INTRODUZZJONI Il-kwalità fl-edukazzjoni bikrija tat-tfal hija tħassib prominenti għal dawk li jfasslu l-politiki u reċentement saret prijorità għal ħafna organizzazzjonijiet internazzjonali u Ewropej. Dawn jinkludu l-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD), l-Organizzazzjoni Edukattiva, Xjentifika u Kulturali tan-Nazzjonijiet Uniti (UNESCO), il-Fond tan-Nazzjonijiet Uniti għat-Tfal (UNICEF), il-Kummissjoni Ewropea, Eurydice u l-Aġenzija Ewropea għall-Ħtiġijiet Speċjali u l-Edukazzjoni Inklużiva (l-Aġenzija), fost oħrajn. Aktar reċentement, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea (2017) enfasizza l-ħtieġa li tingħata prijorità lill-kura u edukazzjoni bikrija tat-tfal ta' kwalità għolja sabiex jiġu indirizzati l-inugwaljanzi fit-tagħlim tul il-ħajja. Minħabba dan it-tħassib internazzjonali, l-Aġenzija wettqet proġett ta' tliet snin (2015–2017) bit-titlu Edukazzjoni Inklużiva Bikrija. Dan kellu l-għan li jidentifika, janalizza u sussegwentement jippromwovi l-karatteristiċi ewlenin ta' edukazzjoni inklużiva bikrija (IECE)1 ta' kwalità għat-tfal kollha2 minn tliet snin sal-bidu tal-edukazzjoni primarja. Dan ipprovda l-opportunità li jiġi eżaminat iżjed mill-qrib il-mod kif, fi ħdan perspettiva inklużiva, id-dispożizzjonijiet tal-IECE madwar l-Ewropa qed jindirizzaw il-prinċipji tal-kwalità diġà identifikati mill-Kummissjoni Ewropea (2014) u l-OECD (2015). Dan il-proġett kien ibbażat fuq il-letteratura ta' riċerka u politika rilevanti, id-data miġbura permezz ta' osservazzjonijiet ta' eżempji ta' ambjenti tal-IECE3 f'diversi pajjiżi, deskrizzjonijiet ta' eżempji minn prattikanti madwar l-Ewropa, u l-kwestjonarji dwar l-iżviluppi nazzjonali fl-IECE fil-pajjiżi membri kollha tal-Aġenzija. Erbgħa u sittin espert ta' pajjiżi tal-IECE minn madwar l-Ewropa kkontribwew għall-proġett. Dawn ipparteċipaw fil-ġbir u l-analiżi tad-data, f'osservazzjonijiet u diskussjonijiet matul tmien żjarat ta' studju ta' każ f'pajjiżi differenti, u f'laqgħat oħra tal-proġett. Dawn wasslu għall-għarfien u l-kontribuzzjonijiet finali tal-proġett lill-IECE. Dan ir-rapport huwa sommarju tar-rapport ta' sinteżi (l-Aġenzija Ewropea, 2017a) li jiġbor flimkien is-sejbiet ewlenin tal-proġett. Dan jiffoka fuq it-tliet kontribuzzjonijiet ġodda tal-proġett lit-tfassil tal-politiki, ir-riċerka u l-prattika fl-IECE. 1 Dan id-dokument juża t-terminu 'edukazzjoni inklużiva bikrija' (IECE, inclusive early childhood education) għas-sejbiet u r-rakkomandazzjonijiet tal-proġett, filwaqt li juża 'edukazzjoni bikrija tat-tfal' (ECE, early childhood education) jew 'kura u edukazzjoni bikrija tat-tfal' (ECEC, early childhood education and care) meta jirreferi għal-letteratura rilevanti. 2 'It-tfal kollha' tirreferi għal kull tifel u tifla. 3 L-ambjenti tal-IECE jew l-iskejjel ta' qabel il-primarja jirreferu għall-faċilitajiet għall-edukazzjoni tat-tfal minn tliet snin sal-bidu tal-edukazzjoni primarja fil-pajjiżi differenti Ewropej. 5 Dawn huma: • razzjonal għal u l-implikazzjonijiet tal-adozzjoni ta' viżjoni u għanijiet inklużivi bħala l-istandards ewlenin tal-politika u l-provvediment tal-IECE; • l-iżvilupp u l-użu mill-prattikanti ta' Għodda ta' Awtoriflessjoni għat-titjib tal-ambjent tal-IECE; • l-adattazzjoni ta' Mudell ta' Ekosistema tal-IECE fil-livell tal-ambjent, il-komunità u nazzjonali. Dan ir-rapport jikkonkludi b'sett ta' rakkomandazzjonijiet maħsuba l-aktar għal dawk li jfasslu l-politiki. Dawn huma ppreżentati fil-qafas tal-Mudell ta' Ekosistema tal-IECE ġdid. SFOND Il-kwalità fl-edukazzjoni bikrija tat-tfal (ECE) hija tħassib prominenti għal dawk li jfasslu l-politiki. Numru dejjem jikber ta' studji Ewropej u internazzjonali wera li l-benefiċċji pożittivi tal-ECE huma relatati direttament ma' u jiddependu fuq il-'kwalità'. Il-Kummissjoni Ewropea (2014) identifikat u analizzat ħames azzjonijiet ta' politika prinċipali li tejbu l-kwalità u l-aċċess tal-ECE. Dawn huma: • Aċċess għal ECE ta' kwalità għat-tfal kollha • Il-kwalità tal-ħaddiema • Kurrikulu/kontenut ta' kwalità • Evalwazzjoni u monitoraġġ • Governanza u finanzjament. Dan il-proġett tal-Aġenzija żviluppa għarfien ġdid dwar l-IECE l-ewwel billi ġab flimkien l-esperjenza u l-kompetenza tal-membri tagħha madwar l-Ewropa. Fl-istess ħin, il-proċess tal-proġett kien imtejjeb permezz ta' kombinazzjoni kreattiva ġdida ta' tliet oqfsa teoretiċi li qabel kienu jintużaw biss separatament għad-deskrizzjoni tal-proviżjoni ta' ECE ta' kwalità għolja: • Il-qafas tal-inklużjoni: Dan huwa komponent ewlieni tad-dispożizzjoni ta' kwalità għall-Aġenzija u l-pajjiżi membri tagħha, li jfittex: ... li jiġi żgurat li l-istudenti kollha ta' kwalunkwe età jingħataw opportunitajiet ta' edukazzjoni ta' kwalità għolja u sinifikanti fil-komunità lokali tagħhom, flimkien ma' 6 sħabhom u ħbiebhom (l-Aġenzija Ewropea, 2015, p. 1). • Il-qafas ta' struttura-proċess-riżultat: L-istruttura tiffoka fuq il-qafas legali u l-kundizzjonijiet nazzjonali, reġjonali u lokali li jinfluwenzaw il-kwalità tal-esperjenzi tat-tfal fl-ambjent tal-ECE. Il-proċess jirrappreżenta l-interazzjonijiet bejn it-tfal u l-impjegati u ħbiebhom u l-ambjent fiżiku tal-ECE. Ir-riżultat jirrifletti l-impatt li l-istrutturi u l-proċessi għandhom fuq il-benessri, l-ingaġġ u t-tagħlim tat-tfal (Kummissjoni Ewropea, 2014; OECD, 2015). • Il-mudell tas-sistemi ekoloġiċi: Dan il-mudell iqis l-influwenzi kumplessi li qed jevolvu fuq it-tfal, li jirriżultaw mill-interazzjonijiet u l-interrelazzjonijiet tagħhom mas-sistemi ta' madwarhom fl-iskola/dar, il-komunità u r-reġjun/pajjiż – imsejħa mikro-, meżo-, eżou makrosistemi – li jiffunzjonaw u jikbru fihom (Bronfenbrenner u Morris, 2006). Kull wieħed minn dawn ġie applikat separatament għat-titjib tal-kwalità tal-ECE fil-politika, ir-riċerka u l-prattika. Madankollu, f'dan il-proġett dawn kienu marbutin mal-mudell talekosistema li jikkostitwixxi wieħed mill-għarfien u l-għodod ġodda prodotti mill-proġett. SEJBIET U KONTRIBUZZJONIJIET TALPROĠETT LILL-IECE L-analiżi u d-diskussjoni tad-data kollha tal-proġett wasslu għal tliet kontribuzzjonijiet ġodda lit-tfassil tal-politiki, ir-riċerka u l-prattika fl-IECE. 1. Appoġġ lit-tfal kollha biex iħossu sens ta' appartenenza, jinvolvu ruħhom u jitgħallmu L-analiżi tad-data tal-proġett tissuġġerixxi bil-qawwi li, minn perspettiva ta' inklużjoni, ir-riżultat l-iktar importanti tad-dispożizzjoni tal-kwalità huwa li jingħata appoġġ lit-tfal kollha biex jipparteċipaw b'mod attiv fl-IECE. B'dan il-mod, it-tfal kollha – inklużi dawk vulnerabbli għall-esklużjoni – jkunu valutati b'mod ugwali, mogħtija sostenn u appoġġ biex jimxu 'l quddiem flimkien ma' ħbiebhom. L-ewwel rekwiżit ovvju tal-parteċipazzjoni huwa li dawn ikunu preżenti fl-ambjent matul l-attivitajiet tal-iskola u tat-tagħlim ta' kuljum. Dan huwa influwenzat ħafna middispożizzjonijiet statutorji nazzjonali u reġjonali għal IECE aċċessibbli. Dawn jinkludu d-dritt għal u d-disponibbiltà ta' postijiet fl-IECE li huma affordabbli. Il-proġett sab li 7 l-attendenza universali hija possibbli biss jekk l-ambjent lokali jilħaq b'mod proattiv lill-ġenituri kollha fil-komunità. Barra dan, l-ambjenti tal-IECE jiżguraw li kull tifel u tifla mhux biss jattendu, iżda li jkunu wkoll involuti attivament fl-attivitajiet soċjali u tat-tagħlim, bis-sostenn rilevanti kif meħtieġ. Mill-fehma tal-inklużjoni, kull tifel u tifla huma uniċi. Huwa essenzjali li tingħata attenzjoni lill-progress ta' kull tifel u tifla, aktar milli sempliċement niffokaw fuq il-kisba tal-istandards ta' kompetenza nazzjonali. Dan jippermetti lit-tfal kollha – irrispettivament mil-livell ta' ksib tagħhom – biex ikunu valutati b'mod ugwali bħala parteċipanti attivi u studenti mal-grupp ta' ħbiebhom u biex jingħataw is-sostenn li jeħtieġu biex jimxu 'l quddiem. L-eżempji ta' ambjenti tal-IECE fittxew dan b'mod espliċitu billi l-ewwel laqgħu u vvalutaw kull tifel u tifla f'komunità ta' tagħlim kreattiv u ta' sostenn fejn kulħadd jappartjeni u jgawdi relazzjonijiet pożittivi kemm mal-impjegati kif ukoll ma' ħbiebhom. F'din l-atmosfera akkoljenti, it-tfal imbagħad huma mistiedna u mogħtija appoġġ biex: • jużaw is-saħħiet tagħhom; • jagħmlu għażliet, b'mod partikolari fil-logħob; • jeżerċitaw il-kurżità tagħhom u l-awtodirezzjoni; • jesprimu interessi u miri u jkunu ingaġġati fis-soluzzjoni ta' problemi; • ikunu motivati għal u jinvolvu ruħhom f'attivitajiet siewja flimkien u f'interazzjoni mal-grupp ta' ħbiebhom. 2. L-Iżvilupp ta' Għodda ta' Awtoriflessjoni It-tieni kontribuzzjoni tal-proġett hija l-iżvilupp ta' Għodda ta' Awtoriflessjoni. It-tim tal-proġett ikkombina l-ispirazzjonijiet mill-istrumenti eżistenti li jiffokaw fuq l-ambjent edukattiv tal-ECE (ara r-referenzi fl-Aġenzija Ewropea, 2017b) bil-proġett li fittex li jiddeskrivi l-karatteristiċi ewlenin tal-IECE ta' kwalità għat-tfal kollha. L-Għodda ta' Awtoriflessjoni tiffoka fuq l-iskola ta' qabel il-primarja bħala post għal parteċipazzjoni u tagħlim. Din tagħti attenzjoni lill-fatturi ta' proċess u strutturali fl-ambjent li jinfluwenzaw l-esperjenzi tat-tfal. L-għodda tindirizza tmien aspetti: 1. Atmosfera ġenerali akkoljenti 2. Ambjent soċjali inklużiv 3. Approċċ iċċentrat fuq it-tfal 4. Ambjent fiżiku tajjeb għat-tfal 8 5. Materjali għat-tfal kollha 6. Opportunitajiet għall-komunikazzjoni għal kulħadd 7. Ambjent ta' struzzjoni u tagħlim inklużiv 8. Ambjent tajjeb għall-familja. Sett ta' mistoqsijiet ikopri kull aspett. Dawn għandhom l-għan li jgħinu l-prattikanti fir-riflessjoni tagħhom. Dawn jinkludu spazju fejn wieħed jista' jinnota s-saħħiet u n-nuqqasijiet fl-inklużività tas-servizz, kif ukoll għall-istabbiliment ta' miri għat-titjib. L-Għodda ta' Awtoriflessjoni tista' tintuża għal diversi skopijiet. Dawn jinkludu: • biex tingħata stampa tal-istat ta' inklużività tal-ambjent; • biex sservi bħala bażi għal diskussjonijiet bejn l-istakeholders dwar l-inklużjoni; • biex jiġu identifikati u deskritti l-oqsma problematiċi, jiġu stabbiliti miri għat-titjib u ppjanati interventi sabiex tiġi żgurata proviżjoni inklużiva; • biex jiġu evalwati l-modi differenti kif wieħed jista' jaħdem b'mod inklużiv; • biex jiġu żviluppati indikaturi tal-inklużjoni fl-istandards nazzjonali għal IECE ta' kwalità. Ir-rilevanza, l-adegwatezza u l-utilità tal-mistoqsijiet kienu evalwati matul it-tmien żjarat fl-eżempji ta' ambjenti tal-IECE fil-pajjiżi differenti. Dawn kienu evalwati wkoll permezz ta' gruppi fokus u intervisti konjittivi mal-prattikanti, il-ġenituri, l-istudenti għalliema u l-impjegati akkademiċi fl-edukazzjoni tal-għalliema fi tliet pajjiżi oħra. Ir-riżultati jissuġġerixxu li din tista' tkun għodda utli għall-prattikanti kollha tal-iskejjel ta' qabel il-primarja madwar l-Ewropa kollha u lil hinn sabiex itejbu l-inklużività tal-ambjenti tal-IECE tagħhom. 3. L-adattazzjoni ta' Mudell ta' Ekosistema tal-IECE It-tielet kontribuzzjoni tal-proġett kienet l-iżvilupp ta' Mudell ta' Ekosistema tal-IECE. Dan iservi bħala qafas għall-ippjanar, it-titjib, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-kwalità tal-IECE fil-livelli lokali, reġjonali u nazzjonali (jekk jogħġbok irreferi għall-Figura 1). Il-mudell jiġbor flimkien il-kwistjonijiet kollha importanti tal-IECE li ħarġu mid-data miksuba mill-eżempji ta' ambjenti ta' IECE differenti. Madankollu, mhux kull ambjent enfasizza bl-istess mod jew ipprovda evidenza ta' kull kwistjoni. Għal din ir-raġuni, u kif issuġġeriet għall-Għodda ta' Awtoriflessjoni, il-mudell iservi l-aħjar bħala qafas. Bl-użu ta' dan il-qafas, dawk li jfasslu l-politiki u l-prattikanti jistgħu jikkunsidraw il-ħtiġijiet prijoritarji u l-miri tagħhom fl-istampa komprensiva tal-mudell tal-kwistjonijiet rilevanti għal IECE ta' kwalità. 9 Approċċ Ibbażat Fuq id-Drittijiet Riċerka dwar l-IECE Simplifikazzjoni tal-Aċċess għal Kulħadd Involviment tal-Familja Tmexxija Inklużiva Kull Tifel u Tifla Huma Milqugħin Interazzjoni Soċjali Pożittiva Kollaborazzjoni Governanza Tajba u Finanzjament Akkomodazzjonijiet, Adattazzjoni u Sostenn Tranżizzjonijiet Mingħajr Xkiel Appartenenza, Ingaġġ u Tagħlim tat-Tfal Rispons Kulturali Approċċ Iċċentrat Fuq it-Tfal Assessjar Personalizzat għat-Tagħlim Kooperazzjoni Interdixxiplinari/ Bejn Monitoraġġ u l-Aġenziji Evalwazzjoni Involviment fl-Attivitajiet ta' Kuljum Kwalifiki Xierqa tal-Impjegati Kurrikulu Olistiku għal Kulħadd Ambjent għatTfal Kollha Taħriġ Rilevanti Matul il-Karriera Standards tal-Kurrikulu Nazzjonali Impenn tal Komunità Edukazzjoni Inizjali tal-Għalliema għall IECE Figura 1: Il-Mudell ta' Ekosistema tal-Edukazzjoni Inklużiva Bikrija 10 11 Figura 1 tippreżenta l-eżiti, il-proċessi u l-istrutturi ta' IECE ta' kwalità f'mudell ta' ekosistema raggruppati f'ħames dimensjonijiet: Dimensjoni 1: Eżiti Iċ-ċentru tal-mudell fih it-tliet eżiti ewlenin tal-IECE, jiġifieri 'Appartenenza, ingaġġ u tagħlim tat-tfal'. Dimensjoni 2: Proċessi Direttament madwar l-outcomes hemm il-ħames proċessi prinċipali li t-tfal huma involuti direttament fihom fl-ambjent tal-IECE, minn interazzjoni soċjali pożittiva għal parteċipazzjoni attiva fit-tagħlim u l-attivitajiet soċjali bis-sostenn meħtieġ skont kif neċessarju. Dimensjoni 3: Strutturi ta' sostenn fl-ambjent tal-IECE Il-proċessi prinċipali huma, mbagħad, sostnuti minn strutturi fl-ambjent fiżiku, soċjali, kulturali u edukattiv tal-ambjenti. Dawn jinkludu strutturi li jippermettu li kull tifel u tifla jkunu valutati, ambjent tat-tagħlim aċċessibbli u olistiku, u tmexxija u kollaborazzjoni inklużivi. Dimensjoni 4: Strutturi ta' sostenn fil-komunità Minbarra dan, fatturi strutturali fid-dar u l-komunità iktar distanti madwar l-ambjent tal-IECE jaffettwaw il-proċessi inklużivi li t-tfal jesperjenzaw. Dawn jinkludu l-kollaborazzjoni mal-familji u s-servizzi ta' sostenn, kif ukoll proċeduri għal tranżizzjonijiet mingħajr xkiel lejn u mill-ambjent tal-IECE. Dimensjoni 5: Strutturi ta' sostenn fil-livelli reġjonali/nazzjonali Fl-aħħar nett, is-saff ta' barra tal-mudell jippreżenta fatturi strutturali li joperaw fil-livelli 12 reġjonali/nazzjonali li wkoll jinfluwenzaw dak li jseħħ fl-ambjent. Dawn jinkludu politiki nazzjonali bbażati fuq id-drittijiet kif ukoll sistemi ta' evalwazzjoni, governanza tajba u politiki ta' riċerka rilevanti. Użu kollaborattiv tal-mudell minn dawk li jfasslu l-politiki u l-prattikanti Il-mudell jista' jtejjeb il-kollaborazzjoni fost dawk li jfasslu l-politiki u l-prattikanti għall-iżvilupp u l-promozzjoni ta' strutturi u proċessi ta' kwalità fil-livelli kollha bl-għan li jgħinu lit-tfal kollha jipparteċipaw b'mod attiv fl-IECE. Il-Mudell ta' Ekosistema jiċċara d-duplikazzjoni tar-responsabbiltajiet lokali u reġjonali/ nazzjonali. Pereżempju, dawk li jfasslu l-politiki reġjonali/nazzjonali huma prinċipalment responsabbli għal approċċ ibbażat fuq id-drittijiet lejn il-leġiżlazzjoni u l-finanzjament li jagħti d-dritt lit-tfal kollha biex ikollhom aċċess għal proviżjoni integrata (ċirku ta' barra). Madankollu, sabiex it-tfal kollha jkunu verament jistgħu jingħaqdu ma' ħbiebhom fl-ambjent integrat, l-impjegati tal-ambjent iridu jilqgħu t-tfal kollha u l-familji tagħhom u jagħmlu l-isforz neċessarju biex jiżguraw li t-tfal kollha mil-lokalità jistgħu jieħdu parti attiva u siewja fl-ambjent (ċirku ta' ġewwa). Bl-istess mod, dawk li jfasslu l-politiki nazzjonali għandhom jiżguraw li hemm programmi ta' edukazzjoni inizjali tal-għalliema għall-IECE (ċirku ta' ġewwa). Madankollu, l-ambjent lokali huwa responsabbli biex jiżgura li l-impjegati tiegħu kollha huma għalliema mħarrġin sew (sa fejn possibbli) u li dawn ikollhom opportunitajiet kostanti biex isaħħu l-ħiliet sabiex jissodisfaw il-ħtiġijiet differenti tat-tfal kollha li jkollhom aċċess għall-ambjent (ċirku ta' ġewwa). RAKKOMANDAZZJONIJIET Dan il-proġett kellu l-għan li jidentifika, janalizza u sussegwentement jippromwovi l-karatteristiċi ewlenin ta' IECE ta' kwalità għat-tfal kollha minn tliet snin sal-bidu tal-edukazzjoni primarja. Il-proġett jibni fuq il-fehimiet eżistenti tal-IECE u jżid għarfien ġdid fir-rakkomandazzjonijiet tiegħu. Ir-rakkomandazzjonijiet tal-proġett huma organizzati skont il-Mudell ta' Ekosistema. Dawn huma indirizzati l-aktar lejn dawk li jfasslu l-politiki f'termini ta' kif jistgħu jsostnu lill-prattikanti sabiex jiżguraw IECE ta' kwalità. Sabiex jiżguraw li l-parteċipazzjoni attiva u t-tagħlim tat-tfal fl-IECE jsiru għan ewlieni tad-dispożizzjonijiet tal-IECE, dawk li jfasslu l-politika għandhom: 1. Jappoġġjaw il-fornituri lokali tal-IECE sabiex jilħqu b'mod proattiv lit-tfal u l-familji u jisimgħu l-fehmiet tagħhom. 13 14 2. Joħolqu l-kundizzjonijiet għall-ambjenti tal-IECE li jiżguraw mhux biss l-attendenza tat-tfal, iżda wkoll l-ingaġġ tagħhom meta jkunu hemm. Sabiex jiżguraw li l-parteċipazzjoni attiva u t-tagħlim tat-tfal fl-IECE jsiru għan u proċess ewlieni tad-dispożizzjonijiet tal-IECE, dawk li jfasslu l-politika għandhom: 3. Jiżguraw li kurrikulu nazzjonali olistiku jistabbilixxi bħala l-għan u standard primarju tiegħu li t-tfal kollha jkunu mogħtija appoġġ biex iħossuhom li jappartjenu, jkunu ingaġġati u jitgħallmu, kemm indipendentement kif ukoll ma' ħbiebhom. 4. Jiżguraw li l-assessjar tat-tfal jinkludi wkoll il-livell ta' parteċipazzjoni tat-tfal fl-attivitajiet ta' tagħlim u soċjali u ta' interazzjoni soċjali mal-adulti u ħbiebhom u għal kull sostenn meħtieġ biex dan iseħħ. Sabiex jiżguraw li l-ambjenti tal-IECE għandhom il-kapaċità li jilqgħu u jinvolvu t-tfal kollha, dawk li jfasslu l-politiki għandhom: 5. Jiżguraw li l-edukazzjoni inizjali u kontinwa għall-għalliema u l-impjegati ta' sostenn tippermettihom jiżviluppaw il-kompetenzi meħtieġa biex jilqgħu u jingaġġaw lit-tfal kollha fl-attivitajiet ta' kuljum tal-IECE. 6. Jiżguraw li l-prattikanti kollha jkunu ppreparati biex jifhmu l-isfondi kulturali tat-tfal u l-familji bħala fattur li jippermetti l-parteċipazzjoni attiva tagħhom fl-IECE. 7. Joħolqu l-kundizzjonijiet għall-mexxejja tal-ambjenti tal-IECE biex jadottaw approċċ inklużiv, biex ikollhom il-kompetenza biex joħolqu etos akkoljenti u li jieħu ħsieb u li jippermettu responsabbiltà kollaborattiva għall-benefiċċju tal-ingaġġ tat-tfal kollha. 8. Jagħtu prijorità lill-iżvilupp u l-użu ta' għodod għat-titjib tal-inklużività tal-ambjent fiżiku u soċjali tal-IECE, kif muri fl-eżempju tal-Għodda ta' Awtoriflessjoni. Sabiex jiżguraw li l-ambjenti tal-IECE għandhom il-kapaċità li jissodisfaw il-ħtiġijiet addizzjonali tat-tfal kollha, dawk li jfasslu l-politiki għandhom: 9. Jiżguraw li l-komunità lokali tipprovdi l-kompetenza u r-riżorsi biex tiżgura li kull tifel u tifla jkunu jistgħu jattendu, jkunu parti mill-grupp ta' ħbiebhom u jipparteċipaw b'mod attiv fl-attivitajiet ta' tagħlim u soċjali. 10. Jippromwovu l-kollaborazzjoni fost is-setturi u d-dixxiplini kollha, flimkien mal-prattikanti, il-familji u l-komunitajiet lokali, sabiex itejbu l-kwalità tal-appartenenza, l-ingaġġ u t-tagħlim tat-tfal kollha. Sabiex l-assigurazzjoni tal-kwalità tiffoka verament fuq l-iżgurar ta' servizz ta' kwalità għat-tfal fl-IECE, dawk li jfasslu l-politiki għandhom: 11. Jiżguraw li l-ġbir tal-informazzjoni statistika tinkludi l-għadd ta' tfal li ma jingħatawx id-dritt għal IECE ta' kwalità u t-tip ta' xkiel li jżommhom milli jkollhom aċċess għaliha. 15 12. Jiżguraw li l-evalwazzjonijiet tas-servizz jikkunsidraw il-livell sa fejn it-tfal kollha għandhom opportunitajiet għal parteċipazzjoni attiva, logħob indipendenti, ta' inizjattiva proprja u soċjali u attivitajiet oħra. 13. Jiżguraw l-iżvilupp ta' indikaturi ta' kwalità tal-inklużjoni għall-edukazzjoni bikrija tat-tfal billi jużaw, fost riżorsi oħra, il-Mudell ta' Ekosistema u l-Għodda ta' Awtoriflessjoni tal-proġett tal-IECE. Sabiex jiżguraw li t-tfassil tal-politiki jkollu impatt fuq il-kwalità tal-prattika tal-IECE, dawk li jfasslu l-politiki fis-setturi differenti u fil-livelli differenti lokali, reġjonali u nazzjonali għandhom: 14. Jikkollaboraw ma' xulxin u mal-fornituri tas-servizz sabiex jiggarantixxu l-kwalità u l-inklużività tas-servizzi tal-IECE permezz ta' fehim kondiviż tal-kwistjonijiet ta' kwalità inklużiva, kif mogħti fl-eżempju tal-Mudell ta' Ekosistema tal-IECE. OUTPUTS TAL-PROĠETT Dan ir-rapport iffoka fuq il-kontribuzzjonijiet il-ġodda tal-proġett lill-politika, il-prattika u r-riċerka dwar l-IECE. Dawn kienu l-outcomes finali ta' proċess transEwropew ta' tliet snin li kien jinkludi l-attivitajiet u l-outputs li ġejjin: • Analiżi tal-letteratura u l-politiki, li tipprovdi l-qafas kunċettwali tal-proġett u tinkludi analiżi tal-letteratura ta' riċerka u d-dokumenti ta' politika internazzjonali u Ewropew dwar l-IECE (l-Aġenzija Ewropea, 2017c) • Il-ġbir u l-analiżi kwalitattiva ta' 32 eżempju ta' ambjenti tal-IECE minn 28 pajjiż membru tal-Aġenzija (l-Aġenzija Ewropea, 2016) • Żjarat fuq il-post individwali dettaljati lil eżempji ta' ambjenti tal-IECE fi tmien pajjiżi differenti • Tweġibiet għall-kwestjonarju tal-pajjiżi individwali, li jipprovdu informazzjoni dwar il-politika u l-prattika fl-IECE għat-tfal kollha fil-livell nazzjonali fil-pajjiżi membri tal-Aġenzija • Għodda ta' Awtoriflessjoni għat-titjib tal-ambjenti tal-IECE li ġiet kostruwita permezz tal-parteċipazzjoni tal-istakeholders f'kull waħda mit-tmien żjarat lill-eżempji ta' ambjenti tal-IECE u permezz ta' studji ta' validazzjoni ekoloġika addizzjonali fi tliet pajjiżi differenti. Din hija disponibbli f'25 lingwa. (l-Aġenzija Ewropew, 2017b) • Ir-rapport ta' sinteżi, Inclusive Early Childhood Education: New Insights and Tools – Contributions from a European Study [Edukazzjoni inklużiva bikrija: Għarfien u għodod ġodda – Kontribuzzjonijiet minn studju Ewropew] (l-Aġenzija Ewropea, 2017a), li dan ir-rapport huwa sommarju tiegħu. Dawn l-outputs kollha tal-proġett huma disponibbli fuq l-ispazju tal-web tal-proġett talIECE: www.european-agency.org/agency-projects/inclusive-early-childhood-education 16 REFERENZI Bronfenbrenner, U. u Morris, P. A., 2006. 'The Bioecological Model of Human Development' [Il-mudell bijoekoloġiku fl-iżvilupp tal-bniedem], f'W. Damon u R. M. Lerner (edituri), Handbook of Child Psychology, Vol. 1: Theoretical models of human development [Manwal tal-psikoloġija tat-tfal, Vol. 1: Mudelli teoretiċi tal-iżvilupp tal-bniedem] (is-sitt edizzjoni). New York: Wiley Il-Kummissjoni Ewropea, 2014. Il-Proposta għall-prinċipji ewlenin ta' Qafas ta' Kwalità għall-Edukazzjoni u l-Kura Bikrija tat-Tfal. Rapport tal-Grupp ta' Ħidma dwar l-Edukazzjoni u l-Kura Bikrija tat-Tfal taħt l-awspiċji tal-Kummissjoni Ewropea. ec.europa.eu/assets/ eac/education/policy/strategic-framework/archive/documents/ecec-quality-framework _en.pdf (Aċċessat l-aħħar f'April 2017) Kunsill tal-Unjoni Ewropea, 2017. Konklużjonijiet tal-Kunsill u tar-Rappreżentanti tal-Gvernijiet tal-Istati Membri, imlaqqgħin fi ħdan il-Kunsill, dwar l-Inklużjoni fid-Diversità biex tinkiseb Edukazzjoni ta' Kwalità Għolja għal Kulħadd. 2017/C 62/02. eur-lex.europa.eu/legal-content/MT/TXT/?uri=uriserv:OJ.C_.2017.062.01.0003.01.MLT (Aċċessat l-aħħar f'Ġunju 2017) L-Aġenzija Ewropea għall-Ħtiġijiet Speċjali u l-Edukazzjoni Inklużiva, 2015. Il-pożizzjoni tal-Aġenzija dwar sistemi ta' edukazzjoni inklużiva. Odense, id-Danimarka. www.european-agency.org/publications/brochures-and-flyers/agency-position-oninclusive-education-systems-flyer (Aċċessat l-aħħar f'Novembru 2016) 17 L-Aġenzija Ewropea għall-Ħtiġijiet Speċjali u l-Edukazzjoni Inklużiva, 2016. Inclusive Early Childhood Education: An analysis of 32 European examples [Edukazzjoni Inklużiva Bikrija: Analiżi ta' 32 eżempju Ewropew]. (P. Bartolo, E. Björck-Åkesson, C. Giné u M. Kyriazopoulou, edituri). Odense, id-Danimarka. www.european-agency.org/publications/ ereports/iece-analysis-of-32-european-examples (Aċċessat l-aħħar f'Ġunju 2017) L-Aġenzija Ewropea għall-Ħtiġijiet Speċjali u l-Edukazzjoni Inklużiva, 2017a. Inclusive Early Childhood Education: New Insights and Tools – Contributions from a European Study [Edukazzjoni Inklużiva Bikrija: Għarfien u għodod ġodda - Kontribuzzjonijiet minn studju Ewropew]. (M. Kyriazopoulou, P. Bartolo, E. Björck-Åkesson, C. Giné u F. Bellour, edituri). Odense, id-Danimarka. www.european-agency.org/publications/ereports/iece-newinsights-and-tools (Aċċessat l-aħħar f'Diċembru 2017) L-Aġenzija Ewropea għall-Ħtiġijiet Speċjali u l-Edukazzjoni Inklużiva, 2017b. Għodda ta' Awtoriflessjoni għall-Ambjent tal-Edukazzjoni Inklużiva Bikrija. (E. Björck-Åkesson, M. Kyriazopoulou, C. Giné u P. Bartolo, edituri). Odense, id-Danimarka. www.europeanagency.org/publications/ereports/inclusive-early-childhood-education-environmentself-reflection-tool (Aċċessat l-aħħar f'Awwissu 2017) L-Aġenzija Ewropea għall-Ħtiġijiet Speċjali u l-Edukazzjoni Inklużiva, 2017c. Inclusive Early Childhood Education: Literature Review [Edukazzjoni Inklużiva Bikrija: Analiżi tal-letteratura]. (F. Bellour, P. Bartolo u M. Kyriazopoulou, edituri). Odense, id-Danimarka. www.european-agency.org/publications/reviews/iece-literature-review (Aċċessat l-aħħar f'Diċembru 2017) L-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi, 2015. Starting Strong IV: Monitoring Quality in Early Childhood Education and Care [Nibdew fis-Sod IV: Monitoraġġ tal-kwalità fil-kura u l-edukazzjoni bikrija tat-tfal]. Pariġi: OECD Publishing. www.oecd.org/publications/starting-strong-iv-9789264233515-en.htm (Aċċessat l-aħħar f'Novembru 2016)