Mistoqsijiet u Tweġibiet L-UE hija ekonomija intiża fl-għarfien u l-kreattività fejn is-setturi tal-kultura u l-kreattività għandhom rwol speċjali x'jaqdu. Dawn is-setturi huma fost l-iktar fergħat dinamiċi fl-ekonomija tagħna, jixprunaw l-innovazzjoni, it-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi kif ukoll irawmu l-koeżjoni soċjali. Appoġġ imsaħħaħ għall-kreattività u t-talent kreattiv huwa fundamentali biex l-approċċ tal-UE għat-tkabbir u l-innovazzjoni jieħu sura ġdida fl-ambjent ekonomiku ġdid tal-kondiviżjoni diġitali. Din l-ewwel edizzjoni tal-Monitor tal-Bliet Kulturali u Kreattivi turi kemm sejrin tajjeb 168 belt magħżula minn 30 pajjiż Ewropew (UE28 flimkien man-Norveġja u l-Iżvizzera) f'firxa ta' miżuri magħżula bir-reqqa u ggruppjati flimkien f'disa' dimensjonijiet li jiddeskrivu d-“Dinamiżmu Kulturali”, l-“Ekonomija Kreattiva” u l-“Ambjent Abilitanti” ta' belt. Il-Monitor jappoġġa l-isforzi tal-Kummissjoni Ewropea biex il-kultura ssib postha fil-qalba tal-aġenda tal-politika tagħha u tippromwovi l-iżvilupp soċjali u ekonomiku tal-bliet u r-reġjuni. L-inizjattiva Bliet Ewropej tal-Kultura, wieħed mill-proġetti l-iktar rikonoxxuti tal-UE, huwa ddisinjat biex il-bliet isibu posthom fil-qalba tal-ħajja kulturali. Din hija appoġġata mill-programm Ewropa Kreattiva tal-Kummissjoni li jiffinanzja wkoll proġetti tal-politika li kellhom suċċess f'dan il-qasam, bħall-Kultura għall-Bliet u r-Reġjuni, in-Network Ewropew tal-Hubs Kreattivi u n-Network Creative Lenses/Trans Europe Halles. Dawn huma lkoll eżempji ta' ħidma b'suċċess mal-muniċipalitajiet li għalihom l-industriji tal-kultura u tal-kreattività huma suġġett importanti ħafna. Ir-riżultati tal-Monitor jiffukaw fuq fejn qed jeċċellaw il-bliet u fejn jistgħu jitjiebu. Juru wkoll li l-iktar bliet li sejrin tajjeb mhumiex neċessarjament l-aħjar f'kollox, iżda huma dawk li huma partikolarment b'saħħithom f'oqsma differenti. X'inhu l-isfond tal-politika tal-UE dwar il-kultura? Mill-adozzjoni tal-ewwel “Aġenda Ewropea għal Kultura f'Dinja li Qed Tiġi Gglobalizzata” (2007), il-kultura qed tkun f'post dejjem aktar prominenti fit-tfassil tal-politika tal-Unjoni Ewropea. Id-dimensjoni trasversali tal-kultura u l-kreattività bħala kontributur għal tkabbir intelliġenti, inklussiv u sostenibbli u bħala katalist għall-innovazzjoni f'ekonomija iktar mifruxa, ġiet rikonoxxuta f'dokumenti diversi tal-politika tal-UE. Dawn jinkludu l-Komunikazzjoni dwar il-promozzjoni tas-setturi kulturali u kreattivi għal tkabbir u l-impjiegi fl-UE (2012), il-Komunikazzjoni dwar il-wirt kulturali (2014) jew ir-Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew dwar politika tal-UE koerenti għall-industriji tal-kultura u l-kreattività (2016). Kif speċifikat fil-Pjan ta' Ħidma tal-UE għall-Kultura għall-2015-2018, wieħed mill-erba' oqsma ta' prijorità jikkonċerna s-setturi tal-kultura u l-kreattività, b'mod partikolari r-rwol tal-ekonomija kreattiva biex l-innovazzjoni tingħata spinta. X'inhu l-għan prinċipali tal-Monitor tal-Bliet Kulturali u Kreattivi? L-immappjar tal-assi kulturali u dawk kreattivi u l-kejl tal-valur u l-impatt tagħhom f'mod sistematiku u komparabbli madwar l-Ewropa kollha jibqgħu sfida, minħabba n-nuqqas ta' kondiviżjoni ta' definizzjonijiet jew metriċi, b'mod partikolari fil-livell tal-belt. Iċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka (JRC), is-servizz tax-xjenza tal-Kummissjoni, żviluppa l-“Monitor tal-Bliet Kulturali u Kreattivi” biex ikun jista' jimla din il-lakuna tal-informazzjoni. Dan jipprovdi bażi komuni ta' evidenza dwar il-kultura u l-kreattività fil-livell tal-belt biex: B'mod ġenerali, l-għan tal-Monitor tal-Bliet Kulturali u Kreattivi huwa li jinvolvi lill-pubbliku u lill-fassala tal-politika flimkien biex jirrikonoxxu kompletament l-importanza tal-kultura u l-kreattività fis-soċjetà tal-lum u jiskatta l-investimenti fil-promozzjoni tal-kultura u l-kreattività. X'qed ikejjel il-Monitor? L-ewwel edizzjoni tal-Monitor tal-Bliet Kulturali u Kreattivi tippermetti l-monitoraġġ u l-valutazzjoni tal-prestazzjoni ta' 168 “Belt Kulturali u Kreattiva” fl-Ewropa billi tqabbilhom ma' xulxin permezz ta' dejta kwantitattiva kif ukoll kwalitattiva. L-informazzjoni kwantitattiva tinsab f'29 indikatur rilevanti għal disa' dimensjonijiet li jirriflettu tliet aspetti kbar tal-vitalità kulturali, soċjali u ekonomika tal-bliet: Illustrazzjoni Nru 1. Qafas u indikaturi kunċettwali tal-Monitor tal-Bliet Kulturali u Kreattivi Il-komponent kwalitattiv jinkludi fatti u manifestazzjonijiet ewlenin tal-ħajjiet kulturali u kreattivi tal-bliet, li jvarjaw mis-siti kulturali prinċipali, l-istituzzjonijiet artistiċi u l-avvenimenti imxandra dirett għall-iżvilupp tal-strateġiji u l-infrastruttura tal-politika (bħal fondi, inċentivi tat-taxxa, inkubaturi kreattivi, fab. labs, jiġifieri workshops fuq skala żgħir li joffru fabrikazzjoni diġitali, fejn wieħed isib it-tagħmir adattat biex jesperimenta bil-ħolqien diġitali – stampar 3D, milling, eċċ. – fejn il-persuni jiltaqgħu fiżikament jew virtwalment permezz tal-internet u flimkien joħolqu ġugarelli, disinni esperimentali, u għodod oħrajn). Dawn juru l-impenn ta' belt li tappoġġa l-kultura u l-kreattività. Illustrazzjoni Nru 2. Il-Belt Kulturali u Kreattiva “Ideali” Ir-riżultati jiżvelaw fiex jeċċellaw il-bliet (biex pereżempju jgħinuhom isaħħu l-Istrateġiji ta' Speċjalizzazzjoni Intelliġenti tagħhom) u fiex jistgħu jkunu aħjar, billi jitgħallmu minn bliet simili. Id-diversità Ewropea b'hekk tipprovdi pjattaforma ta' tagħlim għall-bliet li jixtiequ jkomplu jiżviluppaw ekosistema li hija kulturalment dinamika u kreattiva. Wieħed kif jista' jgħid li bliet iżgħar għandhom iktar kultura minn bliet ikbar? L-ivverifikar tad-dejta kien jinkludi għadd ta' passi. L-espressjoni tal-indikaturi f'termini per capita hija waħda minnhom. Dan l-approċċ huwa primarjament intenzjonat biex jiffaċilita t-tqabbil bejn il-bliet iżda wkoll biex jippremja l-bliet li għandhom aktar assi kulturali u kreattivi għal kull abitant. Din hija r-raġuni għaliex bliet iżgħar jista' jkollhom riżultat aħjar minn dawn ikbar (u li spiss huma definittivament iktar sinjuri u dinamiċi). Pereżempju Limerick, l-Irlanda, tikklassifika aħjar fil-mużewijiet minn Liżbona jew Pariġi. Sabiex jiġu evitati l-miżinterpretazzjonijiet, l-utenti interessati huma mistiedna jagħmlu valutazzjoni komparattiva ta' bliet simili. Il-pjattaforma online toffri l-opportunità lill-utenti biex jesploraw ir-riżultati abbażi ta' popolazzjonijiet ta' daqs simili, ir-rati tal-impjieg u l-ikklassifikar tal-ġid. Id-disinn poliċentriku tad-“Dinamiżmu Kulturali”, bi bliet kapitali u mhux kapitali b'saħħithom f'diversi partijiet tal-Ewropa, jiżvela l-qawwa tal-bliet ta' daqs differenti, inkluż żoni urbani iżgħar jew li ma jinsabux daqshekk fiċ-ċentru, biex jattiraw u jżommu fihom individwi kreattivi u b'edukazzjoni għolja. Kif intagħżlu l-bliet? 168 belt intagħżlu abbażi ta' tliet kriterji li jistgħu jitkejlu u komparabbli li jistgħu jiġu applikati b'mod konsistenti madwar għadd mifrux u varjat ta' bliet fl-Ewropa (ara l-Anness I fir-rapport): L-għażla tinkludi wkoll il-bliet kapitali kollha tat-30 pajjiż koperti mill-Monitor (l-UE flimkien man-Norveġja u l-Iżvizzera). Tlettax-il belt ġew inklużi fil-Monitor iżda mhux fil-klassifika aħħarija għaliex ma ssodisfawx il-kriterju tal-kopertura tad-dejta, li jfisser mill-inqas 45% ta' kopertura tad-dejta fil-livell tal-indiċi jew mill-inqas 33% għas-subindiċi tad-“Dinamiżmu Kulturali” u l-“Ekonomija Kreattiva”. Il-klassifikazzjonijiet u l-analiżi ppreżentati għalhekk huma dejjem ibbażati fuq total ta' 155 belt, iżda l-informazzjoni kwalitattiva tkopri l-kampjun kollu ta' 168 belt. Madankollu, il-grupp tal-bliet magħżula mhux maħsub li jkun eżawrjenti u lanqas definittiv. Joħroġ ċar li jista' jkun hemm ħafna iktar bliet attivi fil-promozzjoni tal-arti, il-kultura, u attivitajiet u professjonijiet kreattivi relatati biex jissodisfaw l-għanijiet soċjoekonomiċi tagħhom. Pereżempju, il-bliet setgħu adottaw strateġiji kulturali ambizzjużi jew nedew proġetti ta' riġenerazzjoni urbana mmexxija mill-kultura. X'inhu l-futur tal-Monitor? Din l-għodda tirrappreżenta l-ewwel pass biex jinħoloq mod aħjar ta' kif wieħed ikejjel u jifhem l-imġiba u l-prestazzjoni ta' Bliet Kulturali u Kreattivi varji madwar l-Ewropa, abbażi ta' snapshot tas-snin l-aktar riċenti. L-edizzjoni tal-2017 tal-Monitor tistabbilixxi punt ta' partenza sod iżda dan huwa mistenni li jiġi aġġornat kull sentejn sabiex ikun żgur li jibqa' rilevanti kemm kunċettwalment kif ukoll statistikament madwar il-pajjiżi, il-bliet u tul iż-żmien, u li l-progress jista' jiġi rintraċċat. It-tim tal-JRC b'mod partikolari diġà qiegħed jesplora sorsi kbar tad-dejta li jtejbu l-kapaċità tal-Monitor biex jiskopri postijiet kulturali informali – bħal, pereżempju, clubs kulturali. Pereżempju Google Maps u Open Street Map huma sorsi li jistgħu joffru din it-tip ta' informazzjoni. Barra minn hekk, matul l-2018 se tiġi rilaxxata App. li tikkumplimenta l-profili tal-Bliet Kulturali u Kreattivi b'fatti u opinjonijiet fornuti miċ-ċittadini, dwar it-“teżori moħbija” tal-bliet. Hemm raġuni għalfejn għandhom jiżdiedu iktar bliet fl-edizzjoni li jmiss? Uħud mill-bliet Ewropej li jissodisfaw mill-inqas wieħed mit-tliet kriterji tal-għażla ma ġewx inklużi f'din l-edizzjoni tal-2017 tal-Monitor tal-Bliet Kulturali u Kreattivi minħabba kopertura batuta ta' dejta. Uħud minnhom jistgħu jiġu miżjuda fl-edizzjonijiet futuri sakemm issir disponibbli iktar dejta. B'mod iktar ġenerali, il-Monitor tal-Bliet Kulturali u Kreattivi huwa strument miftuħ: kwalunkwe belt tingħata l-opportunità li timmonitorja l-prestazzjoni tagħha stess fl-aspetti relatati mal-kultura u l-kreattività. Filwaqt li t-tliet kriterji tal-għażla jirrappreżentaw punt tad-dħul pragmatiku biex jintagħżel kampjun tal-bidu tal-bliet, il-pjattaforma online tagħmilha possibbli għall-utenti li jdaħħlu dejta ġdida jew li jbiddlu l-parametri għad-dimensjonijiet u s-subindiċijiet biex jirriflettu aħjar dak li huwa aktar importanti fil-livell lokali. Għal aktar informazzjoni Stqarrija għall-istampa