PARTEĊIPAZZJONI TA' STUDENTI BI BŻONNIJIET EDUKATTIVI SPEĊJALI U/JEW B'DIŻABILITÀ FL-EDUKAZZJONI U T-TAĦRIĠ VOKAZZJONALI GĦOTI TA' INFORMAZZJONI DWAR IL-POLITIKA Kuntest tal-politika Id-dejta internazzjonali turi li l-persuni b'diżabilità u bi bżonnijiet edukattivi speċjali (SEN) għadhom esklużi b'mod sproporzjonat mis-suq tax-xogħol. Il-Kunsill talIstateġija għall-Edukazzjoni u Taħriġ għall-2020 (ET 2020) jistieden lill-pajjiżi Ewropej biex iwettqu riformi fil-politika sabiex itejbu r-riżultati edukattivi, filwaqt li jpoġġu enfażi partikolari fuq l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali (VET) sabiex iżidu r-rata ta' impjiegi ta' dawk li għadhom kif jiggradwaw u jtejbu r-rati ta' dawk li jtemmu ledukazzjoni sekondarja ogħla. Il-VET għandha:  tkun ekwitabbli u effiċjenti;  tindirizza s-sezzjonijiet kollha tal-popolazzjoni; u  tkun ta' kwalità għolja, b'mod partikolari f'termini ta' promozzjoni talinklużjoni soċjali. Il-pajjiżi membri tal-Aġenzija Ewropea għall-Ħtiġijiet Speċjali u l-Edukazzjoni Inklużiva identifikaw il-VET bħala kwistjoni ewlenija fil-livell Ewropew. Dan huwa f'konformità mal-Istrateġija ta' Lisbona, adottata mill-Ministri tal-Edukazzjoni talUnjoni Ewropea fis-sena 2000, u mal-ET 2020. Bejn is-sena 2010 u 2012, l-Aġenzija analizzat il-politiki u l-prattiki tal-VET f'26 pajjiż mill-perspettiva tal-istudenti b'SEN u/jew diżabilità. L-analiżi ffukat fuq "x'jaħdem" fil-VET għall-istudenti b'SEN u/jew b'diżabilità, "għaliex jaħdem" u "kif jaħdem". Sejbiet tal-proġett Is-sejbiet ewlenin tal-analiżi tal-Aġenzija huma stabbiliti hawn taħt:  Il-proġett identifika diversi fatturi ta' suċċess – "x'jaħdem" – fil-VET għal studenti b'SEN u/jew diżabilità.  Analiżi sussegwenti żvelat grad qawwi ta' koerenza madwar il-pajjiżi, bl-istess fatturi ta' suċċess li ħafna drabi jidhru flimkien ma' eżempji ta' prattika ta' Edukazzjoni u Taħriġ Vokazzjonali – Għoti ta' Informazzjoni dwar il-Politika 1 suċċess. Il-kombinazzjonijiet identifikati juru "għaliex jaħdem", filwaqt li limpatt reċiproku tal-fatturi ta' suċċess jgħinu jispjegaw "kif jaħdem".  Il-fatturi ta' suċċess huma raggruppati f'erba' hekk imsejħa "tendenzi ta' prattika ta' suċċess". Dawn it-tendenzi huma relatati bejniethom u ta' sostenn reċiproku, biex b'hekk kwalunkwe tentattiv biex tittejjeb il-prestazzjoni ta' sistema VET għandu jpoġġi enfasi ugwali fuq l-erba' tendenzi kollha fl-istess ħin.  Jekk prattika hija tajba u effiċjenti għall-istudenti b'SEN u/jew b'diżabilità filVET u fit-tranżizzjoni għad-dinja tax-xogħol, din tkun tajba wkoll għallistudenti KOLLHA.  Huwa possibbli titjib fil-VET, u dan jista' jseħħ fil-prattika. Dan huwa evidenti fl-analiżi tal-proġetti, li kienet ibbażata fuq 28 eżempju f'26 pajjiż, li jirrappreżentaw l-ispettru sħiħ tal-approċċi VET fl-Ewropa.  Il-prattika ta' suċċess titlob l-involviment tal-partijiet interessati kollha millqasam VET. Rakkomandazzjonijiet Abbażi tal-analiżi tagħha, l-Aġenzija fformulat rakkomandazzjonijiet relatati malerba' "tendenzi ta' prattika tajba" li x'aktarx itejbu l-effikaċja tas-sistema VET u ttranżizzjoni għad-dinja tax-xogħol tal-istudenti b'SEN u/jew diżabilità. Dawn it-tendenzi jiffukaw fuq il-perspettivi u l-irwoli tal-partijiet interessati ewlenin fi ħdan il-VET - jiġifieri, surmasti/maniġers ta' organizzazzjonijiet VET ("tendenzi ta' ġestjoni"); għalliema/ħarrieġa/persunal ta' sostenn ("tendenzi ta' edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali"); studenti ("tendenzi tal-istudenti"); u impjegaturi attwali u futuri/rappreżentanti tas-suq tax-xogħol ("tendenza tas-suq tax-xogħol"). Ir-rakkomandazzjonijiet tal-politika ġenerali li joħorġu minn din l-analiżi huma kif ġejjin:  L-erba' tendenzi jikkoinċidu u huma ta' sostenn reċiproku. Għalhekk, il-polika għandha tpoġġi enfażi ugwali fuq l-erba' tendenzi kollha fl-istess ħin sabiex jilħqu titjib fi ħdan kwalunkwe sistema VET.  Il-fatturi ta' suċċess kollha huma marbutin ma' xulxin u ma jistgħux jiġu kkunsidrati b'mod separat, peress li dan jista' jwassal għal effetti sekondarji mhux mixtieqa. Sabiex tiġi identifikata kwalunkwe bidla, kemm jekk mixtieqa kif ukoll jekk le, il-politika għandha tistabbilixxi u tkompli tissorvelja lindikaturi xierqa fis-sistema VET kollha kemm hi. Edukazzjoni u Taħriġ Vokazzjonali – Għoti ta' Informazzjoni dwar il-Politika 2 Rakkomandazzjonijiet ta' politika speċifiċi Ir-rakkomandazzjonijiet tal-proġett jindirizzaw diversi pajjiżi f'daqqa, jiġifieri ma jiffukawx fuq xi sitwazzjoni VET individwali ta' pajjiż uniku. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi li ġejjin tal-politika għall-VET, strutturati skont l-erba' tendenzi li ġew identifikati, huma rilevanti għal ħafna mill-pajjiżi parteċipanti. Madankollu, hija meħtieġa fażi oħra tar-riżultati tal-proġetti għar-rakkomandazzjonijiet li jitfasslu skont ir-rekwiżiti VET individwali tal-pajjiżi. Tendenza amministrattiva Dawk li jfasslu l-politika għandhom:  Jistabbilixxu qafas legali u ftehim fost is-servizzi kollha involuti: edukazzjoni, impjiegi u l-awtoritajiet lokali. Dan sejjer jippermetti lill-iskejjel jiżviluppaw sħubijiet u strutturi ta' netwerking ma' kumpaniji lokali għal taħriġ prattiku u/jew impjieg wara li wieħed jiggradwa.  Jippromwovu t-tmexxija effettiva tal-iskejjel billi jiżguraw li l-iskejjel jiġu appoġġjati b'mod xieraq fl-iżvilupp ta' politika inklużiva, fejn id-differenzi bejn l-istudenti huma kkunsidrati bħala parti 'normali' tal-kultura edukattiva.  Jippermettu lill-iskejjel jimplimentaw approċċ ta' xogħol f'tim, li jinkludi listabbiliment ta' timijiet multi-dixxiplinarji bi rwoli ċari.  Idaħħlu fis-seħħ, rotot ta' taħriġ koerenti għall-persunal tal-iskola biex jiżviluppa l-kompetenzi meħtieġa biex jikkoopera mas-servizzi ta' sostenn intern jew estern. Tendenza fl-edukazzjoni u fit-taħriġ vokazzjonali Dawk li jfasslu l-politika għandhom:  Jippromwovu u jassiguraw approċċ fejn il-metodi pedagoġiċi, il-materjali, ilmetodi ta' assessjar u l-għanijiet jitfasslu skont il-bżonnijiet individwali.  Jippermettu lill-iskejjel iħarsu approċċi msejsa fuq l-istudenti fir-rigward talippjanar, l-iffissar tal-għanijiet u t-tfassil tal-kurrikulu li għandu jintuża filproċess ta' tagħlim.  Joħolqu qafas li jippermetti lill-iskejjel jistabbilixxu proċessi ta' tagħlim individwali permezz ta' approċċi flessibbli, li jippermettu l-iżvilupp u limplimentazzjoni tal-pjanijiet individwali għat-tagħlim, l-edukazzjoni, it-taħriġ u t-tranżizzjoni.  Jimplimentaw sistemi ta' monitoraġġ li jeżaminaw l-effiċjenza tal-miżuri li qegħdin jiġu implimentanti mill-iskejjel. Dan sejjer jgħin lill-iskejjel jiffukaw fuq l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta' miżuri edukattivi effiċjenti li jipprevjenu jew Edukazzjoni u Taħriġ Vokazzjonali: – Għoti ta' Informazzjoni dwar il-Politika 3 inaqqsu l-ammont ta' dawk li jitilqu kmieni mis-sistema edukattiva u fissejbien ta' alternattivi edukattivi ġodda għall-istudenti mhux interessati.  Jassiguraw li l-programmi u l-korsijiet VET kollha huma taħt reviżjoni permanenti, sabiex il-ħiliet tal-istudenti jitqabblu mar-rekwiżiti ta' ħiliet tassuq tax-xogħol. Tendenza tal-istudenti Dawk li jfasslu l-politika għandhom:  Jappoġġjaw u jissorveljaw il-politiki edukattivi biex jiżguraw li l-iskejjel jiffukaw fuq il-kapaċitajiet tal-istudenti.  Jipprovdu opportunitajiet ta' taħriġ inizjali u kontinwu għall-persunal, biex lgħalliema jkunu jistgħu jpoġġu l-abbiltajiet tal-istudenti fiċ-ċentru tal-approċċi edukattivi u jaraw l-opportunitajiet aktar milli l-isfidi. L-għalliema għandhom iġiegħlu lill-istudenti kollha jħossuhom aktar kunfidenti u assertivi.  Jiżguraw li l-iskejjel jirrispettaw ix-xewqat u l-aspettattivi tal-istudenti fil-passi kollha tal-proċess ta' tranżizzjoni. Tendenza tas-suq tax-xogħol Dawk li jfasslu l-politika għandhom:  Idaħħlu fis-seħħ miżuri ċari fil-livell tal-politika biex b'hekk l-iskejjel ikunu jistgħu jistabbilixxu u jżommu konnessjonijiet reżiljenti mal-impjegaturi lokali.  Jiżguraw sostenn xieraq għall-istudenti u l-impjegaturi biex jappoġġjaw il-fażi ta' tranżizzjoni mill-edukazzjoni u t-taħriġ għad-dinja tax-xogħol. Barra minn hekk, sabiex tiġi sostnuta t-tranżizzjoni lejn is-suq miftuħ tax-xogħol, ilpersunal kompetenti għandu jipprovdi attivitajiet ta' segwitu mmirati għallperjodu meħtieġ biex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet tal-gradwati żgħażagħ u limpjegaturi. Aktar informazzjoni, inkluż dokument ta' gwida intitolat "20 Fattur Ewlieni għallEdukazzjoni Vokazzjonali u Taħriġ ta' Suċċess", hija disponibbli mill-qasam tal-web tal-proġetti VET: http://www.european-agency.org/agency-projects/vocationaleducation-and-training