Il-Kummissjoni Ewropea tilqa' b'sodisfazzjon l-Opinjoni tal-lum tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea li d-dispożizzjonijiet ta' Sistema ta' Qorti tal-Investiment (ICS, Investment Court System), permezz tal-Ftehim Ekonomiku u Kummerċjali Komprensiv (CETA, Comprehensive Economic and Trade Agreement) bejn l-UE u l-Kanada, huma konformi mat-Trattati tal-UE. Il-President tal-Kummissjoni Ewropea, Jean-Claude Juncker, qal: “Waħda mill-wegħdiet ewlenin fil-linji gwida politiċi li ppreżentajt f'isem din il-Kummissjoni fl-2014 kienet li ma naċċettawx li l-ġurisdizzjoni tal-qrati fl-Istati Membri tal-UE tkun limitata minn sistemi speċjali għat-tilwim bejn investituri. Aħna wettaqna dan permezz tas-Sistema ta' Qorti tal-Investiment, li hija approċċ innovattiv, li saret il-mudell għan-negozjati kollha tal-UE marbutin mal-investiment, u li tissostitwixxi s-sistema l-antika użata għat-tilwim bejn investituri u Stati, il-famuża ISDS. Ma nistax ħlief nilqa' b'sodisfazzjon id-deċiżjoni tal-Qorti li tikkonferma bi sħiħ l-approċċ li ħadet il-Kummissjoni. Il-konstatazzjonijiet tal-lum tal-Qorti tal-Ġustizzja huma importanti biex tinfetaħ it-triq għall-applikazzjoni sħiħa tal-ftehim kummerċjali mal-Kanada. Is-sħubija tagħna mal-Kanada hija b'saħħitha aktar minn qatt qabel — kemm politikament kif ukoll ekonomikament.” Il-Kummissarju tal-UE għall-Kummerċ Cecilia Malmström, qalet: “Din l-Opinjoni tikkonferma li ċ-ċittadini jista' jkollhom fiduċja sħiħa fl-approċċ il-ġdid tal-Kummissjoni għall-protezzjoni tal-investiment. Ir-regoli internazzjonali dwar l-investiment u s-soluzzjonijiet għal tilwim għandhom rwol importanti biex l-investiment jiġi xprunat u sostnut. Is-Sistema ta' Qorti tal-Investiment tiggarantixxi li dan isir b'mod ġust, effikaċi u trasparenti. L-opinjoni tal-lum mhux biss turi li din hija legalment soda, iżda ssaħħaħ ukoll ir-rwol ta' tmexxija tal-UE f'diskussjonijiet usa' kontinwi biex tiġi rriformata s-sistema multilaterali għas-soluzzjoni ta' tilwim dwar l-investiment.” L-eżitu huwa konformi mal-Opinjoni mogħtija mill-Avukat Ġenerali f'Jannar, li s-Sistema ta' Qorti tal-Investiment permezz tas-CETA hija kompatibbli mija fil-mija mal-liġi tal-UE u, b'mod speċifiku tikkonforma: (i) mal-prinċipju ta' awtonomija tal-liġi tal-UE, u l-ġurisdizzjoni esklussiva tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea għall-interpretazzjoni tal-liġi tal-UE; (ii) mal-prinċipju ta' trattament ugwali u tar-rekwiżit ta' effettività tal-liġi tal-UE; kif ukoll (iii) mal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, b'mod partikolari d-dritt ta' aċċess għal qorti u d-dritt għal tribunal indipendenti u imparzjali skont il-Karta. Id-Deċiżjoni tal-Qorti tfisser li ma għandu jsir l-ebda tibdil fit-test tal-ftehim bejn l-UE u l-Kanada, u li l-Istati Membri jistgħu jipproċedu bir-ratifiki. Bl-istess mod, ma huwa meħtieġ l-ebda tibdil fid-dispożizzjonijiet tal-ICS inklużi fil-ftehimiet ma' Singapore, il-Messiku u l-Vjetnam. Il-Kummissjoni se tkompli tinnegozja Sistemi ta' Qorti tal-Investiment fi ftehimiet bilaterali ma' sħab oħra. Il-Ftehim mal-Kanada jinsab taħt applikazzjoni proviżorja sa minn Settembru 2017 u jista' jidħol biss kollu kemm hu fis-seħħ ladarba jiġi rratifikat mill-Istati Membri kollha u konkluż mill-Kunsill. Huwa biss meta jitwettaq dan il-proċess li s-Sistema ta' Qorti tal-Investiment tibda taħdem. Sa dan il-waqt, is-CETA se jibqa' jiġi applikat b'mod provviżorju sal-punt stipulat fid-Deċiżjoni tal-Kunsill dwar l-applikazzjoni provviżorja tiegħu. Is-CETA ġie approvat mill-Parlament Ewropew fil-15 ta' Frar 2017. Is-sostituzzjoni tas-sistema antikwata tal-ISDS kienet waħda mill-wegħdiet li għamel il-President Juncker fid-diskors tiegħu ta' Lulju 2014 quddiem il-Parlament Ewropew, kif ukoll fil-Linji Gwida Politiċi ta' din il-Kummissjoni. Hija wkoll waħda mill-impenji ewlenin fl-Ittra ta' Missjoni tal-1 ta' Novembru 2014 indirizzata lill-Kummissarju tal-UE għall-Kummerċ Cecilia Malmström. Il-Kuntest L-Istati Membri tal-UE huma partijiet għal kważi nofs tal-għadd totali ta' ftehimiet internazzjonali ta' investiment li attwalment huma fis-seħħ madwar id-dinja kollha (bejn wieħed u ieħor 1400 minn 3000 wieħed). Kważi dawn il-ftehimiet kollha jinkludu mekkaniżmu biex jinstabu soluzzjonijiet għat-tilwim bejn gvernijiet u investituri barranin, u huma magħrufin bħala s-soluzzjoni għal tilwim bejn investitur u Stat (ISDS, Investor-State Dispute Settlement). Permezz tas-CETA, il-mekkaniżmu ISDS qed jiġi sostitwit b'Sistema ta' Qorti tal-Investiment (ICS) ġdida, effettiva, ġusta u trasparenti, li: Il-karatteristiċi prinċipali tas-Sistema ta' Qorti tal-Investiment il-ġdida: - qorti permanenti li tkun ispirata mill-qrati internazzjonali pubbliċi; - magħmula minn Tribunal tal-Prim'Istanza u Tribunal tal-Appell; - mhux ibbażata fuq tribunali ad hoc temporanji; - b'ġudikanti professjonali u indipendenti - taħdem b'mod trasparenti billi tiftaħ is-seduti ta' smigħ għall-pubbliku; tippubblika d-dokumenti ppreżentati fil-kawżi; filwaqt li l-partijiet interessati (NGOs, trade unions, rappreżentanti taċ-ċittadini) se jkunu jistgħu jintervjenu fil-proċedimenti u jagħmlu osservazzjonijiet. Għal aktar informazzjoni Biex tkun taf aktar dwar is-Sistema ta' Qorti tal-Investiment Biex tkun taf aktar dwar is-CETA