Il-programm il-ġdidl-UE għas-Saħħa, x'inhu? U kif se jikkontribwixxi biex itejjeb is-sistemi tas-saħħa fl-UE? Il-Kummissjoni pproponiet programm ġdid, ambizzjuż u awtonomu dwar is-saħħa għall-perjodu 2021-2027 – il-programm l-UE għas-Saħħa. Il-programm l-UE għas-Saħħa se jagħti kontribut sinifikanti lill-irkupru ta' wara l-pandemija tal-COVID-19 billi jwitti t-triq biex il-popolazzjoni tal-UE tkun iktar f'saħħitha, billi jsaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi tas-saħħa, u billi jippromwovi l-innovazzjoni fis-settur tas-saħħa. Dan il-programm il-ġdid se jagħmel tajjeb għan-nuqqasijiet li ħarġu fid-dieher permezz tal-kriżi tal-COVID-19 u se jiżgura li s-sistemi tas-saħħa tal-UE jkunu reżiljenti biżżejjed biex jiffaċċjaw theddid ġdid u futur għas-saħħa. Il-pandemija tal-COVID-19 uriet il-ħtieġa li l-UE tingħata spinta sinifikanti biex tkun imħejjija u kapaċi tirrispondi b'mod effettiv meta jkun hemm theddid transfruntiera kbir għas-saħħa. B'mod partikolari wriet li l-UE teħtieġ: Permezz tal-programm l-UE għas-Saħħa, issa l-UE se tkun tista': B'hekk l-UE se jkollha iżjed għodod u għodod iktar b'saħħithom biex tittieħed azzjoni rapida, deċiżiva u kkoordinata mal-Istati Membri kemm fit-tħejjija għall-kriżijiet kif ukoll fil-ġestjoni tagħhom, u biex jittejbu l-funzjonament u l-prestazzjoni tas-sistemi tas-saħħa kumplessivi tal-UE. X'inhuma l-objettivi ewlenin tal-programm l-UE għas-Saħħa? Il-programm l-UE għas-Saħħa għandu tliet objettivi ġenerali: 1. jipproteġi lin-nies fl-UE mit-theddid transfruntier serju għas-saħħa u jtejjeb il-kapaċità ta' ġestjoni tal-kriżijiet; 2. jappoġġa l-innovazzjoni u jwassal biex il-mediċini, l-apparati mediċi u prodotti rilevanti oħra fi żmien ta' kriżi jkunu disponibbli u tajbin għall-but ta' kulħadd; 3. isaħħaħ is-sistemi tas-saħħa u l-forza tax-xogħol tal-kura tas-saħħa, inkluż b'investiment fis-saħħa pubblika, pereżempju permezz ta' programmi ta' promozzjoni tas-saħħa u ta' prevenzjoni tal-mard, kif ukoll permezz tat-titjib tal-aċċess għall-kura tas-saħħa. Apparti t-tħejjija u r-rispons għall-kriżijiet, il-programm l-UE għas-Saħħa se jindirizza sfidi fit-tul u importanti oħra għas-sistemi tas-saħħa, b'mod partikolari: Il-finanzjament disponibbli fil-qafas tal-programm l-UE għas-Saħħa, kemm se jkun? U kif se jintefaq? Permezz tal-programm l-UE għas-Saħħa, il-Kummissjoni qed tipproponi li tinvesti €9.4 biljun għat-tisħiħ tas-sistemi tas-saħħa. Dan huwa ferm iktar mill-proposta preċedenti tal-Kummissjoni għall-finanzjament tas-saħħa ta' €413-il miljun fil-qafas tal-Fond Soċjali Ewropew+. Il-finanzjament se jiġi parzjalment mill-baġit tal-UE (€1.7 biljun), u parzjalment minn dħul assenjat estern li jirriżulta mill-operazzjonijiet ta' teħid b'self tal-Unjoni kif stabbilit fir-Regolament dwar l-Istrument ta' Rkupru tal-UE (€7.7 biljun). Mhu se jkun hemm l-ebda allokazzjoni minn qabel għal kull wieħed mill-objettivi msemmija fil-programm. Id-distribuzzjoni se tiġi miftiehma waqt l-implimentazzjoni tal-programm l-UE għas-Saħħa. Fil-ġejjieni jistgħu jiġu ffinanzjati tipi differenti ta' azzjonijiet fl-oqsma differenti koperti mill-programm. Dawn jinkludu, iżda mhumiex limitati għal: Fl-Anness I tal-proposta dwar l-programm l-UE għas-Saħħa hemm lista sħiħa ta' azzjonijiet possibbli. Il-mard li ma jitteħidx, bħall-kanċer, kif se jiġi indirizzat fil-programm il-ġdid? Fost l-ikbar sfidi li qed jiffaċċjaw is-sistemi tas-saħħa tal-UE hemm il-mard li ma jitteħidx u l-mard relatat mal-istil tal-ħajja. Il-mard li ma jitteħidx, bħall-mard kardjovaskolari, il-kanċer, il-mard respiratorju kroniku, u d-dijabete, jirrappreżenta l-kawżi ewlenin ta' diżabbiltà, saħħa mwiegħra, irtirar relatat mas-saħħa, u mewt qabel iż-żmien fl-Unjoni, li jirriżultaw fi spejjeż soċjali u ekonomiċi konsiderevoli. Sabiex jitnaqqsu b'terz sal-2030 l-impatt tal-mard li ma jitteħidx fuq l-individwi u fuq is-soċjetà, u l-mortalità qabel iż-żmien minħabba l-mard li ma jitteħidx, huwa kruċjali li ssir enfasi fuq il-prevenzjoni u li jsiru sforzi biex jissaħħu s-sistemi tas-saħħa. Il-programm l-UE għas-Saħħa se jappoġġa l-programmi tal-prevenzjoni tal-mard (inkluż l-iskrinjar u d-dijanjożi bikrija) u l-programmi ta' promozzjoni tas-saħħa fl-Istati Membri. In-Netwerks ta' Referenza tal-UE (NRE) għall-mard rari, ta' prevalenza baxxa u kumpless, se jiġu estiżi biex ikopru mard rari ieħor li ma jitteħidx kif ukoll il-mard infettiv, biex b'hekk l-għarfien u l-kompetenzi esperti mediċi jivvjaġġaw minflok il-pazjenti. Il-finanzjament tal-programm l-UE għas-Saħħa, meta se jsir disponibbli? Iwieġeb tassew għall-kriżi attwali tal-coronavirus? Il-programm l-UE għas-Saħħa jkopri l-perjodu 2021-2027. Iqis it-tagħlimiet meħuda u n-nuqqasijiet li ħarġu fid-dieher mill-kriżi s'issa, u se jdaħħal fis-seħħ bidliet strutturali biex l-UE tkun ippreparata aħjar għal iktar sfidi fil-qasam tas-saħħa. Ladarba l-proposta tiġi adottata mill-Istati Membri u mill-Parlament Ewropew, l-intenzjoni hija li jibdew jittieħdu azzjonijiet speċifiċi fil-qafas tal-programm l-UE għas-Saħħa mill-1 ta' Jannar 2021. Se ssir enfasi sinifikanti fuq l-azzjoni fl-ewwel snin tal-programm, b'mod partikolari fuq il-ġestjoni tal-kriżijiet. Il-programm l-UE għas-Saħħa, jirrispetta tassew il-kompetenza tal-Istati Membri fil-qasam tas-saħħa? Il-pandemija tal-COVID-19 uriet li hemm bżonn koordinazzjoni u kooperazzjoni aħjar bejn l-Istati Membri tal-UE fi żmien ta' kriżi. Il-programm l-UE għas-Saħħa se jaħdem fl-Istati Membri u se jirrispetta d-diviżjoni tal-kompetenzi fil-politika tas-saħħa kif stabbilit fl-Artikolu 168 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), u filwaqt li se jibni fuq il-mekkaniżmi ta' kooperazzjoni eżistenti, se jiffoka fuq aspetti strateġiċi u transfruntiera. Skont l-Artikolu 168 tat-TFUE, l-Unjoni għandha tikkomplementa u tappoġġa l-politiki nazzjonali tas-saħħa, tinkoraġġixxi l-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri u tippromwovi l-koordinazzjoni bejn il-programmi tagħhom. Dan għandu jsir b'rispett sħiħ tar-responsabbiltajiet tal-Istati Membri fir-rigward tad-definizzjoni tal-politiki tas-saħħa tagħhom kif ukoll l-organizzazzjoni u l-għoti ta' servizzi tas-saħħa u tal-kura medika. Il-programm l-UE għas-Saħħa, kif se jiġi implimentat? U x'se jkun ir-rwol tal-aġenziji tal-UE? Il-programm l-UE għas-Saħħa se jiġi implimentat mill-Istati Membri, mill-organizzazzjonijiet mhux governattivi u mill-organizzazzjonijiet internazzjonali li jistgħu japplikaw għall-finanzjament mill-UE fl-għamla ta' għotjiet, premjijiet u akkwisti, kif ukoll permezz tal-ġestjoni indiretta mill-Kummissjoni Ewropea u mill-aġenziji eżekuttivi tal-UE. L-aġenziji tal-UE, iċ-Ċentru Ewropew għall-Prevenzjoni u l-Kontroll tal-Mard (ECDC), l-Aġenzija Ewropea għall-Mediċini (EMA), l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel (EFSA) u l-Aġenzija Ewropea għas-Sustanzi Kimiċi (ECHA), għandhom rwol ewlieni x'jaqdu fid-difiża tal-Ewropa kontra t-theddid transfruntiera serju għas-saħħa u l-pandemiji, kemm fir-rigward tal-prevenzjoni kif ukoll fir-rigward tal-ġestjoni tal-kriżijiet. L-azzjonijiet tal-programm se jikkomplementaw u se jtejbu l-ħidma ta' dawn l-aġenziji tal-UE. Il-Kummissjoni, se tkompli tipprovdi finanzjament għas-saħħa permezz tal-Fond Soċjali Ewropew+ u permezz ta' fondi oħra tal-UE? Bl-adozzjoni tal-programm l-UE għas-Saħħa, il-Kummissjoni qed tadatta l-proposta tagħha għall-Fond Soċjali Ewropew Plus (FSE+), filwaqt li qed tintegra għalkollox il-fergħa tas-saħħa tal-fond fil-programm l-UE għas-Saħħa. Filwaqt li l-programm l-UE għas-Saħħa huwa l-iktar programm ambizzjuż li qatt kien hemm dwar is-saħħa, fil-baġit fit-tul li jmiss se jsiru wkoll investimenti importanti fis-saħħa permezz ta' strumenti oħra ta' finanzjament li jaħdmu b'sinerġija mal-programm l-UE għas-Saħħa: Il-ħidma fir-rigward tad-diversi programmi, u l-kondiviżjoni tal-objettivi tad-diversi politiki, se jkunu kruċjali. X'inhi d-differenza bejn il-kumulazzjoni ta' riżervi fil-qafas tal-programm l-UE għas-Saħħa u l-programm dwar il-kapaċitajiet tar-rescEU? Il-Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili se jipprovdi reazzjoni rapida u se jiffoka fuq il-kapaċitajiet ta' rispons dirett għall-kriżijiet, u l-programm l-UE għas-Saħħa se jinkludi kumulazzjonijiet ta' riżervi mediċi strateġiċi għall-użu iktar fit-tul u riżervi strateġiċi oħra. Dawn jinkludu riżerva ta' persunal mediku, tal-kura tas-saħħa u ta' appoġġ li tista' tiġi mmobilizzata f'każ ta' kriżi u tim tal-Unjoni għall-Emerġenzi tas-Saħħa li jikkonsisti minn esperti li jistgħu jissejħu biex jgħinu fil-koordinazzjoni tal-valutazzjonijiet u tar-rispons. Il-programm kif se jappoġġa r-riċerka u l-innovazzjoni? Il-programm l-UE għas-Saħħa se jaħdem mill-qrib mal-programm ewlieni dwar ir-riċerka u l-innovazzjoni tal-UE, Orizzont Ewropa, li jinkludi raggruppament dwar is-saħħa. Orizzont Ewropa se jiffinanzja r-riċerka u l-innovazzjoni fir-rigward ta' suġġetti bħas-saħħa tajba tul il-ħajja; id-determinanti tas-saħħa ambjentali u soċjali; il-mard li ma jitteħidx u l-mard rari; il-mard infettiv; l-għodod, it-teknoloġiji u s-soluzzjonijiet diġitali għas-sistemi tas-saħħa, tal-indukrar u tal-kura tas-saħħa. Il-programm se jinkludi wkoll missjoni ta' riċerka u ta' innovazzjoni dwar il-kanċer, li hija waħda mill-prijoritajiet ewlenin tal-Kummissjoni fil-politika tas-saħħa. Il-programm l-UE għas-Saħħa se jgħin biex jiġi żgurat l-aqwa użu tar-riżultati tar-riċerka u se jiffaċilita l-adozzjoni, l-applikazzjoni fuq skala ikbar u l-varar tal-innovazzjoni fil-qasam tas-saħħa fis-sistemi tal-kura tas-saħħa u fil-prattika klinika. Għal iktar informazzjoni Skeda informattiva: il-programm l-UE għas-Saħħa Il-baġit fit-tul tal-UE 2021-2027: Proposta tal-Kummissjoni ta' Mejju 2020