Trevor Żahra u s-serjetà tal-Buffu Trevor Żahra ilu jikteb minn tfulitu. Ta' xi disa' snin kien diġà beda jħażżeż xi versi; l-ewwel poeżiji tiegħu dehru fiċ-Children's Own fil-ħamsinijiet. Meta kien fl-aħħar klassijiet tal-iskola sekondarja, ta' xi ħmistax-il sena, Trevor beda jikteb il-famużi Praspar ta' Kunċett u Marinton, sensiela li mbagħad ixxandret fl-ewwel ħarġiet tar-rivista Sagħtar fil-bidu tas-sebgħinijiet. L-ewwel avventura għat-tfal, Il-Pulena tad-Deheb, dehret fl-1971, filwaqt li sentejn wara ħareġ ir-rumanz umoristiku Is-Surmast (li ħafna snin wara l-awtur innifsu kellu jadattah ukoll għall-palk). L-ewwel rumanz strettament adult ta' Żahra kien Taħt il-Weraq tal-Palm (1974) li rebaħ żewġ konkorsi letterarji. Fl-1975 ħareġ ir-rumanz allegoriku Ħdejn in-Nixxiegħa, filwaqt li Is-Seba' Tronġiet Mewwija rebaħ il-Premju Letterarju tal-Gvern għas-sena 1995. Wara ġew sitt ġabriet impressjonanti ta' novelli – Lubien (1996), Provenz (2000), Sepja (2007), Penumbra (2010), Vespri (2015), u 365 (2018), li kollha kisbu rikonoxximent kritiku u aktar suċċessi fil-Premju Letterarju tal-Gvern. Madankollu ma nixtieqx naħli dawn il-kelmtejn billi noqgħod ngħid kemm kiteb kotba Trevor jew kemm rebaħ midalji u ċertifikati ta' mertu. Minflok, irrid ngħid xi ħaġa dwar il-kwalitajiet saljenti tiegħu, sintendi fil-qasam purament estetiku tal-kitba. Nixtieq, fi ftit kliem, u mingħajr ħafna elaborazzjoni li normalment titlob il-kritika letterarja, nipprova nwieġeb il-mistoqsija: Għaliex jogħġobni Trevor bħala kittieb? Għaliex Jogħġobni Trevor? Trevor jogħġobni għax il-fantasija tiegħu taħsdek: L-immaġinazzjoni ta' Trevor taffaxxinani. Trevor għandu ħabta jbiddel dak li hu familjari f 'dak li mhux; sew meta jaqbad mad-dinja tal-annimali kif ukoll meta jitkellem fuq il-bnieden innifsu, arah jimmanipula, jgħawweġ u jġedded dak kollu li aħna s-soltu mdorrijin bih: (eż. Il-Ħrejjef ta' Wied Peprina, Il-Ktieb tal-Fenek l-Aħmar, Is-Seba' Tronġiet Mewwija). Trevor qatt ma jħalli l-affarijiet kif inhuma; quddiemhom dejjem ipoġġi l-filter talfantasija li dlonk taħsdek bl-inventiva tagħha. Dan l-aħħar Trevor donnu ddakkar minn dak li fiċ-ċirkoli letterarji jissejjaħ ir-Realiżmu Maġiku, li fih sitwazzjonijiet pjuttost realistiċi, meħudin mill-ħajja ta' kuljum, jiġu kkontaminati, biex ngħid hekk, minn aspetti stravaganti, meraviljużi, drabi wkoll grotteski. (Ara wkoll il-kumment fuq Lubien). Trevor jogħġobni għax jagħti attenzjoni kbira għad-dettall: Għandu ħabta jakkumula dettalji sinifikanti li jiksbu tifsira partikolari fl-istejjer li jinseġ. Hawn jidher li kien influwenzat ħafna minn Charles Dickens. Sew jekk hi libsa ta' mara, sew jekk hu wiċċ ta' xiħ, sew jekk hi xi biċċa għamara antika, sew jekk hi siġra fi ġnien, sew jekk hi qoxra ta' ktieb, Trevor jorqom kull deskrizzjoni b'dettalji ħajjin li janimaw saħansitra l-aktar oġġetti ordinarji. Trevor għandu sens qawwi ta' osservazzjoni – jaf x'għandu jara, jisma' u jxomm. Meta jiġi għat-termini tekniċi naf ukoll li jagħmel riċerka skrupluża. Sew jekk hi tip ta' fjura; sew jekk hu xi avveniment storiku; sew jekk hi xi sengħa tal-imgħoddi, Trevor ifittex fil-kotba ta' referenza jew isaqsi l-esperti relevanti. F'das-sens anki l-fantasija tiegħu hi 'korretta'. Trevor jogħġobni għax għandu ħakma assoluta tal-lingwa: Jaf il-Malti fuq ponot subgħajh. Trevor huwa surmast tal-idjoma Maltija, jaf ilpossibbiltajiet tal-lingwa, iżda fuq kollox jaf ukoll jissogra bil-lingwa. Anki l-Malti ma jħallihx kif sabu; minflok jilgħab bl-istruttura talfrażijiet u tas-sentenzi; joħloq kelmiet u espressjonijiet ġodda; u kemm-il darba jazzarda joħroġ mir-riġidità tal-grammatika. Trevor huwa wkoll poeta tal-kelma. Jaf jagħni l-kelma b'tifsiriet ġodda, jaf ukoll li l-fruntiera bejn il-proża u l-poeżija ilha li nħallet; naħseb li hu għalhekk li Trevor m'għadux jippubblika kotba tal-versi; il-poeżija tiegħu tinsab fin-novelli u fir-rumanzi. Trevor jogħġobni għax il-bir tal-memorja tiegħu hu bla qiegħ: Ikolli ngħid li Trevor kellu tfulija kkulurita ġmielha għax ħafna mill-ġrajjiet li joħloq huma ispirati minn esperjenzi jew tifkiriet tal-imgħoddi. Fuq qrabatu u n-nies tar-raħal fejn trabba għandu elf aneddotu x'jirrakkonta; jiftakar x'kienu jieklu u jilbsu, x'kienu jħobbu u ma jħobbux, x'kien ilferħ u s-saram tagħhom, x'kien jhennihom u jkiddhom, u l-kumplament. F'kull storja hemm ħjiel ta' awtobijografija, sintendi mbagħbsa middoża ġeneruża ta' fantasija li semmejna qabel. L-essenza ta' dan it-talent kienet distillata b'mod impekkabbli fl-awtobijografija tiegħu Il-Ġenn li sżommni f'sikkti (2008), li jien sibt ruħi fiha bħal Pilatu fil-Kredu. Trevor, finalment, jogħġobni għax hu komdu f 'kull burdata: M'għandux burdata waħda; jaf jifqgħek bid-daħk daqskemm jaf jissussak emozzjonalment. Jaf ikun serju, umoristiku, ironiku u drammatiku. Ilmedda ta' sensazzjonijiet u passjonijiet fix-xogħlijiet tiegħu hi tassew vasta. Hawn awturi li jistabbilixxu formula u ma jkunux iridu jitilqu minnha. Trevor jippreferixxi jdewwaqna ftit minn kollox; xi kultant idewwaqna l-ħelu u xi drabi wkoll il-morr. Jekk hemm ħaġa li Trevor qatt ma dewwaqna hi l-banalità. Anki fil-mumenti farseski tiegħu, Trevor ma jafx ikun frivolu; anki fiċ-ċajt tiegħu hemm il-ħsieb. Il-buffu fi Trevor għandu l-lat serju tiegħu. Ġabra ta' Kummenti Essenzjali fuq xi Kotba Tiegħu Lubien (1996) Meta ngħidu li b'dawn in-novelli Żahra jaqbad mal-fantastiku, inkunu ftaħna argument sħiħ għax il-fantastiku, lil hinn mis-semantika taddizzjunarju, għandu tifsira speċifika bħala ġeneru letterarju. In-narrattiva fantastika, ħafna drabi, tinvolvi nies bħalna li jabitaw fid-dinja reali; iżda dawn, f 'daqqa waħda, iħabbtu wiċċhom ma' ħwejjeġ inspjegabbli. Biss Tzvetan Todorov fil-ktieb tiegħu The Fantastic iżid kriterju essenzjali li fiddinja tal-ġeneru hu sine qua non – l-ambigwità. Il-fantastiku jeżisti appuntu fl-eżitazzjoni ta' persuna li taf biss il-liġijiet tan-natura waqt li qed taffronta avvenimenti sopranaturali. Din l-eżitazzjoni ma tridx tkun biss tal-karattri jew tan-narratur fil-ġrajja nnifisha, iżda tal-qarrej ukoll. (Jekk il-qarrej ma jesperjenzax l-istess ambigwità, allura l-fantastiku ma jreġix). Todorov jgħid li l-fantastiku hu mħaxken bejn żewġ ġeneri oħra li huma l-misterjuż (the uncanny) u l-meraviljuż (the marvelous). Jekk tinħall l-ambigwità, nitbiegħdu mill-fantastiku u nidħlu f 'xi wieħed minn dawn il-ġeneri ġirien. Il-fantastiku ġenwin la joffri soluzzjoni naturali, xjentifika, jew psikoloġika u lanqas jikkommetti ruħu favur is-sopranatural. Jibqa' jsostni l-ambigwità sal-aħħar; meta tagħlaq il-ġrajja, l-ambigwità tibqa' hemm. Xbieha xierqa li tillustra din il-qagħda hija dik tal-ekwilibrista li jibqa' sospiż fuq il-ħabel stirat mingħajr ma jegħleb naħa jew oħra. It-titlu ta' din l-antoloġija hu sinifikanti. Lubien tfisser 'mniegħes' jew 'imtaqqal bin-ngħas' (drowsy); min hu lubien qiegħed sewwasew fi stat ambigwu, bejn rieqed u mqajjem, fuq il-fruntiera bejn il-konxju u l-inkonxju, bejn is-sensibbiltà u l-ħolm, u allura bejn ir-realtà u l-fantasija. (Ma jistax jonqos, għalhekk, li din il-kundizzjoni ġġorrna lejn l-għalqa tal-psikoloġija). Il-fantasija ta' Żahra xi drabi tidher tersaq lejn il-konvenzjonijiet tarrealiżmu maġiku, terminu ġeneriku li għalkemm qabad sew fiċ-ċirkoli letterarji, mhux lakemm tiddefinih b'mod preċiż. Mhux biss min jiddefinixxi jkun qiegħed jillimita, iżda xogħol letterarju ġdid (u validu) aktarx jisfida, jikkoreġi jew jimmodifika l-fruntieri tal-istess ġeneru. Għaldaqstant, waqt li l-ġeneru jibqa' jżomm qalba komuni, il-ħin kollu qiegħed jgħawweġ u jġedded il-qafas tiegħu. Il-ġeneru hu kkaratterizzat mill-ġustapożizzjoni ta' rappurtaġġ realistiku u affidabbli ma' fantasija stravaganti, fejn il-meraviljuż (skont kif fehmu Todorov) jitħallat mal-kwotidjan. Ir-realiżmu maġiku jħaddan ċerta dispożizzjoni kapriċċuża u umoristika. Gabriel Garcia Marquez qal li tista' ġġiegħel lin-nies jemmnu kollox jekk tgħidu b'mod konvinċenti. Temi komuni huma: ir-relattività tal-verità, it-tirannija taddestin, u l-ġlieda kontra l-assolotiżmu u kull għamla ta' ċertezza. L-element fantastiku ta' Żahra jista' jidher aktar 'realistiku' għax illocus jew l-ambjentazzjoni tar-rakkonti tiegħu hu sewwasew id-dar jew imkejjen familjari f 'raħal tipiku Malti u mhux f 'xi bosk waħxi jew kastell abbandunat bħal dawk tar-rumanzi gotiċi. Fost in-novelli tiegħu forsi l-aktar li joqorbu lejn l-ispirtu tal-ġeneru hemm 'Il-Ħanut tal-Ħelu' (issensiela ta' kumbinazzjonijiet esaġerati li jwasslu għall-mewt ta' Anġla, ilkatavri jipprotestaw taħt il-kaptelli, eċċ.), 'Is-Siġra taż-Żebbuġ' (Dun Pawl jitkellem fit-tebut, il-ħajja awtonoma tas-siġra, eċċ.), u 'Bizzilla Sewda u Weraq tal-Liedna' (l-istatwa titkellem fiċ-ċimiterju, iċ-ċipressa tittanta lillmejjet, eċċ.). Walter Pater kien iddefinixxa r-Romantiċiżmu bħala "strangeness added to beauty". Fil-ktieb The Western Canon, Harold Bloom jgħid li dal-kliem, tabilħaqq, għandu jgħodd għal kull letteratura; anzi jsostni li l-kriterju ewlieni li jsawwar xogħol validu hu l-istramberija. Xogħol stramb hu xogħol devjanti, eċċentriku, stravaganti, kapriċċuż. Xogħol stramb jitbiegħed minn dak li hu familjari; jitbiegħed mill-formula u mill-platitudni. F'dal-kuntest ma nistgħux ninjoraw il-kunċett seminali ta' stranjament, mgħammed minn Shklovsky u mħaddan bħal kredu mill-formalisti Russi u d-dixxipli tagħhom. Meta taqra n-novelli ta' Żahra bilfors li se tiltaqa' ma' xi ħaġa stramba; xi ħaġa li taħsad; xi ħaġa li tbiegħdek mill-aspettazzjonijiet tas-soltu. Irrealtà li titfaċċa f 'xogħlu hi dejjen realtà mbagħbsa, xi drabi b'elementi fantastiċi u meraviljużi, xi drabi bil-memorja li issa ċċajpret, xi drabi blingastar mistifikanti tal-preżent mal-passat jew tal-veru mal-mistħajjel. Fi ftit kliem Żahra ma jħallix l-affarijiet kif inhuma sewwasew għax l-affarijiet ma jarahomx u ma jifhimhomx kif jarahom u jifhimhom ħaddieħor. Wara kollox l-iskop tal-letteratura fittizja hu li din tissodisfa n-neċessità li nistagħġbu u noħolmu. F'din l-antoloġija l-aktar motiv li jispikka, bla dubju ta' xejn, huwa s-sess; ħafna min-novelli ta' Żahra huma kkargati b'doża erotika mhux tas-soltu. Din mhijiex eżattament xi ħaġa ġdida fl-opra tiegħu, iżda hawn donnha sabet espressjoni aktar espliċita u sostenuta. Wieħed, għalhekk, ma jistax jirreżisti t-tentazzjoni li jaqra dawn ix-xogħlijiet ġodda ta' Żahra f 'termini Freudjani. Jitilgħu fil-wiċċ suġġerimenti ta' repressjoni, sadomażokiżmu, u libido infantili; ir-rażan tipiku ta' ambjent Kattoliku bħal jitlef il-ġlieda mal-istinti karnali u l-pjaċiri tal-ġisem. Żahra, mingħajr sens ta' inibizzjoni, il-ħin kollu jikkonċentra fuq iz-zoni eroġeni tal-bniedem bħas-sider, il-fomm u l-kuxxtejn. F''Gorgonzola', ilmara miżżewġa tagħmel eloġju fuq ix-xofftejn għaslija u s-swaba' lussurjużi ta' żewġha; f ''Post Battal', Frans jiddeskrivi b'mod l-aktar libidinuż ixxofftejn u l-kuxxtejn irreżistibbli ta' Ġola; f ''Il-Qrieqen', it-tifel jogħxa blgħafsa ta' sider kuġintu Hilda. L-attività sesswali li tispikka tul il-ktieb kollu mhijiex biss voraċi iżda wkoll devjanti. F''Anġlu Abjad', ix-xebba, bit-tħakkik tas-saqajn minn taħt il-mejda u bl-ilbies skullat tagħha, tagħmel minn kollox biex tipprovoka lillmedium li suppost qiegħed jipprova jikkomunika mal-ispirtu ta' missierha. F''Ir-Riħ Li Jokrob Waħdu', il-pittur Nicolo Armani kemm-il darba jitlaq il-pinzell u t-tila biex joqgħod jitkagħbar mal-qiegħa tal-art ma' Belinda l-mudella. F''Xaħxieħ Vjola', Turu, f 'estru ta' ġenn, jistupra 'l martu fuq il-bejt bil-bombi neżlin waqt ħbit mill-ajru. Fl-istess novella naqraw birrelazzjoni lesbika bejn Franġiska u z-zija Betty li jinqabdu għarwenin flistess sodda "għarqanin xraba u ggranfati ma' xulxin." Id-deskrizzjonijiet ta' Żahra ħafna drabi huma espliċiti u mħawra, imfasslin mingħajr wisq qima lejn is-suxxettibbiltà ta' ħaddieħor. Provenz huwa meditazzjoni fuq il-kapriċċi sesswali tal-bniedem, fuq ilkapriċċi tal-memorja, fuq il-kapriċċi tat-tfal u tal-kbar, u fuq il-kapriċċi talħajja inġenerali. F''Gorgonzola' Żahra jirrifletti fuq is-sens ta' kontinġenza li donnha tiddetta l-ħajja. Sensiela ta' kumbinazzjonijiet ilaqqgħu ġuvni u tfajla li eventwalment jiżżewġu u jinqabdu f '"ċirku-vizzjuż-kattiv-inkejjuż" li jfakkrek fir-rota eterna tad-dannazzjoni li kien iħobb isemmi Nietzsche. Kollox idur madwar il-frażi kruċjali "li kieku", li tista' tissuġġerixxi li l-ħjut li jsawru l-korsa ta' ħajjitna jintisġu biss bl-element taċ-ċans. Fl-univers ta' Żahra, id-destin jirkeb fuq kull ħjiel ta' rieda ħielsa. L-aktar storja li tenfasizza das-sens ta' fataliżmu hi 'Ir-Riħ Li Jokrob Waħdu'. Il-mużiċist Lino Darmanin isib rumanzett qadim, mhux mitmum, li b'għaġeb kbir tiegħu jipprofetizza ħajtu stess. B'hekk jintebaħ li kulma għadda minnu kien premeditat minn xi qawwa sopranaturali; li hu ma kellu ebda setgħa fuq kulma ġralu. Kif jgħidu l-Għarab: Kollox miktub! Il-ħajja forsi hi kontinġenti iżda l-kitba ta' kwalità żgur li mhijiex. Ilkitba hi frott ta' deliberazzjoni, ta' kalkolu, ta' tirqim u reviżjoni, anki jekk b'element ta' sogru meqjus. In-novelli ta' Żahra huma strambi għax iħalltu l-meraviljuż mal-mundan, iħalltu ċ-ċajt mas-serjetà, iħalltu l-emozzjoni mar-riflessjoni. Żahra jaf jiddisturba daqskemm jiddeverti. Jaf id-differenza bejn il-popolarità u l-popoliżmu, bejn l-intelliġenza u l-intellettwaliżmu, bejn is-sentiment u s-sentimentaliżmu. Provenz (ir-riħ) jista' jkun riħ mejjet li jinqala' minn imkien, iżda Provenz (il-ktieb) hu xogħol ħaj u nafu minn fejn ġie. Il-ktieb Penumbra għoġobni immens u nikkitni immens fl-istess nifs. It-ton hu krepuskulari u malinkoniku… hu xhieda ta' awtur li donnu qed jifhem li r-rebbiegħa u s-sajf għaddew u daħlet il-ħarifa (jekk mhux ix-xitwa), u li d-dawl tal-ġurnata għoddu għeb u wasal il-ħin tal-għabex. Il-kelma 'penumbra' hi tassew sinifikattiva. Tfisser 'nofs dlam', 'sfumatura li taħbat nofs triq bejn id-dawl u d-dlam'. Tfisser ukoll 'l-aħħar ħjiel ta' dawl qabel ma jibda l-vera dlam'. Fl-ewwel novelli tal-ktieb, bħal 'L-Għanja tal-Milied tal-Bieraħ', 'Insomnja', 'Meta Tagħmel l-Ewwel Xita', 'Vjaġġ' u 'Funerali', Trevor jitkellem fuq nies emozzjonalment feruti li jgħixu taħt sema vistuż; li jixorbu kafè iswed, morr tosku; li jqattgħu ħinhom fid-dlam iħarsu filvojt; li joqogħdu josservaw il-funerali; li huma konxji li m'għadx fadlilhom x'joħolmu. Altru li Trevor hu awtur meditattiv u li għandu xi ħaġa aktar profonda xi jgħid lil hinn minn sempliċi rakkont. Ma naħsibx li Trevor illum, f 'dan l-istadju ta' ħajtu, hu preokkupat daqstant bil-kontijiet tad-dawl u l-ilma… hu wisq medhi bil-kontijiet li jrid jagħmel ma' ħajtu – kontijiet li jolqtu s-suċċessi u anki l-fallimenti tiegħu, kontijiet li jolqtu r-relazzjonijiet mal-għeżież tiegħu, kemm ħajjin kif ukoll mejtin. L-aħħar riflessjoni: ikolli ngħid li l-ossessjoni bir-realiżmu soċjali u l-impenn politiku xekklu ħafna l-iżvilupp tal-proża fittizja f 'Malta. Irrakkont realistiku-politiku jaħseb f 'din id-dinja biss. Jaħseb fuq il-problemi t'hawn biss; jaħseb wisq fuq il-ħobż u x-xogħol – ippermettuli ngħid jaħseb wisq fuq l-għoli tal-ħajja u t-traffiku fit-toroq. U fil-frattemp jinsa l-ispirtu. Kemm jogħġobni l-film Cadaveri eccellenti ta' Francesco Rosi, ibbażat fuq ir-rumanz ta' awtur favorit tiegħi, Leonardo Sciascia. Hu film politiku għax jitkellem fuq il-qtil tal-maġistrati u r-reazzjoni faxxista tal-istat. Imma kemm hi sabiħa x-xena inizjali tal-film meta maġistrat xiħ għakka jinżel fil-kripta tal-knisja u b'reverenza kbira joqgħod iħares lejn l-iskeletri mmermrin. Ilmaġistrat ukoll qed jagħmel il-kontijiet ma' ħajtu qabel imut huwa wkoll. U hawn jerġa' jidħol Trevor li ċertament ma jabbandunax il-ħarsa fuq l'al di là. Jien ninterpreta l-interess ta' Trevor fis-sopranatural u l-makabru bħala prova ta' awtur li ma jeskludi xejn, lanqas il-mhux-magħruf. Novelli bħal 'Gerita', 'The Wonder of You', u 'Kemm Għandek Għajnejn Sbieħ', possibbilment l-aħjar novelli f 'din l-antoloġija ġdida tiegħu, jilagħbu logħba intriganti bejn ir-realtà li tidher u realtà oħra moħbija. Il-gost talbiża' jitħallat mal-ansjetà li ma nafux x'hemm sewwasew lil hinn mid-dinja li naraw b'għajnejna u mmissu b'idejna. Spettru qed jaħkem lil Malta – l-ispettru tal-opinjoniżmu: il-fenomenu tal-bniedem maħtur minnu nnifsu biex jitkellem u jqasqas fuq kull ma qiegħed jiġri madwarna. Sintendi, m'hemm xejn ħażin li wieħed ikollu opinjoni, aktar u aktar jekk din tkun opinjoni infurmata; il-ħażin hu li l-opinjonista tal-media nbidel f 'tuttologu. Din il-kelma, neoloġiżmu jekk tridu, ma ssibhiex fid-dizzjunarji ta' Aquilina u Serracino-Inglott; isselliftha mit-Taljan biex niddefinixxi persuna li tifhem, jew aħjar jidhrilha li tifhem, f 'kollox. Mela tuttologu huwa teologu, soċjologu, ekonomista, politiku, edukatur, lingwista, kritiku letterarju, u l-bqija fl-istess nifs. F'dan is-sens il-Kavallier Giordimaina, il-protagonist illustri fil-ktieb il-ġdid ta' Trevor Żahra, huwa eżempju limpidu ta' dak li qed nipprova ngħid. Il-Kavallier tagħna għandu opinjoni fuq kollox: fuq il-veġetarjaniżmu, fuq iċ-ċelebat tal-qassisin, fuq il-logħob tan-nar, fuq il-proġett tal-Belt Valletta, fuq iċ-ċensura, fuq il-Eurovision, fuq l-arti moderna, u saħansitra fuq it-tattoos, iċ-chewing gum u l-ħxejjex mediċinali. Il-ktieb ta' Trevor jieħu l-forma ta' sensiela ta' taħditiet jew saġġi miktubin appuntu millKavallier Giordimaina: anzjan għażeb, attiv f 'diversi għaqdiet reliġjużi, ċiviċi u kulturali, u mogħni b'arja inkontrollabbli ta' superjorità morali u intellettwali. Jikkwotalek il-Bibbja u s-Santi Padri; isemmi enċiklopedija sħiħa ta' artisti, kantanti u kompożituri; jaf b'Van Gogh u Paganini, daqskemm b'Emile Zola u Humphrey Bogart; jaf bl-allat tal-mitoloġija klassika daqskemm bl-għerien ta' Altamira; jaf bid-Da Vinci Code daqskemm bil-Facebook. Minn daqshekk il-kavallier tagħna huwa bniedem tassew eklettiku, imma miskin m'għandu ebda sens ta' qies u bilanċ, hekk kif m'għandu ebda sens ta' ġudizzju li tista' tgħidlu koerenti. F'waħda mittaħditiet tiegħu jgħidilna li l-mobile huwa żatat mill-kbar, imma ma jifhimx li l-akbar żatat huwa hu nnifsu. L-egoċentriżmu tiegħu ma jħallihx jintebaħ li huwa dinosawru, miftum minn kull kunsiderazzjoni pragmatika. Tiftakruha x-xena fid-dramm Hamlet, meta d-deffiena jaqilgħu l-fdalijiet tal-buffu Yorick; huma jgħidu hekk fuqu: a fellow of infinite jest, of most excellent fancy. Ippermettuli ngħid l-istess ħaġa fuq buffu ieħor – ħaj din id-darba – Trevor huwa bniedem ta' ħlieqa bla tarf u ta' immaġinazzjoni eċċellenti. Il-ktieb tiegħu litteralment jifqgħek bid-daħk. Imma kif dejjem qbilna jiena u Trevor, id-daħk m'għandux ikun frivolu jew fieragħ. Id-daħk kapaċi jkun arma versatili biex iniggeż u jekk hemm bżonn anki jferi. Iċ-ċajt ta' Żahra f 'dan il-ktieb jaqa' appuntu f 'din il-kategorija. Hu ċajt li jirredikola r-reliġjon fundamentalista u kull xorta ta' orjentament assolutist. Joqros lillġenituri, lill-għalliema, lill-politiċi, u lill-irjus il-kbar kollha li jidhrilhom li aħna ma nafu xejn u għalhekk għandna nagħtu widen għal dak li għandhom x'jgħidulna, bħallikieku huma l-unika portavuċi tal-verità jew addirittura l-oraklu ta' Delfi. Imma fuq kollox il-ktieb jissarraf fi kritika ħarxa kontra t-tuttoloġija – kontra l-prużunzjoni u l-pretensjoni. Il-buffu għaqli qed jgħidilna: Min jifhem fil-moda jew fl-arkett jew fil-bolli għandu joqgħod attent qabel jitkellem fuq l-ekonomija u l-liġi, u min jifhem fit-temp jew fit-trobbija tal-fniek jew fil-kultivazzjoni tal-kakti għandu jaħsibha darbtejn qabel ma jippronunzja ruħu fuq il-pedagoġija u l-mediċina. Tassew jaf xi jgħid dal-buffu! X'inhuma t-temi ewlenin ta' dan il-ktieb? Fuq xiex inhu Vespri? – essenzjalment fuq żewġ affarijiet: fuq il-ġenn tal-imħabba u fuq l-omnipreżenza tal-mewt – iż-żewġ temi l-kbar tal-letteratura jkolli ngħid. Meta ngħid li Trevor jikteb fuq l-imħabba rrid infisser li jikteb ukoll fuq it-temi kollaterali tad-dellirju sesswali u l-fantasija erotika; u meta ngħid li Trevor jikteb fuq il-mewt, irrid infisser ukoll li jikteb fuq it-temi kollaterali tax-xjuħija u l-krepuskolu tal-ħajja. Din hi d-dikotomija ta' bejn dawk li l-Griegi tal-Qedem u l-psikoloġi tal-lum isejħu l-eros u t-thanatos – il-ġlieda eterna bejn l-istint tas-sopravivenza u l-prokreazzjoni u l-istint tat-tixjin u l-ħasda tal-ħajja; anki jekk b'mod l-aktar morbuż iż-żewġ poli jintrabtu flimkien. Hawn min, fil-fatt, sejjaħ l-att sesswali bħala the little death. Imma hawn mhux lok li nagħmel xi teżi fuq Freud. Nibda bl-ewwel tema – l-imħabba u s-sess. Jiġuni f 'moħħi dawn ixxbihat: il-protagonist tan-novella 'Id-Dramm' jikkummiedja ma' waħda mill-atturi wara l-kwinti bejn xena u oħra tad-dramm; fin-novella 'Ċenturjun' naqbdu mara miżżewġa titqalleb fis-sodda ma' raġel ieħor filwaqt li żewġha qiegħed jipparteċipa fil-purċissjoni solenni tal-Ġimgħa l-Kbira liebes b'orgolju kbir ta' ċenturjun Ruman; insemmu wkoll il-ġuvni li jistħajjel lilu nnifsu inviżibbli (appuntu fin-novella 'Inviżibbli') biex ikun jista' jidħol bla ma ħadd jintebaħ fil-kamra tas-sodda tat-tfajla li kien jixxennaq għaliha mill-bogħod u b'hekk ikun jista' jaraha kif qatt ma seta' jaraha. Kultant dawn il-fantasiji erotiċi jieħdu xejra insidjuża bħall-ħolm inċestuż li jibda jkollu ġuvni ftit wara l-mewt ta' ommu fin-novella 'Omm', jew fil-viżjonijiet nekrofiliċi li ġuvni ieħor jibda jkollu ta' tfajla liebsa l-iswed idoqq il-vjolinċell f 'kamartu fin-novella 'Mill-Erbgħa ta' Filgħodu'. Is-sess fin-novelli ta' Trevor kapaċi jkun makabru daqskemm farsesk, kapaċi jkun ġentili u affettwuż daqskemm kapaċi jkun selvaġġ u inkwetanti. Induru għat-tieni tema… Schopenauer kiteb hekk: "Kieku ma teżistix ilmewt la kienet teżisti l-poeżija u lanqas il-filosofija." X'lok hemm li noħolqu l-opri tal-arti jew li noqogħdu nimmeditaw fuq is-sinifikat ta' ħajjitna kieku konna eterni? Quddiem dal-misteru kbir ninfexxew niktbu u nehwdnu, nehwdnu u niktbu… biex forsi nsibu xi għamla ta' spjegazzjoni jew sens. Finnovelli ta' Trevor il-mewt verament saret omnipreżenti – osservazzjoni li diġà għamilt meta ppreżentajt l-aħħar ġabra ta' novelli tiegħu (Penumbra). U kif għedt diġà jekk ma jitkellimx direttament fuq il-mewt jitkellem fuq il-preludju tagħha. F''Mixja' niltaqgħu ma' raġel ta' 86 sena li digà difen tnejn minn uliedu u li jitkellem fuq l-unitilità ta' għomor twil; fin-novella 'The Journey' niltaqgħu ma' raġel li jmut fis-sala taċ-ċinema fejn qatta' snin twal jinnamra mal-atturi divinament sbieħ ta' Hollywood, imqar jekk kien jarahom biss fuq il-liżar; f ''Ittra liz-Ziju', anki jekk miktuba b'mod semiumoristiku, izziju tat-titlu issa jinsab taħt sitt piedi trab ikkundannat għal dejjem jisma' l-mużika li kien tant jaborri; fin-novella 'Pjanu', is-Sur Pawl, li xi darba kien pjanist ċelebri, bħal jimtela bl-entużjażmu meta fis-sala tad-dar tal-anzjani fejn kien irtira jdaħħlu pjanu babygrand; imma minflok jitħajjar jiftħu u jdoqqu, jinħakem minn biża' kbir għax jistħajlu 'tebut vojt jistenna katavru'; fin-novella 'Twiebet', l-awtur ipinġilna xena surreali ta' serbut twiebet mexjin mal-wied tax-xita wara li l-għargħar ikun kaxkarhom mill-ħanut tarraħal; f ''Ritratti' l-awtur ifakkarna fid-drawwa biżarra tal-imgħoddi meta kienu jieħdu ritratti tal-mejtin weqfin dritti u lebsin pulit imwieżna minn qrabathom qabel il-funeral. Ma' dan inżid l-enfasi fuq l-irqad bħala prolessi tal-mewt, nofs triq bejn il-ħajja u l-mewt. Kif naqbad niddeskrivi Vespri f 'paragrafu wieħed – huwa fantażmorġja ta' erwieħ, ta' ħolm stramb, ta' ġonna msaħħra, ta' djar misterjużi, ta' ħrejjef li jinfiltraw fil-ħajja reali, ta' fantasiji erotiċi, ta' memorji li qed jiċċajpru, ta' intimazzjonijiet gotiċi, ta' xewqat mhux mitmuma, ta' ġrajjiet bla definizzjoni ċara, ta' mħabbiet eċċentriċi, ta' ħajjiet destinati għall-qirda. Imma, forsi b'ċertu swied ta' qalb, naħseb li fl-aħħar mill-aħħar, jekk tagħsar kollox, Trevor bħal irid jgħid frażi waħda biss: Qed noqorbu! Ma nafx kif Trevor iħares lejn ix-xogħlijiet tiegħu wara li jtemmhom; biss ħaġa waħda hi ċerta – li hu marid bil-vizzju tal-kitba. Jalla jibqa' b'dal-vizzju. Jalla jibqa' jikteb u jalla jibqa' jemmen li l-aħjar ktieb tiegħu għadu ma kitbux! Trevor m'għandux għalfejn jitkellem fuq il-kotba tiegħu – il-kotba jaħsbu u jitkellmu għalih!