Illum il-Kummissjoni Ewropea qed tipprovdi gwida dwar ir-regoli tal-UE dwar il-Prodotti tal-Plastik li Jintużaw Darba Biss u qed tadotta Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni dwar il-monitoraġġ u r-rapportar tal-irkaptu tas-sajd imqiegħed fis-suq u l-iskart tal-irkaptu tas-sajd miġbur. Dawn ir-regoli għandhom l-għan li jnaqqsu l-iskart fil-baħar minn prodotti tal-plastik li jintużaw darba biss u jippromwovu t-tranżizzjoni lejn ekonomija ċirkolari b'mudelli tan-negozju, prodotti u materjali innovattivi u sostenibbli. Il-Viċi President Eżekuttiv għall-Patt Ekoloġiku Ewropew Frans Timmermans qal: “It-tnaqqis tal-użu tal-prodotti tal-plastik li jintużaw darba biss jgħin biex titħares is-saħħa tan-nies u tal-pjaneta. Ir-regoli tal-Unjoni Ewropea huma kisba importanti fl-indirizzar tal-iskart fil-baħar. Jistimulaw ukoll mudell tan-negozju sostenibbli, u jressquna lejn ekonomija ċirkolari fejn l-użu mill-ġdid jieħu preċedenza fuq l-użu ta' darba biss. Il-Patt Ekoloġiku Ewropew jikkonċerna proprju dan - li nħarsu u nirrestawraw l-ambjent naturali tagħna filwaqt li nistimolaw lin-negozji biex jinnovaw.” Il-Kummissarju għall-Ambjent, l-Oċeani u s-Sajd, Virginijus Sinkevičius qal: “L-impatti tal-iskart tal-plastik fuq l-ambjent, l-oċeani u l-ħajja tal-baħar, u fuq saħħitna huma globali u drastiċi. L-iskart tal-plastik qed jibqa' jakkumula, u 11,000 tunnellata ta' rkaptu tas-sajd jintilfu jew jintremew fil-baħar fl-UE kull sena, u dan iżid mal-problema tal-hekk imsejjaħ ghost fishing. Ir-regoli biex jitnaqqas it-tniġġis tal-plastik huma ambizzjużi u jwieġbu għat-talbiet taċ-ċittadini għal azzjoni deċiżiva, filwaqt li jsawru l-UE f'prekursur fil-ġlieda globali kontra l-iskart fil-baħar. Illum qed noqorbu lejn l-indirizzar tal-impatti serji tal-prodotti tal-plastik li jintużaw darba biss u tal-irkaptu tas-sajd abbandunat, u qed navvanzaw lejn ekonomija aktar ċirkolari.” Skont ir-regoli tal-UE tal-2019 dwar il-prodotti tal-plastik li jintużaw darba biss, sat-3 ta' Lulju ta' din is-sena jeħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li ċerti prodotti tal-plastik li jintużaw darba ma jibqgħux jitqiegħdu fis-suq tal-UE. Dawk huma prodotti magħżula li għalihom jeżistu alternattivi bla plastik affordabbli fis-suq: stikek tal-cotton buds, pożati, platti, straws, ħawwada tax-xorb, stikek tal-bżieżaq, kif ukoll xi prodotti magħmula mill-polistiren espandut (kikkri u kontenituri tal-ikel u tax-xorb), u l-prodotti kollha magħmula mill-plastik ossodegradabbli. Għal prodotti oħra tal-plastik, bħal pereżempju l-irkaptu tas-sajd, il-basktijiet tal-plastik li jintużaw darba biss, il-fliexken, il-kontenituri tal-ikel u tax-xorb għall-konsum immedjat, il-pakketti u t-tgeżwir, il-filtri tat-tabakk, l-oġġetti sanitarji u l-wet wipes, japplikaw miżuri differenti. Dawn jinkludu l-limitazzjoni tal-użu tagħhom, it-tnaqqis tal-konsum tagħhom u l-prevenzjoni tal-iskart permezz ta' rekwiżiti tat-tikkettar, skemi ta' responsabbiltà estiża tal-produttur (il-“prinċipju ta' min iniġġes iħallas”), kampanji ta' sensibilizzazzjoni u rekwiżiti tad-disinn tal-prodott. Il-Linji Gwida għandhom l-għan li jiżguraw li r-regoli l-ġodda jiġu applikati b'mod korrett u uniformi fl-UE kollha. It-traspożizzjoni armonizzata fil-leġiżlazzjoni nazzjonali hija importanti għall-funzjonament bla xkiel tas-suq intern fir-rigward tal-prodotti koperti minn dawk ir-regoli. Il-Linji Gwida jispjegaw id-definizzjonijiet u t-termini ewlenin u ġew żviluppati permezz ta' konsultazzjonijiet estensivi mal-Istati Membri u interazzjonijiet ma' firxa wiesgħa ta' partijiet ikkonċernati. Id-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni dwar il-monitoraġġ u r-rappurtar tal-irkaptu tas-sajd imqiegħed fis-suq u tal-iskart tal-irkaptu tas-sajd miġbur tippermetti lill-Istati Membri jissodisfaw l-obbligu tagħhom li, mill-2022, jibdew jirrappurtaw dwar l-irkaptu tas-sajd li jkun fih il-plastik imqiegħed fis-suq u l-irkaptu tas-sajd miġbur mill-baħar. L-għan huwa li jiġi inċentivat li l-irkaptu tas-sajd kollu jinġieb fuq l-art u li l-immaniġġar tiegħu jitjieb billi jiġu involuti skemi ta' responsabbiltà estiża tal-produttur. Barra minn hekk, abbażi tad-data, sal-31 ta' Diċembru 2024, l-Istati Membri li għandhom ilmijiet tal-baħar se jkollhom jistabbilixxu rata ta' ġbir annwali minima ta' skart ta' rkaptu tas-sajd li jkun fih il-plastik għar-riċiklaġġ, bil-ħsieb li jiġu stabbiliti miri kwantitattivi vinkolanti tal-Unjoni għall-ġbir. L-irkaptu tas-sajd abbandunat, mitluf jew mormi jammonta għal 27 % tal-iskart fil-bajjiet, skont il-valutazzjoni tal-impatt tal-2018, filwaqt li proporzjon sinifikanti tal-irkaptu tas-sajd imqiegħed fis-suq ma jinġabarx għat-trattament. Kuntest Bid-Direttiva dwar il-Plastik Li Jintuża Darba Biss, l-UE qed tnaqqas il-kwantità ta' skart iġġenerat, qed tindirizza l-10 oġġetti tal-plastik li jintużaw darba biss u l-irkaptu tas-sajd li huma l-aktar oġġetti mormija fil-bajjiet tal-Ewropa, u qed tippromwovi t-tranżizzjoni lejn ekonomija ċirkolari u alternattivi sostenibbli. Aktar minn 80 % tal-iskart fil-baħar huwa plastik. Il-prodotti tal-plastik li jintużaw darba biss (single-use plastic products, SUPs) jintremew wara użu waħdieni jew wara perjodu qasir ta' żmien. Għalhekk huwa aktar probabbli li jispiċċaw fl-ibħra tagħna mill-prodotti li jistgħu jerġgħu jintużaw. Il-plastik jakkumula fl-ibħra, fl-oċeani u fil-bajjiet fl-UE u fid-dinja kollha, u joħloq riskju serju għall-ħajja tal-baħar u għas-saħħa tal-bniedem. Il-plastik huwa materjal konvenjenti, utli u ta' valur, iżda l-iskart tal-plastik jikkawża ħsara ambjentali u għandu impatt negattiv fuq l-ekonomija tagħna. Jagħmel ħsara lil attivitajiet bħat-turiżmu, is-sajd u t-tbaħħir u joħloq spejjeż għat-tindif. Skont il-Patt Ekoloġiku Ewropew, l-UE qed toħloq ekonomija ċirkolari, fejn il-plastik jintuża b'mod aktar sostenibbli, jintuża mill-ġdid u jiġi riċiklat, u ma joħloqx skart jew tniġġis. Għal Aktar Informazzjoni Mistoqsijiet u Tweġibiet dwar il-Gwida għall-applikazzjoni tar-regoli dwar il-Plastik li Jintuża Darba biss Linji Gwida tal-Kummissjoni dwar il-prodotti tal-plastik li jintużaw darba biss f'konformità mad-Direttiva Id-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni dwar ir-rappurtar tad-data u tal-informazzjoni dwar l-irkaptu tas-sajd imqiegħed fis-suq u l-iskart tal-irkaptu tas-sajd miġbur fl-Istati Membri