Il- Kalċi tal- Morr Daħla Il- kalċi tal- morr jikkonsisti f' tagħlim dwar is- sofferenzi miġbur mill- Iskrittura mqaddsa, mis- Santi Padri, mid- Dutturi tal- Knisja, u mill- Majjistri tal- ispirtu. Dan it- tagħlim huwa espost f' paragrafi qosra u addattati għall- qabda ta' kulħadd. Huwa wisq importanti u meħtieġ it- tagħlim dwar is- sofferenzi, għax mingħajrhom ma jistax ikun li wieħed jgħix, imut, u jsalva ruħu: u tassew beatu min jilqagħhom bil- paċenzja. Ħadd ma jista' jġib ruħu kif imiss fis- sofferenzi, jekk jonqsu t- tagħrif dwar il- kawża tagħhom, dwar il- ġid jew il- frott tagħhom, u dwar l- għajnuna ta' Alla fit- taħriġ tal- prova. Il- Kalċi tal- Morr Hemm sofferenzi li jmissu fl- ispirtu u oħrajn li jmissu l- ġisem. In- natura għandha orrur għas- sofferenzi, iżda l- grazzja tapprezzahom bla qies. Il- bniedem irid jew ma jridx jenħtieġ li jsofri, iżda jekk ma jilqax bil- paċi u bil- paċenzja s- sofferenza, ikun qiegħed jopra ta' iblah u jkollu jsofri d- danni — mhux biss f' dil- ħajja imma fl- oħra wkoll għaliex dejjem jidneb. Il- qaddisin bid- dawl tal- grazzja xejn ma raw prezzjuż fuq dina l- art ħlief is- sofferenzi, tant hu veru, li l- kbira majjistra Santa Tereża ddikjarat li, jew tbati, jew li tmut. Kull sofferenza li tiġi fuq il- bniedem, hija dejjem mill- eternità affissata fl- intellett ta' Alla dwar il- kwalità, dwar il- ħin, u dwar iċ- ċirkustanzi kollha li jissieħbu mal- oġġett tas- sofferenzi. Kull sofferenza li tiġi fuq il- bniedem toħroġ dejjem mis- Santwarju t' Alla mhux addoċċ iżda ordnata bil- fini l- imbierek, li fil- providenza tiegħu jħares dejjem lejn il- ġustizzja u lejn il- ħniena. Il- bniedem veru serv t' Alla f' kull sofferenza li tiġi fuqu ma jistax ma jilmaħx il- providenza t' Alla li jifhem dejjem il- ġid tal- kreaturi tiegħu, u qatt id- deni billi huwa esseri essenzjalment tajjeb, u għalhekk is- serv t' Alla f' kulma jogħġbu jew f' kulma jkunx jogħġbu jgħid: Dan hu att providenzjali. Is- sofferenzi huma ħwejjeġ prezzjużi fl- għajnejn t' Alla, u tant huwa veru li tahom lil Kristu Ġesù u lill- Verġni Marija. Jista' jagħmel x' jagħmel il- bniedem kull sforz jirnexxilu inutli biex jeħles mis- sofferenzi wara l- waqgħa fid- dnub oriġinali. Jenħtieġ li l- bniedem isofri għaliex huwa bniedem li fuqu jimxi l- kors tan- natura, fl- istaġuni tas- sena, fix- xogħol għall- għajxien, dwar l- ilbies u dwar l- ikel, dwar il- mard, dwar l- injoranza, dwar il- konkupixxenxa. Natura ordnata għat- taħsir jew għall- mewt. Kull bniedem jenħtieġ li bilfors isofri għaliex huwa midneb li billi jkun għamel ħwejjeġ kontra qalb Alla, Alla fil- ġustizzja tiegħu jagħtih ħwejjeġ kontra qalbu, kif hemm miktub. B' dak stess li l- bniedem jidneb b' dak stess ikun itturmentat. Kull bniedem predestinat jiġifieri li wara mewtu infallibbilment imur il- ġenna ma jistax ikun illi jgħaddi minn triq oħra ħlief minn dik tas- sofferenzi li minnha għadda l- kap tal- predestinati Kristu Ġesù li bħalu fix- xebh Alla għamel kull predestinat, kif jgħallimna San Pawl. Il- mumenti dolorużi huma ħinijiet l- aktar prezzjużi. Kristu ddikjara espressament li ma jħobbx lill- iskulari tiegħu ħlief biss permezz tas- sofferenzi: Kif il- Missier ħabb lili hekk jiena ħabbejt lilkom. Min għadu ma bediex isofri bil- paċenzja dan għadu ma bediex ikun skular ta' Kristu. Is- sofferenzi huma li jibagħtu l- bnedmin il- ġenna. Is- sofferenzi huma li jibagħtu l- bnedmin l- infern. Min ma jsofrix ma' Kristu m' għandux iħejji ruħu biex igawdi u jsaltan ma' Kristu. Ftakar ibni, qal Abraham lill- għani, li fid- dinja inti lqajt il- ġid u dan Lazzru bl- istess mod laqa' d- deni, għalhekk issa inti fit- turmenti u dana fil- faraġ. Minn dan il- kliem il- majjistri jgħallmu li x- xewk ta' din id- dinja waqt il- mewt jinbidel f' ward. Is- sofferenzi huma xmux ta' dwal, għax permezz tagħhom il- bniedem jitgħallem jgħix bir- rettitudni. Iktar ma Alla jkun iħobb ruħ, iktar jagħmel li dina ssofri għax iktar ma nsofru f' din id- dinja, iktar tkun kbira l- glorja wara mewtna. In- natura fis- sofferenzi titqanqal biex tobgħod 'l Alla, għax tarah bħala għadu tagħha li jridilha d- deni. Il- grazzja iżda, fis- sofferenzi titqanqal biex tirringrazzja 'l Alla u tistqarr li mhix denja r- ruħ tal- bniedem ta' doni hekk prezzjużi. Is- sofferenzi jnisslu fir- ruħ l- ispirtu tal- umiltà u huma stess li jżommu r- ruħ fl- umiltà u jbegħduha mis- suppervja. Hija sofferenza kbira li wieħed ikun għama, u Alla, din is- sofferenza kien taha lil Tobija bi premju tal- opri tal- ħniena li kien jagħmel mal- proxxmu. Meta Kristu għażel fid- dinja s- sofferenzi, liema ruħ li trid titħabbeb miegħu tissogra jew tissaporti li tagħżel id- delizzji u l- gosti tan- natura? Ġesù tefa' taħt saqajh unuri, glorji, delizzji, pjaċiri, flus, u għana u tħaddan mas- salib biex jogħġob 'l Alla, billi jaf tajjeb li huwa qżież quddiem Alla dak li jgħożżu l- bnedmin. Is- sofferenzi jsewdu l- qalb tal- bniedem, iżda dak li joħroġ minnhom huwa kawża ta' ferħ li ħadd ma jista' jfisser. Is- sofferenzi jgħallmu l- bniedem biex jagħder 'il ħutu, u jikkumpatixxi b' esperjenza l- proxxmu tiegħu, għax xejn ma jaf min ma ġarrabx. Is- sofferenzi mġarrbin bil- paċenzja jwasslu r- ruħ għall- glorja eterna; iżda biss meta l- bniedem jippersevera fihom sal- aħħar. Hi ta' dinjità hekk kbira li wieħed isofri għal Alla, illi għandna ngħoddu lilna nfusna indenji ta' unur hekk kbir. L- opri tajba huma ta' valur kbir; iżda l- inqas sofferenzi u l- inqas provi li wieħed jissaporti bil- paċi u bil- paċenzja huma wisq iżjed ta' valur minn bosta opri tajba. Kull prova doloruża ġġib magħha ċertu xebh għall- iżjed eċċellenti Passjoni tas- Sinjur tagħna Ġesù Kristu: u meta wieħed jissaportiha bil- paċenzja, tagħmlu sieħeb iktar perfett fil- passjoni tas- Salvatur tagħna. Dak li aħna qegħdin issa nsofru, kien sa mill- eternità fl- intellett ta' Alla tant dwar il- kwalità tas- sofferenza kemm ukoll dwar il- ħin tas- sofferenza, issa u mhux imbagħad: dina l- ħaġa u mhux oħra. Alla huwa li jordna li aħna għandna nsofru b' dina l- manjiera u mhux b' oħra: anki Kristu espressament qal lil San Pietru: "Il- Kalċi li tani Missieri, ma nixorbux jiena?" Il- ħin tas- sofferenzi huma ffissat mill- Providenza ta' Alla tant li aħna naqraw fuq Kristu illi kienet għadha ma waslitx is- siegħa tiegħu, u illi waslet is- siegħa tiegħu. Alla huwa Missier kulħadd, Missier essenzjalment tajjeb li minnu wieħed m' għandu qatt jistenna ebda xorta ta' deni, mela jista' jkun li huwa jiddisponi jew iħalli l- inqas kuntrarju li jiġi fuq uliedu, jew f' uliedu, jew l- inqas żiffa riħ li tonfoħ fuqhom illi huwa ma rahiex tajba jew utli għas- salvazzjoni tagħna? Sħana u kesħa, ġuħ u għatx, mard u niket, dawn il- ħwejjeġ kollha u kull waħda minnhom, meta jiġu fuq is- servi ta' Alla, jiġu mhux biss biex isaffu r- ruħ, iżda biex iżejnu wkoll ir- ruħ. Is- sofferenzi jiftħu r- ruħ għad- doni ta' Alla, u meta bniedem jilqagħhom bir- rassenjazzjoni, dawna d- doni jinżammu fih permezz tas- sofferenzi. Meta Alla jagħti sofferenzi jifhem li jagħti kuruni ta' glorja: u iktar ma jkun irid jagħti glorja ikbar, għalhekk jagħti sofferenzi ikbar: għalhekk is- sofferenzi ta' Marija Santissma li ġarrbet fuq dina l- art ma setgħux ikunu ikbar, billi l- kuruna tal- glorja hija bla ebda dubju l- ikbar fost il- kuruni kollha. Wieħed ma għandux iħallat sofferenzi ma' inkwiet; għax il- bniedem jista' jsofri u fl- istess ħin igawdi l- paċi tal- Kalċi. Infatti min għandu volontà tajba ossija min irid dak li Alla jrid għandu jkollu l- paċi, kif iddikjaraw l- anġli: "Paċi fl- art lill- bnedmin ta' volontà tajba." Marija Santissma fil- baħar tas- sofferenzi tagħha kellha l- paċi f' qalbha, għax riedet dejjem dak li Alla ried. Anzi skont in- natura jaqbel li wieħed jilqa' bil- qalb it- tajba kull sofferenza, għax wieħed jagħmel x' jagħmel mhux sejjer jeħles mis- salib, u jekk ma jirrassenjax ruħu jkun jopra ta' iblah u jkollu jsofri d- danni, u jaggrava iżjed lilu nnifsu tant fir- ruħ kemm fil- ġisem, billi s- saħħa tal- ġisem hija l- paċi tal- qalb, u l- paċi tal- qalb minn volontà tajba biss. Alla jibgħat is- sofferenzi lill- ġusti sabiex isibu fihom permezz tal- paċenzja l- merti tal- ħajja eterna, kif hemm fil- każ ta' Ġob, li kien bniedem rett, ġust, u sempliċi u li kien jibża' minn Alla. Xejn ma jżomm fis- sigurezza l- virtù tal- bniedem ħlief is- sofferenzi; li permezz tagħhom aħna nieħdu l- forza u l- għajnuna biex nirreżistu għat- tentazzjonijiet tas- suppervja, li minnha huwa kull bidu għad- dnub, kif hemm fil- każ ta' San Pawl, li sabiex ma jintefaħx bil- kobor tar- rivelazzjonijiet ġie lilu mogħti li jsofri. Kull bniedem minn rasu sa saqajh huwa kollu kemm hu frugħa u vanità, u xejn ma jista' juri dina l- verità ħlief is- sofferenza, li kontinwament tippritkaha bil- kelma u bl- eżempju. Ma jingħaddx nuqqas fil- bniedem li jagħmel mezzi onesti u leċiti biex jirnexxilu jitbiegħed mis- sofferenzi: però meta dawna huma inevitabbli, allura għandu bil- paċi jirrassenja ruħu mad- dispożizzjonijiet assoluti ta' Alla. Huwa ingann kbir li Alla ma jridniex insofru fid- dinja. Alla jibgħat is- sofferenzi għall- korrezzjoni tad- dnub kif hemm fil- każ ta' Marija oħt Mosè, li Alla kien ġiddimha biex tikkoreġi l- imġiba ħażina tagħha lejn Mosè. Hija regola fissa u ġenerali li kulma jiddisponi Alla huwa dejjem ordnat għall- glorja esterna tiegħu nnifsu: immela qatt ma għandu jiġġudika b' midneb 'il kull min ikun isofri, kif naqraw fuq l- imwieled agħma, li fuqu Kristu qal lill- appostli, għax kienu ġġudikawh agħma bi ħtija tiegħu nnifsu jew b' dik tal- ġenituri tiegħu: "La dan ma dineb, lanqas il- ġenituri tiegħu, iżda sabiex ikunu murija fih l- opri ta' Alla." Il- kawża essenzjali ta' kull sofferenza hija d- dnub oriġinali: Kristu sofra biex jitħassar id- dnub: Marija Santissma sofriet ma' Kristu biex id- dnub jitneħħa permezz tiegħu: u kulħadd bħala bniedem jew bħala midneb, jew bħala predestinat jenħtieġlu jsofri akkawża tad- dnub oriġinali. Bosta sofferenzi huma kkawżati mid- dnub attwali kif jixhed Kristu, meta qal lill- magħtub, wara li kien fejqu: "Ekku li inti int imfejjaq: la tidnibx iżjed, li ma tiġrilekx xi ħaġa agħar." (Ev: Ġov. V, 14) Alla jibgħat is- sofferenzi xi minn daqqiet b' kastig tal- ġudizzju tiegħu, kif naqraw fuq Erodi li kien qed jitkellem quddiem il- poplu, bilqiegħda fit- tribunal, imlibbes bil- libsa rjali, u l- poplu jakklama jgħid: "Leħen ta' Alla, u mhux ta' bniedem." Allura malajr sawtu l- anġlu tas- Sinjur, għax ma kienx ta' unur lil Alla: u mikul mid- dud spira u miet (Atti XII, 21- 23). Hija maqtugħa, u m' hemmx dispensi: jew insofru fid- dinja bil- paċenzja, jew wara l- mewt għal- lok tat- turmenti eterni. Id- dinja hija msejħa wied tad- dmugħ għax kollox kemm hija mimlija sofferenzi mill- mard u mill- inġustizzji. Xejn ma jipperswadi lir- ruħ li tinfired mis- sentimenti tad- dinja u mill- frugħat tagħha ħlief il- mument luminuż tas- sofferenzi. Is- sofferenzi taw id- dawl lil bosta midinbin li tqanqlu għall- indiema perfetta billi rċevew azzjoni ħażina li tmiss fil- laħam il- ħaj, u rċevewha bis- sofferenzi minn bniedem li tant ħabbew u li lilu tant għamlulu ġid temporali. Ħassew l- azzjoni, u rriflettew li hekk huma wkoll għamlu lil Alla bid- dnub, u nidmu bil- verità. Is- sofferenzi jixhdu fid- dinja li hemm Ġenna, Infern u Purgatorju wara dina l- ħajja temporali. La jkun għadu ma għaraf 'l Alla u lanqas 'il Ġesù Kristu u lanqas fejn hija mqiegħda l- ħajja eterna, min għadu ma bediex japprezza s- sofferenzi: għax min għaraf 'l Alla u 'l Ġesù Kristu ma jridx ħlief li jippossedihom, u mingħajr is- sofferenzi żgur li ħadd ma jista' jasal biex jippossedihom billi Kristu għallimna li bil- paċenzja tagħna nsalvaw ruħna. Is- sofferenzi xi minn daqqiet Alla jibgħathom lis- servi tiegħu bi premju fuq dina l- art, għax ikun irid jurihom sinjal li jkunu għoġbuh tassew bil- ħidma tagħhom: u dawna s- sofferenzi jintgħarfu mill- ispirtu tar- rassenjazzjoni, li bihom wieħed jilqagħhom, għax Alla meta jagħżel xi ruħ biex issofri jew biex tagħmel xi ħaġa, jagħtiha fl- istess ħin il- mezzi kollha neċessarji għall- fini. Li Alla jibgħat is- sofferenzi bi premju lis- servi tiegħu b' sinjal ta' kompjaċenza għallimhulna l- anġlu San Rafel, xħin qal lil Tobija: "U billi inti kont magħġub quddiem Alla kien jenħtieġ li inti ġġarrab dina t- tribulazzjoni li tkun agħma." Fis- sema mhux kulħadd igawdi xorta waħda, kif jikteb San Pawl, li kewkba tiddifferixxi minn kewkba, hekk ukoll fil- qawma tal- imwiet: għax iktar ma wieħed isofri fuq l- art iktar tkun il- glorja għalih. M' hemmx lok għat- taħriġ tal- paċenzja fejn tonqos is- sofferenza: u l- majjistri tal- ispirtu jgħallmu li ma jissejjaħx bniedem tal- paċenzja min jieħu paċenzja kemm irid, u ma' min lilu jkun jogħġob. Il- qalb tat- tfal hija ratba bħat- tafal frisk: u għalhekk min irabbihom fil- ħajja spiritwali mhux biss għandu jgħallimhom spiss fuq is- sofferenzi, iżda li jħarriġhom ukoll fihom sabiex jitqaddsu. San Pawl jgħallem li t- taħriġ tal- ġisem ftit huwa utli: iżda l- qdusija hija utli għal kollox għax għandha l- wegħda tal- ħajja, li hija issa, u li għadha ġejja. (I Tim. III, 8). Fidil huwa Alla, għalhekk is- sofferenzi li huwa jiddisponi fuq kull bniedem qatt ma jistgħu jkunu 'l fuq mill- ħila, jew mill- forzi tal- pazjenti. Huma l- impazjenti li jaggravawhom għax min jispaċenzja ruħu jkollu jsofri d- dannu. Alla huwa fidil u mhux biss jiddisponi s- sofferenzi, iżda huwa pront li jagħti kull għajnuna lil min jitlobhielu. Il- proverbju jgħallem li skont il- muntanja Alla jagħtiha s- silġ u wisq iżjed il- bniedem għandu jagħraf il- verità li Alla ma joprax mingħajr sapjenza, xħin il- bniedem, vera xbieha ta' Alla, ma jgħabbix il- bagħal tiegħu iżjed minn li jkun dana jiflaħ. Fis- sustanza hija waħda s- sofferenza għal kulħadd: però, il- kwalità mhix waħda għal kulħadd: lil xi wħud Alla jagħżel mod, u lill- oħrajn ieħor: Lil Ġob ippjagalu ġismu bil- ġdiem, u lil Tobija tah li jkun agħma. Aħna naraw li xi sofferenzi huma ġejjin min- natura, oħrajn mill- bnedmin: però jkunu ġejjin mnejn ikunu ġejjin, tant mid- dnub oriġinali kemm ukoll mid- dnub attwali, id- dispożizzjoni ta' kull kwalità ta' sofferenza hija dejjem ordnata minn Alla: għax Alla ma jippermettix id- dnub mingħajr il- finijiet sapjentissmi tiegħu, li ordinarjament huma: sabiex ikun jista' jeżerċita l- Ġustizzja tiegħu, u sabiex dak li joħroġ mid- dnub ikun oġġett tal- volontà tiegħu. Kollox huwa volontà ta' Alla barra mid- dnub: id- dnub mhuwiex volontà ta' Alla, u s- sofferenzi huma volontà ta' Alla, għax is- sofferenzi mhumiex dnub. Forsi Alla huwa l- kawża tas- sofferenzi li jiġu fuq il- bnedmin? Hemm miktub li Alla tagħna huwa Alla tal- paċi u mhux Alla tan- niket. Il- kawża ta' kull sofferenza hija d- dnub oriġinali, u li xi sofferenzi huma d- dnubiet attwali, kif qal Kristu lill- mifluġ tal- Pixxina, wara li kien fejqu: "Ekku li issa inti mfejjaq la tidnibx iżjed, li ma jiġrilekx xi ħaġa agħar." Mhux kull min isofri fid- dinja, igawdi wara l- mewt: iżda jenħtieġ li wieħed isofri ma' Kristu biex igawdi u jsaltan ma' Kristu fil- glorja wara l- mewt. Bosta jsofru fid- dinja iżda mingħajr paċenzja u jagħmlu kull mezz leċitu jew mhux biex jeħilsu mis- sofferenzi, u flok ma jirrassenjaw ruħhom, meta kull mezz leċitu ma jirnexxix, allura jeħduha kontra Alla li jkun iddispona fuqhom is- sofferenza. L- inqas att ta' mibegħda lejn Alla hija dnub mejjet: u n- natura fis- sofferenzi, eċċitata wkoll mid- demonju tqanqal il- volontà tal- bniedem sofferenti biex inissel mibegħda lejn Alla, għax ma jagħrafx li Alla jkun qed jagħmillu l- ġid, iżda jaħseb li jkun iridlu d- deni. Issofri ma' Kristu jfisser li wieħed jilqa' bir- rassenjazzjoni mal- volontà ta' Alla s- sofferenzi ta' kwalunkwe kwalità li jkunu, u li jiġu xħin ikun ikun; u bil- paċi u bil- paċenzja jġarrab is- sofferenza bil- perseveranza. Wisq jaqbel li wieħed isofri ma' Kristu u għal bosta raġunijiet anki temporali: għax min jispaċenzja ruħu mhux biss ma jgħixx fil- kwiet billi jagħmel reżistenza lil Alla li jkun iridu jsofri, iżda wkoll jaggrava ruħu u jittaqqal iżjed, għax ikollu jsostni d- dannu tant f' dina d- dinja kemm wara l- mewt fin- nirien. Huwa ingann kbir li wieħed jista' jsir qaddis, jew li jista' jsalva ruħu mingħajr is- sofferenzi. Min iġarrab jista' jgħid li s- sofferenzi jiddistakkaw il- qalb minn dak kollu li mhuwiex etern. Alla huwa fil- qrib anzi maġenb dawk li jkunu mnikktin kif jgħallem fis- salm l- Ispirtu Santu. Il- misterju tas- sofferenzi għandu fih dawk il- kbar sigrieti li jwasslu lir- ruħ f' dik il- kbira konsolazzjoni, li dejjem titqies skont is- sofferenzi. Is- sofferenzi jumiljaw l- ikbar suppervi. Ħadd ma jimxi fiż- żgur ħlief min ikun isofri kuntent bix- xorti tiegħu. Ix- xorti ta' kull bniedem hija mqiegħda fl- idejn ta' Alla. "Fl- idejn tiegħek, o Alla huma x- xortijiet tiegħi," qal David fis- salm. Is- sofferenzi tan- nisrani jilbsu valur infinit, meta wieħed jgħaqqadhom mal- merti ta' Kristu u joffrihom lil Alla, sija biex jirringrazzjah, sija biex jissodisfah fil- Ġustizzja Divina, sija biex jirripara, sija biex jippurifika r- ruħ tiegħu u l- bqija. Il- beati ma jistgħux jixtiequ xejn: iżda kieku kien possibbli li jirriturnaw fid- dinja, dawn ma kinux jixtiequ ħlief li jbatu. Il- qaddisin jixtiequ l- mewt biex ifittxu jingħaqdu ma' Kristu wiċċ imb wiċċ; iżda s- sofferenzi jħajruhom biex jibqgħu hawn fid- dinja għall- kbira glorja li jieħu Alla mis- sofferenzi tagħna. B' sofferenzi wieħed għandu jifhem kwalunkwe ħaġa li ma togħġobx lin- natura tagħna, li hija miġbuda għad- delizzji tas- sensi, għall- kumditajiet u għall- istimi. Il- mument tas- sofferenzi huwa mument ta' swied il- qalb: għalhekk wieħed għandu jitlob bħalma għamel Kristu fl- ort, u wieħed għandu wkoll jaħseb li kollox jgħaddi fuq dina l- art, u li min jibki għad ikun imfarraġ, u li għad jibki min jidħak. Kull sofferenza hija marbuta mal- Ġustizzja ta' Alla: għalhekk, billi aħna għandna permezz ta' Kristu biex nistgħu nħallsu l- Ġustizzja divina jew biex nilqgħulha, noffrulha l- pjagi divini biex nipplakawha mill- korla ġusta tagħha. Il- kastigi, li bla dubju huma sofferenzi li jmissuna fil- laħam il- ħaj, sakemm ma humiex kastigi ġudizzjali, li mill- ewwel mewt nidħlu bihom fit- tieni mewt li hija eterna, m' għandniex nilmħu biss il- ġustizzja ta' Alla, iżda nħarsu lejhom ukoll bħala karezzi tal- ħniena ta' Alla lejna midinbin. M' hemmx eċċezzjoni għal ebda veru serv ta' Alla li jgħix fidil u fil- qdusija li ma jkollux iġarrab u jsofri niket, dwejjaq, u persekuzzjoni tant min- naħa ta' Satana, kemm ukoll min- naħa tal- bnedmin. Is- sofferenzi jiġu fuq il- ġusti għall- utilità tagħhom, kif naqraw fl- Apokalissi fejn Alla jgħid: "Jiena 'l dawk li nħobb, inċanfar u nikkastiga." (III, 19) Hija ħaġa ċerta li kwalunkwe xorta ta' sofferenza, anki ta' grad l- aktar għoli xejn m' għandha x' taqsam mal- glorja li għadha ġejja wara l- mewt għal kull min ibati ma' Kristu. Mingħajr is- sofferenzi, mingħajr is- salib, mingħajr il- ħwejjeġ kuntrarji la jista' wieħed jasal għat- tagħrif ta' Alla u lanqas għall- glorja eterna, kif naqraw fl- Atti Appostoliċi li sforz ta' bosta tribulazzjonijiet jenħtieġ li aħna nidħlu fis- saltna ta' Alla. (XIV, 21). X' inhuma s- sofferenzi għall- ingann? Huma dwal għad- dlamijiet, kif il- luċerna tkeċċi d- dlam, hekk is- sofferenzi juru l- malizzja, juru l- frugħa u l- faċċoliżmu. L- iblah quddiem is- sofferenzi jinkorla u jheżżeż snienu, l- għaqli però jieħu paċenzja, u jieħu paċenzja għax għaqli u tassew għaref, kif jixhed l- Ispirtu Santu li bniedem għaref jintgħaraf mill- paċenzja. Is- sofferenzi għandna nġibuhom mhux biss bil- kalma u bil- kwiet ta' qalbna, iżda wkoll bi spirtu ta' ferħ: infatti Kristu mhux biss sejjaħ beatu 'l min isofri, iżda qal ukoll: "Ifirħu u aqbżu bil- ferħ, għax il- ħlas tagħkom huwa bil- kotra fis- smewwiet." (Matt. V, 12) Jeħtieġ li wieħed iġarrab biex jara li l- vera konsolazzjoni ma tinsabx ħlief fis- sofferenzi, fis- salib, fin- niket: infatti Kristu qal: "Imberkin dawk li jibku: għax huma għad ikunu mfarrġin." (Matt. V, 5) Alla jibgħat is- sofferenzi fuq il- bnedmin u dawk kollha li jsostnuhom bil- paċenzja huwa jsibhom denji tiegħu nnifsu, u jċanfar l- infedeltà ta' dawk li waqt il- prova jibdluh magħhom infushom u jirriġettawh bid- disprezz tal- liġi tiegħu: u għalhekk isibhom indenji tiegħu nnifsu. Kif bin- nar jiġu mġarrbin id- deheb u l- fidda hekk il- fidi tal- bnedmin tiġi mġarrba bis- sofferenzi li jikxfu 'l min tassew iħobb u 'l min tassew jobgħod. Kristu sofra u ħadd ma seta' jew jista' jsofri daqskemm sofra huwa tant fl- ispirtu tiegħu kemm fil- ġisem tiegħu: l- ogħla grad tas- sofferenzi fil- ġisem ta' Kristu ossija fil- parti inferjuri kien fl- inkurunazzjoni tax- xewk, u l- ogħla grad tas- sofferenzi fir- ruħ ta' Kristu ossija fil- parti superjuri kien fid- deżolazzjoni meta Alla abbandunah fuq is- salib. Il- fidili ta' Alla f' kull kwalità ta' sofferenza tant li tmiss il- ġisem kemm li tmiss ir- ruħ, tant żgħira kemm kbira, iqawwu l- fidi tagħhom, billi jaħsbu kemm Alla huwa denn ta' qima, ta' mħabba, ta' rispett, u kemm iħallas bil- kotra sofferenza ta' mument. Meta l- iskular ta' Kristu jkollu f' idejh is- setgħa li jagħżel jew li jbati jew li jgawdi: taf x' jagħżel jekk ikun veru skular? Dak li għażel Kristu li tefa' taħt saqajh kull delizzju tad- dinja u tħaddan mas- Salib. Mosè serv ta' Alla għażel li jsofri mal- poplu ta' Alla milli jgawdi fil- palazz ta' Fargħuni. Fis- sofferenzi skont il- kwalità tagħhom in- nisrani li tassew iħobb 'il Kristu, u li jħobbu bil- fidi għarwiena, għax iħobbu mingħajr għadu ma rah, jieqaf jiftakar fiex jixbah lill- Imgħallem divin, ossija jagħmel l- eżerċizzju memorjali dwar il- Passjoni tas- Sinjur tiegħu. Jekk imweġġa' f' ġismu, jekk bil- għatx, jekk iddisprezzat, jekk agħma, jekk ikkundannat bla ħtija, jekk mibgħud, jekk fin- nixfa tal- ispirtu, jekk imdejjaq, jekk imbeżża' jekk ippersegwitat, jekk ferut, jekk ikkalunnjat, jekk ittradut, jekk inġurjat, u l- bqija. Is- sofferenzi li jiġu fuq il- bniedem huma marbutin mal- Fedeltà ta' Alla, għax Alla ma jippermettix li wieħed isofri 'l fuq mill- ħila tiegħu, u mas- sofferenzi ma jiċħad qatt l- għajnuna li huwa wiegħed li jagħti lil kull min jitlobhielu. Is- sofferenzi li jiġu fuq il- bniedem huma marbutin mas- Sapjenza ta' Alla, għax dejjem huma ordnati minn xi fini tiegħu dejjem qaddis bla ebda ħażen, u għalhekk il- kwalità tas- sofferenzi mhux għal kulħadd hija l- istess: lil min fuqu jiddisponi mod u lil min fuqu jiddisponi mod ieħor, lil kull wieħed skont il- ħtieġa. Iktar ma wieħed ikun iħobb, iktar ikollu raġun biex isofri, għax is- sofferenzi u d- duluri jitqiesu dejjem mill- imħabba: min iħobb il- flus isofri jekk jitlef lira, iżda iżjed isofri jekk jitlef għoxrin lira. Jekk wieħed ikollu ħabib u jmutlu jsofri, iżda iżjed isofri jekk tmutlu ommu, għax dina tħobbu iżjed u hekk dwar il- bqija tal- persuni, jew tal- oġġetti li jkunu għall- qalb tal- bniedem, għax is- sedja tas- sofferenzi hija l- qalb. Hemm nobbiltà kbira f' dawk is- sofferenzi li wieħed isostni għax jara 'l Alla offiż bid- dnub: anzi dina hija grazzja kbira li Alla jagħti lill- maħbubin ta' qalbu. Hija waħda mill- kawżi komuni tas- sofferenzi kull sodisfazzjon li jieħu l- bniedem fil- ġibdiet ħżiena tan- natura kif jgħallem l- Ispirtu Santu li b' dak stess li l- bniedem jidneb, b' dak stess ikun itturmentat. Alla ma ħalaqx il- bniedem biex dan isofri, iżda ħalqu biex ma jmut qatt u perkonsegwenza biex ma jsofrix; anzi tah id- direzzjoni biex dan jibqa' jgawdi l- hena tal- vera paċi, u tal- ħajja feliċi billi widdbu biex ma jidnibx, u li jgħix ubbidjent għal- liġi divina tiegħu. Il- bniedem dineb bid- diżubbidjenza, u daħlet għalhekk il- mewt fid- dinja: immela kull bniedem jitwieled u jiġi fid- dinja biex isofri u jrid jew ma jridx ikollu jsofri sal- mewt; u jkollu jsofri anki wara l- mewt jekk ma jsofrix bil- paċenzja fil- perseveranza sal- aħħar. Jista' jagħmel x' jagħmel il- bniedem bl- industrija ta' moħħu biex jeħles mis- sofferenzi assoluti għax kollox għalxejn: imur fejn imur għandu dejjem isib is- salib hemm li jkun qed jistennieh: għalhekk il- bniedem għaqli jagħmel il- mezzi leċiti biex jeħles mis- sofferenza li jkun fiha, iżda jirrassenja ruħu jekk jirnexxilu inutli. Għall- waqt tas- sofferenzi m' hemmx balzmu, m' hemmx forza, m' hemmx rimedju ħlief l- orazzjoni, kif ħallielna Kristu bl- eżempju tiegħu illi kien qed jitlob iżjed fit- tul fl- ort tal- Ġetsemani fil- qilla tas- sofferenzi tiegħu li ġagħluh jagħraq id- demm. B' xi mod jew b' ieħor Alla dejjem ifarraġ il- qalb tal- bniedem li jirrikorri lejh fil- ħin tas- sofferenzi, għax hemm miktub li m' hemmx konfużjoni għal min jittama f' Alla, li hu Missier kulħadd. Hija verità naturali u sopranaturali wkoll li wieħed ikollu jara ikrah dak li issa jara sabiħ, u li jara sabiħ dak li issa jara ikrah. Forsi ma jarax sbieħ il- flus, u mbagħad jarahom koroh, xħin ikunu jniggżuh bħal xewk? Forsi ma jarax kerha mediċina morra u ħażina u mbagħad jaraha sabiħa wara li tkun qawwietu? Forsi ma jarax sabiħ id- dnub, u mbagħad jarah ikrah fil- konsegwenzi tiegħu? Il- piż ta' Kristu huwa ħafif u l- madmad tiegħu huwa ħelu, u dan qalu Kristu stess verità infallibbli. Għaliex qal hekk Kristu meta n- natura tagħna ma tistax issib ebda gost fit- tgħakkis, fil- paċenzja, fiċ- ċaħda tal- iskola tiegħu? Għax Kristu ma jridx ħlief li aħna rridu dak li Alla jrid, fejn hija mqiegħda l- vera paċi: "U paċi fl- art lill- bnedmin ta' volontà tajba." Forsi wara l- lejl ma jiġix il- jum? Forsi wara l- maltemp ma jiġix il- bnazzi? Forsi hawn xi ħaġa maħluqa li tista' tibqa' dejjem fl- istess stat tan- natura tagħha? Id- dinja mhix il- Ġenna: id- dinja hija ordnata għall- Ġenna, li hija premju etern li jitlob xogħol u tbatija kbira, għax premju kbir minn xogħol kbir biss jittieħed. Il- bniedem ġust dejjem iħejji rasu għas- sofferenzi, għax bniedem avżat huwa nofsu armat: però sofferenzi partikulari li għadhom ma humiex fuqu, anzi avolja mdendlin fuq rasu, xejn ma jitħasseb fuqhom, għax kollox fuq l- inċertezzi u għax Kristu qalilna: Huwa biżżejjed għall- jum il- ħażen tiegħu. Sofferenzi partikulari tal- futur: dan għal liema raġuni? għalfejn meta wieħed mhux żgur li jgħix ftit minuti oħra? Min isofri bl- ispejjeż tiegħu jitgħallem jobdi u li jobdi malajr bil- ferħa, u l- ubbidjenza tikkollokah fiċ- ċentru tiegħu li hija l- paċi tal- qalb. L- essenza ta' kull virtù hija mqiegħda fis- sofferenzi b' mod li min ma jsofrix ma jista' jkun b' ebda mod virtuż. In- natura tal- bniedem annimal fis- sofferenzi tagħha tixtieq il- mewt, iżda n- natura tal- bniedem spiritwali fid- dawl tal- grazzja waqt is- sofferenzi tagħha tixtieq ħajja itwal fuq dina l- art. Kristu bata għalina u ħallielna l- eżempju li nimxu warajh, li dnub ma għamilx, lanqas qerq ma nsab fil- fomm tiegħu, li meta kien misħut, ma kienx jisħet: meta kien isofri, ma kienx jhedded: immela min ma jsofrix bil- paċenzja huwa barra mit- triq li minnha għadda Kristu: immela m' għandux raġun li jissejjaħ skular ta' Kristu min għadu ma bediex isofri fuq il- passi ta' Kristu. Forsi min ikun isofri, ikollu l- ħsieb fih li jiekol u li jixrob tajjeb, li jiżżejjen u li juri ruħu fil- pjazez, u li jħaddan il- flus tiegħu, u li jħejji divertimenti għalih innifsu? Ħalli jwieġbek min ġarrab, jekk inti għadek ma ġarrabtx. Is- sofferenzi fihom mertu kbir wisq: però ma jeħux il- mertu tagħhom min isofri fl- istat tad- dnub il- mejjet għax ma jkunx isofri ma' Kristu, bħal fergħa mqaċċta mid- dielja tagħha, lanqas min isofri b' intenzjoni mhux retta ossija jsofri biex ma jaggravax id- deni tiegħu temporali, u jfittex biss dak li jaqbillu skont in- natura u xejn skont il- grazzja. Min isofri x' għandu jagħmel? L- ewwel nett jekk huwa jaf li hu fl- istat tad- dnub il- mejjet jagħmel biex ikun iġġustifikat bis- sagrament tal- penitenza, u fit- tieni lok jilqa' minn idejn Alla s- sofferenza bir- rassenjazzjoni ossija b' intenzjoni retta. Wieħed ikun tassew isofri b' intenzjoni retta, meta jieħu paċenzja biex inaqqas il- pwieni ta' wara dina l- ħajja taħt il- qilla tal- ġustizzja ta' Alla, jew meta jieħu paċenzja għax huwa Alla li qed jiddisponi fuqu dik il- kwalità ta' sofferenza, jew meta jiġġudika li għal dnubietu jkun jistħoqqlu dak il- kastig, jew biex ikollu glorja fis- sema għall- ħniena ta' Alla, jew għall- konverżjoni tal- midinbin, jew għas- suffraġju tal- erwieħ, jew biex jaqla' xi grazzja jew favur minn Alla, u l- bqija li jkun abbażat fuq xi ħaġa tal- fidi. X' jaf min ma ġarrabx? O kemm isofri wisq bil- qalb hawn fid- dinja l- iktar ħarxa kwalità ta' tbatija, kieku kien lilu mogħti li jġarrab għal ftit mumenti mis- sofferenzi tal- purgatorju! Fl- istorja hemm irreġistrat li wieħed għażel tlett ijiem fil- Purgatorju biex ma jibqax sena oħra marid fost id- dwejjaq fis- sodda għas- sodisfazzjon tal- Ġustizzja divina: iżda malajr nidem malli ġarrab x' inhu purgatorju u għalhekk talab u qala' li jiġi mill- ġdid fid- dinja biex isostni hawn is- sena fis- sofferenzi: u tant ħa paċenzja kbira li għaġġeb lil min kien iżuru, jew idur bih. Is- sofferenzi tar- ruħ fihom il- gradi, l- aqwa però hija d- deżolazzjoni tal- ispirtu minn kull naħa b' mod li la min- naħa ta' Alla, jew la min- naħa tal- bnedmin tajba, lanqas minn imkien ma jidher l- inqas xaqq ta' faraġ. Is- sofferenzi tal- ġisem fihom il- gradi, l- aqwa però huwa l- uġigħ fl- għadam tar- ras. Bxara ħażina, telfa ta' ħabib, perverżjoni ta' bniedem, uġigħ fil- ġisem, għatx, ġuħ, swat, mard ta' dwejjaq, mewt ta' benefatturi, diżgrazzja fuq il- familja, mankamenti fil- ġisem, disprezzi, azzjonijiet ħżiena, ingratitudni, persekuzzjonijiet, rovina fil- ġid temporali, skandli, moħqrija tal- innoċenti, ġlied, serq, qtil, diqa tal- għomja, rovina bla rimedju, indiema ta' delitt mikxuf, għajjat, twerżiq, biki, disperazzjonijiet, dlam, sħana, kesħa, lifronti, avvelimenti, tixrid tad- demm, ħabs, tentazzjonijiet, tnassis, tgħammar ma' nies krudili, ħafna xogħol mar- riħ, ħruq, trid u ma tistax, ġid imħallas bid- deni, irwejjaħ fastidjużi, fittaġnijiet tal- kuxjenza, diqa tad- dlam, ikkundannat bla ħtija, marbutin l- idejn u r- riġlejn, tfittex u ma ssibx, tfixkil fil- proġett, taħwid, taħbil, ħsejjes, rimorsi, inkomodi u f' kelma waħda kwalunkwe lok li kuntrarju għall- qalb tagħna jġegħilna nsofru fir- renju tas- swied il- qalb. Alla jżejjen il- magħżula tiegħu, li huwa jagħżel u jifred għalih innifsu, u jżejjinhom b' ġawhar prezzjuż, cioè b' virtujiet kbar prodotti u ffurmati bis- sofferenzi bħal dawk li bihom żejjen il- maħbub Iben tiegħu, li bih tgħaxxaq. Min huwa mħarreġ fl- iskola tal- perfezzjoni spiritwali ma jafx jikkonkludi ħlief li jgħid li kull imrar, kull niket, kull sofferenza għandna nġibuha bil- paċenzja fost il- ferħ tal- ispirtu, għax dawna huma bil- bosta aħjar mill- pwieni, mis- sofferenzi tal- Purgatorju jew, allaħares qatt, mill- pwieni tal- fjammi eterni. Fid- dinja huwa l- lok waħdani fejn aħna nistgħu nimmeritaw: iżda żgur li ma nistgħux nimmeritaw bil- ħorox pwieni ta' wara l- mewt. "Għad jiġi lejl li fih ħadd ma jista' jaħdem." Hekk għallimna Kristu Ġesù, is- salvatur tagħna. Fuq il- bnedmin magħżulin minn Alla jidhru bosta sinjali li huma hekk: iżda sinjal iktar ċert u żgur daqskemm is- sofferenzi ssopportati u miġjubin bil- paċenzja għall- imħabba ta' Alla ma jistax jingħata, kif jgħallem San Pawl li 'l dawk li huwa ppredestina għall- glorja eterna għamilhom xebh ta' Ibnu. (Rom. VIII, 29.39) Min ma jsofrix bil- paċenzja ma jkunx jixbah lil Kristu: immela xejn ta' valur ikbar ma jista' jiġi fuq il- bniedem daqskemm it- tribulazzjoni, meta milqugħa bil- paċenzja għall- imħabba ta' Alla. Jiżbalja bl- ikrah min jiddistingwi sofferenzi interni minn sofferenzi esterni, meta Kristu ġarrab bil- paċenzja sofferenzi interni u sofferenzi esterni: kull sofferenza ta' kwalunkwe kwalità li tkun, għandha tfakkarna li dina ġiet ordnata mis- Sapjenza ta' Alla għall- glorja tiegħu u għall- ġid tagħna. Kristu jrid li jkollu ħafna erwieħ għarajjes tiegħu: imma huwa ma jħarisx lejn il- kwantità iżda lejn il- kwalità tagħhom: jitgħarras biss ma' dawk li jaċċettaw u li bil- verità jipprattikaw internament u esternament il- kuntratt nuzjali tiegħu f' kors ta' tgħakkis u ta' paċenzja sal- mewt, mnejn jidħlu allura fid- delizzji tiegħu li ħadd ma jista' jfisser. Meta Ġob, imsemmi u mfaħħar fl- Iskrittura għas- sofferenzi tiegħu sostnuti b' vera paċenzja, kien fil- provi dolorużi tiegħu lemaħ fuqu l- azzjoni tal- Providenza t' Alla, tat- Tjubija t' Alla, u tas- Sapjenza t' Alla: hekk lemaħ u qal: "Alla tani u Alla ħadli, ikun imbierek l- isem tiegħu." Skont l- Istorja ħadd ma sofra fl- intern u fl- estern daqs Ġob qabel il- miġja ta' Kristu: u għalhekk faħħru l- Ispirtu Santu permezz ta' San Ġakbu l- appostlu. M' hemmx kliem biżżejjed biex wieħed ifisser il- kobor tal- unur li Alla jagħmel lis- servi tiegħu, meta huwa jagħmel li dawna jimxu mill- istess triq, li minnha mexa l- Iben Divin tiegħu. Dak in- nisrani li jidhirlu li għadu ma sofriex dwejjaq joqgħod żgur li għadu ma bediex ikun serv ta' Alla kif jixhed San Pawl li jbati persekuzzjoni kull min irid jgħix tajjeb fi Kristu. M' hemm xejn iktar ċar li jista' juri jekk wieħed hux qaddis u fost il- predestinati daqs li jkun ta' ħajja tajba u fl- istess ħin mgħobbi bid- dwejjaq, bit- tbatija u bit- taħbit. Meta jkollna nbatu duluri, għali, u mġiba ħażina, inħarsu lejn dawk li batew, għax il- kliem iqanqal, iżda l- eżempju jkarkar. L- uffiċċju tad- demonju huwa li jinġurja u li jitturmenta l- erwieħ tal- bnedmin: u anki l- ġusti huma esposti għat- tentazzjonijiet tiegħu, però xejn ma jista' jagħmel id- demonju mingħajr il- permess ta' Alla, u meta Alla jippermettilu jkun jifhem il- ġid u qatt id- deni tal- bnedmin. Dawk l- erwieħ li għandhom virtù soda fihom, id- demonju jitturmentahom b' tentazzjonijiet kontra l- fidi, kontra t- tama, u kontra l- imħabba, u jagħmel l- iktar forza qawwija f' dawn it- tentazzjonijiet, għax dawn il- virtujiet teologali huma l- fundament ta' kull perfezzjoni. L- inkwiet intern huwa mill- aqwa sofferenzi tal- bnedmin, u dan dejjem jiġi min- naħa tad- demonju jew min- naħa tan- natura mħassra tagħna, iżda qatt min- naħa ta' Alla, li huwa Alla tal- paċi: għalhekk wieħed għandu jkeċċihom malajr, malli jintebaħ bl- inkwiet tal- ħsebijiet tiegħu, tkun xi tkun il- kawża jew l- oġġett tal- ħsieb li jinkwieta r- ruħ. Waqt is- sofferenzi Alla ma jridx li nibqgħu weħidna, iżda li nsejħulu jew għall- għajnuna, jew għall- ħelsien, kif hemm miktub fis- salmi: "Fil- jum tat- tribulazzjoni sejjaħli u jiena neħilsek u inti tunurani." Biex itellfilna l- paċi u jġegħilna nsofru d- demonju b' forza kbira jattakka l- virtujiet morali billi jinfjamma l- passjoni tagħna tant dwar ħwejjeġ li jkunu jogħġbuna, kemm ukoll dwar ħwejjeġ li ma jkunx jogħġbuna, u jsaħħan sħiħ il- ġibdiet ħżiena tagħna fil- passjonijiet konkupixxibbli jew iraxxibbli. Dejjem taħt il- permess ta' Alla, id- demonju jagħmel assedju lil xi erwieħ sodi fil- virtù, jassedjahom mhux minn ġewwa iżda minn barra: għalhekk jittantahom, jitturmentahom, idejjaqhom, b' manjiera straordinarja u viżibbli. Xi minn daqqiet iqiegħed quddiem għajnejhom viżjonijiet ta' waħx, xi minn daqqiet jittorturalhom widnejhom bi ħsejjes tal- biża' jew bi kliem ħażin ta' ħalf, xi minn daqqiet isawwathom u jweġġagħhom fil- ġisem. B' danakollu però s- servi ta' Alla li fih biss jittamaw jibqgħu jżommu l- paċi ta' qalbhom għalkemm fis- sofferenzi. Bosta sofferenzi jiġu fuq is- servi ta' Alla min- naħa tal- bnedmin bi spirtu ta' persekuzzjoni: xi minn daqqiet minn eretiċi, xi minn daqqiet minn kattoliċi ħżiena, xi minn daqqiet minn nies tajba wkoll, nies tajba iżda kattoliċi ingannati. Però, għalkemm huwa veru li tant id- demonju kemm ukoll il- bnedmin huma aġenti tas- sofferenzi fuq is- servi t' Alla, ikollna nikkonkludu illi Alla hu li jrieġi u jiggverna kollox għall- volontà tiegħu. "Il- kalċi li tani Missieri ma nixorbux jiena?" Hekk qal Kristu, u xejn ma semma mill- aġenti l- oħra li kienu d- demonju u l- poplu Lhudi, u l- persunaġġi l- oħra li kkonkorrew għall- qerda tiegħu. Is- sofferenzi jerfgħu l- moħħ tal- bniedem biex jaħseb liema hija l- kawża tagħhom, xi minn daqqiet jagħraf li l- kawża tas- sofferenzi tiegħu hija l- bluha tiegħu: xi minn daqqiet jagħraf li l- kawża hija d- dnub oriġinali: xi minn daqqiet jagħraf li l- kawża hija dispożizzjoni t' Alla li jumilja biex jeżalta. Is- sofferenzi jagħtu okkażjoni kbira lill- għedewwa tagħna biex jifirħu fuqna, u lill- ħbieb tagħna biex jitnikktu fuqna: u lilna biex numiljaw ruħna u nitħarrġu fil- virtù. Il- mument tas- sofferenzi huwa l- mument li jara d- demonju l- iktar addattat biex jersaq jitkellem magħna: jekk il- kawża tas- sofferenzi tkun bniedem allura jiċċitana biex nivvendikaw ruħna u le li naħfrulu: u għalhekk allura lanqas Alla ma jaħfer lilna: jiċċitana biex nagħmlulu jew nixtiqulu d- deni, jew li nisħtu kull ġid li nkunu għamilnielu: jekk il- kawża tas- sofferenzi tkun dispożizzjoni t' Alla jiċċitana biex nieħdu idea ħażina fuq Alla li jkun jaħqarna: u b' hekk in- natura ħażina tagħna jkollha tentazzjoni kbira biex tnissel mibegħda lejh bħala għadu u mhux bħala missier tajjeb li jifhem il- ġid tagħna: għalhekk Kristu armana biex nitolbu 'l Alla sabiex ma nagħtux kunsens għat- tentazzjonijiet: għax dak li wieħed irid u mhux dak li jkun iħoss fih huwa dnub. L- inqas att ta' mibegħda lejn Alla huwa dnub mejjet, u dina l- materja hija gravi dejjem, jiġifieri ma tista' tkun għall- ebda raġuni venjali: għalhekk, waqt is- sofferenzi billi r- ruħ faċilment tista' tkun ittentata biex tobgħod 'l Alla, wieħed għandu malajr iġib quddiem għajnejh is- sofferenzi ta' Kristu u ta' Marija Santissma li Alla tant u tant ħabb fuq dina l- art u b' hekk jifhem li Alla ma jkunx qed jobogħdu, anzi li jkun qed iħobbu billi jkun jagħtih minn dawk il- ħwejjeġ li Alla ta lill- maħbubin tiegħu. Il- qaddisin li wisq kienu jimmeditaw il- Passjoni ta' Kristu, waqt is- sofferenzi tagħhom kienu jibdew iqabblu l- kwalità tas- sofferenza tagħhom mal- istess kwalità li kienet fi Kristu. Pereżempju, jekk is- sofferenza tkun uġigħ fir- ras, allura jqabbluh mal- inkurunazzjoni bix- xewk f' ras Kristu u l- bqija: u b' hekk isibu kawża ta' ferħ li jkunu sehem fil- kwalità li fiha kien Kristu. Hija waħda mill- aqwa sofferenzi li omm fid- dinja tara 'l xi ħadd minn uliedha mejjet: issa x' balzmu ta' konfort ma tistax issib dik l- omm f' sofferenza hekk morra, xħin dina ġġib quddiem l- għajnejn tagħha 'l Marija Santissma bi Kristu binha maqtul bla ħtija fi ħdanha? In- natura fis- sofferenzi tagħha tħoss solliev fis- sofferenzi ta' ħaddieħor, għax ħażina għalhekk tgħid: Nitfarraġ għax m' iniex waħdi li qiegħda nsofri. "Non son solo quindi mi consolo." Waqt is- sofferenzi li jiġu mnejn jiġu jaqbel wisq li wieħed joffri l- pjagi ta' Kristu lill- Ġustizzja t' Alla, aħna bnedmin għandna biex nilqgħulha lill- Ġustizzja ta' Alla u li nilqgħulha denjament, kif imiss, għax għandna l- merti ta' Kristu, teżor infinit f' idejna. Hemm sofferenzi msejħin assoluti, u dawn b' ebda mod ma jistgħu jintfew, ossija li tagħhom tista' b' xi mod tingħata l- liberazzjoni, għax Alla mill- eternità jagħżel b' mod assolut il- kwalità ta' dawna s- sofferenzi u ffissahom għall- ħin li ma jistax jitbiddel. Sofferenzi assoluti kienu ta' Kristu: infatti fl- ort tal- Ġetsemani huwa talab lill- Missier tiegħu biex jekk jista' jkun jgħaddi minnu l- kalċi tas- sofferenzi li huwa lemaħ li kellu jsostni, u b' dan kollu Alla l- Missier ma lliberahx minnu, u kellu jsostnih sal- aħħar. Sofferenzi kundizzjonali huma dawk li wieħed jista' b' xi mod jeħles minnhom basta li wieħed ikun ivverifika l- kundizzjoni li tkun marbuta magħha, bħallikieku li jqiegħed xi mezz leċitu relattiv, jew li jitlob b' ċertu mod, jew li għall- persuna sofferenti titlob xi ruħ predestinata jew magħġuba quddiem Alla, jew li titqiegħed xi opra ta' elemożina u l- bqija. Sofferenzi kundizzjonali huma dawk li minnhom Kristu ħeles permezz tal- mirakli, u anki dawk li l- qaddisin bit- talb tagħhom, minnhom ħelsu 'l xi nies. Meta Alla jibgħat sofferenza fuq bniedem, u dan biex jeħles minnha jinqeda b' mezz illeċitu, ossija bid- dnub, allura jkun iwarrab il- finijiet minnu, li għalihom ikun bagħathielu Alla. Id- dnub waħdu huwa li jeqred il- finijiet tas- sofferenzi li għalihom Alla jagħtina għall- ġid tagħna: infatti għalhekk Alla jridhom fuqna s- sofferenzi, għax jew irid isaffina mill- vizzjijiet, jew irid iżejjen ir- ruħ tagħna bil- virtujiet, jew biex jgħaqqadna miegħu, jew biex aħna nidħlu fina nfusna, u biex nagħrfu lilna nfusna. U dawna l- finijiet ta' Alla permezz tad- dnub jiġu mwarrbin u meqrudin. Is- sofferenzi jissupplixxu għan- nuqqasijiet tagħna flok il- penitenza, meta aħna nilqgħuhom bil- paċi, u nġarrbuhom bil- paċenzja għax nikkonsidraw li tassew joqogħdulna tajjeb. Min ikun isofri mingħajr ma jieħu paċenzja jkun jixbah lil raġel għani li jitfa' l- ġid tiegħu, li jitfa' flusu fil- baħar, għax l- ispaċenzja hija dik li tneħħi mis- sofferenzi kull mertu. Xejn ma jaf min ma jkunx ġarrab sofferenza: jekk wieħed ikun jaf ix- xjenzi kollha tad- dinja, u s- snajja' kollha, dan ma jaf xejn jekk ma jafx isofri bil- paċenzja, għax ikun jiddisprezza l- imħabba t' Alla li hi biss u xejn ħaġa oħra mhija prezzjuża. Hemm miktub fid- Dewteronomju: "Is- Sinjur Alla tagħkom jittentakom sabiex ikun jidher ċar jekk intom tħobbuhx, iva jew le, b' qalbkom kollha, u bil- ħila kollha tagħkom." (XIII, 4) Immela fl- avversità, fit- tribulazzjoni, fis- sofferenzi, għandu wieħed jagħraf dwar il- fidi tiegħu, dwar it- tama tiegħu, u dwar l- imħabba tiegħu; għax il- virtù mingħajr il- prova mhix virtù. M' hemmx prova tal- imħabba mingħajr it- turija tal- opri: u l- opra li turi l- imħabba hija mqiegħda fis- sofferenzi, għax tassew iħobb min jissaporti, u ħadd m' għandu raġun li jissaporti, jekk ma jkunx sofferenti. L- għadu suprem tal- bnedmin kollha huwa Satana, u Alla widdibna biex ma nittamawx fil- ħażen, u San Pawl espressament jgħidilna biex ma nissiħbux mad- demonji. Issa jista' jkun li ma jissejjaħx miġnun min jirrikorri lejn Satana biex dan jeħilsu mis- sofferenzi bix- xjenza u bil- potenza dijabolika tiegħu? Jista' forsi wieħed jistenna veru ġid minn għadu tiegħu? B' xhud mill- Istorja wieħed għandu jikkonkludi li tassew huwa veru deni dak il- ġid li jitfittex b' mezzi ħżiena. Min jagħmel dan huwa għadu t' Alla u l- għadu t' Alla jittratta mal- għedewwa t' Alla, u għalhekk x' jista' jistenna ħlief ir- rovina? Jiżbalja bl- ikrah min jammetti li sofferenza waħda biss ma tkunx ġejja minn Alla. Sofferenzi kbar jew żgħar, ma jistgħux jiġu fuq bniedem, jekk qabel ma jkunux ħarġu mis- Santwarju t' Alla taħt l- ordni jew taħt il- permess tas- Sapjentissmu Alla, tal- Missier u tal- Iben, u tal- Ispirtu Santu. Fid- dinja s- suldati tar- re fi żmien l- paċi jaħdmu l- armi bi tħejjija għal gwerra li tista' tinqala' hekk aħna għandna dejjem nistennew it- tribulazzjoni u nistennewha minn mument għal ieħor. Xejn iktar għażiż ma jista' wieħed jagħmel lil Alla daqskemm li jipprokura s- saħħa tal- erwieħ, u dan isir biss permezz tas- sagrifiċċju tagħna jew bit- tgħakkis jew bil- paċenzja. Kull sofferenza tagħna ngħaqqduha mal- merti infiniti ta' Kristu u noffruha lil Alla jew għall- konverżjoni tal- midinbin, jew għall- perseveranza tal- ġusti. Fis- sofferenzi għandna nqawwu l- fidi tagħna, għax altrimenti mhux nissaportuhom bil- paċenzja, iżda nitgħaffġu taħthom. Hija verità li fis- sofferenzi Alla huwa dejjem pront bl- għajnuna tiegħu, li min ifittxu bil- verità żgur li jsibu fuqu. Min ma jridx isofri bil- paċenzja juri li m' għandux it- tama fih tal- glorja eterna: għax iktar ma wieħed isofri iktar kbira tkunlu l- glorja, u li m' għandux jistenna glorja eterna min ma jridx isofri ma' Kristu. Il- pwieni ta' dina l- ħajja, anke l- iktar ħorox huma bil- wisq 'l isfel jew inferjuri għall- ġid li huwa mwiegħed biex wieħed igawdi wara mewtu, jekk ikun sofriehom għal Alla. Jiżbalja wisq bl- ikrah min irid ifittex il- perfezzjoni mingħajr sofferenzi, għax il- paċenzja hija sommament meħtieġa għall- akkwist tal- ħajja perfetta. Hemm servi t' Alla li waqt is- sofferenzi ma jagħtu ebda sinjal ta' swied il- qalb, u dawn is- servi jintgħaddu fl- ewwel grad tal- perfezzjoni fil- virtù tal- paċenzja. Hawn servi t' Alla, li waqt is- sofferenzi jżommu qalbhom f' kalma perfetta, u dawn is- servi jintgħaddu fit- tieni grad tal- perfezzjoni fil- virtù tal- paċenzja. Hawn servi t' Alla, li waqt is- sofferenzi, iżommu ruħhom allegri, ferħanin, u dawn is- servi jintgħaddu fit- tielet grad tal- perfezzjoni fil- virtù tal- paċenzja. L- azzjonijiet ħżiena li jagħmlulna l- bnedmin iġibu fuqna veri sofferenzi, u wisq ikbar meta jkunu bbenefikati minna l- offensuri: però meta aħna naħfrulhom mhux biss inkunu nsofruhom bil- paċenzja, iżda nkunu wkoll nixbhu lil Alla l- Missier, u lil Alla Iben, u lil Alla Spirtu Santu. Hija regola komuni għal kull serv ta' Alla, li jiskot, li jsofri u li jaħdem. Ma jitrabbiex biex isofri ħwejjeġ kbar min ma jitħarriġx biex isofri l- ħwejjeġ żgħar ta' kuljum għal Alla. Il- mewt hija l- iktar ħaġa kerha li tara n- natura iżda permezz tas- sofferenzi n- natura titħejja biex tilqagħha bħala ġid, li jqiegħed it- tmiem ta' kull xorta ta' tbatija. Hemm differenza kbira wisq bejn it- tagħlim fuq is- sofferenzi u l- eżerċizzju tas- sofferenzi: però bniedem avżat nofsu armat, u min jitgħallem għandu jsib għajnuna f' kull prova. Inaqqas it- toqol tas- sofferenzi, min jaħseb li kollox jgħaddi, li huma momentanji, li huma indispensabbli, li ħaddieħor sofra, u fuq kollox li jirrikonoxxihom minn Alla. Skont il- Providenza t' Alla jiġri li bniedem meta jkun biex ikollu xi konsolazzjoni kbira, ikollu qabel iġarrab sofferenza kbira; u għall- kuntrarju meta wieħed ikun biex ikollu xi sofferenza kbira, ikollu qabel iġarrab konsolazzjoni kbira, kif jidher ċar mill- Istorja, speċjalment mill- ħajja ta' San Ġużepp, l- għarus kastissmu ta' Marija Santissma. Hija ħaġa naturali li wieħed iqiegħed ir- rimedju għas- sofferenzi: għall- kesħa, is- sħana u għas- sħana l- kesħa: issa l- ħsieb tal- verità għandu wkoll kbira forza fir- rimedju għas- sofferenzi. Il- mewt tal- ħbieb tagħna, u wisq iżjed tal- konġunti tagħna; ġenituri, jew aħwa, jew neputijiet iġġibilna sofferenza tassew morra u iebsa: imma l- verità li kulħadd għandu jmut f' siegħa affissata sa mill- eternità, il- verità li aħna għad ukoll immorru u mill- ġdid niltaqgħu, il- verità li aħna kreaturi ta' Alla, Missier tagħna, aħna tiegħu, u huwa tagħna, il- verità li aħna ġejna fid- dinja għal Alla waħdu biex lilu nservu, u biex lilu ngawdu wara mewtna, il- verità li m' hemmx forza kontra l- mewt, il- verità, li min imut, imut darba biss: dawn il- veritajiet fil- ħsieb tagħna jtaffu bil- wisq id- duluri tal- qalb tagħna, għalhekk bi trankwillità kbira nissaportu l- mewt tagħhom. Ma joprax ta' bniedem min wara li jkun għamel kull mezz leċitu u possibbli biex jeħles mis- sofferenzi u intant ma jirnexxilux u ma jirrassenjax ruħu, ladarba Alla huwa s- Sinjur assolut u ladarba Alla huwa veru Missier ta' kulħadd, ta' kull kreatura tiegħu. Min qatt irreżista għall- volontà ta' Alla u sab il- paċi? Iktar ma jħabbat il- mewġ mal- blat, iktar jitnaddaf il- blat: iktar ma wieħed isofri bil- paċenzja iktar jissaffa fir- ruħ, u jersaq lejn Alla. M' hemmx mod ieħor biex wieħed jissaffa ħlief bis- sofferenzi; jenħtieġ li wieħed jifhimha li ħadd ma jista' jidħol fil- glorja bl- inqas tebgħa, li jekk ma titneħħiex hawn bis- sofferenzi titneħħa hemm wara l- mewt fil- purgatorju b' sofferenzi iktar ħorox mis- sofferenzi ta' Kristu fid- dinja. Ħadd ma għandu jaħseb li Alla jabbanduna bniedem meta jħallih fit- triq tas- sofferenzi u jagħtih l- għajnuna biex jippreservah mid- dnub fl- istess ħin. L- aqwa sinjal tal- korla ta' Alla huwa li wieħed waqt it- tentazzjoni jintebaħ bil- ħażen tal- azzjoni, u jagħmilha, iridha: dan hu li għandu jbeżża' l- qalb tal- bniedem u xejn ħaġa oħra. Ġob fil- baħar tas- sofferenzi, u tat- tribulazzjonijiet tiegħu kien iġib fih il- ħsieb tal- qawma mill- imwiet u dina l- isperanza kienet tikkonfortah bil- verità. Il- qaddisin martri permezz tas- sofferenzi wrew lil Alla li ma setgħux iħobbuh iżjed milli ħabbewh, meta huma ma setgħux isofru u volontarjament minn li sofrew, u volontarjament għax kienu liberi li jsostnu 'l Alla, jew li jiċħdu 'l Alla. Infatti Kristu qal li mħabba ikbar minn dina ħadd ma għandu li wieħed iħalli ħajtu għal ħbiebu. Min irid jagħti erwieħ lil Alla, ossija min irid li l- erwieħ midinbin jikkonvertu lejn Alla, m' għandux jaħseb li jista' jirnexxilu b' mod ieħor ħlief bis- sagrifiċċju f' xi sofferenzi personali. Qatt ma jista' jkun hemm sagrifiċċju mingħajr sofferenzi personali dwar it- tgħakkis jew dwar il- paċenzja. In- natura taf u tasal biex tagħmel sagrifiċċju, iżda dejjem fejn ikun jaqbel lilha biex ma titlifx xi ġid temporali jew ma tkabbarx is- sofferenzi tagħha. Min jagħmel xi sagrifiċċju jkollu jagħti minn dak li huwa tiegħu, minn dak li huwa proprjetà tiegħu: u ma jkunx jagħmel sagrifiċċju min jagħti minn dak ta' ħaddieħor, jew minn dak li hu proprjetà ta' ħaddieħor. Kull bniedem għandu tiegħu l- volontà libera tiegħu: Alla ta lil kull bniedem volontà libera u tahielu b' mod li fl- eżerċizzju tagħha li jrid jew li ma jridx, Alla dejjem jirrispettaha biex ikun jista' jeżerċita l- Ġustizzja divina tiegħu. Il- bniedem għandu tiegħu l- volontà libera tiegħu nnifsu u għalhekk jista' jagħmel sagrifiċċju lil Alla jew ma jagħmilx u dejjem fil- libertà għax Alla qatt ma jagħmel forza fuqha, lanqas meta jagħtiha l- grazzja tiegħu. Is- sagrifiċċju huwa att liberu tal- bniedem, li joffri lil Alla billi jiċċaħħad minn ħwejjeġ li jkun jogħġbu lin- natura tiegħu, u jiċċaħħad mhux mingħajr sofferenzi, għax in- natura dejjem tbati, meta ma jkollhiex jew ma tiħux dak li trid jew li tixtieq. In- natura ma tridx titgħakkes: immela tkun issofri meta tkun titgħakkes. In- natura ma tridx tissaporti mela tkun tbati, meta tkun tissaporti. Ma tistax tkun materja ta' sagrifiċċju personali, kull ħaġa li ma fihiex sofferenza, kbira jew żgħira. Biex sagrifiċċju jkun magħġub lil Alla, jenħtieġ li min jagħmlu jkollu l- volontà tiegħu pura minn kull dnub mejjet, u li l- kawża tas- sofferenzi tkun minn xi ħaġa tal- fidi, u mhux minn xi ħaġa naturali jew temporali, għax mingħajr il- fidi żgur li ħadd ma jista' jogħġob lil Alla, kif jgħallem San Pawl. Kristu għallimna nagħmlu tul il- ħajja tagħna kollha sagrifiċċju f' kollox, meta kkmanda lilna lkoll skulari tiegħu, li niċħdu lilna nfusna. Tiċħad lilek innifsek tfisser ma tagħmilx dak li lilek jogħġob, tmieri lil qalbek, ma tikkuntentax in- natura tiegħek, u b' hekk għandha tidħol dejjem is- sofferenza, jew kbira jew żgħira, għax in- natura ftit jew wisq dejjem tibqa' mingħajr is- sodisfazzjon tagħha, u għalhekk tbati. Il- bniedem fil- kors ta' ħajtu jiltaqa' ma' ħwejjeġ li jkunu jogħġbuh, jew ma' ħwejjeġ li ma jkunux jogħġbuh: immela waqt il- prova jagħmel is- sagrifiċċju jew ma jagħmlux: jagħmel is- sagrifiċċju meta jitgħakkes fil- ħwejjeġ li jogħġbuh, u meta jieħu paċenzja fil- ħwejjeġ li ma jogħġbuhx imqanqal dejjem minn volontà tajba, jew minn intenzjoni retta: ma jagħmilx sagrifiċċju, meta jiddeċiedi li jissodisfa lill- volontà tiegħu, ossija lilu nnifsu, u b' hekk li ma jissodisfax il- volontà ta' Alla, anzi jiddisprezzaha. Min jagħmel sagrifiċċju lil Alla kif imiss tassew jigglorifika 'l Alla, iżda min ma jagħmilx sagrifiċċju lil Alla, tassew jiddiżunura lil Alla, kif għallimna Kristu, li min mhuwiex ma' Alla huwa kontra ta' Alla. Jinganna tassew lilu nnifsu min jifhem jiċċaħħad minn ħwejjeġ kbar, meta ma jridx jiċċaħħad minn ħwejjeġ żgħar. Il- kliem ta' Kristu huwa verità li qal li mhuwiex fidil fil- wisq min mhuwiex fidil fil- ftit. Alla jaċċetta kull sagrifiċċju, anki żgħir kemm ikun żgħir, bħallikieku wieħed jara mazz ġiżimin, u jitqanqallu l- aptit li jxommu, u flok ma jissodisfa lilu nnifsu fis- sens tax- xamm, jitgħakkes għal Alla, u b' hekk ikun joffrilu sagrifiċċju, u Alla jaċċettah u ta' dan is- sagrifiċċju Alla jagħtih grazzja oħra. Kristu qal lill- Venerabbli Chambon: Kull darba li inti titgħakkes tkun tagħtini fl- istess ħin lampa biex nimlihielek biż- żejt; iżda meta ma titgħakkisx ma tkunx tagħtini lampa biex nimlihielek biż- żejt. Minn hawn għandu wieħed jikkonkludi li kull sagrifiċċju li nagħmlu lil Alla, Alla jkun fl- istess ħin ta' ġid spiritwali għalina wkoll, u jagħtina grazzji oħra. Permezz tas- sagrifiċċju biss aħna nistgħu nigglorifikaw lil Alla, u Alla espressament qal li huwa jigglorifika 'l min ikun igglorifikah. Alla huwa spirtu, qal Kristu, u min jadurah, jenħtieġ li jadurah bl- ispirtu u bil- verità. Min jista' jadura 'l Alla mingħajr is- sagrifiċċju tal- volontà personali tiegħu nnifsu? Żgur li ħadd għax mingħajr tgħakkis, mingħajr paċenzja ħadd ma jista' jtemm il- volontà ta' Alla. Meta bniedem ikun ittentat biex jissodisfa lilu nnifsu, ikun Alla li jkun qed ifittex minnu sagrifiċċju, Alla jkun iċempel ossija jsejjaħ is- serv tiegħu biex joffrilu sagrifiċċju. Min hu fidil joffrihulu u b' hekk ikun qiegħed jagħraf lil Alla bi Kreatur u b' Sinjur tiegħu fi spirtu ta' sottomissjoni; ikun qiegħed ukoll fl- istess ħin jirringrazzjah tal- ġid li ma jintgħaddx li Alla għamel lilu; ikun ukoll jiġbed mis- sema għal fuqu l- favuri, il- benedizzjonijiet, u l- ġid ta' Alla, kif hemm miktub li Alla jbierek il- poplu tiegħu fil- paċi: u fl- aħħar nett ikun jipplaka u jissodisfa l- Ġustizzja ta' Alla dwar in- nuqqasijiet tal- imgħoddi. Fil- ħajja tal- venerabbli Swor Beninja hemm miktub li Ġesù darba qalilha: Għarusa tiegħi, agħtini erwieħ: huwa bis- sagrifiċċju biss li inti tista' tagħtini erwieħ. Anki jiena stess permezz tas- sagrifiċċju tiegħi nnifsi ħdimt għas- salvazzjoni tagħhom. Le, le, kompla jgħidilha, jiena ma nitolbokx ħwejjeġ tqal; iżda ħarsa mgħakksa, kelma miskuta, ħsieb maqtugħ, f' kelma waħda, kwalunkwe tmerija li ma togħġobx lin- natura tiegħek, offrihieli b' sagrifiċċju, u b' hekk tkun biss tista' tagħtini erwieħ. Kull tgħakkisa tiegħek, kull att ta' paċenzja tiegħek, f' kelma waħda kull sofferenza għaqqadha mal- merti infiniti tiegħi u b' hekk jieħdu valur infinit li jkunu kapaċi jagħtu glorja lil Alla kif imiss. Alla jħobb kull kreatura tiegħu fil- kors tan- natura maħluqa, u kollu providenza jieħu kura tagħha: iżda fil- kors tal- imħabba tiegħu dwar il- grazzja huwa jġib ruħu b' dan il- mod: Jippreserva r- ruħ bil- għajnuna tal- grazzja tiegħu minn kull dnub mejjet, u lil xi wħud anki minn kull dnub venjal: iqegħidha fl- okkażjoni li tagħmel il- ġid: u jagħmel li hija ssofri, u iktar ma jkun iħobbha iktar jagħmel li hija ssofri, u dan biex huwa jkollu raġun li jagħtiha kuruna ikbar. La Alla ma jista' jkun li juri li jħobb skont il- grazzja l- bnedmin tiegħu, lanqas il- bnedmin tiegħu ma jistgħu juru li jħobbu 'l Alla mingħajr is- sofferenzi. Alla kien iħobb wisq lil Abram, u Abram kien ħabib kbir ta' Alla. X' għamel Alla lil Abram? Ordnalu jissagrifikalu 'l Iżakk li Abram kien tant iħobb bħala iben prezzjuż tiegħu. B' tant sofferenzi interni Abram ma ċaħadlux sagrifiċċju hekk penuż għall- qalb ta' missier. Iżda xħin kien biex iniżżel driegħu għat- temmija, l- anġlu żammhielu u Alla bierku. Kristu qal lill- appostli, lid- dixxipli tiegħu: "Il- Missier iħobbkom, għax intom ħabbejtu lili." Min għandu l- kmandamenti ta' Ġesù u jħarishom dan hu li jħobb 'il Ġesù. Min iħobb 'il Ġesù, il- Missier iħobbu mhux b' mod ieħor ħlief billi jgħaddih mill- istess triq li minnha għadda 'l Ibnu, cioè mis- sofferenzi. Kemm huwa motiv li tassew għandu jsewwed il- qalb, xħin wieħed akkawża tad- dnub il- mejjet huwa fl- istat tad- diżgrazzja u intant jgħum fil- prosperità temporali, għana, delizzji u glorji mundani! Il- kelma sagrifiċċju hija ġejja minn żewġ kelmiet latini — sacrum facere — tagħmel ħaġa qaddisa: għax min jagħmel dak li Alla jrid, u min ma jagħmilx dak li Alla ma jridx, dan hu li jagħmel biss ħaġa qaddisa, u dina l- ħaġa qaddisa qatt ma jista' jagħmilha ħlief min jitgħakkes u min jieħu paċenzja, li huma veri sofferenzi għan- natura ħażina tal- bniedem ferut bid- dnub oriġinali. Xħin il- bniedem, li ma jkunx taħt it- tmexxija tal- grazzja, ikun qiegħed isofri, u jagħraf il- kawża tas- sofferenzi tiegħu jixgħel b' tant korla kbira, b' tant mibegħda kbira, li jmidd idejh biex bl- opra jagħmel id- deni lil min ikun ikkaġunalu s- sofferenza; u jekk ma jistax jagħmel id- deni bl- opri, jinfexx fix- xewqat tad- deni u f' xita ta' saħta kontra tiegħu. Imma mhux hekk jekk ikun taħt it- tmexxija tal- grazzja: għalhekk dan ibierek 'il min jisħtu, iħobb 'il min jobogħdu, jagħmel il- ġid lil min għamillu d- deni, iħares lejn is- sofferenzi ġejjin minn Alla veru Missier ħanin, għax il- grazzja bid- dawl tagħha turi l- prezzjożità tas- sofferenzi. Jenħtieġ, jenħtieġ, jenħtieġ: dan jenħtieġ li wieħed jifhem u jwaħħal f' rasu u f' qalbu li jenħtieġ li aħna nidħlu fis- Saltna ta' Alla permezz ta' bosta sofferenzi. (Att. Apost. XIV, 21) Ma' kull sofferenza li tiġi fuq il- bniedem jissieħeb dejjem il- ħsieb kemm sejjer idum fiha, jew il- ħsieb dwar ir- riżultat tas- sofferenza. Jinganna wisq ruħu min ma jridx jifhem li kull kwalità ta' sofferenzi wieħed għandu jagħrafha dejjem ġejja minn Alla, li hu Dominatur Sinjur ta' kollox u ta' kulħadd: is- sofferenzi kollha li ġew fuq Ġob kienu kollha minsuġin mill- malizzja ta' Satana, u b' dan kollu Ġob qal: "Is- Sinjur tani, is- Sinjur ħadli; kif lis- Sinjur għoġbu, hekk sar: ikun imbierek l- isem tas- Sinjur." (Ġob I, 21) Ħadd mhu denn ta' Alla ħlief min isofri bil- vera paċenzja mqanqal mill- fidi ta' Alla: infatti hemm miktub fil- ktieb tas- Sapjenza li l- erwieħ tal- ġusti huma fl- id ta' Alla… imnikktin fi ftit ħwejjeġ għad ikunu ppremjati tajjeb f' bosta ħwejjeġ: għaliex Alla ppruvahom, u sabhom denji tiegħu nnifsu. Huwa ppruvahom bħal deheb fin- nar, u laqagħhom bħal vittma ta' olokawstu (Kap. III, 1- 6). Ikun jgħid bl- ispirtu u bil- verità li tassew iħobb 'l Alla min isofri għar- rispett ta' Alla, sabiex ma jiddisgustax 'l Alla bid- dnub, u San Ġakbu fl- ittra tiegħu jsejjaħlu beatu. Infatti huwa jikteb: "Beatu l- bniedem li jsofri t- tentazzjoni, għax wara li jkun ġie mġarrab, għad jirċievi l- kuruna tal- ħajja, li Alla wiegħed lil dawk li jħobbuh." (Kap. I, 12) Hemm miktub li sagrifiċċju tas- saħħa huwa li wieħed jindokra u jħares il- kmandamenti, u li jitbiegħed minn kull ħażen: issa ħadd ma jista' joffri dan s- sagrifiċċju min ma jsallabx laħmu mal- vizzjijiet u max- xewqat ħżiena. Serv ta' Alla, li kien wisq u wisq japprezza s- sofferenzi ta' dina l- ħajja temporali kien bid- dmugħ f' għajnejh, jitlob 'l Alla biex bħala Missier, tassew tajjeb, jissollieva kull bniedem sofferenti u bil- grazzja tiegħu jgħinhom biex jirrassenjaw ruħhom mal- volontà tiegħu ħalli ma jiġrix li jsofru f' dina d- dinja u fl- oħra wkoll. Hemm sofferenzi li kull bniedem, bħala bniedem, għandu jsofri fil- kors tan- natura, u għal dawn is- sofferenzi jistgħu jitqiegħdu xi rimedji għall- ħelsien, bħallikieku s- sħana għall- kesħa; iżda meta jiġri li r- rimedju ma jistax jinsab jew jitqiegħed, l- aħjar riċetta li jagħti s- sens komun huwa li wieħed ma jispaċenzjax ruħu, għax inkella jkollu jsostni dannu ikbar. Hemm sofferenzi li kull bniedem, bħala midneb, għandu jsofri b' piena tad- dnubiet tiegħu, taħt id- dispożizzjoni tal- Ġustizzja ta' Alla; infatti meta wieħed jidneb, jagħmel dak li huwa kontra qalb Alla, u għalhekk Alla fil- ġustizzja tiegħu jiddisponi li l- midneb isofri dak li huwa kontra qalbu. B' dak stess li bih wieħed jidneb, b' dak stess ikun itturmentat. Għal dawn is- sofferenzi l- fidili għandhom iqiegħdu bi spirtu ta' ndiema l- mezz li bih nistgħu naslu biex nilqgħulha lill- Ġustizzja ta' Alla, u biex nissodisfawha, u biex nipplakawha, u biex neħilsu mill- qilla tagħha. Dan il- mezz huwa l- offerta li aħna nagħmlu, tal- pjagi divini tas- Sinjur tagħna Ġesù Kristu lill- Ġustizzja ta' Alla. Hemm sofferenzi li kull bniedem, bħala predestinat għall- glorja eterna għandu jsofri fuq dina l- art bla ebda rimedju għall- ħelsien: dawna huma sofferenzi disposti mill- grazzja tal- Ħanin Alla. San Pawl jikteb: Mhux ħaġa ta' min irid, lanqas ħaġa ta' min jiġri, iżda ħaġa ta' Alla, li jagħmel il- ħniena. B' ħarsa lejn il- kap tal- predestinati nifhmu f' mument id- dispożizzjoni dwar dawn is- sofferenzi. "Missier," qal Kristu, "jekk jista' jkun, jgħaddi minni dan il- kalċi; iżda mhux li rrid jiena, iżda li trid inti jkun magħmul." U bil- verità Kristu kellu jixrob il- kalċi li tah il- Missier Ċelesti tiegħu. Id- dinja hija l- pajjiż tad- dnubiet li l- ħlas tagħhom huma s- sofferenzi; mela fid- dinja, tmur fejn tmur hemm issib dejjem is- Salib, li jkun qiegħed jistenniek biex inti ssofri u b' hekk tiftakar li qagħdek mhux għal hawn, iżda f' pajjiż ieħor kollu hena u paċi u ferħ etern. Hemm miktub fis- Salm 33, li s- Sinjur Alla huwa maġenb dawk li huma mnikktin fil- qalb tagħhom, u li jsalva 'l dawk li huma umli fl- ispirtu. Min immela jkun isofri huwa fl- okkażjoni li jipprofitta ruħu mill- viċinanza tal- ħabib sabiex jiftaħ qalbu miegħu, u jitolbu l- favuri, u l- għajnuniet li jkun jenħtieġ tant għalih innifsu kemm għall- oħrajn. Huma bosta n- niket tal- ġusti, u minn dawn kollha jilliberahom is- Sinjur: hekk qal David fl- Ispirtu s- Santu. (Salm 33). Mela hija inutli kull kunfidenza fil- bnedmin ta' dina l- art, u kull rikors lejhom, għax ħadd u xejn ma jista' jeħles mit- tribulazzjoni ħlief Alla, li fih min jittama m' għandu qatt iġarrab konfużjoni. B' xhud, tal- Iskrittura mqaddsa li huwa tassew giddieb min jgħid li waqt is- sofferenzi tal- qalb irrikorra u sejjaħ 'l Alla, u Alla ma semgħux, u ma salvahx mit- tribulazzjonijiet kollha tiegħu. (Psalm XXXIII, 7) Is- sofferenzi jitolbu l- mistrieħ, ir- refriġerju, jew il- ħelsien, jew il- konfort, jew il- qawwa: issa dan il- ġid kollu jfittxu wieħed fejn ifittxu ma jasal qatt biex isibu, jekk ma jfittxux f' Alla, kif hemm miktub li dawk li jfittxu s- Sinjur minn ebda ġid ma jiġu nieqsa, u li kull ġid ma jiġix ħlief mit- tjubija ta' Alla u le minn għajn oħra. Għall- vera paċenzja f' kull sofferenza tenħtieġ fil- bniedem fidi ferma, u vera tama f' Alla, għaliex għalkemm Alla jista' jagħtina mingħajr ma nitolbuh, huwa dejjem imħejji li jagħtina kulma nitolbuh, u tant irid jagħtina li huwa stess mhux eżortana, imma kkmandana biex nitolbuh. Itolbu — għaliex qalilna biex nitolbuh? Għax irid tassew jagħtina u għax jaf li aħna fil- bżonn. Il- bnedmin huma ħżiena meta jagħmlu li l- proxxmu jsofri, u jitnikket, u jinħaqar: u dawna bil- malizzja tagħhom ikunu kontra qalbhom jeffettwaw il- ġudizzji profondi tas- Sapjenza ta' Alla li jkun iridu f' dan l- istat sofferenti. Alla ma jridx id- dnub: iżda hija volontà ta' Alla l- konsegwenza ossija l- effett tad- dnub: għalhekk Alla jikkastiga 'l min jagħmel id- deni lill- proxxmu, u jippremja 'l min isofri bil- vera paċenzja d- deni. Alla huwa dejjem favur il- bnedmin ġusti, u avversarju tal- bnedmin ħżiena, kif hemm miktub: "L- għajnejn tas- Sinjur fuq il- ġusti, u l- widnejn tiegħu għat- talb tagħhom. Iżda l- wiċċ tas- Sinjur fuq dawk li jagħmlu d- deni, sabiex jeqred mill- art il- memorja tagħhom." (Salm XXXIII) Ħniena għandha tissejjaħ l- okkażjoni li fiha jqegħidna Alla biex nissodisfaw il- Ġustizzja tiegħu hawn fid- dinja, xħin jiddisponi biex permezz tas- sofferenzi tagħna magħqudin ma' Kristu aħna nħallsuha qabel il- ġudizzju partikulari tagħna, billi San Pawl jgħallem li hija ħaġa li twerwer taqa' taħt idejn Alla l- ħaj. Il- ħsieb tal- kont li għad ikollna nagħtu lil Alla fil- jum tal- ġudizzju partikulari jqanqalna mhux ftit biex insofru b' vera paċenzja kull kwalità ta' tbatija, anzi jnissel fina xewqa sħiħa li nbatu u le li mmutu, biex inbatu hawn sabiex ikollna sentenza ta' barka u mhux ta' saħta, sabiex ma jkollniex inġarrbu wara mewtna pwieni li skont ir- rivelazzjonijiet tal- qaddisin huma li ta' ħadd li jista' jiddeskrivi. Il- kont ikun fuq id- dnubiet kollha li għamilna: fuq id- dnubiet kollha li l- proxxmu tagħna għamel, u aħna kellna d- dover, u stajna li dawn id- dnubiet ma jsirux, fuq id- dnubiet li saru minħabba fina bl- iskandli: fuq l- opri tajba li stajna nagħmlu u ma għamilnihomx: fuq il- grazzji kollha li rċevejna u ma ħaddimnihomx: fuq il- grazzji li Alla fil- ħniena tiegħu ddispona li jagħtina u ma tahomlniex għax aħna ma konniex disposti għalihom: fuq il- ġid li l- proxxmu tagħna seta' jagħmel u aħna konna l- kawża li dan il- ġid ma sarx. Wieħed jista' b' xi mod ikollu xi idea tas- sofferenzi l- iżjed kbar li jistgħu jiġġarrbu hawn fid- dinja u jitwaħħax: iżda biex ikollu idea tas- sofferenzi li jistgħu jiġġarrbu hemm fid- dinja l- oħra jenħtieġ li jkun fihom, għax hawn m' hawnx pinna kapaċi biex tiddeskrivi. O merti ta' Kristu, o merti infiniti, kemm aħna obbligati lejkom, li permezz tagħkom, l- iċken sofferenzi tagħna fid- dinja jieħdu l- valur tagħkom u jiskuntawlna kull dejn mal- Ġustizzja tremenda ta' Alla. Darba waħda Ġesù Kristu għamel li l- Venerabbli Swor Marija Marta Chambon idduq kemm kemm id- delizzji tal- Ġenna, u wara staqsieha: "Għid il- veru ma tiswiex il- piena li ssofri fuq l- art biex tgawdi għal dejjem delizzji bħal dawn?" Hija weġbitu bl- istess kliem tal- appostlu San Pawl li m' għandhom xejn x' jaqsmu t- tbatijiet ta' dina l- art mal- glorja li għadha ġejja: m' hemmx proporzjoni. Ħadd ma jista' jkun li jħobb 'l Alla mingħajr is- sofferenzi fuq dina l- art, u ma jistax ikun hemm dubju li ma japprezzax is- sofferenzi min hu persważ fuq il- kobor tal- ħlas li jagħti Alla għall- imħabba tal- bnedmin lejh. San Pawl jikteb li għajn ta' bniedem qatt ma rat, widna ta' bniedem qatt ma semgħet u qatt ma daħal f' qalb ta' bniedem x' lesta Alla għal dawk li jsofru hawn fid- dinja għall- imħabba tiegħu. Alla nnifsu qal lil Abraham: "Il- ħlas tiegħek, Abraham, huwa kbir, u jiena nnifsi jien il- ħlas tiegħek." Taf min ma jitqaddisx fid- dinja? Min m' għandux it- tama li jsalva r- ruħ tiegħu: iżda min għandu dina t- tama, jgħid San Pietru, iqaddes lilu nnifsu. Issa ħadd ma jista' jsir qaddis mingħajr it- taħriġ tas- sofferenzi f' paċenzja vera, għax it- triq tal- qdusija hija waħda, hija t- triq tal- ġenna, li hija dejqa, u għalhekk huma ftit dawk li jsibuha, kif jgħallem Kristu, li banda oħra jgħid: "Bil- paċenzja tagħkom intom issalvaw ruħkom." U San Pawl jikteb li ħadd ma jista' jara 'l Alla mingħajr il- qdusija. Kewkba tiddiferixxi minn kewkba: hekk ukoll fil- qawma mill- imwiet, jikteb San Pawl. Issa l- glorja tal- bnedmin wara l- mewt mhix għal kulħadd xorta, iżda dejjem skont il- grazzja li jagħti Alla, u l- uniku sinjal tal- kobor tal- grazzja ma jistax jidher ħlief mis- sofferenzi, kif Kristu stess għarraf lill- Beata Ġovanna Battista Varani li iktar ma jkun iħobb ruħ, iktar jagħmel li dina ssofri fuq l- art biex ikbar ikun jista' jagħtiha premju fil- glorja eterna. Is- salib ta' kull bniedem huwa proprjetà tal- istess bniedem b' mod li dan jista' jgħid: "Dan hu s- salib tiegħi." Is- salib ta' kull bniedem għalkemm huwa proprjetà tiegħu, però ma jiddependix mill- għażla tiegħu: iżda hija ħaġa t' Alla li jagħti l- kwalità, u li jassenja l- ħin tal- irfigħ tiegħu. Kristu qal: "Min irid jiġi warajja, jiċħad lilu nnifsu, u jieħu s- salib tiegħu kuljum, u jimxi warajja." B' dan il- kliem wieħed jara ċar li m' hemmx vaganza, għax kuljum jenħtiġilna nieħdu s- salib tagħna. Oh kemm jintgħaraf min f' qalbu hemm Ġesù! Forsi mhux skont in- natura li r- riġlejn jimxu fejn tħobb il- qalb? Forsi mhux mill- abbundanza tal- qalb jitkellem il- fomm tal- bniedem? Jista' immela jkun li min għandu fil- qalb tiegħu 'l Ġesù jfittex id- delizzji ta' dina l- art, meta Ġesù fuq dina l- art tħaddan mas- salib? Ġesù deher lil Santa Katerina ta' Siena b' żewġ kuruni f' idejh, waħda tax- xewk f' idu l- leminija, u l- oħra tal- ward f' idu x- xellugija u qalilha biex tagħżel waħda minnhom u li huwa jagħtiha dik li tagħżel. Hija qaltlu: "Sinjur, kif jista' jkun li l- għarusa li tant tħobb l- għarus tagħha li tant huwa jħobbha wkoll iżżejjen ir- ras tagħha bil- kuruna tal- ward, xħin tara r- ras tal- għarus inkurunata bix- xewk?" Hekk qalet, u tefgħet rasha taħt il- kuruna tax- xewk u mal- inkurunazzjoni diebet il- viżjoni u baqgħu s- sinjali fuq il- ġbin tagħha li għalhekk kellha b' ubbidjenza tirrendi l- ġmiel ta' dina l- viżjoni. Is- sofferenzi u l- mewt ta' Kristu jagħtuna l- iktar prova serja u soda tal- imħabba tiegħu lejna bnedmin: u aħna ma nistgħux nagħtuh prova iktar serja u iktar soda tal- imħabba tagħna lejh ħlief permezz tas- sofferenzi tagħna għall- ġieħ tiegħu. Tiżbalja wisq bl- ikrah, jgħid il- Kempis, li tifhem tgħix mingħajr is- salib, mingħajr is- sofferenzi, xħin il- ħajja ta' Kristu hija kollha nisġa ta' tbatijiet! In- natura tagħna tiddejjaq b' kollox meta l- qalb tagħna ma tkunx skont ix- xewqat tagħna. Anki nemusa li tagħtiha fastidju, dubbiena li tiffittaha, riħa l- inqas fastidjuża, hija tarahom sofferenzi, u għalhekk malajr titqanqal biex tinkorla, u l- korla tiddisturba l- kwiet tagħha. In- natura tibża' mill- konfużjoni u mid- disprezz; iżda l- grazzja tifraħ li għall- Isem ta' Ġesù ssofri d- disprezz. In- natura tħobb il- għażż u l- mistrieħ jew il- kwiet tal- ġisem: iżda l- grazzja ma tistax toqgħod fil- għażż, u bil- qalb titħaddan max- xogħol. In- natura tfittex li jkollha ħwejjeġ kurjużi u sbieħ, tabborri l- ħwejjeġ baxxi u tqal u koroh: iżda l- grazzja tiggosta ħwejjeġ sempliċi u umli jew baxxi, ma tiddisprezzax ħwejjeġ goffi lanqas tistħi tilbes ilbies qadim. Mhux ir- rikreazzjonijiet, mhux il- kumditajiet, mhux id- delizzji, il- pjaċiri, id- divertimenti; iżda t- travalji, is- slaleb, u t- tribulazzjonijiet huma l- ħwejjeġ ta' kull bniedem t' Alla. L- evanġelju tal- Iben t' Alla inkarnat ibierek il- foqra, ibierek 'il dawk li jibku, ibierek 'il dawk li huma ppersegwitati mħabba l- verità jew imħabba l- ġustizzja: u għall- kuntrarju jħabbar gwaj għall- għonja, għal dawk li jidħku, għal dawk li jfittxu l- pjaċiri ta' dina l- art. Huwa nnifsu sabiex ma jħalliniex nitqarrqu mill- massmi tad- dinja barra minn li għallimna bil- kelma, għallimna wkoll bl- eżempju tiegħu. Mistoqsi San Ġwann tas- Salib minn Ġesù Kristu stess xi premju għal tant taħbit u xogħol ried mingħandu, wieġbu: Sinjur, li nbati u li nkun immaqdar għalik. Il- qaddisin kollha kienu jixtiequ li jbatu. Mhumiex kuntenti bis- slaleb u bit- tbatijiet li Alla jibagħtilhom b' tant manjieri tant fil- ġisem kemm ukoll fl- ispirtu, mhumiex kuntenti b' tant strapazzi, disprezzi, u kontradizzjonijiet li spiss magħhom jiltaqgħu min- naħa tal- bnedmin, kienu jżidu fuq dawna kollha ċ- ċilizzji, id- dixxiplina, is- sawm, is- sahriet, u bosta u bosta penitenzi twal u kontinwi, sabiex ikollhom dejjem okkażjoni li dejjem ibatu: tant għarfu tajjeb il- prezzjożità tas- sofferenzi. San Pietru martri eżorċista tal- knisja ta' Ruma, mitfugħ fil- ħabs imħabba l- fidi, fl- isem ta' Kristu Ġesù ħeles 'il bint il- kalzrier mid- demonju li nvażaha u li kien jitturmentaha wisq. Il- kalzrier mistagħġeb staqsieh għaliex b' dina l- potenza tiegħu ma jeħlisx lilu nnifsu wkoll mill- ħabs. Il- qaddis wieġbu li taħt ebda patt ma ried jeħles minn dawk il- ktajjen, għax l- iktar fortuna sabiħa għall- insara hija li jbatu għal Kristu. Jekk wieħed m' għandux l- ispirtu jew il- kuraġġ tal- qaddisin, almenu jarma ruħu bil- paċenzja biex jissaporti bir- rassenjazzjoni dawk is- slaleb u dawk it- travalji li ma jkunx jista' jevita. In- nisrani li jonqos mill- paċenzja huwa povru ddiżgrazzjat, li huwa tassew ta' min jitħassru, mentri huwa tassew ixxurtjat meta jżomm sħiħ fil- paċenzja qalb is- slaleb u t- tribulazzjonijiet. Tisma' 'l xi ħadd jgħid: "Jiena m' għandix paċenzja." Taf għaliex ma għandux paċenzja? Għax ma jitlobx l- għajnuna ta' Alla. Għax ma jaħsibx li kull salib ikun ġej minn Alla. Għax ma jħarisx lejn Ġesù Msallab. Għax għadu ma daqx fil- ħsieb in- nar fil- ħruq tal- purgatorju, jew allaħares qatt, tal- infern. Għax ma jikkonsidrax li kollox jgħaddi fid- dinja, kollox għal mument wieħed biss. Għax ma jifhimx illi l- paċenzja hija l- uniku mezz għall- paċi qalb it- tribulazzjonijiet. F' kelma waħda għax ma riedx ikollu paċenzja ladarba ħaddieħor jieħu paċenzja, għax ilkoll tad- demm u tal- laħam, u lkoll ulied Alla. Il- bniedem li jirraġuna jieħu paċenzja għax ħadd ma jrid isostni, skont in- natura, minn żewġ uġigħat diversi fil- grad, dak li huwa iktar gravuż jew penuż. San Franġisk ta' Sales jgħid li hija ħaġa ħażina u kerha ferm, u huwa għemil ħażin wisq tagħna li għal kull ħaġa ta' xejn, għal kull kelma ċkejkna li jgħidulna, għal kull dubbiena, jew nemusa li tmur kontra tagħna, għal kull daqsxejn ta' xkiel li jiġi lilna magħmul, malajr nagħmlu ċ- ċiera, malajr inċanfru, malajr negħrqu, malajr insiru nar. Hemm bżonn tal- paċenzja, paċenzja, paċenzja għax inkella jdur b' rasna tant issa kemm wara l- mewt. Il- bniedem taħt it- tmexxija tan- natura jħares lejn il- ħwejjeġ ta' dina l- art, jifraħ bil- qligħ tal- flus, isewwed qalbu fuq id- dannu li jiġih, jisħon u jinkorla għall- iċken kelma ta' inġurja. Il- bniedem taħt it- tmexxija tal- grazzja jħares lejn dak li ma jispiċċa qatt, lejn il- ħwejjeġ eterni, ma jorbotx qalbu mal- ħwejjeġ ta' dina l- art, lanqas jitħawwad f' xi telf ta' xi ħaġa ta' dina d- dinja, lanqas jitqarras għall- kliem iebes li jgħidulu: għax huwa qiegħed it- teżor tiegħu, u l- ferħ tiegħu fis- sema, fejn xejn ma jintilef u jintemm. Il- bniedem taħt it- tmexxija tan- natura jixtieq kulma jkun jogħġbu u iktar jirċievi bil- qalb minn li jagħti, iħobb dak li huwa tiegħu u l- ħwejjeġ privati. Il- bniedem taħt it- tmexxija tal- grazzja ma jżomm xejn għalih waħdu, dak li hu tiegħu huwa wkoll għall- oħrajn, jevita l- ħwejjeġ singulari, jikkuntenta bil- ftit, u jiġġudika li aħjar tagħti inkella tirċievi. Il- bniedem taħt it- tmexxija tan- natura jinġibed u jfittex il- kreaturi, iħobb 'il ġismu, u l- frugħat u t- tlablib. Il- bniedem taħt it- tmexxija tal- grazzja jinġibed lejn Alla, u lejn il- virtujiet, ma jfittixx il- kreaturi, jaħrab mid- dinja, jobgħod ix- xewqat tal- laħam, fejn jista' jinħeba, jistħi jidher fil- pubbliku. Kif jista' jkun li jsofri bil- paċenzja l- bniedem taħt it- tmexxija tan- natura, meta l- oġġetti tiegħu huma biss il- ħwejjeġ li jidhru? Il- ħwejjeġ li ma jidhrux għalih ma huma xejn: xejn għalih ma huwa Alla; xejn għalih ma hija l- Ġenna: xejn għalih ma huwa l- infern; xejn għalih ma huwa l- Purgatorju: xejn għalih ma hija l- Eternità. Żgur li ma jsofrix min ma għandu ebda tama, u ma jistax ikollu tama min m' għandux fidi, iżda hawn biss huma l- isperanzi tiegħu, u jekk jiddubita jżomm il- parti żgura li għalih hija fuq dina l- art. Wara l- maltemp jiġi l- bnazzi, wara d- dlam jiġi d- dawl, wara l- gwerra tiġi l- paċi, u fuq kollox wara s- sofferenza tiġi t- tgawdija, u wara t- tgawdija s- sofferenza: dwar il- pajjiżi kollha, u hekk issib kif hawn miktub, u dan huwa kors li ma jaqta' qatt fil- linja maħluqa. Wara l- ħajja l- mewt, u wara l- mewt? Żgur li tiġi l- Eternità, għax kull kreatura tmut darba biss: u għalhekk ħadd mhu hekk miżerabbli daqskemm il- bniedem li Fidi m' għandux.