Il-presidenza tal-Kunsill u n-negozjaturi tal-Parlament Ewropew illum laħqu qbil proviżorju dwar faċilità ġdida ta' self għas-settur pubbliku li ser tappoġġa t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima fl-UE b'mod inklużiv. Il-faċilità ser tkun ta' benefiċċju għar-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni lejn il-miri klimatiċi tal-UE għall-2030 u l-objettiv tan-newtralità klimatika tal-UE sal-2050, bħal reġjuni li jiddependu ħafna fuq il-faħam u l-karbonju. Din ser tappoġġa firxa wiesgħa ta' proġetti ta' investiment sostenibbli li jindirizzaw il-ħtiġijiet tal-iżvilupp ta' dawn ir-reġjuni li jirriżultaw mit-tranżizzjoni klimatika. Dawn jinkludu proġetti f'oqsma bħall-infrastruttura tal-enerġija u t-trasport, in-networks tat-tisħin distrettwali, il-miżuri tal-effiċjenza enerġetika u l-infrastruttura soċjali. Il-Mekkaniżmu għal Tranżizzjoni Ġusta ser jgħin lill-komunitajiet vulnerabbli jagħmlu l-qabża lejn enerġija nadifa Il-faċilità ser tipprovdi €1.5 biljun f'għotjiet mill-baġit tal-UE flimkien ma' sa €10 biljun f'self ipprovdut mill-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI). Flimkien, dawn mistennija jimmobilizzaw sa €25–30 biljun f'investimenti għall-benefiċċju tar-reġjuni kkonċernati. Il-faċilità tista' tiġi estiża wkoll għal sħab finanzjarji minbarra l-BEI taħt ċerti kondizzjonijiet. Sabiex tiġi żgurata l-mobilizzazzjoni ta' investimenti addizzjonali, ser ikunu eliġibbli biss dawk il-proġetti li ma jiġġenerawx fluss suffiċjenti ta' dħul proprju. L-elementi addizzjonali ewlenin maqbula mill-presidenza tal-Kunsill u n-negozjaturi tal-Parlament Ewropew jinkludu dan li ġej: Sabiex jiġi żgurat li l-istati membri kollha jkunu jistgħu jibbenefikaw mill-komponent tal-għotja, il-pakketti nazzjonali ser jiġu allokati sa tmiem l-2025. Wara dik id-data, ir-riżorsi disponibbli li jifdal għall-komponent tal-għotja ser jiġu pprovduti fuq bażi kompetittiva fil-livell tal-UE. F'każ li ma jkunx hemm biżżejjed riżorsi biex jiġu appoġġati proġetti eliġibbli, il-kriterji għall-għoti għandhom jagħtu prijorità lil proġetti li jinsabu f'reġjuni inqas żviluppati, lil proġetti li jikkontribwixxu direttament għall-miri klimatiċi tal-UE u lil proġetti promossi minn entitajiet pubbliċi li jkunu approvaw pjanijiet ta' dekarbonizzazzjoni. Il-pakkett għall-appoġġ konsultattiv għat-tħejjija, l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta' proġetti eliġibbli żdied għal €35 miljun. Mill-inqas €10 miljun minn dawn ir-riżorsi ser jappoġġaw il-kapaċità amministrattiva tal-benefiċjarji, b'mod partikolari fir-reġjuni inqas żviluppati, permezz taċ-ċentru ta' konsulenza stabbilit taħt InvestEU. Għar-reġjuni inqas żviluppati, l-ammont massimu tal-għotja pprovduta taħt il-faċilità ser jiżdied għal 25% tal-ammont tas-self. Il-faċilità mhux ser tappoġġa attivitajiet esklużi mill-kamp ta' applikazzjoni tal-appoġġ taħt il-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta. Dan jinkludi investimenti relatati ma' impjanti tal-enerġija nukleari, prodotti tat-tabakk u fjuwils fossili. Matul it-tħejjija, l-implimentazzjoni u l-evalwazzjoni tal-proġetti eliġibbli, jeħtieġ li jiġi rrispettat sett ta' prinċipji orizzontali. Dan jinkludi r-rispett għad-drittijiet fundamentali, b'mod partikolari l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u n-nondiskriminazzjoni. L-objettivi tal-faċilità ser jiġu segwiti wkoll skont l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-NU, il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, il-prinċipju ta' min iniġġes iħallas, il-ftehim ta' Pariġi dwar il-klima u l-prinċipju "la tagħmilx ħsara sinifikanti". Il-passi li jmiss Il-qbil proviżorju li ntlaħaq illum issa jeħtieġ li jiġi kkonfermat miż-żewġ istituzzjonijiet. Ladarba jiġi kkonfermat, ir-regolament li jistabbilixxi l-faċilità huwa mistenni li jiġi adottat u jidħol fis-seħħ fil-ġimgħat li ġejjin. Għall-implimentazzjoni tal-faċilità, il-Kummissjoni u l-BEI ser ikollhom bżonn jiffirmaw ftehim amministrattiv u l-pjanijiet ta' tranżizzjoni ġusta tal-istati membri jeħtieġ li jiġu approvati. L-ewwel sejħiet għal proġetti huma mistennija li jiġu mnedija fil-ħarifa. Informazzjoni ġenerali Il-faċilità ta' self għas-settur pubbliku hija t-tielet pilastru tal-Mekkaniżmu għal Tranżizzjoni Ġusta, li nħoloq biex jindirizza l-konsegwenzi soċjali u ekonomiċi tal-objettiv li tintlaħaq in-newtralità klimatika tal-UE sal-2050 u l-miri klimatiċi tal-UE għall-2030. Iż-żewġ pilastri l-oħra tal-mekkaniżmu huma l-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta u skema ta' tranżizzjoni ġusta dedikata taħt InvestEU. L-investimenti kollha taħt il-Mekkaniżmu għal Tranżizzjoni Ġusta, inkluż il-faċilità ta' self għas-settur pubbliku, huma implimentati abbażi tal-pjanijiet territorjali ta' tranżizzjoni ġusta tal-istati membri, approvati mill-Kummissjoni. Il-pjanijiet territorjali ta' tranżizzjoni ġusta jidentifikaw it-territorji l-aktar affettwati li għandhom jiġu appoġġati f'kull stat membru u l-oqsma ta' politika prijoritarji għal kull reġjun.