Sehem Emvin Cremona fiċ-Ċentinarju Pawlin tal-1960 Iċ-Ċentinarju Pawlin kien avveniment ewlieni għall-Knisja Kattolika Maltija. Dakinhar il-Knisja lokali taħt it-tmexxija tal-Arċisqof Mikiel Gonzi kienet qed tfakkar id-19-il ċentinarju min-nawfraġju ta' San Pawl f'Malta. Il-festi ġew organizzati mill-24 ta' Jannar sal-31 ta' Lulju 1960 bil-qofol jintlaħaq f'Lulju 1960. Sadanittant, il-Partit Laburista u l-Knisja kienu f'konfront bejniethom u l-partit imsemmi kien iddeċieda li ma jiħux sehem fil-festi. L-avveniment laħaq il-qofol tiegħu bil-preżenza tal-Legat tal-Papa l-Kardinal Aloysisus Muench. Il-Papa Ġwanni XXIII sa kien anki bagħat messaġġ lill-Maltin minn fuq ir-Radio Vaticana li kien instema' dirett fuq il-Fosos tal-Furjana. Id-djoċesi ta' Għawdex ħadet sehem ukoll fil-festi. L-Arċisqof Mikiel Gonzi kien ħabbar il-festi nhar l-1 ta' Novembru 1958 b'ittra pastorali. F'Jannar ta' qabel, l-Arċisqof kien waqqaf il-Kumitat Organizzattiv tal-Festi Ċentinarji li kellu wkoll rappreżentanti governattivi. Il-Latinista Monsinjur Edward Coleiro kien is-segretarju tal-Kumitat Organizattiv. Kellu s-sede tiegħu f'numru 49, Kingsway, il-Belt. Tant kienu importanti dawn il-festi li l-Gvern Kolonjali kien ta donazzjoni ta' £ 10,000 waqt li l-Azzjoni Kattolika kienet ġabret £ 6,000 minn donazzjonijiet tal-pubbliku. Il-kampanja tal-għaqda msemmija kienet magħrufa bħala l-"Half Crown Collection." Għall-festi ċentinarji kien ukoll sar medaljun b'disinn tal-Professur Vico Consorti ta' Ruma. Monsinjur Gonzi kien ippreżenta wieħed minn dawn il-medaljuni lill-Papa Ġwanni XXIII. Ta' min iżid li l-artist Frank Portelli kien għamel badge uffiċjali taċ-Ċentinarju. Il-badge kienet għall-bejgħ. Il-Kavallieri tal-Ordni ta' San Ġwann ħadu sehem ukoll fiċ-ċelebrazzjonijiet li saru. Għall-okkażjoni taċ-Ċentinarju Pawlin ma naqsux għadd kbir ta' dinjitarji barranin fosthom erba' kardinali u għadd kbir ta' isqfijiet minn madwar id-dinja Kattolika. Tant kien kbir l-avveniment li kien hemm stennija li ċ-ċentinarju se jolqot l-attenzjoni tal-istampa internazzjoni u għalhekk kien twaqqaf bureau għall-istampa fl-Istitut Kattoliku. Fil-fatt iċ-Ċentinarju Pawlin issemma' fuq il-BBC, ir-RAI, Radio Vaticana, The Universe u diversi għejun oħra. F'Malta kien hawn rappreżentanti minn diversi pajjiżi jirrappurtaw dwar dak li kien qed jiġri. Għall-okkażjoni taċ-Ċentinarju, il-Vigarju Ġenerali l-Isqof Emanuel Galea kien kiteb talba li anki nqalbet għall-Ingliż. Saru 17-il lecture dwar aspett jew ieħor tal-fidi li ġab Pawlu ta' Tarsu. Inkiteb ukoll innu minn Dun Frans Camilleri bil-mużika tas-Surmast Joseph Abela Scolaro li anki nqaleb għall-Ingliż. L-innu kantah l-ewwel darba l-kor parrokkjali tal-Ħamrun fil-Hotel Phoenicia taħt id-direzzjoni tal-famuż Dun Ġużepp Cachia. Għat-tfal fost l-oħrajn kien ġie ppubblikat il-ktieb San Pawl: Appostlu ta' Kristu, addattat minn Joseph M. Demanuele, editur taċ-Children's Own. Din tal-aħħar ma naqsitx li anki toħroġ edizzjonijiet dwar San Pawl. Dik is-sena, iż-Żgħażagħ Ħaddiema Nsara-kienu ġabu Malta jindirizza lill-ħaddiema fl-Ewwel ta' Mejju lil Romeo Maione, li kien il-President Internazzjonali taż-Żgħażagħ Ħaddiema Nsara. Is-sena ta' wara kien ġie l-fundatur innifsu l-Kardinal Ġużeppi Cardijn. Minbarra l-aspett reliġjuż, iċ-Ċentinarju Pawlin kellu wkoll bixra artistika fejn hawnhekk spikka x-xogħol tal-artist bravu Emvin Cremona, pittur mill-Belt imwieled fl-1919. Għalkemm kien hemm min sostna wkoll li ċ-ċentinarju tellef lil Cremona minn iktar esplorazzjoni fl-arti moderna. Bla dubju, iċ-Ċentinarju serva biex jiċċelebra l-kobor ta' dan l-artist li studja f'Malta u barra – Ruma, Pariġi u Londra. Hawnhekk, f'din il-kitba, se nagħtu ħarsa qasira lejn ħidmietu fiċ-Ċentinarju. Fost l-għalliema tiegħu f'Malta ta' min isemmi l-aħwa Caruana Dingli u Carmelo Mangion. Ta' min iżid li Cremona kien iddisinja diversi kopertini ta' kotba u anki materjal għall-prodotti kummerċjali fosthom disinn għax-xarba Kinnie. Cremona kellu anki kollaborazzjonijiet mal-gazzetta Leħen is-Sewwa; pubblikazzjoni li twieldet mill-Isqof Mawru Caruana. Fil-fatt kien għamel Padiljun partikulari għal-Leħen fl-ewwel edizzjoni tal-Malta Trade Fair li baqa' jissemma mill-kritiċi. Sal-1960, Cremona kien stablixxa ruħu bħala artist ewlieni fil-knejjes Maltin. Fil-knisja parrokkjali tal-Imsida kompla fejn ħalla l-prim pittur Anton Inglott li kien miet. Sadanittant kien għalliem fl-iskola tal-Arti fil-Belt u kien beda jtella' jew jieħu sehem f'wirjiet f'Malta u barra. Maż-żmien Cremona għamel xogħlijiet għall-knejjes ta' San Pawl Nawfragu u ta' Santu Wistin fil-Belt, Ta' Pinu f'Għawdex, il-knejjes parrokkjali ta' Ħal Għaxaq, il-Ħamrun, Ħal Balzan u l-Furjana. Xi kritiċi jaraw dil-fażi bħala pont bejn żewġ dinjiet – il-barrokk u l-modern. Interessanti li fis-sebgħinijiet tas-seklu għoxrin, Cremona kien ċaħad ix-xogħol tiegħu tal-knejjes u ma rahx kontribut importanti artistiku imma kklassifikah sempliċiment bħala arti dekorattiva. Il-qarrejja jridu jżommu f'moħħhom li dawn kienu żminijiet meta l-Arċisqof Gonzi ma kellux wisq komma wiesgħa għall-arti moderna fil-knejjes. Skont Giuseppe Schembri Bonaci, Monsinjur Ġwann Azzopardi kellu t-teżi li Cremona seta' jaħdem b'dak ir-ritmu kważi monopolistiku fil-knejjes lokali grazzi għall-ammirazzjoni li kellu lejn xogħlu Vincenzo Bonello, wieħed mill-internati lejn l-Uganda ta' żmien it-Tieni Gwerra u ħabib intimu tal-Arċisqof Gonzi. Emvin Cremona kien iddisinja l-poster oriġinali taċ-Ċentinarju Pawlin u li kien sponsorjat mill-Malta Government Tourist. Għandna informazzjoni li tikkonferma li minn dak il-poster ġew stampati 30,000. Il-preżenza ta' dan il-bord fl-avveniment ta' min wieħed jikkummenta fuqha li kien pass għaqli għax iċ-ċentinarju kellu jkun opportunità ta' turiżmu reliġjuż għal Malta u Għawdex. Għat-turist kienet ġiet introdotta l-Pilgrim's Card. Kienu ġew stampati wkoll 70,000 brochure dwar il-Festi Ċentinarji. Cremona kien għamel ukoll id-disinn tax-xenarji għar-rappreżentazzjoni L'Araldo di Cristo miktuba min-Nutar Vincenzo Maria Pellegrini u mmużikata mis-Surmast Carmelo Pace. Kienet saret Akkademja Pawlina fil-Ballroom tal-Hotel Phoenicia fit-18 ta' Frar 1960 fejn matulha l-awtur kien qara siltiet minnha. Korrispondent tat-Times of Malta kien irrimarka li l-kitba ta' Pellegrini tfakkrek fid-drama Griega. Cremona, Pellegrini u Pace kienu ħadmu flimkien f'xogħol ieħor miktub min-Nutar Pellegrini, La Predestinata. Tajjeb jingħad li Pellegrini kien għamel diskors dwar Cremona meta dan inħatar Kavallier tal-Ordni Militari ta' San Silvestru għax-xogħol li għamel matul iċ-Ċentinarju Pawlin. L-eloġju ta' Pellegrini kien ġie ppubblikat. Fit-2 ta' Ġunju 1960 instemgħet silta mużikali minn L'Araldo di Cristo fil-kunċert ta' Sinfoniji Pawlini li kien ġie organizzat għall-Festi fejn barra x-xogħol imsemmi tas-Surmast Carmelo Pace, is-Surmast Frankie Diacono kien ippreżenta x-xogħol maestuż ta' missieru Carlo Diacono San Paolo Evangelizza i Maltesi li kien ġie ippreżentat l-ewwel darba fl-1913 fil-Kungress Ewkaristiku Internazzjonali u ġiet inkluża wkoll il-kantata San Pawl ta' Abela Scolaro. Ta' min iżid li fid-29 ta' Mejju kienet itgħellet ir-rappreżentazzjoni San Pawl f'Malta miktuba minn Monsinjur Salv Laspina li reġgħet ġiet ripetuta iktar minn darba f'Lulju 1960. Emvin Cremona kien iddisinja wkoll il-bolli għall-okkażjoni li kienu ħarġu fit-3 ta' Frar 1960. Għall-ġustizzja storika, ta' min iżid li dik ma kinitx l-ewwel darba li ħarġu bolol Pawlini f'Malta. Erba' bolli mis-sett ta' sitta ta' Cremona saru minnu nnifsu waqt li żewġ bolli oħra fl-istess sett għalkemm bid-disinn ta' Cremona juru x-xogħol artistiku tal-Palombi li hemm fil-knisja Kolleġġjali ta' San Pawl fil-Belt. Dan ma kienx l-ewwel sett ta' bolli ta' Cremona. Fil-fatt b'kollox għamel iktar minn 60 sett bejn l-1957 u l-1979. Cremona kien wieħed mill-organizzatturi tal-wirja Pawlina li saret għall-okkażjoni kkordinata minn Monsinjur Arturo Bonnici; awtur ta' diversi testi dwar l-istorja ekklesjastika lokali. Il-wirja tqassmet fi tliet taqsimiet – 1. Il-ħajja Kattolika f'Malta mis-sena 60 sal-1960, 2. Xogħlijiet ta' Arti Sagra u 3. Ħwejjeġ marbuta mal-ħajja ta' San Pawl. It-tieni taqsimha ħaduha ħsiebha Vincenzo Bonello u Dr Giovanni Cauchi. Is-segretarju tal-kumitat ta' Bonnici kien Monsinjur Ġużeppi Lupi u barra Cremona kien hemm ukoll Frank Portelli u Gabriel Caruana fih fi rwol ta' disinjaturi. Cremona kien iddisinja l-ewwel taqsima tal-wirja msemmija. Skont Vincenzo Maria Pellegrini, il-wirja żaruha ftit nies. Dik is-sena taċ-Ċentinarju Pawlin kien qed jiżżanżan għall-ewwel darba l-Istitut Kattoliku. L-Istitut Kattoliku kellu awditorium li jesa' 900 siġġu. F'dan il-post kien se jsiru ħafna mill-Konferenzi li kienu ppjanati. Gabriel Caruana kien ħadem ukoll ma' Cremona fuq il-palk li kien intrama fuq il-Fosos fejn fi kliem iċ-ċeramista Balzani, Cremona ħa ħsieb d-disinn u d-dekorazzjoni tat-Tribuna. Caruana kien ħadem fuq id-dawl. Jidher li t-Tribuna ħalliet impatt kbir fuq il-mistiedna barranin fejn fi kliem Pellegrini, Cremona ħaddem kunċett oriġinali għall-aħħar. Dawn id-dekorazzjonijiet illum jinsabu f'waħda mis-swali tal-Istitut Kattoliku. Anki llum għadhom jimpressjonaw aħseb u ara dik il-ħabta. Għal-Leħen is-Sewwa, kien iddisinja kopertina bil-kulur li turi lil San Pawl Nawfragu li jżomm f'idejh is-Salib li ġġib id-data ta' Lulju 1960. Ħabtet mal-ħarġa 4153 u kien editjata minn Dun Salv Bartoli Galea. Il-kopertina kienet intużat għall-ktieb San Pawl Missierna ta' Guido Schembri tal-għaqda Bibblika Maltija u fis-sena 2000 għall-programm tal-Oratorju miktub minn Friggieri u Camilleri. Emvin Cremona jibqa' jinteressa lill-kritiċi u l-istudjużi tal-arti. Il-kapitlu taċ-Ċentinarju Pawlin impossibbli jinqabeż fl-analiżi tagħhom.