Għaliex għandna bżonn naġixxu fil-kuntest tal-ħamrija? Il-ħamrija hija l-bażi tal-ktajjen alimentari kollha kif ukoll tal-bijodiversità fuq l-art. Ħamrija f'saħħitha hija soluzzjoni għall-isfidi ewlenin indirizzati mill-Patt Ekoloġiku Ewropew, fosthom in-newtralità klimatika, ekonomija nadifa u ċirkolari, it-treġġigħ lura tat-telf tal-bijodiversità, il-provvista ta' ikel tajjeb għas-saħħa, is-salvagwardja tas-saħħa tal-bniedem, it-twaqqif tad-deżertifikazzjoni u tad-degradazzjoni tal-art. Madankollu, madwar 60 sa 70 % tal-ħamrija fl-UE mhijiex f'saħħitha. Kull sena madwar biljun tunnellata ta' ħamrija tinġarr bl-erożjoni fl-UE, u dan jikkawża t-telf ta' produzzjoni agrikola fl-UE kull sena, stmat għal €1.25 biljun. Il-ħamrija tbati wkoll it-tnaqqis fil-materja organika, it-tniġġis, it-telfien tal-bijodiversità, is-salinizzazzjoni u l-issiġillar, li joriġinaw mill-użu u mill-immaniġġjar mhux sostenibbli tal-art, mill-isfruttament żejjed u mill-emissjonijiet ta' inkwinanti. Ma nistgħux nibqgħu ninjoraw ir-riskju li ġġib magħha s-sitwazzjoni tal-ħamrija Ewropea li sejra għall-agħar. Neħtieġu trasformazzjoni biex il-protezzjoni, l-immaniġġjar sostenibbli u r-restawr tal-ħamrija jkunu parti mill-mudell soċjoekonomiku. L-Istrateġija għall-Bijodiversità għall-2030 ħabbret Strateġija ġdida għall-Ħamrija biex il-ħamrija Ewropea terġa' tiġi f'saħħitha, u din se tistinka biex tinkiseb in-newtralità fir-rigward tad-degradazzjoni tal-art sal-2030, wieħed mill-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli li l-UE impenjat ruħha għalih. Kemm hi serja l-problema tad-degradazzjoni tal-ħamrija? Kull sena, minħabba l-erożjoni, qed tinġarr madwar biljun tunnellata ta' ħamrija, dan huwa ekwivalenti għal fond ta' metru f'żona ugwali għad-daqs ta' Berlin. L-istokkijiet tal-karbonju fil-ħamrija qed jonqsu: fil-passat ġew skulati bejn 45.000 u 55.000km² ta' torbieri għall-użu agrikolu u dawn qed jirrilaxxaw il-karbonju fl-atmosfera. 2.8 miljun sit huma potenzjalment imniġġsa minħabba l-attivitajiet ta' riskju industrijali. Kull sena jittieħdu aktar minn 400 km² ta' art fuq bażi netta minn żoni urbani u mill-infrastruttura, u b'mod predominanti hija l-art agrikola li qed tintilef. L-immaniġġjar intensiv tal-art u l-bidla fl-użu tal-art iħallu mpatt negattiv fuq il-bijodiversità tal-ħamrija bħall-ħniex, l-ispringtails u l-akari. Is-salinizzazzjoni kkawżata mill-bniedem taffettwa 3.8 miljun ettaru fl-UE, b'salinità severa tal-ħamrija tul il-kosta, b'mod partikolari fil-Mediterran. Fl-Ewropa tan-Nofsinhar, l-Ewropa Ċentrali u l-Ewropa tal-Lvant, 25 %, jiġifieri madwar 411 000 km², tal-ħamrija qed turi riskju kbir jew kbir ħafna ta' deżertifikazzjoni. X'inhuma l-azzjonijiet ewlenin biex jiġi indirizzat it-tniġġis tal-ħamrija? L-Istrateġija għall-Ħamrija tibni fuq l-azzjonijiet diġà proposti fl-Istrateġija dwar is-Sustanzi Kimiċi u l-Pjan ta' Azzjoni ta' Tniġġis Żero. B'konformità mal-ambizzjoni ta' tniġġis żero, sal-2050 it-tniġġis tal-ħamrija għandu jitnaqqas għal livelli li ma jkunux ta' ħsara għan-nies u għall-ambjent. Biex jiġi evitat it-tniġġis tal-ħamrija, il-Kummissjoni se tirrevedi d-Direttiva dwar l-Użu Sostenibbli tal-Pestiċidi u tevalwa d-Direttiva tal-Ħama tad-Drenaġġ, tirrestrinġi sustanzi bħall-mikroplastiċi u l-PFAS skont ir-Regolament REACH , ittejjeb il-metodoloġiji tal-valutazzjoni tar-riskju u tirrevedi l-applikazzjoni tar-Regolament dwar il-Prodotti Fertilizzanti. Il-Kummissjoni se tikkunsidra l-għażliet għall-proposta ta' dispożizzjonijiet legalment vinkolanti biex is-siti kkontaminati jiġu identifikati, rreġistrati u rrimedjati. Barra minn hekk, il-Kummissjoni se tiżviluppa lista ta' prijorità tal-UE għall-kontaminanti tal-ħamrija, tirrevedi d-Direttiva dwar l-Emissjonijiet Industrijali, tevalwa d-Direttiva dwar ir-Responsabbiltà Ambjentali u tivvaluta l-fattibbiltà tal-introduzzjoni ta' ċertifikat tas-saħħa tal-ħamrija għat-tranżazzjonijiet tal-art. Il-Kummissjoni se tipproponi leġiżlazzjoni dwar il-ħamrija? Il-ħamrija jistħoqqilha u teħtieġ l-istess livell ta' protezzjoni legali bħall-arja, l-ilma u l-ambjent tal-baħar fil-livell tal-UE. Il-Kummissjoni issa se taħdem mill-qrib ħafna mal-Istati Membri, mal-esperti u mal-partijiet ikkonċernati u, wara l-viżjoni stabbilita f'din l-Istrateġija, se twettaq valutazzjoni tal-impatt. Għaldaqstant, il-Kummissjoni se tipproponi inizjattiva leġiżlattiva ġdida dwar is-saħħa tal-ħamrija biex jintlaħqu l-objettivi tal-Istrateġija għall-Ħamrija. Din il-proposta se tindirizza l-impatt transkonfinali tad-degradazzjoni tal-ħamrija u se tistabbilixxi miżuri fl-UE, filwaqt li tibni fuq il-prinċipju tas-sostenibbiltà u tapplika r-regoli ta' regolamentazzjoni aħjar. Filwaqt li ħafna problemi se jeħtieġu approċċ Ewropew komuni, il-Kummissjoni se twettaq analiżi bir-reqqa tas-sussidjarjetà. Minbarra li tistabbilixxi l-kamp ta' applikazzjoni u l-livell ta' ambizzjoni, din l-analiżi se tiżgura wkoll li s-soluzzjonijiet nazzjonali u reġjonali jistgħu jiġu applikati fejn ikunu l-iżjed rilevanti. Il-Parlament Ewropew diġà talab li jkun hemm dan it-tip ta' qafas legali komuni għall-UE kollha, dwar il-ħamrija. Il-Kumitat tar-Reġjuni, il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, kif ukoll diversi partijiet kkonċernati tennew din it-talba. Kif se tgħin, il-protezzjoni tal-ħamrija, kontra t-tibdil fil-klima? Ħamrija f'saħħitha ssaħħaħ ir-reżiljenza tal-UE u tnaqqas il-vulnerabbiltà tagħha għat-tibdil fil-klima. Il-ħamrija tiġbor fiha l-akbar ħażna ta' karbonju terrestri fuq il-pjaneta. Taħżen aktar karbonju mill-atmosfera u mill-bijomassa kollha f'daqqa. Minħabba r-rwol kruċjali tal-ħamrija fiċ-ċiklu tal-ilma, hija wkoll alleat indispensabbli għall-adattament għat-tibdil fil-klima. Kapaċità għolja ta' żamma tal-ilma fil-ħamrija tnaqqas l-effetti tal-għargħar u tnaqqas l-impatt negattiv tan-nixfiet. Biex tinkiseb Ewropa newtrali għall-klima sal-2050, u newtralità fuq l-art sal-2035, huwa kruċjali li jitwaqqfu l-emissjonijiet minn torbieri skulati u li jiżdied il-karbonju maħżun f'ħamrija oħra. Ir-restawr tat-torbieri biss jista' jnaqqas b'mod sinifikanti l-emissjonijiet tas-CO2, u dan iġib miegħu bosta benefiċċji addizzjonali fosthom għan-natura, għall-bijodiversità u għall-protezzjoni tal-ilma. Il-Kummissjoni se tniedi inizjattiva tas-sekwestru tal-karbonju fl-art agrikola u se tingħaqad mal-inizjattiva globali “4 għal kull 1000” biex jiżdied il-kontenut tal-karbonju organiku fil-ħamrija fl-art agrikola. Appoġġata minn xjenza konkreta, din l-inizjattiva tistieden lis-sħab kollha jiddikjaraw jew jimplimentaw azzjonijiet prattiċi dwar il-ħżin tal-karbonju fil-ħamrija u t-tip ta' prattiki li se jużaw biex dan jinkiseb (eżempju l-agroekoloġija, l-agroforestrija, l-agrikoltura ta' konservazzjoni, il-ġestjoni tal-pajsaġġ, eċċ.). L-ambizzjoni tal-inizjattiva hija li tħeġġeġ lill-partijiet ikkonċernati biex jaqilbu lejn agrikoltura produttiva u reżiljenti ħafna, imsejsa fuq l-immaniġġjar xieraq tal-artijiet u tal-ħamrija. Sabiex l-immaniġġjar sostenibbli tal-ħamrija isir in-normalità l-ġdida, se jiġi stabbilit sett ta' prattiki u prinċipji li se jiġu promossi permezz ta' network ta' prattikanti, laboratorji ħajjin u ċentri fanali (lighthouses). Sal-2023, il-Kummissjoni se tipproponi qafas leġiżlattiv għal sistema tal-ikel tal-UE sostenibbli. X'azzjonijiet hemm ippjanati biex tingħata spinta lill-kontribut tal-ħamrija għall-ekonomija ċirkolari? L-applikazzjoni sikura ta' kompost nadif, ta' diġestat, ta' ħama tad-dranaġġ u ta' demel ipproċessat se tgħin biex jingħalqu ċ-ċikli tan-nutrijenti u tal-karbonju. Meta l-użu ċirkolari tal-art jingħata prijorità qabel l-iżvilupp ta' żoni verġni, dan jillimita l-pressjoni akuta li hemm bħalissa fuq il-foresti, l-art agrikola u n-natura mill-issiġillar tal-ħamrija u mit-teħid tal-art. Biex il-ħamrija skavata terġa' tintuża b'mod sikur, u biex il-ħamrija kkontaminata tiġi sseparata minn dik nadifa, jeħtieġ li l-monitoraġġ tul il-katina tal-valur jissaħħaħ, u li jkun hemm traċċabbiltà u kontroll tal-kwalità mis-sit tal-iskavar sal-aħħar tal-proċess. Il-Kummissjoni se tkompli tinvestiga l-flussi ġġenerati ta' ħamrija skavata, ittrattata u użata mill-ġdid fl-UE, u se tuża s-sitwazzjoni tas-suq fl-Istati Membri sal-2023 bħala punt ta' referiment. Il-Kummissjoni se tivvaluta wkoll il-ħtieġa u l-potenzjal li jitfasslu dispożizzjonijiet legalment vinkolanti għal “passaport għall-ħamrija skavata” bħala parti mill-iżvilupp tal-Liġi dwar is-Saħħa tal-Ħamrija u se tipprovdi gwida msejsa fuq l-esperjenzi tal-Istati Membri biex tiġi stabbilita sistema bħal din. Biex jintlaħaq l-għan tal-UE li sal-2050 ma jsir l-ebda teħid nett tal-art, sal-2023, l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu l-miri ambizzjużi nazzjonali, reġjonali u lokali tagħhom għall-2030 u japplikaw din il-“ġerarkija tat-teħid tal-art”: l-evitar, l-użu mill-ġdid, il-minimizzazzjoni u l-kumpens, minflok l-issiġillar ta' art naturali jew agrikola ġdida. Bħala parti mill-valutazzjoni tal-impatt fuq il-Liġi dwar is-Saħħa tal-Ħamrija, il-Kummissjoni se tikkunsidra l-għażliet għall-monitoraġġ u r-rapportar dwar il-progress lejn il-mira li ma jsir l-ebda teħid nett tal-art, u se tipprovdi gwida lill-awtoritajiet pubbliċi u lill-kumpaniji privati dwar kif jista' jitnaqqas l-issiġillar tal-ħamrija. Xi jfissru “teħid tal-art” u “ebda teħid nett tal-art”? Il-Liġi dwar is-Saħħa tal-Ħamrija se tipprovdi d-definizzjoni, wara valutazzjoni tal-impatt u konsultazzjoni mal-Istati Membri, l-esperti u l-partijiet ikkonċernati. Il-letteratura xjentifika tiddefinixxi t-teħid tal-art b'mod ġenerali bħala t-telf ta' art agrikola, ta' foresti u ta' artijiet oħra seminaturali u naturali għall-iżvilupp urban u għal żviluppi artifiċjali oħra tal-art. Dan jinkludi ż-żoni ssiġillati mill-kostruzzjoni u mill-infrastruttura urbana kif ukoll miż-żoni ekoloġiċi urbani u l-faċilitajiet sportivi u ta' divertiment. Sa mill-ħamsinijiet, il-biċċa l-kbira tal-issiġillar tal-art kienet xprunata mit-tifrix urban. L-issiġillar ta' art agrikola u ta' spazji miftuħa għandu kemm jista' jkun jiġi evitat u għandha tingħata importanza lill-bini fuq l-art li diġà hija ssiġillata. Dan jista' jirrikjedi aktar investiment, pereżempju biex tiġi żviluppata mill-ġdid art li qabel kienet tintuża bħala sit industrijali (inkluż id-dekontaminazzjoni). Meta tittieħed l-art, l-aspirazzjoni hija li jiġi żgurat li dan ma jkunx aktar milli jista' jiġi kkumpensat xi mkien ieħor — “l-ebda teħid nett ta' art”. Pereżempju, l-art li mhux qed tintuża tista' tintradd lura għall-kultivazzjoni jew tiġi rinaturalizzata biex tkun tista' tipprovdi mill-ġdid is-servizzi tal-ekosistema ta' ħamrija mhux issiġillata. L-Istrateġija kif tindirizza d-deżertifikazzjoni? Id-deżertifikazzjoni hija forma ta' degradazzjoni tal-art li tirrendiha niexfa. Hija theddida li qed tikber fl-UE u li aggravat permezz tat-tibdil fil-klima. L-effetti tagħha se jinħassu ħafna partikolarment fil-Portugall, fi Spanja, f-Italja, fil-Greċja, f'Ċipru, fil-Bulgarija u fir-Rumanija. L-Istrateġija għall-Ħamrija tindirizza r-rakkomandazzjonijiet li saru mill-Qorti Ewropea tal-Awdituri fir-rapport tagħha dwar id-deżertifikazzjoni. Il-Kummissjoni se tistabbilixxi metodoloġija biex tidentifika u tivvaluta d-deżertifikazzjoni u d-degradazzjoni tal-art fl-UE, u tirrapporta regolarment dwar l-andament. Il-Kummissjoni tipproponi wkoll li l-UE tiġi ddikjarata bħala parti affettwata mid-deżertifikazzjoni skont il-Konvenzjoni tan-NU għall-Ġlieda kontra d-Deżertifikazzjoni (UNCCD), u tkompli tħeġġeġ lill-Istati Membri jipparteċipaw fil-Programm tagħha dwar l-Istabbiliment tal-Mira għan-Newtralità fir-rigward tad-Degradazzjoni tal-Art. L-Istrateġija xi tfisser għall-bdiewa? Il-bdiewa kuljum jaħdmu l-art. L-għajxien tagħhom u l-ġejjieni tagħna jiddependu mis-saħħa fit-tul tal-ħamrija li fiha jkabbru l-għelejjel tagħhom jew li fuqha jirgħu l-bhejjem tagħhom. Il-Kummissjoni se tassisti lill-Istati Membri biex jistabbilixxu l-inizjattiva “ittestja l-ħamrija tiegħek mingħajr ħlas”, li tippermetti lill-bdiewa u lil atturi oħra jsiru jafu aktar dwar is-saħħa tal-ħamrija tagħhom. Permezz ta' mudelli ġodda tas-sekwestru tal-karbonju fl-art agrikola u ta' skemi privati ta' investiment sostenibbli, il-bdiewa se jiġu ppremjati talli jaħżnu l-karbonju u jwasslu s-servizzi tal-ekosistema. Il-ħidma biex jintlaħaq stat li fih ma jsir ebda teħid nett tal-art u l-applikazzjoni ta' ġerarkija biex jiżdied l-użu ċirkolari tal-art se jgħinu biex tiġi żgurata biżżejjed art għall-produzzjoni tal-ikel anke fil-futur. Il-Politika Agrikola Komuni hija għodda indispensabbli biex tappoġġa lill-bdiewa fl-isforzi tagħhom biex jieħdu ħsieb il-ħamrija. Il-Politika Agrikola Komuni kif ukoll is-servizzi ta' konsulenza għall-azjendi agrikoli se jkollhom rwol ewlieni biex jappoġġjaw aktar użu mill-bdiewa ta' prattiki sostenibbli għall-immaniġġjar tal-ħamrija. Il-bdiewa se jkunu wkoll involuti mill-qrib u se jibbenefikaw minn investimenti fl-iskambju tal-għarfien u l-iżvilupp. Bl-involviment tas-settur tal-agrikoltura, il-Missjoni ta' Orizzont Ewropa “Patt dwar il-Ħamrija għall-Ewropa” se twaqqaf 100 laboratorju ħaj u ċentru fanal biex titrawwem it-tranżizzjoni lejn l-immaniġġjar sostenibbli tal-ħamrija fl-art agrikola. X'inhuma l-ispejjeż u l-benefiċċji tal-Istrateġija? L-impatt tad-degradazzjoni tal-art u tal-ħamrija huwa enormi, u jġib miegħu spiża ta' €50 biljun kull sena għall-UE. Fil-kuntest tal-produttività agrikola, l-erożjoni tal-ħamrija waħedha tiswa lill-Ewropa €1.25 biljun f'telf annwali . Id-degradazzjoni tal-ħamrija taffettwana kollha ekonomikament: 54 % tal-ispiża tirrappreżenta t-telf ta' servizzi tal-ekosistema bħas-sekwestru tal-karbonju, il-kontroll idroloġiku, iċ-ċiklaġġ tan-nutrijenti, l-ilqugħ tal-bijodiversità tal-ħamrija u l-provvista tar-rikreazzjoni. In-nofs l-ieħor tal-ispiża spiss isir għad-detriment ta' partijiet privati u sidien tal-art minħabba tnaqqis fis-servizzi ta' proviżjonament bħall-bijomassa u l-materja prima. L-ispiża biex tittieħed azzjoni hija ħafna iżgħar mill-ispiża tan-nuqqas ta' azzjoni. It-twaqqif u t-treġġigħ lura tax-xejriet attwali tad-degradazzjoni tal-ħamrija jistgħu jiġġeneraw sa €1.2 triljun f'benefiċċji ekonomiċi kull sena globalment. L-investiment fil-prevenzjoni u r-restawr tal-ħamrija jagħmel ħafna sens ekonomikament, peress li l-ħamrija f'saħħitha hija l-aqwa assigurazzjoni li għandna biex nippreservaw il-benesseri tagħna fuq medda twila ta' żmien. X'opportunitajiet ta' finanzjament hemm disponibbli fil-livell tal-UE? L-UE tipprovdi ħafna finanzjament għal proġetti u inizjattivi li jagħmlu l-ħamrija aktar f'saħħitha: L-UE kif se taħdem mas-sħab internazzjonali tagħha biex tipproteġi l-ħamrija madwar id-dinja? Il-ħamrija f'saħħitha hija essenzjali biex jinkisbu l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli u n-newtralità fir-rigward tad-degradazzjoni tal-art (SDG 15.3). Il-Kummissjoni se tissieħeb fl-inizjattiva globali “4 għal kull 1000”, se tipproponi li l-UE tiġi ddikjarata bħala parti affettwata skont l-UNCCD u se tkompli tappoġġa s-Sħubija Globali għall-Ħamrija u proġetti internazzjonali oħra fil-promozzjoni tal-immaniġġjar sostenibbli tal-ħamrija madwar id-dinja. L-UE se timmira li jkun hemm miri aktar ambizzjużi fil-qafas tal-Konvenzjoni dwar id-Diversità Bijoloġika (CBD) u Qafas Globali tal-Bijodiversità għal wara l-2020 li jirrikonoxxi l-importanza tal-bijodiversità tal-ħamrija u l-immaniġġjar sostenibbli tal-ħamrija. Barra minn hekk, il-Kummissjoni se tappoġġa l-istabbiliment tal-Osservatorju Globali tal-Bijodiversità tal-Ħamrija kif propost mis-Sħubija Globali tal-FAO għall-Ħamrija. L-Istrateġija kif timmira li żżid l-għarfien dwar il-ħamrija? Il-Kummissjoni se ssaħħaħ l-użu tal-għodod diġitali u se sserraħ fuq l-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent (EEA) biex tkompli tiżviluppa s-Sistema ta' Informazzjoni dwar l-Art għall-Ewropa (LISE), imsejsa fuq il-Portal ta' Monitoraġġ tal-Art ta' Copernicus. Il-promozzjoni tal-għarfien xjentifiku u l-ġbir tad-data dwar il-ħamrija se jingħataw spinta sostanzjali permezz ta' inizjattivi speċifiċi, bħall-Missjoni ta' Orizzont Ewropa “Patt dwar il-Ħamrija għall-Ewropa”, l-Osservatorju tal-UE tal-Ħamrija, l-Istħarriġ Qafas dwar l-Użu tal-Art/iż-Żona ta' Kopertura (LUCAS) u d-Dinja Diġitali. Il-Kummissjoni se tniedi wkoll inizjattivi tal-litteriżmu tal-ħamrija u tas-sensibilizzazzjoni dwar il-ħamrija, u se tiżgura li jkun hemm biżżejjed finanzjament pubbliku u privat disponibbli għall-finanzjament tat-tranżizzjoni. Għal aktar informazzjoni Stqarrija għall-istampa Skeda informattiva dwar l-Istrateġija għall-Ħamrija