Illum, qabel il-Kunsill Ewropew (l-Artikolu 50), il-Kummissjoni Ewropea qed tikkunsidra t-tħejjijiet intensi tal-UE “ta' ebda ftehim” u ħarġet gwida prattika għall-Istati Membri f'ħames oqsma. Dawn l-oqsma jinkludu l-intitolamenti taċ-ċittadini għas-sigurtà soċjali u r-residenza, il-protezzjoni tad-data, il-mediċina u l-apparat mediku, il-kooperazzjoni tal-pulizija u ġudizzjarja f'materji kriminali, u s-sajd. L-għan tal-gwida tal-lum huwa li tiġi żgurata l-implimentazzjoni prattika bla xkiel ta' miżuri ta' kontinġenza nazzjonali u tal-UE, li kieku r-Renju Unit kellu joħroġ mill-UE mingħajr ftehim fit-12 ta' April, jew f'data aktar tard, ­u li jinżamm approċċ koordinat f'kull tali fażi “ta' ebda ftehim”. Ħruġ “ta' ebda ftehim” jikkawża tfixkil u mhuwiex mixtieq, iżda l-UE hija mħejjija b'mod sħiħ għal dan. Kif deskritt mill-President Juncker fil-Parlament Ewropew fit-3 ta' April 2019, f'każ li jseħħ xenarju “ta' ebda ftehim”, ir-Renju Unit ikun mistenni li jindirizza tliet kwistjonijiet ewlenin ta' separazzjoni bħala prekundizzjoni qabel ma l-UE tikkunsidra li tidħol f'diskussjonijiet dwar ir-relazzjoni futura. Dawn huma: (1) il-protezzjoni u ż-żamma tad-drittijiet taċ-ċittadini li użaw id-dritt tagħhom għall-moviment liberu qabel il-Brexit, (2) li jiġu onorati l-obbligi finanzjarji li r-Renju Unit għamel bħala Stat Membru u (3) il-preservazzjoni tal-kelma u l-ispirtu tal-Ftehim tal-Ġimgħa l-Kbira u l-paċi fil-gżira tal-Irlanda, kif ukoll l-integrità tas-suq intern. Gwida f'ħames oqsma 1. Drittijiet ta' residenza u sigurtà soċjali taċ-ċittadini Il-Kummissjoni Ewropea b'mod konsistenti għamlitha ċara li l-protezzjoni tad-drittijiet taċ-ċittadini tar-Renju Unit fl-UE f'xenarju “ta' ebda ftehim” hija prijorità u li l-Istati Membri jenħtieġ li jadottaw approċċ ġeneruż fir-rigward tad-drittijiet tagħhom. Ir-Renju Unit huwa mistenni li jirreċiproka dan l-approċċ. L-Istati Membri tal-UE27 ħejjew miżuri ta' kontinġenza nazzjonali biex jiżguraw residenza legali kontinwa fix-xenarju immedjat “ta' ebda ftehim” li jsegwi, għaċ-ċittadini tar-Renju Unit li jirrisjedu b'mod legali fl-UE27. Il-gwida tal-lum qed tipprovdi ħarsa ġenerali lejn il-miżuri ta' kontinġenza tal-UE, b'mod partikolari lejn ir-Regolament ta' kontinġenza dwar il-Koordinazzjoni tas-Sigurtà Soċjali. Il-Kummissjoni pproponiet li l-Istati Membri jadottaw approċċ koordinat unilaterali biex jindirizzaw xi kwistjonijiet mhux koperti b'dan ir-Regolament u biex tikkomplementa dan l-approċċ, qed tiġbed l-attenzjoni lejn oqsma li fihom l-Istati Membri individwali jistgħu jipprovdu protezzjoni ulterjuri permezz tal-miżuri proprji unilaterali u nazzjonali tagħhom. 2. Il-kooperazzjoni tal-pulizija u dik ġudizzjarja f'materji kriminali F'xenarju “ta' ebda ftehim”, il-qafas legali tal-UE dwar il-kooperazzjoni tal-pulizija u dik ġudizzjarja ma jibqax japplika għar-Renju Unit. Il-kooperazzjoni mar-Renju Unit għalhekk se jkollha tkun ibbażata fuq oqfsa legali alternattivi u mekkaniżmi ta' kooperazzjoni, ibbażati fuq il-liġi internazzjonali u nazzjonali. Il-gwida tal-lum tiddeskrivi l-istrumenti ta' riżerva rilevanti li l-UE u l-Istati Membri tagħha jistgħu jiddependu fuqhom biex jiżguraw li l-infurzar tal-liġi u l-kooperazzjoni ġudizzjarja jkunu jistgħu jkomplu sabiex jiġi garantit livell għoli kontinwu ta' sigurtà għaċ-ċittadini. Hija tipprovdi wkoll gwida lill-Istati Membri dwar l-iskonnessjoni tar-Renju Unit minn diversi bażijiet tad-data, networks u sistemi ta' informazzjoni tal-UE. 3. Prodotti mediċinali u tagħmir mediku Is-settur mediku kien prijorità tal-ħidma ta' tħejjija tal-Kummissjoni sa mill-bidu nett, bi gwida li ilha tinħareġ minn Lulju 2017. Bis-saħħa ta' miżuri ta' tħejjija, il-maġġoranza tal-prodotti mediċinali kkonċernati mill-ħruġ tar-Renju Unit jenħtieġ li issa jkunu konformi mal-leġiżlazzjoni tal-UE mid-data tal-ħruġ tar-Renju Unit. Huwa possibbli, madankollu, li minkejja l-aħjar sforzi, xi prodotti mediċinali u apparat mediku għandhom mnejn ma jkunux konformi fil-ħin. Hemm, għalhekk, riskju ta' nuqqasijiet jekk l-operaturi ekonomiċi ma jaġixxux malajr biex jirrimedjaw is-sitwazzjoni. Il-gwida tal-lum tenfasizza kif il-Kummissjoni se taħdem mal-Aġenzija Ewropea għall-Mediċini (European Medicines Agency , EMA) u r-regolaturi tal-mediċini nazzjonali biex jimmonitorjaw is-sitwazzjoni mill-qrib u jindirizzaw kull problema potenzjali. Hija tiddeskrivi wkoll il-possibbiltajiet li jsir użu mill-eżenzjonijiet u mid-derogi disponibbli fir-rigward tar-regoli eżistenti, sabiex jitnaqqas ir-riskju ta' nuqqas ta' prodotti mediċinali u ta' apparat mediku kritiku f'każ ta' xenarju “ta' ebda ftehim”. 4. Il-protezzjoni tad-data Kif iddikjarat fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar it-tħejjija tat-13 ta' Novembru, il-Kummissjoni tqis li l-għodod eżistenti skont ir-Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data għall-iskambju tad-data ma' pajjiżi terzi huma biżżejjed biex ikopru l-ħtiġijiet immedjati ta' trasferimenti tad-data lejn ir-Renju Unit f'xenarju “ta' ebda ftehim”. Il-gwida tal-lum tipprovdi dettalji dwar dawn l-għodod, il-kundizzjonijiet definiti sew biex isir użu mid-derogi, kif ukoll dwar il-passi prattiċi li l-kumpaniji u l-awtoritajiet tal-UE se jkollhom jieħdu biex jiżguraw konformità kontinwa mar-regoli tal-UE dwar il-protezzjoni tad-data. 5. Is-Sajd L-UE adottat żewġ miżuri ta' kontingenza fil-qasam tas-sajd biex tkopri x-xenarji kollha fil-każ ta' Brexit “ta' ebda ftehim”. Min-naħa waħda, l-UE ħolqot il-qafas legali xieraq biex tippermetti aċċess reċiproku għall-bastimenti tar-Renju Unit fl-ibħra tal-UE tul l-2019, jekk ir-Renju Unit jipprovdi tali aċċess għall-bastimenti tal-UE fl-ibħra tiegħu. Min-naħa l-oħra, l-UE aġġustat ukoll il-kriterji ta' eliġibbiltà tal-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd, biex tiżgura li s-sajjieda li jkollhom iwaqqfu l-attivitajiet tagħhom, ikunu jistgħu jirċievu kumpens, f'każ li r-Renju Unit ma jibqax jippermetti aċċess kontinwu għall-ibħra tiegħu. F'każ ta' xenarju bħal dan, ikun essenzjali li l-Istati Membri jadottaw approċċ koordinat biex jiġu żgurati kundizzjonijiet ekwi bejn is-sajjieda tal-UE fl-Istati Membri differenti u biex jiġu protetti r-riżorsi tal-baħar. Il-gwida tal-lum tipprovdi dettalji dwar approċċ ikkoordinat bħal dan. Il-Kummissjoni qed taħdem mal-Istati Membri l-aktar ikkonċernati fuq qafas għall-monitoraġġ ta' bidliet fl-attivitajiet tas-sajd fl-ilmijiet tal-UE, sabiex jiġi evitat kull tfixkil. Xenarju “ta' ebda ftehim” F'xenarju “ta' ebda ftehim”, ir-Renju Unit se jsir pajjiż terz mingħajr ebda arranġamenti tranżizzjonali. Id-dritt primarju u sekondarju kollu tal-UE jieqaf japplika għar-Renju Unit minn dak il-mument 'il quddiem. Mhu se jkun hemm l-ebda perjodu ta' tranżizzjoni, kif previst fil-Ftehim dwar il-Ħruġ. Dan ovvjament se joħloq tfixkil sinifikanti għaċ-ċittadini u n-negozji. F'tali xenarju, ir-relazzjonijiet tar-Renju Unit mal-UE jiġu rregolati mid-dritt internazzjonali pubbliku, inklużi r-regoli tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ. L-UE se tkun meħtieġa tapplika minnufih ir-regoli u t-tariffi tagħha fil-fruntieri mar-Renju Unit. Dan jinkludi verifiki u kontrolli doganali u għall-istandards sanitarji u fitosanitarji, u l-verifika ta' konformità man-normi tal-UE. Minkejja t-tħejjijiet konsiderevoli tal-awtoritajiet tad-dwana tal-Istati Membri, dawn il-kontrolli jistgħu joħolqu dewmien sinifikanti fil-fruntiera. Barra minn hekk, l-entitajiet tar-Renju Unit mhumiex se jibqgħu eliġibbli li jirċievu għotjiet Komunitarji u li jieħdu sehem fi proċeduri ta' akkwist tal-UE skont it-termini attwali. B'mod simili, iċ-ċittadini tar-Renju Unit mhumiex se jibqgħu ċittadini tal-Unjoni Ewropea. Se jkunu soġġetti għal verifiki addizzjonali meta jaqsmu l-fruntiera għall-Unjoni Ewropea. Hawn ukoll, l-Istati Membri għamlu tħejjijiet konsiderevoli fil-portijiet u l-ajruporti biex jiżguraw li l-verifiki jsiru bl-iktar mod effiċjenti possibbli, iżda madankollu dawn jistgħu joħolqu dewmien. Il-ħidma ta' tħejjija u ta' kontinġenza tal-UE għal xenarju “ta' ebda ftehim” Il-Kummissjoni Ewropea ilha minn Diċembru 2017 tħejji għal xenarju “ta' ebda ftehim”. Sal-lum, il-Kummissjoni ppreżentat 19-il proposta leġiżlattiva, li 18 minnhom ġew adottati jew miftiehma mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill (ara l-ANNESS 1). Proposta waħda biss dwar il-baġit tal-UE għall-2019 għandha tiġi finalizzata miż-żewġ koleġiżlaturi fi żmien debitu. Din se tapplika b'mod retroattiv mid-data tal-irtirar, ladarba tiġi finalizzata. Il-Kummissjoni Ewropea ppubblikat ukoll 92 avviż ta' tħejjija speċifiċi għas-settur bi gwida dettaljata għas-setturi differenti affettwati mill-Brexit. Kif indikat fil-Komunikazzjonijiet tal-Kummissjoni dwar it-Tħejjija għall-Brexit, il-miżuri ta' kontinġenza tal-UE mhumiex se – u ma jistgħux – itaffu l-impatt ġenerali ta' xenarju “ta' ebda ftehim”, u bl-ebda mod ma jikkumpensaw għan-nuqqas ta' tħejjija jew jirrepplikaw il-benefiċċji sħaħ tas-sħubija fl-UE jew it-termini favorevoli ta' xi perjodu ta' tranżizzjoni, kif previst fil-Ftehim dwar il-Ħruġ. Dawn il-proposti huma ta' natura temporanja, limitati fil-kamp ta' applikazzjoni tagħhom u se jiġu adottati unilateralment mill-UE. Dawn mhumiex “mini ftehimiet” u ma ġewx negozjati mar-Renju Unit. Il-Kummissjoni kellha wkoll diskussjonijiet tekniċi estensivi mal-Istati Membri tal-UE27 kemm dwar kwistjonijiet ġenerali ta' tħejjija u ta' kontinġenza kif ukoll dwar kwistjonijiet speċifiċi marbuta mat-tħejjija settorjali, legali u amministrattiva. Il-Kummissjoni temmet ukoll żjara lill-ibliet kapitali tas-27 Stat Membru tal-UE. L-għan ta' dawn iż-żjarat kien li tiġi pprovduta kull kjarifika neċessarja dwar l-azzjoni ta' tħejjija u ta' kontinġenza tal-Kummissjoni u biex jiġu diskussi t-tħejjijiet nazzjonali u l-pjanijiet ta' kontinġenza. Dawn iż-żjarat urew grad għoli ta' tħejjija mill-Istati Membri għax-xenarji kollha. L-Istati Membri kienu wkoll involuti fi tħejjijiet nazzjonali intensivi. Ħarsa ġenerali lejn id-drittijiet ta' residenza fl-Istati Membri UE27 tinsab hawn, kif ukoll links diretti għal siti web nazzjonali dwar it-tħejjija. Appoġġ finanzjarju Filwaqt li l-impatt ta' xenarju “ta' ebda ftehim” se jinħass madwar l-Unjoni Ewropea, huwa ċar li xi reġjuni u setturi ekonomiċi se jiġu affettwati b'mod aktar dirett. Il-Kummissjoni esplorat kif il-fondi u l-programmi attwali tal-UE jistgħu jiġu mobilizzati f'każ ta' “ebda ftehim” u fil-każ li r-Renju Unit jonqos milli jħallas dak li hu previst skont ir-Regolament dwar il-baġit ta' kontinġenza tal-UE. Jista' jsir disponibbli finanzjament addizzjonali apposta, permezz tar-riprogrammazzjoni ta' ċerti fondi strutturali, l-attivazzjoni ta' miżuri kontra d-disturb fis-swieq tal-agrikoltura, u l-użu ta' strumenti speċifiċi bħall-programm għall-Kompetittività tal-Intrapriżi Żgħar u Medji (Competitiveness of Small and Medium-Sized Enterprises, COSME), il-Fond Ewropew ta' Aġġustament għall-Globalizzazzjoni, (European Globalisation Adjustment Fund (EGF)), il-Fond ta' Solidarjetà u l-Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi (FEIS). Tista' ssir disponibbli wkoll l-għajnuna teknika u finanzjarja mill-Unjoni Ewropea f'ċerti oqsma, bħat-taħriġ ta' uffiċjali tad-dwana skont il-programm Dwana 2020. Programmi oħra jistgħu jgħinu proġetti ta' taħriġ simili fil-qasam ta' kontrolli sanitarji u fitosanitarji. Rigward l-agrikoltura, id-dritt tal-UE jipprovdi varjetà ta' strumenti biex jiġu indirizzati l-iktar effetti immedjati tal-ħruġ tar-Renju Unit, b'mod partikolari f'xenarju ta' ebda ftehim. Għal aktar appoġġ immedjat lill-partijiet ikkonċernati affettwati, pereżempju kumpaniji żgħar u ta' daqs medju b'esponiment sinifikanti għar-Renju Unit, ir-regoli tal-UE dwar l-għajnuna mill-Istat joffru soluzzjonijiet flessibbli għal miżuri ta' appoġġ nazzjonali. Għal iktar informazzjoni: x'għandi nagħmel f'xenarju “ta' ebda ftehim”? Biex ikunu jafu aktar dwar kif iħejju għal xenarju “ta' ebda ftehim”, iċ-ċittadini tal-UE jistgħu jikkuntattjaw lil Europe Direct għal kwalunkwe mistoqsija. Ċempel bla ħlas in-numru 00 800 6 7 8 9 10 11 minn kwalunkwe post fl-UE, fi kwalunkwe lingwa uffiċjali tal-UE. Links utli oħra: Ċittadini tal-UE - Il-Komunikazzjoni tal-lum flimkien mal-annessi - Is-sit web tal-Kummissjoni Ewropea dwar it-tħejjija - Ħarsa ġenerali tad-drittijiet ta' residenza f'kull Stat Membru tal-UE27 - Siti web nazzjonali tal-Istati Membri dwar xenarju “ta' ebda ftehim” - Avviż dwar l-ivvjaġġar - Skedi informattivi dwar l-ivvjaġġar, id-drittijiet taċ-ċittadini, l-istudju, u d-drittijiet tal-konsumatur - M&T dwar l-Erasmus - M&T f'każ ta' xenarju “ta' ebda ftehim” - Informazzjoni għal ċittadini tal-UE li jgħixu fir-Renju Unit Negozji tal-UE - Firxa ta' materjal dwar id-dwana u t-tassazzjoni indiretta (inkluża lista sempliċi ta' kontroll b'ħames passi) għan-negozji - Informazzjoni relatata mal-Agrikoltura - Seba' affarijiet li n-negozji fl-UE27 jeħtieġ li jkunu jafu biex iħejju għall-Brexit ANNESS 1: Il-miżuri ta' kontinġenza f'każ “ta' ebda ftehim” jinkludu: - il-programm PEACE: it-tkomplija tal-programm PEACE fil-gżira tal-Irlanda sa tmiem l-2020. Rigward il-perjodu ta' wara l-2020, il-Kummissjoni diġà pproponiet bħala parti mill-proposti tagħha għall-Qafas Finanzjarju Pluriennali li jmiss biex tkompli u ssaħħaħ l-appoġġ transfruntier għall-paċi u r-rikonċiljazzjoni fil-kontej tal-fruntiera tal-Irlanda u l-Irlanda ta' Fuq. - Il-Baġit tal-UE (fil-proċess tal-adozzjoni finali): f'xenarju “ta' ebda ftehim”, l-UE se tkun f'pożizzjoni li tonora l-impenji tagħha u li tkompli bil-ħlasijiet fl-2019 lill-benefiċjarji fir-Renju Unit għal kuntratti ffirmati u deċiżjonijiet li jkunu saru qabel il-ħruġ, bil-kundizzjoni li r-Renju Unit jonora l-obbligi tiegħu skont il-baġit tal-2019 u li jaċċetta l-verifiki u l-kontrolli tal-awditjar neċessarji. - Drittijiet u kumpens għas-sajd: dawn il-miżuri jipprevedu kumpens għas-sajjieda u l-operaturi mill-Istati Membri tal-UE taħt il-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd għall-waqfien temporanju mill-attivitajiet tas-sajd. Jiżguraw ukoll li l-UE tkun f'pożizzjoni li tagħti lill-bastimenti mir-Renju Unit aċċess għall-ilmijiet tal-UE sa tmiem l-2019, bil-kundizzjoni li l-bastimenti tal-UE wkoll jingħataw aċċess reċiproku għall-ilmijiet tar-Renju Unit. - Servizzi finanzjarji: miżuri temporanji u limitati biex jiġi żgurat li ma jkunx hemm tfixkil immedjat fl-ikklerjar ċentrali tad-derivattivi u fis-servizzi ta' depożitarji ċentrali għall-operaturi tal-UE li bħalissa qed jużaw operaturi tar-Renju Unit, u biex tiġi faċilitata n-novazzjoni, għal perjodu fiss ta' 12-il xahar, ta' ċerti kuntratti ta' derivattivi barra l-borża, meta kuntratt ikun trasferit minn kontroparti tar-Renju Unit għal kontroparti tal-UE27. - -Konnettività u sikurezza tal-ajru: dawn iż-żewġ miżuri se jiżguraw il-konnettività bażika tal-ajru sabiex jevitaw l-interruzzjoni kompleta tat-traffiku tal-ajru bejn l-UE u r-Renju Unit fil-każ ta' xenarju “ta' ebda ftehim”. - Konnettività bit-toroq: tippermetti l-kontinwazzjoni ta' konnettività bażika sigura bit-toroq bejn l-UE u r-Renju Unit għal perjodu limitat ta' żmien, dment li r-Renju Unit jagħti trattament reċiproku lill-kumpaniji u lill-operaturi tal-UE. - Konnettività ferrovjarja: tiżgura l-validità tal-awtorizzazzjonijiet ta' sikurezza għal ċerti partijiet tal-infrastruttura ferrovjarja għal perjodu strettament limitat ta' tliet xhur sabiex ikunu jistgħu jiġu stabbiliti soluzzjonijiet fit-tul konformi mad-dritt tal-UE. Din, b'mod partikolari, hija marbuta mal-Mina taħt il-Kanal Ingliż u se tkun bil-patt li r-Renju Unit iżomm standards ta' sikurezza identiċi għar-rekwiżiti tal-UE. - Spezzjonijiet tal-bastimenti: dawn għandhom l-għan li jiżguraw iċ-ċertezza tad-dritt u jiżguraw il-kontinwità tal-operat fit-tbaħħir. - Ir-riallinjament tal-Kuritur tan-Netwerk Ewlieni bejn il-Baħar tat-Tramuntana u l-Mediterran: Dan iżid konnessjonijiet marittimi ġodda bejn l-Irlanda, Franza, il-Belġju u n-Netherlands għan-network ewlieni, u jintroduċi prijorità ġdida ta' finanzjament għall-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (FNE): billi jadatta l-infrastruttura tat-trasport għall-finijiet tas-sigurtà u għall-verifika fil-fruntieri esterni. - Il-politika dwar il-klima: din il-miżura tiżgura li xenarju “ta' ebda ftehim” ma jaffettwax il-funzjonament bla xkiel u l-integrità ambjentali tal-Iskema għall-Iskambju ta' Kwoti tal-Emissjonijiet. - Reċiproċità tal-viża: vjaġġar mingħajr viża lejn l-UE għaċ-ċittadini tar-Renju Unit jekk ir-Renju Unit ukoll jippermetti vvjaġġar reċiproku u nondiskriminatorju mingħajr viżi liċ-ċittadini kollha tal-UE. - Intitolamenti għas-sigurtà soċjali: l-intitolamenti (bħall-perjodi ta' assigurazzjoni, impjieg (indipendenti) jew residenza fir-Renju Unit qabel il-ħruġ) ta' dawk il-persuni li eżerċitaw id-dritt tagħhom għall-moviment liberu qabel il-ħruġ tar-Renju Unit huma salvagwardjati. - Il-programm Erasmus+: l-istudenti u t-trainees imsefrin li jkunu qed jieħdu sehem fl-Erasmus+ fil-waqt tal-ħruġ tar-Renju Unit ikunu jistgħu jlestu l-istudji tagħhom u jkomplu jirċievu l-finanzjament jew l-għotjiet rilevanti.