L-euro, il-munita komuni Ewropea, se tagħlaq 20 sena fl-1 ta' Jannar 2019. Eżattament 20 sena ilu, fl-1 ta' Jannar 1999, 11-il pajjiż tal-UE varaw munita komuni, l-euro, u introduċew politika monetarja komuni taħt il-kontroll tal-Bank Ċentrali Ewropew. Dan il-mument storiku kien stadju importanti fi vjaġġ xprunat mill-ambizzjoni li jiġu żgurati l-istabbiltà u l-prosperità fl-Ewropa. Illum, għalkemm għadha munita li ma tantx ilha li twaqqfet, l-euro hija l-munita ta' 340 miljun Ewropew fi 19-il Stat Membru. Il-munita ġabet benefiċċji tanġibbli lill-unitajiet domestiċi, lin-negozji u lill-gvernijiet Ewropej ndaqs: prezzijiet stabbli, tnaqqis fil-kostijiet tat-tranżazzjonijiet, tfaddil protett, swieq aktar trasparenti u kompetittivi, u żieda fil-kummerċ. Madwar 60 pajjiż madwar id-dinja jorbtu l-muniti tagħhom mal-euro b'xi mod jew ieħor, u nistgħu u biħsiebna nkomplu naħdmu biex l-euro jkun jista' jkollha rwol sħiħ fix-xena internazzjonali. Stati Membri oħra tal-UE mistennija jingħaqdu fiż-żona tal-euro ladarba jissodisfaw il-kriterji. Sabiex ifakkru dan l-anniversarju, il-ħames Presidenti tal-istituzzjonijiet u l-korpi tal-UE li l-aktar għandhom responsabbiltà diretta għall-euro, il-Kummissjoni Ewropea, il-Parlament Ewropew, il-Kunsill Ewropew, il-Bank Ċentrali Ewropew u l-Grupp tal-Euro, ikkummentaw dwar l-20 sena tal-munita unika u dwar il-ġejjieni tagħha. Jean-Claude Juncker, il-President tal-Kummissjoni Ewropea, qal: “Bħala wieħed mill-uniċi firmatarji tat-Trattat ta' Maastricht li sal-lum għadu attiv fil-politika, niftakar in-negozjati diffiċli u importanti ħafna dwar il-varar tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja. L-aktar ħaġa li niftakar hija l-fehma soda li konna qed nibdew kapitlu ġdid fl-istorja komuni tagħna. Kapitlu li kien se jsawwar ir-rwol tal-Ewropa fid-dinja u l-ġejjieni ta' niesha. Għaddew 20 sena minn dakinhar u għadni konvint li din kienet l-aktar firma importanti li qatt iffirmajt. L-euro saret simbolu ta' unità, sovranità u stabbiltà. Din il-munita kkontribwixxiet għall-prosperità u l-ħarsien taċ-ċittadini tagħna u rridu niżguraw li dan jibqa' l-każ. Għalhekk aħna qegħdin nistinkaw biex nikkompletaw l-Unjoni Ekonomika u Monetarja tagħna u nqawwu aktar ir-rwol internazzjonali tal-euro.” Antonio Tajani, il-President tal-Parlament Ewropew, qal: “Illum l-euro hija popolari aktar minn qatt qabel: tliet ċittadini minn kull erbgħa huma tal-fehma li hija tajba għall-ekonomija tagħna. Sabiex l-Ewropej ikunu jistgħu jgawdu bis-sħiħ mill-impjiegi, mit-tkabbir u mis-solidarjetà li l-munita unika għandha ġġib magħha jeħtiġilna nikkompletaw l-Unjoni Ekonomika u Monetarja tagħna permezz ta' unjoni finanzjarja, fiskali u politika ġenwini tal-Unjoni. Dan se jippermetti lill-Unjoni tipproteġi liċ-ċittadini tagħha aħjar minn kriżijiet potenzjali ji jistgħu jseħħu fil-ġejjieni.” Donald Tusk, il-President tal-Kunsill Ewropew, qal: “Il-ħolqien tal-euro 20 sena ilu - flimkien mal-liberazzjoni tal-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant u r-riunifikazzjoni tal-Ġermanja — kien mument fundamentali fl-istorja Ewropea. Minn dakinhar il-munita komuni tagħna mmaturat f'espressjoni b'saħħitha tal-Unjoni Ewropea bħala qawwa politika u ekonomika fid-dinja. Minkejja l-kriżijiet l-euro tat prova li hija b'saħħitha, u t-tmien membri li ngħaqdu mal-11 oriġinali gawdew il-benefiċċji tagħha. Hekk kif id-dinja tibqa' tinbidel aħna se nkunu qegħdin intejbu u nqawwu l-Unjoni Ekonomika u Monetarja tagħna.” Mario Draghi, il-President tal-Bank Ċentrali Ewropew, saħaq: “L-euro kienet il-konsegwenza loġika u neċessarja tas-suq uniku. L-ivvjaġġar, in-negozju u t-tranżazzjonijiet fiż-żona tal-euro u lil hinn minnha saru aktar faċli permezz tagħha. Wara 20 sena issa hawn ġenerazzjoni li ma taf l-ebda munita domestika oħra. Matul dan iż-żmien, il-BĊE wettaq il-kompitu ewlieni tiegħu li jżomm il-prezzijiet stabbli. Iżda aħna nikkontribwixxu wkoll għall-benesseri taċ-ċittadini taż-żona tal-euro billi niżviluppaw karti tal-flus sikuri u innovattivi, nippromwovu sistemi ta' pagament sikuri, nagħmlu superviżjoni tal-banek biex niżguraw li huma reżiljenti u nissorveljaw l-istabbiltà finanzjarja fiż-żona tal-euro.” Mário Centeno, il-President tal-Grupp tal-Euro, saħaq: “Il-munita unika hija waħda mill-akbar stejjer ta' suċċess Ewropej: ma jista' jintefa' l-ebda dubju dwar l-importanza u l-impatt tagħha matul l-ewwel għoxrin sena tagħha. Iżda l-ġejjieni tal-euro għadu qiegħed jinkiteb, u dan jitfa' responsabbiltà storika fuq spallejna. L-euro u l-koperazzjoni ekonomika mill-qrib li tirrekjedi evolvew maż-żmien u għelbu l-isfidi li ħabbtu wiċċhom magħhom. Hija għamlet passi ta' ġgant minn meta nħolqot u xehdet bidliet importanti wara l-kriżi li jgħinuna negħlbu d-diffikultajiet. Iżda x-xogħol għadu ma spiċċax, anzi jitlob sforzi kontinwi ta' riforma fi żminijiet tajbin daqskemm f'dawk ħżiena. Ma jistgħu jintefgħu l-ebda dubji fuq ir-rieda politika tagħna li nsaħħu l-Unjoni Ekonomika u Monetarja. Jeħtiġilna nitħejjew għall-ġejjieni - din hija r-responsabbiltà lejn iċ-ċittadini tagħna.” Sfond Il-varar tal-euro mmarka l-quċċata ta' vjaġġ twil li kien beda ħafna żmien qabel. It-taqlib monterju globali tas-snin sebgħin u tmenin espona lil pajjiżi individwali Ewropej u ħareġ fid-dieher il-bżonn ta' soluzzjonijiet Ewropej. Barra minn hekk, wara l-ħolqien tas-suq uniku kien ikun aktar faċli għax-xogħol u l-kummerċ jekk l-Ewropej jibdew jużaw munita unika. Wara deċennji ta' diskussjonijiet bikrija dwar kif setgħet tinkiseb l-Unjoni Ekonomika u Monetarja, fl-1988 twaqqaf il-Kumitat Delors. Taħt il-presidenza tal-President tal-Kummissjoni Jacques Delors dan il-Kumitat eżamina passi speċifiċi u gradwali lejn il-kisba ta' munita unika bħal din. Il-ftehim li ġie ffirmat mill-mexxejja politiċi fl-1992 f'Maastricht ta n-nifs tal-ħajja lill-munita unika billi kompla jibni fuq ir-rapport tal-Kumitat Delors u n-negozjati li saru wara. B'hekk, l-iffirmar tat-Trattat ta' Maastricht sar mument simboliku fil-vjaġġ lejn il-ħolqien tal-euro. Fl-1994 l-Istitut Monetarju Ewropew (IME) beda l-ħidma preparatorja fi Frankfurt biex il-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) jieħu f'idejh ir-responsabbiltà għall-politika monetarja fiż-żona tal-euro. B'riżultat ta' dan, il-BĊE beda jopera mill-1 ta' Ġunju tal-1998. Fl-1 ta' Jannar tal-1999 ġiet varata l-euro, li saret il-munita uffiċjali ta' 11-il Stat Membru, u r-responsabbiltajiet għall-politika monetarja ngħataw f'idejn il-Bank Ċentrali Ewropew u l-Eurosistema. Wara tliet snin tidher fil-bilanċi bankarji tan-nies flimkien mal-muniti nazzjonali, il-karti tal-flus u l-muniti tal-euro waslu fi 12-il pajjiż, li b'dan ipparteċipaw fl-akbar bidla ta' muniti fl-istorja. Il-membri oriġinali kienu l-Awstrija, il-Belġju, il-Finlandja, Franza, il-Ġermanja, l-Irlanda, l-Italja, il-Lussemburgu, in-Netherlands, Spanja u l-Portugall. Il-Greċja ngħaqdet fl-2001. Minn dakinhar, seba' Stati Membri oħra daħħlu l-euro (Ċipru, l-Estonja, il-Latvja, il-Litwanja, Malta, is-Slovakkja u s-Slovenja). It-tieni l-aktar munita użata fid-dinja Mill-ewwel diskussjonijiet lejn l-aħħar tas-sittinijiet l-euro għamlet progress kbir biex issa saret il-munita ta' 340 miljun Ewropew u hija użata minn 175 miljun ruħ oħra madwar id-dinja. Hija t-tieni l-aktar munita internazzjonali importanti u hija użata jew marbuta mal-munita ta' madwar 60 pajjiż madwar id-dinja. Hija riżerva sikura tal-valur għall-banek ċentrali internazzjonali u hija użata biex jinħareġ dejn madwar id-dinja filwaqt li hija aċċettata b'mod mifrux għall-pagamenti internazzjonali. Għaxar snin wara li l-kriżi finanzjarja heżżet id-dinja, l-arkitettura tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja tal-Ewropa ssaħħet ħafna iżda għad fadal aktar xogħol xi jsir. Fuq il-bażi tal-viżjoni stabbilita fir-Rapport tal-Ħames Presidenti ta' Ġunju tal-2015 u fid-Dokumenti ta' Riflessjoni dwar l-Approfondiment tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja u l-Futur tal-Finanzi tal-UE tar-rebbiegħa 2017, il-Kummissjoni Ewropea stabbilixxiet pjan direzzjonali għall-approfondiment tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja. f'Diċembru, il-Mexxejja tal-UE ftiehmu li jaħdmu biex isaħħu r-rwol internazzjonali tal-euro bħala parti minn dan il-vjaġġ. Munita unika għall-benefiċċju tal-Ewropej kollha L-appoġġ pubbliku għall-euro kien konsistentement għoli fl-UE, speċjalment fil-pajjiżi li diġà jużaw l-euro. Maġġoranza ta' 74 % tar-rispondenti madwar iż-żona tal-euro qalu li jaħsbu li l-euro hija tajba għall-UE; dan huwa daqs ir-riżultat rekord tas-sena li għaddiet u jikkonferma li l-appoġġ popolari għall-euro jinsab fl-ogħla livell minn meta beda jsir l-istħarriġ fl-2002. Maġġoranza ta' 64 % tar-rispondenti madwar iż-żona tal-euro qalu wkoll li jaħsbu li l-euro hija tajba għal pajjiżhom. 36 % tal-Ewropej identifikaw l-euro bħala waħda mis-simboli maġġuri tal-Unjoni Ewropea, it-tieni l-ogħla wara s-simbolu tal-“libertà”. Il-munita ġabet benefiċċji konkreti u viżibbli ħafna lill-unitajiet domestiċi, lin-negozju u lill-gvernijiet Ewropej ndaqs: prezzijiet stabbli, tnaqqis fil-kostijiet tat-tranżazzjonijiet, swieq aktar trasparenti u aktar kompetittivi, u żieda fil-kummerċ. Hija tiffaċilità l-ivvjaġġar u l-għajxien barra mill-pajjiż ta' oriġini, u tipproteġi t-tfaddil. Għal aktar informazzjoni Informa ruħek aktar dwar l-istorja u l-benefiċċji tal-euro Sir af aktar dwar x'inhi tagħmel l-UE biex issaħħaħ l-euro Skeda informattiva: Il-Kummissjoni tippreżenta modi biex tkompli ssaħħaħ ir-rwol dinji tal-euro Skedi informattivi: aġġornamenti fuq l-approfondiment tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja qabel is-summit tal-euro tal-14 ta' Diċembru 2018 L-Ewrobarometru Flash: L-appoġġ għall-euro jinsab f'livell rekord Informazzjoni dwar it-tkabbir prospettiv taż-żona tal-euro L-Istorja tal-euro u tal-Bank Ċentrali Ewropew Filmati u ritratti mill-arkivju fuq #EUROat20 u l-istorja tal-euro Kif tipparteċipa fl-elezzjonijiet Ewropej