Mistoqsijiet u Tweġibiet dwar ir-Rapport dwar l-Iskemi ta' Ċittadinanza u Residenza għall-Investituri fl-Unjoni Ewropea 1. Skemi ta' ċittadinanza għall-investituri (“passaporti tad-deheb”) X'inhuma l-iskemi ta' ċittadinanza għall-investituri? Ħafna drabi l-iskemi taċ-ċittadinanza għall-investituri jissejħu “ċittadinanzi għall-bejgħ” jew “passaporti tad-deheb”. Dawn jippermettu li l-barranin jiġu naturalizzati bħala ċittadini ta' pajjiż talli jagħmlu investiment, sakemm jiġu ssodisfati ċerti kriterji. Il-Bulgarija, Ċipru u Malta joperaw skemi bħal dawn, fejn l-investituri huma meħtieġa jinvestu bejn EUR 800 000 sa EUR 2 miljun. X'inhi l-kompetenza tal-UE fil-qasam tal-liġi dwar iċ-ċittadinanza? Hija r-responsabbiltà ta' kull Stat Membru li jistabbilixxi l-kundizzjonijiet għall-akkwist u għat-telf taċ-ċittadinanza tiegħu. Madankollu, dawn l-iskemi huma ta' interess komuni tal-UE peress li kull persuna li għandha ċ-ċittadinanza ta' Stat Membru hija fl-istess ħin ċittadin tal-Unjoni. Il-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja sabet li, filwaqt li hija r-responsabbiltà ta' kull Stat Membru li jistabbilixxi l-kundizzjonijiet għall-akkwist u t-telf ta' ċittadinanza, huma għandhom jagħmlu dan filwaqt li jqisu b'mod xieraq il-liġi tal-Unjoni. L-Istati Membri għandhom għalhekk iqisu r-regoli kollha li jiffurmaw parti mill-ordni ġuridiku tal-UE, inkluż id-dritt internazzjonali li jeħtieġ “konnessjoni ġenwina” bejn l-Istat inkwistjoni u l-persuna li tingħata ċ-ċittadinanza. Ir-rapport tal-Kummissjoni jiffoka fuq l-iskemi ta' naturalizzazzjoni li huma kklassifikati bħala skemi ta' ċittadinanza għall-investituri, li huma forma ġdida ta' naturalizzazzjoni li sistematikament jagħtu ċittadinanza abbażi ta' investiment. X'inhi l-problema bl-iskemi ta' ċittadinanza għall-investituri? L-iskemi ta' ċittadinanza għall-investituri joħolqu firxa ta' riskji għall-Istati Membri u għall-Unjoni kollha kemm hi: b'mod partikolari, riskji ta' sigurtà, riskji ta' ħasil tal-flus u ta' korruzzjoni u ta' evażjoni tat-taxxa. Dawn ir-riskji huma aggravati bid-drittijiet transfruntiera assoċjati maċ-ċittadinanza tal-Unjoni. Ir-rapport sab li l-applikanti spiss jingħataw ċittadinanza mingħajr ebda residenza fiżika fl-Istati Membri kkonċernati u mingħajr ebda rabta ġenwina magħhom. Ir-rapport jidentifika wkoll it-tħassib li jista' jkun li l-kontrolli ta' sigurtà applikati għall-applikanti għal ċittadinanza għal investitur mhumiex b'saħħithom biżżejjed u li l-Istati Membri ma jikkonsultawx lil xulxin dwar applikanti għal ċittadinanza għal investitur, u ma jinfurmawx lil xulxin b'applikanti rifjutati. Ir-rapport sab ċerti partijiet ambigwi fl-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni kontra l-ħasil tal-flus, billi l-aġenziji li joperaw dawn l-iskemi ma jaqgħux fl-ambitu tar-rekwiżiti tal-UE kontra l-ħasil tal-flus. Barra minn hekk, it-trasparenza dwar l-iskemi taċ-ċittadinanza għall-investituri hija limitata ħafna: mhuwiex dejjem ċar min japplika għal dawn l-iskemi, min jikseb iċ-ċittadinanza (u b'hekk iċ-ċittadinanza tal-UE) u kif jintefqu l-flus miġbura minn dawn l-iskemi. Kif jistgħu dawn l-iskemi joħolqu riskji ta' ħasil tal-flus? Ir-Raba' Direttiva dwar il-Ġlieda Kontra l-Ħasil tal-Flus tirrikjedi li l-istituzzjonijiet finanzjarji u entitajiet oħra (“entitajiet marbutin b'obbligu”) fl-UE jwettqu kontrolli tad-diliġenza dovuta tal-klijent. Il-Ħames Direttiva dwar il-Ġlieda Kontra l-Ħasil tal-Flus, li daħlet fis-seħħ fid-9 ta' Lulju 2018, daħħlet emenda li tirrikjedi diliġenza dovuta msaħħa tal-klijenti fuq ċittadini minn pajjiżi terzi li japplikaw “għad-drittijiet ta' residenza jew għaċ-ċittadinanza fl-Istat Membru bi skambju ta' trasferimenti ta' kapital, xiri ta' proprjetà jew bonds tal-gvern, jew investiment f'entitajiet korporattivi f'dak l-Istat Membru”. L-Istati Membri għandhom jittrasponu d-Direttiva sa mhux aktar tard mill-10 ta' Jannar 2020 u l-Kummissjoni qed taħdem magħhom biex tiżgura traspożizzjoni sħiħa u korretta. L-Istati Membri għandhom jiżguraw ukoll li l-applikazzjoni tar-regoli tal-UE dwar il-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus ma tiġix evitata taħt skemi ta' ċittadinanza jew ta' residenza tal-investitur: L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-fondi mħallsa mill-applikanti taċ-ċittadinanza għall-investituri u tar-residenza għall-investituri jgħaddu minn korpi li jikkwalifikaw bħala “entitajiet marbutin b'obbligu” skont id-Direttiva dwar il-Ġlieda Kontra l-Ħasil tal-Flus. Barra minn hekk, l-Istati Membri huma mħeġġa jqisu r-riskji potenzjali ta' ħasil tal-flus marbuta mal-iskemi ta' ċittadinanza u residenza għall-investituri fil-valutazzjonijiet nazzjonali tar-riskju tagħhom imwettqa skont ir-regoli tal-UE dwar il-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u jieħdu l-miżuri ta' mitigazzjoni meħtieġa. Xi pproponiet il-Kummissjoni bħala l-passi li jmiss fir-rigward tal-iskemi taċ-ċittadinanza għall-investituri? Il-Kummissjoni se twaqqaf grupp ta' esperti mill-Istati Membri li se jaħdem biex jindirizza r-riskji speċifiċi maħluqa mill-iskemi ta' ċittadinanza għall-investituri. Se jindirizza wkoll it-trasparenza ta' skemi ta' ċittadinanza għall-investituri u ta' proċeduri ta' naturalizzazzjoni diskrezzjonali, li jippermettu l-akkwist ta' ċittadinanza abbażi ta' investiment. Il-grupp ta' esperti se jintalab idaħħal fis-seħħ proċeduri għall-iskambju ta' informazzjoni u statistika dwar skemi bħal dawn, inkluż l-iskambju ta' informazzjoni li tikkonċerna l-applikanti li l-applikazzjonijiet tagħhom għaċ-ċittadinanza ġew irrifjutati fi Stat Membru wieħed minħabba raġunijiet ta' riskju għas-sigurtà. Fl-aħħar nett, il-grupp għandu jiżviluppa sa tmiem l-2019 sett komuni ta' kontrolli ta' sigurtà għall-iskemi taċ-ċittadinanza għall-investituri, inklużi proċessi ta' ġestjoni tar-riskju li jqisu s-sigurtà, il-ħasil tal-flus, l-evażjoni tat-taxxa u l-korruzzjoni. Hemm rabta bejn l-iskemi ta' ċittadinanza u dawk ta' residenza għall-investituri? F'xi każijiet, l-iskemi ta' residenza għall-investituri jistgħu jiffaċilitaw l-akkwist taċ-ċittadinanza. B'mod partikolari, permess ta' residenza miksub minn investiment jista' jintuża skont il-proċeduri ta' naturalizzazzjoni ordinarja ta' xi Stati Membri biex jipprovdi aċċess rapidu għal residenza permanenti u mbagħad għal ċittadinanza. F'pajjiżi li għandhom skemi kemm ta' ċittadinanza kif ukoll ta' investitur ta' residenza, l-investiment meħtieġ għall-iskema ta' residenza jista' jitqies biex jikkwalifika għall-iskema ta' ċittadinanza għall-investituri. Barra minn hekk, iż-żewġ skemi joħolqu riskji simili f'termini ta' sigurtà, ħasil tal-flus u evażjoni tat-taxxa. 2. Skemi ta' residenza għall-investituri (“viżi tad-deheb”) X'inhuma l-iskemi ta' residenza għall-investituri? L-iskemi ta' residenza għall-investituri – li ta' spiss jissejħu “viżi tad-deheb” – jagħtu dritt ta' residenza fit-territorju ta' Stat Membru lil ċittadini ta' pajjiżi terzi abbażi ta' investiment fil-pajjiż. Dawn jinħarġu fuq livell nazzjonali, u għalhekk ma jintitolawx lid-detentur tal-permess jirrisjedi barra mill-Istat Membru emittenti. Madankollu, dawn jintitolaw lid-detentur jivvjaġġa b'mod liberu fiż-żona Schengen għal massimu ta' 90 jum fi kwalunkwe perjodu ta' 180 jum. Bħalissa, 20 Stat Membru għandhom it-tali skemi: Il-Bulgarija, il-Kroazja, Ċipru, iċ-Ċekja, l-Estonja, Franza, il-Greċja, l-Irlanda, l-Italja, il-Latvja, Malta, in-Netherlands, il-Polonja, il-Portugall, is-Slovakkja, Spanja u r-Renju Unit. X'inhi l-kompetenza tal-UE fir-rigward tal-iskemi ta' residenza għall-investituri? Il-permessi ta' residenza għall-investituri barranin mhumiex regolati fil-livell tal-UE u jibqgħu rregolati mil-liġi nazzjonali. Il-liġi tal-UE tirregola l-kundizzjonijiet tad-dħul għal kategoriji speċifiċi ta' ċittadini mhux tal-UE (pereżempju studenti u riċerkaturi, ħaddiema staġjonali u ħaddiema bi trasferiment intraazjendali). X'tip ta' investimenti huma meħtieġa skont dawn l-iskemi? L-iskemi ta' residenza għall-investituri għandhom karatteristiċi differenti ħafna, b'mod partikolari fir-rigward tan-natura u l-ammont tal-investiment. L-ammonti tal-investiment ivarjaw minn EUR 13 500 sa aktar minn EUR 5 miljun fil-forma ta' investiment kapitali, investiment fi proprjetà immobbli, investiment f'bonds tal-Gvern, jew donazzjonijiet lil attività li tikkontribwixxi għall-karità tal-ġid pubbliku jew kontribuzzjonijiet ta' darba għall-baġit nazzjonali. Dawn l-għażliet ma jeskludux lil xulxin, u xi Stati Membri jippermettu tipi differenti ta' investiment u l-kombinazzjoni tagħhom. X'inhuma r-riskji ewlenin tal-iskemi ta' residenza għall-investituri identifikati mill-Kummissjoni? Xi pproponiet il-Kummissjoni bħala l-passi li jmiss fir-rigward tal-iskemi ta' residenza għall-investituri? Il-Kummissjoni se timmonitorja l-konformità tal-Istati Membri mal-liġi tal-UE, b'mod partikolari, mar-regoli eżistenti tal-UE dwar il-migrazzjoni legali u r-riunifikazzjoni tal-familja, kif ukoll mar-regoli eżistenti dwar l-użu u l-implimentazzjoni tas-sistemi ta' informazzjoni tal-UE dwar il-migrazzjoni, il-fruntieri u s-sigurtà. X'inhuma r-riskji tal-iskemi ta' ċittadinanza għall-investituri mmexxija minn pajjiżi terzi li għandhom sistema ta' vjaġġar mingħajr viża mal-UE? Kif jistgħu jiġu mitigati? L-akkwist taċ-ċittadinanza ta' pajjiż terz, li għandu aċċess mingħajr viża fl-UE għal soġġorni qosra, jista' jippermetti liċ-ċittadini li jeħtieġu viża biex jidħlu fl-UE biex jevitaw il-proċedura regolari tal-viża ta' Schengen u l-valutazzjoni fil-fond tar-riskji migratorji u ta' sigurtà individwali li tinvolvi. Madankollu, minn April 2017 dawn ir-riskji huma mitigati hekk kif għall-vjaġġaturi kollha, inklużi dawk li ma jeħtiġux viża tal-UE, jiġi vverifikat fil-fruntieri esterni tal-UE jekk jissodisfawx il-kundizzjonijiet tad-dħul, inkluż billi jitwettqu kontrolli fis-Sistema ta' Informazzjoni ta' Schengen u l-bażijiet tad-data nazzjonali tal-Istati Membri. Jekk ikun hemm indikazzjonijiet li vjaġġatur jista' joħloq riskju għas-sigurtà interna jew għall-politika pubblika ta' kwalunkwe wieħed mill-Istati Membri, id-dħul jista' jiġi rrifjutat. Sistemi ta' informazzjoni ġodda bħas-Sistema Ewropea ta' Informazzjoni u ta' Awtorizzazzjoni għall-Ivvjaġġar (ETIAS), u s-Sistema ta' Dħul/Ħruġ (EES) se jkomplu jikkontribwixxu għat-tisħiħ ta' kontrolli effettivi ta' vjaġġaturi mhux tal-UE. Barra minn hekk, f'Marzu 2017, daħal fis-seħħ mekkaniżmu ta' sospensjoni tal-viża rivedut u msaħħaħ. Dan jipprevedi raġunijiet ġodda għas-sospensjoni temporanja tal-liberalizzazzjoni tal-viża, inkluż fejn il-pajjiż terz inkwistjoni permezz tal-azzjonijiet — jew nuqqas ta' azzjoni tiegħu — ikun qed jipperikola l-politika pubblika jew is-sigurtà interna tal-Istati Membri tal-UE. Dan japplika b'mod orizzontali għall-pajjiżi terzi kollha li ċ-ċittadini tagħhom igawdu minn aċċess mingħajr viża għall-Unjoni. Il-Kummissjoni se timmonitorja l-impatt tal-iskemi ta' ċittadinanza għall-investituri implimentati minn pajjiżi mingħajr viża bħala parti minn dan il-mekkaniżmu. X'se tagħmel il-Kummissjoni biex ittaffi r-riskji ta' skemi ta' residenza għall-investituri u ta' skemi taċ-ċittadinanza għall-investituri mħaddma minn pajjiżi kandidati u minn kandidati potenzjali? Fid-dawl tar-riskji inerenti fl-iskemi taċ-ċittadinanza għall-investituri, il-Kummissjoni se timmonitorja l-iskemi taċ-ċittadinanza għall-investituri bħala parti mill-proċess ta' adeżjoni mal-UE. Il-pajjiżi kkonċernati se jkunu mistennija jkollhom fis-seħħ sistemi ta' monitoraġġ robusti, inklużi sistemi li jilqgħu għal riskji possibbli għas-sigurtà bħall-ħasil tal-flus, il-finanzjament tat-terroriżmu, il-korruzzjoni u l-infiltrazzjoni ta' kriminalità organizzata marbuta ma' kwalunkwe skema bħal din. X'se tagħmel il-Kummissjoni biex ittaffi r-riskji ta' skemi ta' residenza għall-investituri u ta' skemi taċ-ċittadinanza għall-investituri? Il-Kummissjoni se timmonitorja kwistjonijiet usa' ta' konformità mal-liġi tal-UE mqajma minn skemi ta' residenza u ċittadinanza għall-investituri u se tieħu l-azzjoni meħtieġa kif xieraq. Għal din ir-raġuni, l-Istati Membri għandhom jiżguraw, b'mod partikolari, li: Il-Kummissjoni se timmonitorja l-passi meħuda mill-Istati Membri biex jindirizzaw kwistjonijiet ta' trasparenza u governanza fil-ġestjoni ta' dawn l-iskemi. Hija se tistabbilixxi grupp ta' esperti mill-Istati Membri biex itejbu t-trasparenza, il-governanza u s-sigurtà tal-iskemi. Dak il-grupp se jingħata l-kompitu, b'mod partikolari, li: Fl-aħħar nett, rigward pajjiżi terzi li jistabbilixxu skemi simili, li jista' jkollhom implikazzjonijiet ta' sigurtà għall-UE, il-Kummissjoni se timmonitorja l-iskemi ta' ċittadinanza għall-investituri fil-pajjiżi kandidati u kandidati potenzjali bħala parti mill-proċess ta' adeżjoni mal-UE. Se tissorvelja wkoll l-impatt ta' skemi bħal dawn minn pajjiżi mingħajr viża tal-UE bħala parti mill-mekkaniżmu ta' sospensjoni tal-viża. X'inhuma r-riskji ta' evażjoni tat-taxxa marbuta ma' dawn l-iskemi? Filwaqt li l-istudju ma ħarisx lejn aspetti tat-taxxa relatati ma' skemi ta' ċittadinanza u ta' residenza għall-investituri, jidher li ftit ħafna mill-iskemi jinkludu dispożizzjonijiet bl-għan espliċitu li tiġi evitata t-taxxa. Minkejja dan, riskju ta' ppjanar u evażjoni potenzjali aggressiv tat-taxxa jista' jinħoloq meta individwi li jipparteċipaw fl-iskemi jingħataw ċittadinanzi ġodda jew addizzjonali li jistgħu jgħinu biex joskuraw ir-residenza fiskali attwali tal-individwu, li jwassal biex jiġu evitati r-regoli fiskali fil-pajjiż oriġinali tagħhom. Skemi f'pajjiżi li ma jintaxxawx l-introjtu, jew jintaxxawh b'rata baxxa ħafna, iġorru riskju akbar li d-detenturi ta' kontijiet jaħbu l-evidenza tal-istat reali ta' residenza u b'hekk jevadu t-taxxa. B'mod partikolari, xi ċittadini tal-UE jistgħu deliberatament jevadu t-taxxa fl-Istat ta' residenza tal-UE tagħhom billi jakkwistaw iċ-ċittadinanza u jiddikjaraw lilhom infushom residenti fiskali f'pajjiżi fejn l-infurzar ta' ċerti rekwiżiti huwa anqas strett minn f'oħrajn. L-istituzzjonijiet finanzjarji tal-UE jistgħu jkunu anqas familjari ma' skemi stabbiliti barra mill-UE sabiex jevalwaw ir-rilevanza tagħhom. Id-dokumentazzjoni maħruġa taħt xi wħud minn dawn l-iskemi tista' wkoll tagħmilha diffiċli ħafna għall-istituzzjonijiet finanzjarji biex jidentifikaw b'mod korrett il-postijiet leġittimi ta' residenza fiskali. X'jista' jsir biex jiġu limitati dawn ir-riskji fiskali? Il-pajjiżi tal-UE li joffru skemi ta' ċittadinanza u residenza għall-investituri huma diġà soġġetti għal regoli stretti tal-UE dwar it-trasparenza li daħlu fis-seħħ fl-2014 u li jiżguraw li l-Istati Membri kollha jiskambjaw informazzjoni bejniethom dwar il-kontijiet finanzjarji miżmuma minn ċittadini tal-UE minn pajjiżi oħra. Dawn ir-regoli ta' trasparenza f'dawn l-aħħar snin ġew estiżi b'mod sinifikanti biex jinkludu ammont kbir ta' informazzjoni oħra. Dan l-aħħar, ir-regoli ġew issupplimentati b'dispożizzjonijiet ġodda ta' rapportar għal intermedjarji tat-taxxa (skeda informattiva) li joffru pariri li jistgħu jwasslu għal evażjoni tat-taxxa jew frodi. Fl-istess ħin, in-netwerks fil-livell tal-UE ta' investigaturi tal-frodi ssaħħew ukoll biex il-professjonisti mill-Istati Membri kollha jkunu jistgħu jiskambjaw aktar informazzjoni u l-aħjar prattiki. Madankollu, hemm għadd ta' azzjonijiet li jistgħu jittieħdu barra l-qafas tat-trasparenza fiskali tal-UE biex jiġi minimizzat ir-riskju ta' evażjoni tat-taxxa fir-rigward ta' skemi taċ-ċittadinanza għall-investituri bħal meta jitqiesu l-kwistjonijiet li jqajmu għal finijiet ta' taxxa fil-ħidma li qed titwettaq mill-Istati Membri fil-Kunsill biex jiġi riformat il-Kodiċi ta' Kondotta għat-tassazzjoni tal-intrapriżi u jekk ir-riskji imposti jimmeritawx l-inklużjoni ta' dawn il-kwistjonijiet fil-kriterji li l-lista tal-UE ta' ġuriżdizzjonijiet fil-qasam tat-taxxa li ma jikkooperawx hija bbażata fuqhom. Għal aktar informazzjoni Stqarrija għall-istampa