Il-wieħed u ħamsin laqgħa tal-Kunsill taż-ŻEE saret fi Brussell fl-20 ta' Mejju 2019 taħt il-Presidenza tas-Sur Ștefan-Radu Oprea, il-Ministru għall-Ambjent tan-Negozju, il-Kummerċ u l-Intraprenditorija tar-Rumanija, li tirrappreżenta l-Presidenza tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea. Preżenti għal-laqgħa kien hemm is-Sa Aurelia Frick, Ministru għall-Affarijiet Barranin tal-Liechtenstein, is-Sur Guðlaugur Þór Þórðarson, Ministru għall-Affarijiet Barranin tal-Iżlanda, u s-Sa Ine Eriksen Søreide, Ministru għall-Affarijiet Barranin tan-Norveġja, kif ukoll membri tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u rappreżentanti tal-Kummissjoni Ewropea u s-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna. Il-Kunsill taż-ŻEE ddiskuta l-funzjonament ġenerali tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (Ftehim ŻEE) u organizza dibattitu ta' orjentazzjoni dwar Tibdil fil-klima: Strateġiji fit-tul lejn l-2050 u l-implimentazzjoni tal-Ftehim ta' Pariġi. Il-25 anniversarju tal-Ftehim ŻEE 1. Fl-okkażjoni tal-25 anniversarju tal-Ftehim ŻEE, il-Kunsill taż-ŻEE irrikonoxxa li dan il-Ftehim uniku rabat mill-qrib is-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u ggarantixxa li livell għoli ta' normi u standards soċjali jkun applikabbli għaċ-ċittadini u l-ħaddiema kollha tagħna. Il-Ftehim ŻEE kien bażi solida għal relazzjoni mifruxa u b'saħħitha, u l-ispirtu pożittiv ta' kooperazzjoni ppermetta li jinstabu adattamenti u soluzzjonijiet, f'dinja li qed tinbidel b'mod kostanti. Il-Kunsill taż-ŻEE laqa' d-dikjarazzjonijiet magħmula mill-Prim Ministri tal-Liechtenstein, l-Iżlanda u n-Norveġja u mill-President tal-Kunsill Ewropew fil-marġini tal-laqgħa tal-kapijiet ta' stat u ta' gvern tal-Unjoni Ewropea fit-22 ta' Marzu biex jiġi ċċelebrat il-25 anniversarju tal-Ftehim ŻEE. 2. Il-Kunsill taż-ŻEE rrikonoxxa li s-sħubija speċjali bejn l-UE u l-Istati taż-ŻEE-EFTA kienet l-aqwa garanzija ta' prosperità komuni fit-tul u kkontribwiet għall-bini ta' Ewropa bbażata fuq l-istabbiltà, il-paċi, id-demokrazija, l-istat tad-dritt, u d-drittijiet tal-bniedem. F'dan il-kuntest, il-Kunsill taż-ŻEE nnota li, fil-qafas tad-Djalogu Politiku, il-Ministri kellhom skambji informali ta' fehmiet dwar kwistjonijiet ta' politika barranija attwali ta' interess reċiproku. Il-Kunsill taż-ŻEE ssottolinja l-importanza tat-tkomplija tal-prattika li jiġu mistiedna uffiċjali mill-Istati taż-ŻEE-EFTA għal djalogi politiċi fil-livell tal-gruppi ta' ħidma rilevanti tal-Kunsill tal-UE. Il-Kunsill taż-ŻEE qabel dwar il-ħtieġa li jitkomplew jissaħħu l-isforzi ta' komunikazzjoni dwar il-Ftehim ŻEE u dwar il-benefiċċji prattiċi tiegħu għaċ-ċittadini u n-negozji. Il-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE u mill-Ftehim ŻEE 3. Rigward il-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE, il-Kunsill taż-ŻEE ssottolinja l-importanza li jiġi salvagwardat il-Ftehim ŻEE, li jiżgura l-kontinwazzjoni ta' ŻEE omoġenea u li taħdem sew, u li tiġi ppreservata l-integrità tas-Suq Intern. Il-Kunsill taż-ŻEE laqa' d-djalogu mill-qrib u l-iskambju kontinwu ta' informazzjoni li ġie stabbilit bejn l-UE u l-Istati taż-ŻEE-EFTA dwar in-negozjati bejn l-UE u r-Renju Unit skont l-Artikolu 50 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea dwar il-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE. Il-Kunsill taż-ŻEE, konxju mid-dimensjoni taż-ŻEE tal-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE, appella għal kontinwazzjoni tad-djalogu bejn l-UE u l-Istati taż-ŻEE-EFTA biex tiġi żgurata l-omoġeneità kontinwa fiż-ŻEE. Kooperazzjoni fiż-ŻEE 4. Il-Kunsill taż-ŻEE kkonferma l-appoġġ tiegħu għall-Ftehim ŻEE bħala l-bażi kontinwa għal relazzjonijiet futuri bejn l-UE u l-Istati taż-ŻEE-EFTA. Huwa rrikonoxxa l-kontributi pożittivi li saru mill-Istati taż-ŻEE-EFTA għall-proċess tat-tfassil tad-deċiżjonijiet dwar il-leġislazzjoni u l-programmi tal-UE rilevanti għaż-ŻEE permezz tal-parteċipazzjoni tagħhom fil-kumitati, il-gruppi ta' esperti, l-istudji u l-aġenziji rilevanti, kif ukoll permezz tal-preżentazzjoni ta' Kummenti taż-ŻEE-EFTA, u l-kontribut pożittiv tal-Awtorità ta' Sorveljanza tal-EFTA u l-Kummissjoni Ewropea fil-monitoraġġ tal-konformità mal-Ftehim ŻEE fl-Istati Membri kollha tagħha. Il-Kunsill taż-ŻEE ssottolinja l-importanza li jiġu mistiedna l-Ministri tal-EFTA membri taż-ŻEE għal-laqgħat Ministerjali informali u l-konferenzi Ministerjali tal-UE rilevanti għall-parteċipazzjoni taż-ŻEE-EFTA fis-Suq Intern u esprima l-apprezzament tiegħu lill-Presidenza Rumena attwali u lill-Presidenza Finlandiża li jmiss talli jkomplu din il-prattika. Filwaqt li jirrikonoxxu r-rwol importanti tal-kooperazzjoni parlamentari u l-kooperazzjoni bejn is-sħab ekonomiċi u soċjali, il-Kunsill taż-ŻEE nnota r-Riżoluzzjoni tal-Kumitat Parlamentari Konġunt taż-ŻEE adottata fil-laqgħa tiegħu fi Strasburgu fit-13 ta' Marzu 2019 dwar ir-Rapport Annwali tal-Kumitat Konġunt taż-ŻEE dwar il-Funzjonament tal-Ftehim ŻEE fl-2018. 5. Il-Kunsill taż-ŻEE enfasizza l-importanza ta' Suq Intern li jaħdem sew fil-ħolqien ta' kundizzjonijiet għal tkabbir ekonomiku u impjiegi ġodda madwar l-Ewropa. Huwa ssottolinja l-indiviżibbiltà u l-importanza tal-erba' libertajiet għall-funzjonament tajjeb tas-Suq Intern, li huwa fl-interess komuni tal-Partijiet Kontraenti kollha. Il-Kunsill taż-ŻEE enfasizza l-importanza tal-involviment mill-qrib tal-Istati taż-ŻEE-EFTA fit-tfassil u l-iżvilupp ulterjuri ta' politiki u inizjattivi tas-Suq Intern. Barra minn hekk huwa enfasizza l-importanza tal-istruttura ta' żewġ pilastri tal-Ftehim ŻEE. Filwaqt li enfasizza l-fatt li għarfien akbar tal-Ftehim ŻEE madwar iż-ŻEE kollha kien fl-interess tal-Partijiet Kontraenti kollha, il-Kunsill taż-ŻEE ħeġġeġ lill-UE u l-Istati taż-ŻEE-EFTA biex jiżguraw li informazzjoni dwar il-Ftehim ŻEE kienet disponibbli malajr u faċilment. 6. Il-Kunsill ŻEE rrikonoxxa l-importanza ta' kondizzjonijiet prevedibbli tal-kummerċ għall-operaturi ekonomiċi fi ħdan iż-ŻEE. F'dan ir-rigward, il-Kunsill taż-ŻEE laqa' l-eżenzjoni kontinwa tal-Iżlanda, il-Liechtenstein u n-Norveġja mill-miżuri ta' salvagwardja tal-UE rigward l-importazzjonijiet ta' għadd ta' prodotti tal-azzar. Dawn l-eżenzjonijiet huma kompatibbli kemm mal-obbligi bilaterali kif ukoll multilaterali tal-UE tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO). L-inkorporazzjoni ta' atti tal-UE rilevanti għaż-ŻEE 7. Filwaqt li nnota r-Rapport ta' Progress tal-Kumitat Konġunt taż-ŻEE, il-Kunsill taż-ŻEE esprima l-apprezzament tiegħu għall-ħidma tal-Kumitat Konġunt sabiex jiżgura t-tkomplija tal-operat b'suċċess u l-funzjonament tajjeb tal-Ftehim ŻEE. 8. Il-Kunsill taż-ŻEE rrikonoxxa li l-isforzi kontinwi biex jitnaqqas in-numru ta' atti tal-UE li għadhom iridu jiġu inkorporati fil-Ftehim ŻEE u biex jiġi aċċellerat il-proċess ta' inkorporazzjoni kienu taw riżultati tajbin, u naqqsu l-għadd ta' atti pendenti, speċjalment fil-qasam tas-servizzi finanzjarji. Il-Kunsill taż-ŻEE nnota li dan ir-riżultat pożittiv kien ir-riżultat ta' sforzi konġunti bejn l-istituzzjonijiet tal-UE u l-Istati taż-ŻEE-EFTA. Il-Kunsill taż-ŻEE enfasizza li dawn l-isforzi ser jiġu rrispettati biex jitnaqqas b'mod sinifikanti u dejjiemi l-għadd ta' atti li qed jistennew li jiġu inkorporati u b'hekk tkompli tiġi żgurata ċ-ċertezza legali u l-omoġeneità fiż-ŻEE. 9. Il-Kunsill taż-ŻEE nnota wkoll li għal għadd ta' Deċiżjonijiet tal-Kumitat Konġunt kienet inqabżet l-iskadenza ta' sitt xhur prevista fil-Ftehim ŻEE fir-rigward tal-awtorizzazzjoni kostituzzjonali. Huwa afferma r-rieda tal-Istati taż-ŻEE-EFTA li jsaħħu l-isforzi tagħhom biex isolvu l-każijiet pendenti kemm jista' jkun malajr u biex jevitaw dewmien bħal dan fil-futur. Programmi tal-UE 10. Filwaqt li rrikonoxxa l-kontribut tal-programmi tal-UE fil-bini ta' Ewropa aktar kompetittiva, innovattiva u soċjali, il-Kunsill taż-ŻEE laqa' l-parteċipazzjoni tal-Istati taż-ŻEE-EFTA fil-programmi rilevanti għaż-ŻEE u nnota l-kontribuzzjonijiet finanzjarji sinifikanti tagħhom taħt il-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP) attwali għall-2014-2020. Il-Kunsill taż-ŻEE rrikonoxxa b'mod partikolari l-parteċipazzjoni attiva u l-integrazzjoni sħiħa tal-Istati taż-ŻEE-EFTA fiż-Żona Ewropea tar-Riċerka u l-assoċjazzjoni ta' suċċess tan-Norveġja u l-Iżlanda f'Orizzont 2020, il-Programm emblematiku tal-UE għar-Riċerka u l-Innovazzjoni, kif ukoll fil-Programm Erasmus+ fil-qasam tal-edukazzjoni, iż-żgħażagħ u l-isport, u f'Ewropa Kreattiva għas-settur kulturali u dak awdjoviżiv. Il-Kunsill taż-ŻEE ser ikompli jagħti importanza kbira lill-integrazzjoni u l-allinjament tal-politika tal-Istati taż-ŻEE-EFTA mal-UE fil-qasam tar-riċerka u l-innovazzjoni u fl-edukazzjoni u l-kultura. 11. Il-Kunsill taż-ŻEE ħa nota tat-tħejjijiet għall-QFP li jmiss għall-2021-2027, inkluż il-proposti tal-Kummissjoni Ewropea għal programmi individwali. Huwa laqa' s-sottomissjonijiet ta' kummenti taż-ŻEE-EFTA f'dan il-qasam u ħeġġeġ lill-Istati taż-ŻEE-EFTA biex jieħdu sehem attiv fil-programmi tal-UE previsti taħt il-qafas finanzjarju l-ġdid. Din il-parteċipazzjoni hija mezz lejn l-iżvilupp, it-tisħiħ u t-twessiegħ tal-kooperazzjoni dwar kwistjonijiet li jaqgħu barra mill-erba' libertajiet, kif previst fil-Ftehim ŻEE. It-termini ta' parteċipazzjoni tal-Istati taż-ŻEE-EFTA fil-programmi futuri tal-UE għall-2021-2027 għandhom jibqgħu bbażati fuq id-dispożizzjonijiet rilevanti tal-Ftehim ŻEE. Id-dimensjoni soċjali 12. Il-Kunsill taż-ŻEE enfasizza li d-dimensjoni soċjali , inkluż fir-rigward tal-liġi tax-xogħol, is-saħħa u sigurtà fuq il-post tax-xogħol u l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, hija parti importanti mill-Ftehim ŻEE. Il-Kunsill taż-ŻEE nnota b'sodisfazzjon li f'dawn l-aħħar snin ittieħdu għadd ta' inizjattivi. Sforzi ulterjuri biex jiġu żgurati kundizzjonijiet tax-xogħol ġusti u opportunitajiet indaqs fis-suq tax-xogħol huma essenzjali, mhux biss biex jaħdem sew is-Suq Intern, iżda wkoll biex jintwerew u jissaħħu l-benefiċċji taż-ŻEE għaċ-ċittadini. Wara d-diskussjonijiet dwar il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali fil-kuntest tal-Ftehim ŻEE fl-aħħar laqgħa tiegħu f'Novembru 2018, il-Kunsill taż-ŻEE nnota l-istabbiliment ta' Awtorità Ewropea tax-Xogħol ġdida li għandha l-għan li ssaħħaħ il-kooperazzjoni fil-livell Ewropew b'rabta mal-mobbiltà transkonfinali. Enerġija u tibdil fil-klima 13. Il-Kunsill taż-ŻEE enfasizza l-importanza tat-tkomplija tal-kooperazzjoni mill-qrib bejn l-UE u l-Istati taż-ŻEE-EFTA fil-politiki ambjentali, dwar l-enerġija u t-tibdil fil-klima, partikolarment fid-dawl tal-Qafas ta' politika għall-Klima u l-Enerġija għall-2030 u l-Qafas Strateġiku għal Unjoni tal-Enerġija Reżiljenti b'Politika dwar it-Tibdil fil-Klima li Tħares 'il Quddiem. 14. L-UE u l-Istati taż-ŻEE-EFTA huma mħassba ħafna dwar l-evidenza l-ġdida fl-aħħar rapport speċjali tal-Grupp Intergovernattiv ta' Esperti dwar it-Tibdil fil-Klima (IPCC), li kkonferma b'mod inekwivoku l-impatti negattivi tat-tibdil fil-klima u l-ħtieġa li jitnaqqsu l-emissjonijiet globali fis-setturi kollha u li tittieħed azzjoni ulterjuri fil-mitigazzjoni u l-adattament biex tintlaħaq il-mira tat-temperatura stabbilita fil-Ftehim ta' Pariġi. Huma jaffermaw mill-ġdid l-impenn qawwi tagħhom lejn l-UNFCCC u l-Ftehim ta' Pariġi bħala l-qafas multilaterali essenzjali li jirregola l-azzjoni globali biex jiġi indirizzat it-tibdil fil-klima u esprimew l-impenn tagħhom biex jaċċelleraw it-transizzjoni għal emissjonijiet baxxi ta' gass b'effett ta' serra, ekonomiji u soċjetajiet sostenibbli u reżiljenti għat-tibdil fil-klima, biex jipprevjenu taqlib irriversibbli u katastrofiku fil-klima. L-Iżlanda u n-Norveġja esprimew ukoll li bl-estensjoni tal-kooperazzjoni tagħhom taħt il-Ftehim ŻEE għal-leġislazzjoni ewlenija tal-UE dwar il-klima, ser jieħdu azzjoni biex jimplimentaw il-Ftehim ta' Pariġi. Għalhekk l-Unjoni Ewropea u l-Istati taż-ŻEE-EFTA huma determinati li jgħinu biex tiżdied l-ambizzjoni globali fil-qasam tal-klima u jwittu t-triq għal azzjoni klimatika aċċellerata fuq il-fronti kollha, bl-għan li t-tisħin globali jiġi limitat għal ferm inqas minn 2°C, filwaqt li jsiru sforzi biex tiġi limitata ż-żieda fit-temperatura għal 1.5 Cs. Iż-żewġ naħat ser jaħdmu flimkien għal riżultat ta' suċċess fis-summits dwar l-SDGs u dwar it-Tibdil fil-klima tan-NU f'Settembru 2019. 15. Filwaqt li jirrispetta d-dritt tal-Partijiet Kontraenti li jiddeterminaw il-kundizzjonijiet għall-isfruttament tar-riżorsi ta' enerġija tagħhom, l-għażla tagħhom bejn sorsi differenti ta' enerġija u l-istruttura ġenerali tal-provvista ta' enerġija tagħhom, il-Kunsill taż-ŻEE rrikonoxxa r-rwol ta' msieħba ewlenin tal-UE fost l-Istati taż-ŻEE-EFTA bħala fornitur affidabbli ta' enerġija. Barra minn hekk, il-Kunsill taż-ŻEE ssottolinja li l-kooperazzjoni mill-qrib għandha titkompla fl-oqsma tas-Suq Intern tal-Enerġija, minbarra l-kooperazzjoni fl-oqsma tas-sigurtà tal-enerġija, l-iskambju ta' kwoti tal-emissjonijiet, il-promozzjoni ta' enerġija b'livell baxx ta' karbonju li hija kompetittiva, reżiljenti għat-tibdil fil-klima, sikura u sostenibbli, l-effiċjenza fl-enerġija, sorsi ta' enerġija rinnovabbli, u l-ġbir, użu u ħżin tal-karbonju (CCUS), l-ekonomija ċirkolari, kif ukoll kwistjonijiet ambjentali oħra, bħas-sustanzi kimiċi, il-ġestjoni tar-riżorsi tal-ilma, il-bijodiversità u t-tniġġis. Suq Uniku Diġitali 16. Il-Kunsill taż-ŻEE nnota li l-implimentazzjoni tas-Suq Uniku Diġitali għall-Istati taż-ŻEE-EFTA hija pass importanti lejn it-tlestija tas-Suq Intern. F'dan il-kuntest, il-Kunsill taż-ŻEE laqa' l-passi meħuda biex tiġi inkorporata leġislazzjoni ġdida, bħall-qafas regolatorju ġdid dwar it-telekomunikazzjoni, dwar l-imblukkar ġeografiku mhux ġustifikat, l-infurzar tal-liġi dwar il-protezzjoni tal-konsumatur, il-portabbiltà transkonfinali tas-servizzi tal-kontenut online u dwar is-servizzi awdjoviżivi u dwar is-servizzi tal-media awdjoviżiva. Il-Kunsill taż-ŻEE ħa nota ta' proposti leġislattivi importanti li bħalissa qed jiġu kkunsidrati, b'mod partikolari l-proposta għal regolament dwar il-privatezza elettronika. Mekkaniżmu Finanzjarju 17. Il-Kunsill taż-ŻEE enfasizza l-importanza tas-solidarjetà fost il-pajjiżi tal-Ewropa biex jiġu megħluba l-isfidi soċjali u ekonomiċi fiż-ŻEE, li huwa fl-interess komuni tal-Partijiet Kontraenti kollha. F'dan is-sens, huwa esprima tħassib dwar il-livell għoli kontinwu tal-qgħad fost iż-żgħażagħ f'uħud mill-Istati Membri taż-ŻEE. Il-Kunsill taż-ŻEE faħħar il-kontribut pożittiv tal-Mekkaniżmi Finanzjarji taż-ŻEE u tan-Norveġja biex inaqqsu d-differenzi ekonomiċi u soċjali fiż-ŻEE kollha u jappoġġaw soċjetà ċivili ħielsa u vibranti. 18. Fir-rigward tal-ftehimiet dwar iż-ŻEE u l-Mekkaniżmu Finanzjarju Norveġiż għall-perijodu 2014-2021, il-Kunsill taż-ŻEE laqa' l-konklużjoni ta' Memoranda ta' Qbil bejn l-Istati taż-ŻEE-EFTA u kważi l-Istati Benefiċjarji kollha. Barra minn hekk, il-Kunsill taż-ŻEE talab implimentazzjoni f'waqtha tal-Memoranda ta' Qbil, filwaqt li tiġi żgurata l-kwalità ta' programmi u proġetti ġodda, il-flessibbiltà u l-parteċipazzjoni wiesgħa, sabiex jinkisbu r-riżultati mistennija u jistenna b'interess proġetti li jibdew taħt il-mekkaniżmi l-ġodda. Il-Kunsill taż-ŻEE fakkar fl-importanza taż-żamma ta' kooperazzjoni mill-qrib bejn l-Istati Benefiċjarji u l-Istati taż-ŻEE-EFTA, fl-ispirtu ta' sħubija ugwali bejn il-Partijiet Kontraenti għall-Ftehim ŻEE. Kummerċ agrikolu 19. Il-Kunsill taż-ŻEE għaraf li l-Partijiet Kontraenti kienu affermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom, f'konformità mal-Artikolu 19 tal-Ftehim ŻEE, li jkomplu bl-isforzi tagħhom bil-għan li jiksbu l-liberalizzazzjoni progressiva tal-kummerċ agrikolu. Il-Kunsill taż-ŻEE laqa' l-intenzjoni tal-Partijiet Kontraenti li jwettqu qabel is-sajf tal-2019 rieżami ġdid tas-sistema kummerċjali għal prodotti agrikoli pproċessati fil-qafas tal-Artikolu 2(2) u l-Artikolu 6 tal-Protokoll 3 għall-Ftehim ŻEE, sabiex jiġi promoss aktar il-kummerċ f'dan il-qasam. Ara l-paġna tal-laqgħa