka fuq sitt teknoloġiji importanti: il-fotovoltajċi solari l-enerġija mir-riħ lil hinn mill-kosta; l-enerġija mill-oċeani l-idroġenu rinnovabbli; il-batteriji u grilji intelliġenti. L-industrija Ewropea tibbenefika mill-vantaġġ tal-innovatur fl-oqsma tal-enerġija mir-riħ u l-oċeani u l-idroġenu rinnovabbli. Sforzi biex inlaħħqu u nsawru vantaġġ kompetittiv huma meħtieġa f'oqsma fejn l-UE m'għandhiex (jew ma għadx għandha) vantaġġ fuq l-innovaturi. Il-batteriji fotovoltajċi solari u tal-joni tal-litju huma partikolarment rilevanti minħabba ż-żieda prevista fid-domanda. Ir-rapport jenfasizza wkoll li l-potenzjal sħiħ tas-settur tal-enerġija nadifa jista' jintlaħaq biss jekk l-UE tkun protagonista fl-iżvilupp ta' teknoloġiji tal-enerġija nadifa, u biss meta żżid l-investiment pubbliku u privat fir-riċerka u l-innovazzjoni. Il-Kummissjoni qed torganizza avveniment ta' livell għoli biex taqsam u tiddiskuti s-sejbiet ta' dan ir-rapport f'aktar dettall. 12. X'kien l-impatt ġenerali tal-pandemija tal-COVID fuq is-suq tal-Enerġija tal-UE? L-ewwel nett, is-suq Ewropew tal-enerġija żamm is-sigurtà tal-provvista sikura u kostanti matul din il-kriżi bla preċedent. F'termini ekonomiċi, għadu kmieni wisq biex jitkejjel l-impatt globali tal-kriżi tal-COVID fuq is-suq tal-enerġija tal-UE. Il-miżuri ta' lockdown mifruxa madwar l-UE biddlu radikalment l-imġiba ta' mijiet ta' miljuni ta' Ewropej. Ċifri ppubblikati reċentement għat-tieni kwart tal-2020 juru li l-attività ekonomika fl-UE sofriet tnaqqis bla preċedent (tnaqqis ta' 14 % meta mqabbel ma' Q2 2019). L-impatt fuq id-domanda għall-enerġija kien ukoll mingħajr preċedent. Tqabbil sena wara sena għat-tieni trimestru juri li l-konsum tal-gass naqas b'10 % u l-konsum tal-elettriku naqas bi 11 %. Il-konsum baxx u ż-żieda fil-ġenerazzjoni solari kkontribwixxew għas-sorsi rinnovabbli billi kisbu sehem ta' 43 % tat-taħlita tal-enerġija tal-UE fit-tieni kwart tal-2020, rekord ġdid trimestrali — u reġgħu enfasizzaw l-impatt eċċezzjonali tal-kriżi. Għal aktar informazzjoni Stqarrija għall-istampa dwar ir-Rapport dwar l-Istat tal-Unjoni tal-Enerġija