Fil-21 ta' April 2018, l-Unjoni Ewropea u l-Messiku qablu dwar ftehim kummerċjali ġdid. Dan se jkun parti minn Ftehim Globali bejn l-UE u l-Messiku, aktar wiesa' u mmodernizzat, u se japprofondixxi u jwessa' l-ambitu tal-ftehim kummerċjali eżistenti, iffirmat fl-1997. Il-Kummissjoni Ewropea nnegozjat il-ftehim abbażi ta' mandat approvat b'mod unanimu mill-gvernijiet tal-UE. Matul in-negozjati, il-Kummissjoni poġġiet it-trasparenza fl-ewwel post. Abbażi tal-ftehim li hemm bħalissa fil-prinċipju, in-negozjaturi taż-żewġ naħat se jkomplu l-ħidma tagħhom biex jindirizzaw il-kwistjonijiet tekniċi li jifdal u biex ifasslu t-test finali tal-ftehim, Il-Kummissjoni mbagħad se tivverfika t-test tal-ftehim minn perspettiva legali, tittraduċih fil-lingwi uffiċjali kollha tal-UE u tippreżenta l-ftehim għall-approvazzjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill. L-UE hija t-tielet l-akbar sieħeb kummerċjali għall-Messiku, u l-Messiku, b'128 miljun ruħ, huwa t-tieni l-akbar sieħeb kummerċjali għall-UE fl-Amerika Latina, wara l-Brażil. Il-kummerċ totali bejn l-UE u l-Messiku jwassal sa EUR 62 biljun fi prodotti (2017) u EUR 15-il biljun f'servizzi (2016). L-esportazzjoni mill-UE ta' prodotti lejn il-Messiku għandha valur ta' EUR 38 biljun (2017), b'kemm jiswew EUR 10 biljun ta' esportazzjoni ta' servizzi (2016). 400 000 impjieg fl-UE huma marbuta b'xi mod jew ieħor mal-esportazzjoni tal-UE lejn il-Messiku. Bil-ftehim, il-kummerċ u l-investiment mal-Messiku se jsiru aktar faċli, u għalhekk hu mistenni li din iċ-ċifra togħla. Kull EUR 1 biljun ta' esportazzjonijiet tal-UE jsostnu madwar 14 000 impjieg fl-Ewropa, u għalhekk iktar ma l-Ewropa tesporta, aktar tista' tissalvagwardja u toħloq impjiegi. Darba li jkun fis-seħħ, il-ftehim se: Dan se jinkiseb billi: 1. Jitneħħew id-dazji doganali li fadal Il-ftehim tal-1997 bejn l-UE u l-Messiku ma kienx fih bosta mid-dispożizzjonijiet dwar il-kummerċ fil-prodotti li minn dak iż-żmien saru standard fil-ftehimiet kummerċjali. Lanqas ma kien kopra għadd ta' kategoriji ta' prodotti, speċjalment fejn jidħlu l-agrikoltura u s-sajd. Il-ftehim il-ġdid jagħlaq dawn il-lakuni. Il-ftehim il-ġdid se jkun ifisser li jkun jista' jsir il-kummerċ ta' 99% tal-prodotti bejn l-UE u l-Messiku mingħajr dazji. Fil-każ ta' 98% tal-prodotti mhux se jkun hemm dazji mill-mument li l-ftehim jidħol fis-seħħ. Fil-każ ta' dak li jifdal, id-dazji doganali jitneħħew ftit ftit fuq perjodu ta' żmien, jew għal xi ammont limitat, iddefinit bħala kwota. Dan jinkludi l-esportazzjoni ta' prodotti tal-ħalib u tal-laħam kemm mill-UE kif ukoll mill-Messiku. Bil-ftehim kummerċjali se jkun ħafna eħfef li l-esportaturi tal-UE jbigħu l-prodotti tagħhom fil-Messiku u jiffrankaw sa EUR 100 miljun fis-sena f'dazji doganali. Il-Messiku se jneħħi t-tariffi għolja tiegħu li jimponi fuq prodotti tal-ikel ta' importanza, bħal ma huma l-għaġin (li fuqu hemm bħalissa tariffa sa 20%), iċ-ċikkulata u l-ħelu (b'tariffi li jaqbżu l-20%), il-ġobon tal-moffa (sa 20%), it-tuffieħ u l-ħawħ tal-bott (sa 20%), pratikament il-prodotti kollha tal-majjal (sa 45%) kif ukoll prodotti mit-tjur ekonomikament relevanti (sa 100%). Fil-każ ta' prodotti oħra, il-ftehim se jġib aċċess sinifikanti ġdid fis-suq fi ħdan ammonti annwali, pereżempju fil-każ tat-trab tal-ħalib (li fuqu sa issa kien hemm taxxa li kienet titla' sa 50%) se jkun hemm kwota annwali ta' 50 000 tunnellata, fil-każ ta' ġobon frisk u pproċessat (bħalissa hemm taxxa sa 45%) kwota ta' 5 000 tunnellata u fil-każ ta' ġobon ieħor (it-tariffa bħalissa titla' sa 45%) se jkun hemm kwota ta' 20 000 tunnellata. Se jkun ukoll aktar faċli għal kummerċ tal-inbid u l-ispirti, li l-esportazzjonijiet tagħhom huma importanti kemm għall-UE kif ukoll għall-Messiku. 2. Tiġi ggarantita s-sostenibbiltà u tiġi miġġielda l-korruzzjoni Il-ftehim jenfasizza b'azzjoni reali l-aġenda politika kummerċjali tal-UE bbażata fuq il-valuri. L-UE u l-Messiku jistabbilixxu aspirazzjonijiet u miri komuni għal kummerċ miftuħ u ġust ibbażat fuq taħlita ta' valuri ta' żvilupp sostenibbli u l-mutur ekonomiku tal-kummerċ. Il-ftehim fih impenji vinkolanti dwar: B'referenza għall-Ftehim ta' Pariġi dwar it-tibdil fil-klima, il-ftehim isostni: L-UE u l-Messiku jaqblu wkoll li jippromwovu prattiki ta' responsabbiltà soċjali korporattiva f'konformità ma' standards miftiehma internazzjonalment. Il-ftehim jinkludi wkoll miżuri għall-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni, pereżempju: Kwalunkwe nuqqas ta' qbil dwar dawn il-kwistjonijiet għandhom jiġu solvuti permezz ta' konsultazzjonijiet mal-gvern jew minn Panel ta' Esperti u l-pubblikazzjoni ta' rapport. Il-Ftehim jinkludi impenji dwar il-ġestjoni sostenibbli tal-foresti u s-sajd. 3. Jinżammu standards għolja ta' saħħa u ta' iġjene għall-prodotti tal-ikel Il-Ftehim jippermetti li jitħaffef il-kummerċ u fl-istess waqt jinżamm sikur. Kemm l-UE kif ukoll il-Messiku jżommu d-dritt tagħhom li jistabbilixxu l-livell ta' protezzjoni li huma jqisu xieraq. Il-ftehim fih ukoll referenza espliċita għall-prinċipju prekawzjonarju li jirregola l-approċċ tal-partijiet lejn it-teħid tad-deċiżjonijiet. Dan ifisser li, kif diġà huwa mnaqqax fit-trattati tal-UE, l-UE tista' tkompli żżomm milli jidħlu fis-suq tagħha ċerti prodotti sakemm ma jkunx hemm ċertezza xjentifika totali li ma jkunux ta' periklu. Il-Ftehim jipprovdi għal: Il-Messiku se ukoll jittratta lill-UE bħala entità waħda u mhux se jimponi proċeduri separati fuq kull Stat Membru. 4. Jitnaqqsu l-formalitajiet għall-kummerċ fi prodotti industrijali It-tariffi doganali għal prodotti industrijali diġà tneħħew. L-esportaturi ta' dawn il-prodotti madankollu se jibbenefikaw mill-ftehim bis-saħħa ta' titjib marbut ma' rekwiżiti tekniċi u formalitajiet anqas. Il-Ftehim għandu l-għan li jżid l-użu tal-istandards internazzjonali filwaqt li jiġu salvagwardjati l-livelli ta' protezzjoni li kull parti jidhrilha xierqa. Dan ifisser li l-esportaturi tal-UE ma jkunux obbligati li jistabbilixxu linji ta' produzzjoni separati għal oġġetti li huma jesportaw lejn il-Messiku. Skont dan il-ftehim il-Messiku se jirrikonoxxi wkoll iċ-ċertifikazzjoni tal-prodotti li tinħareġ fl-UE. Dan se jagħmilha aktar faċli għall-kumpaniji tal-UE li jġibu prova ta' konformità mal-istandards u r-regolamenti Messikani. U naturalment l-esportazzjonijiet mill-Messiku se jkollhom ikunu konformi mal-istandards u regolamenti stretti tal-UE, bħal ma jagħmlu llum. Barra minn dan, bis-saħħa tal-ftehim: II-ftehim fih ukoll dispożizzjonijiet dwar it-tariffi u l-formalitajiet, u l-liċenzji tal-importazzjoni u tal-esportazzjoni. Bis-saħħa tiegħu pereżempju se jkun aktar faċli li jintbagħtu oġġetti għat-tiswija bejn il-Messiku u l-UE u lura. 5. Il-proċeduri doganali jsiru eħfef It-taqsima dwar il-faċilitazzjoni tal-kummerċ għandha l-għan li ssaħħaħ il-kummerċ bejn l-UE u l-Messiku billi tistabbilixxi regoli ġodda għal proċeduri doganali aħjar: 6. Il-kuntratti pubbliċi tal-Messiku jinfetħu lil kumpaniji tal-UE Skont il-ftehim il-ġdid, il-Messiku se jiftaħ is-suq tal-akkwist pubbliku tiegħu għall-kumpaniji tal-UE aktar milli qatt fetħu għal sħab kummerċjali oħra tiegħu. Il-kumpaniji tal-UE se jkunu jistgħu jitfgħu offerti biex jipprovdu prodotti u servizzi lil entitajiet pubbliċi tal-Messiku li qatt qabel ma kienu jippermettu li ditti mhux Messikani jagħmlu offerti għall-kuntratti. Il-Messiku impenja ruħu wkoll li jidħol f'negozjati mal-Istati Messikani biex jippermettu lill-kumpaniji mill-UE jagħmlu offerti għal kuntratti fil-livell ta' Stat bil-lest għal meta jiġi ffirmat il-ftehim. Din se tkun l-ewwel darba li l-Messiku jkun fetaħ l-akkwist pubbliku tiegħu għal kumpaniji mhux Messikani fil-livell ta' Stat. Fl-2015 l-akkwist pubbliku fil-Messiku rrappreżenta 5 % tal-produzzjoni tal-pajjiż u 21 % tal-infiq totali tal-gvern. Is-suq tal-akkwist tal-gvern federali għandu valur ta' madwar EUR 30 biljun kull sena. 7. Jiġi inkoraġġut l-investiment u tiġi żgurata soluzzjoni trasparenti tat-tilwim, li dwarha jkun jista' jingħata sodisfazzjoni sħiħ, permezz ta' Sistema ta' Qorti tal-Investiment Il-ftehim jiftaħ il-bibien għall-Investiment Dirett Barrani u jipproteġi l-investimenti bejn l-UE u l-Messiku kemm fis-settur tas-servizzi kif ukoll f'setturi mhux tas-servizzi. Id-dispożizzjonijiet ta' protezzjoni tal-investimenti jipprovdu garanziji bażiċi bħal: Il-ftehim jimplimenta bis-sħiħ l-approċċ il-ġdid tal-UE lejn il-protezzjoni tal-investiment u s-soluzzjoni tat-tilwim dwar l-investiment billi jissostitwixxi s-sistema ISDS (Investor-to-State Dispute Settlement) b'Sistema ta' Qorti tal-Investiment, ġdida, li tiggarantixxi t-trasparenza u d-dritt tal-gvernijiet li jirregolaw fl-interess pubbiku. Dan isegwi l-istess approċċ li adottat l-UE fil-ftehimiet reċenti tagħha mal-Kanada (CETA), Singapore u l-Vjetnam. L-inklużjoni tal-approċċ il-ġdid tal-UE f'dan il-qasam fi ftehim kummerċjali ieħor tal-UE se jkompli jappoġġja l-għan tal-UE li titwaqqaf Qorti Multilaterali tal-Investiment biex tittratta tilwim bħal dawn. 8. Jiġu offruti opportunitajiet ġodda fis-settur tas-servizzi L-UE tesporta madwar EUR 10 biljun ta' servizzi lejn il-Messiku kull sena. Il-ftehim se jagħmilha aktar faċli għall-kumpaniji tal-UE biex jipprovdu servizzi fis-suq Messikan, li qiegħed jikber b'ħeffa, filwaqt li jafferma mill-ġdid id-dritt tal-UE u tal-Messiku li jirregolaw. Skont il-ftehim kemm l-awtoritajiet tal-Istati Membri tal-UE kif ukoll tal-Messiku jistgħu: 9. Jiġu stabbiliti regoli għall-kummerċ diġitali Il-ftehim jistabbilixxi regoli orizzontali dwar kwalunkwe negozju magħmul permezz ta' mezzi elettroniċi. Bħala tali, ir-regoli jmorru lil hinn mill-kummerċ fis-servizzi biss. Id-dispożizzjonijiet għandhom l-għan li: 10. Ikun hemm protezzjoni aħjar għall-innovazzjonijiet u x-xogħlijiet kreattivi Il-ftehim jinkludi kapitolu komprensiv dwar id-Drittijiet ta' Proprjetà Intellettwali ewlenin kollha. Huwa jiżgura li jkun hemm standards għolja ta' protezzjoni għall-proprjetà intellettwali u l-infurzar tagħhom lil hinn minn dawk stabbiliti fil-Ftehim dwar l-Aspetti tad-Drittijiet tal-Proprjetà Intellettwali Relatati mal-Kummerċ (TRIPS), tad-WHO. Il-Ftehim hu ta' ġid għall-industrija tal-Ewropa li hija intensiva fl-IPR u għas-sidien tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali. Id-dispożizzjonijiet tiegħu dwar id-drittijiet tal-awtur u d-drittijiet relatati jkopru d-drittijiet kollha protetti mil-liġi tal-UE, inkluż id-drittijiet ta' bejgħ mill-ġdid, u jirriflettu l-istandard għoli tal-UE rigward it-terminu ta' protezzjoni. Fejn jidħlu d-disinji, il-ftehim: Fil-każ ta' brevetti farmaċewtiċi u tal-protezzjoni tal-pjanti, il-ftehim jippermetti kumpens fil-każ ta' dewmien mhux raġjonevoli fil-proċess ta' awtorizzazzjoni għall-kummerċjalizzazzjoni. Il-ftehim jinkludi wkoll l-aktar partijiet sinifikanti fil-kamp ta' applikazzjoni tal-liġi tal-UE dwar il-protezzjoni tas-sigrieti kummerċjali u r-regoli ta' proċedura rilevanti. 11. Il-prodotti tal-ikel tradizzjonali jitħarsu kontra l-imitazzjonijiet L-UE hija produttur ewlieni ta' prodotti tal-ikel u xorb b'distinzjoni reġjonali. Dawn il-prodotti jgawdu minn status speċjali magħrufa bħala “Indikazzjoni Ġeografika”. Skont il-ftehim il-ġdid, il-Messiku qabel li jestendi l-protezzjoni għal 340 Indikazzjoni Ġeografika Ewropea oħra ta' inbejjed u ikel sabiex fil-Messiku jkunu jistgħu jinbigħu biss prodotti oriġinali mill-UE taħt l-istess isem korrispondenti. Skont il-Ftehim attwali l-Messiku diġà jipproteġi 80 spirtu b'indikazzjoni ġeografika. B'dan ikun illegali li fil-Messiku jinbiegħu imitazzjonijiet ta' prodotti bħal ma hu l-ġobon Comté minn Franza, jew dak Queijo São Jorge mill-Portugall, is-Szegedi szalámi mill-Ungerija, u l-għanbaqar Magiun de prune Topoloveni mir-Rumanija. . Dan se jkun ukoll ta' għajnuna lill-esportaturi Ewropej u se jassigura lill-konsumaturi Messikani li jkunu qegħdin jixtru prodott Ewropew ġenwini. 12. Jiġi ggarantit kummerċ u kundizzjonijiet tan-negozju ġusti Il-ftehim jistabbilixxi regoli dwar rimedji ta' kummerċ, jiġifieri proċeduri użati fil-ġlieda kontra prattiċi kummerċjali inġusti, bħal ma huma dawk kontra d-dumping, kontra s-sussidjar, kif ukoll salvagwardji globali u bilaterali. L-UE u l-Messiku jikkonfermaw ukoll id-drittijiet u l-obbligi tagħhom skont il-ftehimiet tal-Organizzazzjoni Dinija tal-Kummerċ u jaqblu li jkunu aktar trasparenti u jagħmlu konsultazzjonijiet addizzjonali. Il-ftehim jirrikonoxxi wkoll li ċerti tipi ta' sussidji jistgħu jfixklu l-kompetizzjoni u l-kummerċ. Huwa jipprojbixxi s-sussidji u fih regoli biex jiġu limitati l-effetti negattivi potenzjali ta' sussidji oħra. B'mod speċifiku: Il-ftehim jistipula li l-kumpaniji li joperaw fil-Messiku jridu jirrispettaw l-istess prinċipji bażiċi ta' kompetizzjoni bħal fl-Ewropa: Il-ftehim jiżgura lill-kumpaniji Messikani u tal-UE li: Għar-rigward tal-impriżi proprjetà tal-Istat, l-UE u l-Messiku qablu dwar regoli li jiżguraw li kumpaniji privati jkunu jistgħu jikkompetu fuq l-istess livell ma' intrapriżi pubbliċi. Fl-istess ħin, il-ftehim sejjer: 13. Tingħata attenzjoni lill-ħtiġijiet ta' negozji iżgħar Il-ftehim jitlob lill-Messiku jiftaħ sit web li jkun fih l-informazzjoni li n-negozji żgħar u medji tal-UE jkunu jeħtieġu biex jidħlu fis-suq Messikan, u viċi versa. Punti ta' Kuntatt fl-UE u l-Messiku se jaħdmu flimkien biex iqisu l-ħtiġijiet speċifiċi tan-negozji iżgħar u jidentifikaw modi kif dawn jistgħu jieħdu vantaġġ mill-opportunitajiet ġodda f'dawn iż-żewġ is-swieq. 14. Ir-regoli jkunu infurzabbli permezz ta' mekkaniżmu ta' soluzzjoni tat-tilwim bejn stat u stat Il-ftehim jistipula proċeduri għas-soluzzjoni ta' kwalunkwe tilwima potenzjali bejn l-UE u l-Messiku dwar kif jinterpretaw jew japplikaw il-parti li tittratta il-kummerċ. Il-mekkaniżmu jiġi attivat meta waħda mill-partijiet tqis li l-parti l-oħra naqset milli tikkonforma mal-obbligi skont il-ftehim. Jekk jiġri dan, l-UE u l-Messiku se jistabbilixxu bord tal-aġġudikazzjoni. Il-proċeduri tas-soluzzjoni tat-tilwim huma bbażati fuq proċess ġust u fuq il-prinċipji tat-trasparenza, li jippermetti lill-partijiet interessati jattendu seduti u li jagħmlu s-sottomissjonijiet tagħhom lill-bord. Aktar tagħrif: Ftehim fil-Prinċipju Stqarrija għall-istampa Dikjarazzjoni konġunta Paġna b'materjal fotografiku u filmati Sit web iddedikat Skedi informattivi Jirrakkuntaw l-esportaturi Ir-relazzjoni kummerċjali bejn l-UE u l-Messiku