L-IMITAZZJONI TA' KRISTU L-EWWEL TAQSIMA IL-PJAN TA' SALVAZZJONI It-tfittix tal-bniedem u t-tweġiba ta' Alla. Ir-reliġjonijiet bħala prova ta' kif il-bniedem ifittex li jifhem. Ir-relazzjoni bejn fidi u raġuni: il-fidi u ċ-ċertezza xjentifika, il-fidi u s-superstizzjoni, il-fidi u l-fanatiċiżmu. It-tweġiba ta' Alla: Il-Bibbja bħala l-Kelma ta' Alla fi kliem il-bniedem. L- Ispirazzjoni. Interpretazzjoni tajba tal-Bibbja. L-intervent ta' Alla fl-istorja permezz ta' kliem u għemil. It-Testment il-Qadim u t-Testment il-Ġdid. Tifsil tal-Istorja tas-Salvazzjoni. ċ. Sehem il-fidi Nisranija fl-iżvillup uman. Xi persuni li sabu t-tifsira għall-ħajjithom fil-fidi Nisranija. Alla tas-Salvazzjoni. Il-Ħolqien u l-Waqgħa: L-esperjenza umana tal-ħażen u l-messaġġ bibbliku tal-Ġenesi 1-3; il-­Ħolqien u evoluzzjoni, il-Waqgħa, in-natura u l-konsegwenzi tad-dnub, id-Dnub tad-Dinja (Dnub Oriġinali) L-Eżodu: Yahweh, Alla li jeħles mill-jasar u joffri ħelsien sħiħ permezz tal-Patt. ċ. Ġesú Kristu: il-milja tar-Rivelazzjoni u tas-Salvazzjoni; evidenza storika ta' Ġesú f'dokumenti mhux insara u fl-Evanġelji; Ġesú bħala ir-rivelazzjoni sħiħa tal-proġett ta' Alla għall-iżvillup uman. It-tweġiba tal-bniedem lil Ġesú: deċiżjoni għall-ħajja jew mewt. Komunità ta' Salvazzjoni Il-Knisja: il-Poplu Ġdid ta' Alla, il-Ġisem ta' Krist, is-Sagrament ta' l-għaqda tagħna ma' Alla u bejnietna. L-Ispirtu s-Santu jibni l-Knisja permezz ta' Kariżmi u Ministeri; il-Ġerarkija (Papa, Isfqijiet, Saċerdoti); Ħajja Reliġjuża. Il-bnedmin kollha	 huma	 msejħa	 biex	 ikunu	 parti	 mill-Knisja: Ekumeniżmu u Missjoni;kif l-Insara għandhom ikun membri vera u ħajja tal-Knisja. Il-Missjoni tal-Knisja: Fil-Knisja u permezz tagħha, Kristu jkompli il-ħidma tiegħu ta' rikonċiljazzjoni. Is-Sagrament tar-Rikonċiljazzjoni ma' Alla u bejnietna. Fil-Knisja u permezz tagħha, Kristu jkompli jiċċelebra l-Għid il-Ġdid, jibni il-Komunitá Nisranija: il-ħelsien tal-Poplu l-Ġdid ta' Alla u l-Patt il-Ġdid fid-Demm ta' Kristu; attitudnijiet xierqa għaċ-ċelebrazzjoni tal-Quddiesa. Il-Ħadd bħala Jum il-Mulej. Fil-Knisja u permezz tagħha, Kristu jkompli l-ħidma tiegħu li jfejjaq il-firdiet soċjali, politiċi u razzjali u jagħti ħelsien sħiħ lill-persuna umana; il-prinċipji tat-tagħlim soċjali tal-Knisja; l-­involviment tan-Nisrani fil-promozzjoni tal-Jeddijiet tal-Nniedem u tal-Paċi bħala	 ċittadini	 tal-­pajjiż	 u	 tad-dinja	 kollha. L-EWWEL KTIEB TAL-IMITAZZJONI TA' KRISTU TWISSIJIET BIEX WIEĦED JISTA' JGĦIX ĦAJJA TAR-RUĦ I Hemm bżonn li n-Nisrani jixxiebeħ lil Ġesu Kristu, u jixħet taħt riglejħ il-frugħa tad-dinja. "Min jimxi wrajja, ma jimxix fid-dlam,'' igħid is-Sinjur. Dawn il-kelmiet huma ta' Kristu,biex iwiddibna li nixbhuħ dejjem fil-ħajja tiegħu jekk irridu nkunu mfejqin mill-għama tal-qalb. L-aqwa dmir tagħna mela għandu jkun li naħsbu	 sewwa	 fuq	 il-ħajja	 ta'	 Kristu. It-tagħlim ta' Kristu huwa ogħla u isbaħ minn tal-Qaddisin kollha; u min inissel ġewwafih l-­ispirtu ta' Ġesu Kristu, isib f'dat-tagħlim manna moħbija. Imma l-kbira hi li bosta wħud jisimgħu spiss il-kliem ta' l-Evanġelju,	 u	 x-xewqa	 mejta	 jnisslu	 fihom,	 għax	 ma	 għandhomx	 l-ispirtu	 ta'	 Kristu. Min irid mela jisma' u jtiegħem sewwa l-kliem ta' Kristu għandu jqis li ħajtu tkun tixbeh lil tiegħu. Issa x'jiswielek li tkun taf tithaddet daqs duttur tal-Knisja fuq it-Trinita, jekk imbaghadma għandekx dik l-umilta tal-qalb, li biha biss tista' togħġob lit-Trinita? Mhux il-kliem sabiħ, le, li jagħmlek qaddis; biss bit-tjieba tista' tkun togħġob 'l Alla. Aħjar inħoss ġo qalbi ndiema ta'	 dnubieti,	 milli	 nkun	 naf	 infisser	 x'inhi	 l-indiema.	 Agħmel	 kont	 li	 taf	 bl-amment	 l-Iskrittura	 kollha	 u	 t-tagħlim	 tal-Għorrief:	 x'jiswielek	 dan	 kollu,	 jekk	 ma	 jkollokx	 l-imħabba	 u	 l-ħniena	 t'Alla?	 Frugħa	 tal-frugħat	 u	 kollox	 frugħa,	 barra	 milli	 wieħed	 iħobb	 'l	 Alla	 u	 lilu	 waħdu	 jservi.	 Taf	 liema	 hu	 l-akbar	 għerf?	 Li	 tixħet	 id-dinja	 wara	 spallejk,	 biex	 tista'	 timxi	 lejn	 is-saltna	 tal-Ġenna. Frugħa mela, li trekken ġid ta' din id-dinja, u fih tqiegħed it-tama tiegħek. Frugħa, litħabrek għall-unuri u għal xi post għoli. Frugħa, li tpaxxi u tikkuntenta lil ġismek u tfittex il-ġibdiet tad-dinja, biex	 imbagħad	 ikollok	 tpattihom	 qares.	 Frugħa,	 li	 tixtieq	 ħajja	 twila,	 mingħajr	 	 ma	 jimpurtak	 xejn	 jekk	 tkun	 qaddisa.	 Frugħa	 li	 ma	 taħsibx	 ħlief	 f'din	 il-ħajja,	 u	 mill-oħra	 xejn	 ma	 jimpurtak.	 Frugħa	 li	 tiġġerra	 wara	 l-ħwejjeġ	 ta'	 did-dinja	 li	 bħal	 xejn	 igħaddu,	 bla	 xejn	 ma	 tqisha	 t-thennija	 ta'	 dejjem. Ġib spiss quddiem għajnejk il-kelmiet illi bil-ħars il-għajnejn qatt ma jimtlew, anqas il-­widnejn bis-smigħ. Fittex mela ħoll qalbek mill-imħabba tal-ħwejjeġ ta' din id-dinja, u mlieha bl-­imħabba tal-ħwejjeġ tad-dinja l-oħra. Għax kun af li	 dawk	 li	 jridu	 jqatgħu	 ix-xewqat	 tagħhom	 tad-­dinja	 jkasbru	 r-ruħ	 tagħhom	 u	 jitilfu	 l-ħniena	 t'Alla. II Il-bniedem għandu jżomm ruħu ta' ċkejken li hu. Il-bniedem minnu nnifsu, dejjem jixtieq jaf: imma x'jiswa l-għerf waħdu mingħajr l-imħabba t'Alla? Aħjar bniedem ta' xejn u fidil lejn Alla minn wieħed għaref imma minfuħ bil-għerf tiegħu, li flok li jagħti daqqa	 ta'	 għajn	 fuqu	 jħabbat	 rasu	 biex	 jara	 kif	 jitħarrku	 l-kwiekeb.	 Min	 jagħraf	 sewwa	 lilu	 nnifsu,	 jsib	 li	 ma	 fihx	 ħlief	 ċokon,	 u	 ma	 jħobbx	 li	 jkun	 imfaħħar.	 Agħmel	 kont	 li	 jien	 naf	 kulma	 fiha d-dinja: jekk jien ma jkollix l-imħabba, x'jiswieli dan il-għerf quddiem dak Alla, li għad	 jgħarbilni	 fuq	 il-għamil	 tiegħi? Jekk tara li għandek ħrara żejda li titgħallem, għakkisha, għax din ixxeridlek l-Ispirtu tiegħek, tagħmik. L-għorrief iħobbu bħalxejn juru ruħhom , u jkunu miżmumin b'għorrief; iżda hemm bosta ħwejjeġ li ftit jew xejn	 hemm	 bżonn	 li	 nkunu	 nafuhom.	 Ibleħ	 hu	 min	 jimpurtah	 wisq	 minn	 ħwejjeġ	 li	 ebda	 ġid	 għal	 ruħu	 ma	 jagħmlulu.	 Mhux	 bil-kliem	 wisq,	 le,	 nserrħu	 ruħna;	 il-ħajja	 tajba	 hi	 l-hena	 tal-moħħ;	 is-safa	 tar-ruħ	 hi	 dik	 li	 tista'	 tnissel	 tama	 f'Alla. Aktar ma taf ħwejjeġ sbieħ, aktar qalil ikun il-ħaqq li jsir minnek, ħlief biss jekk tkun għixt ħajja tajba. Jekk inti tajjeb f'xi sengħa jew f'xi għerf, xejn la tintefaħ; anzi ibża' jekk	 tara	 li	 taf	 wisq.	 Jekk	 daħallek	 f'moħħok	 li	 taf	 bosta	 ħwejjeġ	 u	 li	 tafhom	 tajjeb,	 ftakar	 li	 wisq	 aktar	 huma	 dawk	 li	 ma	 tafx.	 Xejn	 la	 tiftaħar	 bil-għerf	 tiegħek,	 anzi	 dejjem	 stqarr	 li	 ma	 taf	 xejn.	 Kif	 għandek	 ħila	 tgħid	 li	 int	 egħref	 min	 ħaddieħor,	 jekk	 tant	 u	 tant	 jafu	 aktar	 minnek	 u	 jifhmu	 l-Liġi	 aħjar	 minnek?	 Jekk	 trid	 taf	 u	 titgħallem	 xi	 ħaġa	 għall-ġid,	 għandek	 tixtieq	 li	 ma	 tkunx	 magħruf,	 li	 tkun	 miżmum	 bħal	 ħaġa	 ta'	 xejn.	 Il-lezjoni	 l-aktar	 sabiħa	 u	 ta'	 l-akbar	 ġid	 hi	 din:	 li	 tagħraf	 sewwa	 lilek	 innifsek,	 u	 tistma	 ruħek	 ta'	 xejn.	 L-akbar	 għerf	 u	 l-akbar	 tjieba	 hi	 din:	 li	 ma	 tagħti	 xejn	 kont	 tiegħek	 innifsek,	 u	 tistma	 wisq	 lil	 oħrajn.	 Jekk	 tara	 li	 xi	 ħadd	 waqa'	 f'xi	 dnub	 kbir	 li	 jaf	 kulħadd,	 ma	 għandux	 jidħol	 f'rasek	 li	 int	 aħjar	 minnu;	 inti	 taf	 kemm	 għandek	 ħila	 ddum	 tajjeb?	 Aħna	 lkoll	 m'aħna	 xejn;	 imma	 għalik	 intant,	 qis	 li	 ma	 hawnx	 min	 hu	 debboli	 aktar	 minnek. III Il-bniedem għandu jfittex li jitgħallem is-sewwa. Inbierek dak il-bniedem li s-sewwa tgħallmu hu stess, tidhirlu sewwa kif inhi, u mhuxb'xi mxibħiet, b'figuri u bi kliem li jgħaddi. Il-fehma mgħawġa ta' moħħna u s-sensi tagħna spiss iqarrqu bina, għax ma	 jwasslux	 fil-bgħid.	 Issa	 x'iwitina	 li	 nkunu	 nafu	 ħwejjeġ	 moħbija	 u	 tqal	 li	 fuqhom	 Alla	 ma	 jċanfarniex	 nhar	 il-ġudizju,	 jekk	 ma	 nkunux	 nafuhom?	 Bluha,	 ġenn,	 li	 nixħtu	 wara	 spallejna	 	 l-­ħwejjeġ	 	 tar-ruħ	 lit	 tant	 jaħtieġu,	 biex	 nitgħallmu	 ħwejjeġ	 kurjużi	 li	 forsi	 jkunulna	 ta'	 ħsara!	 Sewwa	 sew	 bħal	 dak	 li	 għandu	 għajnejħ	 u	 ma	 jarax. Issa x'jimpurtani mill-kwistjonijiet kollha tal-għorrief? Dak il-bniedem, li l- Verb Etern jitkellem miegħu, xejn ma jfittixhom ħwejjeġ bħal dawn kollha frugħa. Minn dan il-Verb huma ġejjin il-­ħwejjeġ kollha; kollox jagħti xhieda tiegħu; Huwa	 hu	 li	 bid-divinita	 tiegħu	 jitkellem	 ġewwa	 fina,	 u	 mingħajru	 la	 nistgħu	 nifhmu	 ebda	 ħaġa,	 anqas	 ingħidu	 xejn	 fuqha.	 Bniedem,	 li	 għalih	 Alla	 huwa	 kollox;	 li	 kulma	 jagħmel	 kollu	 jagħmlu	 għal	 Alla;	 li,	 f'kull	 ħaġa,	 jfittex	 jekk	 tistax	 togħġob	 'l	 Alla;	 bniedem	 hekk	 xejn	 ma	 jista'	 għalih,	 qalbu	 dejjem	 bħala	 sur,	 u	 hu	 qatt	 ma	 jitlef	 il-paċi	 m'Alla. O Alla, mela, li Inti l-istess Verita, agħmel li jien inkun haġa waħda miegħek, bir-rabta ta' karita eterna. Bosta drabi jiġrili li negħja naqra u nisma'; imma fik, fik, Sinjur, jinsab dak kollu	 li	 nixtieq. Quddiemek, jisktu, iddew, l-għorrief u l-ħlejjaq kollha, u tkellem miegħi Int waħdek. Aktar ma wieħed iżomm ruħu miġbur u aktar ma jżomm qalbu maħlula mid-dinja aktar jista' jifhem il-ħwejjeġ tas-sema; għax mis-sema jkun jirċievi d-dawl biex jifhem. Ruħ safja, maħlula minn din l-art u li	 timxi	 dejjem	 dritt,	 ma	 tixxerridx	 fi	 ħwejjeġ	 fiergħa,	 għalliex	 anzi	 kollox	 tieħu	 u	 tagħmel	 f'ġieħ	 Alla.	 L-istudju	 tagħha	 m'hux	 ħlief	 li	 traqqad	 ix-xewqat	 ħżiena. Ngħiduha: x'inhu li jħawdek, u jħabbtek ħlief il-ġibdiet ta' qalbek, li inti ma tagħrafx tgħakkishom? Min hu tajjeb, l-ewwel jiżen f'qalbu dak li għandu jagħmel. Ma jħallix li tagħilbu passjoni ħażina: imma jiżen	 egħmilu	 fil-keffa	 tar-raġuni	 tas-sewwa	 t'Alla.	 Ma	 jingħatax	 kumbatt	 aqwa	 minn	 meta	 wieħed	 ikollu	 jirbaħ	 lilu	 nnifsu.	 Dan	 għandu	 jkun	 l-aqwa	 dmir	 tagħna	 li	 nirbħu	 lilna	 nfusna	 ħalli	 nsiru	 qawwija	 ġurnata	 aktar	 mill-oħra,	 u	 dejjem	 noktru	 fil-virtu. F'din il-ħajja, kemm il-ħaġa hawn tajba, hi mħallta b'xi ftit tal-għawġ, u kemm raġunar nagħmlu, għalkemm jidhrilna li hu jkun kollu dawl, ikun fih, tibżax, xi ftit tad-dlam. Taf liema hi t-­triq li	 twassalna	 dritt	 għand	 Alla?	 –	 Li	 nagħarfu	 lilna	 nfusna	 bl-umilta	 u	 mhux	 li	 ngħarblu	 wisq	 fuq	 il-­għerf. Niftiehmu, mhux għax kieku t-tagħlim jew il-għerf ta' xi ħwejjeġ fihom xi tgħid fihom	 infushom,	 meta	 wieħed	 jistudjahom	 skond	 il-qalb	 t'Alla:	 imma	 dejjem	 għandna	 nfittxu	 qabel	 xejn	 li	 l-kuxjenza	 tagħna	 tkun	 nadifa,	 u	 ħajjitna	 ta'	 veri	 nsara.	 X'jiġrilhom	 x'uħud	 li	 aktar	 jistudjaw	 biex	 jitgħallmu	 l-għerf	 inkella	 biex	 ikunu	 nsara	 tajba?	 Li	 jaqgħu	 spiss	 f'xi	 erruri	 u	 ma	 jagħmlu	 ebda	 frott	 ta'	 tjieba,	 jew	 wisq	 ftit. Eh, jaħasra! Li kienu jħabirku biex jinżgħu minn xi vizzju u jilbsu l-virtu aktar milli jfittxu kwistjonijiet fiergħa, ma konniex naraw fid-dinja skandli daqs kemm naraw, u forsi forsi l-kunventi kienu jgħadduha aħjar	 ukoll. Fil-ġurnata tal-ġudizzju, l-Imħallef ma jsaqsiniex xi qrajna, le, imma x'għamilna; anqas jekk tħadditniex sabiħ, imma jekk għexniex tajjeb. Għidli ħaġa, fejn huma l-lum dawk il-għorrief kollha, l'int smajt bihom u li tant kienu	 msemmijin	 għall-għerf	 tagħhom	 ?	 Illum	 oħrajn	 laħqu	 flokhom,	 u Alla jaf jekk jaħsbux aktar fihom. F'ħajjithom kienu jidhru xi ħaġa; illum ħadd ma jsemmilhom iżjed. Eh, kemm igħaddi malajr il-kobor ta' did-dinja! Mhux li kieku mxew f'ħajjithom kif kien jaqbel mal-għerf tagħhom! Għax hekk biss sata' jiswielhom il-għerf u l-qari tagħhom. Kemm hawn nies fid-dinja li jintilfu għax	 jintefħu	 bil-għerf	 tagħhom,	 u	 ftit	 jimpurtahom	 li	 jservu	 'l	 Alla!	 Billi	 aktar	 ifittxu	 li	 jidhru	 kbar	 u	 għorrief	 jew	 li	 jkunu	 umli;	 fuq	 hekk	 jintilfu	 fil-ħsibijiet	 ta'	 moħħhom.	 Kbir	 hu,	 min	 għandu	 mħabba	 kbira.	 Kbir	 hu	 min	 jara	 ruħu	 żghir,	 u	 xejn	 ma	 jagħti	 kont	 ta'	 l-unuri	 tad-dinja.	 Għaref	 hu	 min	 il-ħwejjeġ	 	 ta'	 din	 l-art	 iqishom	 bħala	 tajn,	 biex	 hekk	 jirbaħ	 lil	 Ġesu	 Kristu.	 Għaref	 hu	 min	 jixħet	 taħt	 riġlejh	 il-volonta	 tiegħu,	 biex	 jagħmel	 biss	 il-volonta	 t'Alla. IV Il-bniedem għandu jimxi f'kollox bil-għaqal. Ma għandniex nemmnu dak kollu li nisimgħu, u dak li jgħaddilna minn moħħna immagħandna nixtarru kollox quddiem Alla bil-għaqal u ż-żmien. Jaħasra għalina! Id-deni fuq l-oħrajn nemmnuh u ngħiduh aktar malajr mill-ġid. Kemm	 aħna	 debboli!	 Imma	 min	 hu	 sewwa,	 ma	 jemminx	 minnufih	 dak	 li	 jiġu	 jsefsulu;	 għaliex	 jaf	 li	 l-bniedem	 aktar	 miġbud	 lejn	 id-deni,	 u	 dak	 ilsienu	 bħalxejn	 iqassas. La tagħmel ebda ħaġa bil-għaġla bla ma taħsibha, anqas tkun dejjem marbut bissmal-fehma tiegħek: dan hu veru għerf. Iżjed; ma għandekx temmen b'għajnek magħluqa kulma jgħidulek, anqas tmur twassal kulma tisma' u kulma	 jidhirlek	 fuq	 egħmil	 in-nies. Dejjem hu parir minn bniedem tajjeb, minn bniedem tal-kuxjenza, u agħmel kif jgħidlek hu, mhux kif idoqqlok moħħok. Taf għaliex? Għax min igħix tajjeb Alla jagħtih bosta dawlijiet u jagħmlu għaref: u aktar	 ma	 wieħed	 ikun	 mimli	 u	 marbut	 m'Alla	 aktar	 jikber	 fih	 il-għaqal	 u	 l-faraġ	 tar-ruħ. V Kif għandha tinqara l-Iskrittura. Fl-Iskrittura mqaddsa għandna nfittxu l-Verita, mhux il-ġmiel ta' kliem. Dan il-Ktiebdivin għandu jinqara bl-istess spirtu li bih kien miktub. Infittxu fih il-ġid ta' ruħna u mhux il-kliem sabiħ. Il-kotba tar-ruħ, għalkemm ikunu miktubin	 ħafif,	 għandna	 nieħdu	 pjaċir	 naqrawhom	 daqs	 kotba	 oħra	 ta'	 xi	 għerf	 kbir.	 Meta	 niġu	 biex	 naqraw	 xi	 ktieb,	 ma	 għandniex	 infittxu	 jekk	 l-awtur	 tiegħu	 kienx	 għaref	 jew	 le,	 biss	 l-imħabba tal-verita għandha ġġagħalna naqrawh. Ma għandniex infittxu min kitbu; biss naraw	 x'inhu	 li	 fih	 miktub. Il-bnedmin igħaddu, jintemmnu; imma l-verita t'Alla tibqa' għal dejjem. Alla jitkellem magħna b'bosta manjieri, bla ma jfittex wiċċ ħadd. Aħna u naqraw l-Iskrittura bosta drabi l-kurżita tfikilna u ttelifna l-ġid meta rridu ngħarrblu sewwa u nifhmu s-sens ta' ħwejjeġ, li għandna ngħaddu fuqhom ħafif ħafif. Jekk trid tagħmel ġid f'ruħek aqra bl-umilta,	 bil-fidi	 u	 b'qalb	 safja,	 u	 xejn	 la	 tirgħeb	 li	 tkun	 imsejjaħ	 għaref.	 Xejn	 la	 tiġik	 bi	 kbira	 li	 tieħu	 parir;	 u	 isma'	 l-kliem	 tal-qaddisin	 bis-skiet,	 b'ġabra	 kbira.	 Il-kliem	 ta'	 l-antiki	 ta'	 min	 jisimgħu,	 għax	 il-proverbji	 tagħhom	 ma	 qalulhomx	 fuq	 xejn. VI Fuq il-ġibdied ħżiena. Malli wieħed jixtieq xi ħaġa imma b'xewqa ta' barra mill-qies, minnufih qalbu titlef il-paċi tagħha. Il-kburi u x-xħiħ qatt ma għandhom kwiet; imma min hu umli u qalbu safja, dejjem hu f'paċi l-aktar	 kbira. Min għadu ma mietx għalih innifsu, ma' l-ewwel tentazjoni ta' xejn, jaqa'. Min għandu ruħu debboli; min għadu ma rażżanx lil ġismu; min hu mogħti għall-pjaċiri, ibati wisq u wisq, sa ma jinfatam	 mix-xewqat	 ta'	 din	 l-art;	 u	 hekk	 jirnexxilu	 li	 jsikkithom;	 tarah	 isir	 fonqla	 u	 għal	 kull	 ħaġa	 ta'	 xejn	 jintilef	 jekk	 taħbat	 tmeriħ. Jekk imbagħad jikkuntenta l-passjoni ħażina, minnufih il-kuxjenza tgħawwarlu qalbugħax mhux billi tikkuntenta l-passjoni sejjer issib il-paċi li kont tfittex. Jekk mela trid issib il-vera paċi,il-­paċi tal-qalb, għandek trażżan ix-xewqat ħżiena, mhux taqa' għalihom. Il-paċi u l-hena, mela, ma jinsabux fil-qalb ta' min iħobb lil ġismu, anqas ta' min hu marbut ma' did-­dinja. Min igħix skond il-qalb t'Alla, u min iservih bil-ħrara, dawn għandhom il-vera paċi. VII Fuq li ma għandniex inqiegħdu t-tama tagħna fi hwejjeġ qarrieqa u fiergħa. Kemm hu sejjer imqarraq min iqiegħed it-tama tiegħu fil-bnedmin u fil-ħwejjeġ tad-dinja! Ma għandniex tiġik mistħija li sservi lill-proxxmu tiegħek minħabba f'Ġesu Kristu u li tgħaddi ta' fqir min-nies. It-tama tiegħek la tqegħidhiex fik innifsek, imma f'Alla. Agħmel dak li tista'; Alla	 jwettaqlek	 ix-xewqat	 tajba	 tiegħek,	 la	 tibżax.	 Xejn	 la	 tafda	 fil-għerf	 tiegħek,	 anqas	 f'xi	 ħadd	 li	 jkun	 moħħu	 jilħaqlu;	 iżda	 itma'	 dejjem	 fil-ħniena	 t'Alla,	 li	 jgħin	 lill-umli	 u	 jrażżan	 lill-kburi. Xejn la timla' rasek bil-ġid, jekk qatt int għani, anqas b'xi ħsieb li għandhom xi setgħa; iżda itma' biss f'Alla, għax Hu tana kull ma għandna, u jixtieq fuq kollox jagħtina Lilu nnifsu. La tintefaħx bis-saħħa jew bil-ġmiel ta' ġismek;l-iċken marda tneħħilek saħħtek u tkerrhek; jekk inti tiswa għal xi ħaġa, jew rasek tilħaqlek; xejn titgħaxxaq bik innifsek; li ma tmurx tonqos 'l Alla, li tak	 it-tajjeb	 li	 għandek. La żżomx ruħek b'aħjar minn ħaddieħor; Alla li jifli l-qlub tal-bnedmin, għandu mnejnisibek agħar minn kulħadd. La tintefaħx bl-opri tajba li tagħmel, għaliex l-użin li bih jiżen Alla xejn ma jixbeħ lil tal-bnedmin;	 u	 ,	 aktarx,	 dak	 li	 jogħġob	 lilna	 ma	 jogħġobx	 Lilu. Jekk tara xi ħaġa tajba fik, dejjem għandek taħseb li l-proxxmu tiegħek hu aħjar minnek: u hekk tkun dejjem umli. Int ma titlef xejn jekk iżżomm ruħek b'anqas mill-oħrajn; imma titlef wisq jekk	 jidhirlek	 li	 int	 aħjar	 minn	 ħaddiehor.	 F'qalb	 l-umli	 l-paċi	 ma	 taqta'	 qatt;	 imma	 qalb	 il-kburi	 hi	 dejjem	 imħabbta	 bil-għira	 u	 bil-korla. VIII Fuq li ma għandniex ninġibdu żejjed għal xulxin. La tiftaħx qalbek ma' kulħadd; biss afda ma'bniedem tal-għaqal li jibża' mn'Alla. Qis li jkollok x'taqsam ftit maż-żgħażagħ u man-nies tad-dinja. Lill-għonja la tmellishomx żejjed, u xejn la tfittex il-ħbiberija tal-kbarat. Kun, iva,	 ħabib	 ma'	 l-umli	 u	 ma'	 min	 hu	 qalbu	 miftuħa,	 man-nies	 tar-ruħ	 u	 ta' ħajja tajba: u qis li ma titħadditx magħhom ħlief fuq ħwejjeġ tar-ruħ. In-nisa żomm dejjem	 ruħek imbiegħed minnhom; imma mbagħad itlob 'l Alla għat-tajbin kollha flimkien. Id-dħulija	 għandek	 tixtieqha	 ma'	 Alla	 u	 ma'	 l-Anġli	 tiegħu.	 Tixtieqx	 li	 tagħmilha	 żejjed	 man-nies. Karità u mħabba għandu jkollna lejn kulħadd; Imma d-dħulija żejda ma għandniexx'irriduha. Bosta drabi jiġri li bniedem nistmawh sakemm inkunu nafuh fuq li jsemmu fuqu; meta mbagħad nagħmluha miegħu, drabi nsibuh xorta oħra.	 Drabi	 jidhrilna	 li	 billi	 nuru	 rwieħna	 spiss	 nagħtu	 gost	 lill-oħrajn bina; imma mbagħad x'jiġri? Li billi jarawna aktar mill-qorob, jibdew isibu d-difetti	 tagħna,	 u	 jarawna	 koroħ. IX Kemm hi ħaġa sabiħa l-ubbidjenza, u li tkun taħt ħaddieħor. Kemm hi ħaġa sabiħa li tgħix taħt l-obbidjenza ta' Kap, u li tagħmel dak li jgħidulek! Wisq aħjar tobdi milli tkun tikkmanda. X'uħud jobdu għax ma jistgħux jagħmlu ieħor, mhux għax iħobbu l-­obbidjenza;	 il-kmand	 ta'	 l-oħrajn	 igħajjihom,	 u	 għal	 ħaġa	 ta'	 xejn	 igemgmu.	 Imma	 bħalhom	 dawn	 ma	 jistgħu	 qatt	 ikunu	 f'sikthom,	 jekk	 huma	 ma	 joqogħdux	 għal	 min	 hu	 fuqhom	 b'qalbhom	 kollha	 għall-imħabba	 t'Alla. Iġri 'l hawn u tqalleb 'l hemm…ma ssib qatt il-paċi tal-qalb ħlief jekk tobdi f'kollox, u bl-umilta, lil min hu fuqek. Bosta wħud isibu ruħhom imqarrqin, billi jixtiequ jqallbu u jbiddlu, u jinsabu	 band'oħra	 milli	 fejn	 huma. Tabilħaqq li l-bniedem iħobb jimxi skond il-fehma ta' moħħu, u li hu aktar iħobb jagħmilha ma' min jaħseb bħalu. Imma jekk Alla rriduh fostna, jeħtiġilna drabi ma nqisuhiex il-fehma tagħna, biex hekk ingawdu	 l-paċi. Issa liema hu dak il-bniedem li jaf kollox sewwa? Tkunx mela marbut żejjed mal-fehmiet tiegħek, iżda idra isma' l-kliem ta' l-oħrajn. Jekk stess il-fehma tiegħek hi tajba, u int, biex tagħti gost 'l	 Alla,	 tagħmel	 kif	 igħidlek	 ħaddiehor,	 oqgħod	 żgur	 li	 jkun	 jaqbillek	 aħjar. Smajthom igħidu aktar minn darba li wisq aħjar tieħu parir jew tagħtih. Jista' jintgħata wkoll li wieħed jaħseb tajjeb; imma min ma jridx jisma' l-parir ta' l-oħrajn meta għal xi ħaġa jkun jeħtieġ	 hekk	 juri	 ruħu	 jkun	 supperv	 u	 ta'	 rasu	 iebsa. X Fuq li għandna naħarbu l-kliem ta' bla bżonn. Aħrab kemm tista' l-frattarijiet tad-dinja. Il-kumpanija tad-dinja ftit jew wisq tagħmeldeni, avolja wieħed imur fiha b'fini tajjeb: għax il-vanita tħassrilna ruħna u tagħmilna lsiera. Kemm u kemm drabi nixtieq li ma ftaħtx fommi,	 li	 ma	 rajt	 lil	 ħadd. Imma għaliex għandna tant ħrara li nitkellmu u nitħaddtu ma' xulxin, la darba kemm kemm nistgħu niftħu fommna bla ma noffendu 'l Alla? Aħna nħobbu wisq nitħaddtu, għax jidhrilna li b'hekk għandna nfarrġu	 lil	 xulxin;	 biex	 nidhu	 ftit	 lil	 moħħna	 għajjien	 u	 mixgħul	 b'bosta	 ħsibijiet;	 u	 għax	 nieħdu	 gost	 insemmu	 u	 nġibu	 quddiem	 għajnejna	 dawk	 il-ħwejjeġ	 li	 nħobbu	 jew	 nixtiequ. Imma, jaħasra għalina! Dan xejn ma jiswielna, għax dan is-serħ ta' barra jagħlaq il-qalb tagħna għas-serħ ta' ġewwa, il-faraġ li jibgħat Alla; u għalhekk hemm bżonn li ma nitgħażżnux, li nitolbu, li ma	 noqogħdux	 battala	 ebda	 ħin. Jekk imbagħad ikun xieraq u sewwa li nitħaddtu, nitħaddtu fuq ħwejjeġ tar-ruħ. Id-drawwa ħażina u dik li ma nħabirkux għall-ġid tar-ruħ, dawn iż-żewġ ħwejjeġ jaħtu li ma tantx inżommu lsienna. Imma mbagħad hu	 ta'	 ġid	 kbir	 għal	 ruħna	 li	 nissieħbu	 flimkien,	 nitħaddtu	 fuq	 ħwejjeġ	 tar-ruħ,	 l-­aktar	 jekk	 nixxierku	 flimkien	 b'qalb	 u	 fehma	 waħda	 kif	 irid	 Alla. XI Kif għandna naqilgħu l-paċi u ngħaddu 'l quddiem fir-ruħ. Li ma konniex nimlew rasna bil-kliem u bl-egħmil ta' l-oħrajn, u bi ħwejjeġ li magħhom ma għandniex x'naqsmu, paċi kbira konna nsibu f'qalbna. Kif jista' jkun kwiet min jindaħal fil-ħwejjeġ ta' l-oħrajn; min	 jidhi	 ruħu	 	 fi	 ħsibijiet	 barranin;	 min	 darba	 fil-mitt	 sena	 jinġabar	 ġabra	 fih	 innifsu?	 Imberkin	 in-nies	 ta'	 ftit	 ħsibijiet,	 għax	 paċi	 kbira	 jgawdu. Għaliex x'uħud mill-Qaddisin tant għaddew 'il quddiem fil-perfezjoni u fl-orazjoni? Għax ma kinux ifittxu ħlief li jgħakksu fihom infushom ix-xewqat tad-dinja; u hekk marbutin b'qalbhom kollha m'Alla, kienu joqogħdu b'għajnejhom miftuħa fuqhom innifshom. Imma aħna lsiera tal-­passjonijiet	 tagħna,	 ma	 nfittxux	 ħlief	 ħwejjeg	 fiergħa.	 Iżjed:	 drawwa	 hażina	 wisq	 rari	 naqtgħuha	 għal	 kollox,	 u	 xejn	 ma	 nqisu	 li	 dejjem	 ingħaddu	 'l	 quddiem	 fit-tjieba;	 u	 għalhekk	 dejjem	 nibqgħu	 berdin	 u	 kesħin. Li konna mmutu sewwa għalina nfusna, u ma nitgħabbewx bi ħwejjeġ barranin kiekunistgħu nduqu xi ftit mill-ħlewwiet tas-sema li xxerred fil-qalb il-ġabra tar-ruħ. L-aktar li jfixkilna (anzi l-­aqwa tfixkila) hu li m'aħniex meħlusin	 mill-passjonijiet	 u	 mix-xewqat	 ħżiena,	 u	 li	 xejn	 ma	 nfittxu	 li	 naqbdu	 t-triq	 it-tajba	 tal-qaddisin:	 u	 għandna	 wkoll,	 li	 meta	 nsibu	 ruħna	 fl-iċken	 għawġ,	 minnufih	 naqtgħu	 qalbna,	 u	 tarana	 dlonk	 irridu	 s-sabar	 minn	 għand	 bnedmin	 bħalna. Li konna b'kuraġġ nilqgħulu l-għadu tagħna, bħala suldat qawwi, kieku minnufih naraw il-­għajnuna t'Alla tinżel fuqna mis-sema, għax Hu qiegħed lest biex igħin 'il dawk li jikkumbattu u jitimgħu fih. Anzi Hu stess	 idaħħalna	 fit-tiġrib,	 imma	 biex	 imbagħad	 noħorġu	 rebbiħin. Jekk indaħħlu f'moħħna li l-perfezjoni tinsab miġbura f'dit-tjieba ta' barra biss, ħajja qasira jkollha t-tjieba tagħna. Imma le; naħsdu ħasda mill-għerq u xogħol ta' darba, ħalli ninżgħu mill-passjonijiet tagħna, u jkollna paċi f'ruħna. Li konna neqirdu mqar vizzju wieħed fis-sena, kieku f'qasir żmien insiru perfetti. Imma x'insibu aktarx, jekk sewwa ngħarblu lilna nfusna? Li fil-bidu tal-konversjoni tagħna konna wisq aħjar u aktar indaf mil-lum, li ilna	 taparsi	 s-snin	 mexjin	 fit-triq	 tat-tjieba.	 Il-ħrara	 tagħna	 u	 t-­tjieba	 mela	 għandna	 nqisu	 li	 kull	 jum	 joktru;	 imma	 llum	 ikollu	 xorti	 kbira	 min	 għandu	 mqar	 sehem	 żgħir minn dil-ħrara. Nagħmlu mela li nbatu mqar ftit sa nirbħu lilna nfusna, u mbagħad 'il	 quddiem	 kollox	 jiġina	 ħafif,	 anzi	 ħelu. Jiġina tqil li ninfatmu minn xi ħaġa li nkunu mdorrija biha; imma jiġina itqal imbagħadimmorru kontra l-volonta tagħna. Imma jekk ma għandekx ħila tirbaħ ħwejjeġ żgħar u ħfief, trid tirbaħ il-kbar? Jekk għandek	 mela	 xi	 ġibda	 ħażina,	 ilqgħilha	 minn	 kmieni,	 u	 fittex	 inża'	 wkoll	 minn	 xi	 drawwiet	 ħżiena,	 għax	 imbagħad	 jiġrilek	 li	 jkakruk	 fi	 ħwejjeġ	 ikbar.	 Ah!	 Li	 kont	 taf	 x'paċi	 ssib	 ruħek	 fiha,	 u	 kemm	 tferraħ	 lill-oħrajn,	 jekk	 timxi	 dejjem	 dritt!	 Int	 kont	 żgur	 tħabrek	 aktar	 li	 tgħaddi	 'l	 quddiem	 fil-perfezjoni. KAP.XII Il-gwaj jiġi fuqna għall-ġid tagħna. Ġid iservina, li kultant jinqalgħilna xi għawġ, xi salib, għax bihom il-bniedem jaħtieġlujidħol ġewwa fih innifsu, u hemm jintebaħ li f'din id-dinja hu eżiljat u ma jibqax jitma' iżjed f'ebda ħaga ta' dina	 l-art.	 Gid	 tagħna	 wkoll	 li	 nixorbu	 xi	 ħaġa	 kontra	 qalbna,	 u	 li	 f'moħħ	 in-nies	 inkunu	 miktubin	 ħażin	 jew	 mhux	 tajjeb	 sa	 barra,	 avolja	 l-egħmil	 u	 l-ħsibijiet	 tagħna	 jkunu	 tajba.	 Dan	 kollu	 jservi	 biex	 jagħmilna umli, biex ma nintefhux bina nfusna. Meta d-dinja żżeblaħna, meta ma nkunux	 miżmumin	 b'tajbin,	 aħjar	 għalina,	 għax	 infittxu	 ġewwa	 fina	 'l	 Alla	 b'xhud	 tajjeb	 tagħna. Ghaldaqstant jaħtieġlu l-bniedem jirtabat tant tajjeb m'Alla, li ma jkollux bżonn kullwaħda jfittex is-sabar minn għand il-bnedmin. Meta bniedem ta' qalb tajba jigih xi salib, jew tentazjoni, jew xi ħsibijiet ħżiena, hemm iħoss	 li	 aktar	 għandu	 bżonn	 t'Alla;	 għax	 jara	 li	 mingħajru	 ebda	 ħaġa	 tajba	 ma	 jista'	 jaghmel.	 Tarah	 jitnikket,	 jolfoq	 u	 jitlob	 għall-bżonnijiet	 li	 fihom	 jinsab.	 Tarah	 jixba'	 minn	 ħajtu,	 jixtieq	 imut,	 bi	 ħrara	 kbira	 li	 ruħu	 tinħall	 minn	 ġismu,	 ħalli	 tirtabat	 ma'	 Kristu.	 Hemm	 fl-­aħħarnett	 jara	 u	 jistqarr,	 li	 did-dinja	 ma	 tagħtix	 u	 la	 thennija	 u	 la	 kwiet. Kap. XIII Fuq li għandna nilqgħu lit-tentazjoni. Sakemm ingħixu fuq din l-art ma nistgħux ingħaddu bla slaleb u tentazjonijiet, ugħalhekk fil-­ktieb ta' Ġobb hemm miktub:``il-Ħajja tal-bniedem fuq l-art ma hix ħlief tentazjoni.'' Għalhekk mela hemm bżonn li kulhadd jagħmel għassa	 għat-tentazjonijiet	 tiegħu	 u	 jitlob	 lejl	 u	 nhar,	 ħalli	 d-­demonju	 ma	 jista'	 qatt	 iqarraq	 bina.	 Dal-għadu	 ma	 jorqod	 qatt,	 anzi	 jdur	 u	 jiġġerra	 jfittex	 lil	 min	 jibla'.	 U	 ħaġ'oHra;	 ma	 jingħatax	 ebda	 bniedem	 perfett	 u	 qaddis,	 li	 kultant	 ma	 tiġiħx	 xi	 tentazjoni,	 u	 ma	 jistax	 ikun	 li	 ngħixu	 mingħajrhom	 għal	 kollox. B'dan kollu, it-tiġrib bosta drabi hu ta' ġid lill-bniedem, għalkemm ta' tfixkil kbir; għax jagħmilna umli, isaffina u jgħallimna. U l-Qaddisin kollha ma għaddewx 'il quddiem fit-tjieba u l-perfezjoni b'dawn is-slaleb u t-tentazjonijiet?	 Dawk	 imbagħad,	 li	 ma	 għarfux	 jilqgħu	 lit-tentazjonijiet,	 tfixklu	 u	 tħawdu	 għal	 kollox.	 U	 kun	 af	 li	 ma	 hemm	 ebda	 stat,	 għalkemm	 ta'	 qdusija,	 ebda	 lok,	 għalkemm	 imwarrab	 u	 moħbi,	 li	 fihom	 ma	 tiltaqax	 ma'	 slaleb	 u	 tfixkil. 3.Ħadd minna ma jista' jgħid, dment li għadu ħaj: `'Jien ma jistgħux għalija t-tentazjonijiet''; għax għandna fina nfusna x'jiġbidna għalihom minħabba li tnissilna fil-ħtija. Anzi kif tħallina tentazjoni jew xi salib, minnufih jinqala'	 l-ġdid	 u	 dejjem	 ikollna	 x'iħabbatna,	 x'inbatu,	 la	 darba	 tlifna	 l-hena	 tagħna	 ewlenija. Bosta wħud jidhrilhom li għandhom jaħarbu s-slaleb, imma mbagħad x'jiġrilkom? Li aktar isibuhom ma' wiċċhom. Mhux min jaħrabhom mela, le; imma jsir qawwi kontra l-egħdewwa kollha min jissaporti t-tiġrib bil-paċenzja u bl-umilta. Min ma jqisx ħlief il-qoxra ta' barra, bla ma jaħsadhom mill-għerq, ftit jiswielu; anzi t-­tentazjonijiet aktar malajr jiġu fuqu, u b'qawwa akbar. Bil-ftit il ftit bil-paċenzja, bil-qalb it-tajba, u bil-ghajnuna t'Alla fuq kollox,	 aktar	 tirbaħ	 it-tentazjonijiet,	 milli	 kieku	 tissaħħan	 fuqhom	 u	 tmur	 b'moħħok li b'hekk tirbaħ. Meta tkun tentat, fittex dejjem min jagħtik xi dawl, u ma' min hu	 maħqur	 bit-tentazjoni	 la	 tkunx	 aħrax;	 anzi	 farraġlu	 qalbu	 kif	 irid	 lilek	 innifsek. Il-bidu tat-tentazjonijiet il-ħżiena kollha taf x'inhu? Li wieħed ma jkunx sod fil-fehmiet tiegħu, u li jkollu tama żgħira f'Alla. Kif bastiment bla tmun il-mewġ iħabbtu 'l hawn u 'l hemm, hekk bniedem li	 l-proponimenti	 tiegħu	 m'humiex	 sodi,	 f'bosta	 xorti	 jiġi	 tentat. Kif in-nar iġarrab il-qawwa tal-ħadid, hekk it-tentazjoni tikxef min hu bniedem tajjeb. X'jiġifieri? Li aktarx ma nafux kemm nifilħu; imma t-tentazjoni turi x'niswew. Għandna fuq kollox noqogħdu b'għajnejna miftuħa, l-aktar fil-bidu tat-tentazjoni. Il-għadu nirbħuħ aktar malajr jekk ma nħalluħx jidħol mill-bieb ta' moħħna 'l ġewwa. Mill-għatba 'l barra, malli jħabbat, nilqgħu. U għalhekk kellu raġun igħid	 dak	 il-għaref;	 `'Ilqa'	 mill-ewwel;	 jekk	 il-mard	 jilħaq	 jidħol	 'il	 ġewwa,	 id-duwa	 ftit	 li	 xejn	 tkun	 tiswa	 iżjed.'' Infatti, kif jitnisslu t-tentazjonijiet? – L-ewwel igħaddilna, hekk, ħsieb ħażin minn moħħna, imbagħad nibdew nieqfu fuq dak il-ħsieb, imbagħad nibdew nieħdu gost bih, wara ftit tinbet xewqa hażina, u fl-aħħar nispiċċaw biex nagħtu	 widen.	 Jiġri	 mbagħad	 li	 d-demonju	 jibda	 jidhħol	 minn	 kullimkien,	 la	 darba	 ma	 lqajniħx	 mill-ewwel.	 U	 aktar	 ma	 wieħed	 jitgħażżen	 jerħilu	 jsir	 debboli	 minn	 ġurnata	 għall-oħra,	 u	 l-għadu	 aktar	 isir	 qawwi	 fuqu. L-aktar tentazjonijiet qawwija lil x'uħud jiġuhom fil-bidu tal-konversjoni tagħhom; lil x'uħud fl-­aħħar. Hemm oħrajn imbagħad li ħajjithom kollha tentazjoni waħda. Hemm ukoll uħud li jiġu tentati ħafif. Kollox imma skond il-għerf t'Alla, li	 kollox	 iqassam	 sewwa;	 li	 jiżen	 l-istat	 u	 l-merti	 tal-­bnedmin;	 u	 s-slaleb	 li	 jibagħtilna	 jkunu	 meqjusin	 għas-salvazjoni	 tal-magħżulin	 tiegħu. Ma għandniex mela naqtgħu qalbna meta nkunu tentati, anzi bi ħrara akbar għandna nitolbu 'l Alla ħalli jgħinna f'kull hemm, li fih inkunu ninsabu: Infatti jgħid San Pawl, li Hu ma jħallix li	 nkunu	 tentati	 aktar	 milli	 nifilħu.	 Mela	 meta	 nkunu	 tentati	 	 jew	 imħabbtin,	 inqisu	 li	 numiljaw	 rwieħna	 taħt	 idejn	 Alla,	 għax	 Hu	 jsalva	 u	 jgħolli	 lill-umli. Fit-tentzjonijiet u fis-slaleb jidher sewwa kemm ġie 'l quddiem il-bniedem. Bihom ukoll jaqla' merti ikbar, u l-virtu tiegħu aktar issir tiddi. Għax, kos, ingħiduha: xejn m'hu għaġeb li bniedem ikun tajjeb u kollu ħrara għal-liġi t'Alla, jekk ma jkollu xejn x'ifixklu: imma jekk hu jkollu	 tentazjonijiet,	 u	 jsofrihom	 bil-paċenzja,	 hemm	 tama	 kbira	 li	 t-tjieba	 tiegħu	 aktar	 tikber. X'uħud joħorġu rebbiħin mit-tentazjonijiet qawwija, u fil-ħfief ta' sikwit iħallu li d-demonju jirbaħhom, biex hekk jumiljaw rwieħhom, li ma jafdawx f'ħilithom fit-tentazjonijiet qawwija, la darba fi ħwejjeġ żgħar bħalxejn jaqgħu. XIV Ma għandniex naħsbu ħazin fl-oħrajn. 1.Għajnejk żommhom miftuħa fuqek innifsek, u la toqgħodx tagħmel il-ħaqq minn egħmil l-oħrajn. Min jaħseb ħażin fuq ħaddieħor, iħabbat moħħu għal xejn, aktarx ifallilu u ftit jew wisq jidneb. Imma min jagħti daqqa ta' għajn u jgħarbel lilu nnifsu, dejjem jirbaħ, u ma jitħabatx għal xejn. Ħaga jidhrilna li hi tajba jew ħażina, fuq li nkunu naħmluha jew le; għax l-imħabba tagħna nfusna tagħmina, u ma tħalliniex naraw il-ħaġa kif imissna. Li konna nagħmlu fehma li tabilħaqq irridunogħġbu 'l	 Alla,	 ma	 konniex	 nitħawdu	 għal	 kull	 ħaġa	 li	 fiha	 ħaddiehor	 ma	 jaqbilx	 magħna. Bosta drabi wkoll ikun hemm xi imma ġo qalbna, jew forsi barra minna li ssaħħnilnademmna. Bosta wħud, f'dak li jagħmlu, ifittxu, bla ma jafu, il-pjaċir tagħhom infushom, u huma anqas jindunaw. Tarahom kollha	 ħenjin	 meta	 kollox	 ikun	 għal	 qalbhom	 u	 kulħadd	 joqogħdilhom;	 imma	 jekk ħaġa ma toħorġilhomx kif iridu, tarahom jiddejqu minnufih u jsewdu qalbhom. hemmx ftehim, jinqala' ġlied u lwiem, bejn il-ħbieb, il-ġirien, u sa bejn il-patrijiet u n-nies tajba. Drawwa ħażina ma tinqatax bla tbatija u ħadd ma jieħu gost joqgħod għal fehmiet ħaddieħor. Jekk inti aktar tafda fil-fehma u l-ħila tiegħek, milli trid toqgħod għal li jgħallimna Ġesu Kristu, rari jkollok	 dawlijiet	 mis-Sema;	 u	 jekk	 ikollok,	 biż-żmien	 twil,	 u	 bit-tbatija.	 Għaliex	 Alla	 jridna	 nkunu	 soġġetti	 lejh,	 u	 li	 l-ħrara	 ta'	 l-imħabba	 tkun	 tegħleb	 fina	 d-dawl	 tal-moħħ	 tagħna. XV Fuq l-opri tal-karita. Għal ebda ħaġa tad-dinja, u għal ebda maħluq, ħaġa ħażina ma għandna nagħmluha; imma għall-ġid ta' min hu fil-bżonn jaħbat xi drabi opra tajba tħalliha, billi b'daqshekk tkun tagħmel f'lokha ħaġa aħjar. B'daqshekk ma tkunx inqast mid-dmir tiegħek, imma tkun bdilt dik l-opra	 f'waħda aħjar. Mingħajr l-imħabba, l-egħmil ta' fuq il-qalb ma fih ebda mertu. Imma kulma	 nagħmlu	 għall-imħabba	 jkun	 ta'	 ġid	 għal	 ruħna,	 mqar	 ikun	 ftit	 u	 żgħir,	 għaliex	 Alla	 ifittex	 x'inhu	 li	 jġagħalna	 nagħmlu	 l-opri	 tajba,	 jew	 kemm	 nagħmlu. Jagħmel wisq min iħobb wisq; u jagħmel ħafna min l-opra jagħmilha sewwa. Jagħmel tajjeb min aktar ifittex il-ġid tal-proxxmu, jew dak li tixtieq qalbu. Bosta drabi jidhrilna li l-karita ġġagħalna nagħmlu opri tajba,	 waqt	 li	 jkunu	 ħwejjeġ	 aktarx	 li	 nħossu	 ġibda	 lejhom;	 għax	 wisq	 drabi	 fl-opri	 tajba	 li	 nagħmlu,	 tidhol	 il-ġibda	 tagħna	 bħala	 bnedmin,	 jew	 xi	 fehma	 ta'	 moħħna,	 jew	 xi	 tama	 li	 nitħallsu	 tagħhom	 jew	 xi	 xewqa	 ta'	 tpaxxija. Min iħoss il-vera karita f'qalbu, xejn ma jqis lilu nnifsu imma jixtieq li kollox isir f'gieħAlla biss. Bniedem hekk ma jghir għal ħadd, għax hu ma jfittixx il-ġid tiegħu biss; u anqas ma jrid	 jitgħaxxaq	 bih	 innifsu,	 imma	 jixtieq	 jithenna	 f'Alla	 fuq	 kull	 ġid	 ieħor.	 Il-ġid	 ma	 jafux	 minn	 ebda	 bniedem,	 imma	 biss	 u	 kollu	 kemm	 hu	 minn	 għand	 Alla,	 li	 minnu,	 bħala	 għajn	 ifawwar	 il-ġid	 kollu,	 u	 li	 Fih	 il-Qaddisin	 kollha	 kemm	 huma	 jsibu	 l-mistrieħ	 ta'	 qalbhom.	 Eh!	 Min	 kellu	 mqar	 xrara	 biss	 tal-­vera	 karita!	 Kieku	 l-ħwejjeġ	 kollha	 ta'	 din	 l-art	 ma	 konniex	 inqisuhom	 ħlief	 frugħa. XVI Għandna nieħdu paċenzja bid-difetti ta' l-oħrajn. 1.Id-difetti li wieħed ma jistax isewwi fih jew fl-oħrajn għandu jeħodhom bis-sabar sakemm Alla jikkmanda xort'oħra. Ġib quddiem għajnejk li dawk id-difetti huma forsi għall-aħjar tiegħek, biex Alla jipprova l-paċenzja tiegħek; għax mingħajr	 il-paċenzja	 l-merti	 tagħna	 ftit	 li	 xejn	 jiżnu.	 B'dan	 kollu	 inti	 għandek	 tibqa'	 titlob	 'l	 Alla	 jagħtik	 il-għajnuna	 tiegħu,	 ħalli	 tiflaħ	 tarfa'	 dawn	 id-difetti	 bil-­paċenzja. Min twiddbu għal darba, tnejn, u ma jridx jisma', la tislithiex miegħu, imma erħi kollox f'idejn Alla, biex fis-servi tiegħu jsir kollox kif irid Hu għall-gieħ tiegħu. Alla jaf ibiddel il-ħażin f'tajjeb. Idra	 mela	 ħu	 paċenzja	 bid-difetti	 ta'	 l-oħrajn,	 b'kulma	 jaqgħu	 fih,	 għax	 int	 ukoll,	 kos,	 għandek	 bosta	 difetti	 li	 oħrajn	 ikollhom	 jitqannew	 bihom.	 Jekk	 ma	 tistax	 tbiddel	 lilek	 innifsek	 kif	 tixtieq,	 b'liema	 mod	 trid	 li	 ħaddieħor	 ikun	 skond	 ma	 titlob	 qalbek?	 Lill-oħrajn	 irriduhom	 perfetti,	 u	 mbagħad	 id-­difetti	 tagħna	 xejn	 ma	 nħabirku	 biex	 neqirduhom. Infatti jidhrilna li l-oħrajn għandhom jinżgħu għal kollox mid-difetti tagħhom, u fuqtagħna nagħalqu għajnejna. Ma naħmlux naraw li l-oħrajn ikollhom xi ftit tal-liberta, imma mbagħad Alla ħares xi ħadd jiċħdilna xi ħaġa milli nitolbu. Lill-oħrajn irriduhom marbutin bi kmandamenti u	 obbligi,	 u	 għalina	 ma	 rridux	 ħlief	 ħlewwa	 u	 xi	 komma	 wiesgħa. Issa dan kollu mnejn hu ġej? Milli aktar infissdu lilna nfusna jew nagħdru lill-proxxmu tagħna. Imma ngħiduha; issa li kulħadd kien perfett, kieku fiex ikollna nieħdu paċenzja bl-oħrajn għall-­imħabba t'Alla? Għaliex, għandek taf, Alla qassamha hekk,biex nitgħallmu nerfgħu t-tagħbija ta' xulxin: u għalhekk ħadd ma hu bla difett, ħadd bla toqol fuq spallejħ, ilkoll għandna bżonn tad-dawlijiet ta' xulxin; u għalhekk hemm bżonn	 li	 wieħed	 jagħder,	 isabbar,	 igħin,	 igħallem	 u	 jwiddeb	 lil	 sieħbu.	 Il-­ħila ta' kull wieħed minna tidher sewwa f'xi gwaj jew għawġ. U la tifhimx li t-tentazjonijiet	 għandhom	 iwaqqgħu	 lill-bniedem:	 imma	 juru	 kemm	 jista'	 jlaħħaq. XVII Fuq il-ħajja fil-kunventi. Jekk trid tgħix bil-paċi u bil-ftehim ma' l-oħrajn, jaħtieġlek titgħallem tiksirha miegħekinnifsek f'bosta ħwejjeġ. Mhix ħaġa żgħira, le, għal min igħix f'kunvent jew f'komunita, li ma jkollu x'igħid qatt ma' sħabu u li	 josserva	 r-regola	 sa	 mewtu.	 Imbierek	 hu	 dak	 ir-reliġjuż	 li	 jgħix	 tajjeb	 fil-kunvent	 u	 jispiċċa	 ħajtu	 b'wiċċ	 il-ġid.	 Jekk	 trid	 mela	 tgħix	 tajjeb	 u	 tgħaddi	 'l	 quddiem	 fil-perfezjoni,	 għandek	 iżżomm	 ruħek	 bħala	 passiġġier	 fuq	 din	 l-art;	 u	 hemm	 bżonn	 ukoll	 li	 ssir	 ibleh	 għal	 Kristu,	 jekk	 trid	 tgħaddi	 ħajja	 ta'	 veru	 reliġjuż. Iċ-ċoqqa u ċ-ċirka taħsibx li huma kollox, le; huwa veru reliġjuż min ibiddel ħajtu ujgħakkes għal kollox il-passjonijiet tiegħu. Mill-bqija min ifittex ħwejjeġ oħra barra minn Alla u mis-salvazjoni ta' ruħu ma jsibx	 ħlief	 taħbit	 u	 għali:	 u	 ma	 jistax	 igħix	 fil-hena	 u	 l-paċi	 min	 ma	 jqisx	 li	 jkun	 l-iżgħar	 wieħed	 fost	 l-oħrajn,	 u	 li	 joqgħod	 għal	 kulħadd. Ftakar li fil-kunvnet dħalt, mhux biex tagħmilha ta' kap, iżda biex isservi, ftakar li intkont imsejjaħ biex tbati u titħabat mhux biex toqgħod b'idejk marbuta titħaddet ma' dan u ma' dak. L-­imġieba tiegħek	 hawn	 ġew	 mela	 tikxef	 sewwa	 x'int	 u	 x'm'intix,	 bħalma	 n-nar	 jikxef	 is-safa	 tad-­deheb,	 għax	 ebda	 bniedem	 ma	 jista'	 jgħix	 hemm	 ġew	 jekk	 b'qalbu	 kollha	 u	 tabilħaqq	 ma	 jkunx	 irid	 igħakkes	 il-fehmiet	 tiegħu	 għall-imħabba	 t'Alla. XVIII Fuq l-eżempju tal-qaddisin. Ħares, ħares ftit lejn l-eżempji tal-Qaddisin, li fihom kienet tiddi l-vera perfezjoni u tjieba u għandek issib li dak li nagħmlu aħna huwa wisq ftit ħdejn tagħhom, u qisu xejn. U x'inhi l-ħajja	 tagħna,	 jekk	 inqisuha	 ma'	 tagħhom?	 Il-qaddisin	 u	 l-ħbieb	 ta'	 Kristu	 servew	 dejjem	 'l	 Alla,	 b'ġuħ	 u	 għatx, bard u għera, taħbit u tbatija, sahriet u sawm, talb u meditazjonijiet, persukuzjonijiet u	 żebliħ. Kemm taħbit raw l-Appostli, il-Martri, il-Konfessuri, il-Verġni u dawk kollha li mxew fuq il-passi ta' Kristu! Bagħdu r-ruħ tagħhom fid-dinja, biex jistgħu jgawduha fil-ħajja ta' dejjem. U l-­Eremiti?…X'ħajja mġebbda u qalila għaddew fid-deżert! X'tentazjonijiet twal u qliel għaddew	 minnhom!	 Kemm	 inkihom	 u	 ħaqarhom	 il-għadu!	 Kemm	 talb	 imħeġġeġ	 kienu	 sikwit	 jagħmlu	 lil	 Alla!	 Kemm sawm aħrax samu ! Kemm kellhom ħeġġa u ħrara għas-salvazjoni ta' ruħhom! Kemm	 kellhom	 jitħabtu	 biex	 irażżnu	 l-vizzji	 tagħhom.	 U	 b'liema	 rabta	 kienu	 marbutin	 m'Alla,	 b'qalbhom	 u	 moħħhom!	 B'inhar	 jaħdmu	 u	 jitħabtu,	 u	 l-lejl	 igħaddu	 nofsu	 fit-talb.	 Frattant	 avolja	 waqt	 ix-xogħol	 ta'	 b'inhar,	 kienu	 wkoll	 jagħmlu	 orazjoni,	 għax	 moħħhom	 kien	 biss	 f'Alla. F'kull ħin ħajjithom, ġid kienu jagħmlu; is-sigħat li jgħaddu m'Alla, kienu jarawhom malajr igħaddu; u tant ħlewwa kbira kienu jħossu fl-orazjoni, li kienu drabi jinsew li l-ġisem ma jgħaddix mingħajr ikel. Kienu jagħalqu	 qalbhom	 għal	 kull	 ġid,	 dinjita,	 unuri,	 ħbieb	 u	 qraba;	 mill-ħwejjeġ	 ta'	 din	 id-dinja	 xejn	 ma	 kienu	 jixtiequ,	 bil-kemm	 kemm	 kienu	 jixtiequ	 dak	 li	 jaħtieġ	 għall-ħajja;	 u	 sa	 jixtiequ	 li	 kieku	 jistgħu	 jgħaddu	 mingħajr	 xi	 ħwejjeġ	 ta'	 din	 l-art,	 imma	 għonja	 u	 għonja	 wisq	 fil-­grazja u fil-virtu,. Minn barra kienu neqsin minn kollox, imma minn ġewwa kienu msoqqijin u	 mxebbgħin	 bil-grazzja	 u	 bil-ħlewwiet	 t'Alla. Mad-dinja kienu bħallikieku barranin; imma m'Alla kienu bħala ġirien, bħala ħbieb tal-qalb. Imżebilħin minn kulħadd, lilhom infushom kienu jarawhom bħallikieku xejn, imma f'għajnejn Alla kienu bil-wisq egħżież u maħbubin. Ħajja kollha kemm hi	 umilta	 vera	 u	 obbidjenza	 l-aktar	 kbira,	 kienu	 f'kollox	 iġibu	 ruħhom	 bl-imħabba	 u	 l-paċenzja,	 u	 għalhekk	 kienu	 kuljum	 igħaddu	 'l	 quddiem	 fit-tjieba, mogħnija minn Alla bi ħniniet kbar. Xejn mela ma hi ħaga kbira jekk ħajjithom ġiet	 imħollija	 b'eżempju	 lir-reliġjużi	 u	 dan	 l-eżempju	 għandu	 aktar	 iħeġġiġna	 li	 nitjiebu,	 milli	 kieku	 l-­eżempju	 tal-berdin	 iħajjarna	 nitgħażżnu. Kbira kienet il-ħrara tar-reliġjużi kollha, għall-ewwel li bdiet ir-regola tagħhom.X'devozjoni waqt it-talb tagħhom B'liema ħrara kienu jfittxu li jgħaddu wieħed lill-ieħor fit-tjieba! X'ġabra u xi kwiet ġewwa l-kunvent! B'liema rispett u obbidjenza kienu josservaw ir-regola: il-ftit li nsibu miktub	 fuqhom, jixhdilna kemm tabilhaqq kienu qaddisin u perfetti, ladarba ħadmu bil-ħila tagħhom	 kollha	 biex	 jirbħu	 d-dinja.	 U	 llum	 jarawha	 kbira	 min	 ma	 jiksirx	 ir-regola	 jew	 jarfa'	 bil-paċenzja	 x-­xogħol	 li	 daħal	 għalih. Wara dan kollu, m'hux għajb għalina tant berdin u bla kont, li nsejna hekk malajr il-ħrara ta' l-­ewwel żmien? Ġejna fi stat, li minħabba fit-toqol tal-passjonijiet u l-bruda ta' qalbna nistmerru l-­ħajja. Ħija,	 nixtieqlek	 b'qalbi	 kollha	 li	 ma	 tibridx	 fik	 il-ħrara	 tal-virtu,	 wara	 li	 kellek	 bosta	 eżempji	 ta'	 niex	 qaddisin. XIX Kif għandu jqassam ħajtu r-reliġjuż. Il-ħajja ta' reliġjuż tajjeb għandha tiddi bir-virtu kollha, biex minn ġewwa tkun taqbelma' ma dak li jidher minn barra. Anzi jekk irridu nitħaddtu sewwa, aktar għandha tkun imqaddsa minn ġewwa, milli tidher minn	 barra;	 għaliex	 Alla	 hu	 dak	 li	 jiżinna:	 u	 lil	 Alla	 għandna	 nagħtuh	 qima	 wisq	 kbira kulfejn inkunu; u għandna nġibu ruħna quddiemu sew bħal Anġli. Hemm bżonn mela li	 kuljum	 inġeddu	 l-proponimenti	 tagħna,	 dak	 li	 Lilu	 wegħdna	 fil-professjoni,	 u	 li	 aktar	 ninxegħlu	 bi	 ħrara	 kbira	 li	 nservuħ,	 bħalikieku	 llum	 għadna	 ikkonvertejna	 lejh,	 u	 ngħidulu:	 ``Ghinni,	 Sinjur,	 f'dal-­proponiment	 tajjeb	 tiegħi;	 għinni,	 ħalli	 nista'	 nservik;	 tini	 grazzja	 li	 llum	 nibda	 ngħix	 tajjeb,	 għax	 dak	 li	 għamilt	 s'issa	 għadu	 m'hu	 xejn''. Ngħaddu 'l quddiem fit-tjieba, daqs kemm il-proponiment tagħna jkun sod; u min irid tabilħaqq igħaddi 'l quddiem jaħtieġlu joqgħod dejjem b'għajnejħ miftuħa. Infatti, jekk avolja min għamel proponimenti qawwija, bosta drabi jaqa', x'isir	 minnu	 dak	 li	 jagħmel	 proponiment	 bierda	 u	 darba f'tant? Bosta mbagħad huma l-ħwejjeġ li jġagħluna nitbiegħdu mill-proponimenti tajba	 tagħna,	 u	 jekk	 biss	 inħallu	 waħda	 mill-opri	 tajba	 tagħna,	 	 ħaġa	 kbira	 biex	 fina	 ma	 tiġrix	 xi	 ħsara.	 Imma l-proponimenti tar-rwieħ tajba aktar huma marbutin mal-ħniena t'Alla, milli ma' xi għerf	 tagħhom bħala bnedmin; billi t-tama tagħhom hija dejjem fih, ikun li jkun ix-xogħol li jaqbdu	 f'idejhom. ``1I-bniedem jaħseb ħaġa, u Alla oħra:'' u mnejn għandu jgħaddi l-bniedem, m'hux	 f'idejħ. Jekk xi darba nħallu waħda mill-opri tajba tagħna ta' kuljum, għal xi devozjoni, jew biex nagħmlu ġid lil ħutna, ma tkunx ħaġa tqila li npattu minn wara. Imma jekk inħalluha għal xejn b'xejn għax ma jkollniex qalb, jew għax nittraskuraw; hawn tidħol il-ħtija u 'l quddiem	 inħossuha	 l-ħsara.	 Avolja	 noqogħdu	 fuq	 tagħna	 kemm	 nistgħu,	 f'bosta	 ħwejjeġ	 niżolqu	 xi	 żelqa.	 Dejjem mela għandna nagħmlu xi proponimenti tajba, l-aktar kontra dawk il-ħwejjeġ li l-iżjed	 ifixkluna.	 Għandna	 wkoll	 nistudjaw	 u	 nrażżnu	 tajjeb	 lilna	 nfusna	 minn	 barra	 u	 minn	 ġewwa,	 jekk	 irridu	 niġu	 'l	 quddiem	 fit-tjieba. Jekk ma tistax tinġabar ġewwa fik innifsek kull ħin, idħol daħla għall-anqas darbakuljum, filgħodu jew filgħaxija. Filgħodu agħmel xi proponimenti tajba u filgħaxija ara x'għadda minn għalik mal-ġurnata f'dak li hu kliem, egħmil u ħsibijiet, għax forsi f'dawn it-tliet ħwejjeġ tkun	 offendejt bosta drabi 'l Alla u lill-proxxmu. Arma ruħek bħala gwerrier kontra l ħażen tad-­demonju;	 	 u	 l-ewwelnett	 tagħmilx	 għal	 żaqqek	 biex	 tista'	 aktar	 bla	 tbatija	 trażżan	 u	 traqqad	 il-­ġibdiet	 	 ħżiena	 tal-ġisem.	 U	 ħaġ'ohra	 wkoll:	 qatt	 la	 toqgħod	 bla	 ma	 tagħmel	 xejn,	 imma	 idha	 f'xi	 ħaġa;	 aqra,	 ikteb,	 agħmel	 orazzjoni,	 immedita	 jew	 agħmel	 xi	 ġid	 għall-proxxmu.	 Dak	 li	 hu	 mbagħad	 tgħakkis	 tal-ġisem,	 wieħed	 għandu	 jimxi	 bil-għaqal;	 u	 anqas	 għandu	 kulħadd	 jidħol	 għaliħ	 xorta	 waħda. Dawk l-opri tajba li ma għandhomx isiru flimkien ma għandniex għax nagħmluhom fejn nidhru; dawk li huma devozzjonijiet ta' kull wieħed, isiru aħjar ġewwa ċ-ċella bil-magħluq. Iżda ma għandikx titgħażżen f'li għandu jsir	 minn	 kulħadd	 u	 bieżel	 għad-devozzjoni	 li	 huma	 għal	 qalbek;	 jekk jibqagħlek xi ftit tal-ħin, wara li tkun għamilt dak li int marbut għaliħ, inġabar waħdek, u	 ikkuntenta	 d-devozzjoni	 tiegħek	 kif	 tixtieq	 qalbek. Opra waħda ma tistax tgħodd għal kulħadd; wieħed tiswa għaliħ aktar din u l-ieħor dik; u skond il-­ġurnata li tkun, opra tajba forsi tkun tixraq aktar minn oħra: waħda aktar issir sewwa nhar	 ta'	 festa,	 u	 oħra	 fost	 ix-xogħol.	 Xi	 opri	 naħtieġuhom	 waqt	 li	 nkunu	 tentati,	 u	 oħrajn	 meta	 jkollna	 l-paċi	 tal-qalb. Xi ħwejjeġ għandna nġibuhom quddiem għajnejna meta nkunu f'xi dwejjaq, u oħrajn	 meta	 jkollna	 l-hena	 t'Alla	 fuqna. Fil-festi kbar għandna nġeddu l-opri tajba, u nitolbu bi ħrara qawwija l-għajnuna tal-­Qaddisin. Minn festa sa oħra mbagħad għandna nħejju ruħna bi proponimenti tajba, sewsew bħallikieku sejrin inpartu minn did-dinja, biex imorru ngawdu l-festa eterna. Għaldaqstant fiż-­żmenijiet	 egħżież,	 għandna	 nħejju	 ruħna	 aktar	 bil-qalb,	 inqisu	 li	 d-devozzjoni	 tagħna	 tkun	 akbar	 u	 li	 nosservaw	 ir-regola	 aktar	 	 bir-reqqa,	 bħallikieku	 wasalna	 biex	 nirċievu	 minn	 għand	 Alla	 l-ħlas	 tax-­xogħol	 tagħna. Jekk imbagħad lil Alla jogħġbu jagħtina għomor aktar, imissna ngħidu li mela makonniex imħejjin sewwa, u li għad ma tisħoqqilniex dik il-glorja li għad tiddi fina fiż-żmien miktub mn'Alla, u nħabirku li nlestu	 aħjar	 għal	 dis-safra.	 Hemm	 miktub	 fl-Evanġelju	 ta'	 S.	 Luqa.	 ``Mbierek	 dak	 ix-xrik,	 li	 meta	 jiġi	 s-sid,	 isibu	 jgħasses.	 U	 jien	 nagħtikom	 kelma,	 li	 dan	 jerħilu	 f'idejħ	 il-ġid	 tiegħu	 kollu.'' KAP XX Għandna nħobbu l-ġabra u s-skiet. Sib xi ħin li fih tista' toqgħod waħdek, miġbur fik innifsek, u aħseb spiss fuq il-ġid li Alla jagħmillek. La tkunx kurjuż fuq ħwejjeġ ta' xejn. U aqra ħwejjeġ li aktar jistgħu inisslulek	 indiema,	 jew	 inkella	 li	 jimlewlek	 moħħok.	 Jekk	 taħrab	 il-kliem	 ta'	 bla	 bżonn,	 u	 l-ġiri	 'l	 hawn	 u	 'l	 hemm,	 jekk	 ma	 toqgħodx	 isseksek	 u	 tistaqsi	 x'ġara	 u	 x'ighidu	 n-nies;	 issib,	 tibżax,	 żmien	 biżżejjed,	 biex	 tagħmel	 meditazzjoni.	 Għax	 l-aktar	 Qaddisin	 kbar	 kienu	 jagħmluha	 man-nies	 mill-anqas	 li	 jistgħu:	 il-hena	 tagħhom	 filli	 jservu	 'l	 Alla	 fis-skiet. Qal wieħed għaref: ``Kemm-il darba noqogħdu npaċpċu bla bżonn. Għax aktar jaħbat ma titkellem xejn, jew li titkellem u ma toħroġlokx xi kelma żejda: aktar jista' jkun li toqgħod miġbur id-dar jew li	 tiġġerra	 mat-toroq,	 u	 tagħmel	 għassa	 tajba	 fuqek	 innifsek.	 Mela	 min	 fi	 ħsiebu	 jgħix ħajja tar-ruħ, ħajja tal-qalb, jaħtieġlu jwarrab minn ħdejn in-nies u jinġabar ma' Ġesu	 Kristu.	 	 Trid,	 meta	 toħroġ	 barra,	 ma	 tidnibx?	 Idra	 ħobb	 oqgħod	 id-dar,	 --	 Trid,	 meta	 titkellem,	 ma	 tiżbaljax?	 	 Idra	 żomm	 ilsienek.	 –	 Trid	 tkun	 kap	 tajjeb?	 Kun	 af	 oqgħod	 għal	 ħaddiehor.	 –	 Trid	 tkun	 taf	 tikkmanda	 sewwa?	 Tgħallem	 obdi	 sewwa. Sakemm fit-tgawdija tagħna ma jidħol ebda dnub, hemm bżonn li jkollna xhieda tal-kuxjenza safja. Infatti l-qaddisin kienu dejjem qalbhom qawwija, għax kellhom il-biża' t'Alla. Frattant b'dana kollu kienu dejjem umli u attenti magħhom infushom , ghalkemm fihom kienu jiddu l-aqwa	 virtujiet,	 u	 l-grazzja	 t'Alla	 kienet	 magħhom	 infushom,	 qalbhom	 qawwija	 bis-suppervja	 tagħhom:	 fl-­aħħar	 din	 tqarraq	 bihom	 u	 jsibu	 ruħhom	 fix-xejn.	 Int	 mela,	 ħija,	 qatt	 ma	 għandek	 tgħid:	 ``Jiena!	 Ma	 naqax!''	 avolja	 jidhirlek	 li	 int	 reliġhuż	 tajjeb	 u	 tħobb	 il-ġabra. Bosta drabi dawk li huma miżmumin bl-aħjar bnedmin sabu ruħhom imdenlin f'xagħra, minħabba filli kienu jittamaw wisq fihom infushom. Għal x'uħud mela huwa wisq aħjar li t-tentazzjonijiet ma jħalluhomx għal kollox, imma li kultant juruhom; u hekk dejjem igħassu	 fuqhom	 infushom	 li	 ma	 jintefħux	 bihom	 infushomn,	 u	 ma	 jfittux	 is-sabar	 tagħhom	 fi	 ħwejjeġ	 ta'	 din	 l-art.	 Oh	 kemm	 iżomm	 il-kuxjenza	 tiegħu	 nadifa	 min	 ma	 jfittix	 qatt	 il-hena	 tad-dinja;	 min	 mad-dinja	 qatt ma jkollu x'jaqsam! Kemm igħix kwiet u kuntent min ikeċċi minn moħħu l-ħsibijiet kollha	 battala,	 min	 jaħseb	 biss	 fil-ħwejjeġ	 t'Alla	 u	 tar-ruħ,	 min	 iqiegħed	 it-tama	 kollha	 tiegħu	 f'Alla	 biss. Il-paċi tas-smewwiet ma tinżilx ħlief f'dik il-qalb li dejjem titnikket bl-indiema. Jekk trid imbagħad li qalbek tħoss l-indiema, idħol ġewwa kamartek, u warrab minnek il-ġibdiet kollha ta' din l-art, bħalma tgħid l-iskrittura. `Aħsbuha	 bejnkom	 u	 bejn	 ruħkom	 fuq	 is-sodda	 tagħkom.'	 Dak	 li	 ssibux barra ssibuh ġewwa ċ-ċella. U ċ-ċella, aktar ma toqgħod fiha, aktar issibha għal qalbek:	 imma jekk tħalliha waħidha, tibda biex tixba' minnha. Jekk fil-bidu tal-konversjoni tiegħek	 għammart	 ġewwa	 fiha,	 dejjem	 bejn	 dawk	 l-erba'	 ħitan,	 int	 ma	 ssir	 tħobb	 xejn	 iżjed	 minnha	 u	 fiha	 ssib	 il-hena	 tiegħek. Fis-skiet u l-ġabra wisq ġid tagħmel lir-ruħ, titgħallem il-għerf mistur ta' l-Iskrittuta, u xxerred wied tad-dmugħ, li bil-lejl jaħsilha u jnaddafha; u hekk aktar ma tkun bogħod mill-ħsejjes tad-dinja, tista' aktar tindehes u	 tinħabb	 mal-Kreatur	 tagħha.	 Mela	 min	 jingħżel	 minn	 niesu	 u	 ħbiebu,	 Alla	 bl-­anġli	 jiġi	 jgħammar	 miegħu. Aħjar toqgħod magħluq taħseb għal ruħek, jew inkella tinsa lilek innifsek u tagħmel il-mirakli. Jagħmel wisq tajjeb dak ir-reliġjuż li joħroġ mill-anqas, li ma jħallix min jarah; li anqas tant ifittex li jara	 n-nies. Ħwejjeġ li ma jistgħux ikunu tiegħek għala tħares lejhom? Id-dinja u x-xewqat tagħha fix-xejn jispiċċaw. Ix-xewqat tal-ġisem ma jservux ħlief biex iġagħluna niġġerrew 'l hawn u 'l hemm: imma mbagħad x'jibqgħalna ħlief tinġiż	 fir-ruħ,	 ħlief	 tixrid	 f'qalbna?	 Bosta	 drabi	 noħorgu,	 qalbna	 se	 ttir	 bil-ferħ,	 u	 nidħlu	 qalbna	 sewda;	 u	 jekk	 ingħaddu	 lejla	 fit-tgawdija,	 l-għada	 fil-għodu	 nisbħulek	 bi	 swied	 il-qalb.	 It-tpaxxija	 mela	 tal-ġisem	 toqrob	 lejna	 mlellxa	 u	 kollha	 ħlewwa;	 imma	 tispiċċa	 biex	 tigdem	 u	 toqtolna.	 Issa	 kulma	 tara	 bnadi	 oħra,	 li	 minnhom	 huma	 magħmulin	 il-ħwejjeġ	 kollha	 tad-­dinja. Liema ħaġa hi, mis-sema 'l isfel, li ma tintemmx? Forsi jidhirlek li għandek ixxabba 'lruħek, issibilha l-hena tagħha; imma jfallilek. Agħmel kont li tara kulma fiha d-dinja; xi tkun rajt, ħlief frugħa? Arfa',	 arfa',	 mela,	 għajnejk	 lejn	 Alla	 fis-smewwiet,	 u	 itolbu	 maħfra	 ta'	 dnubietek,	 tal-ħtijiet	 tiegħek.	 Il-ħwejjeġ	 fiergħa	 Hallihom	 għall-boloh:	 int	 biss	 iftaħ	 għajnejk	 għal	 dak	 li	 jikkmandak	 Alla.	 Agħlaq	 biebek	 u	 sejjaħ	 lil	 Kristu	 maħbub	 tiegħek	 biex	 jiġi	 ħdejk:	 għammar	 miegħu	 ġewwa	 ċ-	 ċella	 għax	 żgur	 li	 band'oħra	 ma	 ssibx	 paċi	 hekk	 ħelwa.	 Li	 ma	 kont	 qatt	 ħriġt	 minn	 hemm	 ġew	 biex	 tisma'	 l-ħafna għajdut tad-dinja kieku tinsab fl-aktar paċi kbira; imma la darba kont tieħu gost tisma'	 ħwejjeġ	 ġodda,	 x'għaġeb	 li	 qalbek	 ħassejtha	 mħabbta? KAP XXI Fuq li għandna nħossu qalbna niedma. Jekk trid tgħaddi 'l quddiem fit-triq tat-tjieba, żomm dejjem ruħek fil-biża' t'Alla, la tafdax żżejjed fik innifsek, għix mar-regola, u la tintelaqx għall-għors bħall-boloh. Nissel qalbek l-indiema; u tibżax tkun devot. L-indiema hija	 l-muftieħ	 ta'	 bosta	 ġid,	 illi	 l-bruda	 ttellifhulna. Jaħasra għalina! Aħna ftit li xejn inħabbtu rasna fuq in-nuqqas tagħna bla xejn manħabirku għas-salvazzjoni ta' ruħna, fil-waqt li jmissna nibku u mhux nidħku. Bosta drabi meta jmissna nibku, naqbdu nidħku bħall-boloh! Ma tingħatax vera liberta' u veru ferħ ħlief fil-biża t'Alla msieħeb ma' kuxjenza tajba. U għalhekk, imbierek min ikeċċi l-ħsibijiet kollha fiergħa, li jfixklu, u jinġabar ġewwa fih innifsu bl-indiema! Imbierek min jixħet wara spallejh dak kollu li jista' jtaqqallu jew itebbagħlu l-kuxjenza tiegħu Ikkumbatti dejjem ta' veru suldat; drawwa ħażina bi drawwa tajba tinqered. U jekk għandek ħila taħrab id-dinja u n-nies	 tagħha,	 tibżax;	 huma	 jħalluk	 ukoll	 tagħmel	 li	 għandek	 tagħmel. La tindaħalx fi ħwejjeġ ta' l-oħrajn, u timliex rasek bl-affarijiet tal-kbarat. L-ewwel ma għandu jimpurtak minnek innifsek; u qabel ma twissi lill-ħbieb tiegħek wissi lilek innifsek. Xejn teħodha bi kbira, jekk tara li	 ma	 intix	 miġjub	 min-nies	 fuq	 l-idejn;	 għandek	 tagħli	 li	 ma	 għandekx	 dik	 il-ġabra	 u	 dak	 il-għaqal	 li	 jixraq	 lil	 min	 hu	 serv	 t'Alla,	 lil	 min	 hu	 reliġjuż. Bosta drabi jaħtilna aħjar, li jkollniex x'ifarraġna żejjed. L-iktar fil-ħwejjeġ ta' din id-dinja. Imma mbagħad hi ħtija tagħna., jekk qalbna ma tiġi qatt imsoqqija bil-ħlewwiet tas-sema, jew darba fit-­tant; u dana ġej milli	 ma	 nfittxux	 l-indiema,	 u	 milli	 ma	 għandniex	 ħila	 nagħalquha	 għal	 kollox	 għall-­hena	 ta'	 hawn	 isfel. Dejjem għid: `Ma ħaqqnix li Alla jżurni bil-hena tiegħu, imma b'xi salib.' Min huwatabilħaqq niedem, kulma hawn fid-dinja jiġih morr u jdejqu. U min huwa tajjeb, isib dejjem fuqhiex jibki u jisgħobbih sewwa,	 jaħseb	 fuqu	 nnifsu,	 u	 sewwa	 fuq	 il-proxxmu	 tiegħu,	 isib	 li	 ħadd	 ma	 hu	 mingħajr	 slaleb	 fid-dinja;	 anzi	 aktar	 ma	 jaħseb	 tajjeb	 fuqu	 nnifsu,	 aktar	 isib	 fuqhiex	 jitnikket.	 Ghandna	 biex	 qalbna tuġagħna u titnikket, jekk inġibu quddiem għajnejna dnubietna u l-vizzji tagħna. Fihom	 ninsabu	 mixħutin	 u	 mgħargħrin	 tant	 ikreh,	 li	 wisq	 darba	 fit-tant	 iħalluna	 niftakru	 fil-ħwejjeġ	 tas-­Sema. Jekk aktar taħseb fil-mewt milli taħseb li tgħix ħajja twila, int żgur aktar tikkonverti bil-ħrara. Iżjed; jekk timmedita fuq it-tbatijiet ta' l-infern jew tal-purgatorju, int ma ssir titmeżmeż mill-ebda tbatija, mill-ebda wġigħ, u	 ma	 tkun	 tibża'	 minn	 ebda	 qilla.	 Imma	 billi	 dawn	 il-ħsibijiet	 igħaddu	 ħafif	 ġo	 moħħna,	 u	 billi	 aktar	 inħobbu	 nitpaxxew,	 nibqgħu	 dejjem	 berdin	 u	 għażżenin. Bosta drabi taf mnejn hu ġej li qalbna tkun bierda għall-indiema? – Min-nuqqas tad-­devozzjoni. Itlob 'l Alla bl-umilta kollha, li jmisslek hu lil qalbek, ħalli fiha titnissel l-indiema; u għid mal-profeta (David) ``Mulejja,	 itmagħni	 l-ħobż	 tal-biki,	 u	 isqini	 d-dmugħ,	 kollox	 bil-ħafna.'' XXII Fuq li għandna nifhmuha tajjeb li m'aħna xejn. Tmur fejn tmur, u kull fejn iddawwar wiċċek, ma ssibx fih ħlief għawġ, barra milli jekk iddur lejn Alla. Għala teħodha bi kbira meta ħaġa ma tiġikx kif tixtieq qalbek? Huwa, min jisfagħlu	 kollox	 kif	 irid hu? U la jien, u la int, u ebda bniedem tad-dinja. U ħaġa oħra: f'din id-dinja ħadd ma hu	 mingħajr	 xi	 salib,	 mingħajr	 xi	 dwejjaq,	 imqar	 hu	 Sultan	 jew	 Papa.	 Taf	 min	 hu	 l-aħjar	 bniedem	 u	 l-­aktar	 ixxurtjat?	 Min	 ibati	 xi	 ħaġa	 għall-imħabba	 t'Alla. Issib x'uħud, boloh u rashom fiergħaigħidulek: `Dak ħej! Dak igħaddiha tajjeb! Dakgħani, ras kbira, bis-setgħa f'idejħ, fuq kulħadd, x'jonqsu?' Imma intu ħu f'idejk il-miżien tas-Sema, u ssib li dal-ġid kollu tad-dinja ma hu	 xejn;	 anzi	 ssib	 li	 kollu	 telfien	 u	 tfixkil;	 għax	 min	 għandu	 dan	 il-ġid,	 x'aktarx	 li	 b'qalbu	 ttaqtaq	 li	 jitilfu.	 Imbagħad	 il-bniedem	 mhux	 billi	 jkollu	 bosta	 ġid	 ikun	 kuntent:	 it-­triq	 tan-nofs	 hi	 biżżejjed	 u	 ma	 hemmx	 isbaħ	 minnha.	 Mill-bqija,	 meta	 tgħid	 ħajja	 tal-bniedem,	 tkun	 qed	 tgħid	 wied	 id-dmugħ. Aktar ma l-bniedem irid igħaddi 'l quddiem fit-tjieba, aktar din il-ħajja tiġih tqila u morra, għax aktar jifhimha u aktar jara biċ-ċar ix-xejn tiegħu u kemm huwa xejn il-bniedem u kemm hi żgħira	 ħiltu.	 Għax,	 ingħiduha,	 din	 li	 hu	 jaħtieġlu	 jiekol,	 jixrob,	 jishar,	 jorqod,	 jistrieħ,	 jitħabat	 u	 jħabrek	 għall-bżonnijiet	 l-oħra	 tal-ġisem,	 m'hix	 miżerja	 kbira?	 U	 lil	 min	 hu	 devot,	 min	 irid	 igħix	 maħlul	 u	 meħlus	 mid-dnub,	 ma	 sservihx	 ta'	 tfixkil? Il-bżonnijiet tal-ġisem mela wisq itaqqluh lill-bniedem tar-ruħ f'din id-dinja. U għalhekkil-­profeta kien jitlob bil-qalb li kieku jiġi meħlus minnhom, u jgħid: `Minn dan it-tfixkil eħlisni, Mulejja!' Imma ħażin għalih min għadu ma għarafx	 il-miżerja	 tiegħu;	 u	 gwaj	 akbar	 għal	 min	 iħobb	 din	 il-ħajja	 kollha	 miżerja	 u	 mard.	 Imbagħad	 x'uħud	 tant	 jagħmew	 warajha,	 li	 kieku	 kienu	 jistgħu	 jgħixu għal dejjem fuq din l-art, qatt ma kienu jaħsbu fil-ħwejjeġ t'Alla: u frattant bit-taħbit	 tagħhom	 kollu	 u	 bit-tisfiq	 ta'	 wiċċhom	 ma	 għandhomx	 aktar	 milli	 jeħtieġu. Imġienen! Tant huma marbutin ikreh mal-ħwejjeġ ta' l-art, li ma jafux itiegħmuħaġ'oħra ħlief il-ġibdiet tal-ġisem. Imma fl-aħħar għad jaraw tajjeb, imsejknin! Kemm tabilħaqq kien xejn u inqas minn xejn dak li huma	 ħabbew. Il-qaddisin t'Alla u l-veri ħbieb ta' Kristu qatt ma fittxew dak li jogħġob lill-ġisem, anqas dak li jlellex fid-dinja! Imma t-tama u l-ħsibijiet tagħhom kienu dejjem kollha fil-ħwejjeġ eterni, ix-xewqat tagħhom kienu biss	 lejn	 is-sema,	 għal	 dawk	 il-ħwejjeġ	 li	 qatt	 ma	 jintemmu,	 li	 l-għajn	 ma	 tarahomx;	 biex	 ma	 jiġrix	 li	 l-imħabba	 tal-ħwejjeġ	 li	 naraw	 fid-dinja	 tkarkarhom	 'l	 isfel.	 Hekk	 int	 ukoll	 mela,	 ħija,	 qatt	 la	 tidha	 tgħaddi	 'l	 quddiem	 fit-tjieba,	 issa	 li	 għandek	 iż-żmien. Għala tħalli mil-lum għal għada biex tagħti ruħek 'l Alla? Stenbeh, rodd salib għalwiċċek ibda darba għal dejjem u għid ``Issa l-waqt li naħdem, li nikkumbatti, li nbiddel ħajti.'' Meta tinsab imdejjaq u	 msallab,	 dak	 ikun	 għalik	 il-waqt	 li	 taqla'	 l-merti	 quddiem	 Alla. Sa ma tistaħja u tistrieħ, jaħtieġlek, qabel xejn, tgħaddi minn ġon-nar u l-ilma. Mela jekk ma tinkix lilek innifsek, ma tgħakkisx ebda vizzju. Dment li ruħna miksija b'dan il-ġisem debboli, mid-dnubiet ma neħilsux	 u	 lanqas	 ħajjitna	 ma	 tista'	 tgħaddi	 lixxa	 bla	 għali.	 –	 Nafuha:	 ilkoll	 kieku	 nixtiequ	 li	 neħilsu	 minnha	 dil-miżerja	 tagħna	 ta'	 bnedmin	 li	 aħna;	 minħabba	 fid-dnub,	 tlifna	 l-innoċenza,	 u	 tlifna magħha l-vera tgawdija. Mela nitqannew billi ninsabu fih, nieħdu paċenzja, nistennew il-­ħniena	 t'Alla:	 sa	 jispiċċa	 għalina	 l-ħażen	 ta'	 din	 id-dinja;	 sakemm	 mill-mewt	 ingħaddu	 għall-ħajja. Kemm hi kbira d-debbulizza tal-bniedem! Kemm hu miġbud għall-vizzji! Illum tqerrdnubietek, u għada tarġa' taqa' filli tkun qerrejt. Issa twaħħal f'moħħok li ma għandekx tagħmel dik il-Haġa, wara siegħa tagħmilha bħallikieku mhux int kont għamilt proponiment. Għandna mela għax	 numiljaw	 rwieħna:	 għandna	 għax	 inżommu	 ruħna	 bi	 ċkejknin:	 kollox	 jiksirna,	 u	 ma'	 kull	 riħ	 induru.	 U	 iżjed;	 ġid	 li	 nkunu	 għamilna	 f'ruħna	 b'tant	 tbatija	 bil-għajnuna	 t'Alla,	 nitilfu	 f'daqqa	 ta'	 għajn,	 minħabba	 fli	 nintelqu	 u	 nitgħażżnu. x'ikun minn fl-aħħar tal-ħajja, jekk nibdew minn issa nkunu berdin? Gwaj għalina jekkjidħlilna f'moħħa li ma għandniex għax nibżgħu u nserrħu moħħna, bħallikieku ma hemmx iżjed tentazzjonijiet u taħbit għalina. Jaħasra għalina! Forsi lanqas sinjal ta' qdusija ma tinsab fil-­konversjoni tagħna!	 Forsi kien ikun aħjar għalina nerġgħu nroddu salib għal wiċċna u nibdew	 inbiddlu	 ħajjitna,	 bħala	 novizzi	 tajbin,	 biex	 hekk	 inqisu	 ngħaddu	 dejjem	 iżjed	 'il	 quddiem	 fit-tjieba	 ta'	 ruħna. KAP XXIII Fuq li għandna naħsbu fil-mewt Tinsiex ma ddumx, le, ma tasallek is-siegħa tiegħek. Ara mela x'jiġifieri bniedem; illum hawn, għada ma hux; u kif ma jarawhx iżjed,minnufih jintesa. Oh, x'għama u x'ebusija fil-qalb tal-­bniedem? Tara biss tal-lum, u	 f'li	 għad	 jiġri	 ma	 taħseb	 xejn.	 Fl-egħmil	 u	 fil-ħsibijiet	 tiegħek	 għandek	 iġġib	 ruħek	 bħalikieku	 illum	 l-aħħar	 ta'	 ħajtek! Li l-kuxjenza tiegħek kienet tajba, ma kontx tibża' daqshekk mill-mewt. Aħjar għalik tibża' mid-­dnubiet, jew mill-mewt. Jekk m'intix lest għall-mewt illum, kif trid tkun lest għada? Għada ma tafx x'ikun minnek u mbagħad	 fejn	 taf	 jekk	 għada	 jkunx	 tiegħek? X'jiswielna li ngħixu ħajja twila, jekk imbagħad ħajjitna ftit inbiddluha? Mhux kull min igħix ħajja twila, le, ibiddel ħajtu għall-aħjar; anzi aktarx iżid mal-qatta tad-dnubiet. Li konna nafu ngħixu tajjeb imqar ġurnata	 waħda	 biss	 f'din	 id-dinja!	 Bosta	 wħud	 	 igħoddu	 s-snin	 mindu	 biddlu	 ħajjithom;	 imma min jaf jekk għamlux fihom frott tajjeb?	 Il-mewt tbażża' tabilħaqq; imma min jaf jekk	 ingħixu	 aktar,	 ikunx	 deni	 għal	 ruħna?	 Imbierek	 mela	 min	 iżomm	 dejjem	 il-mewt	 quddiem	 għajnejh,	 u	 jħejji	 dejjem	 ruħu	 għall-mewt.	 Qatt	 rajt	 min	 imut?	 Ftakar	 li	 int	 ukoll	 għad	 tgħaddih	 dak	 il-pass. Fil-għodu agħmel kont li ma twassalx sa fil-għaxija; u fil-għaxija xejn la timla rasek lissebbaħ. Kun mela lest dejjem u għix ħajja tajba li l-mewt ma tiġix fuqek għal għarrieda, bla ħsieb ta'	 xejn.	 Ħafna	 jmutu	 sobtu;	 jiġifieri	 meta	 `Bin	 il-bniedem	 jiġi	 f'ħin	 li	 ma	 jkunux	 jobsru	 bih.'	 X'ħin	 tasal	 fuqek	 dik l-aħħar siegħa tiegħek, ħajtek l-imgħoddija tibda taraha wisq xort'oħra mil-lum, u jibda	 jisgħobbik	 jekk	 tkun	 għixt	 bla	 kont	 u	 għal	 rajk. Kemm igħaddiha tajjeb u kemm hu tal-għaqal min iqis igħix bħalma kieku jixtieq lijinsab f'mewtu! Trid ikollok tama kbira li tmut tajjeb? La tqisha xejn id-dinja; nissel xewqa qawwija li tgħaddi 'l quddiem	 fil-virtu;	 kun	 attent	 għall-ħwejjeġ	 tar-ruħ;	 għakkes	 lilek	 innifsek,	 oqgħod	 għas-­superjur	 tiegħek,	 iċħad	 ix-xewqat	 ta'	 qalbek	 u	 arfa'	 s-salib	 għall-imħabba	 ta'	 Kristu.	 	 Dment	 li	 inti	 b'saħħtek,	 wisq	 ġid	 tista'	 tagħmel	 għal	 ruħek;	 imma	 la	 timrad,	 ma	 nafx	 x'tilħaq	 tagħmel.	 Ftit	 bil-­mard	 isiru	 aħjar!	 bħalma	 ftit	 issibhom	 isiru	 qaddisin	 fost	 dawk	 li	 jduru	 wisq	 min	 naħa	 għall-oħra. Fi ħsiebek u qrabatek xejn la titma, u għal dak li hu salvazzjoni ta' ruħek la tħallix minn ġurnata għall-oħra; għax in-nies tafx kemm jinsewk malajr! Aħjar taħseb għal rasek il-lum li għandek	 iż-żmien,	 u	 tibda	 taħseb	 għal	 quddiem	 mil-lum	 b'xi	 opra	 tajba,	 milli	 titma'	 fl-għajnuna	 ta'	 l-oħrajn.	 Jekk	 ma	 taxħsibx	 il-lum	 għalik	 innifsek,	 min	 tridu	 jaħseb	 fik	 'il	 quddiem?	 Eh!	 kemm	 jiswa	 ż-żmien li hu f'idejna. Dan hu ż-żmien tas-salvazzjoni tagħna, dan hu ż-żmien wisq mogħġob	 quddiem	 Alla. Stenbaħ, mela, nisrani ħija, u ara minn liema Gwaj u minn liema biża' tista' teħles ruħek, jekk inti tgħix dejjem b'għajnejk miftuħa, u tiftakar spiss fil-mewt. Ħajtek għandha tkun li waqt mewtek aktar	 ikollok	 għax	 tibda	 tgħix	 ma'	 Kristu.	 Tgħallem	 issa	 armi	 kollox	 wara	 spallejk,	 biex	 f'mewtek	 tista'	 ttir	 għall-ħdan	 ta'	 Kristu	 bla	 ebda	 tfixkil.	 Għakkes	 issa	 lil	 ġismek	 bil-penitenza,	 biex	 f'mewtek	 it-tama	 tiegħek	 ma	 tfallilekx. Kemm int tassew bla għaqal tmur b'moħħok li ser tgħix ħajja twila waqt li m'intix żgurta' ġurnata waħda! Kemm u kemm sabu ruħhom imqarrqin hekk, u mietu bla ħsieb! Ma smajthiex darba u	 tnejn;	 Dak	 miet	 maqtul	 b'sejf;	 dak	 miet	 imgħarraq;	 dak	 waqa'	 mill-għoli	 u	 kisser	 rasu;	 dak	 miet	 waqt	 l-ikel;	 dak	 li	 kien	 	 jilgħab	 u	 baqa'	 hemm.	 –	 Min	 imut	 maħruq,	 min	 bl-armi,	 min	 bil-pesta,	 min	 maqtul	 mill-ħallelin.	 F'kelma	 waħda,	 kulħadd	 jispiċċa	 bil-mewt,	 u	 l-ħajja	 tal-bniedem	 tgħaddi	 f'għamża	 bħal	 dell. Min se jiftakar fik wara mewtek? Min jitlob għalik? Aħdem, aħdem, mela ħija, aħdemkemm tista', għax ma tafx meta għandek tmut, u lanqas taf x'isir minnek wara mewtek. Issa li għandek iż-­żmien, rekken	 u	 iġbor	 teżori	 li	 ma	 jintemmux.	 La	 tħabbatx	 moħħok	 ħlief	 għas-salvazzjoni	 tiegħek;	 u	 ma	 għandux	 jimpurtak	 ħlief	 mill-ħwejjeġ	 t'Alla.	 Agħmel	 ħbieb	 tiegħek	 il-Qaddisin	 t'Alla,	 billi	 tkun	 devot	 tagħhom,	 billi	 tqassam	 ħajtek	 fuq	 ħajjithom. Fid-dinja, kun bħala wieħed passiġġier li jgħaddi l-erbat ijiem tiegħu f'art barranija,jiġifieri la timliex rasek bil-ħwejjeġ ta' din l-art. Żomm lil qalbek safja u merfugħa lejn Alla, għax hawn ma hux qgħadek ta'	 dejjem.	 Kuljum	 itlob,	 olfoq	 u	 xtieq	 il-ġenna,	 biex	 ruħek	 tkun	 tista'	 wara	 l-mewt	 tittajjar	 għal	 ħdan	 Alla. KAP XXIV Jum il-ħaqq għall-midinbin. F'kulma tagħmel, ftakar f'mewtek. Ġib quddiem għajnejk li għad trid tidher quddiemImħallef tal-ħaqq, li għaliħ xejn m'hu moħbi. Imħallef, li ma ddawrux b'rigali, u lanqas, skużi, ma tgħaddiħ bi tkewtil; imma jagħmel il-ħaqq	 minnek	 bis-sewwa.	 O	 midneb,	 kemm	 int	 ta'	 min	 jibkik	 għall-ġenn	 tiegħek!	 X'fi	 ħsiebek	 twieġbu	 lil	 dak	 Alla,	 li	 jaf	 bid-dnubiet	 tiegħek,	 int	 li	 tibża'	 tarfa'	 għajnejk	 lejn	 wiċċ	 ta'	 bniedem	 imqarras?	 Għaliex	 mela	 ma	 tibdiex	 taħseb	 minn	 issa	 għall-ġurnata	 tal-ġudizzju?	 Dak	 in-nhar	 ma	 ssibx	 min	 jaqbeż	 għalik	 u	 jgħattilek;	 imma	 kulħadd	 ikollu	 l-piż	 tiegħu	 nnifsu	 x'jarfa'	 u jkun biżżejjed għaliħ. Issa l-ħidma tiegħek tkunlek ġid; issa l-biki tiegħek jiswielek: issa l-ilfiq	 tiegħek	 mismugħ,	 u	 l-indiema	 ta'	 qalbek	 tista'	 tpatti	 għal	 dnubietek	 u	 ssaffilek	 ruħek. Min jieħu paċenzja, qisu jagħmel il-purgatorju tiegħu f'din id-dinja. Jekk iniggżuħ bilsienhom, aktar jagħti għall-ħażen ta' min offendieħ, jew għax lilu iddisprezzawħ; jitlob għal min iweġġagħlu qalbu, u min qalbu jaħfirlu talli naqsu;	 bħalxejn	 jitlob	 maħfra	 lil	 sieħbu,	 aktar	 malajr	 milli	 jinkorla;	 spiss jinki lilu nnifsu billi jitgħakkes f'li jixtieq il-ġisem. Aħjar nitnaddfu issa minn dnubietna u	 naqtgħu	 d-drawwiet	 ħżiena,	 milli	 nħallu	 li	 nitnaddfu	 minnhom	 fid-dinja	 l-oħra.	 Imma	 aħna	 nqarrqu	 bina	 nfusna	 għall-imħabba	 żejda	 tagħna	 nfusna. Għidli dak in-nar x'għandu x'jaħraq ħlief dnubietek? Aktar ma tikkuntenta lilek inifsek u lil ġismek, wisq aktar ikollok xi tħallas għaliħ 'il quddiem, u wisq aktar ħatab għan-nar issaqqaf għalik. Dawn il-ħwejjeġ li	 fihom	 aktar	 jidneb	 il-bniedem	 aktar	 jikkastigat	 fihom.	 Il-berdin	 fil-ħwejjeġ	 t'Alla	 jiġu	 mniġġzin	 minn	 kullimkien	 binġieġeż	 mikwija;	 dawk	 li	 jagħmlu	 għal	 żaqqhom	 ibatu	 għatx	 u	 ġuħ	 klubi;	 id-diżonest	 u	 dawk	 li	 jfittxu	 l-pjaċiri	 jkunu	 mħargħrin	 qalb	 iż-żift	 jagħli	 u	 l-kubrit	 jinten;	 il-­għajjurin	 jingħu	 bl-uħigħ	 bħal	 klieb	 irrabjati. Hemm, kull vizzju jkollu t-turment tiegħu. L-imkabbrin jaraw kull żebliħ, u x'xħaħ ibatu l-­aktar għaks kbir. Siegħa waħda mit-tbatija ta' hemm tkun tiżen aktar minn mitt sena ta' l-aktar penitenza kbira f'din id-dinja;	 l-indannati	 ma	 għandhom	 l-ebda	 mistrieħ,	 ebda	 faraġ,	 hawn	 għall-­inqas	 it-tbatija	 taqta'	 kultant,	 u	 wieħed	 jinsa	 ftit	 id-dwejjaq	 tiegħu	 jiftaħ	 qalbu	 mal-ħbieb. Ħabrek mela issa għal ruħek u indem minn dnubietek biex nhar il-ġudizzju tista' tgħodd ruħek mat-­tajbin. Dak in-nhar it-tajbin joqodgħu b'wiċċhom minn quddiem dawk li ħaqruhom u żebilħuhom. Dan in-nhar, jagħmel il-ħaqq min,	 fuq	 din	 l-art,	 qagħad	 għall-ħaqq	 li	 għamel	 minnu	 ħaddieħor.	 Dak	 in-nhar	 il-fqajjar	 u	 l-umli	 jersaq	 b'tama	 kbira,	 u	 l-kburi	 mbażża'	 u	 mkexkex	 minn	 kollox. Hemm jidher biċ-ċar kemm kien għaref fid-dinja min kien jgħaddi ta' ibleħ għall-imħabba ta' Kristu. It-tbatija li wieħed ikun bata thennilu qalbu; imma l-ilsna ħżiena jitbikkmu u jeħdlu. Ir-ruħ tajba tithenna; u jaqsam	 qalbu	 min	 ma	 jkunx	 jifraħ	 billi	 tgħakkes	 f'din	 il-ħajja,	 milli	 kieku	 għaddieha	 bit-tpaxxijiet.	 Il-libsa	 tal-fqajjar	 issir	 tiddi,	 u	 tal-għani	 tikfes.	 Aktar	 jaqla'	 tifħir	 is-setaħ	 tal-fqir	 mill-­palazzi	 ndurati.	 Aktar	 tiswielu	 l-paċenzja	 li	 qatt	 tilef,	 milli	 s-setgħa	 ta'	 din	 id-dinja. Dak in-nhar tferrħek kuxjenza tajba u nadifa mill-għerf kollu ta' l-art. Aktar ikunjiswielek id-­disprezz ta' l-għana kollu. Aktar tfarraġ qalbek x'ħin tiftakar li tlabt bid-devozzjoni, milli tgħaxxaqt b'ikel tajjeb. Aktar tifraħ jekk tkun	 żammejt	 ilsienek,	 milli	 jekk	 tkun	 tkellimt	 żejjed.	 L-opri	 tajba	 jkunu	 jiswew	 aktar	 mill-kliem	 sabiħ.	 Aktar	 tkun	 togħġob	 il-ħajja	 mgħakksa	 mill-pjaċiri	 kollha	 ta'	 din	 l-art. Tgħallem mela bati l-ftit ta' hawn, jekk trid teħles mill-qilla ta' hemm. Idra ipprova hawn jekk għandekx ħila ssofri f'din id-dinja l-oħra. Jekk il-ftit ta' din l-art ma għandekx ħila tissaportih, kif trid tissaporti turmenti li ma jispiċċaw qatt? Jekk illum, malli wieħed imerik f'ħaġa ta'	 xejn	 demmek	 jixgħel,	 x'fi	 ħsiebek	 tagħmel	 meta	 tħaġġeġ	 ġewwa	 n-nirien	 ta'	 dejjem?	 Għax,	 ftakar	 li	 ma	 mistax	 imissek	 ħlief	 waħda	 minn	 dawn	 it-tnejn;	 jew	 titpaxxa	 f'din	 id-dinja,	 jew	 tithenna	 fl-oħra	 ma'	 Kristu. Issa jekk qatt imissek li tmut dalwaqt, sobtu, għidli, x'jiswielek li tkun għaddej ħajteksal-lum fl-unuri u t-tpaxxija? Kollox mela frugħa, barra milli tħobb 'l Alla u lilu waħdu sservi. Għaliex min b'qalbu kollha	 jħobb	 'l	 Alla,	 u	 la	 jibża	 mill-mewt,	 u	 la	 min-nirien	 ta'	 dejjem,	 u	 la	 mill-ġudizzju,	 anqas	 mill-infern,	 għax	 il-vera	 mħabba	 t'Alla	 twasslek	 żgur	 fil-ħdan	 tiegħu.	 Imma	 min	 ma	 jitbegħidx	 mid-­dnubiet,	 x'għaġeb	 li	 jibża'	 mill-mewt	 u	 mill-ġudizzju? Madankollu jiswielek illi, ma tħajrikx l-imħabba, għall-inqas iġġagħlek tikkonverti l-biża' ta' l-infern. Imma min ma jridx jaf bil-biża' t'Alla, ma jistax ikun li jkollu riżq fl-etenita; għaliex jaqa' aktar malajr fix-xbiek tad-demonju. KAP XXV Fuq li għandna bi ħrara kbira nbiddlu l-ħajja tagħna kollha. Servi dejjem 'l Alla bi ħrara kbira u bil-ferħa, u aħseb spiss fuq dawn iż-żewġ ħwejjeġ: X'ġejt nagħmel hawn? (f'kunvent). U għalfejn ħallejtha d-dinja? – Mhux biex tgħix għal Alla, u tgħaddi ħajja tar-ruħ? Qis mela li tħaddi dejjem 'l quddiem fit-tjieba, għax ma ddumx ma titħallas għat-tbatijiet tiegħek; fl-aħħar ta' ħajtek ma jkunx hemm iżjed lok ta' biża' u ndiema. Tabilħaqq li jaħtiġlek titħabat ftit hawn;	 imma	 wara	 ssib	 il-mistrieħ	 u	 l-hena	 ta'	 dejjem. Jekk inti ma teħdiex isservi 'l Alla bil-ħrara, Alla ma jonqosx iħallsek bil-bosta. Żomm dejjem tama ħajja fih, li sa fl-aħħar għad titħallas, bla ma timla rasek żejjed li inti qiegħed tajjeb, li	 ma	 tibdiex	 tibred	 jew	 tintefaħ	 bik	 innifsek. Ċertu wieħed kien jinsab bejn in-nar u l-ilma - il-biża' mill-banda l-waħda u t-tama mill-oħra. Darba waħda fid-diqa tiegħu, mar fi knisja u nxteħet wiċċu fl-art quddiem altar jagħmel orazzjoni. Beda jtalla' u	 jniżżel	 bejnu	 u	 bejn	 ruħu	 u	 jgħid:	 `Oh!	 Li	 kont	 naf	 jekk	 nibqax	 inżomm	 qawwi	 sal-­aħħar!'	 Minnufih	 sama'	 din	 ir-risposta	 li	 tah	 Alla	 ġewwa	 qalbu:	 `Issa	 li	 inti	 kieku	 dan	 tafu,	 x'kont	 tagħmel?	 Agħmel	 issa	 dak	 li	 kont	 tagħmel	 li	 kieku	 tafu;	 u	 ma	 għandekx	 għax	 tibża''.	 Qalbu	 mimlija,	 bil-ħlewwa	 u	 kollu	 mwettaq	 reħa	 ruħu	 f'idejn	 Alla,	 u	 ma	 baqax	 iżjed	 imħabbat.	 Neħħa	 wkoll	 minn	 rasu	 din	 il-kurżita	 żejda	 li	 jrid	 jaf	 x'għad	 ikun	 minnu.	 Biss	 kien	 ifittex	 liema	 huma	 l-ħwejjeġ	 li	 jistgħu	 jogħġbu	 'l	 Alla,	 biex	 b'kulma	 jagħmel	 jibda	 tajjeb	 u	 jispiċċa	 aħjar. Jgħid il-Profeta: `Itma f'Alla u agħmel is-sewwa, u għammar fuq din l-art u tpaxxa bil-ġid tagħha.' Ħaġa waħda hemm li tfixkel bil-bosta wħud fit-triq tas-sewwa, u żżommhom li ma jbiddlux ħajjithom, tiġihom tqila	 li	 jikkumbattu,	 u	 bħalxejn	 jaqtgħu	 qalbhom.	 Imma	 mbagħad	 taf	 min	 huma	 dawk	 li	 jgħaddu	 'l	 quddiem	 fit-tjieba	 aktar	 minn	 ħaddieħor?	 Dawk	 li	 aktar	 ma	 ħaġa	 tkun	 tqila aktar bil-ħila jidħlu għaliha. Għax il-bniedem aktar jitjieb u jaqla' grazzja akbar f'dawk il-­ħwejjeġ	 li	 fihom	 jeħodha	 kontra	 tiegħu	 nnifsu,	 u	 jgħakkes	 il-ġibdiet	 tiegħu. Imma mhux kulħadd għandu tfixkil xortawaħda li minnhom irid joħroġ rebbieħ billijiċħad lilu nnifsu. Niftiehmu dak li hu b'seba' għajnejn fuqu nnifsu, aktar ikollu saħħa kbira u jgħaddi 'l quddiem fit-tjieba; minn dak	 l-ieħor	 li	 għalkemm	 hu	 ta'	 	 ħajja	 tajba,	 ma	 għandux	 bħall-ieħor	 dik	 il-­ħrara	 li	 jmur	 'il	 quddiem	 fil-virtu. Tnejn huma l-ħwejjeġ li l-aktar igħinu għal min irid ibiddel ħajtu; l-ewwel, li naħarbu b'ħilitna kollha minn dak li għalih tiġbidna n-natura, u t-tieni, li bil-ħrara kollha nitolbu l-ġid li l-aktar jaħtiħilna. U	 ħaġ'oħra:	 li	 ħwejjeġ	 li	 ma	 jogħġbukx	 fl-oħrajn,	 ittendi	 minnhom	 int,	 u	 aħrabhom. Kulfejn tkun, tista' tagħmel il-ġid għal ruħek. Jekk tisma' jew tara min hu tajjeb,għandek tara kif tagħmel timitah. Jekk tara xi ħaġa mgħawġa, oqgħod attent li ma tagħmilhiex int; jew jekk qatt tkun	 għamiltha,	 qis	 li	 tikkoreġi	 ruħek	 minnha. Kif għajnejk jaraw lill-oħrajn, hekk ukoll l-oħrajn jiflu lilek. Kemm hi ħaġa sabiħa tara lil ħutek kollha ħrara u devozzjoni; tarahom mixjin sewwa, bla qatt ma jgħawġu! Kemm tħossok tbati meta tara oħrajn	 mixjin	 għal	 rajhom,	 u	 ma	 jkomplux	 ma'	 dak	 li	 daħlu	 għalih!	 Kemm	 hu	 deni	 kbir	 għal	 ruħna,	 li	 ma nagħmlux l-obbligi li għalihom konna msejħin, u nindaħlu fi ħwejjeġ li magħhom xejn ma	 għandna	 x/naqsmu	 aktar. Reliġjuż li għandu l-vera ħrara jagħmel bil-qalb kulma jridu minnu. Ieħor biered u blakont għall-­ħwejjeġ t'Alla jsib ruħu msallab u mdejjaq minn kullimkien għax ma għandux dak is-sabar ħelu tal-­qalb, u sabar barrani	 ma	 għandux	 x'iridu. Dak l-ieħor imbagħad li ma jgħix skond ir-regola jkun qiegħed ilesti t-telfien ta' ruħu.Min ifittex it-tpaxxija u l-fsied, ma jsibx ħlief inxief ġewwa qalbu għax ħaġa jew oħra dejjem isib x'idejqu. Taf xejn kif igħixu tant reliġjużi oħra, li r-regola tagħhom hija tant u tant ħarxa? Ħruġdarba fit-­tant, ħajja kollha penitenza, ikel ftit, qari ta' sikwit, u dejjem ħajja taħt il-madmad. Ħares lejn il-­Kartusjani,	 iċ-ċisterċensi	 u	 tant	 patrijiet	 u	 sorijiet	 ta'	 kunventi	 oħra,	 ara	 kif	 f'nofs	 ta'	 lejl	 iqumulek	 mis-sodda	 jkantaw	 is-salmi,	 u	 tifħir	 ieħor	 'l	 Alla.	 Għajb	 mela	 għalik	 li	 titgħażżen	 fl-opri	 tajba	 fil-ħin	 tant	 reliġjużi	 sejrin	 jibdew	 ifaħħru	 'l	 Alla. Eh! li ma kienx ikollna x'nagħmlu ħaġ'oħra ħlief li b'qalbhna kollha u bil-fomm infaħħru lill-­Mulej Alla tagħna. Eh! li ma kienx ikollok qatt bżonn tiekol, tixrob u torqod li kont tista' anzi tfaħħar	 dejjem	 'l	 Alla	 u	 tfittex	 biss	 il-ġid	 tar-ruħ,	 kemm	 kieku	 tkun	 aktar	 kuntent	 milli	 int	 issa,	 li	 jaħtieġlek toqgħod għall-bżonnijiet tal-ġisem! Eh! li ma kienu qatt dawn il-bżonnijiet! Li konna	 nistgħu	 nġarrbu	 biss	 il-ħlewwiet	 tal-qalb	 li	 aħna	 wisq	 fil-bgħid	 integħmuhom! Meta bniedem jasal li ma jafx aktar jissabar f'ebda ħaġa maħluqa jibda biex jifhem u jtiegħem tabilħaqq x'inhu Alla; u b'hekk jibda wkoll ikun kuntent b'kollox, jiġrilu x'jiġrilu. Jibda biex u la bir-­riżq	 ma	 jifraħ,	 jew	 anqas	 bil-għawġ	 ma	 jħabbat	 moħħu	 għaliex	 it-tama	 tiegħu	 kollha	 kemm	 hi	 f'Alla	 li	 għalih	 xejn	 ma	 jintemm	 u	 jmut,	 kollox	 joqgħod	 minnufiħ	 għar-rieda	 tiegħu. Ftakar dejjem fl-aħħar tiegħek, u tinsiex, li ż-żmien l-imgħoddi ma jerġax lura. Jekk ma tkunx fuq ruħek u tħabrek dejjem, ma taqla' ebda virtu; jekk taħbat tintreħa, tibda minnufih sejjer lura. Imma jekk	 tagħti	 ruħek	 għat-tjieba	 bil-ħrara	 kollha,	 issib	 il-hena	 ta'	 qalbek,	 u	 t-tbatijia	 tibda	 tiġik	 ħafifa;	 għax	 il-grazzja	 t'Alla	 tkun	 taħdem	 fik	 u	 int	 issir	 tħobb	 il-virtu. Bniedem bil-ħrara u bieżel għal ruħu ssibu lest għal kollox. Hija tbatija akbar li teħodha kontra xi drawwa jew ġibda ħażina milli tħaddem idejk fix-xogħol. Min ma jiskanzax id-dnubiet żgħar, bil-ftit il-ftit jibda jaqa' fil-kbar. Fil-għaxija jkollok biex tifraħ jekk il-ġurnata tgħaddiha tajjeb. Oqgħod	 dejjem b'għajnejk miftuħa fuqek innifsek; qum min-ngħas li tinsab fih, għasses fuqek innifsek;	 ħallik	 mill-oħrajn	 u	 la	 tinsa	 qatt	 lilek	 innifsek.	 Tgħaddi	 'l	 quddiem	 fit-tjieba	 daqskemm	 teħodha	 kontra	 tiegħek	 innifsek. TAL-IMITAZZJONI TA' KRISTU TAGĦLIM KIF WIEĦED GĦANDU JMUT GĦAD-DINJA BIEX JGĦIX ĦAJJA TAR-RUĦ KAP I Kif Alla jitkellem mal-qalb tal-bniedem "Is-saltna t'Alla ġewwa fikom," igħid il-Mulej. Agħti ruħek 'l Alla b'qalbek kollha, tbiegħed għal kollox min dal-wied tad-dmugħ, u ruħek issib il-mistrieħ tagħha. Tgħallem ixħet taħt riġlejk il-­ħwejjeġ ta' din l-art, agħti ruħek	 għall-ħwejjeġ	 tar-ruħ,	 u	 inti	 tara	 kif	 Alla	 jiġi	 jsaltan	 ġewwa	 fik.	 U	 s-­saltna	 t'Alla	 taf	 x'inhi?	 Paċi	 u	 hena	 fl-Ispirtu	 Santu;	 u	 dawn	 ma	 jingħatawx	 lill-ħżiena. Jiġi mela ġewwa fik Kristu Ġesu u jurik il-ħlewwiet tiegħu, jekk tlestilu f'qalbek agħmara kif lilu tixraq. Il-glorja tiegħu, il-ferħ tiegħu. Hu jsibhom ġewwa l-qalb; u bihom jitgħaxxaq. Spiss Hu jħobb iżur il-bniedem	 miġbur	 fih	 innifsu,	 miegħu	 jitħaddet	 bil-ħlewwa;	 isawweb	 fuqu	 l-grazzja	 tiegħu;	 jagħtih	 paċi	 kbira,	 jinħabb	 miegħu	 ħwejjeġ	 tal-għaġeb. Fittex mela, o ruħ fidila, ħejjilu l-qalb tiegħek lil dan il-għarus, ħalli jitħajjar jiġi għandek u jgħammar fik. Isimgħu x'igħid: ``Min iħobbni jgħożż kliemi u jinħabb ma' Missieri; u aħna niġu għandu, u	 noqogħdu	 miegħu.''	 Ħejji	 mela	 lil	 Kristu	 agħmara	 ġewwa	 fik,	 u	 tħallix	 min	 jidħol	 ħliefu. Meta għandek lil Kristu, għani int, u xejn ma jonqsok. Hu jidħol għalik u jaħseb għalik f'kollox, u ma jkollokx bżonn titma fil-bnedmin. Il-bnedmin malajr ibiddlu l-fehma tagħhom, u għalxejn b'xejn jonqsu minn kelmthom; imma Kristu jibqa' fehma waħda għal dejjem, u minn kelmtu qatt ma	 jonqsok	 sa	 l-aħħar	 tiegħek. Tama kbira ma għandux għax ikollok fil-bniedem tant debboli u lsir tal-mewt, għalkemm jista' jiswielek u jħobbok; anqas għandek imbagħad għax teħodha bi kbira, jekk xi darba jfixklek jew imerik. Dawk li llum	 huma	 miegħek,	 għada	 għandek	 ħila	 ssibhom	 kontra	 tiegħek;	 u	 minfuq	 ibiddlu	 fehmithom	 bħala	 pinnur	 mar-riħ.	 Qiegħed	 it-tama	 kollha	 tiegħek	 f'Alla,	 minnu	 ibża'	 u	 lilu	 ħobb.	 Hu	 dejjem	 hemm	 għalik,	 u	 hu	 jagħmillek	 li	 jaħtieġlek	 għall-aħjar	 tiegħek.	 Hawn	 m'hux	 pajjiżek	 biex	 toqgħod	 fih	 għal	 dejjem	 tkun	 fejn	 tkun	 inti	 dejjem	 barrani	 u	 frustier:	 u	 mistrieħ	 ma	 jkollok	 qatt	 ħlief	 jekk	 tkun	 marbut	 minn	 qalbek	 ma'	 Kristu. Għala tixxennaq u tħares 'l hawn u 'l hemm, la darba m'hux il-lok tal-mistrieħ tiegħek? Fis-­smewwiet irid ikun il-qgħad tiegħek; u l-ħwejjeġ ta' l-art, af, ma jmissekx tagħtihom anqas daqqa ta' għajn, bħal	 min	 ikun	 għaddej	 għal	 xogħlu.	 Kollox	 jgħaddi,	 u	 int	 wkoll. Qis li ma tirtabat ma' ebda xejn, li ma tmurx tinqbad u tħalli ġildek. F'Alla għandhom ikunu l-­ħsibijiet tiegħek, u la tehdiex ittalla' t-talb tiegħek għal għand Kristu. Jekk moħħok ma jtikx li	 taħseb	 fil-ħwejjeġ	 għolja	 tas-sema,	 oqgħod	 aħseb	 fil-passjoni	 ta'	 Kristu,	 u	 għammar	 b'tama	 kbira	 ġewwa	 l-pjagi	 mqaddsa	 tiegħu.	 Jekk	 inti	 tistkenn	 bis-sedqa	 ġewwa	 l-pjagi	 egħżież	 ta'	 Ġesu,	 sabar	 kbir	 issib	 meta	 tkun	 f'xi	 dwejjaq;	 u	 anqas	 	 ma	 tant	 jimpurtak	 jekk	 il-bnedmin	 iżebilħuk,	 u	 bħalxejn	 tieħu	 bis-sabar	 li	 jaqalgħu	 fuqek. Kristu wkoll kien imżeblaħ mill-bnedmin fid-dinja; u waqt it-taħbit, sal-ħbieb telquħ waħdu. Kristu ried ibati u jkun imżeblaħ; u int ma tistħix tgemgem? Kristu kellu l-egħdewwa u min jaqla' fuqu, u int jidhirlek	 li	 kulħadd	 għandu	 jkun	 ħabib	 tiegħek	 u	 jagħmillek	 il-ġid?	 Kieku	 ma	 jinqalagħlek	 ebda	 għawġ,	 kif	 trid	 int	 il-paċenzja	 tiegħek	 tkun	 imħallsa?	 Kieku	 jiġik	 kollox	 għal	 qalbek,	 kif	 trid	 tkun	 ħabib	 ta'	 Kristu?	 Ħu	 mela	 paċenzja	 ma'	 Kristu	 u	 għall-imħabba	 ta'	 Kristu,	 jekk	 trid	 issaltan	 ma'	 Kristu. Li dħalt imqar darba biss, imma sewwa, ġol-qalb ta' Kristu, u ġarrabt ftit mill-ħeġġa ta' l-imħabba tiegħu, kieku ma kontx toqgħod tfittex tbatija u mhux tbatija; anzi aktar tifraħ jekk jaħbtu jmaqdruk, għax	 l-imħabba	 ta'	 Ġesu	 Kristu	 ġġiegħel	 lill-bniedem	 xejn	 u	 xejn	 aktar	 ma	 jqis	 lilu	 nnifsu. Min iħobb lil Ġesu Kristu u s-sewwa tiegħu, min hu mejjet għal din id-dinja, min ma għandu ebda ġibda ħażina, jista' jagħti ruħu 'l Alla għal kollox, jista' jogħla xi ħaġa aktar minn	 bniedem	 f'dawk	 li	 huma	 ħwejjeġ	 tar-ruħ,	 jista'	 jgawdi	 l-veru	 mistrieħ. Min il-ħwejjeġ jaf jistmahom, mhux le skond ma tismahom id-dinja imma talli huma, dan hu tabilħaqq għaref, u l-għerf tiegħu ġej minn għand Alla, mhux le mill-bnedmin. Min jimxi dritt, u l-­ħwejjeġ ma	 jiżinhomx	 bil-miżien	 tad-dinja,	 ma	 jfittixx	 fejn	 u	 meta,	 biex	 jagħmel	 l-opri	 tajba.	 Min	 qalbu	 hi	 mimlija	 b'Alla,	 qatt	 moħħu	 ma	 jixxerred,	 għax	 qatt	 ma	 jisker	 bil-ħwejjeġ	 tad-dinja.	 Ma	 jimpurtaħx	 għax	 ibati	 ġismu,	 jew	 għax	 il-ħin	 tiegħu	 ikun	 imqassam;	 imma	 jiġri	 x'jiġri	 ssibu	 lest	 jilqa'	 kollox. Min f'qalbu ma għandux taqlib u taħwid ma joqgħodx iħares x'jagħmlu jew ma jagħmlux il-­bnedmin, anqas il-ħażen tagħhom; il-bniedem isib x'ifixklu u jħawwadlu moħħu, skond ma jirtabat jew ma jirtabatx mal-ħwejjeġ tad-dinja. Jekk timxi sewwa u żżomm ruħek safi minn kollox, kulma jiġrilek ikun b'risq u ġid tiegħek. U għalhekk sal-lum bosta ħwejjeġ idejquk u jħawduk; għax għadek ma nftamtx mill-ħwejjeġ tad-­dinja. Ebda ħaġa ma ttabba' u tħawwad il-qalb tal-bniedem daqs il-ġibda ħażina lejn il-ħlejjaq l-oħra. Kieku il-ħwejjeġ tad-dinja ma jħajrukx biex titfarraġ fihom, oqgħod aħseb fuq il-ħwejjeġ tas-Sema, u tibżax, qalbek ikollha fiex tithenna. KAP II Għandna nerħu ruħna f'idejn Alla b'umilta kbira. La timliex rasek tgħid: ``Dak iġibni; dak ma jġerragħnix.'' Biss qis li Alla jkun miegħek f'kulma tagħmel. Ara li jkollok kuxjenza; u Alla jgħinek. Dak li Alla miegħu, ebda ħażen ta' bniedem ieħor	 ma	 jista'	 għalih.	 Jekk	 għandek	 ħila	 tbati	 bla	 ma	 tgemgem,	 Alla	 żgur	 jidħol	 għalik.	 Hu	 jaf	 meta	 u	 kif	 għandu	 jeħilsek;	 u	 għalhekk	 erħi	 ruħek	 f'idejk,	 għaliex	 Alla	 hu	 dak	 li	 jgħinna	 u	 tagħna	 minn	 kull	 dwejjaq.	 Wisq	 drabi	 	 jkun	 ġid	 tagħna	 li	 l-oħrajn	 jagħarfu	 n-nuqqas	 tagħna	 u	 jlumuna	 biħ	 ukoll,	 biex	 dejjem	 aktar	 inkunu	 umli. Meta wieħed jara d-difetti tiegħu u jumilja ruħu, iberred aktar malajr lil min ikun mixgħul kontra tiegħu. L-umli, Alla jieħu ħsiebu, u jeħilsu, iħobbu u jhenniħ, jinġibed lejħ, jagħtiħ grazzja qawwija; u wara	 li	 jiċċekken,	 igħolliħ	 u	 jagħniħ	 bil-glorja.	 Lill-umli	 juriħ	 il-għerf	 tiegħu,	 jistiednu	 miegħu	 bil-­ħlewwa u jiġbdu lejħ. L-umli għalkemm iċanfruħ, iżomm dejjem ruħu fil-paċi, għaliex it-tama	 tiegħu f'Alla u mhux fin-nies tad-dinja. Jekk ma żżommx ruħek bl-iċken fost kulħadd, qatt ma	 tgħaddi	 'l	 quddiem	 fit-tjieba:	 ifhima	 tajjeb! KAP III Liema hu l-bniedem tajjeb u bil-paċi f'qalbu. Ibda minnek innifsek, imbagħad tkun tista' ġġib il-paċi fost l-oħrajn. Aħjar bniedem sieket minn wieħed għaref. Min minn ġewwa hu mħawwad, sal-ġid jisfagħlu deni, u bħalxejn jemmen li jmorru jgħidulu fuq ħaddieħor; imma	 min	 huwa	 sieket,	 kollox	 jieħu	 b'ġid	 tiegħu.	 Min	 għandu	 l-vera	 paċi	 tal-qalb,	 f'xejn	 ma	 jaħseb	 ħażin	 f'ħaddieħor;	 u	 la	 jistrieħu	 hu,	 u	 la	 jħalli	 'l	 min	 jistrieħ.	 Bosa	 drabi	 jgħid	 dak	 li	 ma	 jmissux	 igħid;	 u	 dak	 li	 jmissu	 jagħmel,	 u	 l-obbligi	 tiegħu	 xejn	 ma	 jarahom.	 Mela	 ħabrek	 l-ewwel	 għalik	 innifsek,	 imbagħad	 tkun	 tista'	 taħseb	 tħabrek	 għall-ġid	 tal-proxxmu	 tiegħek. Dak li tagħmel int, għandek ħabta tgħattiħ u żżejnu bil-kliem, imma bli taħfer lil ħaddieħor ma tridx tisma'. Frattant kien ikun aħjar tistqarr in-nuqqas tiegħek milli toqgħod tugża lil sieħbek. Issaporti lill-oħrajn, jekk	 trid	 lil	 ħaddieħor	 jieħu	 paċenzja	 bik.	 Ara	 kemm	 għadek	 bgħid	 mill-vera	 mħabba	 u	 umilta!	 Kieku	 kont	 umli,	 ma	 kontx	 tisħon	 ħlief	 għalik	 innifsek.	 N'hix	 ħaġa	 kbira	 li	 tgħix	 mat-tajbin	 u	 l-umli	 bla	 ma	 jkollok	 xi	 tgħid	 magħhom.	 Ma'	 nies	 hekk,	 kulħadd	 kieku	 jrid	 jagħmilha;	 il-kwiet	 minnu	 nnifsu	 jogħġob	 lil	 kulħadd	 u	 kulħadd	 iħobb	 aktar	 lil	 min	 ma	 joqgħodx	 imeriħ.	 Imma	 li	 jkollok	 tagħmilha	 ma'	 rjus	 iebsa,	 ta'	 fehmiet	 imgħawġa,	 ma'	 min	 ma	 jridx	 jaf	 bi	 kmand,	 ma'	 min	 hu	 dejjem	 bis-sejf	 mislut,	 u	 tgħix	 bil-paċi	 magħhom,	 grazzja	 wisq	 kbira	 trid	 tkun;	 trid	 tkun	 qawwija,	 u	 ta'	 min	 ifaħħarha. Hemm x'uħud li jgħixu bil-paċi magħhom infushom u ma' l-oħrajn ukoll. Hemm oħrajn la għandhom kwiet huma u lanqas iħallu bi kwiethom l-oħrajn; salib lill-oħrajn, u salib itqal għalihom. Hemm min iżomm dejjem	 il-paċi	 fih	 innifsu,	 u	 jfittex	 li	 jnissilha	 fl-oħrajn.	 Mela	 l-paċi	 kollha	 tagħna,	 f'din il-ħajja tat-tbatija, taf fiex għandha tkun? Filli nissaportu kollox bl-umilta, u mhux filli ma	 nġarrbux	 dak	 li	 ma	 naħmlux. KAP IV X'jiġifieri fehma safja tal-qalb. B'żewġ ġwienaħ il-bniedem jittajjar 'il fuq mid-dinja: bis-safa tal-qalb u tal-fehma. Bis-sedqa tal-fehma tagħna, u ta' l-imħabba tagħna. B'hekk insibu 'l Alla u ninġibdu lejħ u nitgħaxxqu biħ. Jekk f'qalbek ma jkollok ebda	 ġibda	 ħażina,	 ma	 tiltaqa'	 ma'	 ebda	 tfixkil	 fl-egħmil	 tiegħek	 tajjeb.	 Jekk	 int	 ma	 tfittixx	 u	 ma	 tħabrikx	 għall	 ebda	 ħaġ'oħra	 li	 togħġob	 'l	 Alla	 u	 li	 tagħmel	 ġid	 lill-proxxmu	 tiegħek,	 qalbek	 tkun	 dejjem	 bis-sabar	 tagħha.	 Li	 qalbek	 kienet	 dejjem	 safja;	 kieku	 l-ħolqien	 kollu	 jkun mera għalik kif għandek tgħix, u tgħallmek il-għerf tal-qdusija; għax kemm-il ħaġa naraw,	 avolja	 ċkejkna	 u	 ta'	 xejn,	 f'kollox	 naraw	 it-tjieba	 t'Alla. Li kellek qalbek safja u fehma tajba, kieku tara u tifhem kollox sewwa. Qalb nadifa tifred sas-­smewwiet u l-infern. Kulħadd jara minn barra skond ma hu minn ġewwa. Jekk hemm xi ferħ fid-dinja, issibu żgur fil-­bniedem li għandu qalbu safja. U jekk jinqalgħu slaleb u dwejjaq, min għandu kuxjenza ħażina jħosshom itqal	 minn	 ħaddieħor.	 Kif	 ħadida	 jekk	 idaħħalha	 fin-nar	 tinża'	 mis-sadid	 tagħha,	 u	 toħroġ	 tlellex	 bid-dija,	 hekk	 il-bniedem	 li	 jagħti	 ruħu	 'l	 Alla	 kollu	 kemm	 hu,	 titwarrab	 minnu	 l-bruda,	 u	 jitbiddel	 fi	 bniedem	 ieħor. Malli l-bniedem jibda jirtema u jitgħażżen, jibda mqar l-iżgħar xogħol jarah bi kbir, u qalbu tfittex is-sabar tad-dinja. Imma meta jibda jgħakkes lilu nnifsu, u jimxi ta' rġiel fit-triq t'Alla dak li dari	 kien	 jiġiħ	 tqil	 jibda	 issa	 jsibu	 ħafif. KAP V Daqqa ta' għajn fuqna nfusna Ma għandniex għax nafdaw wisq fina nfusna, għax bosta drabi aħna jonqosna l-grazzja u d-­dehen. Wisq ftit jinsab fina; u avolja dan il-ftit, malajr nitilfuh, għax ma nafux ingħożżuh. Bosta drabi wkoll ma	 nintebħux	 li	 aħna	 tant	 għomi	 minn	 ġewwa.	 Bosta	 drabi	 nimxu	 ħażin,	 u	 minn	 fuq	 niskużaw	 irwieħna,	 u	 b'hekk	 nagħmlu	 agħar.	 Drabi	 ninxegħlu	 bil-korla	 u	 naħsbu	 li	 hi	 ħrara	 għall-­ġid.	 Tarana	 nċanfru	 lill-oħrajn	 għall-ħwejjeġ	 żgħar,	 u	 għall-ħwejjeġ	 kbar	 tagħna	 nagħlqu	 għajnejna.	 Jekk	 insofru	 xi	 ħaġa	 minn	 ħaddieħor,	 minnufih	 inħossuha	 u	 niżnuha;	 imma	 dak	 kollu	 li	 l-oħrajn	 ibatu	 minħabba	 fina,	 anqas	 biss	 igħaddilna	 minn	 rasna!	 Min	 jiżen	 bil-miżien	 tas-sewwa	 u	 tal-ħaqq	 l-egħmil	 tiegħu,	 l-egħmil	 ta'	 ħaddieħor	 ma	 jaraħx	 dinja. Min hu mogħti għal Alla, l-ewwel iqis li jbiddel ħajtu; u min hu miedhi biħ innifsu, ma ssibux igħid fuq l-oħrajn. Trid tkun bil-paċi f'qalbek u devot? Ħiet fommok għall-egħmil tan-nies, u oqgħod	 b'għajnejk	 miftuħa	 fuqek	 innifsek	 biss.	 Jekk	 taħseb	 biss	 fuqek	 u	 f'Alla,	 tara	 x'tara,	 xejn	 ma	 jħabbatlek	 moħħok.	 Iss'int	 fejn	 tkun	 meta	 rasek	 tkun	 band'oħra?	 U	 meta	 tkun	 mort	 b'moħħok	 f'din	 jew	 dik	 il-ħaġa	 xi	 tkun	 irbaħt?	 Jekk	 trid	 ikollok	 il-paċi	 u	 l-vera	 rabta	 m'Alla,	 jaħtieġlek	 tixħet	 kollox	 wra	 spallejk,	 u	 taħseb	 fik	 innifsek. Ġid kbir ikunlek, jekk iżżomm ruħek maħlul mill-ħsibijiet tad-dinja; imma deni tagħmel lilek innifsek jekk tirgħeb għall-ħwejjeġ ta' din l-art. Ebda ħaġa ma għandek għaliex taraha kbira, għolja, sabiħa, u għal qalbek barra	 minn	 Alla,	 jew	 dak	 li	 jiġi	 minn	 Alla.	 L-hena	 li	 jistgħu	 jagħtuk	 il-ħlejjaq	 kollha	 żommu	 bi	 frugħa.	 Ir-ruħ	 li	 tħobb	 'l	 Alla,	 xejn	 ma	 tħobbu	 dak	 kollu	 li	 mhux	 Alla.	 Biss	 Alla	 hu	 etern	 u	 	 bla	 tarf;	 hu	 li	 jimla	 kullimkien;	 hu	 jhenni	 r-ruħ	 u	 jimla'	 l-qalb	 b'ferħ	 tal-ġenna. KAP VI X'ferħ iġġib il-kuxjenza tajba. Il-għaxqa tat-tajjeb hi din, li jkollu kuxjenza safja. Qis mela li jkollok kuxjenza tajba, u qalbek tkun dejjem ferħana. Il-kuxjenza tajba wisq slaleb tiflaħ tarfa'; u avolja fid-dwejjaq, issibha bil-wisq ferħana; imma l-kuxjenza ħażina dejjem imbeżżgħa u mħabba biha stess. Inti ikollok l-ogħla	 mistrieħ,	 jekk	 qalbek	 ma	 tniggżikx.	 Ma	 għandekx	 għax	 tifraħ,	 ħlief,	 meta	 tħoss	 li	 mxejt	 kif	 irid	 Alla. Qatt il-ħżiena ma għandhom il-veru ferħ, anqas qatt iħossu l-faraġ tal-qalb; għaliex għall-ħżiena ma hemmx paċi, igħid Alla; U jekk tismagħhom tgħidu: ``Aħna nħossuna f'sikkitna; u min tridu jiflaħ għalina?'' xejn la temminhom,	 għax	 ħin	 bla	 waqt	 il-qilla	 t'Alla	 tqum	 għalihom,	 l-egħmil	 tagħhom	 jispiċċa	 fix-xejn,	 u	 l-ħsibijiet	 tagħhom	 itiru	 mar-riħ. Lil min iħobb lil Ġesu ma tiġiħx bi tqila li jifraħ bid-dwejjaq, għaliex anzi l-ferħ tagħna għandu jkun fis-salib ta' Sidna. L-unur li jingħata minn bniedem lil bniedem ieħor, ħajja qasira għandu. U	 l-­kobor	 ta'	 din	 id-dinja	 dejjem	 jimxi	 miegħu	 s-swied	 il-qalb	 u	 l-biki. Il-glorja tat-tajbin iħossuha dejjem fihom, fil-kuxjenza tagħom, mhux filli jfaħħruhom in-nies. It-­tajbin jifirħu b'Alla u f'Alla, u jitgħaxxqu bis-sewwa tiegħu. Min irid ikun kbir tabilħaqq u għal dejjem, ma għandux għaliex ifittex il-ħwejjeġ	 tad-dinja.	 Imma	 min	 jirgħeb	 għat-tifħir	 tan-nies,	 jew	 ma	 qisu	 xejn,	 juri	 li	 ftit	 iħoss	 qalbu	 mixgħula	 għall-ħwejjeġ	 tas-Sema.	 Min	 ma	 jimpurtaħx	 u	 la	 minn	 tifħir	 u	 la	 minn	 tagħjir,	 issibu	 għandu	 paċi	 kbira	 ġewwa	 qalbu. Min il-kuxjenza tiegħu hi nadifa, aktarx ikun dejjem ferħan u moħħu mistrieħ. Billi jfaħħruk, m'intix qaddis aktar milli int; u jekk iżebilħuk u jaqalgħu fuqek, tibqa' li int ukoll; għaliex b'daqshekk, quddiem Alla, ma tkunx magħdud b'aktar jew anqas milli int. Ħares biss x'inti	 minn	 	 ġewwa,	 u	 mill-bqija	 la	 tfittixx	 x'igħidu	 minnek	 in-nies.	 –	 Il-bniedem	 jara	 l-wiċċ	 	 ta'	 sieħbu;	 imma Alla jara l-qalb; il-bnidem jara l-egħmil, imma Alla jħares li jiżen il-fehma ta' egħmil il-­bniedem.	 –	 Min	 jagħmel	 dejjem	 is-sewwa,	 u	 jżomm	 ruħu	 ta'	 xejn,	 sinjal	 li	 r-ruħ	 tiegħu	 hija	 umli. Min ma jfittixx is-sabar ta' ebda maħluq, sinjal li qalbu nadifa u mogħnija bit-tama. Min ma jfittixx xhud barrani ta' kuxjenza tiegħu, sinjal li hu ntelaq f'idejn Alla kollu kemm hu. San Pawl igħid: ``Mhux għax wieħed jiftaħar bih innifsu, hu fit-triq it-tajba; jaħtieġlu li jfaħħru Alla.''	 Il-ħajja	 ta'	 bniedem	 li	 miet	 għad-dinja,	 hi	 din:	 illi	 hu	 jmexxi	 dejjem	 qalbu	 m'Alla,	 u	 ma	 jkollu	 ebda	 ġibda	 għall-ħwejjeġ	 ta'	 din	 l-art. KAP VII L-imħabba ta' Ġesu fuq kollox. Imbierek hu min jilħaq jifimha x'jiġifieri tħobb lil Ġesu, u xejn ma jqis lilu nnifsu għall-imħabba ta' Ġesu. Jaħtiġilna nitilqu kulma nħobbu biex inħobbu lilu biss, għax Ġesu jrid ikun maħbub waħdu u	 fuq	 kollox	 ,	 l-imħabba	 tal-bnedmin	 hi	 qarrieqa	 u	 ddur	 mar-riħ;	 l-imħabba	 ta'	 Ġesu	 ma	 titbiddilx	 u	 tibqa'	 sa	 l-aħħar.	 Min	 jorbot	 qalbu	 mal-ħwejjeġ	 maħluqa,	 jispiċċa	 fix-xejn	 bħalhom,	 min	 jitħaddan	 ma'	 Ġesu,	 jitwieżen	 fis-sħiħ	 u	 għal	 dejjem.	 Lilu	 ħobb	 mela	 u	 lilu	 żomm	 b'ħabibek:	 għaliex,	 jekk	 kulħadd	 jitilqek,	 hu	 le	 ma	 jħallikx	 u	 lanqas	 fl-aħħar	 ta'	 ħajtek	 ma	 jħallik	 tintilef.	 U	 ħaġ'oħra:	 minn	 kulħadd	 jaħtieġlek	 tintgħażel,	 trid	 jew	 ma	 tridx. Kun dejjem marbut ma' Ġesu, issa u waqt il-mewt tiegħek, u erħi ruħek f'idejħ għax Hu l-ħabib fidil tiegħek. Meta jinsewk l-oħrajn, Hu waħdu jista' jgħinek. U ftakar dejjem li dan il-maħbub tiegħek	 ma	 jridx	 lil	 ħaddieħor	 miegħu	 fejn	 ikun	 Hu;	 imma	 jrid	 li	 qalbek	 tkun	 kollha	 tiegħu	 waħdu,	 biex	 fiha	 jkun	 qiegħed	 bħala	 sultan	 fuq	 it-tron	 tiegħu.	 Li	 kellek	 ħila	 tinħall	 għal	 kollox	 mill-ħlejjaq	 kollha,	 kieku	 'l	 Ġesu	 ssibu	 jgħammar	 miegħek. Dak kollu li tkun għamilt għall-bnedmin u mhux għal Ġesu, qisek kollu ssibu mitluf. Xejn la tafda żejjed jew anqas turbot ma' qasba mbewqa li tixxejjer mar-riħ; għax kos kemm-il bniedem hawn, qisu	 ħuxlief	 u	 l-kburija	 tiegħu	 kollha	 tidħol	 bħala	 warda	 tal-widien. Kemm issib ruħek imqarraq malajr jekk timla rasek b'dak li juru minn barra l-bnedmin! U kos, jidhirlek li minnhom sejjer tara x ġid jew xi pjaċir, u aktarx issib ruħek imqarraq. Jekk f'kull ħaġa tfittex lil Ġesu, issib lil Ġesu, imma jekk tfittex lilek innifsek, issib lilek innifsek, u bi ħsara tiegħek. Għax il-bniedem, jekk ma jfittixx lil Ġesu, jagħmel deni lilu nnifsu aktar	 milli	 tista'	 tagħmillu	 d-dinja	 kollha	 kemm	 hi,	 u	 l-egħdewwa	 tiegħu	 kollha. KAP VIII Fuq l-imħabba ta' Ġesù. Meta Ġesu hu magħna, għandna kull ġid, u xejn iebes ma jiġina,; imma meta Ġesu ma nisimgħuħx jitkellem ġewwa qalbna, ma nsibux ħlief hena midbiel; imma jekk Ġesu jgħid kelma waħda biss, hena	 kbir	 iġġarrab	 il-qalb.	 Jaqaw	 Marija	 Maddalena	 ma	 taritx	 bil-ferħ	 mnejn	 kienet	 mixħuta	 tibki,	 meta	 Marta	 qaltilha:	 ``Hawn	 l-Imgħallem	 u	 qiegħed	 isejjaħlek?''	 Oh!	 X'ħin	 ta'	 ferħ,	 meta	 Ġesu	 lil	 ruħ	 lit	 kun	 tibki,	 igħajtilha	 biex	 tithenna!	 Kemm	 tkun	 imnikkta	 u	 bierda	 qalbek,	 meta	 miegħek	 ma	 jkollokx	 lil	 Ġesu!	 U	 kemm	 int	 bla	 għaaqal	 u	 fieragħ	 meta	 tixtieq	 ħaġ'oħra	 barra	 minn	 Ġesu!	 Ma	 tarax	 li	 din	 għalik	 tkun	 ħsara	 akbar	 milli	 kieku	 titlef	 id-dinja	 kollha? Id-dinja mingħajr Ġesu x'tista tieħu minnha? Tgħix mingħajr Ġesu miegħek hu infern qalil: tgħix b'Ġesu miegħek, ebda għadu ma jista' għalik. Min jsib lil Ġesu jsib teżor ta' ġid, u ta' ġid akbar	 minn	 kull	 ġid	 ieħor.	 U	 min	 jitlef	 lil	 Ġesu	 jitlef	 wisq	 aktar	 milli	 kieku	 jitlef	 id-dinja	 kollha.	 L-akbar	 fqir	 hu	 dak	 li	 jgħix	 bla	 Ġesu	 miegħu,	 u	 l-aqwa	 għani,	 dak	 li	 jaf	 jinħabb	 ma'	 Ġesu. Għerf kbir għandu min jaf jgħammar ma' Ġesu; u għaqal kbir min jaf iżomm ruħu ħabib ta' Ġesu. Kun umli u bis-sabar tiegħek, u Ġesu jgħammar fik. Kun devot u miġbur, u Ġesu jibqa'	 miegħek.	 Ma	 tridx	 wisq	 biex	 tbiegħed	 minnek	 lil	 Ġesu	 u	 l-grazzja	 tiegħu:	 biżżejjed	 ixxoqq	 qalbek	 għall-ħwejjeġ	 tad-dinja.	 U	 jekk	 tilħaq	 tbiegħdu	 minnek	 u	 titilfu,	 għand	 min	 tmur,	 lil	 liema	 ħabib	 tfittex? Ifhimha tajjeb bla ħabib ma tistax tgħix fil-hena; u jekk Ġesu ma jkunx l-aqwa ħabib	 tiegħek,	 ma	 jkollokx	 ħlief	 swied	 ta'	 qalb	 u	 dwejjaq.	 Ta'	 ibleħ	 mela	 tkun	 tagħmel,	 jekk	 tafda	 jew	 tifraħ	 b'ħaddieħor,	 barra	 minnu.	 Aħjar	 jkollok	 kontra	 tiegħek	 id-dinja	 kollha,	 milli	 tonqos	 lil	 Ġesu. F'kelma waħda, fost dawk kollha li huma għal qalbek, ħobb l-ewwel wieħed u l-aktar lil Ġesu. Ħobb lil kulħadd minħabba Ġesu, imma lil Ġesu ħobbu minħabba fih innifsu. Biss għal Ġesu għandu jkollok imħabba barranija, għaliex fost il-ħbieb kollha lilu ssib tajjeb u fidil miegħek. Minħabba fih, u għalih,	 għandek	 tħobb	 sewwa	 l-ħbieb	 u	 sewwa	 l-egħdewwa	 wara	 ħadd,	 imma	 qis	 li	 Ġesu	 jkun	 is-sid	 ta'	 qalbek,	 u	 ta'	 kull	 ruħ	 tajba. Żomm ruħek safja u maħlula minn kulħadd, jiġifieri la torbot qalbek ma' ebda ħadd. Jekk trid tipprova u tara kemm hu ħelu l-Mulej, hemm bżonn li żżomm qalbek battala u safja: u dan	 ma	 tħossux	 fik,	 jekk	 minn	 qabel	 Hu	 ma	 jxerridx	 fuqek	 il-grazzja	 tiegħu	 u	 biha	 jiġbdek	 lejh,	 biex	 int	 twarrab lil kulħadd minn ġo qalbek, u miegħu tkun tista' tingħaqad u ssir ħaġa waħda. Meta	 bniedem	 ikollu	 fuqu	 l-grazzja	 t'Alla	 jsir	 jiflaħ	 għal	 kollox;	 imma	 meta	 jitlifha,	 jiftaqar	 	 u	 jidbiel	 u	 bħal	 qala'	 xebgħa.	 Imma	 avolja	 jsib	 ruħu	 f'dan	 l-imrar,	 ma	 għandux	 imbagħad	 jaqta'	 qalbu:	 ``Isir	 minn	 dak	 li	 jrid	 Alla,	 kulma	 jiġrili	 nieħdu	 f'ġieħ	 Kristu''.	 Għax	 wara	 x-xitwa	 jiġi	 s-sajf,	 wara	 l-lejl	 in-nhar,	 u	 wara	 r-rwiefen	 il-bnazzi. KAP IX Waqt id-dwejjaq tar-ruħ Xejn m'hu għaġeb li wieħed ma jagħtix kont tal-hena ta; din id-dinja, meta qalbu tinsab imfawra bil-hena t'Alla. Imma hi ħaġa kbira wisq, li ma jkollok u la l-faraġ tal-bnedmin u lanqas t'Alla;	 hu	 għaġeb	 kbir	 li	 wieħed	 f'ġieħ	 t'Alla	 jissaporti	 bis-sabar	 kollu	 dan	 l-imrar	 tal-qalb	 bla	 xejn	 ma	 jfittex	 lilu	 nnifsu,	 jew	 anqas	 ifittex	 x'rebħ	 jista'	 jkollu.	 Għax	 ingħiduha:	 x'għaġeb	 hu	 li	 r-ruħ	 tkun	 ferħana	 u	 mixgħula	 bid-devozzjoni	 meta	 tkun	 mogħnija	 bil-grazzja?	 Din	 ħaġa	 li	 kulħadd	 jixtieqha.	 Jgħaddi	 'l	 quddiem	 bla	 tbatija,	 anzi	 jittajjar	 fil-hena,	 min	 iħossu	 fuq	 il-ġwienaħ	 tal-grazzja	 t'Alla.	 X'għaġeb	 li	 hu	 ma	 jħossx	 it-toqol	 tiegħu,	 min	 hu	 	 mwieżen	 minn	 Dak	 li	 jista'	 kollox;	 meta	 jmexxiħ Dak li waħdu jista' jmexxiħ b'għerf bla tarf? Bil-wisq ingħożżu dawk il-ħwejjeġ li jistgħu jhennuna; u ma tantx ninżgħu malajr minna nfusna. – L-imqaddes martri San Lawrenz ċaħad id-dinja u l-imħabba mill-aqwa li kellu lejn il-Papa, biex xeħet taħt riġlejħ dak	 kollu	 li	 fid-dinja	 sata'	 jħajru,	 u	 għall-imħabba	 ta'	 Kristu,	 anqas	 ma	 ġietu	 tqila	 li	 jingħażel	 mill-Kbir	 Saċerdot	 t'Alla	 l-Papa	 Sistur,	 avolja	 hu	 kien	 tant	 iħobbu!	 Bl-imħabba	 t'Alla	 rebaħ l-imħabba tal-bniedem, u ma rahiex bi kbira jinfired mill-hena ta' bniedem bħalu, biex	 ikompli ma' dak li Alla kien jitlob minnu. Hekk inti wkoll tgħallem itlef xi ħabib tal-qalb, jew li	 minnu	 tara	 xi	 ġid,	 għall-imħabba	 t'Alla.	 U	 xejn	 la	 teħodha	 bi	 kbira	 meta	 xi	 ħabib	 iħallik;	 inti	 taf	 tajjeb	 li	 darba	 jew	 oħra	 għandna	 ningħażlu	 minn	 xulxin. Jeħtieġlu l-bniedem irażżan lilu nnifsu bla jehda, biex jitgħallem imbagħad u jkun jista' jirbaħ sewwa lilu nnifsu u ma jkunx iħobb ħlief 'l Alla biss fuq kulħadd. Min f'kull ħaġa jfittex il-hena ta'	 din	 id-dinja,	 jaqa'	 għaliha;	 imma	 min	 iħobb	 tassew	 lil	 Kristu,	 min	 jimxi	 fit-triq	 tal-virtu,	 ma	 jfittixx	 li	 jehnni lil qalbu, anqas jiġri wara l-ġibdiet tad-dinja anzi jara kif jitkisser f'xogħol iebes għall-­imħabba	 ta'	 Kristu. Meta jogħġob 'l Alla li jhennik b'xi ferħ tar-ruħ, b'qalbek kollha irringrazzjaħ; imma dejjem ibqa' għid: ``Alla għoġbu jiftaħ idejħ miegħi, imma mhux għax ħaqqni.'' U wkoll, xejn la tintefaħ, xejn la tifraħ żejjed, xejn la titkabbar: anzi kun aktar umli għal li tak, u imxi aktar bil-għaqal	 b'għajnejk miftuħa f'kulma tagħmel; għax siegħa bħal dik tgħaddi u tmur, u stenna warajha xi	 tiġrib.	 Meta	 mbagħad	 dan	 il-hena	 ma	 jibqax	 fuqek,	 xejn	 la	 taqta'	 qalbek	 bil-pacenzja	 kollha	 u	 bl-­umilta	 oqgħod	 stenna,	 sakemm	 Alla	 jarġa'	 jżurek,	 għaliex	 Alla	 għandu	 mnejn	 jibgħat	 fuqek	 hena	 aqwa.	 Għal	 min	 hu	 mdorri	 jimxi	 fit-triq	 t'Alla,	 din	 m'hix	 ħaġa	 ġdida	 jew	 li	 qatt	 ma	 nstemgħet:	 l-­akbar	 Qaddisin	 u	 Profeti	 antiki	 f'dan	 it-tibdil	 għaddewha	 ħajjithom:	 daqqa	 hekk,	 u	 oħra	 hekk. Wieħed minnhom, meta fih kien iħoss il-grazzja t'Alla, kien igħid: ``Jiena għidt fil-qawwa tal-­ferħ tiegħi. – Ma nitħawwadx għala dejjem.'' Imma meta l-grazzja kienet tħallih, kien hekk ifisser dak li jġarrab ġewwa fih:	 ``Dawwart	 wiċċek	 minn	 fuqi,	 u	 jien	 tħawwadt.''	 Imma	 madankollu	 ma	 kienx	 jaqta'	 qalbu,	 anzi	 bi	 ħrara	 akbar	 kien	 jitlob	 'l	 Alla	 u	 jgħid:	 ``Lilek,	 o	 Mulejja,	 insejjaħ,	 u	 lil	 Alla	 tiegħi	 nitlob.''	 It-talb	 tiegħu	 ma	 kienx	 għalxejn,	 għax	 hu	 jistqarr	 u	 jgħidilna:	 ``Semagħni	 Alla	 u	 ħenn	 għalija: Alla sar l-għajnuna tiegħi.'' Isma' xi jgħid. ``Biddiltli l-biki tiegħi f'ferħ, u	 dawwartni	 bil-hena	 minn	 kullimkien.'' Jekk dan sar fl-aqwa Qaddisin, ma għandniex naqtgħu qalbna aħna msejknin u morda jekk daqqa nkunu kollna ħrara, u daqqa berdin, għax l-ispirtu t'Alla jiġi fina u jħallina skond ma jogħġob lilu. U	 għalhekk	 il-qaddis	 Ġobb	 qal:	 ``Iżżuru	 għal	 għarrieda,	 u	 malajr	 iġġarrbu.'' Imma fiex għandna nittamaw u fiex nafdaw, ħlief fil-ħniena kbira t'Alla u fit-tama tal-grazzja tiegħu? Għax sewwa jkolli miegħi nies tajba, jew aħwa devoti, jew ħbieb fidili, sewwa naqra kotba egħżież u sbieħ,	 sewwa	 nisma'	 jew	 inkanta	 inni	 ħelwin	 u	 devoti;	 dawn	 il-ħwejjeġ	 kollha	 ftit	 ġid	 jistgħu	 jagħmluli,	 ftit	 jhennuli	 qalbi,	 jekk	 fija	 ma	 jkollix	 il-grazzja,	 jekk	 inkun	 mitluq	 fil-faqar	 tiegħi. Meta hekk jiġrili aħjar għalija nieħu paċenzja, u jsir minni dak li jrid Alla, u mhux dak li nixtieq jien. Liema hu dak il-bniedem għalkemm tajjeb u qaddis, li kultant il-grazzja ma tħalliħx, li fih il-ħrara ma tibridx? Qatt ma nstab ebda Qaddis, għalkemm mixgħul bl-imħabba u mogħni b'dawl kbir, li darba jew	 oħra	 ma	 kienx	 tentat.	 U	 hekk	 jaħtieġ	 li	 jkun,	 għax	 min	 ma	 batiex	 b'xi	 salib	 għall-imħabba	 t'Alla	 m'hux	 denn	 li	 Alla	 jgħammar	 miegħu.	 Anzi	 meta	 nkunu	 ttantati,	 sinjal	 li	 Alla	 sejjer	 iżurna	 bil-­hena	 tiegħu.	 Taf	 għaliex?	 Għax	 hu	 wiegħed	 li	 jħenni	 lil	 min	 Hu	 jkun	 bagħtlu	 xi	 dwejjaq.	 Infatti	 hu	 qal:	 ``Lil	 min	 jirbaħ,	 nagħtiħ	 jiekol	 mis-siġra	 tal-ħajja.'' Alla mela, isawwab fuq il-bniedem il-ħinniet tiegħu, biex aktar ikun jiflaħ jarfa' s-slaleb, imma mbagħad jibgħatlu wkoll xi tentazzjoni, li ma jitkabbarx biħ innifsu. Id-demonju mhux rieqed, il-­ġisem tagħna għadu ma ħedilx; la	 tibqax	 mela	 ma	 tlestix	 ruħek	 għall-gwerra,	 għax	 minn	 kullimkien	 inti	 mdawwar	 bl-għedewwa,	 li	 	 mistrieħ	 ma	 għandhomx KAP X Fuq li għandna niżżuħajr 'l Alla għall-grazzja tiegħu Issa xi trid tfittex il-mistrieħ, la darba int twelidt għat-taħbit? Lesti ruħek għat-tbatija, mhux għat-thennija; lesti ruħek biex tarfa' s-salib, mhux għat-tgawdija. Liema hu dak il-bniedem, li kieku jista', ma jgawdix flimkien it-tgawdija	 ta'	 din	 id-dinja	 u	 l-hena	 tar-ruħ?	 Il-hena	 tar-ruħ	 jiskorri	 bil-­wisq	 il-hena	 kollu	 tad-dinja	 u	 l-pjaċiri	 tal-ġisem.	 Infatti	 l-pjaċiri	 tad-dinja	 jew	 huma	 fiergħa,	 jew	 moqżieża,	 għaliex	 huma	 mnisslin	 mill-virtu	 u	 mibgħutin	 minn	 Alla	 fil-qlub	 safja.	 Iżda	 dan	 il-hena	 tas-sema	 wieħed	 ma	 jistax	 igawdiħ	 kull	 meta	 jrid	 hu,	 għax	 mingħajr	 xi	 tentazzjoni	 qatt	 ma	 nistgħu	 noqogħdu	 żmien	 twil. Min iħobb jagħmel rajħ u jafda żejjed fih innifsu ma jistax ikollu fih dan il-hena t'Alla. Alla ġid kbir ikun jagħmel meta jagħti l-grazzja tal-ħlewwiet tiegħu; imma l-bnidem ħażin ikun qed jagħmel meta ma jġibx ruħu tajjeb m'Alla, u jirringrazzjaħ mill-ġid li ra minnu. U għaliex il-grazzji t'Alla	 m'humiex	 neżlin	 dejjem	 fuqna,	 għaliex	 ma	 nġibux	 ruħna	 m'Alla	 kif	 imiss,	 u	 ma	 niftakrux	 f'Dak	 li	 hu	 l-għajn	 tal-grazzji	 kollha.	 Għal	 kull	 grazzja	 mela	 li	 nirċievu,	 għandna	 nibqgħu	 nafuhulu.	 Kif	 lill-umli	 tingħata	 l-grazzja,	 hekk	 lill-kburi	 titeħidlu. Minn għalija, ma rridx hena hekk kbir, li jneħħili l-indiema minn ġo qalbi; jew anqas nixtieq ikolli grazzji hekk kbar, li ma mmurx nintefaħ b'xi tjieba tiegħi, għax kos, mhux kulma hu għoli	 hu	 mqaddes;	 anqas	 kulma	 hu	 ħelu	 hu	 tajjeb;	 anqas	 kull	 xewqa	 hija	 safja,	 anqas	 kull	 ħaġa	 minn	 għalina	 għażiża,	 hija	 mogħġuba	 'l	 Alla.	 Nilqa'	 bil-qalb	 il-grazzja,	 li	 għandna	 tagħmilni	 aktar	 umli	 u	 nitbażża'	 minni nnifsi u aktar pront ma nqis xejn lili nnifsi. Min tgħallem, bid-don tal-grazzja li kellu,	 imbagħad	 tilef	 ġieħu,	 ma	 jissugrax	 igħid:	 Dan	 il-ġid	 għamiltu	 jien;	 	 -	 u	 jibda	 aktarx	 jistqarr	 il-faqar	 u	 x-xejn	 tiegħu Agħti 'l Alla li hu t'Alla, u żomm għalik dak li hu tiegħek. Jiġifieri irringrazzja 'l Alla għall-grazzji tiegħu, u minn għalik għid: Jiena ħati, u ħaqqni nħallas għall-ħtija tiegħi. Oqgħod dejjem fl-aħħar post, u jingħatalek l-ewwel wieħed. Kun af li ma jingħatax il-għoli mingħajr il-baxx. Dawk li huma l-aqwa qaddisin quddiem Alla., f'għajnejhom huma l-iċken u aktar ma huma kbar, aktar issibhom	 umli	 fihom	 infushom.	 Mimlijin	 bil-verita	 u	 bil-glorja	 fiergħa	 tad-­dinja.	 It-tama	 u	 l-wetqa	 tagħhom,	 biss	 f'Alla,	 u	 għalhekk	 b'ebda	 xejn	 ma	 jitkabbru. Dawn ukoll, li kull ġid li jaraw jafuh minn għand Alla, ma jfittxux il-glorja ta' xulxin, biss jixtiequ dik il-glorja li hi ġejja għand Alla. Il-ħrara tagħhom hi li Alla jkun dejjem imfaħħar f'kollox fihom	 infushom	 u	 fil-Qaddisin	 kollha,	 u	 l-ħsibijiet	 tagħhom	 huma	 kollha	 fih. Ifraħ mela bl-iċken grazzji, biex tkun tista' tirċievi l-kbar. L-iċken don istmaħ bħallikieku l-ikbar wieħed; u grazzja ta' xejn, għożżha bħala waħda kbira. Jekk inħarsu lejn il-kobor ta' Dak li minnu ġejjin il-grazzji,	 insibu	 li	 ebda	 don	 ma	 nistgħu	 nsejħulu	 ċkejken.	 Kulma	 jingħata	 mill-kbir	 Alla,	 ma	 jistax	 ikun	 ċkejken. U int għandek tirringrazzjaħ imqar jibgħatlek kastigi u tbatija; għax kulma jibagħtilna, għall-ġid ta' ruħna jibagħtu. Min jixtieq li jibqa' fil-grazzja t'Alla jqis li jifraħ meta Alla jibgħatlu l-grazzja tiegħu; jistabar, meta jogħġbu	 jeħodhielu;	 imma	 mbagħad	 ikun	 umli	 u	 joqgħod	 b'għajnejħ	 miftuħa,	 li	 ma	 jarġax	 jitlifha. KAP XI Ftit huma li jħobbu s-Salib ta' Kristu. Bosta huma dawk li jħobbu s-saltna tas-sema ta' Ġesu; imma kemm ftit huma dawk li jerfgħu s-­salib tiegħu. Bosta jixtiequ l-hena tiegħu f'qalbhom; imma ftit huma li jixtiequ x-xewk. Ġesu għal fuq il-mejda	 miegħu	 jsib	 bosta	 ħbieb;	 imma	 wisq	 ftit	 għas-sawm.	 Kulħadd	 irid	 igawdi	 miegħu;	 u	 ftit	 jissaportu xi ħaġa għall-ftit jibqgħu miegħu sa jiġi biex jixrob il-kalċi tal-passjoni. Wisq uħud	 jitgħaxxqu, jistagħaġbu bil-mirakli	 tiegħu, imma ftit ikomplu jimxu maż-żebliħ tas-salib. Bosta	 nsara	 jħobbu	 lil	 Ġesu,	 imma	 taf	 sakemm?	 Sakemm	 ma	 jinqalax	 il-għawġ.	 Wisq	 uħud	 ifaħħruħ	 u	 jberkuħ,	 dment	 li	 jaraw	 xi	 ġid	 minnu;	 imma	 jekk	 u	 jinħeba	 jew	 jerħilhom	 għal	 ftit	 jaqbdu	 igemgmu,	 jew	 jaqtgħu	 qalbhom. Imma min iħobb lil Ġesu, u mhux għal ebda ġid tiegħu nnifsu, jibqa' jbierku sew fl-akbar hena, sew ukoll f'kull slaleb u f'kull dwejjaq ta' qalb. Anzi jibqa' dejjem ifaħħru u dejjem jirringrazzjaħ,	 imqar	 ma	 jogħġbux	 jibgħatlu	 ebda	 hena	 ta'	 qalb. Kemm hi qawwija l-imħabba safja lejn Ġesu, li ma tkunx imħallta bl-imħabba tagħna nfusna, li nfittxu fiha l-ġid tagħna! Issa ma tgħidilhomx irgħab lil dawk kollha li ma jitolbux 'l Alla ħlief il-hena? Dawk li ma jixtiqux ħaġ'oħra ħlief il-hena tar-ruħ u li jaqbel lilhom, dawna tgħid	 iħobbu	 lil	 Kristu,	 jew	 lilhom	 infushom?	 Fejn	 issib	 li	 bniedem	 li	 jħobb	 'l	 Alla	 u	 jrid	 iserviħ,	 bla	 ma	 jfittex	 xejn	 lilu	 nnifsu? Ħaġa kbira wisq jekk biex jinsab bniedem hekk? Wisq fil-bgħid tiltaqa' ġibda ta' xejn lejn il-­Hlejjaq t'Alla. Fejn issibu bniedem hekk? Wisq fil-bgħid tiltaqa' miegħu, fil-bgħid il-bgħid. Jekk stess il-bniedem jagħti l-għana tiegħu	 kollu,	 xejn	 ikun	 għadu	 ma	 għamel.	 Jekk	 jagħmel	 penitenza	 ħarxa,	 tkun	 għadha	 ħaġa	 wisq	 żgħira;	 u	 jekk	 jitgħallem	 il-għerf	 kollu;	 ikun	 għadu	 wisq	 fil-bgħid;	 jekk	 ikollu	 tjieba	 kbira	 msieħba	 ma'	 devozzjoni	 l-aktar	 mixgħula,	 wisq	 ikun	 għad	 jonqsu,	 jekk	 tonqsu	 ħaġa	 li	 mingħajrha qisu ma għandu xejn. X'inhi din il-ħaġa? – Li jagħlaq għajnejħ għad-dinja, jinsa lilu	 nnifsu,	 joħroġ	 għal	 kollox	 minn	 ġewwa	 fiħ	 innifsu,	 u	 ma	 jżomm	 ebda	 farka	 mill-imħabba	 tiegħu.	 U	 mbagħad,	 meta	 jagħmel	 dak	 kollu	 li	 jaf	 li	 għandu	 jagħmel,	 jibda	 jifhimha	 li	 ma	 għamel	 xejn. Jibda biex jiżen l-egħmil tiegħu, u dak kollu li jista; jissejjaħ kbir, u għandu jsibu fil-miżien ta' ebda piż. U bil-qalb u tabilħaqq jibda jistqarr li hu ħaddiem ta' bla ħila., bħalma qal Kristu fl-­Evanġelju:	 ``Meta	 tagħmlu	 dak	 kollu	 li	 hemm	 fil-Kamandamenti,	 għidu:	 Aħna	 qaddejja	 battala.''	 Hekk isir tabilħaqq fqir u safi fir-ruħ tiegħu, u jista; jgħid mal-Profeta: ``Jiena waħdi u fqir.''	 Bniedem	 hekk,	 ħadd	 ma	 hu	 u	 la	 ogħla	 minnu,	 u	 la	 aqwa	 minnu,	 anqas	 aktar	 b'rajħ	 f'idejħ	 minnu.	 U	 għaliex?	 Għaliex	 għaraf	 jiddisprezza	 lilu	 nnifsu	 u	 l-ħwejjeġ	 tad-dinja,	 u	 jiġġenneb	 minn	 kulħadd. KAP XII It-triq tas-Salib Imqaddes hija l-vera triq. Bosta wħud tiġihom iebsa il-kelma: ``Iċħad lilek innifsek, arfa' salibek, u imxi wara Ġesu.'' Imma tkun ħaġa aktar iebsa, tisma' dik il-kelma nhar il-ġudizzju: ``Morru minn quddiemi, misħutin, għall-ġewwa n-nar ta' dejjem.'' Min	 f'din	 il-ħajja	 jisma'	 bil-qalb	 u	 jkompli	 l-kelma	 tas-salib,	 dak	 in-­nhar	 ma	 jismax	 is-sentenza	 tad-dannazzjoni	 eterna. Dan is-sinjal tas-salib jidher fis-smewwiet, meta l-Imħallef jiġi jagħmel il-ħaqq. Hemm is-servi kollha tas-salib, li mxew f'ħajjithom ma' Kristu Msallab, jersqu wkoll b'tama kbira lejn Kristu Mħallef. Issa għaliex titmeżmeż tarfa' s-salib li bih biss tista' tasal fis-saltna tas-smewwiet? Fis-salib is-­saħħa, fis-salib il-ħajja; is-salib jeħlisna mill-egħdewwa; bis-salib Alla jibgħat fuqna l-hena tas-sema, fis-salib insibu l-hena tal-qalb; fis-salib huma miġburin il-virtu;	 fis-salib	 il-qdusija	 ssir	 perfetta.	 U	 la	 ssib	 s-saħħa	 ruħna,	 u	 la	 jista'	 jkollna	 tama	 tal-ħajja	 ta'	 dejjem,	 ħlief	 fis-salib.	 Arfa'	 mela	 salibek,	 imxi	 wara	 Ġesu,	 u	 ssib	 ruħek	 fil-ħajja	 ta'	 dejjem	 –	 Kristu	 mexa	 quddiemek,	 ikarkar	 salibu,	 u	 miet	 fuq is-salib minħabba fik biex inti wkoll tarfa' salibek u tqis li tmut fuq is-salib. Jekk inti tmut	 miegħu,	 tgħix	 ukoll	 miegħu;	 u	 jekk	 tkun	 sieħeb	 fit-tbatija,	 ikollok	 ukoll	 sehem	 fil-glorja	 miegħu. Ħares; is-salib huwa l-wetqa ta' kollox u fil-mewt kollox jispiċċa; u triq oħra, li twasslek fil-­ħajja u fil-vera paċi tal-qalb, ma tingħatax barra mit-triq imqaddsa tas-salib, li fiha kuljum tgħakkes lilek innifsek. –	 Mur	 fejn	 trid,	 fittex	 li	 trid	 u	 kemm	 jogħġbok…..	 u	 la	 ssib	 'il	 fuq	 triq	 ogħla	 u	 la	 'l	 isfel	 triq aktar tajba mit-triq imqaddsa tas-salib. Qalleb u qassam l-egħmil tiegħek kif trid u kif	 jidhirlek……	 għandek	 issib	 dejjem	 illi	 xi	 ħaġa	 	 jaħtieġlek	 tbati,	 jew	 minn	 rajk	 jew	 bil-fors.	 F'kelma	 waħda,	 dejjem	 issib	 is-salib,	 għax	 jew	 tħoss	 xi	 wġigħ	 f'ġismek,	 jew	 iġġarrab	 xi	 taħwid	 f'ruħek. Issa jerħik Alla għal ftit; issa jħabbtuk in-nies tad-dinja; u issa (u din hi l-akbar) inti tkun imdejjaq bik innifsek. U ma' drabi hekk tista' ssib xi ħaġa li sserrħek jew tfarrġek; għax anzi	 jaħtieġlek	 iddum	 tarġa'	 sakem	 jogħġob	 'l	 Alla.	 U	 jekk	 irid	 Hu	 drabi	 tkun	 fid-dwejjaq	 mingħajr	 ebda	 faraġ	 biex	 hekk	 titlaq	 ruħek	 f'idejħ	 għal	 kollox,	 u	 biex	 issir	 aktar	 umli	 minħabba	 fit-taħbit.	 Ħadd	 ma	 jista' jħoss sewwa ġo qalbu l-passjoni ta' Kristu, daqs min bata ħwejjeġ bħal dawn. Kulfejn	 iddawwar	 wiċċek,	 mela	 f'kull	 ħin,	 ma	 ssibx	 ħlief	 is-salib.	 Tmur	 fejn	 tmur,	 ma	 tistax	 taħarbu;	 għaliex	 kullimkien	 tieħu	 miegħek	 lilek	 innifsek.	 Ħares	 'il	 fuq,	 jew	 'l	 isfel;	 ħares	 'il	 barra,	 jew	 'il	 ġewwa;	 kullimkien	 issib	 is-salib.	 Jaħtieġlek	 mela	 tieħu	 paċenzja	 kullimkien	 jekk	 trid	 ikollok	 il-paċi	 f'qalbek,	 u	 tkun	 tistħoqqlok	 kuruna	 ta'	 dejjem. Jekk bla tgemgim tarfa' salibek, salibek jarfa' lilek, u jwasslek fejn tixtieq tasal, jifġifieri fejn it-­tbatija tispiċċa; dik t-tbatija li fid-dinja ma setgħet qatt taqta'. Imma jekk terfgħu fuq il-qalb, jiġrilek li tħoss	 aktar	 it-toqol	 tiegħu;	 u	 l-kbira	 hi,	 li	 jaħtieġlek	 bil-fors	 terfgħu.	 Jekk	 tneħħi	 salib	 minn	 fuqek,	 int	 żgur	 tarġa'	 ssib	 ieħor,	 u	 aktarx	 itqal. Ma jidhirlekx jewwilla li għandek tiskansa minn dak li ħadd s'issa ma sata' jaħarbu? Liema qaddis għex f'din id-dinja mingħajr salib u mingħajr dwejjaq? Anqas l-istess Ġesu Kristu, Sid tagħna, ma għadda siegħa	 waħda	 bla	 tbatija,	 dment	 li	 kien	 ħaj.	 Infatti	 hu	 qal:	 ``Kien	 hemm	 bżonn	 li	 Kristu	 jbati,	 u	 jqum	 mill-mewt;	 biex	 hekk	 jidħol	 fil-glorja	 tiegħu.''	 U	 kif	 mela	 trid	 int	 triq	 xort'oħra	 minn	 din	 it-­triq	 miftuħa	 quddiemek,	 li	 hi	 t-triq	 imqaddsa	 tas-salib? Il-ħajja kollha ta' Kristu kienet salib u tbatija; u inti trid li jkollok il-mistrieħ u l-hena? Tiżbalja bl-­ikreh jekk tfittex ħaġ'oħra ħlief it-tbatija; għaliex kollha kemm hi din il-ħajja qasira tagħna hi mimlija	 bil-miżerji,	 u	 mdawra	 bis-slaleb.	 U	 aktar	 ma	 r-ruħ	 tgħaddi	 'l	 quddiem	 fit-tjieba	 aktar	 issib	 slaleb	 itqal;	 għaliex	 il-piena	 li	 tħoss	 ir-ruħ	 mixħuta	 f'dan	 l-eżilju	 aktar	 tikber	 bl-imħabba. Imma l-bniedem hekk, għalkemm f'bosta ħwejjeġ jinsab imsallab, għandu xi ħaġa li ssabbru u tferrħu, għax jaf li, billi jieħu paċenzja bis-slaleb tiegħu, ġid kbir ikun qed jagħmel għaliħ innifsu. Malli hu minn	 rajħ	 imidd	 għonqu	 għas-salib,	 l-imrar	 tad-dwejjaq	 tiegħu	 jinbidel	 f'tama	 ħelwa	 li	 Alla	 jhennih	 bil-grazzja	 tiegħu.	 L-aktar	 il-ġisem	 jinkedd	 bit-taħbit,	 aktar	 ir-ruħ	 titwettaq	 bil-grazzja	 li	 Alla	 jsawweb ġo fiha. Xi drabi wkoll tant tiġiħ qawwa kbira fit-taħbit u fid-dwejjaq tiegħu; tant isir	 iħobb	 ix-xebħ	 tas-salib	 tiegħu	 mas-salib	 ta'	 Kristu,	 li	 jixtieq	 li	 ma	 jkun	 qatt	 bla	 niket	 u	 gwaj,	 għaliex	 aktar	 ma	 jkun	 jiflaħ	 jarfa'	 slaleb	 tqal	 għal	 Alla,	 aktar	 jidhirlu	 li	 hu	 jkun	 maħbub	 minnu.	 Imma	 dan	 m'hux	 ġej	 mill-ħila	 tal-bniedem,	 ġej	 mill-grazzja	 ta'	 Kristu.	 Tant	 hi	 qawwija	 u	 tant	 din	 il-grazzja	 fil-­ġisem	 debboli	 tagħna,	 li	 hu	 bi	 ħrara	 wisq	 kbira	 jgħannaq	 u	 jħobb	 ħwejjeġ	 li	 kieku	 mingħalih	 dejjem	 jobgħodhom	 u	 jaħrabhom. Nafuha: mhux għall-qalb tal-bniedem li jarfa' s-salib, li jħobb is-salib, li jgħakkes lil ġismu, li jobdi dejjem b'għajnejħ magħluqa, u li jaħrab l-unuri, u li jieħu paċenzja biż-żebliħ; li xejn ma jqis lilu	 nnifsu	 u	 jixtieq	 li	 jkun	 imżeblaħ;	 li	 jifraħ	 b'kull	 dwejjaq	 u	 b'kull	 ħsara	 u	 li	 ma	 jixtieq	 ebda	 hena	 f'din	 id-dinja.	 Infatti	 jekk	 tħares	 ħarsa	 fuqek	 innifsek,	 issib	 li	 ħwejjeġ	 bħal	 dawn	 ma	 tiflaħx	 għalihom.	 Imma	 jekk	 inti	 titma	 f'Alla	 tingħatalek	 qawwa	 mis-smewwiet,	 u	 d-dinja	 u	 l-ġisem	 iġġibhom	 għal	 idejk.	 Anzi	 anqas	 stess	 mid-demonju	 ma	 tibqa'	 tibża',	 jekk	 tkun	 armat	 bil-fidi,	 u	 mżejjen	 bis-salib	 ta'	 Kristu. Ħejji ruħek, mela, bħala qaddej tajjeb u fidil ta' Kristu, biex tarfa' bil-qalb is-salib tas-Sinjur tiegħek imsallab għall-imħabba tiegħek. Ħejji ruħek għal tant għawġ u tbatija minn kull xorta f'din id-dinja mnikkta. Kulfejn	 tkun,	 ma	 tarax	 ma'	 wiċċek	 ħlief	 minn	 dan;	 u	 kulfejn	 tinħeba	 ma	 ssibx	 ħlief	 minn	 dan.	 Hekk	 jaħtieġ	 li	 jkunu	 s-slaleb	 u	 t-tbatijiet,	 u	 af	 ma	 tistax	 teħles	 minnhom	 xort'oħra,	 ħlief	 billi titqanna bil-qalb bihom. – Ixrob bil-ferħa l-kalċi tas-Sinjur tiegħek, jekk trid li tkun ħabib	 miegħu,	 li	 jkollok	 sehem	 miegħu.	 Is-sabar	 stennieh	 minn	 għand	 Alla	 jagħmel	 minnek	 kif	 l-aktar	 jogħġbu.	 Mingħalik,	 midd	 għonqok	 għas-slaleb	 u	 anzi	 ħudhom	 bħala	 l-aqwa	 sabar	 tar-ruħ	 tiegħek;	 għaliex	 it-tbatijiet	 ta'	 din	 id-dinja	 ma	 humiex	 biżżejjed,	 biex	 tkun	 tistħoqqlok	 il-glorja	 tal-ġenna,	 anqas	 kieku	 terfagħhom	 kollha	 int	 waħdek. Meta tasal f'dan l-istat illi t-taħbit jiġik ħelu, u fih issib il-hena tiegħek għal Kristu, hemm għid li int sibt il-kwiet tiegħek, għaliex tkun sibt il-ġenna f'din l-art. Meta t-tbatija teħodha fuq qalbek,	 u	 tfittex	 li	 taħrabha,	 int	 issib	 ruħek	 wisq	 ħażin,	 u	 l-imrar	 ma	 jħallikx	 ħin	 wieħed. Jekk toqgħod għalih u tilqa' dak li hu s-sehem tiegħek, jiġifieri t-tbatija u l-mewt; wisq aħjar ikun għalik, u ssib is-sabar ta' qalbek. Jekk stess titla' sat-tielet sema bħal S. Pawl, ma għandux	 igħaddilek	 minn	 rasek	 li	 ma	 hemmx	 ebda	 tbatija	 iżjed	 għalik.	 ``Jien	 nurih,''	 qal	 Ġesu,	 ``kemm	 għad	 jaħtieġlu	 jbati	 għall-isem	 tiegħi.''	 Għad	 baqagħlek	 mela	 xi	 tbati,	 jekk	 trid	 tabilħaqq	 tħobb	 lil	 Ġesu	 u	 taqdih	 bla	 ma	 tehda. Li kont jistħoqqlok tbati xi ħaġa għall-imħabba ta' Ġesu! Xi glorja kienet tkun għalik! X'ferħ għall-Qaddisin kollha t'Alla! X'ġid kbir għall-proxxmu tiegħek b'dan l-eżempju tiegħek! Għax kos il-­pacenzja kulħadd jaraha sabiħa, għalkemm	 ftit	 huma	 li	 jriduha	 għalihom.	 Ħaġa	 żgħira	 imbagħad	 li	 tbati	 xi	 ftit	 għal	 Kristu,	 la	 darba	 bosta	 wħud	 ibatu	 tbatijiet	 aqwa	 għad-dinja! Kun af għix bħallikieku mejjet għad-dinja. U aktar ma wieħed imut għalih innifsu, aktar jista' jibda igħix għal Alla. Ħadd ma jista' jifhem sewwa l-ħwejjeġ tal-ġenna, ħlief min bil-paċenzja jsofri kull għawġ għal	 Kristu.	 Ebda	 ħaġa	 ma	 hi	 mogħġuba	 quddiem	 Alla,	 ebda	 ħaġa	 ma	 tagħmel	 ġid	 lil	 ruħna	 f'din	 id-dinja,	 daqs	 li	 bil-qalb	 inbatu	 għal	 Alla.	 Anzi,	 li	 kien	 f'idejk,	 aktar	 imissek	 tagħżel	 li	 tbati	 xi	 ħaġa	 għal	 Kristu	 milli	 li	 tgħix	 dejjem	 qalb	 il-hena	 tar-ruħ.	 Hekk	 issir	 tixbaħ	 lil	 Kristu	 u	 lill-­Qaddisin	 kollha	 tiegħu.	 Mhux	 billi	 nkunu	 mimlijin	 bil-hena	 u	 bis-sabar,	 aħna	 nkunu	 naqilgħu	 l-merti	 u	 mmorru	 'l	 quddiem;	 imma	 billi	 nerfgħu	 slaleb	 tqal	 u	 nixorbu	 l-imrar	 bil-qalb	 it-tajba. Li kien hemm xi ħaġa aħjar għar-ruħ tal-bniedem mit-tbatija. Kristu kien jurihielna bil-kliem u bl-eżempju. Anzi lid-dixxipli li marru miegħu u lil dawk kollha li jixtiequ jimxu warajh, biċ-ċar iwissihom li għandhom jerfgħu	 s-salib,	 u	 jgħidilhom:	 ``Min	 irid	 jiġi	 miegħi	 jiċħad	 lilu	 nnifsu,	 jarfa'	 salibu	 u	 jimxi	 warajja.''	 Inti,	 mela,	 ħija,	 wara	 li	 qrajt	 u	 tegħimt	 dan	 kollu,	 għandek	 tiġi	 fi	 kliemi:	 ``Illi	 sforz	 tant	 tbatija	 jkun	 jisstħoqqilna	 nidħlu	 fis-saltna	 t'Alla.'' TAL-IMITAZZJONI TA' KRISTU FUQ IL-ĦLEWWIET LI TĦOSS RUĦ IT-TAJJEB KAP I Kristu jitħaddet minn ġewwa mal-qalb fidila Ir-Ruħ: Ħalli nisma' x'jitkellem ġewwa fija s-Sid tiegħi Alla: ċċImbierka dik illi tisma' lis-Sid tagħha jitkellem ġewwa fiha, u minn fommu tieħu l-kelma tas-sabar! Imberkin dawk il-widnejn li jiġbru l-­kliem t'Alla, u mit-tlablib ta'	 din	 id-dinja	 xejn	 ma	 jimpurtahom!	 Imberkin,	 iva,	 il-widnejn	 li	 jisimgħu,	 mhux	 il-leħen	 ta'	 barra,	 imma	 l-verita,	 li	 tgħallimhom	 minn	 ġewwa!	 Imberkin	 dawk	 il-għajnejn	 li	 jingħalqu	 għall-ħwejjeġ	 ta'	 barra,	 iħarsu	 biss	 lejn	 il-ħwejjeġ	 ta'	 ġewwa!	 Imberkin	 dawk	 in-nies	 li	 jidħlu	 ġewwa	 fihom	 infushom,	 u	 li	 bl-opri	 tajba	 ta'	 kuljum	 ifittxu	 jifhmu	 aktar	 biċ-ċar	 il-misterji	 tas-­smewwiet!	 Imberkin	 dawk	 li	 jagħtu	 ruħhom	 'l	 Alla	 u	 li	 jħarsu	 ruħhom	 mit-tfixkil	 kollu	 tad-dinja!''	 Ifhem	 tajjeb	 dan	 it-tagħlim,	 ja	 ruħ	 tiegħi,	 u	 agħlaq	 il-bwieb	 tas-sensi	 tiegħek,	 biex	 tista'	 tisma	 dak	 li	 Alla	 Sid	 tiegħek	 jitkellem	 ġewwa	 fik. Hekk igħid il-maħbub tiegħek:ċċJiena s-saħħa tiegħek, il-paċi tiegħek u l-hajja tiegħek. Kun dejjem marbut miegħi u ssib il-paċi. Ħalli għal kollox il-ħwejjeġ ta' din id-dinja, fittex dak li hu ta' dejjem.'' Il-ħwejjeġ ta' hawn x'fihom ħlief qerq? U x'ġid jistgħu jagħmlulek il-ħwejjeġ kollha	 maħluqa	 jekk	 jitbiegħed	 minnek	 il-Kreatur	 tiegħek?	 Ixħet	 mela	 kollox	 wara	 spallejk,	 xteħet	 f'idejn	 il-Kreatur	 tiegħek,	 imma	 tabilħaqq	 u	 bil-qalb,	 biex	 tista'	 tilħaq	 il-vera	 thennija. KAP II Il-Verita titkellem ġewwa fina mingħajr ħoss ta' kliem Tkellem, sinjur, għax jisma' l-qaddej Tiegħek: Jiena l-qaddej tiegħek; tini d-dehen, ħalli nifhem il-liġi tiegħek. Iġbidli qalbi lejn il-kliem ta' fommok; jinżel bħala nida l-kliem tiegħek. Kienu għidu l-ulied ta' Israel lil Mose:	 ċċtkellem	 inti	 magħna,	 u	 nisimgħu;	 mhux	 le	 Alla	 jitkellem	 magħna,	 għax immutu.'' Imma mhux hekk nitolbok, Sinjur; anzi mal-Profeta Samweli hekk nitolbok bl-­umilta	 kollha	 	 u	 b'qalbi	 kollha.	 ċċTkellem,	 Sinjur,	 ħalli	 jisma'	 s-serv	 tiegħek''	 Mhux	 Mose	 jitħaddet	 miegħi,	 anqas	 ebda	 wieħed	 mill-Profeti,	 imma	 Int,	 Sinjur	 Alla	 tiegħi,	 li	 tajt	 id-dehen	 u	 d-dawl	 lill- Profeti kollha; għaliex Inti biss tista' mingħajrhom tagħnini, u huma mingħajrek ebda ġid ma jistgħu jagħmluli. Forsi l-kliem tagħhom ikun imqiegħed tajjeb; imma ma jnissilx fija l-ispirtu tiegħek. Jitkellem sabiħ; imma lil qalbi ma jħeġġuhiex, jekk int tibqa' sieket. Isemmgħuni, iva, il-kliem: imma lill-moħħ int trid ittiħ id-dawl. Isemmgħuni l-miżerji, imma inti tfehimhom biċ-ċar lill-maħbubin tiegħek.	 Igħallmuni	 l-Kmandamenti;	 imma	 int	 tgħinni	 biex	 inkomplihom.	 Juruni	 t-triq;	 imma	 int	 tgħinni	 s-­saħħa	 biex	 nimxi	 fiha.	 Huma	 jkellmuni	 minn	 barra:	 imma	 int	 tgħallem,	 ġewwa	 l-qalb	 u	 tagħtiha	 d-­dawl.	 Huma	 jsaqqu	 minn	 barra:	 imma	 l-ħajja	 inti	 tagħtiha.	 Il-kliem	 tagħhom	 jidħol	 ġol-widnejn;	 imma	 int	 tagħti	 l-fehma	 lis-smigħ. Mhux Mose mela jitkellem miegħi, imma int, Sinjur Alla tiegħi, verita eterna, ħalli ma mmutx u ninsab siġra bla frott; għax hekk jiġrili; jekk b'widnejja nisma' t-twissijiet, u qalbi ma tinxegħilx bl-imħabba. Iva, Sinjur ħalli nhar il-ġudizzju ma ċċanfarnix: ċċSinjur kliemi u ma	 għamiltux;	 għaraftu	 u	 ma	 ħabbejtux,	 emmintu	 u	 ma	 qgħadtx	 għalih.''	 Tkellem	 mela,	 Sinjur,	 għax	 jisimgħek	 qiegħed	 il-qaddej	 tiegħek;	 inti	 għandek	 il-kliem	 tal-ħajja	 ta'	 dejjem.	 Tkellem,	 ħalli	 f'qalbi	 tnissilli	 kull	 sabar,	 u	 ħajti	 kollha	 titbiddel.	 Tkellem,	 u	 jkun	 b'ġieh	 u	 tifħir	 lilek	 għala	 dejjem. KAP III Il-kliem t'Alla għandna nisimgħuh bl-umiltà Isma', ibni, il-kliem tiegħi, kliem ta' l-akbar ħlewwa, li jisboq il-għerf tal-għaqal u tal-għorrief kollha ta; din id-dinja. Il-kliem tiegħi hu ħajja tar-ruħ; u ma għandux jintiżen bħalma jintiżen kliem ieħor. Kliemi ma	 għandux	 jinstama',	 hekk,	 għall-pjaċir	 fieragħ,	 imma	 bis-skiet	 u	 l-ġabra,	 bl-umilta	 u	 b'għożża	 kbira. Jiena għidt darba: ċċImbierek dak il-bniedem, li int, Sinjur, tkun tajtu d-dehen, u għallimtu l-liġi tiegħek, biex fil-ġranet tal-hemm ittaffilu, u biex f'din id-dinja ma jitnikkitx.'' Qal ukoll Alla: ċċjien sa mill-bidu għallimt lill-Profeti; u sal-lum ukoll għadni nitkellem ma' kulħadd; imma bosta huma torox għal-leħen tiegħi, u qalbhom iebsa.'' Bosta nies aktar jisimgħu bil-qalb lid-dinja, milli 'l Alla;	 aktar	 jaqtgħu	 xewqathom,	 milli	 li	 jagħtu	 gost	 'l	 Alla.	 Id-dinja	 twiegħed	 ħwejjeġ ċkejknin, li jmorru mar-riħ, u frattant in-nies iservuha b'regħba kbira; jien inwiegħed	 ħwejjeġ	 kbar,	 li	 qatt	 ma	 jintemmu	 u	 l-qlub	 tal-bnedmin	 għalija	 jitnikktu.	 Min	 hu	 li	 lili	 jservini	 u	 jobdini f'kollox b'dik il-ħrara li biha n-nies taqdi d-dinja u l-kbarat tagħha? Istħi, Sidun igħid il-­baħar.	 U	 jekk	 trid	 taf	 il-għaliex,	 oqgħod	 isma'.	 Għall-ħlas	 ta'	 xejn,	 wieħed	 ma	 tiġihx	 tqila	 li	 jimxi	 triq	 twila;	 u	 għall-ħajja	 ta'	 dejjem,	 bosta	 wħud	 kemm	 kemm	 tagħtihom	 qalbhom	 jerfgħu	 riġlejhom	 mill-­art!	 Tħabirku	 għall	 ħlas	 l-aktar	 żgħir;	 għal	 ħabba	 ma	 jistħux	 ifittxu	 lil	 xulxin	 fil-qrati;	 ħaġa	 ta'	 xejn	 li	 wieħed	 iwegħidhom,	 tarahom	 jitħabtu	 lejl	 u	 nhar	 għaliha. Imma ara mbagħad hux għajb għalihom! Għall-ġid, li ma hemmx ma' hiex tibdlu, għall-ħlas li ħadd ma jista' jiżnu, għall-ġieh l-aktar kbir, għall-glorja li qatt ma tispiċċa, anqas jitħajru jbatu ħaġa ta' xejn!	 Istħi	 int	 mela,	 qaddej	 għażżien	 u	 gemgumi,	 illi	 aktar	 huma	 beżlin	 huma	 biex	 jitilfu	 ruħhom,	 milli	 int	 biex	 issalva	 ruħek,	 aktar	 jifirħu	 huma	 bil-frugħa	 tad-dinja,	 milli	 tifraħ	 int	 bil-verita	 tiegħi.	 Issa	 huma	 bosta	 drabi	 jibqgħu	 mqarrqin	 fit-tama	 tagħhom,	 imma	 l-wegħdiet	 tiegħi	 ma	 jonqsux;	 u	 min	 jitma	 fija,	 ma	 jitmax	 fil-fieragħ.	 Dak	 li	 nkun	 għidt	 inkomplih:	 bosta	 imma	 r-ruħ	 tibqa'	 fidila	 fl-­imħabba tiegħi sa l-aħħar. Jiena nħallas lit-tajbin kollha; kif ukoll inġarrab il-paċenzja ta' l-­imseddqin	 kollha. Ħażżeż kliem ġewwa qalbek, użomm miegħi bil-ħrara kollha; u fil-ġranet tad-dwejjaq issib fih il-­hena tiegħek. Dak li drabi ma tifhmux waqt li tkun taqra, 'l quddiem, waqt li jien inkun inġarrbek, għad tagħarfu, u tifhmu sewwa. Jien inġarrabhom lill-maħbubin tiegħi, daqqa bit-tentazzjoni u	 drabi	 oħra	 bil-hena	 tal-qalb.	 U	 żewġ	 ħwejjeġ	 ngħallimhom	 kuljum:	 fuq	 li	 għandhom	 jaħarbu	 l-vizzji	 tagħhom;	 u	 billi	 nħajjarhom	 jikbru	 fil-virtu	 tagħhom.	 Min	 jisma'	 kliemi	 u	 ma	 jagħtix	 kontu,	 jien	 nagħmel	 ħaqq	 minnu	 fl-aħhar	 jum. Talba biex naqilgħu l-grazzja tad-devozzjoni Ir-Ruħ: Mulej Alla tiegħi, int hu l-ġid tiegħi kollu. U min jiena li nieħu l-ardir nitkellem miegħek? – Jien l-­aktar fqir fost il-qaddejja tiegħek, u duda ta' l-art, ifqar u iċken milli nifhem jien	 u	 milli	 għandi	 ħila	 ngħid.	 Ftakar	 mela,	 Mulej,	 li	 jiena	 xejn,	 li	 ma	 għandi	 xejn,	 li	 ma	 niswa	 xejn.	 Inti	 waħdek	 tajjeb,	 sewwa	 u	 qaddis;	 int	 tista'	 kollox,	 tagħti	 kollox,	 lill-midneb	 biss	 tħallih	 fil-faqar	 tiegħu.	 Ftakar	 fil-­ħniena	 tiegħek,	 u	 imla	 lil	 qalbi	 bil-grazzja	 tiegħek,	 u	 int	 lill-ħolqien	 tiegħek	 ma	 tridux	 fieragh. Kif nista' nwettaq lili nnifsi f'din il-ħajja kollha miżerja, jekk il-ħniena u l-grazzja tiegħek ma jeqfux miegħi? La ddawwarx, le wiċċek minn fuqi; la ddumx ma tiġi żżurni; la tneħħilix il-faraġ tiegħek, sabiex	 ruħi	 ma	 tkunx	 quddiemek	 bħala	 art	 mingħajr	 ilma.	 Mulej,	 għallimni	 nagħmel	 ir-­rieda	 tiegħek;	 għallimni	 ngħaddi	 ħajja	 xierqa	 u	 umli	 quddiem	 il-wiċċ	 tiegħek;	 għaliex	 inti	 l-għerf	 tiegħi,	 int,	 iva,	 li	 taf	 sewwa	 x'jien,	 u	 għaraftni	 minn	 qabel	 jien	 ma	 ġejt	 fid-dinja. KAP IV Għandna nimxu dejjem quddiem Alla bil-verita u bl-umiltà Ibni, imxi quddiem il-għajnejn tiegħi bil-verita, u fittex dejjem lili b'qalb safja. Min jimxi quddiemi bil-verita, ebda ħsara ma tiġrilu fir-ruħ u l-verita teħilsu mill-qerq u mill-ilsna tal-ħżiena. Jekk il-verita teħilsek, inti tabilħaqq tkun sid tiegħek innifsek; u l-kliem fieragh tan-nies ma	 jbeżżgħekx. Ir-Ruħ: Iva, Mulej, hekk hu. Ikun minnikif qed tgħid int. Agħmel li l-verita tiegħek tgħallimni, tħarisna u żżommni fit-triq tas-sewwa sa ma nsalva ruħi. Hi għandha tħarisni mill-ġibdiet kollha ħżiena u mill-­pjaċiri li ma	 jixirqux:	 u	 hekk	 jien	 inkun	 nista'	 nimxi	 miegħek	 b'qalbi	 maħlula	 mid-dinja. Jien ngħallmek dak li hu sewwa, u dak li tgħid il-verita jogħġob lili. Oqgħod aħseb fuq dnubietek b'indiema kbira u b'imrar ta' qalb, u la żżommx ruħek li int xi ħaġa jekk tagħmel	 xi	 opra	 tajba.	 Stqarr anzi li inti midneb, imxekkel u mrabbat b'bosta passjonijiet. Minnek innifsek int m'intix	 miġbud ħlief għax xejn, b'xejn taqa' u b'xejn tintrebaħ, b'xejn titqawwa u b'xejn tintilef. Ma	 għandek	 xejn	 biex	 tiftaħar	 bik	 innifsek;	 għaliex	 il-ħila	 tiegħek	 hi	 iċken	 milli	 tista'	 tifhem. Milli tagħmel inti, mela, xejn ma għandek tarah kbir. Ebda ħaġa ma hi kbira jew ta' min igħożżha u jistagħġeb biha; ebda ħaġa ma hi ta; min isemmi fuqha, ta' min ifaħħarha u	 jixtieqha,	 barra	 minn	 dak	 li	 hu	 ta'	 dejjem.	 Fuq	 kollox	 għandek	 tħobb	 il-verita	 eterna,	 u	 dejjem	 tistmerr	 ix-xejn	 tax-xejn	 tieghek.	 Minn	 ebda	 ħaġa	 ma	 għandek	 tibża',	 xejn	 ma	 għandek	 tmaqdar	 u	 taħrab,	 daqs	 il-vizzju	 u	 d-­dnubiet	 tiegħek;	 għandek	 tobgħodhom	 aktar	 minn	 kull	 ħsara	 li	 tista'	 tiġrilek.	 X'uħud	 ma	 jġibu	 xejn	 ruħhom	 miegħi	 bis-sedqa;	 imma	 tarahom	 mingħajr	 ebda	 mistħija	 u	 jseksku	 u	 jridu	 jafu	 l-ħwejjeġ	 moħbija	 tiegħi,	 u	 jridu	 jifhmu	 l-misterji	 għoljin	 t'Alla.,	 bla	 ma	 jagħtu	 ebda	 kont	 tagħhom	 infushom	 u	 tas-salvazzjoni	 ta'	 ruħhom.	 Bniedem	 bħalhom,	 minħabba	 fil-kburija	 u	 l-kurżita	 tagħhom,	 jaqgħu	 bħalxej	 f'tentazzjonijiet	 u	 fi	 dnubiet	 kbar,	 għaliex	 jien	 nilqgħalhom	 u	 nerħilhom	 għal	 rashom. Ibża' mill-ġudizzji t'Alla, u mill-qilla tiegħu, li jista' kollox. U xejn la toqgħod tħabbat moħħok fuq il-fehmiet t'Alla, imma għarbel ftit il-ħażen tiegħek, ara kemm ħwejjeġ dnibt fihom, u kemm ħwejjeġ kellek tagħmilhom u ħallejthom. X'uħud it-tjieba tagħhom tinsab fil-kotba, oħrajn fl-­inkwatri	 tal-qaddisin,	 oħrajn	 filli	 jroddu	 s-slaleb.	 X'uħud	 isemmuni	 b'fommhom,	 imma	 b'qalhom	 wisq	 ftit.	 Imma	 hemm	 oħrajn	 imbagħad	 li	 moħħhom	 mogħni	 bid-dawl	 tas-sema	 u	 qalbhom	 safja, ma jixtiqux ħlief il-ġid ta' l-eternita, jistmerru l-ħwejjeġ ta' din l-art; u dak li jitlob il-ġisem, fuq il- qalb jagħtuhulu. Dawn jisimgħu x'jitkellem ġewwa fihom l-Ispirtu s-Santu. Hu jgħallimhom imaqdru l-ħwejjeġ tad-dinja, u jħobbu dawk tas-sema; igħallimhom jixħtu riġlejhom id-dinja, u lejl u nhar jixtiequ s-sema. KAP V Fuq l-egħuġubijiet li tagħmel l-imħabba t'Alla Ir-Ruħ: Imbierek Missier li inti fis-smewwiet, Missier Sidna Ġesu Kristu, li għoġbok tiftakar fil-faqar tiegħi. O missier tal-ħniena u Alla ta' kull sabar tal-qalb, niżżikħajr, li għalkemm ma ħaqqni ebda faraġ, spiss thennini bil-ħlewwiet	 	 tiegħek.	 Imbierek	 u	 nagħtik	 gieh	 għal	 dejjem.	 Flimkien	 ma'	 l-Iben	 tiegħek	 il-Wieħed	 u	 ma'	 l-Ispirtu	 s-Santu,	 hena	 ta'	 l-erwieħ	 għal	 dejjem	 u	 sa	 dejjem.	 Iva,	 Mulejja	 Alla	 tiegħi,	 li	 fil-qdusija	 tiegħek	 tant	 tħobbni;	 meta	 tiġi	 ġewwa	 fija,	 ruħi	 u	 qalbi	 jittajru	 bil-ferħ.	 Inti	 l-glorja	 tiegħi,	 int	 it-tama	 u	 l-ħniena	 tiegħi	 fil-ġurnata	 tal-hemm. Imma billi għadni m'iniex qawwi sewwa fl-imħabba u lanqas ma nħossni mwettaq fil-virtu, hemm bżonn li int twettaqni u thennini. Żurni mela spiss, għallimni l-għerf imqaddes tiegħek: eħlisni mill-passjonijiet il-ħżiena, u fejjaqli lil	 qalbi	 mill-ġibdiet	 ħżiena	 kollha	 tagħha	 sabiex,	 imfejjaq	 u	 mnaddaf	 minn	 ġewwa,	 insir	 nista'	 nħobbok,	 u	 nidħol	 għat-tjieba	 u	 nibqa'	 nżomm	 sal-aħħar	 fit-­tjieba. Ħaġa kbira hija l-imħabba, ġid kbirfuq kull ġid ieħor, għaliex it-toqol m'hu xejn għaliha, u tieħu kollox bil-ferħ xorta waħda. Hi tarfa' t-toqol bħallikieku m'hix imgħobbija, u kull imrar għaliha bnin u tajjeb. Kemm hija sabiħa l-imħabba lejn Ġesu! Hi ġġagħal lill-bniedem jagħmel	 ħwejjeġ kbar li dejjem iżjed jitjieb. Hi tfittex li dejjem titgħolla 'l fuq, u l-ħwejjeġ tad-dinja ma	 jżommuhiex	 marbuta	 'l	 hawn	 isfel.	 Trid	 li	 tkun	 maħlula	 u	 mingħajr	 ebda	 ġibda	 lejn	 id-dinja,	 biex	 ġewwa	 qalbna	 d-dawl	 ma	 jiġix	 mikfus,	 u	 biex	 ma	 ssibx	 ruħha	 mfixkla	 fil-ġid,	 jew	 imnikkta	 fil-hemm.	 La	 fis-sema	 u	 la	 fl-art	 ma	 hemm	 ħaġa	 li	 fiha	 ħlewwa,	 qawwa,	 għoli,	 kobor,	 hena,	 milja	 u	 ġid	 aktar	 mill-imħabba:	 għaliex	 l-imħabba	 hija	 ġejja	 minn	 Alla,	 u	 l-mistrieħ	 tagħha	 ma	 tistax	 issibu	 ħlief	 f'	 Alla	 u	 le	 fil-ħwejjeġ	 maħluqa. Min iħobb jittajjar, jiġri, jithenna, hu maħlul minn kollox, ebda ħaġa ma żżommu. Jagħti kollox, u għandu kollox f'kollox; jiġifieri jsib il-mistrieħ tiegħu f'dak li hu l-aqwa ġid fuq kull ġid ieħor. L-imħabba bosta drabi ma tafx x'inhu qies, anzi toħroġ 'il barra aktar milli jmissu. Tkun	 imgħobbija,	 u	 ma	 tħossx,;	 tbati,	 u	 ma	 jimpurtahiex;	 anzi	 tagħmel	 aktar	 milli	 tiflaħ;	 ebda	 ħaġa	 ma	 taqtgħielha	 qalbha	 u	 tbeżżagħha,	 għax	 anzi	 jidhrilha	 li	 hi	 tiflaħ	 għal	 kollox,	 li	 kollox	 jixirqilha.	 Tidħol	 għal kollox u bil-ħrara tagħha tkompli bosta ħwejjeġ li min ma jħobbx ma għandux ħila jidħol	 għalihom. L-imħabba dejjem għassa, u fir-rqad tagħha anqas la tongħos. U la tegħija fit-taħbit tagħha, u la titqammat jekk tkun marbuta, u lanqas jagħmel biha l-biża' imma, bħala vampa ħajja u mħeġġa, dejjem tlebleb	 'il	 fuq,	 mingħajr	 xejn	 ma	 jista'	 jżommha.	 Min	 iħobb	 jaf	 x'isarraf	 u	 x'igħid	 dak	 il-leħen	 qawwi	 dak	 l-għajat,	 ruħ	 mixgħula	 bl-imħabba	 twassal	 sal-widnejn	 t'Alla.	 Tgħidlu:	 Alla	 tiegħi,	 imħabba	 tiegħi,	 Int	 kollok	 tiegħi	 u	 jien	 kollni	 tiegħek. Wessagħli lil qalbi għal imħabbtek, ħalli nista' ntiegħem il-ħlewwa li fiha l-imħabba tiegħek; u x'hena jkun għal qalbi, li nitgħargħar u ndub f'imħabbtek. Agħmel li nkun kollni kemm jien imħeġġeġ bl-imħabba tiegħek; ħalli	 bil-ħrara	 u	 l-għaxqa	 ta'	 qalbi	 jiena	 ninsa	 lili	 nnifsi.	 Iva	 nkanta	 l-­kantiku	 ta'	 l-imħabba,	 nimxi	 warajk.	 Maħbub	 tiegħi,	 sa	 l-għoli	 tas-smewwiet,	 sa	 ma	 ruħi	 togħxa	 fit-­tifħir	 tiegħek	 u	 tintilef	 fl-imħabba.	 Agħmel	 li	 nħobbok	 iżjed	 minni	 stess,	 anzi	 li	 ma	 nħobbx	 lili	 nnifsi	 ħlief	 minħabba	 fik;	 agħmel	 li	 nħobb	 fik	 lil	 dawk	 kollha	 li	 tabilħaqq	 iħobbu	 lilek,	 bħalma	 titlob	 il-liġi	 ta'	 l-imħabba	 li	 tiddi	 bid-dawl	 tiegħek. L-imħabba hi ħafifa, qalbha f'idejha, imseddqa, ferħana, fuq ruħha u qawwija; l-imħabba tissaporti, ma tibdilx il-maħbub tagħha, taħdem bil-għaqal, tistenna bla ma tgemem, ma tibzax u ma tfitterx qatt lilha nfisha. Malli wieħed jibda jfittex lilu nnifsu, tibda tidbiel fih l-imħabba. L-­imħabba	 hi	 dejjem	 b'għajnejha	 miftuħa,	 imma	 umli;	 timxi	 dritt,	 ma	 tpaxxix	 lilha	 nfisha;	 moħħha	 ma hux fi ħwejjeġ boloh u fiergħa; bil-qies fix-xewqat tagħha, nadifa f'egħmilha, attenta li ma	 tittajjarx	 u	 ma	 tiġġerriex	 'l	 hawn	 u	 'l	 hemm,	 u	 dejjem	 għassa	 fuq	 is-sensi	 tagħha	 kollha.	 L-imħabba	 hi	 kollha	 umilta	 lejn	 is-superjuri,	 u	 l-kelma	 tagħhom	 tobdi.	 Min	 iħobb	 xejn	 ma	 jqis	 lilu	 nnifsu.	 Mimli	 bi	 ħrara	 lejn	 Alla,	 u	 ferħan	 bil-ġid	 li	 minnu	 jirċievi,	 jerħi	 dejjem	 ruħu	 f'idejh	 u	 fiħ	 jitma,	 avolja	 meta	 qalbu	 ma	 tkunx	 mimlija	 bil-ħlewwiet	 tiegħu:	 għax	 bla	 mrar	 ma	 tingħatax	 imħabba. 8.Min m'hux pront ibati kollox jagħmel kollox kif irid il-maħbub tiegħu, ma jixraqlux l-isem ta' ħabib li jaf iħobb jaħtieġlu jarfa' kull toqol u jixrob kull imrar għall-maħbub tiegħu, u jiġrilu ma għandux	 jiċħadlu	 l-imħabba. KAP VI Kif tiġġarrab il-vera mħabba. Ibni, l-imħabba tiegħek għad m'hix qawwija u bil-għaqal biżżejjed. Għala, Mulejja? Għax għawġ ta' xejn jaqtagħlek qalbek u jtellfek milli tkun bdejt, u għax int ilħiħ wisq tfittex is-sabar: Minn hu qawwi fl-imħabba,	 it-tentazzjonijiet	 ma	 jwaqqgħuħx,	 u	 anqas	 iqarraq	 bih	 il-għadu	 bis-­sefsif	 tiegħu.	 Ħabib	 miegħi	 fil-ferħ,	 u	 ħabib	 fil-biki	 wkoll. Veru ħabib ta' l-għaqal ma jfittixx x'jagħtih dak li jħobbu, imma jfittex l-imħabba ta' dak li jagħtih. Aktar iħares lejn il-qalb tal-ħabib tiegħu, milli jifraħ billi jagħtih; u għaliħ iħalli kollox. X'imħabba sbejħa ta' x'uħud! Isibu l-hena tagħhom mhux filli nagħtihom, imma fija. Xejn ma	 jimporta,	 jekk	 xi	 drabi	 tħoss	 li	 m'intix	 miġbud	 lejja	 jew	 lejn	 il-Qaddisin	 tiegħi,	 kif	 tixtieq	 qalbek.	 Dak	 il-hena,	 dik	 il-ħlewwa,	 li	 kultant	 tħoss	 ġewwa	 fik,	 tkun	 ġejja	 mill-grazzja	 tiegħi,	 li	 nkun	 sawwibt	 ġewwa	 fik,	 biex	 inġagħlek	 ittiegħem	 minn	 hawn	 it-tgawdija	 tas-smewwiet.	 Imma	 fuq	 din	 il-ħaġa	 xejn	 ma	 għandek	 torbot	 wisq,	 għax	 din	 tiġik,	 skond	 kif	 jogħġob	 lili.	 Iva,	 għandek	 tikkumbatti	 kontra	 x-xewqat il-ħżiena; u tagħlaq widnejk	 għas-sefsif tad-demonju; b'hekk tiġi turi t-tjieba tiegħek;	 barra	 milli	 għad	 tkun	 imħallas	 'il	 quddiem. Xejn, mela, la ddejjaq qalbek b'xi ħsibijiet fiergħa li jgħaddu minn moħħok. Żomm il-fehma tiegħek marbuta m'Alla, u wettaq il-proponimenti tajba tiegħek. Jekk xi drabi tħoss qalbek se ttir bl-imħabba, u minnufih tarġa'	 tibred	 kif	 kienet,	 xejn	 la	 tifhem	 li	 dan	 ikun	 taqriq	 tad-demonju.	 Dan	 mhux	 minnek	 ikun	 ġej,	 ikun	 bagħtulek	 Alla	 bi	 prova:	 u	 jekk	 ma	 tiħux	 gost	 bih,	 u	 jekk	 tilqagħlu,	 għad	 tkun	 imħallas	 tiegħu,	 mhux	 talli	 ma	 tintilifx. Kun af li l-għadu l-antik ifittex kemm jiflaħ biex jifga x-xewqat tajba tiegħek, u jbiegħdek mill-­egħmil it-tajjeb kollu; jiġifieri li ma tkunx devot lejn il-Qaddisin, li ma ġġibx quddiem għajnejk il-­Passjoni mqaddsa tiegħi;	 li	 ma	 toqgħodx	 tiftakar	 fi	 dnubietek;	 li	 ma	 tħarisx	 sewwa	 lil	 qalbek,	 u	 li	 ma	 tagħmilx	 proponiment	 li	 tiġi	 'l	 quddiem	 fit-tjieba.	 Jibda	 jġiblek	 f'moħħok	 ħafna	 ħsibijiet	 ħżiena,	 biex idejqek u jaqtagħlek qalbek, biex ibiegħdek mill-orazzjoni u mill-kotba tar-ruħ. L-aktar li	 jinkedd	 meta	 jarak	 tagħmel	 qrara	 tajba	 u	 umli,	 u	 mingħalik	 	 iqis	 ifixklek	 ħalli	 ma	 titqarbinx.	 Imma	 xejn	 la	 temmnu,	 għalkemm	 jibda	 jonsoblok	 ix-xbiek	 tat-taqriq,	 xejn	 la	 tqisu.	 Meta	 jġiblek	 f'moħħok	 ħsibijiet	 ħżiena	 u	 moqżieża,	 u	 int	 ma	 għandekx	 ħtija,	 il-ħtija	 ixħetha	 kollha	 fuqu,	 u	 għidlu:	 Warrab	 minn	 ħdejja	 ja	 moqżież; itlaqni u mur għal xogħlok; lili ma għandekx xi tridni, ja ħażin; ebda jedd ma għandek fuqi. Ġesu miegħi, jikkumbatti għalija bħala gwerrier qawwi; għalik ma hemmx ħlief il-mistħija. Irrid, iva, immut u	 nbati	 kull	 tbatija,	 imma	 le	 nagħmel	 dak	 li	 tgħidli	 int.	 Sikket	 ilsienek,	 tbikkem;	 ma	 rridx	 naf	 bik.	 Alla	 hu	 d-dawl	 u	 l-qawwa	 tiegħi.	 Minn	 min	 nibża'?	 Mqar	 mill-qtajjiet	 sħaħ	 ma	 nibża'	 minn	 xejn	 ma	 naqta'	 qalbi:	 Alla	 jgħinni	 u	 jifdini.'' Ikkumbatti mela bħala suldat qalbieni; u jekk xi darba minħabba fid-debbulizza tiegħek taqa', itma li jkollok grazzja ikbar u targa' tiġik qawwa akbar milli kellek. Imma ara tinfetaħ bik innifsek u titkabbar! Fuq	 hekk	 illi	 bosta	 jitilfu	 t-triq	 it-tajba,	 u	 jġibhom	 f'għama	 li	 forsi	 ma	 jfiqux	 minnu.	 U	 int,	 minn	 dan	 it-telfien	 tas-suppervi	 li	 għandhom	 tama	 belha	 u	 żejda	 fil-ħila	 tagħhom,	 tgħallem	 oqgħod	 b'għajnejk	 miftuħa	 fuqek	 innifsek,	 u	 kun	 umli. KAP VII Il-grazzja għandna nżommuha moħbija taħt l-umiltà Ibni, wisq kien ikun aħjar għalik li żżomm moħbija l-grazzja tiegħi. Biha xejn la toqgħod titkabbar, la ssemihiex wisq, anqas taħseb fuqha; ftakar li xejn ma ħaqqek minn dan il-ġid kollu. Meta tħoss	 lil	 qalbek	 ferħana	 bil-grazzja,	 xejn	 la	 timla	 rasek	 biha;	 int	 taf	 kemm	 malajr	 qalbek	 terġa'	 għal	 li	 kienet.	 U	 meta	 l-grazzja	 tkun	 tgħammar	 fik,	 ftakar	 kemm	 tkun	 fqir	 mingħajrha. La tmurx b'moħħok li int ilħaqt xi ħaġa għax ikollok il-ħlewwa tal-grazzja tiegħi, għaliex aktar tirbaħ fil-qdusija jekk tissabbar meta nċaħdek minnha; b'mod illi u la tħalli għaldaqshekk l-orazzjonijiet tiegħek, u anqas ma	 titbiegħed	 mill-opri	 tajba	 li	 tagħmel.	 Anzi	 agħmel,	 tibżax,	 mill-aħjar	 li	 tista'	 u	 mill-aħjar	 li	 taf	 dak	 li	 tiflaħ;	 u	 ma	 għandekx	 għax	 titlaq	 ruħek	 jekk	 tħoss	 bruda	 u	 frugħa	 ġewwa	 qalbek. Għax jinsabu bosta wħud li, jekk ma jiġrilhomx kollox kif jixtiequ, minnufih jitilfu sabarhom u jitilqu kollox. Imma mhux hekk għandu jkun; għax il-bniedem mhux dejjem jista' jimxi kif irid; għaliex f'idejn Alla	 hu	 li	 jagħti	 l-grazzja	 tiegħu	 u	 jsabbar,	 meta	 jrid	 hu,	 kemm	 irid	 hu	 u	 lil	 min	 irid	 hu,	 u kif jogħġob lilu u mhux iżjed. X'uħud, neqsin mill-għaqal, biex intilfu? Bil-grazzja stess li Alla	 tahom; għax riedu jagħmlu aktar milli kienu jifilħu. Ma kinux iġibu quddiem għajnejhom il-ħila	 ċkejkna	 tagħhom;	 u	 kienu	 jintelqu	 għax	 xewqat	 ta'	 qalbhom	 aktar	 milli	 jifilħu	 għalihom,.	 U	 billi	 dehrilhom	 li	 għandhom	 jilħqu	 	 aktar	 milli	 kien	 jogħġob	 'l	 Alla,	 dlonk	 tilfu	 l-grazzja	 tiegħu.	 Ftaqru	 mela u tilfu l-ġmiel ta' ruħhom, billi dehrilhom li laħqu l-bejta tagħhom fis-smewwiet. Imma	 jservihom b'ġid; ħalli fil-għaks u l-faqar li fih waqgħu, jitgħallmu li ma għandhomx jittajru bil-­ġwienaħ	 tagħhom,	 imma	 jimxu	 fuq	 it-tagħlim	 tiegħi	 u	 jittamaw	 fija.	 Dawk	 li	 għadhom	 ġodda	 u	 ma	 drawx	 għal	 kollox	 fit-triq	 t'Alla,	 bħalxejn	 jistgħu	 jitqarrqu	 u	 jintilfu	 jekk	 ma	 jiħdux	 id-dawl	 minn	 min	 jista'	 jtihulhom,	 u	 jimxu	 bil-għaqal. Min aktar ifittex il-fehma ta' moħħu, jew ta' min jista' jagħtih id-dawl aktarx jispiċċah ħażin, jekk ma jiftaħx għajnejħ u jinża' mill-fehma tiegħu. Ma jidhirlu li hu għaref wisq, darba fit-tant issibu joqgħod għall-fehma ta' ħaddieħor. U għalhekk aħjar tkun taf ftit u tkun umli milli kieku qatt	 ikollok	 xmara	 ta'	 għerf	 u	 tkun	 minfuħ	 bik	 innifsek:	 u	 aħjar	 ikollok	 ftit,	 milli	 jkollok	 wisq;	 għax	 bil-­wisq	 għandek	 ħila	 titkabbar.	 Iblah	 hu	 min	 jagħti	 ruħu	 għall-ferħ,	 jinsa	 l-faqar	 li	 fih	 kien	 minn	 qabel,	 u	 ma	 jibżax	 li	 jitlef	 il-grazzja	 sabiħa	 li	 Alla	 għoġbu	 isawwablu	 f'qalbu.	 Anqas	 ma	 jagħmel	 sewwa	 min	 f'xi	 slaleb	 u	 f'xi	 tribulazzjoni	 jaqta';	 qalbu,	 u	 fija	 ma	 jiftakarx	 u	 lanqas	 ma	 jitttama	 kif	 imissu. Min fi żmien il-paċi jidhirlu li ħadd ma jista' għalih, aktar fil-gwerra ssibu ta' qalb ċkejkna u beżżiegh. Li kont iżżomm ruħek dejjem umli u ċkejken, u teqfilhom dejjem lill-passjonijiet tiegħek, kieku ma	 taqax	 hekk	 spiss	 fit-tiġrib	 u	 fid-dnub.	 Hi	 haġa	 wisq	 tajba	 li,	 meta	 l-grazzja	 tixgħellek	 ruħek	 bl-imħabba,	 taħseb	 ftit	 biex	 issib	 ruħek	 meta	 hi	 tħallik;	 u	 meta	 dan	 igħaddi	 mingħalik,	 tibżax,	 ġib	 quddiem	 għajnejk	 li	 għad	 jista'	 jkollok	 id-dawl	 imqaddes	 tiegħi,	 u	 li	 meta	 nċaħħdek	 minnu	 għal	 xi	 żmien,	 ikun	 għall-ġid	 tiegħek	 u	 għall-glorja	 tiegħi. Kun af li din ma tkunx ħlief prova, li aktar tiswielek milli kieku kollox jiġik għal qalbek. Għax, kos, il-merti ma jitqisux fuq li wieħed ikollu xi dehriet; fuq li qalbu tkun mimlija	 bil-hena	 tas-smewwiet,	 fuq	 li	 jkun	 għaref	 fl-Iskrittura	 Mqaddsa;	 jew	 li	 jkun	 miġjub	 fuq	 l-idejn:	 le,	 xejn	 minn	 dan	 kollu,	 imma	 hemm	 bżonn	 li	 hu	 jkun	 mimli	 bil-vera	 umilta	 u	 bl-imħabba	 tiegħi,	 li	 jfittex	 dejjem	 l-unur	 u	 l-glorja	 tiegħi	 biss,	 li	 jgħodd	 ruħu	 ta'	 xejn;	 li	 jdaħħalha	 f'moħħu	 li	 hu	 nnifsu	 m'hu	 xejn;	 u	 li	 aktar	 jieħu	 pjaċir	 meta	 l-oħrajn	 ma	 jqisuhx	 jew	 igħajruh	 milli	 kieku	 joqogħdu	 jfaħħruh. KAP VIII Jaħtiġilna nifmuha li quddiem Alla m'aħna xejn Ir-Ruħ: Issa jien, ftit trab u rimed, għandi wiċċ nitkellem mas-Sinjur Alla tiegħi? Jekk ingħodd ruħi b'xi ħaġa, insib lilek quddiemi, Sinjur; u minfuq, dnubieti jixhdu xhieda sħiħa kontra tiegħi; u jien ma nistax	 dan	 niċħdu.	 Imma	 jekk	 jien	 nistqarr	 ix-xejn	 tiegħi,	 jekk	 jien	 ebda	 kont	 ma	 nagħti	 tiegħi	 nnifsi,	 anzi	 jekk	 jien	 ingħodd	 ruħi	 mat-trab,	 ta'	 trab	 li	 jien	 dlonk	 insib	 il-grazzji	 tiegħek	 miegħi,	 u	 d-dawl	 tiegħek	 insibu	 jiddi	 ġewwa	 qalbi;	 u	 jekk	 jien	 minn	 qabel	 kont	 naħsibni	 xi	 ħaġa,	 din	 il-fehma	 tiegħi	 innifsi	 tegħreq	 fil-mewġ	 tax-xejn	 tiegħi,	 u	 tintemm	 għal	 dejjem.	 Hekk	 int	 turini	 x'jien,	 x'kont,	 u	 mnejn	 ġejt,	 għax	 jien	 xejn,	 u	 anqas	 kont	 nafu!	 Jekk	 terħini	 waħdi	 ma	 jibqax	 fija	 ħlief	 miżerji	 u	 xejn;	 imma jekk int iddawwar wiċċek lejja, minnufih nissaħħaħ nimtela b'ferħ ġdid. U nħossni	 nistagħġeb xħin naħbat naħseb, li hekk malajr int terfagħna u b'tant ħlewwa tgħannaqni, għalkemm bit-toqol ta' dnubieti m'jiniex miġbud ħlief għall-ħwejjeġ ta' l-art. Dan taf tagħmel l-imħabba tiegħek, Mulejja, qabel xejn iżżurni mingħajr xejn ma jistħoqqli biex imbagħad tieqaf miegħi f'tant żonnijiet tiegħi, tħarisni minn tant tiġrib kbir u minn deni (nista' ngħid) bla tarf. Meta	 ħabbejt	 iżżejjed	 lili	 nnifsi,	 tlift	 lili	 nnifsi;	 u	 meta	 fittixt	 lilek	 biss,	 u	 b'qalbi	 kollha	 ħabbejtek,	 sibt	 lili	 u	 lilek	 ukoll,	 u	 bil-qawwa	 ta'	 mħabbtek	 irnexxieli	 li	 tant	 ċekkint	 ruħi	 quddiemek	 li	 sirt	 narani	 xejn.	 Għaliex	 int,	 o	 Ġesu	 ħelu	 tiegħi,	 tagħmel	 miegħi	 aktar	 milli	 ħaqqni,	 u	 aktar	 milli	 għandi	 ħila	 nitma	 jew	 nitolbok. Mulejja Alla tiegħi, għax għalkemm ebda ġid ma ħaqqni, int, bil-kobor u t-­tjieba tiegħek ta' bla tarf, ma teħdiex tagħmel il-ġid lil min hu qalbu iebsa miegħek, lil min iżomm	 ruħu minnek. Rattbilna qalbna għalik, biex nagħrfu l-ġid li tagħmlilna, u nkunu umli u devoti;	 għaliex	 inti	 s-saħħa	 tagħna,	 il-għana	 tagħna	 u	 l-qawwa	 tagħna. KAP IX F'kulma nagħmlu ma għandniex infittxu ħlief 'l Alla Ibni, jien għandi nkun l-aqwa xewqa tiegħek; lili għandek tfittex fuq kollox, jekk tabilħaqq tixtieq il-hena. Jekk timxi b'dawn il-fehmiet, titnaddaf l-imħabba tiegħek, li bosta drabi hi tfittex lilek innifsek u lill-ħwejjeġ ta'	 l-art.	 Għaliex	 kemm-il	 darba	 tfittex	 li	 taqta'	 x-xewqat	 ta'	 qalbek,	 inti	 dlonk	 jiġrilek	 bħal	 dik	 is-siġra,	 li	 tidbiel	 u	 tinxef.	 Mela	 kulma	 tagħmel	 agħmlu	 għall-unur	 tiegħi,	 għax	 jiena hu li kollox tajtek. F'kelma waħda, kemm ħwejjeġ tara, ftakar li huma minn ġid kbir, u	 għalhekk	 ħsiebek	 għandu	 jmur	 fija,	 li	 minni	 huma	 ġejjin. Minni jimlew l-ilma tal-ħajja,bħalkieku minn għajn ta' ilma ġieri, iċ-ċkejken u l-kbir, il-fqir u l-­għani; u min jaqdini bil-qalb u minn rajh inħallsu bil-grazzja tiegħi. Imma mbagħad, min ifittex il-­glorja u l-hena fi	 ħwejjeġ	 oħra	 u	 mhux	 fija,	 dan	 ma	 jistax	 ikollu	 l-milja	 tal-hena,	 u	 minflok	 li	 qalbu	 titwassal	 għall-ferħ,	 aktar	 issib	 x'idejjaqha	 u	 jnikkitha.	 Mela	 jekk	 tara	 xi	 tjieba	 fik,	 xi	 virtu,	 la	 tgħidx	 li	 hi	 ġejja	 minnek	 jew	 minn	 xi	 bniedem	 ieħor,	 imma	 mn'Alla,	 li	 mingħajru	 l-bniedem	 ebda	 ġid	 ma	 għandu.	 Jien	 hu	 li	 tajtek	 kulma	 għandek	 u	 li	 nixtieqlek	 li	 jkollok	 kollox,	 u	 jien	 għajjur	 u	 rridek	 tkun	 tafhuli	 f'qalbek	 dal-ġid. Smajthiex, fhimthiex dil-verita sabiħa, li għandha tbegħidlek il-frugħa minn qalbek? Jekk fiha tilħaq tidħol il-grazzja tas-smewwiet u l-vera karita, u la tgħammar fiha l-għira u la n-niket, anqas l-­imħabba tiegħek innifsek; għax l-imħabba t'Alla tirbaħ kollox u iżid fis-saħħa tar-ruħ. Jekk taf	 tmexxi	 sewwa	 l-ħsibijiet	 tiegħek,	 fija	 biss	 tkun	 tithenna,	 fija	 biss	 tkun	 tittama;	 għax	 xejn	 ma	 hu	 tajjeb	 ħlief	 alla,	 li	 lilu	 jistħoqq	 f'kollox	 u	 fuq	 kollox	 it-tifħir	 u	 l-barka. KAP X Kemm ikollna hena kbir f'qalbna, jekk nixħtu d-dinja wara spallejna biex naqdu 'l Alla Narġa' nsejjaħlek, Mulejja, u nibqax sieket. Nersaq lejn Alla tiegħi, lejn is-Sid tiegħi, lejn is- Sultan tiegħi, li hu fil-għoli tas-smewwiet, u ngħidlu: Kemm huma kbar il-ħlewwiet li inti tfajt għal dawk li għandhom il-biża' tiegħek! Mela x'tagħtihom lil dawk li jħobbuk, lil dawk li jaqduk b'qalbhom kollha!	 Le,	 ħadd	 ma	 jista'	 jfisser	 il-ħlewwa	 li	 xxerred	 fuq	 dawk	 li	 jħobbuk,	 meta	 fik	 ikunu	 jaħsbu. Iva, Mulejja, meta ħlaqtni mix-xejn, meta mit-triq tad-dlam fejn jien kont miexi bgħid	 minnek,	 qbadtni	 minn	 idi	 u	 ġagħaltni	 nservik	 u	 	 nħobbok,	 inti	 wrejtni	 kemm	 hi	 kbira	 l-imħabba	 tiegħek	 lejja. O għajn ta' l-imħabba eterna, x'naqbad ingħid minnek! U kif nista' ninsa lilek li kont tant twajjeb li tiftakar fija wara li jien kont midneb u mitluf? Int kellek ħniena minni, dnub, u kont	 mitluf!	 Int	 kellek	 ħniena	 minni	 qaddej	 tiegħek,	 aktar	 milli	 kont	 nitma;	 u	 għanejtni	 bl-imħabba	 u	 l-­grazzja	 tiegħek,	 waqt	 li	 ma	 kienx	 ħaqqni.	 Kif	 nista'	 npattilek	 għal	 kulma	 għamilt	 miegħi!	 Għax	 taf,	 Mulejja,	 li	 mhux	 kulħadd	 jista'	 jħalli	 kollox	 u	 jagħlaq	 għad-dinja,	 u	 jilbes	 iċ-ċoqqa.	 Xejn	 mela	 ma	 tkun	 ħaġa	 kbira	 li	 jien	 nservik;	 jaqaw	 mhux	 il-ħlejjaq	 kollha	 għandhom	 iservuk!	 Le,	 xejn	 ma	 hi	 ħaġa	 kbira	 li	 nservik;	 ħaġa	 kbira	 u	 tal-għaġeb	 hi	 li	 lili,	 tant	 fqir	 u	 ċkejken,	 jogħġbok	 tilqagħni	 bħala	 qaddej	 tiegħek,	 u	 tgħoddni	 mal-maħbubin	 qaddejja	 tiegħek. Kulma għandi u kulma ninqeda bih biex inservik, kollox tiegħek, u frattant, aktar is-servini inti milli nservik jien. Tarax, is-sema u l-art li int ħlaqthom biex jaqdu l-bniedem, dejjem miegħek biex jagħmlu dak	 li	 	 trid	 minnhom.	 M'hux	 biżżejjed;	 	 int	 sa	 lill-Anġli	 tridhom	 iħarsu	 lill-bniedem.	 Imma	 fuq	 kollox	 imbagħad,	 inti	 stess,	 Mulejja,	 sa	 ridt	 isservi	 lill	 bniedem	 u	 wegħidt	 li	 tagħti	 lilek	 innifsek. U issa jien x'nista' nagħtik għaldal-ġid kollu li għamilt miegħi! Eh, li kont nista' nservik sewwa mqar ġurnata waħda biss! Iva, Mulejja, inti ta' min iservik, ta' min jagħtik ġieh, ta' min ifaħħrek, għal dejjem. Iva, inti s-Sid tiegħi, u jien imsejken is-serv tiegħek, u għaldaqstant jien	 għandi	 nservik	 b'qawwieti	 kollha	 bla	 ma	 negħja	 qatt	 infaħħrek.	 Hekk	 irrid	 u	 hekk	 nixtieq;	 u	 kompli	 int	 għan-nuqqas	 tiegħi. Unur kbir, glorja kbira jaqla' min iservi lilek, u xejn ma jqis il-ħwejjeġ kollha ta' l-art għall- imħabba tiegħek. U dawk li joqogħdu bil-qalb għal-liġi mqaddsa tiegħek, inti tagħnihom bi grazzji wisq kbar. Dawk li minħabbha fik ma jfittxux il-pjaċir tal-ġisem isibu ġewwa qalbom il-hena, il-­ħlewwiet kollha ta' l-Ispirtu s-Santu;	 u	 dawk	 li	 għall-ġisem	 imqaddes	 tiegħek	 jixteħtu	 fit-triq	 tat-­tbatija	 u	 xejn	 ma	 jqisu	 t-twegħir	 tad-dinja,	 f'ruħhom	 iħossu	 l-milja	 tal-mistrieħ. Oh, kemm hi sabiħa u tal-hena l-ħajja ta' dak li jservi 'l Alla! Għalih jispiċċa l-jasar u tibda l-­qdusija. Ibierek l-istat tal-patrijiet u s-sorijiet! Fih il-bniedem isir jixbaħ lill-Anġli, jogħġob 'l Alla, jitkexkxu	 minnu	 d-demonji	 u	 jkunu	 l-hena	 tat-tajbin	 kollha.	 Oh,	 mela,	 ħajja	 ta;	 min	 iservi	 'l	 Alla,	 kemm	 int	 ta'	 min	 jixtieqek	 u	 jħaddnek!	 Waqt	 li	 bik	 il-bniedem	 isir	 jistħoqqlu	 ġid	 ta'	 bla	 tarf,	 jaqla'	 wkoll	 bik	 hena	 li	 qatt	 ma	 jintemm. KAP XI Ix-xewqat tagħna jaħtiġilna rrażżnuhom 1.Ibni, baqagħlek titgħallem bosta ħwejjeġ li għadek ma tafhomx sewwa. Ir-Ruħ: Għidhomli, Mulejja. Ix-xewqat tiegħek, mela, għandhom ikunu skond qalbi; u hekka flok li tkun tħobb lilek innifsek inti ma tfittixx ħlief li togħġob lili. Bosta drabi tħoss xewqat li jixegħlulek qalbek u jqanqluhielek bil-­għaġla, imma	 ara	 jekkk	 intix	 qiegħed	 tixtieq	 dil-ħaġa	 għall-unur	 tiegħi,	 jew	 għax	 jaqbel	 lilek.	 Jekk	 dix-xewqa	 tkun	 ta'	 ġieh	 lili,	 int	 tintebah;	 għax	 jiġrilek	 x'jiġrilek	 tħoss	 ġewwa	 fik	 il-hena,	 imma	 jekk	 tħossok imħabbat u b'għoqla fuq qalbek, sinjal li mit-twila sal-qasira tindaħal l-imħabba żejda	 tiegħek	 innifsek. La tantx mela timla rasek b'xi xewqat li jiġuk mingħajr ma tkun rajt jistgħux jogħġbu lili; li ma jkollokx ewwilla tindem minnhom 'il quddiem, għalkemm għall-ewwel fraht bihom u dehirlek li huma kollha qdusija. Għax kull ħsieb li jidhirlek li hu tajjeb, għandek timxi miegħu b'għajnejk	 magħluqa;	 anqas	 kull	 ġibda	 li	 taħsibha	 ma	 tgħoddx	 għalik,	 ma	 għandekx	 għax	 twarrabha	 kif	 ġieb	 u	 laqat.	 Xi	 drabi	 hemm	 bżonn	 li	 tirregola	 ruħek	 sa	 fil-ħwejjeġ	 u	 fix-xewqat	 it-tajba,	 li	 ma	 jiġrilekx	 li	 billi taħseb dejjem fl-istess ħaġa, moħħok jibda jisħon; biex ma tagħtix skandlu lill-oħrajn bin-­nuqqas	 tal-qies,	 u	 biex	 meta	 ssib	 min	 jaqaflek,	 ma	 titħawwadx	 minn	 ġewwa	 u	 tmur	 ukoll	 tiżloq. Imma xi drabi jkun hemm bżonn ukoll li tagħmel forza kontra dawn ix-xewqat tiegħek u tiqfilhom u xejn la tfittex lilek jogħġbukx jew le; anzi ġġiegħel lilek innifsek toqgħod għalihom. Żomm lilek innifsek	 u	 ibqa'	 żomm	 sa	 ma	 l-qalb	 tiegħek	 tidra	 toqgħod	 għal	 ftit	 u	 ma	 tgemgimx	 għal	 xejn	 b'xejn. KAP XII Fuq li għandna nieħdu paċenzja u rrażżnu l-passjonijiet tagħna Ir-Ruħ: Mulejja, milli nara, mingħajr il-paċenzja ma nista' nagħmel xejn, għax f'din il-ħajja bosta ħwejjeġ jiġruli kontra qalbi. Nagħmel kemm nagħmel biex ingħix kwiet, jaħtieġ li dejjem inkun qalb in-niket u l-għawġ. Sewwa għidt, ibni. Imma jien ma rridekx tfittex paċi, li tkun bla slaleb u bla għawġ. Anzi aktar ma ssib ruħek imħabbat u mġarrab, aktar isserraħ rasek li għall-aħjar tiegħek. Jekk jidhirlek li ma tistax tbati wisq, kif trid 'il Quddiem issofri n-nar tal-Purgatorju! Minn żewġ ħsarat, dejjem agħżel l-iżgħar. Biex mela tista' teħles mit-tbatija tad-dinja l-oħra, idra sofri għal Alla l-gwaj ta'	 did-dinja.	 Ma	 taħsibx	 ewwilla	 li	 n-nies	 mogħtijin	 għad-dinja	 ma	 jbatu	 xejn,	 jew	 ibatu	 ftit!	 Imqar	 l-aktar	 paxxuti	 ssibhom	 ibatu	 xi	 ħaġa. Imma (tiġi tgħidli), għandhom bosta pjaċiri u jagħmlu rajhom, u għaldaqstant ftit iħossuhom it-tribulazzjoniet. Tajjeb qisu li hekk hu, u nagħmlu kont li jsibu dak kollu li jixtiequ, imma kemm idumu hekk? Bħad-duħħan it-tpaxxija tagħhom, u anqas biss ma tibqa' tifkira tal-pjaċiri tagħhom. Anzi mhux dan	 biss;	 sa	 f'ħajjithom	 stess,	 il-pjaċiri	 jgawduhom	 bl-imrar,	 bid-dieqa	 u	 t-taqtiq	 ta'	 qalb.	 Mela	 dak	 stess	 li	 fih	 isibu	 l-għaxqa	 tagħhom	 jisqihom	 ukoll	 it-tazza	 ta'	 l-imrar,	 u	 hekk	 jaħtieġ	 li	 jkun,	 ħalli	 la	 darba	 bhejjem	 fittxew	 il-pjaċiri	 	 jgawduhom	 qalb	 it-taħbit	 u	 t-taqtiq	 ta'	 qalbhom. Il-pjaċiri tad-dinja!…Eh, kemm malajr jispiċċaw u kemm huma qarrieqa! Ma fihomx ħlief suppervja u qżież. Imma bosta bnedmin, fis-sakra u l-għama tagħhom, ma jifhmuhiex din, bħala bhejjem ipaxxu ftit lil ġisimhom, joqtlu l-ħajja	 tar-ruħ	 tagħhom. Int mela, ibni, la tikkuntentax lill-passjonijiet tiegħek, jew anqas ix-xewqat tiegħek il-ħżiena. Il-­għaxqa tiegħek trid tkun f'Alla biex hu jagħtik kulma tixtieq qalbek. Jekk trid li tabilħaqq tifraħ u ttiegħem il-ħlewwa tal-konsolazzjoni tiegħi, ixħet taħt riġlejk il-­pjaċiri tad-dinja, infatam mit-tgawdija kollha ta' din l-art li fix-xejn jispiċċaw, u tara kif ikollok il-­barka u kif ġewwa qalbek	 tħossok	 tfur	 bil-hena.	 Aktar	 ma	 int	 taħrab	 il-pjaċiri	 tal-ħwejjeġ	 maħluqa,	 aktar issibhom ħelwin u kbar il konsolazjonijiet tiegħi. Imma niftiehmu, biex issib fija l-hena	 tiegħek,	 hemm	 bżonn	 bilfors	 issofri	 xi	 dwejjaq,	 xi	 tbatija	 u	 xi	 mrar.	 L-ewwel	 tħossha	 iebsa	 li	 titlaq	 id-drawwa	 li	 jkollok;	 imma	 din	 tirbaħha	 bi	 drawwa	 tajba.	 Tibżax,	 nissel	 f'ruħek	 vera	 ħrara,	 u	 tirbaħ	 lilek	 innifsek.	 Id-demonju	 jixgħel	 għalik,	 imma	 bit-talb	 'l	 Alla	 tħarrbu;	 u	 jekk	 tqis	 ma	 toqgħod	 qatt	 qiegħed,	 isib	 il-bieb	 ta'	 qalbek	 magħluq	 u	 ma	 jkunx	 jista;	 jidħol	 f'ruħek. KAP XIII Ħobb oqgħod għal ħaddieħor biex tixxiebaħ lil Ġesu Kristu Ibni, min ma jħobbx jobdi jbiegħed minnu l-grazzja t'Alla; u min jirgħeb għal xi ħaġa għalih jibqa' biex jitlef li jaqilgħu sħabu l-oħrajn. Min ma joqgħodx b'qalbu kollha bħala lsir għal dak li jrid	 minnu s-superjur, jiġifieri li l-passjonijiet tiegħu jagħilbuh. Idra, mela, obdi malajr l-ordni tas-­superjuri	 tiegħek,	 jekk	 tridu	 'l	 ġismek	 iġġibu	 għal	 idejk	 u	 bħala	 lsir	 tiegħek.	 Għax	 meta	 lill-għadu	 ma	 tħalliħx	 jidħol	 ġewwa,	 aktar	 tirbħu	 malajr	 u	 bla	 tbatija.	 Ma	 hemmx	 għadu	 aktar	 qalil	 għal	 ruħek	 milli	 inti	 stess,	 meta	 tagħlaq	 widnejk	 għat-twissijiet	 ta'	 l-Ispirtu	 Santu,	 u	 jekk	 trid	 toħroġ	 rebbieħ	 mill-ġisem	 tiegħek,	 jaħtieġlek	 tgħakkes	 l-ewwelnett	 lilek	 innifsek.	 U	 taf	 għaliex	 għadek	 ma	 tridx	 toqgħod	 kelma	 b'kelma	 għalih	 jgħidulek	 l-oħrajn?	 Għax	 għadek	 tħobb	 wisq	 lilek	 innifsek. Jaqaw jidhirlek li ħaġa kbira, li int ftit trab, anzi xejn, minħabba f'Alla tobdi f'kollox dak li jgħidulek oħrajn? Ġib, ġib ftit quddiem għajnejk li jien, li nista' kollox, li jien fuq kollox,	 li	 kollox	 ħlaqt	 mix-xejn,	 minħabba	 fik	 sirt	 ilsir	 tal-bniedem.	 Ċekkint	 ruħi,	 sirt	 l-iżgħar	 fost	 il-bnedmin,	 biex	 bl-umilta	 tiegħi	 rrażżan	 is-suppervja	 tiegħek.	 Tgħallem	 ċekken	 ruħek,	 tajn	 u	 ħama	 l'int;	 tgħallem	 tbaxxa,	 li	 kulħadd	 jirfes	 fuqek.	 Idra	 iċħad	 il-volonta	 tiegħek,	 u	 midd	 għonqok	 għal	 kulħadd	 u	 għal	 kollox. Ikbes bi ħrara kontra tiegħek, u la tħallix li titnissel fik il-kburija. Anzi kun umli u ċkejken, li kulħadd jirfsek bħala l-tajn fit-toroq. Int bniedem kollok frugħa, mniex qatt għandek tilmenta? Midneb imkasbar b'kull dnub, xi trid titkellem jekk xi ħadd imissek bi lsienu, int li tant drabi	 offendejt	 'l	 Alla	 u	 tant	 drabi	 ħaqqek	 l-infern? Imma le; jiena ħfirtlek għax ruħek għażiża f'għajnejja; biex hekk inti tista' tifhem sa fejn tasal imħabbti, u tagħraf kemm swejtlek; agħti ruħek darba għal dejjem għall-ubbidjenza umli, u ħu paċenzja jekk id-dinja	 drabi	 xejn	 ma	 tqisek. KAP XIV Biex ma nintefħux b'xi ġid li nagħmlu għandna naħsbu fuq il-ġudizzji moħbija t'Alla. Ir-Ruħ: Sinjur, int issamma' f'widnejja l-ġudizzji teigħek bħala ragħda, għadmi jitheżheż bil-biża' u t- tregħid, ruħi titkexkex. Ninbala' meta nġib quddiem għajnejja li s-smewwiet m'humiex indaf quddiemek. Jekk int sibt xi tgħid fl-Anġli u ma ħfirtilhomx, x'ser ikun minni? Waqgħu sal-kwiekeb mis-smewwiet, u jien għandi ħila nittma	 fija	 nnifsi?	 Nies	 li	 dehrilna	 jagħmlu	 opri	 tajba,	 iġġarrfu	 u	 waqgħu;	 u	 oħrajn,	 li	 kienu	 jitpaxxew	 bil-ħobż	 ta'	 l-Anġli,	 laħqu	 kielu	 l-ikel	 ta'	 l-annimali	 moqżieża. Mela Sinjur, minn fejn int titwarrab ma tinsabx qdusija. Ebda għerf ma jiswa, jekk int ma tibqax trieġi. U liema qawwa hija biżżejjed, jekk int ma tibqax twettaqha? Liema hi l-indafa li ma	 għandhiex tibża', jekk mq tibqax twettaqha? Liema hi l-indafa li ma għandhiex tibża'. jekk ma	 tibqax	 tħarisha?	 Jista'	 wieħed	 joqgħod	 għajenjh	 miftuħa	 kemm	 irid…xejn	 ma	 jiswielu,	 jekk	 int	 ma	 tħarsux.	 Jekk	 int	 terħilna,	 ninżlu	 taħt	 l-ilma	 u	 negħerqu;	 imma	 jekk	 iżżurna,	 nirtefgħu	 u	 ngħixu.	 Tabilħaqq	 li	 ma'	 kull	 riħ	 induru;	 imma	 int	 terġa'	 tixgħelna	 bi	 mħabbtek. Oh, kemm għandi nara ruħi ċċkejken u nkun umli! U kemm ma għandix biex nintefaħ jekk jidhirli li qed nagħmel xi ġid! Kemm għandi mniex nistħi minni nnifsi quddiemek, Mulejja! Ħdejk ma nsibx	 li	 jien	 ħaġ'oħra	 ħlief	 xejn	 u	 anqas	 minn	 xejn.	 O	 toqol	 bla	 tarf!	 O	 baħar	 bla	 fini!	 Fejn	 hi	 mela	 l-glorja	 tiegħi	 moħbija?	 Fejn	 it-tama	 li	 kont	 nissilt	 fit-tjieba	 tiegħi?	 Tabilħaqq	 li	 jien	 m'jien	 xejn!	 Jaħasra	 għalija! X'inhu l-bniedem quddiemek? Huwa t-tafal jista' jitkabbar quddiem min għamlu? Qalb li tabilħaqq laħqet irtabtet ma' Alla tista' qatt tintefaħ bis-suppervja? Min laħaq ta ruħu 'l Alla, anqas jekk id-dinja kollha tfaħħru, ma	 jintefaħ.	 U	 hekk	 hu;	 għax	 dawk	 kollha	 li	 jitkellmu,	 xejn	 ma	 huma;	 imutu	 huma	 u	 magħhom	 il-ħoss	 ta'	 kliemhom;	 imma	 l-Verita	 t'Alla	 tibqa'	 għal	 dejjem. KAP XV Kif għandna nġibu ruħna fix-xewqat tagħna Ibni, f'kollox għandek tgħid hekk:ċċMulejja, jekk dan jogħġob lilek, ħalli ssir dil-ħaġa. Mulej, jekk hi ta' glorja tiegħek, ħalli ssir fl-isem tiegħek. Mulejja, jekk tara li hi ġid tiegħi, tini grazzja li tgħaddi	 mingħalija	 ad	 unur	 tiegħek.	 Imma	 jekk	 tara	 li	 din	 il-ħaġa	 tkunli	 b'deni,	 u	 ma	 tkunx	 tisweili	 għas-salvazzjoni	 ta'	 ruħi,	 neħħili	 din	 ix-xewqa	 minn	 qalbi.''	 Għax	 kun	 af,	 ibni,	 li	 mhux	 kull	 xewqa	 li	 l-­bniedem	 jaħsibha	 mill-Ispirtu	 Santu,	 tkun	 tajba	 u	 sewwa.	 Hi	 ħaġa	 wisq	 tqila,	 ti	 tagħraf	 jekk	 hux	 l-­ispirtu	 tajjeb	 jew	 il-ħażin	 li	 qed	 iġagħlek	 tixtieq	 dil-ħaġa	 u	 dik	 l-oħra,	 jew	 jekk	 hix	 ukoll	 l-imħabba	 tiegħek	 innifsek.	 Kemm	 u	 kemm	 baqgħu	 biex	 tqarrqu,	 li	 għall-ewwel	 kienu	 mexjin	 b'fehma	 tajba! Mela kulma tixtieq qalbek u jidhirlek li hu sewwa, xtiequ u itolbu dejjem bl-umilta u bil-biża' t'Alla: irtabat mal-volonta tiegħi, erħi ruħek f'idejja u għidli: ċċMulejja, isir minni dak li trid int. Tini	 dak	 li	 trid	 int,	 u	 kemm	 trid	 int	 u	 meta	 trid	 int.	 Agħmel	 bija	 kif	 taf	 u	 kif	 jogħġbok,	 basta	 jkun	 bi	 glorja	 tiegħek.	 Qegħidni	 fejn	 trid	 u	 għalija	 tibża'	 xejn,	 agħmel	 minni	 li	 trid.	 Huwa	 jien,	 Mulejja,	 jien	 lest	 għal	 kollox;	 le	 ma	 rridx	 ingħix	 għalija,	 imma	 għalik.	 U	 mhux	 li	 nista',	 jaħasra,	 ngħixu	 sew	 kif	 jixraq	 lil	 nisrani!'' Talba biex Alla jagħtina grazzja li ngħixu għal qalbu Ir-Ruħ: Maħbub Ġesu tiegħi, tini l-grazzja tiegħek, biex hi tkun miegħi, u taħdem miegħi, u tibqa' miegħi sal-aħħar. Agħmel li jien dejjem nixtieq u rrid dak li jogħġob lilek. Il-volonta tiegħek tkun tiegħi; anzi	 kulma	 rrid	 nixtieq	 li	 	 tkun	 ridtu	 int	 qabel,	 ħalli	 dejjem	 naqbel	 miegħek	 f'kulma	 rrid.	 Trid	 u	 ma	 tridx	 int…irrid	 u	 ma	 rridx	 jien;	 u	 nixtieq	 li	 ma	 nkunx	 nista'	 rrid	 	 u	 ma	 rridx	 ħlief	 dak	 li	 trid	 jew	 ma	 tridx	 int. Tini grazzja li mmut għall-ħwejjeġ kollha tad-dinja; agħmel li l-pjaċir tiegħi jkun li minħabba fik inkun imżeblaħ u ma nkun magħruf minn ħadd. Tini grazzja li l-aqwa xewqa tiegħi tkun li qalbi fik	 biss	 issib	 il-mistrieħ	 u	 l-paċi	 tagħha.	 Iva;	 inti	 l-vera	 paċi	 tal-qalb,	 int	 waħdek	 is-serħan	 tagħha,	 barra	 minnek	 ma	 hemmx	 ħlief	 għali	 u	 taħbit.	 F'din	 il-paċi,	 Mulejja,	 jiġifieri	 fik,	 li	 waħdek	 int	 l-aqwa	 ġid	 tiegħi	 u	 ta'	 dejjem,	 irrid	 insib	 il-mistrieħ	 tiegħi. KAP XVI Il-veru hena biss f'Alla għandna nfittxuh Ir-Ruħ: Kulma nista' nixtieq, kull hena li moħħi jista'jaħseb, mhux f'dil-ħajja għandi nistenna li nsibu, iżda fl-oħra. Kieku stess il-pjaċiri u t-tpaxxija kollha tad-dinja nista' ngawdihom waħdi, jiena naf li żmien twil ma nistax	 ingawdihom.	 Mela	 int,	 ruħ	 tiegħi,	 ma	 tistax	 issib	 is-sabar	 u	 l-hena	 tiegħek	 sewwa ħlief f'Alla, li jhenni ż-żgħar u jferraħ l-umli. Stenna ftit, ruħ tiegħi, sakemm iseħħu l-­wegħdiet t'Alla; stenna, u fis-smewwiet issib il-kotra ta' kull ġid. Jekk inti tirgħeb wisq għall-­ħwejjeġ	 ta'	 din	 l-art	 titlef	 il-ħwejjeġ	 eterni	 tas-smewwiet.	 Ta'	 did	 –dinja	 nqeda	 bihom	 għax	 bilfors	 imma	 xtieq	 ta'	 l-oħrajn	 b'qalbek	 kollha.	 Ebda	 waħda	 mill-ħwejjeġ	 ta'	 din	 id-dinja,	 avolja	 tajba,	 ma	 tista'	 xxebbgħek,	 għax	 int	 ma	 kontx	 maħluqa	 biex	 tgawdi	 dawn	 il-ħwejjeġ. Kieku stess kemm-il ħaġa tajba maħluqa kienet tiegħek, ma tista' qatt tkun f'siktek għal kollox. Il-hena u t-tgawdija tiegħek kollha tinsab f'Alla li ħalqek; ifhimha tajjeb: dan ma jkunx hena kif jaħsbu u	 jiftaħru	 bih	 dawk	 il-għomi	 li	 jħobbu	 d-dinja;	 imma	 kif	 jistennewh	 il-veri	 nsara,	 u	 kif	 ġa	 ippruvawh sa minn dil-ħajja n-nies it-tajba, li għandhom qalbhom safja, li bil-ħsibijiet tagħhom	 igħixu	 fis-smewwiet.	 Il-konsolazzjoni	 ta'	 l-art	 fix-xejn	 u	 malajr	 tispiċċa;	 il-vera	 konsolazzjoni	 hi	 dik	 li	 l-Verita	 stess	 ġewwa	 fina	 tnisslilna.	 Min	 hu	 ruħ	 tajba,	 kull	 fejn	 imur,	 jieħu	 miegħu	 l-konsolazjoni	 tiegħu	 –	 lil	 Ġesu	 –u	 jgħidulu;	 ċċMulejja,	 Ġesu	 tiegħi,	 kun	 miegħi	 kull	 ħin	 u	 kullimkien.	 Il-hena	 tiegħi	 għandu	 jkun	 dan:	 li	 ndarri	 'l	 qalbi	 li	 ma	 tfittix	 is-sabar	 minn	 bnedmin	 bħali.	 U	 jekk	 stess	 tonqosni	 l-­konsolazzjoni	 tiegħek,	 agħmel	 li	 l-akbar	 hena	 tiegħi	 jkun	 dan:	 li	 nagħmel	 rajk,	 u	 li	 l-egħmil	 tiegħi	 ikun	 jogħġob	 lilek.	 Għax	 int,	 Mulejja,	 ma	 tibqax	 dejjem	 qalil	 għalina,	 u	 anqas	 ma	 tibqa'	 theddidna	 għal	 dejjem.'' KAP XVII Inħabirku biex nogħġbu 'l Alla biss Ibni ħallini nġib ruħi miegħek kif jidhirli, jiena naf x'inhu li jiswielek. Inti taħseb ta' bniedem, u bosta drabi toqgħod għal li jiġbduk il-passjonijiet tiegħek. Ir-Ruħ: Sewwa qed tgħidli, Mulejja ! Aktar taħseb u tħabrek int, milli nista' naħseb u nitħabat jien nnifsi. Fuq ir-ramel jibni min ma jerħix ruħu f'idejk. Mulejja, agħmel bija int dak li jogħġbok, basta	 l-volonta	 tiegħi	 tkun	 marbuta	 sewwa	 ma'	 tiegħek,	 għax	 tagħmel	 minni	 li	 tagħmel	 għalija	 ma	 jistax	 ikun	 ħlief	 ġid.	 Jekk	 jogħġbok	 thennili	 lil	 qalbi,	 niżżikħajr,	 u	 jekk	 tridni	 nkun	 imħabbat,	 tkun	 imbierek	 għal	 mija	 u	 elf	 darba. Ibni, hekk għandek iġġib ruħek, jekk trid timxi miegħi. Għandek tkun pront għat-tbatija, daqs kemm għat-tgawdija. Il-faqar u l-għaks ifraħ bihom xorta waħda daqs kieku ġid u għana. Ir-Ruħ: Mulejja, dak kollu li jogħġbok tibgħatli, bil-pjaċir noqgħod għalih għall-imħabba tiegħek. Il-­ġid u d-deni, il-ħelu u l-morr, is-sabar u d-dwejjaq neħodhom xorta waħda mn'idejk; u f'kulma jiġrili dejjem niżżikħajr. Eħlisni minn kull dnub	 u	 mill-bqija,	 ma	 nibżax	 u	 la	 mill-mewt	 u	 anqas	 mill-­infern.	 Ħalli	 jiġu	 fuqi	 s-slaleb	 kollha,	 xejn	 ma	 jagħmluli,	 basta	 ma	 tkeċċinix	 minn	 quddiemek	 għala	 dejjem,	 u	 ma	 tħassarnix	 mill-ktieb	 tal-ħajja	 ta'	 dejjem. KAP XVIII It-tbatijiet ta' did-dinja għandna noqogħdu għalihom bil-qalb it-tajba. Ibni, jien inżilt mis-sema biex insalva lilek, u ilbist il-miżerji tiegħek, mhux għax kelli bżonn, iżda għax tant ħabbejtek. Biex hekk int titgħallem il-paċenzja u biex il-miżerji ta' dil-ħajja ma tgemgimx minnhom.	 Minn	 xħin	 twelidt	 sa	 mitt	 fuq	 is-Salib,	 ebda	 siegħa	 ma	 bqajt	 bla	 tbatija.	 Minn	 ħwejjeġ	 tal-ħajja sibt ruħi nieqes għal kollox; taqsis fuqi kull ħin kont nisma', ħammart wiċċ; rajt minn	 kollox,	 u	 ħadt	 paċenzja.	 Għamilt	 mirakli,	 u	 pattewli	 bid-dagħa;	 għallimt	 u	 għalija	 ma	 kellhomx	 ħlief	 tagħjir. Ir-Ruħ: Sinjur, la darba int sofrejt daqshekk f'ħajtek, l-aktar biex tkompli r-rieda ta' Missierek, hu xieraq li jien, midneb kif jien, nieħu paċenzja billi jiġrili, kif jogħġob lilek u li jien narfa' t-toqol ta'	 din	 ħajti	 kollha	 miżerji,	 sakemm	 trid	 int.	 Għax	 għalkemm	 din	 il-ħajja	 jidhrilna	 li	 hi	 qalila,	 bil-grazzja	 tiegħek issir għalina ta' mertu kbir; u bl-eżempju tiegħek u tal-Qaddisin tiegħek, il-ħila tagħna,	 għalkemm	 ċkejkna,	 titwettaq	 u	 moħħna	 jaqla'	 dawl	 akbar.	 Anzi	 dil-ħajja	 aktar	 hi	 ħienja	 milli	 kienet	 fil-Liġi	 l-antika,	 meta	 l-bwieb	 tas-smewwiet	 kienu	 għadhom	 magħluqa,	 u	 sa	 t-triq	 tal-ġenna	 kienet	 donnha	 miksija	 bid-dlamijiet,	 u	 ftit	 nies	 kienu	 jħabbtu	 rashom	 fuq	 is-saltna	 tas-smewwiet.	 Għaliex	 anqas	 it-tajbin	 stess	 ta'	 dak	 iż-żmien	 li	 kellhom	 isalvaw,	 ma	 kienu	 jistgħu	 jidħlu	 ġewwa	 s-saltna	 tas-­sema	 qabel	 il-Passjoni	 u	 l-mewt	 imqaddsa	 tiegħek. Kemm mela jmissni nirringrazzjak li għoġbok turi lili u lill-fidili kollha t-triq tas-sewwa li twassal għas-saltna tiegħek ta' dejjem! Iva, Mulejja, ħajtek hi t-triq tagħna; nimitaw il-paċenzja imqaddsa tiegħek u naslu għandek, li int il-kuruna u l-ħlas tagħna. Li ma kontx imxejt int quddiem u	 għallimtna bl-eżempju tiegħek, min kien sa jimxi fit-triq tiegħek? Eh, kemm u kemm bnedmin	 kienu	 jibqgħu	 lura	 u	 bogħod	 minnek	 li	 ma	 kellhomx	 l-eżempju	 tiegħek	 li	 jmexxihom!	 Ma	 tarax?	 Smajna	 b'tant	 mirakli	 u	 bit-tagħlim	 tiegħek,	 u	 nibqgħu	 berdin;	 x'kien	 ikun	 minna	 li	 ma	 kellniex	 tant	 dawl	 li	 jmexxina	 wrajh? KAP XIX Jeħtigilna nieħdu paċenzja b'kulma nsibu ruħna fiħ. Liema hu l-veru bniedem tal-­paċenzja X'inhi tgħid, ibni? Ħares lejn it-tbatijiet tiegħi u tal-Qaddisin, u xejn la toqgħod tgemgem iżjed; għadek ma wasaltx biex xerridt demmek. Ftit hu dak li qed tbati int, ħdejn dak li għaddew minnu	 tant	 Qaddisin,	 ittantati	 b'kull	 mod,	 imħabbtin	 u	 mdejqin	 minn	 kullimkien.	 Għandek	 mela	 ġġib	 quddiem	 għajnejk	 it-tbatijiet	 ħorox	 li	 jsofri	 ħaddieħor,	 biex	 tiegħek	 tħosshom	 ħfief;	 u	 jekk	 inti	 ma	 ssibhomx	 ċkejknin,	 agħti	 l-ħtija	 lilek	 innifsek,	 li	 ma	 tiħux	 paċenzja	 bihom.	 Imma	 sewwa	 jkollok	 slaleb	 żgħar	 sewwa	 kbar,	 qis	 li	 terfagħhom	 bil-paċenzja. Aktar ma tħejji ruħek tarfa' t-tbatija bil-paċenzja, aktar issib ruħek tajjeb u jkollok mertu; għax aktar taħseb u titħarreġ fiha, aktar issibha ħafifa milli tiġi fuqek għal għarrieda. Anqas ma għandek tgħid: Dil-ħaġa ma nistax insofriha minn dal-bniedem; din ma niflaħx għaliha;	 dak 	 għamilli ħsara kbira u jgħajjarni bi ħwejjeġ li qatt biss ma għaddewli minn moħħi; ħalli	 jaħqarni ħaddieħor, li ma jifhmux x'jiġifieri l-virtu tal-paċenzja u minn min għad tkun imħallsa;	 jaraw	 biss	 lejn	 wiċċ	 min	 jagħmilhom	 id-deni	 u	 x'deni	 jagħmlilhom. Ma jinsieħx bniedem tal-paċenzja min jieħu paċenzja kemm jidhirlu u b'min jogħġbu. Veru bniedem tal-paċenzja ma jħarisx minn min hu maħqur; jekk minn min hu fuqu, minn min hu ta' mparu, jew minn	 min	 hu	 anqas	 minnu;	 jekk	 minn	 bniedem	 tajjeb	 jew	 minn	 wieħed	 ħażin.	 Kemm-il	 darba bniedem ikun jagħmillu xi tort, għalkemm kbir, jieħu kollox bil-ferħa mn'idejn Alla, u	 jgħoddu	 b'mertu	 kbir;	 għax	 ebda	 ħaġa,	 avolja	 ċkejkna;	 ma	 tkunlu	 mingħajr	 mertu	 quddiem	 Alla,	 la	 hu	 jkun	 qagħad	 għaliha	 għall-imħabba	 tiegħu. Ħejji mela ruħek għall-gwerra jekk trid toħroġ rebbieħ. Jekk ma tikkumbattix, ma taqtax il-­kuruna tal-paċenzja; jekk ma tridx tbati, sinjal li ma tridx anqas il-kuruna. Imma jekk inti tixtieq il-­kuruna, ikkumbatti b'ħiltek kollha	 u	 ħu	 paċenzja	 b'kollox.	 Jekk	 int	 ma	 titħabatx,	 anqas	 tasal	 fil-­mistrieħ,	 u	 jekk	 ma	 tikkumbattix	 anqas	 tista'	 toħroġ	 rebbieħ. Ir-Ruħ: Sinjur, dak li ma niflaħx għaliħ bħala bniedem, agħmel li nista' nkomplih bil-grazzja tiegħek. Inti taf kemm hi ċkejkna l-ħila tiegħi; u li malli jinqalagħli ftit tal-għawġ, dik is-siegħa naqta' qalbi. Agħmel li	 kull	 salib	 li	 jogħġbok	 tibgħatli	 nsibu	 	 ħelu,	 anzi	 li	 nixtiequ;	 għaliex	 hu	 ta'	 ġid	 kbir	 għar-ruħ	 li	 nbati	 u	 nkun	 imħabbat	 minħabba	 fik. KAP XX Hawn il-bniedem jistqarr id-debbuliżża tiegħu u l-miżerji ta' dil-ħajja Ir-Ruħ: Nistqarr kontra tiegħi stess in-nuqqas tiegħi; nistqarrlek, Sinjur, iċ-ċokon tiegħi. Bosta drabi ħaġa ta' xejn tneħħili l-almu u tnikkitli qalbi. Inwaħħal f'moħħi li nżomm qawwi; imma malli tiġi fuqi tentazzjoni ħafifa, ma nibqax	 iżjed	 jien.	 Bosta	 drabi	 ħaġa	 ta'	 xejn	 iġġibli	 tentazzjoni	 l-aktar	 qawwija,	 u	 waqt	 li	 jien	 jidhirli	 li	 xejn	 ma	 jista'	 għalija,	 għax	 forsi	 ma	 jkolli	 ebda	 tentazzjoni,	 jiġrili	 li	 żiffa	 l-aktar	 ħafifa	 twaqqagħni. Ara ftit mela, Sinjur, il-faqar tiegħi, ħares lejn id-debbuliżża tiegħi; inti taf biżżejjed kemm hi kbira. Ħenn għalija; eħlisni mill-għama, ħalli ma nibqax fih imwaħħal, minsi minn kullimkien. Taf x'inhu li ta' sikwit	 tweġġagħli	 qalbi	 u	 jimlieha	 bil-biża'	 quddiemek?	 –	 Li	 tant	 hi	 ċkejkna	 l-ħila	 tiegħi,	 ma	 niflaħx	 nagħleb	 il-passjonijiet	 tiegħi.	 U	 għalkemm	 jiena	 ma	 nagħtihomx	 dejjem	 wiċċ,	 dil-gwerra	 tgħajjini,	 ma	 niflaħx	 għaliha;	 u	 jagħtini	 l-biki,	 biki	 ta'	 dieqa,	 meta	 nara	 li	 jaħtieġli	 ngħix	 dejjem	 f'dil-­gwerra.	 U	 ħaġ'oħra	 wkoll	 turini,	 kemm	 tabilħaqq	 xejn	 ma	 niflaħ,	 li	 ċerti	 ħsibijiet	 ħżiena	 aktar	 jidħlu	 malajr	 ġewwa	 moħħi	 milli	 joħorġu. Iddew, mela, Alla ta' Israel li tista' kollox; inti li tant tħobb ir-rwieħ tal-fidili tiegħek; ħares lejn it-taħbit u d-dwejjaq tiegħek; ieqaf miegħu fil-bżonnijiet kollha li jinsab fihom. Wettaqni bis-­saħħa tas-smewwiet, biex il-bniedem	 ix-xiħ,	 jiġifieri	 dal-ġisem	 tat-trab,	 li	 s'issa	 ma	 qagħadx	 għal	 kollox	 għal	 li	 titlob	 minnu	 r-ruħ	 tiegħu	 ma	 jiħux	 ir-riħ	 fuq;	 għax	 sakemm	 nibqa;	 nieħu	 n-nifs	 f'dil-­ħajja	 kollha	 hemm,	 jaħtieġ	 li	 jien	 inkun	 bix-xabla	 misluta	 għalih.	 –	 Jaħasra,	 x'ħajja	 hi	 din	 tagħna;	 li	 ma	 fihiex	 ħlief	 slaleb	 u	 għawġ;	 u	 kulfejn	 iddawwar	 wiċċek	 ma	 ssibx	 ħlief	 xbiek	 u	 egħdewwa!	 Tkun	 għadha	 kif	 għaddiet	 tribulazzjoni	 jew	 tentazzjoni…	 u	 fil-Hin	 tiġi	 l-oħra	 wrajha;	 anzi	 fil-waqt	 stess,	 l-­imsejken	 bniedem	 għadu	 jikkumbatti	 mal-waħda,	 u	 f'daqqa	 jsib	 ruħu	 f'elf	 taħbit	 ieħor. U kif tista' tħobbha 'l dil-ħajja, kollha mrar, gwaj u miżerji? Anzi kif tista' tissejjaħ ħajja, meta hi ma tagħtix ħlief mewt u għaks? U b'dan kollu ssib min iħobbha u min irid	 jithenna	 fiha.	 Kuljum	 nisimgħu	 min	 jilmenta	 mid-dinja;	 li	 hi	 qarrieqa,	 li	 hi	 kollha	 frugħa;	 imma	 mbagħad,	 lil	 dawn	 stess	 issibhom	 qalbhom	 marbuta	 magħha,	 għax	 il-ġibdiet	 tal-ġisem	 għandhom	 jedd	 kbir	 fuqhom.	 Xi	 ħwejjeġ	 iġagħluna	 nħobbu	 d-dinja;	 oħrajn	 inisslu	 fina	 mibegħda	 lejha.	 Iġagħluna	 nħobbuha	 l-­imħabba ta' ġisimna, ir-regħba ta' l-għajnejn u kburitna, li rridu nitkabbru billi għandna; imma	 mbagħad il-għali u l-miżerji li jħallu warajhom dawn it-tlieta, iġagħluna nobogħdu d-dinja u	 nixbgħu	 minnha. Imma, jaħasra, x'għama hu dan tagħna! Dal-ftit ta' pjaċir qarrieq jieħu tiegħu fuq dik ir-ruħ li ma tkunx daqet il-ħlewwa t'Alla, u anqas ma tkun rat il-ġmiel li l-virtu tnissel ġewwa l-qalb; u	 la	 tkun	 marbuta	 mad-dinja,	 jidhrilha	 li	 l-veru	 hena	 jinsab	 filli	 tikkuntenta	 xewqatha.	 Imma	 dawk	 li	 jobogħdu	 d-dinja	 minn	 qalbhom	 u	 jfittxu	 biss	 li	 jservu	 'l	 Alla,	 dawn	 jafu	 x'jiġifieri	 l-ħlewwa	 divina	 li	 Alla	 wiegħed	 lil	 min	 jiċħad	 id-dinja.	 Dawn	 jaraw	 ukoll	 aħjar	 minn	 ħaddieħor	 kif	 id-dinja	 hi	 miexja	 mgħawweġ,	 u	 kemm	 hi	 mqarrqa. KAP XXI Għandna nfittxu s-serħan f'Alla u f'ebda ħaġ'oħra Ir-Ruħ: O ruħ tiegħi, f'kollox u fuq kull ħaġa itma dejjem f'Alla għaliex hu l-mistrieħ tal-qaddisin. Tini grazzja, Ġesu ħelu u maħbub tiegħi, li nistrieħ fik fuq kull kreatura, li ma nfittixx saħħa u	 ġmiel,	 glorja	 u	 unuri,	 qawwa	 u	 dinjita,	 għerf	 u	 moħħ	 jilħaqli,	 ġid	 u	 għana,	 ferħ	 u	 thenninja,	 tifħir	 u	 fama,	 ħlewwa	 u	 tgawdija,	 tama,	 wegħdiet,	 merti	 u	 xewqat.	 Agħmel	 li	 nħobb	 lilek	 aktar	 minn	 kemm	 doni	 tagħtini	 u	 xxerred	 fuqi;	 aktar	 minn	 kull	 għaxqa	 u	 ferħ,	 li	 l-moħħ	 tal-bniedem	 jista'	 jaħseb	 u	 jġarrab;	 li	 nħobbok	 ukoll	 aktar	 mill-Anġli	 u	 l-Arkanġli,	 u	 l-eżerċiti	 kollha	 tas-smewwiet;	 aktar	 mill-ħwejjeġ	 kollha	 li	 jidhru	 u	 li	 ma	 jidhrux,	 f'kelma	 waħda,	 aktar	 minn	 dak	 kollu	 li	 m'hux	 int,	 o	 Alla	 tiegħi. Iva, Sinjur Alla tiegħi! Għax int tajjeb fuq kollox, inti waħdek il-għoli, inti waħdek il-qawwi, inti waħdek ma għandek bżonn ta' ħadd u timla kollox bik; inti waħdek kollok ħlewwa u kollok hena,	 inti	 waħdek	 kollok	 ġmiel	 u	 mħabba,	 inti	 waħdek	 kollok	 kobor	 u	 glorja	 fuq	 kollox	 u	 inti	 fik	 il-ħwejjeġ	 kollha li huma tajba, li kienu, huma, u jkunu fit-tjieba tagħhom sewwa. Mela, dak kollu li inti	 tagħtini,	 turini	 jew	 twegħdni,	 ikun	 wisq	 ħaġa	 ċkejkna	 u	 lil	 qalbi	 ma	 jistax	 jikkuntentaha,	 jekk	 int	 ma	 turinix	 u	 ma	 tagħtinix	 lilek	 innifsek;	 għax	 dil-qalb	 imsejknin	 tiegħi,	 ma	 tistax	 issib	 il-veru	 mistrieħ,	 anqas	 tkun	 kuntenta	 sewwa,	 ħlief	 biss	 jekk	 tistrieħ	 fik,	 u	 jekk	 ma	 togħliex	 'il	 fuq	 mid-doni	 tiegħek	 u	 mill-ħwejjeġ	 kollha	 maħluqa. O Ġesu għarus maħbub tiegħi, li tħobb bi mħabba pura, Int li għandek il-jedd fuq il-kreaturi kollha, oh, li kont nista' jkolli l-ġwienaħ tal-vera liberta, ħalli ntir u niġi nistrieħ fil-ħdan tiegħek! Meta	 nkun	 nista'	 naħseb	 biss	 fik	 u	 nara	 kemm	 inti	 ħelu,	 o	 Sinjur	 Alla	 tiegħi?	 Meta	 nkun	 nista'	 ninġabar	 fik	 kolli	 kemm	 jien,	 biex	 mimli	 bl-imħabba	 tiegħek	 anqas	 biss	 ma	 naħseb	 fija	 nnifsi;	 	 imma	 nħobb lilek biss, b'qalb, b'moħħi u b'kulma fija, u mhux b'dik l-imħabba li tħobbok aktarx il-­bnedmin?	 Issa	 Sinjur,	 ma	 nagħmilx	 ħlief	 nolfoq	 u	 nibki	 l-hemm	 li	 fih	 ninsab.	 U	 kif	 le,	 jekk	 f'dal	 wied	 tad-dmugħ ma nsibx ħlief gwaj, li bla ebda mistrieħ ihemmni, ibikkini u sad-dawl inseħħili, li	 jfixkilni,	 u	 jitlifni	 li	 jiġbidni	 u	 jorbotni	 biex	 hekk	 ma	 nkunx	 nista'	 nersaq	 lejk	 u	 nitħaddan	 miegħek,	 bħalma	 għandhom	 ix-xorti	 l-Qaddisin	 tas-sema? Oh, li kien mela jmisslek qalbek il-lfiq tiegħi u l-hemm li fih tinsab ruħi! O Ġesu, dija tas-sebħ ta' dejjem, faraġ tar-ruħ f'dan l-eżilju, fommi hu sieket quddiemek, imma s-skiet tiegħi jkellmek. Kemm sejjer jiddawwar ma jiġi s-Sid tiegħi Fittex ejja, Sinjur, għand is-serv fqir tiegħek u	 ferrħu;	 midd	 idek	 u	 eħlisni	 minn	 kull	 hemm.	 Ejja,	 ejja,	 għax	 mingħajrek	 ebda	 ġurnata	 anzi	 ebda	 siegħa	 ma	 nista'	 nkun	 moħbi	 mistrieħ;	 għax	 inti	 l-ferħ	 tiegħi;	 għax	 int	 trid	 tkun,	 biex	 insib	 il-għaxqa	 tiegħi.	 Ma	 tarax	 fiex	 ninsab,	 f'liema	 kalzri	 jien	 magħluq,	 u	 b'liema	 ktajjen	 jien	 imgħobbi? Biex neħles minn dan kollu, tħares int lejja bil-ħlewwa, li thennini bid-dawl tal-preżenza tiegħek. Ħalli ħaddieħor ifittex minflokok kulma jrid; mingħalija la togħġobni u la tkun togħġobni ebda ħaġa ħlief int, Alla tiegħi, tama tiegħi, salvazzjoni tiegħi eterna. Ma niskotx, ma nehdiex nitolbok, qabel ma naqla' l-grazzja	 tiegħek,	 qabel	 ma	 tkellimni	 int	 f'qalbi. Hawn jien; ġejtek, la għajjatli. Id-dmugħ tiegħek, ix-xewqa ta' ruħek, il-lfiq u l-indiema ta' qalbek ġibduni u ġibuni sa ħdejk. Ir-Ruħ: Sinjur, jien għajjattlek u xtaqt ingawdik, hawn jien biex nitlaq kollox għalik, għax int ħeġġiġitni biex infittxek. Tkun imbierek, mela, Sinjur, talli kellek dit-tjieba għas-serv tiegħek, fil-kotra kbira tal-ħniena tiegħek. U x'jista' jgħid aktar quddiemek das-serv tiegħek, ħlief jiċċekken aktar	 quddiemek,	 x'ħin	 jiftakar	 fil-ħażen	 u	 x'xejn	 tiegħu?	 	 Għax	 f'kemm	 hemm	 egħġubijiet	 fis-sema	 u	 fl-­art,	 xejn	 ma	 jista'	 jixxebbaħ	 lilek.	 L-egħmil	 tiegħek	 hu	 kollu	 tajjeb,	 il-ġudizzji	 tiegħek	 kollha	 sewwa,	 u	 l-għerf	 tiegħek	 imexxi	 kollox.	 Tkun	 mela	 mfaħħar	 u	 mgħolli,	 o	 Għerf	 ta'	 Missierek;	 ifaħħruk	 u	 jbirkuk	 il-fomm	 tiegħi	 u	 ruħi,	 flimkien	 mal-ħlejjaq	 kollha.	 KAP	 XXII	 Hawn	 il-bniedem	 jiftakar	 fil-ġid	 kollu	 li	 jirċievi	 minn	 għand	 Alla Ir-Ruħ: Iftaħli qalbi, Sinjur, ħalli tifhem il-liġi tiegħek; u għallimni nimxi fit-triq tal-kmandamenti kollha. Agħmel li jiena nagħraf ir-rieda tiegħek u li bil-qima kollha niftakar fil-ġid kollu li għamilt miegħi sew ġenerali sew ukoll	 partikulari,	 biex	 mil-lum	 'il	 quddiem	 inkun	 nista'	 niżżik	 ħajr	 għalih.	 Jiena	 nagħraf	 u	 nistqarr	 li	 ma	 nistax	 nirringrazzjak	 sewwa	 anqas	 mill-iċken	 ġid	 li	 għamiltli.	 Għaċ-ċokon	 tiegħi, ma kien ħaqqni ebda wieħed mid-doni li tajtni; u meta nġib quddiem għajnejja l-għoli	 tiegħek,	 inħossni	 nintilef	 fil-kobor	 tiegħek. Kulma għandna f'ruħna u f'ġisimna; kulma jinsab fina minn barra u minn ġewwa; il-ġmiel kollu li tajtni bħala bniedem u bħala ruħ li tixbaħ lilek; kollha huma doni tiegħek, u jgħallimna msebbħuh bħala	 għajn	 ta'	 tjieba,	 ħlewwa	 u	 qdusija,	 li	 minnha	 nieżel	 fuqna	 dan	 il-ġid	 kollu.	 Għalkemm	 wieħed	 jinsab imżejjen b'bosta doni, u l-ieħor b'inqas, sewwa dawn u sewwa dawk huma kollha doni	 tiegħek; u kieku ma kontx inti ma kienx jista' jkollna anqas il-ftit. Dak li tajtu bosta doni, ma	 għandux	 għax	 jintefeh	 bih	 innifsu,	 jew	 anqas	 jitkabbar	 u	 jżeblah	 lill-oħrajn	 għax	 l-ikbar	 u	 l-aħjar	 bniedem	 hu	 dak	 li	 jżomm	 ruħu	 bi	 ċkejken,	 u	 li	 jirringrazzja	 lilek	 bl-umilta	 kollha	 u	 bid-devozzjoni.	 U	 min	 iżomm	 ruħu	 bl-iżgħar	 fost	 kulħadd,	 min	 igħid	 li	 hu	 ma	 ħaqqux	 li	 int	 tagħnih	 bid-doni	 tiegħek,	 dan	 ikun	 	 qiegħed	 jistiednek	 biex	 aktar	 tagħtih. Min imbagħad tagħtih doni żgħar, ma għandux għax igemgem jew jilqagħhom fuq il-qalb, anqas għandu għax igħir għal min hu mogħni aktar minnu; anzi għandu jservik aktar bil-qalb, u jfaħħar kemm jiflaħ it-tjieba	 tiegħek,	 li	 biha	 tqassam	 b'idejk	 fuq	 il-bnedmin,	 bla	 ma	 tħalli	 lil	 ħadd	 mingħajr	 sehmu.	 Kollox	 hu	 ġej	 minn	 għandek;	 f'kollox	 mela	 jmissek	 kull	 tifħir.	 Int	 taf	 x'jaqbel	 tagħti	 lil	 kull	 wieħed	 minna;	 inti	 taf	 għala	 lil	 wieħed	 jixraq	 li	 tagħtih	 iżjed	 u	 lil	 ieħor	 anqas;	 inti	 għandek	 tarah	 dan	 u	 mhux	 aħna;	 għax	 inti	 tagħraf	 kemm	 ħaqqu	 kull	 wieħed	 minna. U għalhekk, Sinjur Alla tiegħi, jiena nikkonsidera li jkun b'ġid għalija, li ma tagħtinix wisq minn dawk id-doni, li jagħmluni nidher kbir fid-dinja, u li jaqilgħuli tifħir qarrieq, ħalli xħin inġib quddiem għajnejja l-faqar u x-xejn	 tiegħi, mhux li ma nagħtix, jew insewwed u naqta' qalbi; imma anzi	 nifraħ	 u	 nithenna;	 għaliex	 int,	 o	 Alla	 ħanin,	 iżżomm	 bi	 ħbieb	 u	 b'servi	 tiegħek	 il-foqra,	 l-umli	 u	 dawk li huma mżebilħin mid-dinja. Xhieda jagħtuna ta' dan kollu l-Appostli tiegħek, li inti	 għamilthom irwejjes fuq il-bnedmin kollha. Frattant għaddew ħajja l-aktar umli u moħbija bla	 tgemgim,	 anqas	 biss	 jafu	 x'inhu	 għilt	 u	 qerq.	 Anzi	 tagħhom	 kien	 li	 jaraw	 minn	 kull	 xorta	 ta'	 żebliħ	 għall-isem tiegħek; u l-ħwejjeġ kollha li l-bnedmin jobogħduhom, huma kienu jħaddnuhom bl-­akbar	 ħrara. Mela min tabilħaqq iħobbok u jafjistma l-ġid li int tagħmillu b'ebda ħaġa ma għandu jifraħ daqskemm b'li sseħħ il-volonta tiegħek fih, u li jsir minnu dak kollu li jogħġob lilek, tjieba eterna. Anzi	 tant	 għandu	 jkun	 kuntent	 u	 ferħan	 b'din	 il-volonta	 tiegħek	 fih,	 li	 għandu	 jixtieq	 li	 jkun	 l-iċken,	 daqs	 ħaddieħor	 jixtieq	 li	 jkun	 l-akbar;	 li	 jikkuntenta	 bl-aħħar	 post	 daqs	 kieku	 bl-ewwel;	 li	 jixtieq	 jara	 ruħu	 mżeblaħ	 u	 mċekken	 u	 la	 msemmi	 u	 la	 mfaħħar,	 daqs	 kemm	 ħaddieħor	 jixtieq	 l-unuri	 u	 l-glorja	 tad-dinja.	 Għaliex	 il-volonta	 tiegħek	 u	 l-ħrara	 għall-unur	 tiegħek	 għandha	 tingħadd	 qabel	 kollox;	 u	 dawn	 iż-żewġ	 ħwejjeġ	 aktar	 għandhom	 iħennu	 lill-bniedem	 u	 jogħġbuħ	 mid-doni	 kollha	 li	 tajtu	 u	 li	 tista'	 tagħtiħ. KAP XXIII Fuq kollox, erba' ħwejjeġ huma li jnisslu l-paċi. Ibni, issa rrid ingħallmek it-triq tal paċi u tal-vera liberta, li qalbek tkun maħlula. Ir-Ruħ: Sinjur, agħmel fija dak li qed tgħid. B'ferħ kbir nismagħha dil-ħaġa. Qis mela, ibni, li aktar tagħmel dak li jriduk l-oħrajn, milli li trid int. Agħżel dejjem li jkollok il-ftit u mhux il-wisq. Fittex dejjem l-aħħar post, li tkun taħt kulħadd. Xtieq dejjem u itlob li l-­volonta	 ta'	 Alla	 ssir	 sħiħa	 fik.	 	 B'dawn	 l-erba;	 ħwejjeġ	 l-bniedem	 jilħaq	 il-paċi	 u	 l-kwiet. Ir-Ruħ: Sinjur, dan li għidtli, għalkemm kliem ftit, fih perfezzjoni kbira. Diskors qasir, iva! imma mimli bil-għerf u kollu frott ta' qdusija. U jien li kont nista' dejjem u f'kollox nimxi fuq dan it-tagħlim	 tiegħek ma kontx għal ħaġa ta' xejn nitnikket. Infatti, kemm-il darba nitbegħren jew nitlef il-­paċenzja,	 insibu	 li	 jiena	 nkun	 tbegħidt	 minnu.	 Mela	 int,	 li	 tista'	 kollox	 u	 li	 ma	 tridx	 ħlief	 il-ġid	 ta'	 l-­erwieħ,	 kattar	 fija	 l-grazzja	 tiegħek,	 ħalli	 nkompli	 kliemek	 u	 nħabrek	 għas-salvazzjoni	 tiegħi. Talba kontra l-ħsibijiet ħżiena Sinjur, tiegħi, la titbegħidx minni! Alla tiegħi, ħares lejja u għinni, għaliex qamu għalija bosta ħsibijiet u biża' li jnikktuli lil qalbi. Kif nista' ngħaddi ġon-nar u ma nittifisx? Kif neħles minnhom dawn	 il-ħsibijiet? Kif? – Jiena nimxi quddiemek, u lill-imkabbrin tad-dinja nċekkinhom. Niftaħ il-bieb tal-ħabs u nurik il-misterji tiegħi l-moħbija. Ir-Ruħ: Iva, Sinjur, kif qed tgħid, agħmel miegħi; u l-ħsibijiet ħżiena jaħarbu minn quddiem wiċċek. F'dan biss tinsab it-tama u s-sabar tiegħi, li f'kull tribulazzjoni niġri għal għandek; noqgħod żgur fuq il-wegħdiet tiegħek, ingħajjatlek mill-qiegħ ta' qalbi, u nistenna bil-paċenzja sakemm jogħġbok	 thennini. Talba biex naqilgħu d-dawl tal-moħħ Ġesu tiegħi kollok tjieba, agħtini d-dawl, ibgħat id-dija tiegħek ġewwa fija, u warrab minn ġewwa qalbi d-dlamijiet kollha. Tara kif il-ħsibijiet tiegħi huma mxerrda; agħtini l-ġabra u għakkes it-tentazjonijiet li ħadu l-jedd fuqi.	 Idħol	 inti	 għalija	 bil-qawwa	 tiegħek,	 u	 rażżan	 fija	 dawn	 il-ġibdiet	 il-ħżiena li ħadu tagħhom fuq il-ġisem tiegħi: ħalli bil-qawwa tiegħek inħoss il-paċi, u t-tifħir	 jinstama'	 ġewwa	 l-agħmara	 mqaddsa,	 jiġifieri	 	 ġewwa	 l-kuxjenza	 safja.	 Samma'	 l-kmand	 tiegħek	 lir-­rjieħ	 u	 d-dgħaben;	 għid	 lill-baħar:	 Oqgħod;	 u	 lir-riħ:	 Orqod;	 u	 taqa'	 kalma	 l-aktar	 kbira	 dik	 is-siegħa. Ibgħat id-dawl u s-sewwa tiegħek, ħalli jagħtu d-dawl lill-art; għax jiena qisni art fiergħa u mudlama dment li int ma tagħtinix id-dawl. Sawwab fuqi l-grazzja tiegħek; saqqili 'l qalbi bin-nida tas-smewwiet; xerred l-ilma tal-ħrara, ħalli jieħu r-ruħ il-wiċċ ta' l-art, u hi tagħti frott tajjeb.	 Serraħli	 moħħi	 mgħobbi	 bit-toqol	 tad-dnubiet,	 u	 iġbidli	 x-xewqat	 kollha	 tiegħi	 lejn	 is-sema;	 ħalli	 xħin	 intiegħem	 il-ħlewwa	 tal-ġenna,	 insir	 nistmerr	 u	 saħansitra	 anqas	 irrid	 naħseb	 fil-ħwejjeġ	 ta'	 l-­art. Ifridni, ofroqni mill-hena tal-ħlejjaq kollha li ftit tista' ddum; għax ebda ħaġa maħluqa ma tista; tikkuntenta u xxabba' sewwa x-xewqat tiegħi. Orbotni miegħek b'rabta ta' mħabba li b'xejn ma tinħall; għax int waħdek	 biżżejjed	 għal	 min	 iħobbok,	 mingħajrek	 kollox	 frugħa. KAP XXIV Ma għandniex għax noqogħdu naraw fuq il-ħajja ta' l-oħrajn Ibni, la tkunx kurjuż u la titgħabbiex b'salib ħaddieħor.X'jimpurtak minn dan jew minn dak l-­ieħor? Int imxi warajja. X'jimpurtak jekk dak hux magħmul hekk jew xorta oħra: jew dak l-ieħor kif iġib ruħu jew jitħaddet? Int ma għandekx tagħti kont ta' l-oħrajn, imma biss tiegħek innifsek.	 Għaliex	 mela	 titgħabba	 bihom	 il-ħsibijiet	 ta'	 l-oħrajn? Jien hu li naf lil kulħadd, u nara kulma jsir taħt ix-xemx, naf x'jiżen kull bniedem, x'jaħseb, x'jixtieq, u x'inhi l-fehma tiegħu. U għalhekk dawn il-ħsibijiet kollha ħallihom għalija: aħseb għal rasek. U	 min	 ma	 għandux	 sabar,	 ħsieb	 ruħu:	 ġurnata	 għad	 idur	 b'rasu	 għal	 dak	 kollu	 li	 għamel	 u	 ħaseb,	 għaliex	 bija	 ma	 jistax	 tqarraq. La timliex moħħok billi xi bniedem kbir ikun iġibek, anqas billi tkun midħla ta' bosta nies, anqas billi x'uħud ikun jħobbuk. Dawn il-ħwejjeġ ixxerdulek moħħok, u f'qalbek iġibulek id-­dlamijiet. Kemm kont nitħaddet miegħek bil-qalb u ngħarrfek il-misterji tiegħi, li kont toqgħod tismagħni meta niġi nżurek, u int tiftaħ qalbek miegħi! Dejjem aħseb għal li jista' jiġri, tehdiex titlob, u kun fommok sieket. KAP XXV Liema hi l-vera paċi tal-qalb u l-vera tjieba Ibni, jiena darba kont għidt lil tax-xirka tiegħi: Inħallilkom il-paċi tiegħi: il-paċi li nagħtikom jien m'hix bħal dik li tagħti d-dinja. Issa l-paċi kulħadd jixtieqha; imma mhux kulħadd iħabrek għal dawk il-ħwejjeġ li	 jistgħu	 jġibuhielu.	 Il-paċi	 tiegħi	 hija	 għal	 dawk	 li	 għandhom	 l-umilta	 u	 l-ħlewwa	 tal-qalb. Mela int, jekk il-fehma ta' moħħok tkunx taqbel ma' dak tisma' minni u timxi fuq it-­tagħlim	 tiegħi,	 int,	 tibżax,	 paċi	 jkollok. Ir-Ruħ: Għidli mela x'għandi nagħmel. F'kull ħaġa li tagħmel, jew li tgħid, oqgħod b'għajnejk miftuħin fuqek innifsek u ara jekk il-­fehma ta' moħħok tkunx taqbel ma' dak li jogħġob lili, b'mod illi barra minni, u la tixtieq u	 anqas	 tfittex	 ebda	 ħaġa.	 Dak	 imbagħad	 li	 jagħmlu	 u	 jgħidu	 l-oħrajn,	 la	 tiżnux	 kif	 ġieb	 u	 laħaq	 u	 kif	 igħidlek	 moħħok:	 u	 ħwejjeġ	 li	 ma	 jimpurtakx	 minnhom,	 tindaħalx	 fihom.	 Jekk	 iġġib	 ruħek	 kif	 qed	 ingħidlek,	 wisq	 ftit	 u	 darba	 fit-tant	 qalbek	 titlef	 il-mistrieħ	 tagħha.	 Imma	 niftiehmu,	 imbagħad	 la	 tistenniex	 li	 ma	 għandu	 jkollok	 qatt	 xejn	 li	 jħabbtek,	 li	 ma	 tħossx	 x'iweġġgħek	 jew	 f'ġismek	 jew	 f'qalbek.	 Dan	 ma	 tistax	 tagħtih	 dil-ħajja,	 imma	 l-oħra	 tal-mistrieħ	 ta'	 dejjem. U ħaġ'oħra: ara taħseb li sibt il-vera paċi jekk jidhirlek li ma għandek xejn x'itaqqlek; jew li inti sejjer tajjeb, jekk ma jkollok ħadd kontra tiegħek; jew li t-tjieba tiegħek xejn ma jonqosha,	 jekk	 tara	 li	 kollox	 ikunlek	 kif	 tixtieq	 qalbek.	 Anqas	 għandek	 iddaħħal	 f'moħħok	 li	 int	 sirt	 aħjar	 milli	 kont,	 jew	 li	 int	 l-aktar	 maħbub	 minn	 Alla,	 jekk	 tħoss	 f'qalbek	 devozzjoni	 kbira	 u	 ħlewwa.	 Dan	 ma	 jfissirx	 li	 ruħek	 tkun	 tħobb	 tabilħaqq	 il-virtu;	 u	 mhux	 b'daqshekk	 int	 tgħaddi	 'l	 quddiem	 fil-virtu	 u	 ssir	 tajjeb. Ir-Ruħ: Biex mela, Sinjur? Billi toffri lilek innifsek b'qalbek kollha lill-volonta t'Alla, billi ma tfittixx lilek innifsek u la fil-­ħwejjeġ żgħar jew anqas fil-kbar, u la f'dil-ħajja u la fl-oħra. Mela, jiġrilek x'jiġrilek, sewwa ta' ferħ u	 sewwa	 ta'	 għali	 għandek	 dejjem	 b'wiċċ	 ferħan	 xorta	 waħda	 tibqa;	 tafhuli,	 u	 tiżen	 kollox	 b'miżien	 wieħed.- Li kont dejjem xorta waħda qawwi fit-tama tiegħek, kieku qalbek dejjem lesta ssofri	 tribulazzjoni	 akbar,	 avolja	 jien	 noftmok	 għal	 ftit	 mill-ħlewwiet	 tiegħi;	 li	 kont	 f'kull	 ħaġa	 li	 jiġrilek,	 ma	 tgħidx:	 Jien	 ma	 ħaqqnix	 inbati	 daqshekk,	 anzi	 f'kulma	 nibgħatlek,	 tgħid	 li	 jien	 qiegħed	 nagħmel	 is-sewwa,	 u	 tfaħħar	 l-isem	 tiegħi	 u	 tbierku,	 int	 tkun	 qiegħed	 timxi	 fit-triq	 vera	 u	 dritta	 tal-paċi,	 u	 għandek	 titma	 (u	 ma	 jfallilekx)	 u	 li	 għad	 tara	 l-wiċċ	 tiegħi	 u	 tithenna.	 Jekk	 imbagħad	 tilħaq	 tasal	 li	 ssir	 tobgħod	 sa	 barra	 lilek	 innifsek,	 kun	 żgur	 li	 hemm	 ikollok	 l-akbar	 mistrieħ	 tar-ruħ,	 daqs	 kemm	 jista'	 jitgawda	 f'dil-ħajja. KAP XXVI Fuq il-ġmiel tar-ruћ mifhuma minn kull rabta tad-dinja. Ir-Ruħ: Sinjur, m'hix ћaġa ta' xejn illi wieћed igћix moћћu dejjem fil-ћwejjeġ tas-sema, u li, gћalkemm qalb it-taћbit tad-dinja, igћi bћal kieku ma gћandux ћsibijiet ta' hawn; u mhux le bћal wieћed ta' bla	 kont,	 imma	 qalbu	 maћlula	 minn	 kollox,	 li	 ma	 jirtabatx	 b'ġibda	 żejda	 ma'	 ebda	 ћlejqa. Nitolbok, Sinjur tal-ћniena, li teћlisni mill-ћsibijiet żejda ta' din id-dinja, ћalli ma nsibx ruћi fit-­tfixkil. Agћmel li ġismi ftit ћwejjeġ jitlobni, ћalli ma nsirx ilsir tal-ġibdiet tiegћu; li ruћi ma ssibx x'ifixkilha, ћalli	 ma	 naqtax	 qalbi,	 negћja	 u	 naqa'	 f'nofs	 ta'	 triq.	 M'jiniex	 ingћidlek,	 le,	 gћax	 dawk	 il-­ћwejjeġ	 li	 l-frugћa	 tad-dinja	 b'rebgћa	 kbira	 tixtieqhom,	 imma	 gћal	 dawk	 il-miżerji,	 li	 huma	 l-kastig	 tal-bnedmin	 kollha,	 li	 tant	 itaqqlu	 u	 jgћajju	 r-ruћ	 tal-qaddej	 tiegћek,	 u	 ma	 jћalluhiex	 tilћaq	 il-vera	 paċi	 kif	 kieku	 tixtieqha. O Alla, ћlewwa bla tarf, biddilli fi mrar it-tpaxxija kollha tal-ġisem, li ma tbegћdnix mill-­imћabba tal-ћwejjeġ ta' dejjem; u billi ġġagћalni nћobb pjaċiri ta' ftit ћin, tista; tkun it-telfien ta' ruћi. O Alla	 tiegћi,	 tћallix	 lil	 ġismi	 u	 lil	 demmi	 joћorġu	 rebbieћa	 fuqi;	 jew	 li	 d-dinja	 u	 l-frugћa	 tagћha	 tqarraq bija, u d-demonju u l-malazzja tiegћu ixebbgћuni. Agћtini l-qawwa biex nieqfilhom, il-­paċenzja	 li	 nsofri	 kollox;	 u	 ћila	 li	 ma	 naqax	 gћalihom.	 U	 flok	 il-pjaċir	 tad-dinja,	 agћtini	 l-grazzja	 ћelwa	 ta'	 l-Ispirtu	 Santu	 tiegћek;	 minflok	 l-imћabba	 tiegћi	 nnifsi,	 nissel	 fija	 l-imћabba	 ta'	 l-isem	 tiegћek. Gћal dik ir-ruћ li hi kollha ћrara gћalik, l-ikel, ix-xorb, ilbies u l-ћwejjeġ l-oћra, kollha li jitlob il- ġisem, huma toqol u tfixkil. Tini grazzja li dawn il-ћwejjeġ ninqeda bihom biss kemm jagћtiġuli u mhux li nirgћeb gћalihom. Li ma nfittex ebda ћaġa minn dawn ma jistax ikun gћax bћala ћaj	 gћandi	 nitmantna;	 imma	 mbagћad	 li	 nirgћeb	 gћal	 ћwejjeġ	 żejda,	 jew	 li	 fihom	 it-tpaxxija,	 il-liġi	 mqaddsa	 tiegћek ma tridux, gћax inkella l-ġisem jirvella kontra r-ruћ. Nitolbok mela, Sinjur, li kif ninsab	 hemm	 bejn	 in-nar	 u	 l-ilma,	 tmexxini	 	 u	 twiżinni	 l-id	 imqaddsa	 tiegћek,	 biex	 ma	 noћorġx	 mit-triq. KAP XXVII Fuq li l-imћabba tagћna nfusna tbegћidna mill-ġid tar-ruћ Ibni, jekk trid taqla' kollox minn gћand Alla; trid tibda biex tagћti ruћek b'kollox 'l Alla, mingћajr ma żżomm ebda ћaġa gћalik. Kun af li l-imћabba tiegћek innifsek aktar tagћmillek gћajb minn kull	 ћaġa	 tad-dinja.	 Skond	 ma	 ћaġa	 tkun	 tћobbha	 u	 tinġibed	 lejha,	 qalbek	 tirtabat	 magћha.	 Jekk	 l-imћabba	 tiegћek	 tkun	 safja,	 u	 mingћajr	 ebda	 rabta	 ma'	 ћwejjeġ	 oћra,	 qalbek	 ma	 tkunx	 ilsira	 tad-dinja.	 Ħaġa	 li	 ma	 tistax	 tkun	 tiegћek,	 li	 ma	 tgћoddx	 gћalik,	 la	 tixtiqhiex;	 u	 tbiegћed	 minn	 dak	 li	 jista'	 jkunlek	 bi	 tfixkil	 u	 jtellfek	 il-paċi	 tal-qalb.	 Narah	 ġenn	 li	 inti	 ma	 terћix	 f'idejja	 b'qalbek	 kollha	 lilek	 innifsek	 u	 kulma	 tixtieq	 jekk	 ikollok. Gћaliex titgћabba u tinkedd bil-ћsibijiet żejda? Oqgћod gћal dak li nitlob minnek jien, u xejn ma jkun jonqsok. Int, issa trid dil-ћaġa u issa dik; issa tixtieq	 tkun hawn, issa hemm, tfittex it-tpaxxija tiegћek, u li kollox jirnexxilek skond xewqtek, imma	 b'daqshekk	 qatt	 ma	 ssib	 il-mistrieћ	 u	 l-paċi,	 gћax	 kull	 ћaġa	 gћandha	 l-imma	 tagћha;	 u	 tmur	 fejn	 tmur,	 gћandek	 tiltaqa'	 ma'	 min	 imerik. Taf x'inhu li jista' jnissel fik il-paċi? Mhux li ћaġa tfaddalha jew tkattarha; imma li xejn ma tqisha u teqridha minn ġo qalbek. U tifhimx li qed ngћidlek biss għall-ġid u gћall-gћana; gћandek	 tifhem	 ukoll	 regћba	 ta'	 l-unuri	 u	 tat-tifћir	 tan-nies;	 ћwejjeġ	 fiergћa	 u	 li	 jintemmu	 mad-dinja.	 Ftit	 jew	 xejn	 jiswielek	 li	 tkun	 qiegћed	 f'lok	 gћal	 qalbek,	 jekk	 ruћek	 m'hix	 imћeġġa	 bil-ћrara;	 u	 l-paċi	 li	 tkun	 tfittex	 fil-ћwejjeġ	 tad-dinja	 ftit	 iddum	 tgћammar	 fik,	 jekk	 int	 ma	 torbotx	 qalbek	 ma'	 tiegћi.	 Jiġifieri	 jekk	 inti	 ma	 tinġabarx	 fik	 innifsek	 billi	 tbiddel	 minn	 post	 gћal	 ieћor	 xejn	 ma	 jiswielek,	 gћax	 malli	 ssib	 ruћek	 f'tentazzjoni	 u	 ma	 tilqgћalhiex,	 issib	 ruћek	 fit-tfixkil	 l'int	 deherlek	 li	 ћrabt	 minnu,	 u	 xi	 ftit	 agћar	 ukoll. Talba biex naqilgћu l-indafa tal-qalb u l-gћerf tas-sema Ir-Ruħ: Sinjur, wettaqni fil-ġid bil-grazzja ta' l-Ispirtu Santu. Qawwili din ruħi sabiex qalbi ma timteliex bi ħsibijiet u taqtiq bla bżonn, u ma tkunx ilsira ta' xewqat ta' bosta ħwejjeġ, sewwa ċkejknin u sewwa	 kbar;	 u	 jien	 nifhimha	 tajjeb	 li	 kollox	 jispiċċa,	 u	 li	 jien	 ukoll	 nispiċċa;	 għax	 mis-sema	 'l	 isfel	 xejn	 ma	 għandu	 ħajja	 twila,	 u	 kollox	 hu	 frugħa,	 u	 niket	 tar-ruħ.	 Kemm	 tabilħaqq	 hu	 għaref	 min	 jifhimha	 hekk!. Agħtini, sinjur il-għerf tas-smewwiet, ħalli nitgħallem infittex u nsib lilek fuq kollox, bik nitpaxxa u lilek inħobb fuq kollox; u mill-bqija l-ħwejjeġ maħluqa nistmahom skond ma ħaqqhom u kif jitlob il-għerf tiegħek. Tini	 għaqli	 biżżejjed	 biex	 nagħlaq	 widnejja	 għat-tifħir	 u	 nista'	 nkompli	 b'wiċċ	 il-ġid	 fit-triq	 it-tajba	 li	 ma	 ndurx	 mar-riħ	 ta'	 kull	 kliem,	 li	 ma	 nagħtix	 widen	 għas-sefsif	 ta'	 min	 ifaħħarni.	 B'hekk	 biss	 nieħu	 sabar	 b'min	 ilumni.	 Dan	 hu	 għaqal	 kbir;	 li	 ma	 tħallix	 titqanqal	 minn	 kull	 kelma	 ta'	 tifħir,	 u	 lanqas	 ma	 toqgħod	 tisma'	 kliem	 fieragh.	 U	 b'hekk	 tkun	 tista'	 timxi	 dejjem	 aktar	 'il	 quddiem. KAP XXVIII Fuq dawk li jqassu fuq in-nies Ibni, la tarahiex kbira jekk in-nies ma jżommukx tant b'tajjeb, jew jaqilgћu fuqek li ma jogћġbokx. Anzi jaћtieġlek illi int iddaћћalha f'moћћok li żżomm ruћek b'agћar milli jistmawk l-­oћrajn, u temmen li ma	 tingћatax	 ћila	 iċken	 minn	 tiegћek. Jekk f'qalbek ikollox il-ћajja tal-grazzja tiegћi, ma tantx toqgћod tћabbat rasek bi kliem ћaddieћor, gћax il-kliem itir bћal żiffa. Hu gћaqal kbir li f'xi burraxxka li tinqalagћlek, toqgћod sieket u tfittex lili, bla ma tћares x'igћidu n-­nies. Il-paċi tiegћek ma gћandekx tfittixha filli jgћidu n-nies fuqek; gћaliex sewwa jgћidu l-ġid u sewwa d-deni, tibqa' li kont. Il-vera paċi u l-ġieh fejn jinsabu ћlief fija? Min ma jfittixx li jogћġob lill-­bnedmin, u ma jibżax x'ћin ma jimxix gћal qalbhom, isib mistrieћ kbir. Kemm taћwid ta' qalb,	 kemm tixrid ta' moћћ jingћataw, taf mniex inhuma ġejjin? Mil-imћabba żejda u mill-biża' bla	 bżonn. KAP XXIX F'kull gwaj li ninsabu fih, għandna nsejħu 'l Alla u nbirkuh Ir-Ruħ: Ikun imbierek għal dejjem l-isem imqaddes tiegħek,, Mulejja, l'int għoġob tibgħatli dan is-­salib. Naħrab minnu, jien ma nistax; imma anqas ma nista' ma nirrikorrix għal għandek sabiex tgħinni, biex hekk nerfgħu bil-ħeffa. Sinjur, tara f'liema baħar ninsab' qalbi ebda faraġ ma	 għandha;	 u	 l-gwaj	 li	 fih	 ninsab,	 ebda	 nifs	 ma	 jagħtini.	 X'ingħidlek	 mela,	 Missier	 maħbub	 tiegħi?	 Jiena ninsab f'bosta dwejjaq; eħlisni minn dan il-waqt! U ġejt nitolbok issa, biex glorja akbar	 tingħatalek	 la	 darba	 int	 tkun	 umiljajtni	 u	 ħlistni.	 Iddew	 mela,	 Sinjur,	 eħlisni;	 fil-faqar	 tiegħi	 x'nista'	 nagħmel?	 U	 mingħajrek	 fejn	 immur?	 Tini	 l-paċenzja,	 Sinjur,	 f'waqt	 it-taħbit	 tiegħi.	 Għinni,	 o	 Alla	 tiegħi;	 u	 ma	 nibżax	 jekk	 inkun	 imsallab	 kemm	 inkun. Fratttant, filli ninsab fih, x'naqbad ingħid? Sinjur, ikun dak li trid int. Jien imħabbat u msallab, iva; imma ħaqqni, jaħtieġli mela nsofri; u jalla nieħu kollox bil-paċenzja, sa ma tgħaddi din ir-­rewwixta, u	 l-hemm	 għalija	 jispiċċa. L-id tiegħek hija qawwija, biżżejjed hi biex teħlisni minn dit-tentazzjoni wkoll, u biex traqqad il-qilla tagħha, ħalli ma jiġrilix li nibqa' minn taħt għal kollox. Bosta drabi ma'issa lura hekk ukoll għamiltli. Alla	 tiegħi,	 ħniena	 tiegħi.	 U	 daqskemm	 hi	 tqila	 għalija,	 daqshekk	 ieħor	 hi	 ħafifa	 għalik	 din	 it-tibdila	 tal-lemenija	 tal-kbir	 Alla. KAP XXX Fuq li għandna nitolbu l-għajnuna 'l Alla, u nittamaw li nerġgħu naqilgħu l-grazzja tiegħu Ibni, jien hu dak Alla li nagħti l-qawwa fil-jum tat-taħbit. Ejja għal għandi kulmeta tinsab imħabbat. Taf x'inhu l-aktar li jtellfek il-paċi u l-ħlewwa tas-smewwiet? Li int ma tantx tagħti ruħek malajr għat-talb.	 Għax	 int	 qabel	 ma	 titlobni	 bil-qalb,	 moħħok	 li	 tfittex	 il-paċi	 fil-ħwejjeġ	 maħluqa	 u	 l-pjaċiri	 tad-dinja.	 Imma,	 dawn	 ftit	 u	 xejn	 igħoddu	 għalik. Ifhimha tajjeb; jien waħdi hu li neħles lil dawk li jittamaw fija; u barra minni ma hemmx u la għajnuna tajba u la tiskir li jiswa, u anqas tiswija li ddum. Imma fl-aħħar	 wara	 li	 tgħaddi	 t-taħbit,	 qawwi	 qalbek	 u	 twettaq	 mill-ġdid	 bid-dawl	 tal-ħniena	 tiegħi;	 għax	 jien	 ninsab	 ma'	 ġenbek	 (igħid Alla) biex insewwi l-ħsarat kollha mill-bidu sal-aħħar, anzi xi ħaġa aktar milli hemm bżonn. Liema hi l-ħaġa li jien ma nistax nagħmilha? Ħsibtnix jaqaw bħal dak li jgħid bosta kliem u egħmil ta' xejn? Fejn hi t-tama tiegħek? |omm dejjem fil-fehma tajba bla ma tarġa' lura. Ħu	 paċenzja	 u	 kun	 qalbek	 qawwija;	 il-ħlewwa	 tiegħI	 tinżel	 fuqek	 fil-waqt.	 Stennieni,	 tibżax,	 stennieni;	 jiena niġi u nfejqek. Din li qiegħda tħabbtek mhix ħlif tentazzjoni, u dal-biża' fuqek kollu biża'	 għalxejn. Xi trid toqgħod taħseb x'għad igħaddi mingħalik? B'daqshekk ma tagħmilx ħlief izzid	 swied	 il-qalb	 fuq	 swied	 il-qalb.	 Kull	 ġurnata	 li	 tisbah	 għandha	 l-gwaj	 tagħha.	 Barra	 milli	 xejn	 ma	 jiswielek	 hija	 	 bluha	 li	 tibża'	 jew	 tifraħ	 billi	 għad	 jista'	 jiġrilek;	 għax	 forsi	 minn	 dan	 kollu	 ma	 jkun	 xejn. Imma naf; il-bniedem hu magħmul hekk, li l-ħsibijiet ta' moħħu jħawduh; u min iħalli l-għadu tiegħu jilgħab bih u jdawru kif irid hu, juri li ħila u saħħa ċkejkna għandu. Għax dal-għadu ma	 jimpurtaħx li jqarraq u jgħaddi ż-żmien bik bi ħwejjeġ minnhom u mhux minnhom; u anqas li	 jaqtagħlek	 qalbek	 billi	 jġagħlek	 tħobb	 dak	 li	 issa	 naraw,	 jew	 tibża'	 minn	 dak	 li	 għad	 irid	 jiġi.	 Xejn	 mela	 ma	 għandha	 għax	 titħawwad	 qalbek,	 anqas	 għax	 tibża'	 emmen	 fija,	 u	 itma'	 fil-ħniena	 tiegħi.	 Meta	 taħbat	 jidhirlek	 li	 tbegħidt	 minnek,	 jien	 aktarx	 inkun	 ma'	 ġenbek;	 meta	 jidhirlek	 li	 kulma	 int	 għamilt	 tqisu	 mitluf	 għal	 kollox,	 wisq	 drabi	 tkun	 qiegħed	 fit-triq	 li	 fiha	 tista'	 taqla'	 merti	 akbar.	 Mhux	 għax	 xi	 drabi	 jiġrilek	 kontra	 li	 trid	 qalbek	 għandek	 tifhem	 li	 kollox	 mitluf.	 U	 anqas	 għandek	 tieħu	 l-ħwejjeġ	 kif	 jaħsel	 igħidlek	 moħħok	 dak	 il-ħin;	 u	 meta	 tiġik	 xi	 tribulazzjoni,	 tiġi	 mnejn	 tiġi;	 la	 taqtax	 qalbek,	 bħalkieku	 m'hemmx	 tama	 iżjed	 li	 teħles	 minnha. Jekk jien xi darba nibgħatlek għal żmien xi salib, jew inkella nċaħħdek għal ftit mill-ħlewwa tiegħi, la ddaħħalx f'moħħok li jien tlaqtek għal kollox; billi hekk jaħtieġ tasal fis-saltna tas-­smewwiet. U oqgħod żgur	 li	 sewwa	 lilek	 u	 sewwa	 lis-servi	 tiegħi	 kollha	 jkunilkom	 ġid	 akbar	 li	 tkunu	 mħabbtin,	 milli	 kieku	 jiġri	 kollox	 kif	 tixtiequ.	 Jien	 nagħraf	 il-ħsibijiet	 moħbija	 ta'	 qalbek	 u	 naf	 li	 hu	 ġid	 kbir	 għal	 ruħek	 li	 kull	 tant	 inħallik	 mingħajr	 il-ħlewwiet	 tas-sema;	 għax	 kieku	 jiġik	 dritt,	 għandek	 mnejn titkabbar jew tifrah bik innifsek, u taħseb li int dak li m'intix. Dak li tajtek, nista'	 neħodhulek;	 u	 nista'	 narġa'	 nagħtihulek	 kull	 meta	 jogħġobni. Meta nagħtik, inkun tajtek minn tiegħi; meta neħodlok, ma nkunx ħadtlek tiegħek; għax il-­grazzi kollha u d-doni kollha l-aktar sbieħ, tiegħi huma. Jekk qatt nibgħatlek xi salib jew xi għawġ, la teħodhiex bi	 kbira,	 anqas	 la	 taqta'	 qalbek;	 għax	 jiena	 nista'	 malajr	 inħaffek	 minn	 kull	 toqol	 anzi	 inbiddihulek	 f'ferħ.	 U	 kun	 af	 li	 jien	 inkun	 nagħmel	 is-sewwa,	 u	 li	 int	 imissek	 tibqa'	 tafhuli	 meta	 nġib	 ruħi	 miegħek	 hekk. Jekk tieħu l-ħwejjeġ kif imiss u ma jkollokx għamad fuq għajnejk, int ma jmissek qatt tant issewwed u taqta' qalbek; anzi aktar tifrah u tirringrazzjani. Anzi dan għandu jkun l-aqwa ferħ tiegħek, li nibgħatlek xi hemm, u ma nibżax għalik. Infatti jien lid-dixxipli maħbuba tiegħi	 għidtilhom darba; "Kif ħabbni Missieri nħobbkom jien." U frattant jien ma għargħarthomx fil-­pjaċiri	 tad-dinja,	 anzi	 bgħatthom	 	 jikkumbattu;	 tajthom	 mhux	 l-unuri	 tad-dinja,	 imma	 ż-żebliħ	 tan-­nies;	 mhux	 it-tpaxxija	 tal-qgħad,	 imma	 taħbit	 bla	 tarf;	 ma	 rħejtilhomx	 jistrieħhu,	 anzi	 ridt	 li	 huma	 jrodduli	 bosta	 frott	 billi	 jbatu	 u	 jieħdu	 paċenzja.	 –	 Ftakar,	 ibni,	 ftakar	 f'dak-kliem. KAP XXXI Ma għandna xejn inqisuhom il-ħwejjeġ maħluqa kollha, jekk irridu nirtabtu ma' min ħalaqhom Ir-Ruħ: Sinjur, tabilħaqq li għandi bżonn ta' grazzja wisq akbar, jekk irrid nasal fejn ebda bniedem, ebda ħaġa maħluqa ma tista' iżomm iżjed. Sakemm xi ħaġa tibqa' żżommnimarbut, jien ma nistax intir sewwa għal	 ħdejk.	 Kien	 jixtieq	 itir	 bla	 xkiel	 dak	 li	 kien	 igħid:''Min	 itini	 l-ġwienaħ	 bħal	 ħamiema,	 ħalli	 ntir	 u	 nsib	 il-mistrieħ	 tiegħi?''	 Min	 għandu	 paċi	 akbar	 minn	 dak	 il-bniedem	 li	 għandu	 qalbu	 safja? U min hu aktar f'siktu minn dak li f'did-dinja ma jixtieq xejn? Jaħtieġlu mela l-bniedem	 jogħla,	 li	 jittajjar	 ogħla	 mill-ħwejjeġ	 maħluqa;	 li	 jinsa	 għal	 kollox	 lilu	 nnifsu	 bla	 ma	 jiftakar	 xejn	 fid-­dinja;	 u	 li	 jifhimha	 sewwa	 ''Int	 ħlaqt	 kollox	 u	 xejn	 ma	 hawn	 fost	 il-ħlejjaq	 kollha	 li	 jlaħħaq	 mal-ġmiel	 tiegħek. Min hu maħlul mill-kreaturi kollha, jista' jagħti ruħu sewwa għall-ħwejjeġ t'Alla; u	 għalhekk	 ftit	 jinsabu	 li	 l-ħsibijiet	 tagħhom	 huma	 fik	 biss,	 għaliex	 ftit	 huma	 dawk	 li	 jinfatmu	 għal	 kollox	 mill-ħwejjeġ	 li	 jgħaddu	 u	 jmorru,	 mill-ħwejjeġ	 maħluqa. Biex ikun dan, taħtieġ grazzja wisq kbira, li tarfa' r-ruħ u tgħolliha aktar 'il fuq mnejn tilħaq hi. U hekk il-bniedem ma jkollux il-ħsibijiet tiegħu 'l fuq: jekk ma jkunx maħlul mill-kreaturi kollha	 u	 marbut	 kollu	 kemm	 hu	 m'Alla,	 jista;	 jkun	 għaref	 kemm	 ikun,	 jista'	 jkollu	 d-doni	 li	 jkollu,	 dan	 ftit	 jew	 xejn	 jiswielu.	 Jibqa'	 ċkejken	 żmien	 twil,	 jibqa'	 jkarkar	 ma'	 l-art	 min	 iħobb	 ħwejjeġ	 oħra	 barra	 minn	 dak	 li	 waħdu	 hu	 ġid	 bla	 tarf,	 ġid	 ta'	 dejjem.	 Dak	 kollu	 li	 m'hux	 Alla,	 xejn	 ma	 hu	 u	 b'xejn	 għandu	 wieħed	 iqisu. Tgħaddi differenza kbira bejn il-għaqal ta' ruħ devota u mogħnija bid-dawl tas-sema u bejn il-għerf ta' wieħed li għadda ħajtu fuq il-kotba u l-istudju. Il-għerf li Alla jibgħat minn fuq, hu wisq isbaħ	 u	 ogħna	 minn	 dak	 il-għerf	 li	 l-bniedem	 jiġbor	 sforz	 tant	 tbatija	 u	 tagħlim. Bosta wħud jixtiequ jagħmlu l-orazzjoni bil-ħrara, imma mbagħad ma jagħmlux dak li hemm bżonn biex iseħħ dan fihom. L-aktar ħaġa li tfixkel u ttellef hi li nħallu lil qalbna titqanqal u tinġibed lejn	 il-ħwejjeġ	 ta'	 did-dinja,	 u	 li	 xejn	 ma	 ngħakksu	 lilna	 nfusna. Kif aħna mela? Liema spirtu hu li qed imexxina? X'inhu li rridu? Tassew li aħna nies tar-ruħ; u frattant x'nitħabtu għall-ħwejjeġ li fix-xejn jispiċċaw, u l-ħsibijiet tagħna huma kollha fihom; imbagħad il-ħwejjeġ ta'	 ruħna	 rari	 naħsbu	 fihom	 u	 anqas	 kif	 imissna. Jaħasra għalina! Kif nidħlu għal ftit fina nfusna, dik is-siegħa nerġgħu nxerrdu l-ħsibijiet tagħna 'l hawn u 'l hemm u l-egħmil tagħna ma ngħarbluħx bir-reqqa li taħtieġ. Ma nfittxu xejn qalbna fejn kienet	 mixħuta,	 u	 ma	 nibkux	 it-tkasbir	 tagħha.	 –	 Id-diluvju	 kien	 ġie,	 għax	 kulħadd	 kien	 tħassar	 u	 għaweġ	 it-triq	 tiegħu.	 Meta	 l-ġibdiet	 ta'	 qalbna	 jkunu	 ħżiena,	 l-għemil	 tagħna	 jitħassar	 ukoll.	 Biss	 qalb	 safja	 tista'	 tagħti	 frott	 ta'	 ħajja	 tajba. Tarana nsaqsu: Dak x'għamel? – Imma mbagħad ftit jiġina f'moħħna li nsaqsu jekk it-tali hux f'saħħt għani, sabiħ, jinqalax, jekk jiktibx tajjeb, jekk ikantax sabiħ, jekk hux gwapp fis-sengħa; imbagħad ħadd ma jfittex	 jara	 jekk	 hux	 mogħni	 bil-paċenzja	 u	 l-umilta,	 jekk	 hux	 bniedem	 tar-ruħ	 miftum	 mid-dinja.	 Il-bniedem	 iħares	 lejn	 il-qoxra	 ta'	 barra;	 imma	 r-ruħ	 tħares	 lejn	 r-ruħ	 tiegħu.	 Il-­bniedem	 wisq	 drabi	 jitqarraq;	 imma	 r-ruħ	 titma	 f'Alla	 biex	 ma	 titqarraqx. KAP XXXII Għandu l-bniedem igħakkes lilu nnifsu u jinfatam mix-xewqat ħżiena Ibni, ma tistax tkun bla xkiel għal kollox, jekk ma tiċħadx f'kollox lilek innifsek. Jinsabu marbutin bħala lsiera dawk kollha li jħobbu lilhom infushom, ix-xħaħ, il-kurjużi, ix-xalaturi, dawk li jfittxu dejjem it-tpaxxija, bla ma jimpurtahom xejn mit-tagħlim ta' Ġesu Kristu; u dejjem jaraw	 x'jaqilgħu	 biex	 jaqtgħu	 xewqathom.	 Imma	 dak	 kollu	 li	 m'hux	 ġej	 mn'Alla	 jisfa'	 fix-xejn. Żomm mela f'moħħok dal-ftit kliem, li fiħ x'ittiegħem: ''Ħalli kollox u ssib kollox; keċċi r-rebgħa u ssib il-mistrieħ.'' – Xtarru tajjeb f'moħħok: u meta tkun għamilt kif għidtlek, hemm issir tifhmu sewwa. Ir-Ruħ: Sinjur, din m'hix ħaġa ta' ġurnata, jew xi logħob tat-tfal; f'dawn l-erba' kelmiet tinsab miġbura l-perfezzjoni tan-nies tar-ruħ. Ibni, ma għandekx għax taqta' qalbek meta tisma' kif inhuma mixjin in-nies it-tajba; anzi aktar għandek tħabrek biex tgħaddi 'l quddiem fit-tjieba, jew għall-anqas tnissel xewqa kbira li tiġi 'l quddiem! Li	 kont	 tasal	 f'dan	 l-istat	 li	 ma	 tħobbx	 lilek	 innifsek,	 imma	 li	 toqgħod	 biss	 għal	 dak	 li	 rrid	 jien	 u	 li	 jrid	 dak	 li	 jien	 tajtek	 bħala	 missier	 tiegħek,	 kieku	 wisq	 aktar	 issir	 togħoġobni,	 u	 ħajtek	 kont	 tgħaddiha	 kollha	 fil-hena	 u	 l-paċi.	 Għad	 baqagħlek	 bosta	 ħwejjeġ	 x'tarmi	 wara	 spallejk;	 u	 jekk	 ma	 tagħmilx	 hekk	 minħabba	 fija,	 int	 ma	 taqlax	 dak	 li	 titlob.	 Isma;	 minni:	 ixtri	 minn	 għandi	 d-deheb	 imgħoddi	 min-nar,	 ħa'	 tistagħna,	 jiġifieri	 l-għerf	 tas-Sema;	 u	 itfa'	 taħt	 saqajk	 il-ħwejjeġ	 kollha	 tad-dinja.	 Għal	 dal-għerf	 għandek	 tħalli	 l-għerf	 l-ieħor	 tad-dinja	 u	 ma	 toqgħodx	 tfittex	 li	 togħġob	 lin-nies,	 jew	 anqas	 li	 tagħti	 gost	 lilek	 innifsek. Jiena ġa għidtlulek; dak kollu li n-nies igħożżuh u jistmawh, ixtri bih ħwejjeġ li ftit jew xejn huma stmati. Niftiehmu; il-veru għerf tas-sema. Issa dan, id-dinja mhux tistmaħx, anzi tiddisprezzah, u kważi nsietu;	 dal-għerf	 ma	 jintefaħx	 bih	 innifsu,	 anqas	 ifittex	 li	 jkun	 imfaħħar	 f'did-­dinja,	 dal-għerf	 jfaħħruh	 b'fommhom,	 imma	 mbagħad	 ħajjithom	 xejn	 ma	 taqbel	 miegħu;	 dan	 hu	 dik	 il-ġawhra	 tant	 fina	 li	 bosta	 moħbija	 għalihom. KAP XXXIII Fuq kemm tbiddel il-qalb tal-bniedem. Dak li nagħmlu jrid ikun bil-fehma li nogħġbu 'l Alla Ibni, dak li titlob qalbek issa xejn la torbot fuqu; minn hawn u ftit ieħor għandek mnejn taħsibha xort'oħra. Sakemm tibqa' ħaj, int dejjem tbiddel il-ħsieb tiegħek; tixtieq ħaġa u tarġa' ma tridhiex;	 għax	 issa	 ferħan,	 u	 issa	 qalbek	 sewda:	 issa	 kollok	 kwiet,	 u	 issa	 mħawwad;	 issa	 devot,	 u	 issa	 biered;	 issa	 bieżel,	 u	 issa	 għażżien;	 issa	 tqil,	 u	 issa	 ħafif. Imma min għandu l-għaqal u mkisser sewwa fir-ruħ, ma ssibux idur ma' kull riħ ma jimpurtaħx qalbu għalfejn hi miġbuda, anqas li r-riħ fiha jilgħab 'l hawn u 'l hemm; biss iqis li l-fehma ta'	 moħħu twasslu fejn jixtieq hu. Għaliex b'dan il-mod jista; wieħed jibqa' dejjem sod fil-fehmiet	 tajba;	 jiġrilu	 x'jiġrilu,	 dejjem	 il-ħsibijiet	 u	 l-fini	 tiegħu	 huma	 fija. Aktar ma l-fehma tkun safja, mingħajr taħlit ta' ħwejjeġ barranin, aktar wieħed jista' jimxi fiż- żgur qalb it-taqlib tad-dinja. Imma bosta wħud għandhom għajnejhom imgħammdin b'xi fehma oħra minni; issib min jieqaf, jogħxa fuq ħaġa li tagħtih gost; għax rari biex issib qalb li fiha ma tidħol ebda	 xejn	 l-imħabba	 tagħha	 nfisha.	 Hekk	 fiż-żmien	 ta'	 ilu,	 il-Lhud	 marru	 f'Betanja	 għand	 Marta	 u	 Marija,	 mhux	 biss	 minħabba	 f'Ġesu	 imma	 biex	 jaraw	 lil	 Lazzru	 wkoll. Mela hemm bżonn li l-fehma tkun safja; hemm bżonn li ma tkunx imħallta bi ħwejjeġ oħra; li ma tkunx imgħawġa ; li tkun tħares biss lejja, bla ma xejn jista' jfixkilha. KAP XXXIV Min iħobb 'l Alla fuq kollox ma jsib xejn ohla minnu Ir-Ruħ: Inti hu Alla tiegħi, u għalija inti kollox. X'nista' nixtieq ohla minnek? O kelma kollox ħlewwa, għal min iħobb il-Verb etern, mhux lid-dinja u l-ħwejjeġ li fiha! Alla tiegħi li fik insib kollox. Għal min jaf jifhem dal-ftit hu biżżejjed; u min jaf iħobb, jithenna jgħidhom u jtennihom. Fejn tkun int, kollox hena; fejn ma tkunx int, kollox dwejjaq. Int	 issabbar	 il-­qalb;	 int	 issawwab	 il-paċi	 u	 l-ferħ.	 Int	 kollox	 iġġagħlu	 jiġina	 ħelu,	 u	 ġġagħalna	 nfaħħruk	 f'kollox.	 Mingħajrek	 ebda	 ħaġa	 ma	 tista'	 ddum	 tingħoġob;	 u	 biex	 ħaġa	 tagħtina	 gost	 u	 thennina,	 hemm	 bżonn	 li	 fil-qalb	 ikun	 hemm	 il-grazzja	 tiegħek	 u	 li	 hi	 tkun	 mogħnija	 bil-għerf	 tiegħek. Min isib fik il-hena tiegħu fiexjista' ma jiħux gost? U min ma dieqx il-ħlewwa ta' mħabbtek, liema ħaġa tista' thennih? Imma l-għorrief tad-dinja, u dawk li jfittxu l-pjaċiri tal-ġisem, dawn ma jistgħux itiegħmu	 l-għerf	 tiegħek;	 għax	 il-għerf	 tagħhom	 hu	 kollu	 frugħa,	 u	 l-pjaċiri	 tagħhom	 ma	 jġibux	 ħlief	 mewt.	 Imma	 dawk	 li	 jiddisprezzaw	 id-dinja,	 u	 jikkastigaw	 lil	 ġisimhom,	 biex	 jimxu	 wrajk,	 dawn	 huma	 veri	 għorrief	 għaliex	 iħallu	 l-qerq	 għall-verita,	 u	 l-ġisem	 għar-ruħ.	 Dawn	 jafu	 x'jiġifieri	 Alla: u jekk fil-kreaturi jsibu xi ġid, iservi biex huma jfaħħru lil Dak li ħalaqhom. X'għandhom	 x'jagħmlu	 ma'	 xulxin	 il-ħlewwa	 ta'	 min	 ħalaq,	 u	 ta'	 ħaġa	 maħluqa	 ta'	 l-eternita	 u	 taż-żmien,	 tad-­dawl	 u	 tad-dawl	 li	 ġej	 minnu? O dawl etern, li tikfes kull dawl ieħor maħluq, ibgħatli d-dija tiegħek mill-għoli tas-smewwiet, ħalli ddawwalli l-qiegħ ta' qalbi. Saffi, ferraħ dawwal u agħti l-ħajja lir-ruħ tiegħi, kif inhu u sa fejn jilħaq;	 ħalli	 nirtabat	 miegħek	 b'tant	 ferħa	 kbira	 li	 noħroġ	 barra	 minn	 għaqli.	 Meta,	 meta	 tasak	 dik	 is-siegħa	 	 ħienja	 u	 mixtieqa,	 li	 int	 ix-xebbagħni	 bik	 innifsek,	 li	 fik	 insib	 kulma	 nixtieq?	 Sakemm	 dis-­siegħa	 tasal,	 ebda	 ferħ	 ma	 jista'	 jkun	 fil-milja	 tiegħu	 fija. Kemm jisgħobbija, xħin niftakar li l-bniedem l-antik (il-passjonijiet ħżiena tiegħi),għadu m'hux imrażżan għal kollox, għadu ma mietx tassew! Għadu b'leħħa kbira jnissel fija xewqa bil-maqlub milli trid ir-ruħ, iqajjimli gwerer ħorox fija,	 u	 ma	 jħallix	 lil	 ruħi	 bis-sabar	 tagħha. Imma int għandek jedd fuq il-baħar, u traqqad il-mewġ tiegħu, qum u għinni. Ħarrab lil dawn in-nies (il-passjonijiet) li ma jridulix ħlief gwerra; ħarrabhom bil-qawwa tiegħek. Uri, iddew, il-­kobor tiegħek, għaliex ma għandix	 f'min	 nitma	 u	 fejn	 nistkenn,	 ħlief	 għandek,	 Mulejja	 Alla	 tiegħi. KAP XXXV F'dil-ħajja bħalxejn jista' wieħed jaqa' fid-dnub Ibni, f'dil ħajja kulħadd jista' jsib ruħu f'xi tentazzjoni; mela dment li int fuq l-art, għandek dejjem bżonn ta' l-armi tar-ruħ. Int miexi qalb l-egħdewwa li jinbxuk minn hawn u minn hemm; mela	 jekk	 ma	 tiħux	 miegħek	 kulfejn	 tmur	 it-tarka	 tal-paċenzja,	 f'qasir	 żmien	 tindarab. Imma hemm ħaġ'oħra. Jekkma torbotx ferm qalbek miegħi,b'fehma soda u qawwija li ssofri kollox minħabba fija, int ma jkollokx ħila tilqa' b'sidrek dawn il-battalji qawwija, anqas tista' tilħaq il-­glorja tal-beati. Jaħtieġlek mela tissaporti	 kollox	 b'qawwa	 kbira,	 u	 b'ħiltek	 kollha	 teħodha	 ma'	 l-­egħdewwa kollha; għax għal min joħroġ rebbieħ hemm il-premju; u għal min jirtema, għaks u	 faqar. Jekk il-mistrieħ tfittxu f'dil ħajja, kif fi ħsiebek tasal fil-mistrieħ ta' dejjem? Għandek tħejji ruħek għal mistrieħ kbir, imma għal-paċenzja kbira. Il-vera paċi tfittixhiex fuq l-art, iżda fis-­smewwiet; mhux fil-bnedmin, anqas fil-kreaturi l-oħra, imma f'Alla biss. Għall-imħabba t'Alla	 għandek	 mela	 tissaporti	 kollox	 bil-qalb.	 –	 tbatijiet,	 uġigħ,	 tentazzjonijiet,	 inkejja,	 dwejjaq,	 għaks,	 mard,	 tagħjir,	 malafami,	 ċanfir	 ta'	 wiċċ,	 mistħija,	 twiddib,	 żebliħ.	 Dan	 kollu	 jgħinek	 biex	 tikber	 fik	 il-­virtu,	 iħarrġek	 fit-triq	 ta'	 Kristu	 u	 jinsiġlek	 kuruna	 għas-smewwiet.	 Jien	 il-ftit	 tat-taħbit	 inħallsu	 bi	 ħlas	 ta'	 dejjem;	 u	 l-ftit	 tal-mistħija	 f'did-dinja,	 bi	 glorja	 bla	 tarf. Taħseb int li l-ħlewwiet tas-sema għandhom jinżlu fuqek kulmeta trid int? Il-Qaddisin tiegħi, mhux dejjem, le, kien ikollhom dan il-hena; anzi dejjem kienu jkunu ttantati u mħabbtin, u f'baħar ta' dwejjaq. Imma b'kollox	 kienu	 jieħdu	 paċenzja,	 u	 aktar	 kienu	 jirtabtu	 miegħi,	 milli	 jħobbu	 lilhom	 infushom;	 għax	 kienu	 jafu	 li	 t-tbatijiet	 tad-dinja	 xejn	 m'huma	 ħdejn	 il-glorja	 li	 bihom	 jistgħu	 jirbħu	 fis-smewwiet.	 Kif	 trid	 li	 int	 jkollok	 hekk	 malajr	 dawk	 il-grazzi,	 li	 lil	 bosta	 oħrajn	 ma	 tajthomlhomx	 ħlief	 wara	 tant	 biki	 u	 taħbit?	 Ixxennaq	 dejjem	 għal	 Alla,	 rabbi	 l-ħila	 u	 l-qawwa,	 la	 taqtax	 qalbek	 u	 minni	 la	 titbegħidx,	 anzi	 b'ġismek	 u	 ruħek	 aħdem	 għall-glorja	 t'Alla.	 Jiena	 nħallsek	 bil-bosta;	 jiena	 nkun	 miegħek	 fid-dwejjaq	 tiegħek. KAP XXXVI Xejn ma jgħodd li n-nies jaħsbu ħażin fuqna Ibni, orbot ruħek b'tama kbira f'Alla, u tibżax milli jaħsbu l-bnedmin fuqek meta l-kuxjenza tgħidlek li inti nadif u safi. Hu ġid u xorti kbira li jiġrilek hekk; u min hu ta' qalb	 umli	 u	 jitma	 aktar	 f'Alla	 milli	 fih	 innifsu,	 xejn	 ma	 jaraha	 bi	 kbira.	 Bosta	 wħud	 għandhom	 ilsienhom	 twil;	 u	 għalhekk	 ftit	 huma	 ta'	 min	 jemminhom.	 U	 ħaġa	 oħra:	 anqas	 jista'	 jkun	 li	 togħġob	 lil	 kulħadd.	 Tarax:	 San	 Pawl,	 għalkemm kien ifittex li jogħġob lil kulħadd għall-imħabba t'Alla, ftit kien jimpurtah x'jaħsbu u	 x'igħidu	 fuqu	 n-nies. Għas-salvazzjoni u għall-ġid ta' l-oħrajn għamel kemm sata' u kemm felaħ; u b'dan kollu ma baqgħux ma qalgħux fuqu li riedu. Kien jerħi ruħu f'idejn Alla, li jaf kollox, u iddefenda ruħu bl-­umilta	 u	 l-paċenzja	 mill-ilsna,	 mill-ilsna	 ta'	 dawk	 li	 jaħsbu	 ħażin,	 li	 jħobbu	 jqassu,	 li	 jitilqu	 l-kliem	 kif	 jidhrilhom. Imma ġew ukoll waqtiet li hu ċanfarhom nies bħal dawn sabiex min moħħu ma	 jilħaqlux	 ma	 jimliex	 rasu	 b'dan	 il-kliem	 tagħhom. Int taf int x'int: għala tibża' minn bniedem li għandu jmut! Illum ħaj, għada ma jsebbaħx. Ibża' mn'Alla, u mill-bnedmin ma tibqax tibża'. X'jista' jagħmillek dak il-bniedem bi kliemu u bit-tagħjir? Aktar jagħmel	 deni	 lilu	 nnifsu,	 inkella	 lilek;	 u	 jkun	 min	 ikun,	 ma	 jistax	 jaħrab	 mill-ħaqq	 t'Alla.	 Int	 żomm dejjem	 'l Alla quddiem għajnejk u tislithiex mal-ġellieda. U jekk stess f'dil-ħajja tidher	 iċċekkint	 jew	 issofri	 xi	 mistħija	 li	 ma	 tkunx	 tisħoqqlok,	 la	 toħodhiex	 bi	 kbira,	 u	 la	 titlifx	 is-sabar	 tiegħek,	 ħalli	 ma	 ċċekkinx	 il-kuruna	 tiegħek.	 Għandek,	 iva,	 tħares	 Lejja	 fis-smewwiet,	 għax	 niksta'	 neħilsek	 minn	 kull	 mistħija	 u	 minn	 kull	 tagħjir,	 u	 nħallas	 lil	 kulħadd	 skond	 egħmilu. KAP XXXVII Għandna nerħu ruħna f'idejn Alla, biex qalbna tkun maħlula minn kollox Ibni, insa lilek u ssib lili: Qis li għalik ikun kollox xorta waħda, la tirtabatx mal-ħwejjeġ tad-­dinja, u tirbaħ dejjem. Hekk kif tagħlaq għajnejk għall-ħwejjeġ tad-dinja u tinsa lilek innifsek il-­grazzja tiegħi tiżdied	 fik. Ir-Ruħ: Sinjur, kemm-il darba, u f'liema ħwejjeġ għandi nerħi ruħi f'idejk u ninsa lili nnifsi? Dejjem, u f'kull ħin; sew fil-ħwejjeġ żgħar u sew fil-kbar. Ma nħalli barra xejn; jien irrid insibek miftum minn kollox, għaliex inkella kif tista' tkun tiegħi u jiena tiegħek, jekk int ma tinżax	 mill-­volonta	 tiegħek	 minn	 	 barra	 u	 minn	 ġewwa?	 Aktar	 ma	 dan	 iseħħ	 fik	 malajr,	 tant	 aħjar	 għalik;	 u	 aktar	 ma	 tiċħad	 lilek	 innifsek	 sewwa	 u	 bil-qalb,	 aktar	 tista'	 togħġobni	 u	 aktar	 tista'	 tirbaħ. X'uħud jerħu ruħhom f'idejn Alla, tabilħaqq; imma jżommu xi teftifa għalihom. Dawn issibhom dejjem jaħsbu fl-affarijiet tagħhom, għax ma jkollhomx vera tama f'Alla. Oħrajn ukoll l-­ewwel joffru ruħhom għal kollox, imma mal-ewwel tentazzjoni	 li	 tiġihom	 jerġgħu	 għal	 li	 kienu;	 u	 dawn	 ftit	 jistgħu	 jgħaddu	 'l	 quddiem	 fil-virtu.	 Dawn	 ma	 jistgħu	 jkollhom	 qatt	 qalbhom	 maħlula,	 u	 anqas qatt ma jgawdu l-ħlewwa li ġġib il-grazzja tiegħi, meta tgħammar fil-qalb tal-bniedem.	 Hemm bżonn li jerħu ruħhom f'idejja għal kollox, u qabel xejn joffru ruħhom lili kuljum bħala	 vittma,	 għax	 inkella	 ma	 nistax,	 u	 la	 issa	 u	 la	 qatt,	 insir	 ħaġa	 waħda	 magħhom. Għidtlek bosta drabi u narġa' ngħidulek: Erħi ruħek f'idejja, ħalli nieħu ħsiebek jien, u paċi kbira jkollok ġo qalbek. Agħti kollox għal kollox, la tirgħeb għal ebda ħaġa. La titlob xejn, irtabat miegħi	 għal	 kollox	 li	 xejn	 ma	 jkun	 jista'	 jqanqlek;	 u	 jien	 inkun	 tiegħek.	 Qalbek	 tkun	 maħlula,	 u	 d-­dlamijiet	 ma	 jqarrqux	 bik.	 Għal	 dan	 għandek	 tħabrek,	 dan	 itlob,	 u	 dan	 xtieq;	 sabiex,	 miftum	 mill-­ġid	 tad-dinja,	 tista'	 timxi	 wara	 Ġesu;	 sabiex	 tista'	 tmut	 għalik	 innifsek	 u	 tgħix	 miegħi	 għala	 dejjem.	 Hemm	 jispiċċawlek	 il-ħsibijiet	 kollha	 li	 ma	 għandekx	 xi	 tridhom,	 dawk	 li	 jħawdulek	 u	 jkasbrulek	 moħħok, u l-ħsibijiet għall-ħwejjeġ tad-dinja. Hemm imutlek il-biża' żejjed u miegħu l-imħabba	 żejda	 tiegħek	 innifsek. KAP XXXVIII Kif għandna nġibu ruħna tajjeb u fit-tiġrib infittxu 'l Alla Ibni, hawn għandhom ikunu l-ħsibijiet tiegħek kollha, li kulfejn tkun, f'kulma tagħmel, f'kulma jgħaddi minn moħħok, int tkun maħlul minn kollox u għal kollox, b'rajk f'idejk, u ebda ħaġa ma tkun imjassar magħha,	 li	 tkun	 sid	 tal-egħmil	 tiegħek,	 u	 mhux	 xi	 lsir	 tal-passjonijiet	 tiegħek.	 Qis	 li	 ħadd	 u	 ebda	 ħaġa	 ma	 jkollha	 jedd	 fuqek,	 ħalli	 jkollok	 dik	 ix-xorti	 sabiħa	 li	 għandhom	 l-ulied	 t'Alla	 li	 ssibhom	 miftumin	 minn	 kollox;	 li	 jirfsu	 fuq	 din	 l-art,	 imma	 l-ħsibijiet	 tagħhom	 fis-sema;	 li	 l-ħwejjeġ	 ta'	 din	 l-art	 iħarsu	 lejhom	 b'għajnhom	 ix-xellugija,	 u	 tas-sema	 bil-leminija;	 illi	 l-ħwejjeġ	 ta'	 	 hawn	 ma jiġbduhomx biex iħobbuhom, anzi huma jiġbdu lilhom biex jinqdew bihom għall-fehmiet li	 għalihom	 ġew	 maħluqin	 mn'Alla	 li	 ma	 ħalaq	 xejn	 għal	 xejn. Jekk kulma jiġrilek ma tħarisx lejh skond ma jidher minn barra; jekk dak li tara jew li tisma; ma tifliħx bil-għajnejn tal-ġisem; imma f'kull ħaġa li jiġrilek tersaq minnufih bħal Mose, lejn it-­tabernaklu u titlob id-dawl 'l Alla u hemm tisma' x'iwieġeb Hu, hemm titgħallem biżżejjed fuq	 bosta	 ħwejjeġ	 li	 tinsab	 fihom,	 u	 li	 għad	 jiġu	 fuqek.	 Infatti	 Mose,	 kemm-il	 darba	 kellu	 bżonn	 ta'	 xi	 dawl	 u	 ta'	 xi	 għajnuna,	 it-Tabernaklu	 fittex;	 u	 biex	 jeħles	 minn	 kull	 tiġrib	 mill-ħażen	 tal-bnedmin,	 fittex	 il-wetqa	 tiegħu	 fit-talb.	 Hekk	 ukoll	 int	 għandek	 fis-skiet	 ta'	 qalbek,	 u	 titlob	 aktar	 bil-ħrara	 il-­għajnuna t'Alla. U għalhekk kif naqraw fl-Iskrittura, Ġoswe,	 u wlied Israel qarrqu bihom il-­Gabaoniti,	 għax	 ma	 marrux	 minn	 qabel	 jaraw	 Alla	 x'jgħidilhom;	 u	 ġew	 imqarrqin	 mill-ħniena	 falza,	 billi	 mlew	 rashom	 bil-kliem	 ħelu	 ta'	 l-għedewwa.	 KAP	 XXXIX	 Il-bniedem	 m'għandux	 ikun	 ilħih	 f'ebda	 ħaġa Ibni f'kull ħaġa li jkollok, ħallini dejjem nagħmel jien; jien, tibżax, immexxi kollox għall-aħjar fil-waqt tiegħu. Ħallini nagħmel jien, imbagħad tara kif kollox ikun għall-ġid tiegħek. Ir-Ruħ: Sinjur, jien bil-qalb kollha nitlaq ruħi f'idejk; għax jien naħseb kemm naħseb ftit nista' insewwi għalija nnifsi. Eh, li kont tagħtini grazzja li ma nħabbatx moħħi wisq fuq li għad jista' jiġrili, imma	 nerħi	 ruħi	 li	 jsir	 minn	 f'kollox	 kif	 jogħġob	 lilek. Ibni, bosta drabi l-bniedem wisq jitħabat sa ma jaqla' dak li jkun jixtieq; imma mbagħad, meta dil-ħaġa tkun tiegħu jibda jaraha xort'oħra; għaliex il-qalb tal-bniedem ma tistax iddum miġbuda żmien twil fejn ħaġa	 waħda;	 issibha	 illum	 tħobb	 ħaġa	 u	 għada	 oħra.	 Mela	 min	 jiċħad	 u	 jgħakkes	 lilu	 nnifsu,	 avolja	 fi	 ħwejjeġ	 żgħar,	 ma	 jkunx	 jagħmel	 ħaġa	 ta'	 xejn. Il-vera perfezzjoni tal-bniedem hi din li jiċħad lilu nnifsu; u l-bniedem li jasal f'dan, ma għandu għax jibża' minn xejn aktar. Imma l-għadu l-antik, li jħobb ifixkel il-ħwejjeġ tajba kollha, ma jeħdux jittanta; lejl u nhar idur u jonsob ix-xbiek, biex jara jistax iqarraq b'min hu b'għajnejh magħluqa, u jdaħħlu ġewwa x-xibka tiegħu. U	 għalhekk	 qal	 Alla:	 ''	 Ishru	 u	 itolbu	 li	 ma	 taqgħux	 fit-tiġrib.'' KAP XL Il-bniedem ma għandu minnu nnifsu ebda ġid, u anqas ma jista'' jiftaħar bl-ebda ħaġa Ir-Ruħ: Sinjur, x'inhu l-bniedem, biex int tiftakar fih? Jew l-iben tal-bniedem, biex int iżżuru? X'sata' ħaqqu l-bniedem biex tajtu l-grazzja tiegħek? Sinjur, u jien x'jedd għandi ngemgem, jekk inti tinsieni? Jew kif nista' mmur nistaqsik għaliex ma tagħmilx li nitolbok? Anzi nista' naħseb ġewwa fija u ma jkunx ifallili u ngħid: Sinjur, jiena m'jien	 xejn,	 jien	 ma	 nista'	 xejn;	 minni	 nnifsi	 ma	 fini	 ebda	 ġid;	 anzi	 f'kollox	 għandi	 n-nieqes,	 u	 niġbed	 lejn	 ix-xejn.	 	 U	 li	 ma	 kienx	 għax	 tgħinni	 int,	 u	 f'qalbi	 tagħtini	 d-dawl,	 kieku	 nibred	 għal	 kollox	 u	 nsir	 bla	 kont. Imma int, Sinjur, dejjem int l-istess u tibqa' għal dejjem tajjeb, sewwa u qaddis; tibqa' tagħmel u tqassam kollox bit-tjieba, bis-sewwa, bil-qdusija u bil-għerf. Imma jien, li aktar jien miġbud għall-imgħaweġ milli għas-sewwa,	 qatt	 ma	 nżomm	 żmien	 twil	 f'ħaġa	 waħda,	 għaliex	 seba'	 żminijiet	 jew	 seba'	 tibdiliet	 igħaddu	 minn	 fuqi.	 U	 għalhekk	 wisq	 aħjar	 ikun	 għalija	 meta	 jogħġbok	 tmidd	 idejk	 fuqi	 tgħinni;	 għax	 int	 waħdek	 hu	 li	 ma	 għandekx	 bżonn	 ta'	 ħaddieħor	 biex	 tgħinni	 u	 twettaqni;	 b'mod	 illi	 wiċċi	 ma	 jinbidilx	 iżjed,	 u	 qalbi	 tingħata	 lilek	 waħdek	 u	 fik	 tistrieħ. Mela li kelli tabilħaqq il-ħila ma nagħtix kont iżjed tal-hena li qatt jista' jagħtini bniedem ieħor, jew biex naqla' l-virtu tad-devozzjoni, jew inkella għax inħoss x'iġagħalni nfittex lilek (għax ebda bniedem ma jista'	 jhennili	 sewwa	 lil	 qalbi),	 kieku	 nista'	 nittama	 fil-grazzja	 tiegħek,	 u	 nifraħ	 bil-ħlewwa	 	 li	 tkun	 sawwabt	 ġewwa	 fija. Niżżikħajr, Sinjur, għax minn għandek nafu kemm-il ġid jiġrili. Jiena ħdejk m'jiniex ħlief frugħa u xejn, bniedem li ndur ma' kull riħ u ta' ħila wisq ċkejkna. Biex mela nista' nitkabbar, jew għaliex	 irrid	 li	 nkun	 imsemmi?	 Bix-xejn?	 Frugħa	 kbira	 tkun	 din	 tiegħi.	 Anzi	 ngħid	 iżjed	 glorja	 belgħa	 bħal	 din,	 hi	 pesta	 u	 ntiena,	 frugħa	 l-aktar	 kbira;	 għaliex	 tbegħidna	 mill-vera	 glorja,	 u	 nżajna	 mill-grazzja	 tas-smewwiet. Dment li l-bniedem jagħti gost lilu nnifsu, ma jistax jogħġob lilek; dment li jintefaħ bit-tifħir tal-­bniedem, tkun qed jinfatam mill-veri virtujiet. Il-vera glorja, il-ferħ imqaddes, hu dan, li l-bniedem jiftaħar bik u le bih innifsu; li jifrah bl-­isem tiegħek, mhux bil-virtu tiegħu; u li ma jitgħaxxaqx f'ebda kreatura, ħlif imħabba fik. Ħalli jkun imfaħħar	 ismek,	 mhux	 ismi;	 ħalli	 jitfaħħru	 l-opri	 tiegħek,	 u	 mhux	 tiegħi;	 ħalli	 jkun	 imbierek	 l-isem	 imqaddes	 tiegħek,	 u	 lili	 ma	 għandu	 x'iridni	 ebda	 xejn	 it-tifħir	 tan-nies.	 Int	 biss	 il-glorja	 tiegħi,	 int	 il-­ferħ ta' qalbi. Bik nitkabbar u bik nifraħ ħajti kollha; mingħalija ma nfaħħarx fija nnifsi ħlief il-­miżerji	 tiegħi. Il-glorja li jista' jagħti bniedem lil ieħor, ħalli jfittxuh bejniethom dawk li jriduha; jiena nixtieq dik il-glorja li Alla biss jista' jagħtiha. Il-glorja tal-bnedmin, l-unuri ta' hawn, il-għoli tad-dinja, dawn meta nxebbaħhom mal-glorja	 tiegħek	 ta'	 dejjem	 insib	 li	 m'humiex	 ħlief	 frugħa	 u	 bluha. O verita tiegħi u ħniena tiegħi, Alla tiegħi. Lilek biss jingħata tifħir, ġieh, qawwa u sebh għal dejjem ta' dejjem. KAP XLI Għandna nixħtu taħt riġlejna l-unuri ta' did-dinja Ibni, xejn la tagħti jekk tara li d-dinja lilek iżżebilħek 'l isfel. Arfa' qalbek lejja fis-smewwiet, u xejn ma tibqa' taraha bi kbira li l-bnedmin fid-dinja jżebilħuk. Sinjur, aħna fil-għama, u ftit irridu biex il-frugħa tqarraq bina. Jekk niżen bil-miżien tas-sewwa lili nnifsi, jaħtieġli ngħid li ebda ħadd ma għamilli qatt deni, li għalih nista' bir-raġun nilminta minnek. Anzi billi	 dnibt	 bosta	 u	 dnibt	 ikreh	 kontra	 tiegħek,	 imissni	 li	 l-kreaturi	 	 jduru	 kollha	 kontra	 tiegħi.	 Mela	 lili	 jmissni	 li	 bil-qalb	 li	 jmaqdruni	 u	 jzebilħuni,	 u	 lilek	 tifħir,	 ġieh	 u	 sebh.	 U	 jekk	 jien	 ma	 nħejjix	 ruħi	 nsofri	 bil-qalb	 li	 nkun	 imżeblaħ	 u	 mitluq	 minn	 kulħadd,	 li	 nkun	 meqjus	 bħala	 xejn,	 ma	 nkun	 nista'	 qatt	 ikolli	 l-paċi	 tal-qalb	 u	 l-wetqa,	 fija	 ma	 nistax	 ikolli	 d-dawl	 tiegħek	 tar-ruħ,	 anqas	 nista'	 ningħaqad	 miegħek	 għal	 kollox.	 KAP	 XLII	 Il-paċi	 ta'	 qalbna	 mhux	 fuq	 il-bnedmin	 għandna	 nibnuha Ibni, jekk trid issib il-paċi tiegħek f'xi bniedem bħalek, għax issibu jogħġbok, jew għaliex tħobb toqgħod miegħu, int ma tkun sod f'xejn u ssib ruħek imħawwad; imma jekk tfittex lill-Verita dejjem ħajja u	 li	 qatt	 ma	 tispiċċa,	 tara	 kif,	 sew	 jekk	 imutlek	 ħabib,	 u	 sew	 jitilqek,	 qalbek	 ma	 teħodhiex	 bi	 kbira	 żejjed. Int għandek tħobb fija u minħabba fija lill-ħabib tiegħek, u wkoll kemm-il ħaġa tidhirlek tajba, jew li hi għażiża għandek f'dil-ħajja. Kull ħbiberija, jekk ma tkunx marbuta miegħi, u la tiswa xejn, anqas	 iddum	 żmien	 twil;	 u	 l-imħabba	 li	 ma	 tkunx	 imgħaqqda	 bija	 m'hix	 safja	 jew	 qawwija.	 L-imħabba	 ta'	 ħbiebek trid tqisha bħal imbiegħda minn qalbek, u trid tixtieq tista' tgħix mingħajr il-hena	 tagħhom, safejn jiġi minnek, biex ma ssibx ruħek imfixkel fl-imħabba t'Alla. Aktar ma bniedem	 jaħrab	 mill-hena	 li	 tagħti	 d-dinja,	 aktar	 jersaq	 lejn	 Alla.	 U	 aktar	 ma	 jniżżel	 'l	 isfel	 lilu	 nnifsu	 u	 jżomm	 ruħu	 bi	 ċkejken,	 aktar	 jogħla	 quddiem	 Alla. Min imbagħad, xi ġid ċkejken li jkollu, jifhem li jkun ġej minnu, ma jħallihiex tinżel fih il-­grazzja t'Alla; għaliex il-grazzja ta' l-Ispirtu Santu dejjem tfittex qalb umli. Li kellek ħila ċċekken lilek innifsek, sa tasal fix-xejn, u tinfatam mill-imħabba tal-ħwejjeġ kollha maħluqa, kieku tara kif	 inxerred	 fuqek	 il-kotra	 tal-grazzja	 tiegħi.	 Meta	 tmur	 b'moħħok	 fil-kreaturi,	 ma	 tistax	 tibqa'	 tara	 aktar	 lil	 min	 ħalaqhom. Jekk tilħaq tidra trażżan lilekinnifsek f'kull ħaġa minħabba fil-kreatur tiegħek, int tkun tista' tagħraf lili. Ħaġa tkun ċkejkna kemm tkun, jekk int tħobbha u tħares lejha mhux kif imiss, tbiegħdek mill-­ogħla ġid, li	 hu	 jien,	 u	 tħassarlek	 qalbek. KAP XLIII Il-Għerf ta' did-dinja kollu frugħa Ibni, xejn timla rasek bi kliem sabiħ u għaref tal-bniedem. Kun af li s-saltna t'Alla m'hijiex fill-­kliem, imma fil-qdusija. Kun b'widnejk miftuħa għall-kliem tiegħi, li jixgħel il-qalb u jagħti d-dawl lill-moħħ; li jnissel	 l-indiema,	 u	 ħlewwa	 kbira	 jġiblek.	 Qatt	 ma	 għandek	 taqra	 ktieb	 b'xi	 fehma	 li	 toħroġ	 aktar	 ta'	 għaref	 u	 ta'	 bil-għaqal	 milli	 kont.	 Qis	 li	 tmewwet	 fik	 id-drawwiet	 ħżiena;	 dan	 aktar	 jiswielek	 milli	 kieku	 ssir	 tagħraf	 bosta	 ħwejjeġ	 tal-għerf. Inqisu li inti taqra u ssir taf bosta ħwejjeġ; dan kollu xejn ma jgħodd, għax jaħtieġlek dejjem tfittex f'ras il-għajn. Jiena hu li ngħallem il-għerf lill-bnedmin, u lit-trabi nagħtihom dehen akbar milli bniedem	 jista'	 jgħallem.	 Dik	 ir-ruħ,	 li	 jien	 nitkellem	 magħha,	 malajr	 joktor	 fija	 l-għerf	 u	 wisq	 tiżdied	 fiha	 l-qdusija. Ħażin jaħbtu dawk li jseksku u jridu jitkixxfu ħafna ħwejjeġ, u ftit li xejn iqisu li jitgħallmu kif iservuni! Għad jiġi żmien, iva, li jidher l-Imgħallem ta' l-imgħallmin, Kristu, Sid l-Anġli, biex jisma'	 l-­lezzjoni	 ta'	 kulħadd,	 jiġifieri	 biex	 jgħarbel	 lil	 kull	 wieħed.	 Dak	 in-nhar	 Ġerusalemm	 tinfela	 tajjeb	 b'dawl	 il-musbieħ,	 u	 dak	 li	 hu	 moħbi	 fid-dlamijiet	 jiġi	 mxandar	 u	 lsien	 in-nies	 jiskot. Jien hu li f'qasir żmien ingħolli 'l fuq il-moħħ umli, li b'hekk isir jifhem veritajiet eterni aktar milli kieku jdum iħabbat rasu għaxar snin fl-iskejjel. Fejn ingħallem jien, u la jinstama' agħjat ta'	 kliem	 u	 la	 fehmiet	 ma	 jaqblux,	 u	 la	 pika,	 anqas	 ġlied	 ta'	 min	 jirbaħ	 lil	 sieħbu.	 Jiena	 hu	 li	 ngħallmek	 tagħlaq	 għajnejk	 għal	 ħwejjeġ	 ta'	 l-art;	 tistmerr	 dil-ħajja;	 tixtieq	 il-ġid	 etern;	 titgħaxxaq	 bil-ħwejjeġ	 ta'	 dejjem;	 taħrab	 l-unuri;	 tieħu	 paċenzja	 bi	 lsien	 in-nies;	 tqiegħed	 it-tama	 tiegħek	 kollha	 fija;	 ma	 tixtieq	 xejn	 ħlief	 lili;	 u	 tinxegħel	 għalija	 bl-imħabba	 fuq	 kollox. Għax kien hemm xi ħadd li ħabbni sa fejn tista' tilħaq imħabba ta' bniedem, u jien għallimtu wisq ħwejjeġ għoljin, u għerf tal-għaġeb stama' minn fommu. Aktar tgħallem billi rema kollox wara spallejh	 jew	 billi	 tgħallem	 mill-għerf. Jien lil x'uħud nitħaddet magħhom kif nitħaddet ma' kulħadd, u lil x'uħud, għalihom waħidhom; lil x'uħud nidhrilhom mill-bogħod bħala sinjal jew eżempju, imma lil oħrajn nurihom il-misterji tiegħi b'dija l-aktar kbira. Il-kotba dejjem	 jitkellmu	 xorta	 waħda;	 imma	 mhux	 lil	 kulħadd	 igħallmu	 xorta	 waħda;	 għaliex	 jiena	 hu	 li	 ngħallem	 il-verita,	 li	 nissonda,	 l-qlub,	 li	 nifhem	 il-ħsiebijiet,	 li	 nnebbeh	 ir-­ruħ	 bl-egħmil	 it-tajjeb,	 u	 li	 nagħti	 lil	 kulħadd	 skond	 ma	 jidhirli	 jistħoqqlu. KAP XLIV Ma għandniex niregħbu għall-ħwejjeġ tad-dinja Ibni, f'bosta jaħtieġlek tqis li ma tarax, u tagħmel ruħek b'mejjet fuq din l-art, bħalikieku mingħalik id-dinja msallba u mejta. Jaħtieġlek ukoll tkun għal bosta ħwejjeġ, taħseb aktarx x'inhu li jista' jagħtik il-paċi.	 Aħjar	 iddawwar	 għajnejk	 minn	 fuq	 xi	 ħaġa	 li	 ma	 togħġobx,	 u	 tħalli	 lil	 kulħadd	 bil-fehma tiegħu, milli toqgħod tagħti ruħek għat-tmerija u l-ġlied. Jekk tkun sewwa m'Alla, u	 dejjem	 tiftakar	 li	 hu	 għad	 irid	 igħarblek,	 ma	 teħodhiex	 bi	 kbira	 li	 titlaqhom	 jirbħuk. Ir-Ruħ: Nibku ħsara ta' did-dinja, għal ftit qligħ nitħabtu u niġġerew, imbagħad il-ħsara ta' ruħna ninsewha għal kollox, u jekk naħsbu fuqha fl-aħħar ta' ħajjitna. Ħsiebna fi ħwejjeġ li ftit	 jew	 xejn	 jistgħu	 jiswewlna,	 biex	 dawk	 li	 jaħtieġu	 fuq	 kollox	 inħalluhom	 fil-­ġenb	 bħalikieku	 xejn.	 Dan	 hu	 l-bniedem;	 jagħti	 ruħu	 għal	 kollox,	 għall-ħwejjeġ	 tad-dinja,	 u	 jekk	 ma	 jiftaħx	 għajnejh	 minnufiħ	 jibqa'	 marbut	 magħhom	 għal	 dejjem. KAP XLV Mhux lil kulħadd jaħtiġilna nemmnuh, u kemm ma trid xejn biex tonqos bil-kliem Ir-Ruħ: Idħol għalija, Sinjur, fil-hemm tiegħi għaliex il-għajnuna tal-bniedem m'hix ħlief frugħa. Kemm drabi, lil min kont nifhem li hu fidil ma ħadt xejn minnu! U kemm drabi, min ma kelli ebda tama fih, qabeż għalija! Mela ibleh hu min jitma fil-bnedmin, waqt li t-tajbin, minnek, o Alla,	 jistennew	 il-ħniena.	 –	 Tkun	 imbierek,	 Sinjur	 Alla	 tiegħi,	 f'kulma	 jiġrilna.	 Il-ħila	 tagħna	 hi	 ċkejkna	 wisq,	 u	 fit-tjieba	 ftit	 inżommu;	 u	 għalhekk	 b'xejn	 nitqarrqu	 u	 ma'	 kull	 riħ	 induru. Liema hu dak il-bniedem li għandu ħila joqgħod b'għajnejh tant miftuħa fuqu nnifsu, li darba jew oħra ma jsibx ruħu mqarraq jew f'xi dieqa? Imma min jitma fik, o Sinjur, u jfittxek b'qalb	 safja	 u	 nadifa,	 ma	 jaqax	 tant	 malajr;	 u	 jekk	 	 stess	 jiġi	 xi	 salib	 fuqu,	 ikun	 tqil	 kemm	 ikun,	 int	 minnufih	 teħilsu,	 jew	 tagħtiħ	 is-sabar	 tiegħek,	 għax	 int	 ma	 tafx	 titlaq	 lil	 min	 jitma	 fik	 sal-aħħar.	 Ħabib	 li	 jibqa'	 fidil	 mal-ħabib	 tiegħu	 f'kulma	 jiġrilu,	 hu	 ħaġa	 wisq	 fil-bgħid.	 Int,	 Sinjur,	 int	 waħdek	 fidil	 f'kollox,	 u	 barra	 minnek	 ma	 jingħatax	 ieħor. Oh, kemm kellha għaqal dik ir-ruħ qaddisa li qalet: ''Ir-ruħ tiegħi ngħaqdet u twettqet f'Ġesu Kristu.'' Eh li kont hekk jien ukoll, kieku ma tantx qalbi ttaqtaq bil-biża' tal-bnedmin, u anqas it-­taqsis tan-nies	 ma	 tantx	 jagħmel	 bija.	 Min	 hu	 dak	 li	 jista'	 jara	 d-deni	 li	 jista'	 jiġi	 fuqu,	 u	 jiskansa	 ruħu	 minnu?	 Jekk	 id-deni	 li	 nkunu	 lmaħnieh	 ġej	 fuqna	 minn	 qabel,	 bosta	 drabi	 ma	 neħilsux	 minnu,	 kif	 ma	 jhemmniex	 bl-aħrax	 id-deni	 li	 xejn	 ma	 nkunu	 bsarna	 bih?	 Imma	 għala,	 msejken	 li	 jien,	 ma	 ħadtx	 	 aktar	 ħsieb	 tiegħi	 nnifsi?	 U	 għala	 emmint,	 mort	 tibla'	 l-kliem	 tan-nies?	 Imma	 bnedmin	 aħna,	 u	 xi	 bnedmin	 –	 li	 b'xejn	 nirtebħu,	 avolja	 bosta	 wħud	 iżommuna	 b'tajbin	 u	 jsejħulna	 anġli. Lil min nemmen, Sinjur, ħlief lilek? Inti Verita li ma tqarraqx u ma tistax tqarraq. Inżid ingħid: kull bniedem hu giddieb; ħiltu ċkejkna; fehemtu fjakka; fl-anqas ħaġa jiżloq, l-aktar fil-kliem, ara kemm li	 jekk	 stess	 is-sewwa	 jidher	 pinġut	 fuq	 wiċċu,	 bil-kemm	 il-kemm	 għandna	 nemmnuħ. Kemm għamilt sewwa, Sinjur, meta wissejtna li ma nafdawx fil-bnedmin, li l-egħdewwa tal-­bniedem huma fih innifsu, u anqas ma għandna nemmnu 'l min jiġi jgħidilna; ''Kos, arah hawn , jew arah hemm.'' –	 tgħallimt	 spejjeż	 tiegħi;	 imma	 ħalli,	 bosta	 jservi	 biex	 aktar	 niftaħ	 għajnejja,	 u	 ma	 narġax	 għall-għama	 li	 kont	 fih.	 La	 titkellimx	 (igħidli	 xi	 ħadd).	 Kun	 fommok	 sieket,	 ara	 turih	 lil	 xi	 ħadd	 dak	 li	 għidtlek!	 Frattant	 jien	 inħit	 ħalqi,	 għalija	 kollox	 midfun,	 imbagħad	 hu	 jitlaq	 ilsienu,	 jibda	 jxandar	 ma'	 kullimkien	 dak	 li	 kien	 qalli	 ma	 nurix;	 iqarraq	 bih	 u	 bija,	 u	 jħallini. Minn bnedmin bħal dawn minn kliem bħal dan eħlisni, Mulejja, tini grazzja li ma niltaqax magħhom, li ma jiġrili qatt hekk lili wkoll. Tini grazzja li lsieni ma jgħidx ħlief is-sewwa, li ma	 jaqbilx	 il-kliem: il-kliem b'żewġt uċuh biegħdu minni. Jien imbagħad, li ma rridx insib ruħi fih, għandi	 nħares	 ruħi	 minnu	 b'għajnejja	 miftuħa. Kemm kont ingħix bil-kwiet, kemm kien ikun aħjar għalija, li fuq in-nies ma nitħadditx; li ma mmurx ngħidha lil min insib quddiemi, li ma niftaħx qalbi ma' kulħadd, li dejjem inqis li int	 taqrali	 qalbi,	 li	 ma	 nbiddilx	 fehemti	 ma'	 kull	 kliem	 li	 nisma',	 u	 li	 nixtieq	 li	 fija	 jsir	 dejjem	 kif	 int	 trid,	 sew	 minn	 ġewwa	 u	 sew	 minn	 barra! Sabiex il-grazzja tas-sema tibqa' tgħammar fina, jaħtieġ li aħna ma nifittxux nuru ruħna u niskansaw minn kull ħaġa li biha nistgħu nagħtu wisq fil-għajnejn, u fil-ħin inħabirku b'ħilitna kollha għal dawk il-ħwejjeġ li	 jistgħu	 ibiddlulna	 ħajjitna	 u	 jnisslu	 fina	 d-devozzjoni. Kemm deni kien għal bosta nies, li t-tjieba tagħhom ġiet magħrufa u mfaħħra qabel il-waqt. U kemm swielhom lil oħrajn li żammew il-grazzja u t-tjieba tagħhom moħbija f'din il-ħajja ta' tfixkil, li tinsieh	 tentazzjoni	 u	 gwerra	 mill-bidu	 sal-aħħar	 tagħha! KAP XLVI Meta iqumu għalina l-ilsna l-ħżiena, għandha t-tama tagħna tkun f'Alla Ibni, kun qawwi u itma fija; x'inhu l-kliem ħlief kliem? Itir mar-riħ, imma lill-ġebel xejn ma jagħmilllu. Jekk għandek id-dnub, arak if tagħmel fittex biddel ħajtek; imma jekk ma tafx li għandek ebda ħtija, ftakar, ftakar li l-kliem tan-nies għandek tissaportih bil-qalb it-tajba għall-imħabba	 t'Alla. Ħaġa żgħira li tieħu paċenzja bil-kliem, la darba ma għandekx ħila toqgħod għas-swat. U għaliex ħwejjeġ hekk żgħar jagħmlu tant bik, ħlief għax għadek marbut mad-dinja, u għax timla rasek aktar milli jmissek	 billi	 jgħidu	 l-bnedmin?	 Int	 taraha	 bi	 kbira	 u	 ma	 tridx	 tkun	 miżmum	 ħażin	 man-nies,	 u	 għalhekk	 ma	 tħobbx	 min	 iwiddbek	 min-nuqqas	 tiegħek	 u	 tfittex	 dejjem	 tistkenn	 wara	 sebgħek. Imma agħti daqqa ta' għajn sewwa lejk innifsek, u għandek issib li għadha ħajja fik id-dinja u l-­imħabba belha li togħġob lin-nies. La darba għadek taraha bi kbira meta jsemmulek fuq in-nuqqas tiegħek,	 jiġifieri	 m'intix	 tabilħaqq	 umli,	 u	 li	 ma	 mittx	 sewwa	 għad-dinja;	 li	 d-dinja	 għadek	 miġbud	 lejha.	 Imma	 isma'	 l-kliem	 tiegħi;	 imbagħad	 ma	 jkunx	 jimpurtak	 minn	 għaxart	 elef	 diskors	 tan-nies.	 Arax	 infatti;	 b'kemm-il	 lsien	 in-nies	 taqla'	 fuqek,	 x'deni	 jista'	 jagħmillek,	 jekk	 terħilu	 jgħaddi	 mar-­riħ,	 u	 ma	 tqisux?	 Jista'	 b'daqshekk	 jaqlagħlek	 xagħra	 waħda	 minn	 rasek? Min ma jżommx qalbu miġbura ġewwa fih, u ma jżommx 'l Alla quddiem għajnejh, b'kelma li jgħidu fuqu n-nies, jintilef. Iżda min jitma fija, u ma jixtieqx li jgħix skond il-fehma ta moħħu,	 ma	 jħabbattx	 rasu	 fuq	 li	 jgħidu	 n-nies.	 Għax	 jien	 hu	 li	 nagħraf	 u	 nagħmel	 ħaqq	 ta'	 kulma	 hu	 moħbi;	 jien	 naf	 kif	 saret	 it-tali	 ħaġa;	 jien	 naf	 min	 hu	 dak	 li	 għajar	 u	 min	 hu	 l-imgħajar.	 Minn	 fommi	 ħarġet	 dik	 il-­kelma,	 għax	 bis-sensja	 tiegħi	 ħarġet	 dik	 il-ħaġa;	 ħalli	 jiġu	 magħrufa	 l-ħsibijiet	 ta'	 bosta	 qlub.	 Jien	 għad	 nagħmel	 ħaqq	 mill-ħati	 u	 minn	 min	 m'hux;	 imma	 qabel	 xejn	 nagħmel	 dan,	 jogħġobni	 nġarrab	 lill-wieħed	 u	 lill-ieħor. Ix-xhieda tal-bnedmin bosta drabi tqarraq; il-ħaqq tiegħi hu minnu, u jibqa' dejjem li hu, bla xejn ma jista' jbiddlu. Minn xi drabi ma jiġix magħruf, jew f'xi ħwejjeġ jagħarfuh x'uħud biss; imma qatt	 ma	 jiżbalja	 u	 anqas	 jista'	 jiżbalja,	 avolja	 f'għajnejn	 il-boloh	 ma	 jidhrilhomx	 li	 sewwa.	 Mela,	 kulmeta	 d-dinja	 taħseb	 ħażin	 fuqek,	 fittex	 lili,	 u	 xejn	 la	 toqgħod	 għal	 li	 jgħidlek	 moħħok.	 –	 Min	 hu	 tajjeb	 xejn	 le	 ma	 jitħawwad,	 meta	 Alla	 jħalli	 li	 tiġrilu	 xi	 ħaġa:	 u	 jekk	 fuqu	 jingħad	 xi	 kliem	 b'ieħor,	 ma	 tantx	 jeħodha	 bi	 kbira.	 Imma	 mbagħad	 anqas	 għandu	 għax	 jifrah	 żejjed	 jekk	 in-nies	 iżżomm	 miegħu.	 Iġib	 quddiem	 għajnejh	 li	 jien	 naf	 x'hemm	 fil-moħħ;	 u	 li	 jien	 ma	 niqafx	 f'dak	 li	 jaraw	 in-nies.	 Għaliex	 tarax;	 ħaġa	 li	 fil-fehema	 tan-nies	 hi	 ta'	 min	 ifaħħarha,	 bosta	 drabi	 għajnejja	 jsibu	 fiha	 xi	 ħtija. Ir-Ruħ: Sinjur Alla, imħallef tas-sewwa, kollok qawwa u sabar, li taf il-bniedem kemm hu ta' ħila ċkejkna, u kemm hu miġbud għall-ħażen; kun int il-qawwa tiegħi u t-tama tiegħi f'kollox; għaliex mingħalija xejn ma	 ninqala'!	 Int	 taf	 dak	 li	 ma	 nafx	 jien;	 u	 għalhekk,	 kulmeta	 jħammruli	 wiċċi	 jmissni	 mniżżel	 rasi	 u	 ruħi	 u	 nieħu	 kollox	 bil-paċenzja.	 Aħfirli,	 Sinjur	 kollok	 ħniena,	 ta'	 kemm-il	 darba	 ma	 ġibtx	 ruħi	 hekk;	 u	 darb'oħra	 tini	 l-grazzja	 li	 nirbaħ	 lili	 nnifsi.	 Aktar	 tiswieli,	 biex	 naqla'	 l-maħfra,	 il-­ħniena	 kbira	 tiegħek,	 mit-tjieba	 kollha	 li	 naħseb	 li	 għandi,	 biex	 ingħatti	 u	 naħbi	 lili	 nnifsi	 ingħid	 li	 jien	 safi:	 għax	 li	 ma	 kinitx	 il-ħniena	 tiegħek,	 ebda	 bniedem	 ma	 jista'	 jgħaddiha	 ħafif	 quddiem	 il-­għajnejn	 tiegħek. KAP XLVII Biex naqilgħu l-ħajja l-ħajja ta' dejjem jaħtiġilna nerfgħu s-salib Ibni, ma għandhomx igħajjuk it-tbatijiet kollha li sofrejt għalija, u anqas jaqtgħulek qalbek id-­dwejjaq; ftakar fil-kelma li tajtek li għandha twettqek u tagħtik is-sabar f'kulma ssib ruħek fih. Jiena għandi biżżejjed mnejn inħallsek	 u	 wisq	 aktar	 minn	 kemm	 ħaqqek. Inti mhux għal dejjem, le, għandek tibqa' imħabbat u mnikket. Ħu paċenzja ftit ieħor, u tara kif malajr jispiċċa l-hemm tiegħek kollu. Għad tiġi siegħa li jispiċċaw għalik it-taħbit u t-tbatija. Dak kollu	 hu	 ħaġa	 ta'	 xejn. Agħmel dak li għandek tagħmel, aħdem ta' fidil fil-qasam tiegħi; jien inkun il-ħlas tiegħek. Ikteb, aqra, kanta, olfoq, oqgħod sieket, itlob, issaporti bil-qawwa l-għawġ kollu; il-ħajja eterna hi ta; min jikkumbatti għaliha b'kull	 mod	 u	 kontra	 l-aqwa	 egħdewwa. Ġurnata, li Alla jaf meta hi, għad tiġik il-paċi; u dik il-ġurnata ma jkunx fiha nhar u lejl kif issa, imma jkun dawl għal dejjem, dija bla tarf, paċi ta' dejjem, u mistrieħ	 li	 ma	 jistax	 jintilef.	 Hemm	 ma	 tibqax	 tgħid:	 ''Min	 jeħlisni	 minn	 dal-ġisem	 li	 l-mewt	 għandha	 l-jedd	 fuqu?''	 U	 anqas	 tibqa'	 titniehed:	 ''Eh,	 jaħasra kemm sa jitwal dat-turufnament tiegħi?'' Il-mewt tinqered fl-abbissi, u għat-tajjeb ikun	 hemm	 thennija	 għala	 dejjem	 xorta	 waħda,	 bla	 ebda	 niket,	 bla	 taqtiq	 ta'	 qalb,	 u	 tgawdija	 bla	 mrar,	 bi	 ħbiberija	 l-aktar	 ħelwa	 u	 sabiħa	 mal-Qaddisin. Eh, li kont tista' tara l-kuruni eterni li għandhom il-Qaddisin fis-sema; u li kont biss tista' taf f'liema glorja jinsabu dawk li fid-dinja ma kellhomx ħlief żeblih, li kemm kemm in-nies kienu jriduhom ma' dwarhom. Kieku minnufih tumilja ruħek sal-art, u aktar tagħżel lit kun ilsir ta'	 kulħadd,	 milli	 tkun	 tikkmanda	 fuq	 wieħed	 biss.	 Kieku	 ma	 tixtieqx	 li	 tgħaddi	 ħajtek	 fit-tgawdija;	 anzi	 li	 tarak	 tbati	 f'ġieh	 Alla;	 u	 ma	 tarax	 ġid	 akbar	 milli	 tkun	 miżmum	 bħala	 xejn	 mill-bnedmin. Ah, li kont tilħaq tifhem dan kollu: li kien jidħollok sewwa ġo qalbek! Kont kieku tilmenta mqar darba biss? U għall-ħajja eterna mhux kull tbatija għandu wieħed isofri? Jaqaw hi ħaġa żgħira li	 wieħed	 jitlef	 jew	 jirbaħ	 is-saltna	 t'Alla?	 Arfa'	 mela	 għajnejk	 lejn	 is-sema.	 Hemm	 issib	 lili,	 u	 miegħi	 l-qaddisin	 kollha	 tiegħi.	 Ħajjithom	 ma	 kinetx	 ħlief	 battalja	 waħda	 l-aktar	 kiefra;	 imma	 issa	 huma	 qegħdin	 igawdu	 kull	 xorta	 ta'	 thennija,	 u	 qegħdin	 fil-mistrieħ	 tas-saltna	 ta'	 Missieri. KAP XLVIII Fuq il-jum ta' dejjem u n-niket ta' dil-ħajja Ir-Ruħ: O hena ta' min igħammar fil-Belt tas-smewwiet! O jum ta' Eternita, kollok dija! Int ebda lejl ma jdallmek, imma l-Verita eterna dejjem tiddi fuqek; jum dejjem ħieni, jum li xejn ma jista' jtellfek,	 u	 li	 qatt	 ma	 jitbiddel. Oh, li kien fl-aħħar jiddi dan il-jum, u li kienu jispiċċaw għalijal-ħwejjeġ kollha ta' did-dinja! Dal-jum jiddi b'dija li qatt ma tehda fuq il-Qaddisin; imma aħna li għadna fuq din l-art, ma nilmħuħx	 ħlief	 mill-bgħid;	 u	 bħalikieku	 minn	 bejn	 żġieġa. L-anġli u l-Qaddisin jafu jgħidu x'hena fih dak il-jum, u wlied Eva jibku u jolfqu l-imrar ta' dil-­ħajja. Il-ġranet ta' dil-ħajja huma qsar, mimlijin b'kull gwaj, għali u mizerji; u fihom id-dnubiet ikasbru ruħ il-bniedem, il-passjonijiet idejquh, il-biża' jħabbtu, il-ħsibijiet jgħajjulu moħħu, il-­kurżita	 xxiegħlu,	 il-frugħa	 tgħabbih,	 id-dlam	 jagħmih,	 it-taħbit	 ikissru,	 it-tentazjonijiet	 igħajjuh,	 it-­tpaxxija	 tħallih	 bla	 ħila	 ta'	 xejn,	 u	 l-faqar	 igħakksu. Meta, meta jispiċċaw dal-gwajjijiet kollha? Meta neħles mill-jasar ikreh tad-dnub? Meta, Sinjur, inkun nista' ma naħsibx ħlief fik? Meta nista' nithenna bik sewwa? Meta inkun maħlul għal kollox u bla xkiel ta' xejn	 f'ruħi	 u	 ġismi?	 Meta	 nista'	 ngawdi	 l-paċi	 soda,	 bla	 taħwid	 u	 bla	 biża',	 paċi	 minn	 ġewwa	 u	 minn	 barra,	 paċi	 sħiħa	 minn	 kullimkien? O Ġesu kollok tjieba, meta jkunu jistgħu għajnejja jithennew bik għal dejjem? Meta nista' nitgħaxxaq bis-sebh tas-saltna tiegħek? Meta f'kull ħaġa inti tkun għalija kollox? Meta nkun miegħek fis-saltna tiegħek li inti ħejjejt	 għall-maħbubin,	 tiegħek	 sa	 minn	 dejjem?	 Inħossni	 fqir	 u	 turufnat	 f'art	 l-egħdewwa,	 u	 fiha	 ma	 nsibx	 ħlief	 gwerer	 kuljum	 u	 deni	 bla	 tarf. F'dan wied id-dmugħ ibgħatli int xi ħlewwa, dewwili n-niket tiegħi; ma nixtieqx ħlief lilek, ma nitnehidx ħlief għalik. Dak kollu li d-dinja ġġib quddiemi biex thennini, ma nsibux ħlief toqol. Nixtieq bi ħrara	 kbira	 li	 nħaddnek	 miegħI;	 imma	 nara	 li	 ma	 nistax	 	 nilħqek.	 Kieku	 rrid	 nirtabat	 biss	 mal-ħwejjeġ	 tas-sema;	 imma	 jerġgħu	 jiġbduni	 'l	 isfel	 il-ħwejjeġ	 tad-dinja	 u	 l-passjonijiet	 ilħaħ.	 Ruħi	 trid kieku ttir 'il fuq mid-dinja; imma ġismi jarġa' kontra qalbi, jassarni għal kollox. U hekk,	 imħabbat	 dejjem,	 jaħtieġli	 neħodha	 miegħi	 nnifsi;	 sirt	 niddejjaq	 minni	 nnifsi,	 għax	 ruħi	 ttellagħni	 'l	 fuq	 u	 ġismi	 jniżżilni	 'l	 isfel	 bit-toqol	 tiegħu. Oh kemm inbati u x'nara, meta fit-talb tiegħi nkun naħseb fi ħwejjeġ tas-sema, u l-ħsibijiet tad-dinja jiġu qatta quddiem moħħi? Imma int, o Alla tiegħi, la titbegħidx minni, u la titwarrabx mis-serv tiegħek	 fil-qilla	 tiegħek;	 ibgħat	 il-leħħa	 tad-dija	 tiegħek,	 u	 keċċi	 dawn	 il-ħsibijiet	 kollha	 qarrieqa;	 waddab	 il-vleġeġ	 u	 jgħibu	 ix-xbihat	 kollha	 li	 jġibli	 quddiemi	 l-għadu	 tiegħi.	 Iġborli	 fik	 is-­sensi	 tiegħi	 kollha;	 tini	 grazzja	 li	 ninsa	 d-dinja,	 u	 li	 bla	 reqqa	 ta'	 qalb	 nixħet	 wara	 spallejja	 anzi	 taħt	 riġlejja	 t-tifkira	 tal-ħwejjeġ	 ta'	 l-art. Għinni int, o Verita eterna,sabiex ebda frugħa ma tagħmel bija. Kun miegħi, o ħlewwa tas-­smewwiet, u ħarrab minn quddiemek kull ħaġa li m'hix safja. Aħfirli, u jkollok ħniena minni, ta' kemm-il darba fit-talb	 tiegħi	 ħsibt	 fi	 ħwejjeġ	 oħra	 li	 m'humiex	 int.	 Iva,	 nistqarr	 minn	 qalbi,	 li	 moħħi	 hu dejjem imxerred 'l hawn u 'l hemm. Infatti bosta drabi, m'jiniex fejn ninsab b'ġismi, aktarx	 inkun	 fejn	 inħalli	 jeħduni	 l-ħsibijiet	 tiegħi.	 Fejn	 ikun	 moħħi	 ninsab	 jien;	 u	 moħħi	 jkun	 fejn	 tkun	 il-­ħaġa	 li	 nħobb.	 Ħaġa	 li	 togħġobni	 minnha	 nfisha,	 jew	 inkun	 imdorri	 biha,	 f'dik	 l-ewwel	 ma	 jmur	 moħħi. U dan u li lilek, o Verita eterna, ġagħlek tgħid biċ-ċar:''Fejn ikun it-teżor tiegħek, hemm ukoll tkun qalbek.'' Jekk jiena nħobb is-sema, jekk inħobb id-dinja, nithenna bil-pjaċiri tad-dinja, u nistmerr l-imrar tagħha. Jekk	 inħobb	 il-ġisem,	 ma	 nġibx	 quddiem	 għajnejja	 ħlief	 il-pjaċiri	 tal-ġisem;	 jekk	 inħobb	 lil	 ruħi,	 il-pjaċir	 li	 naħseb	 biss	 fil-ħwejjeġ	 tar-ruħ;	 għax	 jien	 inħobb	 nitħaddet	 u	 nisma;	 'l	 min	 jitħaddet	 fuq	 dawk	 il-ħwejjeġ	 li	 magħhom	 qalbi	 tkun	 marbuta;	 u	 ħsibijiet	 bħal	 dawn	 dejjem	 moħħi	 mimli	 bihom. Imbierek imma hu dak il-bniedem li minħabba fik, o Sinjur, jitlaq il-ħwejjeġ kollha maħluqa, li dejjem iċaħħad lilu nnifsu u għall-imħabba tiegħek igħakkes il-ġibdiet il-ħżiena tal-ġisem, sabiex b'ruħ safja t-talb tiegħu jitla' kollu	 ħeġġa	 sa	 quddiemek;	 u	 hekk,	 wara	 li	 jkun	 ħeles	 minn	 barra	 u	 minn	 ġewwa	 mill-ħwejjeġ	 kollha	 ta'	 din	 l-art,	 għad	 jistħoqqlu	 li	 jidħol	 mal-kori	 ta'	 l-anġli	 iegħek	 ifaħħrek	 għal	 dejjem. KAP XLIX Fuq ix-xewqa tal-ħajja eterna, u fuq il-glorja li hi mwiegħda lil min iħabrek għaliha Ibni, meta tħoss li niżlet fik mill-għoli tas-sema x-xewqa tat-tgawdija eterna, u tixtieq li ruħek toħroġ minn dal-ġisem tat-trab, ħalli tista' titgħaxxaq bid-dija tiegħi mingħajr dell u anqas tibdil, wassa' aktar qalbek, u	 bix-xewqat	 tiegħek	 kollha	 ilqa'	 dan	 ir-raġġ	 imqaddes.Irringrazzjah	 b'kemm	 ittik	 qabek	 lill-Ġid	 bla	 tarf,	 li	 għoġbu	 jagħtik	 dil-grazzja,	 iżurek	 b'tant	 imħabba,	 jixgħellek	 qalbek	 b'tant	 ħrara,	 iwieżnek	 b'tant	 qawwa	 kbira,	 ħalli	 t-toqol	 tiegħek	 ma	 jkarkrekx	 lejn	 l-art.	 U	 la	 tmurx	 b'rasek	 li	 dan	 ġralek	 minn	 jeddek	 jew	 bil-ħidma	 ta'	 moħħok,	 imma	 għax	 hekk	 għoġob	 lill-ħniena	 tiegħi,	 u	 għax	 jien	 ħaristek	 ħalli	 int	 tkattar	 fil-virtu	 u	 fl-umilta,	 biex	 tħejji	 ruħek	 għall-kumbatt	 li	 ġej,	 ħalli	 bil-wetqa	 kollha	 ta'	 qalbek	 tirtabat	 miegħi,	 u	 tfittex	 li	 sservini	 bi	 ħrara	 l-aktar	 mixgħula. Ibni, iva, bosta drabi n-nar iħeġġeġ; imma l-vampa ma tlebibx 'il fuq mingħajr duħħan. Hekk ukoll ix-xewqat ta' x'uħud huma mħeġġa għall-ħwejjeġ tas-sema u frattant it-tentazzjonijiet tal-­ġisem ma jħalluhomx kwieti għal kollox: għalhekk	 mhux	 kulma	 jitolbu	 b'xewqa	 kbira,	 jagħmluh	 biss	 għall-glorja	 t'Alla.	 Hekk	 huma	 spiss	 ix-xewqat	 tiegħek,	 li	 għalik	 kienu	 tant	 insistenti;	 għax	 ħaġa	 li	 fiha	 tindaħal	 l-imħabba	 tiegħek	 innifsek	 ma	 tistax	 tkun	 bla	 tebgħa	 u	 tajba	 minn	 kollox. Itlob mhux dak li jagħti gost lilek u ma jkiddekx, imma dak li jista' jogħġob lili u jagħtini ġieh, għax jekk tara sewwa l-ħwejjeġ, ir-raj tiegħek u dak kollu li tista' tixtieq, għandek	 iġġennbu	 biex	 timxi	 kif	 nikkmanda	 jien. Ix-xewqat tiegħek għarafthom jien, u l-ilfiq tiegħek ta' sikwit smajtu. Li kien mingħalik kieku ġa tinsab fil-glorja ta' wlied Alla; kieku ġa qiegħed tgawdi l-agħmara eterna, il-ġmiel tal-ġenna mimlija b'kull thennina; imma għadha ma wasletx din is-siegħa, għadu	 għalik żmien ieħor, żmien ta'	 gwerra,	 tat-tbatija	 u	 t-tiġrib.	 Iżjed:	 inti	 tixtieq	 li	 tkun	 mimli	 bil-ġid	 fuq	 kull	 ġid	 ieħor.	 Imma	 dan	 ma	 jistax	 ikunlek	 f'did-dinja.	 ''	 Jien	 hu	 dan	 il-ġid	 -	 	 igħid	 Alla	 –	 stennieni	 sa	 ma	 tiġi	 s-saltna	 tiegħi.'' Hemm bżonn li inti tkun imġarrab iżjed fuq din l-art; bżonn li titgħarbel iżjed. Tiġik kultant xi ħajta dawl tal-hena; imma qatt ma jkun li inti tgawdi hena sa barra. Twettaq, mela, u	 kun	 qawwi	 ħalli	 tista'	 tagħmel	 u	 ssofri	 dak	 li	 lilek,	 bħala	 bniedem,	 ma	 jistax	 jogħġob.	 Jaħtieġlek	 issir	 il-bniedem	 ġdid,	 titbiddel	 fi	 bniedem	 ieħor,	 jaħtieġlek	 ta'	 sikwit	 tagħmel	 li	 ma	 tridx,	 u	 ma	 tagħmilx	 li	 jogħġbok.	 Dak	 li	 jridu	 l-oħrajn,	 taraħ	 iseħħ,	 u	 dak	 lit	 rid	 int,	 ma	 jgħaddix	 'l	 quddiem.	 Il-kliem	 ta'	 l-oħrajn	 jiġi	 mismugħ,	 u	 meta	 tgħid	 ħaġa	 int,	 bħalikieku	 ma	 għidt	 xejn.	 L-oħrajn	 jitolbu	 u	 jaqilgħu,	 inti	 titlob	 u	 ma	 taqlax. L-oħrajn jissemmew ma' kullimkien; u int anqas biss ħadd ma jsemmi ismek. Issa jqabbduhom jagħmlu ħaġa u issa oħra u inti titħalla fil-ġenb bħalikieku m'int tajjeb għal xejn. Dana għandu bilfors iweġġagħlek qalbek, u tkun ħaġa kbira jekk ma tgemgimx. Min hu serv t'Alla fi	 ħwejjeġ	 bħal	 dawn	 juri	 hux	 tassew	 fidil	 lejh:	 jiċħad	 lilu	 nnifsu	 u	 jmur	 kontra	 x-xewqat	 tal-volonta	 tiegħu. Jekk hemm ħaġa li fiha għandek tmut għalik innifsek, tafx liema hi? Meta jkollok tara u ssofri ħwejjeġ li ma taħmilhomx; l-aktar imma meta jġagħluk tagħmel ħwejjeġ li jidhirlek li m'hemmx għalfejn, jew	 ta'	 xi	 ksir	 ir-ras.	 U	 hemm	 ħaġ'oħra.	 Inti	 billi	 qiegħed	 taħt	 il-kmand	 ta'	 ħaddieħor,	 jaħtieġlek	 toqgħod	 għalih,	 għalkemm	 tiġik	 tqila	 li	 trid	 timxi	 għall-qalb	 ta'	 ħaddieħor,	 u	 r-raj	 tiegħu	 ma	 tqisu	 xejn. Ġib imma quddiem għajnejk, ibni, li dit-tbatija ma ddumx ma tispiċċa, u li l-ħlas tagħha jkun bla tarf. Jekk taħseb f'dan, xejn ma tħoss tqil, anzi l-paċenzja tiegħek titwettaq. Għal ħaġa ċkejkna li	 f'din	 il-ħajja	 tiċħad	 lilek	 innifsek,	 li	 ma	 tgħaddix	 tiegħek,	 fis-sema	 ssib	 kulma	 trid	 u	 kulma	 tista'	 tixtieq qalbek u hemm ikollok kull xorta ta' ġid, bla biża' li qatt tista; titilfu; hemm il-volonta	 tiegħek	 tkun	 ħaġa	 waħda	 ma'	 tiegħi	 b'mod	 illi	 ma	 tkun	 ma	 tkun	 tixtieq	 ebda	 ħaġa	 barra	 minni,	 jew	 għalik	 waħdek:	 u	 la	 ħadd	 ikun	 imerik	 u	 anqas	 igemgem	 minnek;	 u	 la	 ħadd	 iżommok,	 u	 anqas	 ħadd	 ma	 jfixklek;	 imma	 kulma	 tixtieq,	 ikunlek,	 u	 hekk	 qalbek	 tkun	 dejjem	 kuntenta,	 bla	 xejn	 ma	 jkun	 jonqosha. Fil-ġenna nħallsek bil-glorja għaż-żeblih lit kun rajt; id-dwejjaq nibdilhomlok f'ferħ, u l-akbar post fis-saltna ta' dejjem. Hemm tara kemm tkun swietlek l-obbidjenza; hemm, għall-paċenzja li tkun għext umli lejn min hu fuqek, inti	 jkollok	 kuruna	 tal-glorja. Baxxi mela rasek bl-umilta kollha taħt l-idejn ta' kulħadd, u xejn tfittex min hu li jkun ikkmandak. Imma l-aktar qis li tieħu paċenzja u tagħmel b'qalbek kollha kulma jitolbuk u kulma juruk li	 jridu	 minnek;	 tfittixx	 jekk	 ikun	 akbar	 minnek,	 iċken	 minnek	 jew	 bħalek.	 Ħalli	 dan	 ifittex	 ħaġa	 u	 dak	 oħra;	 ħalli	 t-tali	 jkun	 imfaħħar	 elf	 għal	 elf	 darba;	 inti	 għandek	 tifraħ,	 mhux	 b'din	 anqas	 b'dik	 il-ħaġa,	 imma	 billi	 tara	 lilek	 innifsek	 imżeblaħ,	 billi	 tagħmel	 il-volonta	 tiegħi	 u	 tagħtini	 ġieh. Int dan għandek tixtieq, li sewwa fil-ħajja jew wara mewtek, dejjem tagħti ġieh 'l Alla. KAP L F'kull hemm li jinsab fih il-bniedem, għandu jerħi ruħu f'idejn Alla Ir-Ruħ: Sinjur Alla, Missier imqaddes, tkun imbierek issa u għal dejjem; għaliex kif trid int isir, u kulma tagħmel int hu kollu tajjeb. Fik għandu jifraħ is-serv tiegħek, mhux fih innifsu, anqas f'ebda ħaġa	 oħra;	 għaliex	 int	 waħdek	 int	 il-veru	 ferħ,	 int	 it-tama	 u	 l-kuruna	 tiegħi,	 int	 il-hena	 u	 l-ġieħ	 tiegħi,	 Mulejja.	 Kulma	 għandu	 s-serv	 tiegħek,	 mhux	 minn	 għandek	 ġiebu,	 għalkemm	 ma	 kienx	 ħaqqu?	 Kulma	 tajtni	 u	 kulma	 għamilt	 miegħi,	 hu	 kollu	 tiegħek.	 Jiena	 fqir	 u	 mrobbi	 fit-tbatija	 minn	 żgħużiti,	 u bosta drabi ruħi tant tiddejjjaq li tibki biki tad-dmugħ, u drabi oħra, titħawwad u tibża',	 minħabba	 fil-passjonijiet	 li	 jkunu	 sejrin	 jagħilbuha. Jiena nixtieq il-hena tal-paċi, u nitolbok il-paċi ta' l-ulied tiegħek, li inti tpaxxihom, bid-dawl tal-ħlewwa tiegħek. Jekk tagħtini l-paċi, jekk int tnissel fiha l-hena mqaddes, ir-ruħ tas-serv tiegħek timtela b'kant tal-ħlewwa, tfaħħar l-isem tiegħek b'imħabba mixgħula . Imma jekk int tħallini,	 bħalma	 tilħaq	 tagħmel	 bosta	 drabi,	 ma	 tkunx	 tista'	 din	 ruħi	 timxi	 fit-triq	 tal-kmandamenti	 tiegħek.	 Imma b'dan kollu, aktar inħabbat fuq sidri u noqgħodlok għarkubbtejja quddiemek, għax ma	 għadnix	 bħalma	 dari,	 meta	 d-dawl	 tiegħek	 kien	 jiddi	 fuqi,	 u	 taħt	 id-dell	 tal-ġwienaħ	 tiegħek	 kont	 inħossni	 meħlus	 mit-tentazzjonijiet	 li	 kienu	 jaħbtu	 għalija. Missier kollok sewwa u ta' min ifaħħrek għal dejjem, waslet is-siegħa li s-serv tiegħek ikun imġarrab. Missier li tmissek kull imħabba, hi ħaġa xieraq li s-serv tiegħek isofri xi tbatija f'din is-­siegħa. Missier	 li	 ħaqqek	 qima	 għal	 dejjem,	 waslet	 fuqi	 dik	 is-siegħa	 minnek	 magħrufa	 sa	 minn	 dejjem, li fiha s-serv tiegħek jinkedd għal ftit żmien minn barra f'ġismu, ħalli mbagħad igħix	 miegħek	 għal	 dejjem	 minn	 ġewwa	 fil-qalb	 tiegħu.	 Ħalli	 għal	 ftit	 ikun	 imżeblaħ,	 imrażżan	 u	 xejn	 meqjus	 mill-bnedmin;	 ħalli,	 iva,	 il-passjonijiet	 u	 l-mard	 iħabbtuh;	 basta	 ma'	 sebħ	 id-dawl	 il-ġid	 ikun	 miegħek,	 u	 jithenna	 fid-dija	 tas-smewwiet.	 Missier	 tal-qdusija,	 inti	 hekk	 ikkmandajt	 u	 hekk	 ridt,	 u	 kif	 għidt	 int	 hekk	 għadda	 mingħalija. Din ħI l-grazzja li jkollu min hu ħabib miegħek – li jbati u kun imħabbat minħabba fik, u kemm-il darba u minn kemm-il bniedem jidhirlek int. Xejn ma jsir fid-dinja mingħajr il-għaqal u	 l-­għerf	 tiegħek	 li	 kollox	 imexxi.	 Ġid	 kien	 għalija,	 Sinjur,	 li	 umiljajtni;	 ħallini	 nitgħallem	 nagħraf	 is-­sewwa	 tiegħek,	 u	 nkeċċi	 minn	 qalbi	 l-kburija	 u	 r-riħ	 żejjed.	 Swieli	 li	 bil-mistħija	 ħammartli	 wiċċi,	 ħalli	 meta	 jkolli	 bżonn	 x'isabbarni,	 lilek	 infittex	 u	 mhux	 lill-bnedmin.	 U	 tgħallimt	 ukoll	 ħaġa	 oħra	 minn	 dan	 kollu	 –	 li	 nibża'	 mill-ġudizzji	 tiegħek	 li	 ebda	 ħadd	 ma	 jista'	 jagħrafhom.	 Nara	 infatti	 li	 inti	 tgħakkes	 ħin	 wieħed	 it-tajjeb	 u	 l-ħażin,	 imma	 kollox	 bis-sewwa	 u	 bil-ħaqq. Niżżikħajr li ma ħfirtix il-kastigi li kien ħaqqni, imma niżżilt idek fuqi u bl-imrar kollu sqejtni duluri u bgħattli niket niket minn barra u minn ġewwa. Minn kull ma hemm fis-sema u fl-art,	 ebda	 ħaġa	 ma	 tista'	 ddewwili	 din	 qalbi,	 ħlief	 int	 biss.	 Mulejja,	 Alla	 tiegħI;	 tabib	 ta'	 l-erwieħ,	 li	 twaġġa'	 u	 ddewwi,	 tniżżel	 sal-qiegh	 u	 tarġa'	 ttalla'	 fil-wiċċ.	 It-tagħlim	 tiegħek	 għandu	 jiftaħli	 għajnejja,	 u	 s-­swat	 tiegħek	 igħallimni. Missier maħbub tiegħi, f'idejk ninsab jien: inbaxxi għonqi taħt l-ħatar tal-kastig tiegħek, ħalli niftaħ għajnejja. Niżżel daqqiet tiegħek fuq dahri u fuq għonqi, ħalli t-tagħwiġ u l-ebusija tiegħi inġibhom għal rajk. Agmilni dixxiplu tiegħek tajjeb u umli kif int għandek ħila tagħmel lili u 'l	 ħaddieħor,	 ħalli	 f'kollox	 nimxi	 għal	 qalbek.	 Nerħi	 ruħi	 u	 kulma	 fija	 f'idejk,	 ħalli	 ġġibni	 fit-triq	 tas-­sema,	 għax	 aħjar	 inkun	 ikkastigat	 hawn,	 milli	 fid-dinja	 l-oħra.	 Inti	 taf	 kollox	 ħaġa	 b'ħaġa,	 u	 f'ruħ	 il-­bniedem	 xejn	 ma	 hemm	 moħbi	 għalik.	 Int	 taf,	 x'inhu	 dak	 li	 jiswieli	 għall-ġid	 tiegħi,	 u	 kemm	 iservu	 s-slaleb	 biex	 jitneħħa	 s-sadid	 tad-drawwiet	 ħżiena.	 Tini	 grazzja	 li	 jsir	 minni	 dak	 li	 jogħġob	 lilek,	 u	 la	 tħarisx	 b'għajnejn	 tal-qilla	 lejn	 il-ħajja	 tiegħi	 midinba,	 li	 ħadd	 ma	 jafha	 tajjeb	 u	 bir-reqqa	 ħliefek. Agħmel, Mulejja, li jien inkun naf dak li għandi nkun naf, li nħobb dak li għandi nħobb, li nfaħħar dak li jogħġob lilek l-aktar; li nżomm ma' dak li hu għażiż għalik; li	 nobgħod	 dak	 li	 għajnejk	 ma	 jaħmluhx.	 Tħallinix	 nifhem	 il-ħwejjeġ	 skond	 kif	 jaraw	 għajnejja	 minn	 barra,	 anqas	 nitħaddet	 skond	 ma	 nisma'	 b'widnejja,	 kif	 jagħmlu	 n-nies	 ta'	 bla	 għaqal:	 imma	 tini	 grazzja	 li	 nara	 kollox	 kif	 imissni,	 jiġifieri	 nagħżel	 minn	 xulxin	 il-ħwejjeġ	 tar-ruħ	 u	 fuq	 kollox	 infittex	 dak	 li	 l-aktar	 jogħġob	 lilek. Il-bnedmin bosta drabi jitqarrqu filli jgħidilhom moħħhom; u jitqarrqu wkoll il-bnedmin tad-­dinja, li jħobbux ħlief dak li jaraw b'għajnejhom. Bniedem, li minn bniedem ieħor ikun miżmum bi kbir, b'daqshekk isir aħjar milli jkun?	 Bit-tifħir	 ta'	 xulxin	 jiġri	 li	 qarrieq	 iqarraq	 b'qarrieq	 ieħor,	 kburi	 jqarraq	 b'ieħor,	 għama	 jqarraq	 b'ieħor,	 marid	 iqarraq	 b'ieħor;	 u	 dan	 it-tifħir	 barra	 minn	 żmienu	 ma	 jagħmilx	 ħlief	 igħarraq.	 San	 Franġisk,	 fl-umilta	 tiegħu	 kien	 igħid,	 li	 bniedem	 hu	 kbira	 daqs	 kemm	 jarawh	 għajnejh	 u	 xejn	 aktar. KAP LI Meta ma nistgħux nagħmlu l-ħwejjeġ kbar, għandna nqisu li nagħmlu ż-żgħar Ibni, inti ma tistax iżżomm dejjem qalbek mixgħula bix-xewqa tal-virtu, anqas moħħok medhi bil-ħsibijiet tal-ġenna; imma jaħtieġlek kultant, billi int ġej minn għajn imdardra, tinżel niżla 'l isfel, u tarfa' t-toqol ta' dil-ħajja	 kollha	 miżerji,	 avolja	 kontra	 qalbek	 u	 bi	 tbatija.	 Sakemm	 ruħek	 tibqa'	 marbuta	 ma'	 ġismek,	 it-toqol	 u	 d-dwejjaq	 ta'	 qalb	 ma	 jonqsukx.	 Sakemm	 ruħek	 tibqa'	 f'ġismek,	 ikollok	 spiss	 tolfoq	 bit-toqol	 ta'	 ġismek	 li	 ma	 jħallikx	 tittendi	 bla	 ma	 tehda	 għall-ħwejjeġ	 tar-ruħ,	 u	 taħseb	 fi	 ħwejjeġ	 t'Alla. Meta jiġrilek hekk, għandek taqbad tagħmel xi opri tal-umilta, tedha b'xi ħidma, u titfarraġ b'xi egħmil tajjeb. Għandek b'tama kbira tistenna li niġi jien fik inżurek u nagħtik il-grazzja tas-­sema; tieħu paċenzja bit-turufnament tiegħek u bil-għaja ta' moħħok, sakemm narġa' nżurek	 darb'oħra,	 u	 neħilsek	 mid-dwejjaq	 tiegħek	 kollha.	 Jien	 inġagħlek	 tinsa	 t-tbatija	 kollha	 u	 tgawdi	 s-­serħan tal-qalb. Niftaħlek quddiem għajnejk il-ġmiel ta' l-Iskrittura mqaddsa, sabiex b'qalbek	 mixgħula	 tibda	 timxi	 b'ħeffa	 kbira	 fit-triq	 tal-kmandamenti	 tiegħi.	 Hemm	 tibda	 tgħid:''Ħaġa	 wisq	 żgħira	 huma	 t-tbatijiet	 ta'	 dil-ħajja,	 ħdejn	 il-hena	 li	 hemm	 lesta	 għalina,	 kif	 Alla	 għad	 jurihielna.'' KAP LII Ma għandniex indaħħlu f'moħħna li ħaqqna ngawdu l-hena t'Alla imma li jmissna t-­tbeżbiż Ir-Ruħ: Sinjur,ma ħaqqnix li tagħtini l-konsolazzjoni tiegħek, jew li żżurli qalbi bil-grazzja tiegħek; u għahekk, meta tħallini fil-faqar tiegħi, sewwa tkun tagħmel miegħi. Kieku stess kont nista' nxerred dmugħ daqs kemm fih ilma l-baħar,	 ma	 jkunx	 ħaqqni	 li	 int	 ixxerred	 il-ħlewwa	 tiegħek	 fuqi.	 Le:	 ma	 ħaqqnix	 ħlief	 li	 tikkastigani	 u	 tbeżbiżni;	 għaliex	 inqastek	 bosta	 drabi	 u	 nqastek	 bl-ikreh,	 u	 f'bosta	 ħwejjeġ	 dnibt.	 Jekk	 inġib	 dan	 kollu	 quddiem	 għajnejja,	 nara	 li	 ma	 ħaqqnix	 anqas	 l-iċken	 waħda	 mill-konsolazzjonijiet	 tiegħek. Imma int, Sinjur tal-ħniena u Kollok ħlewwa, li ma tridx li l-bniedem magħmul mill-idejn tiegħek jintilef; biex turi l-kobor tat-tjieba tiegħek, tiftaħ idejk tal-ħniena, u tagħti l-hena tiegħek lis-serv tiegħek, avolja xejn ma	 ħaqqu	 mill-hena	 li	 l-ħwejjeġ	 tad-dinja	 ma	 jistgħux	 jagħtuh.	 Għaliex	 il-hena	 tiegħek	 ma	 għandu	 x'jaqsam	 xejn	 mal-hena	 kollu	 li	 jistgħu	 jagħtu	 l-bnedmin	 tad-dinja	 bi	 kliemhom. U jien x'ġid hu li għamilt, Sinjur, biex tagħtini l-konsolazzjoni tiegħek tas-sema? Jien ma niftakarx li qatt għamilt ebda ġid: naf iva li dejjem kont miġbud għad-dnub, u ftit li xejn ħabrikt biex	 inbiddel	 	 ħajti.	 Daqshekk	 hu	 u	 ma	 nistax	 niċħad.	 Jekk	 ingħid	 xort'oħra,	 int	 tiqafli	 kontra	 tiegħi	 u	 ma	 jkolli	 qatt	 min	 jaqbeż	 għalija. Jien x'ħaqqni għal dnubieti, ħlief l-infern u nar ta' dejjem? Nistqarr is-sewwa u ngħid, li ħaqqni nkun imżeblaħ u mkagħbar minn kulħadd u li ma jmissnix inkun magħdud ma' l-ulied tajba tiegħek. U għalkemm kontra qalbi dan qiegħed nistqarru, aktar jaqbilli nqerr dnubieti, biex aktar nista'	 naqla'	 l-maħfra	 tiegħek	 tal-ħniena. X'naqbad ingħid, ħati kif jienu kollni mistħija? Ma għandix ħila niftaħ fommi u nitkellem, ħlief dil-kelma. ''Dnibt, Mulejja, dnibt; ikollok ħniena minni, aħfirli ftit, ħalli nibki dnubieti qabel ma mmur fl-art il-mudlama, miksija	 bid-dell	 tal-mewt.'' X'inhu li int tant tixtieq mill-ħati u mill-imsejkenn midneb, ħlief li hu jindem u jumilja ruħu għad-­dnubiet tiegħu? Mill-vera ndiema u min-niket tal-qalb titnissel it-tama tal-maħfra; biha r-ruħ imħawda ssib il-paċi tagħha, tarġa	 tinqala'	 l-grazzja	 mitlufa,	 il-bniedem	 jeħles	 mill-qilla	 tad-dinja	 l-­oħra	 u	 jiltaqgħu	 wiċċ	 ma'	 wiċċ,	 b'bewsa	 tal-qdusija,	 Alla	 u	 r-ruħ	 niedma. L-indiema tad-dnubiet imsieħba ma' l-umilta, o Sinjur, hija sagrifiċċju wisq mogħġub quddiemek; il-fwieħa tagħha hija quddiemek oħla mill-fwieħa ta' l-inċens. Din kienet dak l-­ungwent ħelu, li bid ridt li riġlejk l-imqaddsa jiġu midluka;	 għaliex	 int	 qatt	 ma	 dawwart	 wiċċek	 minn	 qalb	 niedma	 u	 umli. L-indiema hi l-kenn tagħna biex nistkennew minn wiċċ il-qilla tal-għadu. Biha l-bniedem jaqta' d-­drawwiet ħżiena kollha, u jissaffa mit-tkasbir kollu li bih tkasbar. KAP LIII Il-grażżja t'Alla ma tingħatax lil dawk li jħobbu d-dinja Ibni, il-grazzja tiegħi hija wisq għażiża; ma taħmilx li titħallat ma' ħwejjeġ barranin, anqas mal-­ferħ tad-dinja. Jaħtieġlek mela teqred minn qalbek dak kollu li jista' jtelliflek il-grazzja, jekk int trid li hi tgħammar	 fik.	 Agħżel	 xi	 lok	 imwarrab,	 ħobb	 oqgħod	 waħdek,	 u	 tfittixx	 il-kliem	 żejjed	 ta'	 ħadd;	 imma	 qis	 li	 titlob	 dejjem	 niedma	 u	 bil-kuxjenza	 nadifa.	 Id-dinja	 kollha	 kemm	 hi	 la	 tistmaha	 xejn;	 u	 għal	 dawk	 li	 huma	 ħwejjeġ	 t'Alla,	 ħalli	 l-ħwejjeġ	 l-oħra	 kollha.	 Għax	 ma	 jistax	 ikun	 li	 sservi	 lili,	 u	 fl-­istess	 żmien	 tħobb	 il-ħwejjeġ	 li	 jgħaddu.	 Hemm	 bżonn	 li	 tingħażel	 minn	 ħbiebek	 u	 minn	 niesek,	 u	 twarrab minn moħħok ix-xewqat ta' din id-dinja. Hekk jitlob l-Appostlu San Pietru, li l-insara	 jgħoddu	 ruħhom	 bħala	 frustieri	 u	 bħala	 nies	 għas-safar	 f'did-dinja. 0h, x'tama jkollu waqt il-mewt dak il-bniedem li ebda ħaġa ma tiġbdu bl-imħabba tagħha lejn id-dinja! Imma ruħ marida anqas biss tista' tifhem li l-qalb tista' tkun daqshekk miftuma minn kollox, u bniedem	 mogħti	 għad-dinja	 ma	 jistax	 jifhem	 x'jiġifieri	 li	 bniedem	 mogħti	 għal	 Alla	 ma	 hu	 lsir	 ta'	 xejn.	 Hekk	 immela	 l-bniedem,	 jekk	 irid	 tabilħaqq	 li	 jgħix	 ħajja	 tar-ruħ,	 jaħtieġlu	 jinsa	 sewwa	 dak	 li	 hu	 ma'	 ġenbu	 u	 sewwa	 dak	 li	 hu	 bgħid	 minnu,	 u	 ma	 jibża'	 minn	 ħadd	 daqs	 kemm	 minnu	 nnifsu.	 Jekk	 tilħaq	 tirbaħ	 sewwa	 lilek	 innifsek	 il-ħwejjeġ	 l-oħra	 kollha	 ġġibhom	 għal	 idejk	 kif	 trid.	 L-­aqwa	 rebħ	 tafx	 liema	 hu?	 Ta'	 meta	 tirbaħ	 lilek	 innifsek.	 Min	 għandu	 ħila	 jrażżan	 lilu	 nnifsu	 b'mod	 illi	 l-ġisem	 jobdi	 lir-ruħ	 u	 r-ruħ	 f'kull	 ħaġa	 tobdi	 lili,	 dan	 ikun	 tabilħaqq	 rebbieh	 tiegħu	 nnifsu	 u	 sid	 tad-dinja. Jekk trid tasal f'dal-għoli, int jaħtieġlek tkun raġel mill-ewwel, tagħti daqqa ta' mannara fuq il-­għerq, ħalli taħsad u teqred kemm-il ġibda mgħawġa ta' din l-art. Minn dal-mard, li l-bniedem iħobb lilu nnifsu b'imħabba ta' bla qies, ġejjin dawk il-vizzji kollha, li jaħtieġlu jeqridhom mill-­għerq;	 u	 jekk	 jirnexxilu	 li	 lil	 dil-passjoni	 jirbaħha	 u	 jġibha	 għal	 idejh,	 ma	 joqsuh	 qatt	 paċi	 u	 thennija	 bla	 tarf. Billi ftit huma dawk li jħabirku li jmutu għalihom u jrażżnu l-ġibdiet imgħawġa tagħhom, il-biċċa l-­kbira mill-bnedmin jibqgħu dejjem fid-dlam tal-qalb u ma jistgħux jerfgħu r-ruħ tagħhom lejn il-­ħwejjeġ t'Alla. Imma min jixtieq	 jimxi	 miegħi,	 li	 xejn	 ma	 jkun	 ifixklu,	 jaħtieġlu	 jgħakkes	 il-ġibdiet	 kollha	 ħżiena	 u	 mgħawġa,	 u	 li	 ma	 jirtabat	 ma'	 ebda	 kreatura	 għaliex	 tkun	 għal	 qalbu.	 KAP	 LIV	 X'differenza	 tgħaddi	 bejn	 dak	 li	 jitlob	 il-ġisem	 u	 dak	 li	 titlob	 ir-ruħ Ibni, oqgħod ħares tajjeb x'inhu li jitlob il-ġisem u x'inhu li tagħmel il-grazzja tiegħi għaliex għalkemm huma kontra xulxin, wisq trid tibqa' tħares bir-reqqa biex tagħżilhom: ara kemm, li jekk ma jkunx bniedem	 tar-ruħ	 u	 qalbu	 mogħnija	 b'dawl	 is-sema,	 ħaddieħor	 kemm	 kemm	 jagħrafhom	 minn	 xulxin.	 It-tajjeb	 kulħadd	 jixtiequ	 għalih,	 u	 kulħadd	 jidhirlu	 li	 fi	 kliemu	 jew	 f'egħmilu	 jinsab	 xi	 ġid;	 u	 għalhekk	 bosta	 wħud	 jitqarrqu	 minħabba	 filli	 jidhrilhom	 li	 din	 jew	 dik	 il-ħaġa	 hi	 tajba. In-natura ( jiġifieri l-bniedem bħala bniedem ) hi mogħtija għall-malizzja, tkarkar urajha bosta wħud, iddaħħalhom fl-ingassa, tqarraq bihom u f'kulma tagħmel ma tfittixx ħlief lilha nfisha. Imma l-Grazzja timxi b'qalbha f'idejha, taħrab minnufih	 sahansitra	 dell	 il-ħażen,	 il-qerq	 ma	 tafx	 bih,	 u	 tagħmel	 kollox	 għal	 Alla;	 dak	 Alla	 li	 fih	 hi	 tfittex	 il-mistrieħ	 tagħha	 ta'	 dejjem. In-Natura minkejja fiha titrażżan; u la trid min idejjaqha, u la min jirbaħha, u la tkun ilsira ta' ħadd; u jekk iċċedi, għax bil-fors. U l-Grazzja? Din tfittex kif tgħakkes lilha nfisha; tissielet	 mal-­ġisem; trid li tkun ikkmandata minn ħaddieħor; tixtieq li tkun mirbuħa, bla xejn ma tfittex id-­drittijiet	 tagħna.	 Tħobb	 li	 jkollha	 min	 iżommilha	 l-iġiem;	 tixtieq	 mhux	 biss	 li	 ma	 tkun	 tikkmanda	 fuq	 l-oħrajn,	 imma	 li	 tgħix	 taħt	 il-kmand	 ta'	 ħaddieħor,	 u	 għall-imħabba	 t'Alla	 dejjem	 lesta	 li	 toqgħod	 għal	 li	 jitlob	 minnha	 l-anqas	 bniedem. In-Natura titħabat biss għal fejn jaqbel lilha, u moħħha dejjem jaħdem kif tista' taqilgħelha xi ġid mill-oħrajn. Imma l-Grazzja tħares mhux lejn dak li jiswa lilha jew jaħjiha, imma lejn dak li jista'	 jagħmel	 ġid	 lil	 bosta. In-Natura tħobb l-unuri, u li jagħtuha ġieħ. Iżda l-Grazzja f'kollox tagħti ġieh u sebħ 'l Alla minn qalbha. In-Natura ma tridx taf b'min iġagħalha tistħi u min iżeblaħha. Imma l-Grazzja tithenna meta għall-isem ta' Ġesu tbati t-tkasbir. In-Natura tħobb il-għażż u t-tpaxxija tal-ġisem. U l-Grazzja? Il-Grazzja battala ma tafx toqgħod, anzi tmidd għonqha għax-xogħol bil-ferħ. In-Natura tħobb li jkollha xi ħwejjeġ gustużi u sbieħ; u ħwejjeġ ta' l-oħxon jew ta' ftit siwi, xejn ma tqishom. Il-Grazzja iżda tħobb ħwejjeġ mill-eħfef u rħas; u lbies qodma u ta' l-oħxon,	 li	 ma	 tiddejjaqx	 bihom. In-Natura tħares; il-ħsara lejn il-ħwejjeg ta' did-dinja; tifraħ bil-qligh; il-ħsara ssewdilha qalbha, u b'kelma ta' xejn tixgħel. Naraw il-Grazzja. Ħsiebha fil-ħwejjeġ ta' dejjem; qalbha ma torbotx mal-ħwejjeġ ta' din l-art; jekk titlef ħaġa,	 ma	 tiddejjaqx,	 u	 għall-kliem	 aħrax	 ma	 tisbilx,	 għax	 it-teżor	 tagħha	 u	 l-hena	 tagħha	 tistenna	 li	 ssibhom	 fis-sema,	 fejn	 xejn	 ma	 jintemm. In-Natura hi rgħiba, aktar tħobb li jagħtuha milli tagħti, u tħobb li jkollha l-ħaġa tagħha li tagħha. Imma l-Grazzja hi qalbha tajba u tixtieq il-ġid lil kulħadd; ħaġa għaliha wħidha, taħrabha; bi ftit	 tikkuntenta,	 u	 aktar	 tkun	 ferħana	 meta	 tagħti	 milli	 meta	 jagħtuha. In-Natura tiġbed il-bniedem lejn il-kreaturi, lejn il-ġisem, lejn il-frugħa u lejn it-tlablib. Iżda l-­Grazzja tiġbdu lejn Alla u lejn il-virtu; għajnejha u qalbha huma magħluqin għall-ħwejjeġ maħluqa; taħrab mid-dinja; tobgħod ix-xewqat tal-ġisem; il-ġiri	 'l	 hemm	 u	 'l	 hawn	 ma	 tafx	 bih,	 u	 tistħi	 tidher	 quddiem	 in-nies. In-Natura hi mlebilba tfittex ħaġa li xxegħilha, u li tagħtiha gost fis-sensi tagħha. Imma l-­Grazzja tfittex is-sabar tagħha biss f'Alla, u ma tafx titgħaxxaq ħlief f'dak li hu l-aqwa ġid fuq il-­ħwejjeġ kollha	 li	 jidhru. In-Natura tagħmel kollox għall-flus jew għax jaqbel lilha; għal xejn ma tagħmel xejn; jekk tagħmel xi ġid lil xi ħadd tagħmlu għax titma li tkun imħallsa b'daqshekk ieħor, jew b'aktar jew bit-­tifħir jew	 b'xi	 favuri,	 u	 jidhrilha	 li	 l-ftit	 li	 hi	 tagħmel	 jew	 tagħti,	 għandu	 jkun	 miżnun	 tajjeb.	 Il-Grazzja	 iżda,	 il-ħwejjeġ	 ta'	 din	 l-art	 ma	 jagħmlux	 biha,	 u	 bi	 ħlas	 ma	 titlobx	 ħaġ'oħra	 ħlief	 Alla;	 u	 mill-ġid	 tad-dinja	 ma	 tixtieqx	 ħlief	 kemm	 għandha	 bżonn	 biex	 tilħaq	 il-ħwejjeġ	 ta'	 dejjem. 14.In-Natura tħobb li jkollha bosta ħbieb u qraba; tintefaħ jekk tkun f'xi post għoli, jew jekk tkun ġejja minn xi nobbli; mal-kbarat issibha kollha zokkor, iżżiegħel bil-għonja, u tfaħħar lil min hu bħalha.	 U	 l-Grazzja?	 Il-Grazzja	 sal-egħdewwa	 tħobb;	 ma	 tintefaħx	 billi	 għandha	 bosta	 ħbieb,	 u	 fil-­bnedmin	 ma	 tistmax	 il-post	 li	 jkunu	 fih,	 jew	 ir-razza	 li	 minnha	 jkunu	 ġejjin.,	 ħlief	 jekk	 ma'	 dan	 kollu	 jkunu	 mżejnin	 b'tjieba	 kbira,	 issibha	 miġbuda	 aktar	 lejn	 il-fqir	 milli	 lejn	 il-għani;	 aktar	 iżżomm	 ma'	 l-­innoċenti milli mas-setgħanin tifraħ b'min jimxi dritt mhux b'min hu qarrieq. Twissi dejjem lit-­tajbin	 li	 jħabirku	 biex	 titkabbar	 fihom	 il-Grazzja	 t'Alla,	 u	 li	 jixxiebhu	 lill-Iben	 t'Alla	 billi	 huma	 jgħixu	 ħajja	 qaddisa. 15.In-Natura, il-faqar u t-tbatija ma tiflaħx għalihom, malajr titbekka. Il-Grazzja, b'qalb ta' sur tidħol għall-faqar. 16.In-Natura jidhrilna li kulma jsir, għaliha, għal wiċċha; tikkumbatti u tmieri fejn jindaħal l-unur tagħha. Naraw iżda l-Grazzja. Kif il-ħwejjeġ kollha huma ġejjin mn'Alla, hekk ukoll trid hi l-fehma tagħhom tkun Alla; jekk	 hi	 tagħmel	 xi	 opra	 tajba,	 tgħid	 li	 m'hix	 ġejja	 minnha,	 u	 anqas	 ma	 tafda	 fuq	 ħilitha;	 u	 la	 tmieri,	 u	 anqas	 trid	 li	 kliemha	 jgħaddi	 b'liġi;	 imma	 sa	 tagħmel	 fehma,	 tqis	 li	 dil-fehma	 tkun	 imgħoddija	 u	 mogħġuba	 mill-Gherf	 Etern	 li	 hu	 Alla. 17.In-Natura tixtieq taf il-ħwejjeġ moħbija, u x'għandna mill-ġdid; trid tidher minn barra, u li fis-­sensi tagħha ġġarrab bosta ħwejjeġ, tixtieq li tkun magħrufa minn kulħadd, u li tagħmel ħwejjeġ li għalihom tkun imfaħħra,	 li	 kulħadd	 jistagħġeb	 biha.	 Imma	 l-Grazzja	 ma	 tfittixx	 li	 tisma'	 ħwejjeġ	 ġodda,	 anqas	 li	 tara	 ħwejjeġ	 kurjużi,	 għax	 dan	 kollu	 ġej	 mill-ħsara	 ta'	 qalb	 il-bniedem;	 mill-bqija	 xejn ma hawn ġdid u ta' ħajja twila fid-dinja. Fuq hekk il-Grazzja tgħallem lill-bniedem li	 jżommilhom	 lis-sensi	 tiegħu,	 li	 għandu	 jaħrab	 dawk	 il-ħwejjeġ	 kollha,	 li	 bihom	 qalbu	 tista'	 tinfetah	 u	 titkabbar,	 għalkemm	 m'humiex	 ħlief	 frugħa,	 li	 jaħbi	 taħt	 mant	 ta'	 l-umilta	 dawk	 il-ħwejjeġ	 kollha	 li huma tabilħaqq	 ta' min ifaħħarhom u ta' min jistagħġeb bihom; li f'kull ħaġa li tgħaddi	 mingħalih,	 jew	 li	 jitgħallem,	 ifittex	 il-ġid	 ta'	 ruħu,	 u	 l-glorja	 u	 t-tifħir	 biss	 t'Alla.	 Iżjed	 il-Grazzja	 u	 la	 trid	 min	 ifaħħar	 lilha	 anqas	 dak	 kollu	 li	 hu	 tagħha;	 imma	 tixtieq	 u	 titlob	 li	 għad-doni	 li	 bihom	 tinsab	 imżejna,	 jiġi	 mbierek	 u	 mfaħħar	 Alla,	 li	 jqassam	 id-doni	 tiegħu	 lill-bniedem	 għall	 imħabba	 kbira	 li	 għandu	 lejh. 18.U x'inhi dil-Grazzja? Il-Grazzja hi dawl imma dawl tas-smewwiet, hi don l-aktar għażiż t'Alla, hi s-sinjal tal-veri ulied magħżulin, u rahan tas-salvazzjoni eterna; hi qawwa li tarfa' lill-bniedem minn dan l-art biex isir	 iħobb	 il-ħwejjeġ	 tal-ġenna,	 u	 ġġagħlu	 jinsa	 li	 hu	 tad-demm	 u	 l-laħam	 biex	 jaħseb	 biss	 f'ruħu. Mela aktar ma ngħakksu u nsallbu fina n-Natura, aktar Alla jxerred fuqna l-Grazzja, u billi hu jibda aktar ta' sikwit iżur il-qalb tagħna, ġurnata aktar mill-oħra nħossu ruħna tinġibed lejh u aktar aħna	 nixxiebħu	 'l	 Alla. KAP LV Fuq in-natura mħassra tal-bniedem u fuq il-wetqa tal-grazzja t'Alla Ir-Ruħ: Mulejja, Ala tiegħi, li ħlaqtni xbieha tiegħek, tini din il-grazzja, li int urejtni li hi tant kbira u tant taħtieġ għas-salvazzjoni, ħalli nista. Nirbaħ in-natura mħassra tiegħi, li ma tridx ħlief tiġbidni għad-dnubiet u għat –telfien tiegħi. U kif mhux hekk? Jiena nħoss f'ġismi l-ġibda tad-dnub, li	 tistmerr waħda fil-liġi tar-raġun tiegħi, biex tkarkarni bħal ilsir lejn it-tiġbid tad-dinja. Nara,	 Mulejja,	 li	 jien	 ma	 niflaħx	 neqfilhom	 il-passjonijiet	 tal-ġisem,	 jekk	 ma	 tkunx	 miegħi	 tgħinni	 l-grazzja	 mqaddsa	 tiegħek,	 li	 int	 tkun	 xgħeltli	 bħala	 nar	 ġewwa	 l-qalb	 tiegħi. Jaħtieġli l-grazzja tiegħek u ma tridx tkun kbira ftit sabiex nirbaħ lili nnifsi, dejjem miġbud għall-ħażen sa minn tfuliti. Billi din-natura tħassret ħtija tal-waqgħa ta' l-ewwel bniedem Adam, illi dik in-natura (li int	 kont	 ħlaqtha	 tajba	 u	 safja),	 issa	 tinsab	 imħassra	 u	 marida;	 għax	 il-ġibdiet	 tajba	 li	 int żejjintha bihom, twarrbet minnhom biex jaħasra tħoss ruħha miġbuda għall-ħażen u għall-­ħwejjeġ	 ta'	 din	 l-art.	 U	 l-ftit	 tal-qawwa	 li	 baqgħelha,	 qisha	 bħala	 daqsxejn	 ta'	 xrara	 nar	 moħbija	 taħt	 l-irmied.	 Din	 ix-xrara	 hi	 r-raġuni	 li	 għandu	 l-bniedem,	 għad	 li	 miksija	 bi	 dlamijiet	 kbar,	 imma	 li	 għadha	 tagħraf	 il-ġid	 mid-deni,	 is-sewwa	 mill-gideb;	 għalkemm	 ma	 tiflaħx	 tkompli	 ma'	 dak	 kollu	 li	 tara	 li	 hu	 tajjeb,	 jew	 titgħaxxaq	 b'kollu	 kemm	 hu	 d-dawl	 tas-sewwa	 jew	 anqas	 tħobb	 il-ħwejjeġ	 tar-­ruħ	 bil-wetqa	 safja	 ta'	 darba. U minn dan ġej, o Alla tiegħi, li jien nitgħaxxaq bil-liġi tiegħek, bħala bniedem li nibża' għal ruħi; għax naf li l-kmandamenti tiegħek huma tajba sewwa u mqaddsa, u nara li għandi naħrab	 kull	 ħażen	 u	 kull	 dnub.	 Imma	 f'dak	 li	 hu	 ġisem,	 jiena	 nħossni	 marbut	 mal-liġi	 tad-dnub,	 la	 darba	 aktar	 insibni	 miġbud	 lejn	 il-ġisem	 milli	 lejn	 ir-raġuni.	 Minn	 hawn	 ġej	 li	 nħossni	 rrid	 nagħmel	 is-sewwa	 imma	 mbagħad	 insib	 x'jiġbidni	 'l	 isfel	 u	 ma	 niflaħx	 nagħmlu.	 Minn	 dan	 ġej	 li	 bosta	 drabi	 nagħmel	 f'moħħi li nbiddel ħajti għall-aħjar, imma billi l-grazzja tiegħek ma tkunx miegħi biex tgħinni,	 b'ħaġa	 ta'	 xejn	 li	 nsib	 tfixkilni,	 narġa'	 lura	 u	 nitlaq	 kollox.	 Minn	 hawn	 hu	 ġej	 ukoll	 li	 t-triq	 tas-sewwa	 nagħraf	 liema	 hi,	 u	 nara	 ċar	 kif	 għandi	 nġib	 ruħi;	 imma	 mbagħad	 it-toqol	 tal-mard	 tiegħi	 jżommni	 'l	 isfel	 u	 ma	 jħallinix	 nogħla	 'l	 fuq	 biex	 nagħmel	 dak	 li	 hu	 aħjar	 għal	 ruħi. O sinjur, kemm taħtieġli l-grazzja tiegħek, biex nibda t-triq it-tajba, biex inkompli fiha, u nispiċċa b'wiċċ il-ġid dak li dħalt għalih! Mingħajrha jiena xejn ma nista' nagħmel; imma bik nista' kollox, megħjun mill-grazzja tiegħek. O grazzja tabilħaqq tas-smewwiet, li mingħajrha u la l-merti tal-bniedem, u la d-doni tan-natura ma jsarrfu xejn! U la s-sengħa	 ta'	 l-idejn	 u	 la	 l-ġid,	 u	 la	 l-ġmiel,	 u	 la	 l-qawwa,	 u	 la	 l-għerf	 u	 la	 l-kliem	 sabiħ,	 ma	 huma	 magħdudin	 xejn	 quddiemek.	 Sinjur,	 mingħajr	 il-Grazzja.	 Infatti	 dawn	 id-doni	 kollha	 tan-natura	 jingħataw	 xorta	 waħda	 lit-tajbin	 u	 lill-ħżiena,	 imma	 l-veru	 don	 tal-maħbubin	 tiegħek	 hi	 l-Grazzja, jiġifieri l-imħabba tiegħek; u dawk li huma mogħnija bil-Grazzja, dawn tkun	 tistħoqqilhom	 il-ħajja	 ta'	 dejjem.	 Dil-grazzja	 hi	 ħaġa	 tant	 għolja	 u	 sabiħa,	 li	 mingħajrha	 m'huma	 xejn,	 u	 la	 d-don	 tal-profezija,	 u	 la	 l-­egħmil	 tal-mirakli,	 u	 anqas	 il-għerf	 ta'	 l-ogħla	 ħwejjeġ.	 Anzi	 hemm	 iżjed	 il-fidi	 stess,	 it-tama	 u	 l-­virtujiet	 l-oħra,	 m'humiex	 mogħġuba	 quddiemek	 mingħajr	 l-imħabba	 u	 l-grazzja. O Grazzja ta' l-akbar ħlewwa! Int lil min hu nieqes f'ruħu tagħnih bil-virtu, u min hu għani b'bosta ġid tagħmlu umli f'qalbu. Iddew ejja, inżel fija, imlieni minn fil-għodu bil-hena tiegħek; sabiex ir-ruħ	 tiegħi,	 għajjiena	 b'tant	 taqbid	 ma	 tintelaqx	 għal	 kollox	 u	 taqa'	 f'nofs	 ta'	 triq.	 Nitolbok,	 Sinjur,	 la	 ċċaħħadnix	 mill-grazzja	 tiegħek,	 biżżejjed	 għalija	 l-grazzja	 tiegħek,	 imqar	 imbagħad	 nibqa'	 nieqes	 minn	 dak	 kollu	 li	 tixtieq	 in-Natura.	 Jekk	 inkun	 imġarrab	 u	 mħabbat	 bis-slaleb,	 na	 għandix	 għax	 noqgħod	 nibża'	 minn	 ebda	 hemm,	 la	 darba	 l-grazzja	 tiegħek	 tkun	 miegħi.	 Hi	 l-qawwa	 tiegħi;	 hi	 li	 tagħtini	 d-dawl	 u	 s-saħħa.	 Hi	 aqwa	 mill-egħdewwa	 kollha,	 u	 egħref	 mill-għorrief	 kollha. Dil-grazzja tiegħek tgħallem kull sewwa u kull għerf, hi tagħti d-dawl lill-qalb, u s-sabar fil-­hemm; tbiegħed is-swied il-qalb, twarrab il-biża' tnissel id-devozzjoni u tqanqal id-dmugħ ta' l-­indiema. Mingħajrha x'jien, ħlief ħatba niexfa, ma	 tiswiex	 ħlief	 għan-nar?	 Agħmel	 mela,	 Sinjur,	 illi	 l-­grazzja	 dejjem	 tqabbadni	 t-triq	 u	 tibqa'	 	 miexja	 miegħi;	 u	 liżżommni	 dejjem	 marbut	 ma'	 l-egħmil	 it-­tajjeb,	 f'ġieh	 Ġesu	 Kristu.	 Amen. KAP LVI Għandna niċħdu lilna nfusna u nixxiebħu lil Kristu fir-rfigh tas-Salib Ibni, aktar ma int tinħall minnek innifsek, aktar tista' tirtabat miegħi. Kif jekk ma tixtieq xejn mill-ħwejjeġ tad-dinja titnissel il-paċi ġewwa qalbek, hekk ukoll, jekk int tinsa u tmaqdar lilek innifsek, qalbek tkun	 marbuta	 m'Alla.	 Irrid	 li	 int	 titgħallem	 tiċħad	 lilek	 innifsek,	 tagħmel	 il-volonta	 tiegħi; imma mhux fuq il-qalb, u minkejja fik. Imxi wrajja; jiena jien it-triq, is-sewwa, u l-ħajja.	 Mingħajr	 is-sewwa	 xejn	 ma	 jista'	 jkun	 magħruf;	 mingħajr	 ħajja,	 ma	 hemmx	 għajxien.	 Jiena	 jien	 it-­triq li magħha għandek timxi; is-sewwa l'int għandek temmen; il-ħajja li għandek tittama fiha.	 Jiena	 jien	 it-triq	 li	 ma	 tistax	 titbiddel;	 is-sewwa	 li	 ma	 tista'	 qatt	 titqarraq;	 jien	 il-ħajja	 li	 ma	 fihiex	 tmiem.	 Jiena	 t-triq	 id-dritta;	 is-sewwa	 f'kollox,	 il-ħajja	 ħienja,	 il-ħajja	 bla	 maħluqa.	 Jekk	 iżżomm	 mat-triq	 tiegħi,	 tagħraf	 is-sewwa	 u	 s-sewwa	 teħilsek	 mix-xkiel,	 u	 tirbaħ	 il-ħajja	 ta'	 dejjem. Jekk trid tidħol fil-ħajja, oqgħod għall-kmandamenti; jekk trid tagħraf is-sewwa, emmen fija; jekk trid tkun perfett, bigh kollox; jekk trid tkun tax-xirka tiegħi, iċħad lilek innifsek; jekk trid tirbaħ il-ħajja ta' dejjem, tqishiex	 din	 il-ħajja;	 u	 jekk	 trid	 tkun	 imgħolli	 fis-smewwiet,	 għakkes	 ruħek	 f'din	 id-dija;	 jekk	 trid	 issaltan	 miegħi,	 arfa'	 salibek	 miegħi;	 għaliex	 dawk	 biss	 li	 jerfgħu	 s-salib	 isibuha	 t-­triq	 tal-ħajja	 u	 tad-dawl	 tar-ruħ. Ir-Ruħ: Mulejja, Ġesu tiegħi, la darba t-triq tiegħek dejqa u d-dinja tmaqdarha, agħtini grazzja li nixxiebeħ lilek bla ma nfittex il-għajdut tad-dinja. Għax il-qaddej mhux aqwa mis-sid tiegħu, anqas ix-xrik ma hu ogħla mill-imgħallem	 tiegħu.	 Oh	 li	 kont	 nista;	 jien,	 qaddej	 tiegħek,	 naħseb	 fuq	 il-ħajja	 tiegħek!	 Għaliex	 fiha	 tinsab	 il-fidwa	 ta'	 ruħi	 u	 s-sedqa	 tiegħi.	 Naqra	 li	 naqra,	 u	 nisma'	 li	 nisma',	 jekk	 ma	 jkunx	 fuq	 il-ħajja	 tiegħek	 u	 la	 jferraħli	 u	 anqas	 ihennili	 ruħi. Ibni, la darba qrajt dan kollu u issa tafu, imbierek int jekk tgħix skond dat-tagħlim. Min jisma' l-kmandament tiegħi u joqgħod għalihom, dan tabilħaqq iħobbni; u jien insir inħobbu, u nurih lili nnifsi	 kollni	 kemm	 jien,	 u	 nġagħlu	 joqgħod	 ma'	 ġenbi	 f'saltnet	 Missieri. Ir-Ruħ: Mulejja, Ġesu tiegħi, dak li għidtli u wegħidtni, agħmel li jseħħ fija, u li jien inkun jistħoqqli dal-ħlas. Is-salib minn idejk ħadtu; jien nerfgħu, u nerfgħu sal-mewt, kif ridtni int. Iva: il-ħajja ta'	 reliġjuż tajjeb hija salib; imma salib li jwasslu fil-ġenna. La darba dħalna f'dit-triq, ma jaħbatx	 nerġgħu	 lura	 u	 nitilquha. Ejjew, aħwa tiegħi, nimxu flimkien; Ġesu magħna, Għall-imħabba ta' Ġesu, aħna rfajna dan is-­salib, għall-imħabba ta' Ġesu, nibqgħu nerfgħuh sal-mewt. Hu, li qabbadna t-triq u mexa fiha qabilna, hu jkun il-għajnuna. Arawh dan	 is-sultan	 tagħna,	 miexi	 quddiemna,	 hu	 jislet	 is-sejf	 għall-­egħdewwa	 tagħna.	 Nimxu	 wrajh	 b'qalbna	 kollha,	 ma	 għandniex	 imniex	 nibżgħu	 nagħmlu	 ħilitna	 kollha	 u	 mqar	 inħallu	 ħajjitna	 f'din	 il-gwerra,	 imma	 le	 nitilfu	 ġieħna	 nitwarrbu	 mis-Salib. KAP LVII Il-bniedem ma għandux għax jaraha bi kbira żejjed meta jaqa' f'xi dnub Ibni, lili aktar togħġobni l-paċenżja u l-umilta f'xi tribulazzjoni, milli l-paċi tal-qalb u l-ħrara tad-devozzjoni, meta kollox għal qalbek. Għala tant tiddejjaq, meta wieħed igħid ħaġa ta' xejn fuqek? Imqar kienet akbar, ma	 għandekx	 għaliex	 timla	 rasek.	 Ħalliha	 tgħaddi	 ma'	 l-oħrajn;	 u	 la	 hi	 l-­ewwel	 u	 anqas	 hi	 ħaġa	 	 ġdida;	 u	 anqas	 tkun	 l-aħħar,	 jekk	 Alla	 jtik	 għomor	 twil.	 Meta	 ma	 għandekx	 x'iħabbtek,	 tarax,	 għandek	 qalb	 ta'	 sur.	 Tinqala'	 wkoll	 biex	 twissi	 lill-oħrajn	 u	 ssabbarhom.	 Imma	 meta	 f'biebek	 jiġi	 jħabbat	 xi	 salib	 għal	 għarrieda,	 tinsa	 l-ħila	 li	 għamilt	 lil	 ħaddieħor.	 Agħti	 daqqa	 ta'	 għajn	 ta'	 għajn	 lilek	 innifsek	 u	 tara	 kif	 infxilt	 għal	 ħaġa	 ta'	 xejn,	 u	 ftakar	 li	 dawn	 il-ħwejjeġ	 u	 oħrajn	 bħalhom,	 meta	 jiġrulek,	 għall-ġid	 ta'	 ruħek	 jiġrulek. Warrab in-niket minn qalbek mill-aħjar li tista' u jekk jiġik xi gwaj, xejn la tirtema, anqas la toqgħod tberren fuqhom. Għall-anqas, jekk ma tħossokx tista' tifraħ bis-slaleb, ħudhom bis-sabar. Jekk qalbek tuġgħek għax tisma' li ntqalet xi kelma fuqek, u tħossok se jitlagħlek, trażżan u qis li minn fommok ma toħroġ ebda kelma	 li	 minnha	 jistgħu	 jieħdu	 skandlu	 ż-żgħar.	 L-għadba	 malajr	 tibridlek,	 u	 l-imrar	 ta'	 qalbek	 jitbiddel fi ħlewwa, jekk biss nersaq lejk bil-grazzja tiegħi; ''Għadni ħajjien (igħid Alla), dejjem	 miegħek	 biex	 ingħinek	 u	 nsabbrek	 aktar	 milli	 dari,	 jekk	 inti	 tibqa'	 marbut	 miegħi	 u	 ssejjaħli	 bil-­ħeġġa.'' Qawwi qalbek u lesti ruħek biex tiflaħ għal ħwejjeġ akbar. Mhux kollox għal xejn u mitluf, le, jekk tara ruħek fid-dwejjaq aktar ta' sikwit, jew imġarrab bl-aħrax. Bniedem int, m'intix xi Alla; tad-­demm	 u	 l-laħam	 int,	 mhux	 xi	 Anġlu.	 Kif	 jista'	 jkun	 tibqa'	 dejjem	 l-istess	 għoli	 ta'	 qdusija,	 jekk	 l-Anġli	 stess	 fis-sema,	 u	 l-ewwel	 bniedem	 fil-ġenna	 ta'	 l-art,	 naqsitilhom	 dil-qawwa.	 Jiena	 hu	 li	 nħenni	 l-­imnikktin,	 u	 nressaq	 lejja	 dawk	 li	 jistqarru	 x-xejn	 tagħhom Ir-Ruħ: Mulejja, tkun imbierka l-kelma tiegħek, oħla mill-għasel u mix-xehda tal-għasel għal fommi. X'kont nagħmel f'tant taħbit u f'tant dwejjaq tiegħi, li ma kontx issabbarni int bil-kliem imqaddes tiegħek? X'ikun ġara li nkun rajt	 tant	 tbatijiet	 kbar,	 jekk	 fl-aħħar	 nasal	 fil-port	 tas-salvazzjoni	 tiegħi.	 Tini	 grazzja	 li	 nispiċċa	 tajjeb;	 tini	 grazzja	 li	 noħroġ	 b'wiċċ	 il-ġid	 minn	 did-dinja.	 Ftakar	 fija,	 Sinjur,	 mexxini	 fit-triq	 it-tajba	 tas-saltna	 tiegħek.	 Amen KAP LVIII Ma għandniex inqisu li nidħlu fil-fehmiet moħbija t'Alla Ibni, ma għandekx għalfejn toqgħod tistħarreġ fuq it-triqat moħbija t'Alla; ma għandekx għalfejn trid taf għala dan donnu minsi mn'Alla u dak ġie mgħolli fi grazzja hekk kbira; għala dan ġewħ tant slaleb,	 u	 dak	 ġie	 msejjaħ	 għal	 ħwejjeġ	 kbar,	 Il-moħħ	 tal-bniedem	 m'hux	 biżżejjed	 biex	 jifhem	 dawn	 il-ħwejjeġ	 u	 kollu	 żejjed	 li	 wieħed	 iħabbat	 moħħu	 u	 jitlewwem	 biex	 jikxef	 il-fehma	 t'Alla.	 Meta	 l-għadu	 tar-ruħ	 jiġi	 jsefsiflek	 ħwejjeġ	 bħal	 dawn,	 jew	 xi	 bnedmin	 jitħaddtu	 fuq	 hekk,	 int	 weġibhom	 bi	 kliem	 il-Profeta:	 ''Mulejja,	 inti	 kollok	 sewwa,	 u	 tal-ħaqq	 il-fehma	 tiegħek;''	 jew	 b'dal-­kliem l-ieħor: ''Il-fehmiet t'Alla huma minnhom, u mill-ewwel sal-aħħar tas-sewwa.'' Il-fehmiet	 tiegħi,	 iva,	 ta'	 min	 jibża'	 minnhom,	 u	 mhux	 ta'	 min	 joqgħod	 jitlewwem	 fuqhom:	 għaliex	 moħħ	 il-­bniedem	 ma	 jilħaqx	 magħhom. U ħaġ'oħra; la toqgħodx tistħarreġ u titlewwem fuq il-kobor tal-Qaddisin, fuq min hu aktar qaddis mill-ieħor, jew min fosthom hu l-akbar fis-saltna tas-smewwiet. Dan it-tilwim hu ħtija aktarx ta' ħafna ġlied, u jnissel	 il-kburija	 u	 l-frugħa	 u	 l-għira,	 għax	 wieħed	 irid	 iżomm	 ma'	 dan	 il-Qaddis,	 u	 l-ieħor	 ma'	 dak:	 u	 kulħadd	 iridha	 tgħaddi	 tiegħu.	 Billi	 trid	 taf	 u	 titkixxef	 dawn	 il-ħwejjeġ,	 ebda	 ġid	 ma	 tagħmel;	 	 u	 xejn	 la	 taħseb	 li	 sejjer	 togħġob	 lill-Qaddisin,	 għax	 jien	 m'jiniex	 Alla	 tal-ġlied,	 imma	 tal-paċi,	 u	 dil-paċi	 aktar	 tinsab	 fil-vera	 umilta,	 milli	 filli	 wieħed	 jitkabbar	 bih	 innifsu. X'uħud, bil-ħrara ta' l-imħabba aktar huma miġburin lejn dawn jew dawk il-Qaddisin; imma din l-imħabba tkun ġejja mill-bniedem, mhux mn'Alla. Jiena hu li lill-Qaddisin għamilthom qaddisin; jien għanejthom bil-grazzja, jien ħejjejtilhom il-glorja. Jien li għaraft	 il-merti ta' kull wieħed	 minnhom, u jien qabel xejn, waqaft magħhom bil-barka tal-ħlewwa tiegħi. Jien kont naf liema	 huma l-maħbubin tiegħi minn qabel ma beda ż-żmien; jien ħtarthom mid-dinja, u mhux huma	 għażlu	 lili.	 Jiena	 ħajjarthom	 bil-grazzja	 tiegħi,	 u	 ġbidthom	 lejja	 bil-ħniena	 tiegħi;	 jien	 wassalthom	 bis-sliema	 minn	 fost	 it-tiġrib	 li	 sabu	 ruħhom	 fih.	 Jien	 sawwibt	 f'qalbhom	 il-hena	 kbir	 tiegħi;	 jien	 tajthom	 il-qawwa	 biex	 jistgħu	 ikomplu;	 u	 jien	 ħallast	 bis-sebħ	 tas-smewwiet	 għas-sabar	 tagħhom. Jien nagħraf liema hu l-ewwel u liema hu l-aħħar fost il-bnedmin ; jien inħaddan miegħi lil kulħadd bi mħabba li ħadd ma jista' jfissirha. Jien għandi nkun imfaħħar fil-qaddisin kollha tiegħi; jien għandi	 nkun	 imbierek	 fuq	 kollox,	 u	 lili	 ħaqqni	 l-gieh	 f'kemm-il	 wieħed	 għoġobni	 ngħolli	 f'tant	 glorja	 kbira	 u	 nagħżlu	 minn	 dejjem	 għal	 miegħi,	 mingħajr	 ma	 kellu	 ebda	 mertu	 minn	 tiegħu.	 Min	 mela	 jmaqdar	 l-iżgħar	 wieħed	 fost	 il-Qaddisin	 tiegħi,	 ma	 jkunx	 qiegħed	 b'daqshekk	 jagħti	 ġieh	 	 lill-­kbir	 fosthom;	 għax	 iż-żgħir	 u	 l-kbir	 jien	 għamilthom.	 U	 min	 iċċekken	 lil	 xi	 Qaddis,	 ikun	 iċċekken	 lili	 wkoll,	 u	 lil	 dawk	 kollha	 li	 jinsabu	 fis-saltna	 tas-smewwiet.	 Il-Qaddisin	 huma	 kollha	 ħaġa	 waħda	 bir-­rabta	 ta'	 l-imħabba;	 kollha	 fehma	 waħda,	 kollha	 jridu	 ħaġa	 waħda,	 kollha	 jħobbu	 lil	 xulxin	 f'Alla,	 li	 hu	 ħaġa	 waħda	 fihom	 ukoll. U mbagħad wisq aktar minn hekk: għax huma aktar iħobbu lili milli jħobbu lilhom infushom u l-merti tagħhom. Għaliex bil-għaxqa ta' mħabba li għandhom lejja, jinsew lilhom infushom, u jħossu ruħhom bħal ħaġa	 waħda	 miegħi	 għall-imħabba	 li	 jġibuli,	 u	 fija	 jistrieħu.	 Ebda	 ħaġa	 ma	 tista'	 tbegħidhom minn din l-imħabba jew tberridielhom, għax mimlija kif inhuma bis-sewwa	 t'Alla	 jħossu ruħhom dejjem imħeġġin bin-nar ta' din l-imħabba li ebda xejn ma jista' jitfih. Ma	 għandhomx	 mela	 għax	 jitlewmu,	 le,	 il-bnedmin	 tad-dinja	 	 u	 dawk	 li	 jħobbu	 lilom	 infushom,	 fuq	 il-­glorja	 tal-Qaddisin:	 nies	 bħal	 dawn	 ma	 jafux	 	 iħobbu	 ħlief	 it-tpaxxija	 tagħhom.	 Inaqqsu	 skond	 ma	 jidhrilhom	 bil-ġibdiet	 imgħawġa	 tagħhom	 u	 mhux	 skond	 ma	 jogħġob	 lis-sewwa	 t'Alla. Bosta wħud issibhom moħħhom ma jlaħħaqx għal dawn il-ħwejjeġ, l-aktar jekk neqsin mid-­dawl tas-sema; u kif tridhom dawn iħobbu bniedem bi mħabba tar-ruħ? Issibhom jagħmlu ħbieb - ħbiberija tad-dinja – issa ma' dan	 u	 issa	 ma'	 dak,	 skond	 lejn	 min	 tiġbidhom	 qalbhom;	 u	 jaħsbu	 	 li	 kif	 jingħaqdu bejniethom malajr il-ħbieb tad-dinja, hekk ukoll jistħajluhom għandhom jinħabbu, l-­Qaddisin	 u	 l-ħwejjeġ	 tas-sema!	 Imma	 x'għandu	 x'jaqsam	 dak	 li	 jaħsbu	 n-nies	 tad-dinja	 ma'	 dak	 li	 jifhmu	 l-bnedmin	 mogħnijin	 bid-dawl	 tas-sema,	 li	 Alla	 bosta	 ħwejjeġ	 jurihom. Iftaħ mela għajnejk, ibni; la tħabbatx moħħok biex tagħraf dawk il-ħwejjeġ li ma twassalx għalihom. Ħabrek anzi u ara kif tagħmel li tkun imqar l-inqas wieħed fis-saltna t'Alla. Issa kieku stess wieħed ikun	 jaf	 liema	 Qaddis	 hu	 itjeb	 mill-ieħor,	 jew	 liema	 hu	 l-akbar	 fis-saltna	 tas-Sema,	 X'ikun	 jiswielu	 jekk	 hu	 wara	 li	 jaf	 dan	 kollu	 ma	 jiċċekkinx	 quddiemi,	 u	 ma	 jfaħħarx	 b'tifħir	 akbar	 l-­isem	 tiegħi?	 Aktar	 jinġibed	 lejn	 Alla	 min	 iġib	 quddiem	 għajnejh	 il-kruha	 ta'	 dnubietu,	 u	 kemm	 hu	 lura	 fi	 qdusitu	 ,	 u	 kemm	 bgħid	 mill-perfezzjoni	 tal-Qaddisin;	 minn	 dak	 l-ieħor	 li	 joqgħod	 jitlewwem	 fuq il-kobor jew iċ-ċokon tagħhom. Aħjar titlob lill-Qaddisin bid-devozzjoni u bid-dmugħ, u	 titlobhom	 bl-umilta	 kollha	 li	 jieqfu	 miegħek	 bil-għajnuna	 qawwija	 tagħhom,	 milli	 toqgħod	 tħabbat	 moħħok	 fuqhom	 tara	 min	 stħaqqlu	 wieħed	 aktar	 mill-ieħor. Il-Qaddisin għandhom il-milja tal-hena; u li kienu l-bnedmin jifhmuha tajjeb, jaqtgħu il-kliem fieraġh ta' lsienhom fuqhom. Xejn il-Qaddisin ma jintefħu bil-merti tagħhom; għax anzi jistqarru li, jekk għandhom xi ħaġa tajba, ma hix ġejja minnhom, iżda minni, għax kulma għandhom jien	 tajthulhom,	 mill-imħabba	 tiegħi	 bla	 tarf.	 Il-Qaddisin	 huma	 tant	 mimlijin	 bl-imħabba	 t'Alla	 u	 bil-­hena	 tas-smewwiet	 li	 l-glorja	 u	 tgawdija	 tagħhom	 huma	 sħaħ	 għall-aħħar.	 Il-Qaddisin	 kollha	 aktar	 ma	 huma	 mgħollijin	 fil-glorja	 aktar	 huma	 umli	 fihom	 infushom,	 u	 dejjem	 aktar	 joqorbu	 lejja	 u	 aktar	 jinħabbtu	 miegħi.	 Għalhekk	 l-Iskrittura	 tgħid;	 ''Warrbu	 l-kuruna	 tagħhom	 quddiem	 Alla,	 u	 xteħtu	 wiċċhom	 fl-art	 quddiem	 il-Ħaruf,	 u	 aduraw	 lil	 Dak	 li	 hu	 ħaj	 minn	 dejjem	 sa	 dejjem.'' X'uħud iridu jafu liema hu l-akbar fis-saltna t'Alla, mbagħad ma jafux jekk għadx imisshom li jkunu magħdudin ma' l-iżgħar. Ta' min jifraħ, iva, li tkun imqar ma' l-iċken fil-ġenna, fejn kulħadd ikun kbir,	 għax	 kulħadd	 ikun	 jissejjaħ,	 u	 jkun	 tabilħaqq,	 iben	 t'Alla.	 Min	 hu	 l-iżgħar	 wieħed	 fid-dinja	 jsir	 jiswa	 elf	 fis-sema,	 u	 l-midneb	 ta'	 mitt	 sena	 jmut.	 Meta	 dawk	 tax-xirka	 ta'	 Ġesu	 staqsewh	 min	 hu l-akbar	 wieħed fis-saltna tas-smewwiet, kellhom minni din it-tweġiba: ''Jekk ma tbiddlux	 ħajjitkom u ssiru bħala trabi, ma tidħlux fis-saltna tas-smewwiet. Mela min jiċċekken bħal dit-­tarbija	 jkun	 l-akbar	 fis-saltna	 tas-smewwiet.'' Ħażin jaħbtu dawk li jitkabbru u ma jridux jiċċekknu bħala trabi; għax il-bieb tas-saltna tas-­sema qasir, u ma jidħlux minnu. Ħażin jaħbtu l-għonja li jfittxu t-tgawdija tagħhom fuq din l-art; għax meta l-foqra	 jidħlu	 fis-saltna	 	 Alla,	 huma	 msejknin	 jibqgħu	 minn	 barra	 jitbekkew.	 Intom,	 ja	 umli,	 ifiħu,	 intom	 ukoll,	 ja	 foqra,	 għax	 is-saltna	 t'Alla	 hija	 tagħkom;	 basta	 għallanqas	 timxu	 fit-triq	 tas-sewwa. KAP LIX It-tama tagħna għandha tkun f'Alla biss Ir-Ruħ: Mulejja, x'tama hi din tiegħi f'din il-ħajja? Jew inkella x'hena kbir jistgħu jagħtuni kemm ħwejjeġ hemm mis-sema 'l isfel? Int biss, it-tama u l-hena tiegħi, Mulejja, Alla tiegħi, li l-ħniena tiegħek ma fihiex	 tarf.	 Fejn	 qatt	 thennejt	 mingħajrek?	 Jew	 meta	 qatt	 kelli	 lilek	 miegħi	 u	 sibt	 ruħi	 ħażin? Aħjar inkun fqir għall-imħabba tiegħek, milli għani mingħajrek. Aktar nagħżel li nibqa'	 turufnat	 u	 miegħek	 f'dina	 l-art	 milli	 kieku	 ngħammar	 fis-sema	 mingħajrek.	 Fejn	 tkun	 int	 hemm	 il-­ġenna;	 u	 fejn	 ma	 tkunx	 int	 mewt	 u	 infern.	 Int	 il-mistrieħ	 tiegħi;	 u	 għalhekk	 ma	 nistax	 ma	 molfoqx	 għalik,	 u	 ma	 nsejjaħlekx	 u	 ma	 notolbokx	 li	 tieqaf	 miegħi.	 Ma	 nistax	 nitma	 sħiħ	 f'ħadd,	 li	 jkun	 jista'	 jgħinni	 fil-bżonnijiet	 tiegħi,	 ħlief	 biss	 fik,	 o	 Alla	 tiegħi.	 Int	 biss	 it-tama	 tiegħi;	 bik	 moħħi	 mistrieħ,	 int	 hu	 li	 thennili	 din	 qalbi;	 u	 fost	 kulħadd	 lilek	 sibt	 fidil	 miegħi	 f'kollox. Kulħadd iħabrek għalih innifsu; int ma tfittixx ħlief il-fidwa tiegħi u l-qdusija ta' ruħi, u tagħmel li kollox jisfagħli b'ġid. Tabilħaqq li ġġarrabtni b'bosta slaleb u dwejjaq; imma dan tagħmlu għall-ġid tiegħi, għax int minn dejjem iġġarrab f'bosta xorti lill-maħbubin tiegħek. U fuq hekk,	 ħaqqek	 li	 tkun	 maħbub	 u	 mfaħħar,	 mhux	 anqas	 minn	 meta	 timlieli	 qalbi	 bil-hena	 tas-smewwiet. Fik mela, Mulejja Alla tiegħi, inqiegħed it-tama tiegħi kollha, u f'idejk nerħi ruħi: fi ħsiebek inħalli t-tribulazzjoni u d-dwejjaq tiegħi kollha; għaliex kulfejn inħares, barra minnek, insibu frugħa u kollox idur mar-riħ. Għaliex	 u	 la	 l-ħafna	 ħbieb	 tiegħi	 ma	 jiswewli;	 u	 la	 l-qawwijin	 jistgħu	 jgħinuni;	 u	 la	 n-nies	 tal-għaqal	 jagħtuni	 parir	 tajjeb,	 u	 la	 l-kotba	 tal-għorrief	 isabbruni;	 u	 la	 l-għana	 jeħlisni	 mill-jasar; u la ebda mkien imwarrab u sabiħ jaħjini jekk int ma tgħinnix, u tieqaf miegħi u	 ssabbarni	 u	 tgħallimni	 u	 tħarisni. Dak kollu li jidhrilna li jġib f'qalbna l-paċi u l-hena, jekk ma tkunx hemm int ukoll, xejn ma jiswa u anqas jista' jnissel f'ruħna l-hena li nixtiequ. Int hu mela l-għajn ta' kull	 ġid,	 is-sabar	 tal-­ħajja	 u	 l-bidu	 ta'	 kull	 għerf;	 u	 l-akbar	 tgawdija	 tal-qaddejja	 tiegħek,	 li	 jittamaw	 fik	 fuq	 kollox.	 Lejk	 narfa'	 għajnejja,	 Alla	 tiegħi;	 fik	 nitma,	 Missier	 ta'	 kull	 ħniena.	 Bierek	 u	 qaddes	 ir-ruħ	 tiegħi	 bil-barka	 tas-smewwiet,	 ħalli	 ssir	 agħmara	 mqaddsa	 tiegħek	 u	 tron	 tal-glorja	 tiegħek	 eterna,	 biex	 f'dan	 it-­tempju	 tal-kobor	 tiegħek	 ma	 jinsab	 xejn	 li	 jista'	 jonqsok	 fil-ġieh	 li	 jistħoqqlok.	 F'ġieh	 il-kobor	 tat-­tjieba	 tiegħek,	 u	 f'ġieh	 il-kotra	 tal-ħniniet	 tiegħek,	 dawwar	 lejja	 l-għajnejn	 tiegħek	 u	 isma'	 t-talb	 tal-imsejken qaddej tiegħek, li jiġġerra bgħid minnek f'artijiet id-dlam tal-mewt. F'tant tiġrib li	 tinsab	 fiha	 dil-ħajja,	 ħares	 lejh	 din	 ir-ruħ	 tas-serv	 tiegħek	 u	 żomm	 idejk	 fuqha;	 u	 bil-grazzja	 tiegħek	 mexxiha	 int,	 mat-triq	 tal-paċi	 għad-dawl	 u	 l-hena	 ta'	 dejjem.	 Amen. TAL-IMITAZZJONI TA' KRISTU FUQ IS-SAGRAMENT TA' L-ALTAR Sejħa ħelwa għat-tqarbin imqaddes ''Ersqu lejja, intom ilkoll l-imħabbtin u li tħossu t-toqol tat-tagħbija, u jien inserraħkom'' igħid il-­Mulej. Il-ħobż li nagħtikom hu l-ġisem tiegħi għall-ħajja tad-dinja. Ħudu u kulu, dan hu l-ġisem tiegħi, li jkun mogħti	 għalikom;	 dan	 agħmluh	 b'tifkira	 tiegħi.	 Min	 jiekol	 il-ġisem	 tiegħi	 u	 jixrob	 id-­demm	 tiegħi	 jkun	 fija	 u	 jien	 fih.	 Il-kliem	 li	 għidtilkom,	 hu	 ruħ	 u	 ħajja.'' KAP I B'liema qima għandna nirċievu lil Kristu Ir-Ruħ: 1.Dan hu kliem tiegħek, o Ġesu, is-sewwa ta' dejjem għalkemm ma ntqalx ħabta waħda u anqas inkiteb imkien wieħed. La darba mela dan hu kliem tiegħek kollu minnu, jaħtieġli nilqgħu bil-ferħ u noqgħod	 għalih	 bis-sedqa	 kollha.	 Kliemek	 hu,	 iva,	 u	 inti	 għidtu;	 imma	 hu	 tiegħi	 wkoll,	 għax	 għall-­ġid	 tiegħi	 int	 għidtu.	 Bil-ferħa	 nisimgħu	 minn	 fommok,	 biex	 aktar	 ingħożżu	 f'qalbi.	 Kliem	 bħal	 dan	 kollu	 ħniena,	 ħlewwa	 u	 mħabba,	 jimlieni	 bil-ħila;	 imma	 mbagħad	 dnubieti	 jkexkxuni	 u	 l-kuxjenza	 bit-tkasbir	 tagħha	 ma	 tħallinix	 nilqa'	 misteri	 tant	 kbar.	 Il-ħlewwa	 ta'	 kliemek	 tiġbidni	 lejk:	 imma	 l-­kotra	 u	 t-toqol	 ta'	 dnubieti	 jgħattuni. 2.Int tridni nersaq lejk bħala iben, biex ikolli sehem miegħek; tridni niekol dak l-ikel ta ħajja ta' dejjem, jekk irrid nirbaħ il-ħajja u l-glorja ta' bla tmiem. Inti tgħid: ''Ejjew għandi intom ilkoll	 li	 taħdmu	 u	 li	 tinsabu	 mħabbtin,	 u	 jien	 inserraħkom.	 ''O	 kelma	 ħelwa	 u	 ta'	 l-aqwa	 mħabba	 f'widnejn	 il-midneb,	 li	 biha	 int,	 Sinjur	 Alla	 tiegħi,	 tistieden	 għat-tqarbin	 tal-Ġisem	 imqaddes	 tiegħek	 lil	 min	 hu	 fqir	 u	 min	 xejn	 ma	 għandu!	 Għax	 jien	 min	 jien,	 Mulejja,	 biex	 nissogra	 nersaq	 lejk?	 Oh,	 x'għaġeb!	 Is-­smewwiet	 tas-smewwiet	 ma	 jesgħukx;	 u	 mbagħad	 int	 tgħid:	 ''Ejjew	 ilkoll	 għandi.'' Xi jfisser din l-umilta tiegħek tant ħelwa, din istedina kollha mħabba? Kif sejjer nissogra nersaq lejk, jien li ma nafx li għamilt ebda ġid, li bih nista' nqawwi qalbi? Kif nista, nistiednek ġewwa	 dari,	 jien	 li	 tant	 drabi	 regħextek?	 L-Anġli	 u	 l-Arkanġli	 jagħtuk	 qima;	 il-Qaddisin	 u	 t-tajbin	 quddiemek	 jitriegħdu;	 u	 mbagħad	 tgħid	 lilna:	 ''Ejjew	 ilkoll	 għandi?''	 U	 li	 ma	 kienx	 għax	 tgħidu	 int	 dal-kliem, Sinjur, min jista' jemmen li hu minnu? U li ma kontx int li trid hekk, min ikollu l-ħila jersaq lejk? Jekk Noe, raġel sewwa, dam jaħdem mitt sena sa bena l-arka li fiha kellhom jeħilsu mill-għarqa tmienja min-nies, kif nista' jien inħejji ruħi f'siegħa, biex nilqa' fija kif jixraq lil Dak li ħalaq	 id-dinja?	 Mose,	 il-qaddej	 kbir	 tiegħek	 u	 l-ħabib	 tiegħek	 tal-qalb,	 ħadem	 arka	 ta'	 l-injam	 li	 ma	 jsewwisx	 u	 ksieha b'deheb l-aktar fin, biex iqiegħed fiha t-twavel tal-Liġi; 	 u jien, daqsxejn ta' bniedem	 imkasbar,	 għandi	 ħila	 nersaq	 u	 nilqa'	 lilek,	 li	 għamilt	 il-Liġi	 u	 li	 tagħti	 l-ħajja?	 Salamun,	 l-egħref	 fost	 is-slaten	 ta'	 Israel,	 seba'	 snin	 dam	 jibni	 dak	 it-tempju	 l-aktar	 sabiħ,	 għat-tifħir	 ta'	 l-isem	 tiegħek.	 Tmint	 ijiem	 dam	 jagħmel	 il-festa	 tat-tiġdid	 tiegħu;	 offra	 elf	 vittma	 tas-sliem,	 u	 fost	 id-daqq	 tat-­trombi	 u	 l-ferħ	 qiegħed	 b'qima	 kbira	 l-Arka	 tal-paċi	 fil-lok	 li	 hu	 kien	 ħejja	 għaliha.	 U	 jien	 imbagħad	 kollni	 tbajja',	 u	 l-ifqar	 fost	 il-bnedmin,	 kif	 sejjer	 indaħħlek	 ġewwa	 dari	 jekk	 bil-kemm	 naf	 ninġabar	 inħejji ruħi dik in-nofs siegħa bil-ħrara? U jalla mqar darba waħda nġbart kif imiss dik in-nofs	 siegħa! X'ħin niftakar, o Alla tiegħi, f'kemm għamlu u kemm tħabtu dawk l-oħrajn biex jogħġbuk, kemm narani tassew bqajt lura miegħek. Kemm qasir żmien inħejji ruħi għat-Tqarbin! Bil-kemm nilħaqq ninġabar fija nnifsi, għaliex aktarx	 moħħi	 jmur	 f'xi	 ħaġ'oħra!	 U	 b'dan	 kollu	 jien	 naf	 li	 quddiem	 il-­Qdusija	 tiegħek,	 ebda	 ħsieb	 li	 m'hux	 mill-aktar	 safi	 ma	 għandu	 jiġini,	 f'ebda	 maħluq	 ma	 għandi	 niftakar	 jew	 imissni	 mmur	 b'moħħi,	 la	 darba	 sejjer	 nilqa'	 ġewwa	 fija	 mhux	 xi	 Anġlu,	 imm	 s-Sid	 ta'	 l-­Anġli. Xejn, imbagħad, ma għandha x'taqsam l-Arka tal-Liġi b'ta' ġo fiha, mal-Ġisem tiegħek l-aktar safi u l-virtu tiegħu, li ebda ħadd ma jista' jfissirhom; xejn ma għandhom x'jagħmlu dawk is-sagrifiċċI tal-Liġi l-qadima mal-vera Ostja, mal-veru sagrifiċċju tal-Ġisem tiegħek, li fih ġew mitmuma s-­sagrifiċċi	 kollha	 ta'	 dak	 iż-żmien. Għala ma nħossnix jien imħeġġeġ bl-aqwa ħrara meta nsib ruħi quddiemek? Għala ma narax kif nagħmel inħejji ruħi aħjar, biex nilqa' f'qalbi l-Ġisem tiegħek, x'ħin niftakar fl-imqaddsa Patrijarki u l-Profeti, u s-Slaten ta'	 dari	 li	 flimkien	 mal-poplu	 kollu	 b'tant	 ħrara	 u	 mħabba	 kbira	 kienu	 juruk	 il-­qima	 li	 tistħoqqlok? Is-Sultan David, daqskemm kien mixgħul bl-imħabba lejk, kien jiżfen kemm jiflaħ quddiem l-Arka t'Alla, u jfaħħar bil-għana tiegħu l-ġid kbir illi int kont għamilt lil missirijietu. Hu ħadem għodda tad-­daqq minn kull xorta,	 u	 kiteb	 Salmi,	 u	 ried	 li	 jitkantaw	 bil-ferħ;	 imqar	 hu	 kien	 ta'	 sikwit	 ikanta	 fuq	 l-­arpa;	 u	 mimli	 bil-grazzja	 ta'	 l-Ispirtu	 Santu	 kien	 igħallem	 il-ġens	 ta'	 Israel	 ifaħħar	 'l	 Alla	 bil-qalb	 kollha;	 u	 jbierku	 u	 jagħtih	 gieħ	 kuljum	 għalenija.	 Jekk	 mela	 dak	 iż-żmien	 kienu	 jqimu	 b'ħeġġa	 hekk	 kbira	 l-Arka	 tat-Testment;	 jekk	 it-tifħir	 t'Alla	 kien	 isir	 b'tant	 festa	 kbira;	 liema	 qima,	 liema	 ħrara	 ma	 għandux	 ikolli	 jien	 u	 kull	 min	 hu	 nisrani,	 quddiem	 is-Sagrament	 Imqaddes	 u	 x'ħin	 niġu	 biex	 nilqgħu	 f'qalbna	 l-Ġisem	 għażiż	 ta'	 Ġesu	 Kristu? Ħafna jmorrulek bosta bnadi biex iżuru r-relikwi tal-Qaddisin; u x'ħin jisimgħu bl-egħemil ta' ħajjithom, jistagħġbu għall-aħħar; u jaraw il-ġmiel tal-knejjes tagħhom; u jbusu l-għadam imqaddes tagħhom miżmum ġol-ħarir u d-deheb. U int arak	 quddiemi	 fuq	 dan	 l-altar,	 o	 Alla	 tiegħi,	 Qaddis	 tal-Qaddisin,	 Kreatur	 tal-bnedmin,	 u	 sid	 ta'	 l-Angli!	 Bosta	 drabi	 n-nies	 imorru	 jaraw	 dal-­ħwejjeġ għax tiġbidhom il-kurżita u jkunu mixtiqin jarawhom, u jibqgħu ftit li xejn ma jbiddlu	 ħajjithom, l-aktar meta jmorru biex jiġru ġirja u mhux bil-fehma tal-ġid ta' ruħhom. Imma fis-­Sagrament ta' l-Altar tinsab int kollok kemm int, o Alla tiegħi, Ġesu Kristu, Alla u Bniedem; u	 kemm-il	 darba	 wieħed	 jilqgħek	 kif	 imissu	 jkun	 qiegħed	 jirbaħ	 il-fidwa	 tiegħu	 ta'	 dejjem.	 Iżda	 lejk	 tiġbidna	 fuq	 kollox	 mhux	 le	 l-kurżita	 jew	 xewqat	 oħra,	 imma	 fidi	 ħajja,	 tama	 mħeġġa	 u	 mħabba	 mseddqa. O Alla li ħlaqt id-dinja, kemm hi tal-għaġeb il-ħniena tiegħek magħna! Kemm ħlewwa ta' mħabba int turi lill-magħżulin tiegħek, meta tagħti ruħek lilhom fis-Sagrament Imqaddes! Għaġeb ta' l-egħġubijiet li l-moħħ ta' ebda bniedem	 ma	 jista'	 jifhmu,	 u	 li	 fuq	 kollox	 jiġbed	 lejk	 il-qlub	 ta'	 l-­imseddqin	 tiegħek	 u	 jixgħelhom	 bl-imħabba.	 Għaliex	 dawk	 li	 huma	 tabilħaqq	 miġbudin	 lejk	 u	 ma	 jfittxux	 għajr	 li	 jbiddlu	 ħajjithom,	 isibu	 f'dan	 is-Sagrament	 Imqaddes	 il-għajn	 ta'	 kull	 virtu	 u	 ta'	 l-­aqwa	 mħabba. Oh, li kont tista' tobsor x'għaġeb kbir hu dan is-Sagrament, u kemm grazzi jġib miegħu li biss il-­fidili ta' Kristu jafu bihom, imma l-ħżiena u l-ilsiera tad-dnub ma jistgħux iġarrbuhom! Dan is-­Sagrament jagħni	 lir-ruħ	 bil-grazzja	 tas-sema	 u	 jġedded	 fiha	 l-virtu	 li	 tkun	 tilfet	 u	 l-ġmiel	 li	 d-dnub	 ikun	 tfielha.	 Dil-grazzja	 xi	 drabi	 hi	 tant	 qawwija,	 li	 bil-ħrara	 li	 tnissel,	 mhux	 biss	 ir-ruħ,	 imma	 wkoll	 il-ġisem	 	 midbiel	 iħoss	 fih	 innifsu	 l-wetqa	 tas-saħħa. Kemma aħna iżda ta' min jibkina għall-bruda u l-għażż tagħna, li ma ninxegħlux bi ħrara akbar biex nilqgħu lil Kristu Ġesu, li fih biss tinsab it-tama u l-mertu tas-salvazzjoni tagħna! Għaliex hu li	 qaddsilna	 ruħna	 u	 li	 fdieha;	 hu	 s-sabar	 tagħna	 f'dal-wied	 tad-dmugħ,	 u	 t-thennija	 ta'	 dejjem	 tal-­Qaddisin.	 Iva:	 ta'	 min	 jibkih	 il-għama	 ta'	 dawk	 il-bosta	 wħud	 li	 ftit	 li	 xejn	 jiftakru	 f'dan	 il-misterju	 tas-saħħa tar-ruħ, li jimla s-sema bil-hena u jwettaq id-dinja kollha. O għama u ebusija tal-­bniedem,	 meta	 xejn	 ma	 jqisha	 grazzja	 bħal	 din;	 u	 fuq	 li	 jista'	 mqar	 kuljum	 jersaq	 jitqarben	 donnu	 jibqa'	 biex	 jibred	 għal	 kollox! Kieku dan is-Sagrament Imqaddes kien jinżamm banda waħda biss, u kien ikun ikkunsagrat minn saċerdot wieħed biss fid-dinja, b'liema ħrara, b'liema xewqat kieku mmorru l-bnedmin f'dan l-imkien wieħed u għand dan il-qassis t'Alla,	 biex	 naraw	 jitqaddes	 dan	 il-Misterju?	 U	 frattant	 illum	 jinsabu	 bosta	 saċerdoti,	 u	 Ġesu	 Kristu	 jiġi	 offert	 f'bosta	 naħiet	 biex	 aktar	 ma	 jixxerred	 mad-dinja	 t-­tqarbin	 imqaddes	 aktar	 tidher	 il-grazzja	 u	 l-imħabba	 t'Alla	 fil-bnedmin. Niżżikħajr, mela, o Ġesu ta' l-aktar tjieba, ragħaj etern ta' rwieħna, li għoġbok tpaxxina, lilna msejknin tturufnati, bil-ġisem u d-Demm għażiż tiegħek, u tistedinna biex nilqgħu f'qalba dawn il-­misterji, u tgħidilna bil-kelma tal-fomm	 tiegħek:	 ''Ersqu	 lejja,	 intom	 ilkoll	 li	 tinsabu	 mħabbtin	 u	 fin-­niket,	 u	 jien	 inserraħkom.'' KAP II F'dan is-Sagrament Alla juri lill-bniedem it-tjieba u l-imħabba tiegħu bla tarf Ir-Ruħ: Kollni tama fit-tjieba u l-ħniena tiegħek, Mulejja, nersaq lejk, marid kif jien lejn is-Salvatur tiegħi, bil-ġuh u bil-għatx lejn il-għajn tal-ħajja, fqir lejn is-Sultan tas-Smewwiet, ilsir lejn is-Sid tiegħi, ħolqien lejn min ħalqu, u mnikket kif jien lejn min jista' jsabbarni. Imma kif inhi din li inti tiġi	 għandi? X'jiena jien biex tagħtini lilek innifsek? Kif għandu ħila midneb bħali jersaq biss	 quddiemek?	 U	 kif	 qatt	 imbagħad	 titbaxxa	 ruħek	 iżżur	 wieħed	 midneb?	 Int	 tafu	 l-qaddej	 tiegħek,	 u	 taf	 ukoll	 li	 xejn	 ma	 ħaqqu	 milli	 qiegħed	 tagħmel	 miegħu!	 Int	 tafu	 l-qaddej	 tiegħek,	 u	 taf	 ukoll	 li	 xejn	 ma	 ħaqqu	 milli	 qiegħed	 tagħmel	 miegħu!	 Nistqarr	 mela	 l-faqar	 tiegħi,	 u	 fil-ħin	 it-tjieba	 tiegħek;	 infaħħar il-ħniena tiegħek, u niżżikħajr għall-imħabba tiegħek bla tarf. Għall-ħniena tiegħek int	 tagħmlu	 dan,	 u	 mhux	 le	 għax	 jistħoqqli	 għall-merti	 tiegħi,	 ħalli	 	 hekk	 insir	 jien	 aktar	 nagħraf	 it-­tjieba	 tiegħek,	 u	 f'qalbi	 hekk	 jogħġob	 lilek,	 u	 int	 trid	 li	 jkun	 dan,	 ir-rieda	 tiegħek	 noqgħod	 għaliha.	 Mhux	 li	 jaħasra	 l-ħażen	 tiegħi	 ma	 jkunx	 ta'	 tfixkil	 għalija! Ġesu kollok tjieba u kollok ħniena! Kemm int ta' min jagħtik qima, jiżżikħajr u jfaħħrek għala dejjem, talli tajtna l-Ġisem imqaddes tiegħek, li l-kobor tiegħu ebda ħadd ma jista' jfissru! Imma f'dat-Tqarbin imqaddes	 x'sejjer	 nitolbok	 jien	 xħin	 nersaq	 ħdejn	 is-Sid	 tiegħi	 u	 naħseb	 li	 qatt	 ma	 nista' nagħtik il-gieh li jmissek fil-waqt li nixtieq nirċevik bil-ħeġġa ta' l-imħabba? Fiex naqbad	 naħseb	 li	 jkun	 ta'	 l-akbar	 ġid	 għal	 ruħi	 ħlief	 niċċekken	 għal	 kollox	 quddiemek	 u	 nfaħħar	 b'qalbi	 kollha	 l-ħniena	 tiegħek	 bla	 tarf?	 Infaħħrek,	 o	 Alla	 tiegħi,	 u	 nsebbħek	 għal	 dejjem.	 U	 nara	 x-xejn	 tiegħi,	 u	 nerħi	 ruħi	 f'idejk. Iva, Sinjur, int il-Qaddis tal-Qaddisin; u jien jaħasra, l-akbar midneb. Int titbaxxa lejja, li anqas ma ħaqqni biss narfa' għajnejja lejk. Int trid tiġi għandi. Inti trid u tixtieq titgħannaq miegħi, Int tistedinni għall-mejda tiegħek. Int tħajjarni niekol l-ikel tas-sema, il-ħobż ta' l-Anġli, li ma hux	 ħaġ'oħra	 ħlief	 inti	 nnifsek.	 Ħobż	 tas-sema	 ħaj	 li	 nżilt	 mis-smewwiet,	 u	 tagħti	 ħajja	 lid-dinja. O Sinjur, x'umilta kbira tiddi minn din il-Għajn ta' l-imħabba! U kif qatt sejrin niżżukħajr u nfaħħruk biżżejjed għal din l-imħabba u l-umilta tiegħek! O kemm kien ta' ġid kbir għal ruħna dak	 il-ħsieb	 tiegħek	 ta'	 meta	 għamilt	 dan	 is-Sagrament!	 U	 x'mejda	 ħelwa	 u	 ta'	 hena,	 ta'	 meta	 tajt	 lilek	 innifsek	 b'ikel	 tagħna!	 Kemm	 hu	 tal-għaġeb	 l-egħmil	 tiegħek,	 Mulejja!	 Kemm	 hi	 qawwija	 s-setgħa	 tiegħek!	 U	 min	 qatt	 iwassal	 biex	 jifhem	 il-wetqa	 tas-sewwa	 tiegħek!	 Għax	 int	 għedt	 kelma	 u	 kollox	 inħalaq;	 għal	 kelma	 tiegħek	 sar	 li	 ridt! Oh, x'ħaġa tal-għaġeb li l-fidi biss tista' tifhimha, imma l-moħħ ta' bniedem ma jwassalx għaliha! Int, Sinjur Alla tiegħi, veru Alla u veru bniedem, tinsab kollox kemm int fid-daqsxejn ta' ħobż u nbid;	 u	 min	 jitqarben	 jiekol	 lilek	 bla	 ma	 jtemmek.	 Int	 Sid	 tal-ħolqien	 kollu,	 li	 ma	 għandek	 x'tambi	 lil	 ħadd,	 ridt	 b'dan	 is-Sagrament	 tiegħek	 tgħammar	 ġewwa	 fina.	 Nitolbok	 mela	 żżommli	 safjin	 lil	 qalbi	 u	 lil	 ġismi,	 biex	 jien	 b'kuxjenza	 ferħana	 u	 nadifa	 nkun	 nista'	 aktar	 sikwit	 infaħħar	 dan	 il-misterju,	 u	 nilqgħu	 b'ġid	 ta'	 dejjem	 għal	 ruħi,	 la	 darba	 int	 għamiltu	 u	 ridtu	 għall-ġieh	 tiegħek	 u	 b'tifkira	 tiegħek	 ta'	 dejjem. Ifraħ, o ruħ tiegħi, u iżżiħajr 'l Alla għal dan il- ġid hekk kbir li hu ħallielek b'faraġ tiegħek f'dan wied id-dmugħ. Kemm-il darba int ittenni dan il-misterju (bil-quddiesa) u tilqa' f'qalbek il-Ġisem	 ta'	 Kristu,	 tkun	 qiegħed	 iġġedded	 l-opra	 tal-fidwa	 tiegħek	 u	 jmissek	 sehem	 mill-merti	 kollha	 ta'	 Kristu;	 għaliex l-imħabba ħanina ta' Kristu ma tiġi qatt nieqsa, u l-kobor tal-ħniena tiegħu qatt ma	 jintemm.	 Mela	 int	 għandek	 dejjem	 tħejji	 ruħek	 biex	 tilqgħu	 b'ħeġġa	 u	 ħrara	 mill-aqwa	 u	 taħseb	 fuq	 dan	 il-misterju	 tal-fidwa	 tagħna	 fil-ġabra	 	 u	 l-qima	 kollha.	 Sewwa	 tkun	 tqaddes,	 sewwa	 tkun	 tisma'	 l-quddiesa,	 dan	 is-sagrifiċċju	 jrid	 ikun	 għalik	 ta'	 l-aqwa	 ferħ,	 daqs	 kieku	 Kristu	 dak	 il-ħin	 niżel	 fil-ġuf	 ta'	 Marija	 Verġni	 u	 sar	 bniedem,	 jew	 inkella	 qisu	 fuq	 is-Salib,	 qiegħed	 ibati	 u	 jmut	 għall-fidwa	 tal-­bniedem. KAP III Kemm hi ħaġa tal-wetqa li wieħed jitqarben spiss Ir-Ruħ: 1.Nersaq mela lejk, o Sinjur, biex b'dan Id-don imqaddsa tiegħek ruħi ssib il-wetqa tagħha, ħalli nifraħ jien bil-mejda mqaddsa tiegħek, int li bi ħnientek, Alla tiegħi, ħjejtni fil-faqar tiegħi. Fik jinsab dak kollu	 li	 nista'	 u	 jmissni	 nixtieq;	 inti	 s-saħħa	 u	 l-fidwa,	 it-tama	 u	 l-qawwa	 tiegħi,	 il-ġieh	 u	 s-­sebħ	 tiegħi.	 Farraġlu	 mela	 qalbu	 llum	 lill-qaddej	 tiegħek,	 għaliex	 lejk,	 Mulejja,	 Ġesu	 tiegħi,	 erfajt	 jien	 ir-ruħ	 tiegħi.	 Nixtieq	 il-lum	 nilqgħek	 bil-ħeġġa	 kollha	 u	 l-qima;	 nixtieq	 b'qalbi	 kollha	 ndaħħlek	 ġewwa	 dari,	 sabiex	 bħal	 Żakkew	 ieħor,	 nista'	 jistħoqqli	 nkun	 imbierek	 minnek,	 u	 magħdud	 ma'	 wlied	 Abram.	 Ir-ruħ	 tiegħi	 u	 kollni	 kemm	 jien	 nixxennaq	 għalik,	 u	 qalbi	 tixtieq	 tingħaqad	 miegħek. 2.Agħtini lilek innifsek, u xejn ma rrid iżjed għaliex barra minnek ebda ħaġa ma tista' sabbarni Mingħajrek ma nistax ingħaddi; u jekk ma żżurnix int, ma hemmx le ħajja għalija. Għalhekk jaħtieġli ta'	 sikwit	 nersaq	 lejk,	 u	 nilqgħek	 f'dari	 għas-saħħa	 ta'	 ruħi:	 għax	 inkella	 naqa'	 għaxi	 fit-triq,	 jekk	 jiġi	 jonqosni dan l-ikel tas-sema. Għaliex int, o Ġesu kollok ħniena, meta tgħallem lill-ġnus u	 tfejjaqhom mill-mardiet tagħhom, kont għidt: ''Ma rridx nibgħathom f'darhom sajmin, biex ma	 jogħxewx	 fit-triq.''	 Imxi	 mela	 hekk	 miegħi,	 int	 li	 ħallejtilna	 lilek	 innifsek	 f'dan	 is-Sagrament	 għall-­faraġ	 ta'	 l-imseddqin	 tiegħek.	 Għaliex	 inti	 int	 il-għajxien	 ħelu	 tar-ruħ;	 u	 min	 jieklok	 kif	 jixraq	 isir	 werriet	 u	 jmissu	 sehem	 mill-glorja	 eterna.	 Billi	 jiena	 ta'	 sikwit	 niżloq	 fid-dnub,	 u	 bħalxejn	 nibred	 u	 nitgħażżen, jaħtieġli bit-talb fil-ġabra u l-qrar u bit-tqarbin ta' Ġismek l-Imqaddes, niġġedded,	 nitnaddaf,	 u	 nitħeġġeġ	 bl-imħabba,	 għaliex	 aktar	 ma	 nitbiegħed	 mit-tqarbin	 ,	 aktar	 ma	 nżommx	 mal-fehmiet	 tiegħi	 t-tajba. 3.Naf, Sinjur, illi l-bniedem miġbud għall ħażen sa minn tfulitu; u jekk ma tkunx int għalih bil-­għajuniet tiegħek, jaqa' fi dnubiet akbar. Għaliex it-Tqarbin imqaddes ibiegħed il-bniedem mill-­ħażen, u jwettqu fis-sewwa. Jekk imqar	 meta	 nitqarben	 (jew	 inqaddes)	 inħossni	 wisq	 drabi	 tqil	 u	 biered;	 x'kien	 ikun	 minni	 li	 ma	 kontx	 infittex	 dil-għajnuna	 tant	 kbira?	 U	 għalkemm	 mhux	 kuljum	 inħossni	 mħejji	 biżżejjed	 għat-tqarbin	 (jew	 għall-quddiesa),	 nagħmel	 kemm	 nista'	 biex	 jistħoqqli	 nirbaħ	 sehem	 minn	 grazzja	 tant	 kbira.	 Dan	 hu	 l-akbar	 hena	 tar-ruħ	 imseddqa,	 dment	 li	 hi	 tibqa'	 bgħid	 minnek	 marbuta	 ma'	 dal-ġisem	 li	 jmut,	 illi	 mgħannqa	 ma'	 Alla,	 tilqa'	 dan	 il-Maħbub	 tagħha	 fil-ġabra	 ta'	 l-imħabba	 lejh. 4.Oh, il-kobor tal-ħniena tiegħek lejna kemm hu tabilħaqq tal-għaġeb! Mela int, Sinjur Alla tiegħIi li ħlaqt u tagħti l-ħajja lill-erwieħ kollha, trid tiġi f'din ir-ruħ tant fqira, u bid-divinita u l-umanita kollha tiegħek ixxabba' l-ġuħ tagħha! Oh, ix-xorti ta' din il-qalb! Oh, x'hena ta' dir-ruħ li	 jistħoqqilha	 bl-imħabba	 tilqa'	 lilek,	 Sid	 u	 Alla	 tagħha,	 biex	 Int	 timlieha	 bil-ferħ	 tas-smewwiet	 xħin	 lilek	 tilqgħek	 fiha!	 Oh,	 x'Sinjur	 kbir	 sejra	 tilqa'	 u	 l-ħlewwa	 tiegħu	 kemm	 hi	 kbira!	 X'ħabib	 tal-qalb	 sejra	 tilqa'	 ġewwa	 darha.	 X'għarus	 ta'	 l-aqwa	 ġmiel	 sejra	 tgħannaq,	 oħla	 mill-maħbubin	 kollha,	 u	 aktar ta' min iħobbu mill-ħwejjeġ l-oħra kollha li tista' tixtieq! Ħalli jisktu mela quddiemek, o	 Maħbub	 tiegħi,	 is-sema	 u	 l-art	 bil-ġmiel	 kollu	 tagħhom,	 għaliex	 bil-ġmiel	 kollu	 tagħhom	 u	 kulma	 bih	 għandhom	 x'jiftaħru,	 kollox	 minnek	 jafuh	 u	 ma	 jistgħu	 qatt	 jilħqu	 mal-ġmiel	 ta'	 l-isem	 tiegħek	 int	 li	 d-dehen	 tiegħek	 hu	 bla	 tarf. KAP IV Alla jxerred bl-abbundanza l-grazzji tiegħu fuq dawk li jitqarbnu bil-ħeġġa ta' l-imħabba Ir-Ruħ: Sinjur Alla tiegħi, trid tibda biex tgħinni int lili qaddej tiegħek, bil-barka tal-ħlewwa tiegħek, sabiex nista' nersaq kif xieraq u bil-ħrara lejn dan is-Sagrament tiegħek ta' l-akbar għaġeb. Ixgħelli qalbi bl-imħabba lejk, u qajjimni minn dan-ngħas tqil li fih ninsab. Ejja u xerred fuqi l-grazzja	 tiegħek,	 ħalli	 tista'	 din	 ruħi	 dduq	 il-ħlewwa	 tiegħek,	 li	 tinsab	 moħbija	 f'dan	 is-Sagrament,	 għajn	 ta'	 l-aqwa	 ġid	 tar-ruħ.	 Agħtini	 d-dawl	 ukoll	 f'għajnejja,	 sabiex	 nista'	 nħares	 lejn	 dal-misterju	 tant	 kbir;	 u	 nitwettaq	 dejjem	 aktar	 fil-fidi	 tiegħi.	 Għaliex	 dan	 is-Sagrament	 hu	 egħmil	 tiegħek,	 mhux	 tal-ħila	 tal-bnedmin;	 int	 ħallejtu	 lilna	 u	 mhux	 il-bnedmin	 twebblu	 bih.	 Ebda	 bniedem	 ma	 jinsab	 li	 għandu	 ħila	 jifhem	 jew	 jaqbad	 ħwejjeġ	 tal-għaġeb	 bħal	 dawn,	 għaliex	 anqas	 l-Anġli	 bid-dehen	 tagħhom	 ma	 jwasslu	 sa	 daqshekk.	 U	 jien	 midneb	 li	 jien,	 ftit	 trab	 u	 rmied,	 kif	 nista'	 ilaħħaq	 u	 nifhem	 dan	 il-­misterju	 mqaddes? B'qalbi f'idejja, b'fidi qawwija u umli u biex noqgħod għar-rieda tiegħek, jien nersaq lejk, Mulejja, bit-tama u l-qima u nemmen tabilħaqq li int tinsab f'dan is-Sagrament, veru Alla u veru Bniedem. Għaliex inti	 tridni	 nilqgħek	 f'qalbi	 u	 miegħek	 nitgħannaq	 bl-imħabba	 u	 issa	 nitlob	 minnek	 għall-ħniena	 tiegħek	 li	 int	 tagħtini	 l-grazzja	 tiegħek;	 imma	 grazzja	 mill-aqwa,	 sabiex	 qalbi	 tfur	 bl-­imħabba	 tiegħek,	 u	 jien	 le	 ma	 nfittex	 ebda	 hena	 ieħor	 għal	 qalbi.	 Għaliex	 das-Sagrament	 tant	 għoli	 u	 għażiż	 hu	 s-saħħa	 tar-ruħ	 u	 tal-ġisem,	 hu	 d-duwa	 tal-mardijiet	 kollha	 tar-ruħ;	 hu	 jfejjaqni	 mill-­vizzji tiegħI u jgħakkisli l-passjonijiet ħżiena; bih nirbaħ it-tentazzjonijiet jew irrażżan il-qawwa	 tagħhom; hu jsawweb fuqi grazzi akbar, ikattar fija l-virtu, iqawwi fija l-fidi, iwettaqli t-tama u	 jixgħel	 u	 jkabbar	 fija	 l-imħabba	 tiegħek. U tabilħaqq li inti f'dan is-Sagrament bosta doni tajt, u għadek tagħti spiss lil dawk li jitqarbnu bil-ħrara; o Alla tiegħi. Feddej tiegħi, qawwa tad-dinja, u thennija ta' ruħ il-bnedmin. F'kull tribulazzjonijiet li	 jinsabu	 fihom,	 int	 ixxerred	 fuqhom	 il-ħlewwa	 kbira	 tal-hena	 tiegħek,	 u	 mill-faqar	 u n-niket li jkunu fih, int twizinhom bit-tama tas-setgħa tiegħek, u tferrħilhom u ddawlilhom	 qalbhom	 bi	 grazzja	 ġdida	 u	 b'dal-mod,	 dawk	 li	 qabel	 it-tqarbin	 kienu	 berdin	 u	 bl-ebda	 ħrara,	 wara	 li	 jilqgħu	 f'qalbhom	 l-ikel	 u	 x-xorb	 tas-sema,	 iħossu	 ruħhom	 mibdulin	 għall-aħjar. Dan li int tagħmel mal-maħbubin tiegħek hu ġej mill-għerf kbir tiegħek; sabiex huma jaraw bis-­sewwa u jifhmuha kemm tabilħaqq hi żgħira l-ħila tagħhom, u liema ġid u xi grazzi kbar inti tagħti. Berdin,	 ebsin	 u	 tqal	 minnhom	 infushom,	 inti	 tħeġġiġhom	 bl-imħabba,	 tixgħelhom	 bix-xewqa	 u	 bid-­devozzjoni.	 Min	 hu	 dak	 li	 resaq	 bl-umilta	 lejn	 din	 il-għajn	 tal-ħlewwa,	 u	 baqa'	 ma	 xorobx	 xi	 ftit	 is-­sħana	 tiegħu?	 Int	 hu	 dik	 il-għajn	 dejjem	 mimlija	 u	 mfawra,	 dak	 in-nar	 imħaġġeġ	 li	 qatt	 ma	 jbatti. Mela, jekk jiena ma nistax nimla mill fawwara ta' dil-għajn jew anqas ma nista' naqta' l-għatx tiegħi, ħallini talanqas nersaq b'fommi lejn dil-għajn tas-sema, biex minnha nixrob qatra waħda, u nistaħja mill-għatx tiegħi,	 imqar	 biex	 ma	 nogħxiex.	 U	 jekk	 ma	 nistax	 inkun	 vampa	 nar	 ta'	 imħabba,	 bħall-Kerubini	 u	 s-Serafini,	 nara	 kif	 għall-inqas	 innissel	 f'qalbi	 d-devozzjoni	 u	 nħejji	 ruħi	 biex	 bit-­Tqarbin ta' dan is-Sagrament tal-ħajja jmissni mqar xrara ċkejkna mill-ħuġġieġa ta' l-imħabba	 divina	 tiegħek.	 Dak	 kollu	 li	 hu	 nieqes	 fija,	 Ġesu	 ħanin	 u	 Salvatur	 imqaddes	 tiegħi,	 iva,	 komplih	 inti	 f'ruħi	 bil-ħniena	 u	 l-grazzja	 tiegħek;	 int	 li	 għoġbok	 issejjaħ	 lil	 kulħadd	 għal	 miegħek	 meta	 għidt:	 ''Ejjew	 intom	 li	 tinsabu	 mħabbtin	 u	 fin-niket,	 u	 jiena	 nserraħkom.'' Jien ninsab imħabbat, xhieda l-għaraq ta' ġbini; inħossni qalbi mnikkta bl-imrar; ninsab imtaqqal bid-dnubiet, imħabbat bit-tentazzjonijiet, imdawwar u msallab b'bosta ġibdiet ħżiena, u ma għandix min iwiżinni, jaħjieni, ħlief lilek, o Sinjur Alla	 tiegħi,	 Salvatur	 tiegħi.	 F'idejk	 ruħi	 nerħi	 u	 kulma	 għandi,	 biex	 int	 iżżomm	 idejk	 fuqi	 u	 twassalni	 fil-ħajja	 ta'	 dejjem.	 Ħudni	 għall-gieh	 u	 l-glorja	 ta'	 l-isem	 tiegħek,	 inti	 li	 ħejjejtli	 Ġismek	 u	 Demmek	 b'ikel	 u	 xorb	 tiegħi.	 Agħtini	 grazzja,	 Sinjur	 Alla	 tiegħi,	 Salvatur	 tiegħi,	 li	 bit-Tqarbin	 ta'	 sikwit	 tikber	 fija	 l-ħrara	 u	 l-imħabba. KAP V Fuq il-kobor tas-Sagrament u l-istat tas-Saċerdot Kieku stess int kellek il-purita u l-qdusija ta ' l-Anġli u l-qdusija ta' San Ġwann Battista, ma kontx jistħoqqlok tilqa' dan is-Sagrament, jekk anqas tmissu b'idejk; għax il bniedem mhux għall-merti tiegħu jikkunsagra,	 u	 jieħu	 f'idejh	 is-Sagrament	 ta'	 Kristu,	 u	 jiekol	 il-ħobż	 ta'	 l-Anġli.	 Kemm	 hu	 kbir	 mela	 dan	 il-misterju,	 u	 kemm	 	 hu	 għoli	 l-ġieh	 ta'	 Saċerdot,	 li	 jista'	 jagħmel	 dak	 li	 anqas	 l-Anġli	 ma	 jistgħu	 jagħmlu!	 Għaliex	 is-Saċerdot	 biss	 ordnati	 li	 imiss	 mill-Knisja,	 jistgħu	 jikkunsagraw	 u	 joffru	 l-­Ġisem.	 Iva,	 is-Saċerdot	 hu	 l-ministru	 t'Alla,	 u	 jgħid	 il-kelma	 ta'	 Alla	 nnifsu	 meta	 waqqaf	 dan	 is- Sagrament: imma fil-konsagrazzjoni Alla hu dak li jkun jikkonsagra u jbiddel il-ħobż u l-inbid fil-­Ġisem tiegħu, għalkemm għajnejn il-bniedem ma jarawhx, għaliex kollox isir kif irid hu, kollox joqgħod għar-rieda tiegħu! F'dan is-Sagrament hekk kbir, mela, aktar għandek temmen f'Alla li jista' kollox milli lis-sensi tiegħek u lil dak li jidher. Għalhekk għandek tersaq lejh b'biża' u qima kbira. Agħti mela daqqa ta' għajn lilek innifsek, u ara ta' min sirt ministru, meta l-Isqof qiegħed idejh fuq rasek. Inti sirt	 Saċerdot,	 ġejt	 ikkonsagrat	 biex	 tgħid	 il-quddiesa;	 qis	 mela	 issa,	 li	 f'ħinu	 u	 f'waqtu	 toffri	 'l	 Alla	 dan	 is-Sagrifiċċju bil-ġabra u bid-devozzjoni, u l-kuxjenza tiegħek tkun bla ebda tebgħa. Int issa ma	 ħaffiftx, le, it-tagħbija tiegħek, anzi rtabatt b'rabta aktar qawwija u ħajtek jaħtiġilha tkun ta' l-­akbar	 qdusija.	 Is-Saċerdot	 irid	 ikun	 imżejjen	 bil-virtu	 kollha,	 u	 jagħti	 lill-oħrajn	 eżempju	 ta'	 ħajja	 qaddisa.	 Ħajtu	 ma	 tridx	 tkun	 bħal	 tal-bnedmin	 l-oħra	 li	 jgħixu	 fid-dinja,	 imma	 bħal	 ta'	 l-Anġli	 fis-­sema	 u	 ta'	 l-erwieħ	 it-tajba	 ta'	 fuq	 l-art. 3.Is-Saċerdot liebes l-ilbies imbierek, hu bħal Kristu ieħor, biex jitlob 'l Alla bil-ħrara u bl-umilta għalih innifsu u għal kulħadd. Fuq sidru u fuq dahru hu jġib is-sinjal tas-Salib ta' Kristu, b'tifkira tal-­Passjoni	 ta'	 Kristu.	 Quddiemu	 jġib	 is-salib	 fil-pjaneta	 biex	 iħares	 dejjem	 lejn	 il-passi	 ta'	 Kristu,	 biex	 jimxi fuqhom bil-ħerqa kollha. Fuq dahru jġib is-salib, biex kemm moħqrija jara min-nies, hu	 jeħodha	 bis-sabar	 għal	 Alla.	 U	 jġib	 is-salib	 quddiem,	 biex	 jibki	 dnubietu;	 u	 jġibu	 warajh	 biex	 jibki,	 daqskemm	 iħenn	 għalihom,	 id-dnubiet	 ta'	 l-oħrajn	 ukoll;	 biex	 jiftakar	 li	 Alla	 qiegħed	 is-saċerdot	 bejnu u bejn il-midneb; u biex ma jegħjiex jitlob u joffri s-sagrifiċċju mqaddes, minn qabel ma	 jistħoqqlu	 jaqla'	 l-ħniena	 u	 l-maħfra. Waqt il-quddiesa tiegħu, is-Saċerdot ikun qiegħed jagħti gieh 'l Alla, l-Anġli jifirħu bil-hena, il-Knisja titgħaxxaq bih, iwettaq il-mistrieħ lill-mejtin u jaqlla' għalih innifsu sehem ta' kull ġid għar-ruħ. KAP VI Hawn ir-Ruħ titlob lil Kristu jgħallimha kif għandha titħejja għat-Tqarbin Ir-Ruħ: 1.Meta nġib quddiem għajnejja, Mulejja, il-kobor tiegħek u x-xejn tiegħi, nirtoqgħod bil-biża' u nħossni nitħawwad. Għax jekk ma nersaqx inkun qiegħed naħrab mill-ħajja, u jekk nersaq mingħajr l-indafa u l-ħrara li jixirqu, jiena nkun nonqsok. X'nibda nagħmel mela, o Alla tiegħi, għajnuna	 tiegħi,	 int	 li	 tagħtini	 d-dawl	 fit-tfixkil	 tiegħi? 2.Int għallimni t-triq li minnha għandi ngħaddi, u nissilli f'qalbi xi tħejjija qasira għat-Tqarbin imqaddes. Jiswieli wisq li nkun naf kif għandi nħejjilek qalbi fil-ġabra u l-qima, biex nilqa' b'ġid tiegħi s-Sagrament imqaddes	 tiegħek,	 jew	 biex	 intemm	 das-Sagrifiċċju	 divin	 hekk	 kbir. KAP VII Fuq l-eżami tal-kuxjenza fuq il-fehma li wieħed tbiddel ħajtu 1.Qabel xejn hemm bżonn li s-Saċerdot t'Alla jħejji ruħu biex jikkonsagra, joffri u jirċievi dan is-­Sagrament, b'umilta u b'qima l-aktar kbira, b'fidi qawwija, b'fehma sħiħa li dan sejjer jagħmlu għall-ġieh t'Alla. Għarbel mela	 tajjeb	 il-kuxjenza	 tiegħek,	 u	 mill-aħjar	 li	 tista'	 saffiha	 b'indiema	 vera	 u	 bi	 qrara	 umli;	 b'mod	 illi	 fuq	 qalbek	 ma	 tħoss	 ebda	 toqol	 li	 jniggiżha,	 jew	 li	 jżommok	 u	 ma	 jħallikx	 tersaq	 tqaddes.	 Nissel	 fik	 indiema	 ta'	 dnubietek	 kollha,	 imma	 l-aktar	 ibki	 u	 olfoq	 għal	 dawk	 il-ħtijiet	 li	 taqa'	 fihom	 ta'	 kuljum;	 u	 jekk	 ikollok	 	 ħin,	 stqarr	 'l	 Alla	 ġewwa	 qalbek	 il-miżerji	 kollha	 li	 fihom	 iġibuk	 il-passjonijiet	 tiegħek. 2.Ibki u tniehed fuq li int għadek hekk marbut mal-ħwejjeġ tad-dinja, ilsir tal-passjonijiet tiegħek, mimli ġibdiet ħżiena; u fuq li int ftit li xejn ma trażżan lis-sensi tiegħek, u tinsab mimli bi ħsibijiet	 fiergħa;	 li	 int	 tant	 miġbud	 għall-ħwejjeġ	 ta'	 barra,	 bla	 xejn	 ma	 tagħti	 kont	 ta'	 dawk	 ta'	 ruħek;	 li	 int	 tant	 mogħti	 għad-daħk	 u	 għaċ-ċajt,	 u	 tant	 tiġik	 tqila	 tibki	 dnubietek	 u	 tindem	 minnhom;	 li	 tant	 tħobb	 it-tgawdija	 u	 l-pjaċiri	 tad-dinja,	 u	 tant	 tiġik	 bi	 tqila	 t-tbatija	 u	 tarahom	 żejda	 l-ħwejjeġ	 tar-­ruħ;	 li	 int	 tant	 moħħok	 biex	 tisma'	 x'hemm	 mill-ġdid	 u	 ddawwar	 għajnejk	 fuq	 xi	 ħaġa	 sabiħa,	 u	 tant	 titmeżmeż	 mit-tmaqdir	 u	 ż-żebliħ;	 li	 int	 tant	 tirgħib	 biex	 taħżen	 taħt	 idejk,	 tant	 xħiħ	 li	 ma	 tagħtix	 minn	 tiegħek,	 tant	 idek	 magħluqa	 biex	 ma	 terħix	 minn	 taħt	 idejk:	 li	 inti	 xejn	 kliemek	 ma	 tqishom	 u	 tant	 tiġik	 id-dinja	 tqila	 li	 toqgħod	 sieket;	 li	 tant	 ħajtek	 hi	 laxka;	 li	 int	 tant	 ilħiħ	 f'kulma	 tagħmel;	 li	 int	 tant	 tħobb	 l-ikel	 tajjeb,	 u	 tagħlaq	 widnejk	 għall-kelma	 t'Alla;	 li	 tfittex	 il-mistrieħ,	 u	 titwarrab	 mix-­xogħol;	 u	 biex	 tisma'	 l-ħrejjef,	 in-ngħas	 ma	 tafx	 bih,	 u	 mbagħad	 għall-ħwejjeġ	 t'Alla,	 tiġik	 id-dinja	 tqila;	 li	 jkollok	 mitt	 sena	 biex	 teħles	 mit-talb	 u	 tgħidu	 mferfex	 ħa	 tħaffef	 u	 teħles;	 tant	 traskurat	 biex	 tgħid	 l-offizzju,	 tant	 biered	 fil-Quddiesa,	 u	 fit-tqarbin	 tiegħek	 bħalxejn	 tħalli	 l-ħsibijiet	 tiegħek	 jixxerrdu, u ħaġa kbira li tkun miġbur sewwa fik innifsek; li int tant malajr jitlagħlek u tisbel u	 lsienek	 jaqta',	 li	 int	 tant	 ħafif	 biex	 taqta'	 l-ħaqq	 mill-oħrajn,	 u	 tant	 aħrax	 iċċanfarhom;	 li	 tant	 tifraħ	 meta	 kollox	 jiġik	 għal	 qalbek	 u	 mbagħad	 tintelaq	 la	 jiġik	 xi	 għawġ;	 li	 sikwit	 tagħmel	 proponimenti	 tajba,	 biex	 imbagħad	 ftit	 u	 xejn	 toqgħod	 għalihom. 3.La d-difetti u dan in-nuqqas tiegħek u oħrajn bħalhom tkun qerrejthom u bkejthom bi ndiema u sogħba kbira ta' qalbek, agħmel proponiment qawwi li tbiddel ħajtek u li tgħaddi 'l quddiem fil-­virtu. Imbagħad	 erħi	 għal	 kollox	 ruħek	 f'idejja,	 u	 bir-raj	 tiegħek	 kollu	 offri	 lilek	 innifsek	 fuq	 l-altar,	 għall-ġieh	 tal-isem	 tiegħi	 b'offerta	 għala	 dejjem;	 jiġifieri	 ntelaq	 f'idejja,	 bla	 ma	 żżomm	 xejn	 għalik.	 B'dak	 mod	 tkun	 tista'	 ersaq	 lejja	 biex	 toffri	 s-Sagrifiċċju	 'l	 Alla	 u	 tilqa'	 f'qalbek	 is-Sagrament	 tal-­Ġisem	 tiegħi	 b'ġid	 ta'	 ruħek. 4.Ma tistax issir offerta isbaħ u ħlas akbar għall-maħfra tad-dnubiet, milli wieħed joffri lilu nnifsu kollu kemm hu u b'qalb safja, flimkien mas-Sagrifiċċju tal-Ġisem ta' Kristu, fil-Quddiesa u fit-­tqarbin. Jekk il-bniedem jagħmel ħiltu	 kollha	 u	 jindem	 tabilħaqq	 minn	 dnubietu,	 ta'	 kull	 darba	 li	 jersaq	 jitlobni	 l-maħfra	 u	 l-ħniena	 tiegħi,	 jiena	 ngħidlu:	 ''Kif	 inhu	 minnu	 li	 ħaj	 jien,	 ma	 rridhiex	 il-­mewt tal-midneb, imma li jbiddel triqtu u jgħix; u fi dnubietu ma niftakarx iżjed, imma kollha	 jinħafrulu.'' KAP VIII Fuq il-mewt ta' Kristu fuq is-Salib u li aħna nagħtu rwieħna 'l Alla 1.Kif jiena b'dirgħajja miftuħa fuq is-Salib u għeri offrejt ruħi minn jeddi lil Alla l-Missier għad-­dnubiet tiegħek b'mod illi ma baqa' xejn fija li ma tajthulux lil Missier biex intaffi l-qilla tiegħu, hekk imissek int ukoll toffri ruħek lili b'qalbek kollha bħala vittma safja u mqaddsa, kuljum fil-­quddiesa, bl-imħabba kollha ta' qalbek, u l-ħeġġa kollha. X'inhu li nitlob minnek jien, ħlief li	 tħabrek	 li	 tagħti	 ruħek	 lili	 għal	 kollox?	 Tagħtini	 x'tagħtini	 jekk	 ma	 tagħtinix	 lilek	 innifsek,	 jien	 xejn	 ma	 nqisu;	 għax	 ma	 nħarisx	 lejn	 il-ħaġa	 li	 tagħtini;	 lilek	 irrid	 jien. 2.Bħalma int, kieku jkollok id-dinja kollha tiegħek, ma tkunx f'sessik sewwa jekk ma jkollokx lili, hekk ukoll jien tagħtini x'tagħtini, ma jistax ikun għal qalbi, jekk ma tagħtinix lilek innifsek. Offri u agħti	 ruħek	 lili	 kollok	 kemm	 int	 għall-imħabba	 t'Alla,	 u	 l-offerta	 tiegħek	 tkun	 mogħġuba.	 Ara	 jien,	 jien	 offrejt	 ruħi	 kollni	 lill-Missier	 minħabba	 fik;	 jien	 lilek	 tajtek	 Ġismi	 u	 Demmi	 b'ikel	 tiegħek,	 biex	 inkun	 kollni	 tiegħek,	 u	 inti	 tibqa'	 tiegħi.	 Imma	 jekk	 int	 tibqa'	 marbut	 miegħek	 innifsek	 u	 ma	 terħix	 ruħek	 f'idejja	 kollok	 kemm	 int,	 l-offerta	 tiegħek	 ma	 tkunx	 sħiħa,	 u	 bejnietna	 ma	 tistax	 issir	 il-vera	 rabta.	 Mela	 jekk	 int	 trid	 tkun	 tabilħaqq	 b'rajk	 f'idejk,	 jekk	 int	 trid	 ikollok	 fik	 il-ħniena	 tiegħi,	 jaħtieġlek	 qabel	 xejn	 tagħmel	 ebda	 ħaġa,	 terħi	 ruħek	 f'idejn	 Alla.	 Għalhekk	 ftit	 huma	 dawk	 li	 qalbhom	 hi	 mżejna bid-dawl tas-sema u maħlula mid-dinja: għaliex ma jafux jiċħdu għal kollox lilhom	 infushom.	 Kelma	 waħda	 ngħid	 jien,	 u	 ma	 narġax	 minnha	 lura:	 ''Min	 ma	 jixħetx	 kulma	 għandu	 wara	 spallejh,	 ma	 jistax	 ikun	 minn	 tax-xirka	 tiegħi.''	 Mela	 int,	 jekk	 tixtieq	 li	 tkun	 minn	 ta'	 ma	 '	 dwari,	 offri	 ruħek	 lili,	 bix-xewqat	 kollha	 ta'	 qalbek. KAP IX Jaħtieġ noffru ruħna u kulma fina 'l Alla u nitolbu għal kulħadd Ir-Ruħ: 1.Sinjur, kulma jinsab fis-sema u l-art hu tiegħek; jien nixtieq noffri ruħi lilek minn qalbi, u nibqa' tiegħek għal dejjem. Sinjur, b'qalbi marbuta biss miegħek, noffri ruħi llum lilek b'qaddej tiegħek għal dejjem, b'qima, b'sagrifiċċju ta' tifħir li qatt ma għandu jaqta'. Int ilqagħha din l-offerta	 mqaddsa flimkien mal-Ġisem tiegħek; offerta, li llum qed nagħmillek quddiem l-Anġli li hawn	 jinsabu	 ma'	 dwarek	 bla	 ma	 narahom,	 ħalli	 hi	 tkun	 b'ġid	 tiegħi	 u	 tal-poplu	 tiegħek	 kollu. Sinjur fuq dan l-altar tas-sliem noffrilek il-ħażen u d-dnubiet tiegħi kollha, li għamilt quddiemek u quddiem l-Anġli mqaddsa tiegħek, u minn dik il-ġurnata li fiha dnibt l-ewwel darba sa dal-ħin: sabiex int taħraqhom	 u	 ttemmhom	 kollha	 bin-nar	 ta'	 l-imħabba	 tiegħek;	 tneħħili	 t-tbajja'	 kollha	 ta'	 dnubieti;	 tnaddafli	 l-kuxjenza	 tiegħi	 minn	 kull	 dnub;	 tarġa'	 tagħtini	 l-ħniena	 tiegħek,	 li	 bid-dnub	 jien	 tlift;	 taħfirli	 kollox	 u	 għall-ħniena	 tiegħek	 tilqagħni	 għall-bewsa	 tal-paċi. X'nista' nagħmel għal dnubieti, ħlief li bl-umilta kollha nqerrhom u nibkihom, u bla ma nehda nitolbok l'int taħfirhomli? Nitolbok li tismagħni bil-ħniena kif ninsab hawn quddiemek, o Alla tiegħi. Jisgħobbija minn qalbi għal	 dnubieti;	 le,	 ma	 nżidx	 nagħmilhom,	 imma	 nindem	 minnhom	 u	 nibqa'	 nindem	 sakemm	 nibqa'	 ħaj,	 pront	 biex	 nagħmel	 penitenza	 u	 nħallas	 għalihom	 sakemm	 ikolli	 nifs. Aħfirli, Sinjur, aħfirhomli dnubieti f'ġieh l-Isem imqaddes tiegħek: salvali lil ruħi, li int fdejtha b'Demmek il-għażiż. Iva, nerħi ruħi fil-ħniena tiegħek, nitlaq ruħi f'idejk; agħmel minni skond ma tgħidlek it-tjieba u l-ħniena tiegħek,	 mhux	 kemm	 jitlob	 il-ħaqq	 għall-ħażen	 tiegħi. 4.Noffrilek ukoll il-ġid kollu li għamilt għalkemm hu ftit u ħaġa ta' xejn, sabiex inti ssaffih u tqaddsu; sabiex ikun mogħġub quddiemek, ikun għal qalbek, u dejjem iġġibu għall-aħjar; billi lili, ħatba battala	 u	 li	 ma	 tiswa	 għal	 xejn,	 twassalni	 b'wiċċ	 il-ġid	 fit-tmiem	 tal-għomor	 tiegħi. 5.Noffrilek ukoll ix-xewqat devoti tar-rwieħ tajba; il-bżonnijiet ta' qrabati, ta' ħuti, ta' ħbiebi, ta' dawk kollha li jien nħobb; ta' dawk li għall-imħabba tiegħek għamlu l-ġid lili u lil ħaddieħor; ta' dawk kollha	 li	 xtiequ	 jew	 talbu	 li	 nitlob	 jew	 inqaddes	 għalihom	 u	 għall-bżonnijiet	 tagħhom,	 sew	 ħajjin,	 sew	 mejtin;	 sabiex	 lilhom	 kollha	 tgħinhom	 bil-grazzja	 tiegħek,	 thennihom	 bil-konsolazzjoni	 tiegħek,	 tħarishom	 mit-tiġrif	 u	 teħlishom	 mid-dwejjaq;	 u	 biex,	 kif	 tkun	 ħlisthom	 minn	 kull	 deni,	 jiżżukħajr	 bil-ferħ	 mill-qiegħ	 ta'	 qalbhom. 6.Noffrilek ukoll it-talb tiegħi u din il-vittma tal-paċi, l-aktar għal dawk li weġġħuni, bekkewni, jew ħaqruni bi lsienhom jew li għamluli xi deni; għal dawk ukoll li jien xi darba bekkejthom, ħabbatthom, dejjaqthom	 jew	 tajthom	 skandlu	 bi	 kliemi	 u	 bl-egħmil	 sewwa	 kont	 naf	 bih,	 sewwa	 ma	 ntbaħtx,	 sabiex	 int	 taħfer	 lilna	 wkoll	 dnubietna	 u	 d-deni	 li	 għamilna	 lil	 xulxin.	 Biegħed,	 Sinjur,	 minn	 qlubna	 l-ħsibijiet	 ħżiena	 fuq	 il-proxxmu,	 il-għadab,	 il-ġlied	 u	 dak	 kollu	 li	 jista'	 jagħmel	 ħsara	 fl-imħabba	 u	 jnaqqas	 fl-imġiba	 t-tajba	 ta'	 bejn	 l-aħwa.	 Ħenn,	 Sinjur,	 ħenn	 għalina	 li	 nitolbuk	 il-ħniena	 tiegħek;	 agħti	 l-grazzja	 tiegħek	 lil	 minn	 għandu	 bżonn;	 u	 agħmel	 li	 aħna	 ngħixu	 ħajja,	 li	 għaliha	 tisħoqqilna	 l-grazzja	 tiegħek	 u	 li	 nirbħu	 l-ħajja	 ta'	 dejjem.	 Amen. KAP X Fuq li ma għandniex inħallu t-Tqarbin għal xejn b'xejn 1.Għandek spiss tersaq lejn il-għajn tal-grazzja u tal-ħniena t'Alla, lejn il-għajn tat-tjieba u ta' kull indafa, sabiex inti tfiq mill-passjonijiet u mid-drawwiet il-ħżiena tiegħek, u jkun jistħoqqlok li titqawwa dejjem aktar biex tkun taf tilqa' lit-tentazzjonijiet kollha u lill-qerq tad-demonju. Il-­għadu,	 billi	 jaf	 xi	 frott	 u	 x'qawwa	 kbira	 tinsab	 fit-Tqarbin	 imqaddes,	 sejjer	 idur	 u	 jfittex	 it-toroq	 kollha	 u	 jagħmel	 kemm	 jiflaħ	 biex	 lill-erwieħ	 it-tajba	 ibegħidhom	 mit-Tqarbin. 2.Għaliex uħud, waqt li jħejju ruħhom għat-Tqarbin imqaddes, isofru minn ġewwa tentazzjonijiet kbar mid-demonju, billi dan ir-ruħ tal-ħażen (kif jinsab miktub fil-ktieb ta' Ġob), jindehes fost ulied Alla, iħawdilhom moħħhom biex, bil-qerq tiegħu,	 jara	 kif	 jimlielhom	 rashom	 bil-biża'	 żejjed	 bil-­fehma li b'daqshekk inaqqsilhom il-ħeġġa tagħhom jew itektilhom fuq il-fidi bit-tama li	 jberridhielhom, jew tal-anqas iġagħalhom iħallu t-Tqarbin għal kollox, jew jersqu jitqarbnu fuq	 qalbhom.	 Imma	 wieħed	 ma	 għandux	 jagħti	 kont	 ta'	 dan	 il-qerq	 tiegħu,	 jew	 anqas	 tal-qżież	 u	 l-­ħażen	 li	 jiġiblu	 quddiem	 għajnejh;	 anzi	 jmissu	 jxejjirlu	 għal	 rasu	 l-ħsibijiet	 kollha	 li	 jkun	 fesfislu.	 Xejn	 la	 tqisu	 u	 ibagħtu	 'l	 barra	 lid-demonju,	 imma	 t-Tqarbin	 imqaddes	 la	 tħallihx	 fuq	 daqshekk. 3.Drabi wkoll il-ħrara żejda biex wieħed-inissel id-devozzjoni f'qalbu, u l-ħafna taħbit ta' moħħ fuq il-qrar, ibiegħdu mit-Tqarbin. Imma int imxi fuq il-parir tal-għorrief u ħallik minn dan-niket u minn dawk l-iskrupli, għax dawn ifixkluk u jtellfulek il-grazzja t'Alla, u jitfulek in-nar tar-ruħ. Għal	 daqsxejn	 ta'	 ħsieb	 li	 jgħaddilek	 minn	 moħħok	 u	 għal	 skruplu	 ta'	 xejn,	 la	 tħallix	 it-Tqarbin	 imqaddes:	 ersaq	 qerr	 bla	 telf	 ta' żmien u aħfer minn qalbek lill-proxxmu tiegħek għal kulma naqsek; jekk	 imbagħad	 tkun	 għamiltlu	 d-deni	 int,	 itolbu	 maħfra	 bl-umilta,	 u	 Alla	 jaħfer	 lilek	 minnufih. 4.Issa x'tieħu billi tiddawwar żmien twil ma tersaq tqerr, jew tħalli t-Tqarbin mil-lum għal għada, x'sejjer tirbaħ? Issaffa mill-aktar fis mill-velenu li jtebbagħlek qalbek; fittex ħu d-duwa; u kif issib ruħek aħjar milli	 kieku	 toqgħod	 iddum.	 Jekk	 int	 illum	 ma	 tersaqx	 titqarben	 għal	 dil-ħaġa,	 għada	 forsi	 tiġrilek	 waħda	 akbar,	 u	 hekk	 għandek	 almu	 titbiegħed	 żmien	 twil	 mit-Tqarbin	 u	 dejjem	 aktar	 ruħek	 tibred. Stenbah mill-aktar fis mill-għażż u mill-bruda li tinsab fihom; af li xejn ma jiswielek toqgħod tnikker qalbek u tħalli mil-lum għal għada u titbiegħed mill-ħwejjeġ t'Alla minħabba fit-tfixkil li kuljum tiltaqa' magħhom. Taħbat	 wisq	 agħar	 jekk	 iddum	 ma	 titqarben;	 għax	 dan	 ma	 jistax	 iġiblek	 ħlief	 bruda	 u	 toqla	 kbira.	 Eh	 x'għama!	 X'uħud,	 ta'	 qalbhom	 birda	 u	 ta'	 ħajja	 laxka,	 bħalxejn	 iħallu	 l-qrar	 u jħallu mil-lum għal għada t-Tqarbin, biex bħalkieku ma jkunx jaħtiġilhom joqogħdu b'seba'	 għajnejn	 fuqhom	 infushom. 5.Eh, jaħasra għalihom kemm għandhom ftit imħabba u kemm hi bierda d-devozzjoni ta' dawk li għall-inqas ħaġa ta' xejn jibqgħu ma jitqarbnux! X'hena jħoss f'qalbu u kemm hu mogħġub minn Alla dak il-bniedem li dejjem iqis igħix sewwa u jżomm il-kuxjenza tiegħu nadifa, biex imqar	 mixgħul dejjem bl- imħabba t'Alla, kuljum jersaq jitqarben, u jekk jista' jkun bla ma jagħti	 f'għajnejn	 in-nies! Imma niftiehmu; jekk wieħed xi darba jilħaq ma jersaqx jitqarben għall-umilta, jew għaliex jinqalagħlu xi għawġ li tabilħaqq ikun iżommu, dan ta' min ifaħħru għall-qima li għandu lejn is-­Sagrament; imma, imbagħad, jekk iħoss	 li	 b'daqshekk	 tibda	 tirkbu	 l-bruda,	 għandu	 jqis	 li	 jħeġġeġ	 lilu	 nnifsu,	 u	 jagħmel	 dak	 kollu	 li	 jista'	 biex	 ma	 jitlifx	 it-Tqarbin	 u	 Alla	 jwettqu	 fix-xewqa	 tiegħu	 għaliex	 dan	 li	 Alla	 jixtieq. 6.Jekk imbagħad tabilħaqq wieħed ikollu x'iżommu li ma jitqarbinx, imma għandu xewqa kbira u fehma sħiħa li jitqarben ma jitlifx b'daqshekk il-ġid tas-Sagrament. Kull min għandu kuxjenza tajba, jista' kuljum u kull ħin jagħmel tqarbina spiritwali, u din ebda ħaġa ma tista' ttellifhielu, u ġid kbir tagħmel fir-ruħ; imma mbagħad kultant, f'ċerti ġranet għandu jersaq b'qima	 u	 bi	 mħabba	 kbira	 jirċievi	 s-Sagrament	 tal-Ġisem	 tar-Redentur	 tiegħu,	 u	 mingħalih	 aktar	 ifittex	 li	 jfaħħar	 u	 jagħti	 ġieh	 'l	 Alla	 milli	 l-hena	 ta'	 qalbu. U hemm ħaġ'oħra: kemm-il darba n-nisrani joqgħod jaħseb bid-devozzjoni fuq il-misteru ta' l-­Inkarnazzjoni ta' Kristu u fuq il-Passjoni tiegħu u jħeġġeġ qalbu bl-imħabba lejh, ikun qiegħed jagħmel Tqarbina spiritwali, u ruħu dejjem aktar	 titħeġġeġ	 bl-imħabba	 t'Alla. 7.Imma min iħejji ruħu għat-Tqarbin biss meta tkun t-tali festa, jew għax hu mdorri jitqarben it-tali ġurnata, aktarx ma jkunx iħejji ruħu tajjeb. Imbierek min joffri ruħu 'l Alla b'vittma ta' kull darba	 li	 jqaddes,	 jew	 jersaq	 jitqarben. U la għandek tkun twil wisq, anqas imgħaġġel iżżejjed: int agħmel bħalma jagħmlu l-­biċċa l-kbira tas-Saċerdoti li qed tgħix magħhom. Ma għandekx iddejjaq u xxabba' lil ħadd; imma imxi fit-triq li fiha mxew ta' qalbek; u aktar għandek tfittex li tkun ta' ġid lill-proxxmu jew li	 tikkuntenta	 d-devozzjoni	 tiegħek	 u	 l-imħabba	 ta'	 qalbek.. KAP XI Ruħ in-Nisrani ma tgħaddix mingħajr il-ġisem ta' Kristu u mingħajr il-Kotba Mqaddsa Ir-Ruħ: 1.O Sinjur Ġesu tiegħi kollok ħlewwa kemm hu kbir il-hena ta' dik ir-ruħ devota li tersaq miegħek fuq il-mejda tiegħek fejn l-ikel tagħha m'hux ħaġ'oħra ħlief inti stess, il-maħbub tagħha, li hi l-aktar	 xewqa fuq ix-xewqat kollha ta' qalbha! Li kont nista', bħall-Maddalena, kollha mħeġġa bl-­imħabba	 lejk,	 inxerred	 id-dmugħ	 mill-qiegħ	 ta'	 qalbi	 quddiemek	 u	 bħalha	 naħsel	 riġlejk	 bid-dmugħ	 tiegħi! Imma fejnha did-devozzjoni! U mnejn inġibu dan id-dmugħ imqaddes? U frattant	 quddiemek	 u	 quddiem	 l-Anġli	 mqaddsa	 tiegħek,	 qalbi	 kien	 imissha	 tixgħel	 kollha	 bl-imħabba,	 u	 tibki bil-ferħ, la darba jien għandi lilek tabilħaqq quddiemi fis-Sagrament imqaddes, għalkemm	 mistur	 taħt	 xbieha	 oħra. 2.U kif sata' qatt kien xort'oħra? Għaliex kieku għajnejja ma jifilħux iħarsu lejk imdawwar kif int b'dik id-dija tiegħek u d-dinja kollha kemm hi ma kinitx tista' tibqa' wieqfa bid-dija tal-kobor tiegħek! Meta	 int	 mela	 tinsatar	 fis-Sagrament,	 int	 tagħmlu	 għaliex	 iġġib	 quddiem	 għajnejk	 ix-xejn	 tiegħi.	 Jiena	 għandi	 quddiemi	 u	 nagħti	 qima	 lil	 Dak	 li	 l-Anġli	 jadurawh	 fis-sema;	 imma,	 jien	 bħalissa	 bil-fidi,	 u	 huma	 wiċċ	 imbwiċċ	 u	 bla	 mistur.	 Jien	 jaħtieġli	 nitfarraġ	 bid-dawl	 ta'	 fidi	 ħajja	 sakemm	 għad	 jiddi	 fuqi l-jum tad-dawl ta' dejjem, u jkun għadda għalija żmien it-tixbihat. Għaliex meta mbagħad	 nasal	 f'dan	 l-istat	 li	 xejn	 ma	 jkun	 jonqosni,	 anqas	 ma	 jkun	 hemm	 iżjed	 is-Sagramenti;	 billi	 l-Beati,	 fil-glorja	 tas-smewwiet,	 ma	 taħtiġihomx	 aktar	 il-għajnuna	 tas-Sagramenti.	 Mogħnijin	 bil-preżenża	 t'Alla,	 huma	 jgawdu	 bla	 ma	 jehdew	 u	 jitgħaxxqu	 bil-glorja	 tiegħu	 wiċċ	 imbwiċċ;	 u	 għaddejjjin	 minn	 foħrija	 għal	 foħrija,	 sakemm	 jilħqu	 l-kobor	 t'Alla	 bla	 tarf;	 u	 jiġu	 mibdulin	 fih	 għal	 kollox	 u	 jgawdu	 l-­Verb	 t'Alla	 magħmul	 bniedem,	 kif	 kien	 mill-bidu	 u	 kif	 jibqa'	 għala	 dejjem. 3.Meta niftakar f'dawn l-egħġubijiet is-sabar stess li inti bih tagħni lil ruħi, ebda hena ma jħallili; għax sakemm ma narax bla għamad lis-Sinjur fil-glorja tiegħu, xejn ma nqisu dak kollu li nara u	 nisma'	 fid-dinja.	 Int	 tixhidli,	 o	 Alla	 tiegħi,	 li	 ebda	 ħaġa	 ma	 tista'	 thennini,	 ebda	 ħolqien	 ma	 jista'	 jagħtini s-sabar tiegħi, ħadd ħlief int, Alla tiegħi, li nixtieq nitgħaxxaq bik għala dejjem. Imma	 dment	 li	 nibqa'	 fuq	 din	 l-art,	 dan	 ma	 jistax	 iseħħ	 fija. Jaħtieġli mela nwettaq din ruħi bl-aqwa sabar u f'kulma tixtieq int minni, noqgħod għalih kif jogħġob lilek. Għaldaqshekk il-Qaddisin tiegħek li jinsabu llum fil-hena miegħek fis-saltna tas-­smewwiet, f'ħajjithom kienu jistennew il-miġja tal-glorja tiegħek bl-aqwa b'fidi tas-smewwiet,	 f'ħajjithom kienu jistennew il-miġja tal-glorja tiegħek bl-aqwa b'fidi u tama sħiħa. Dak li huma	 kienu	 jemmnu,	 jiena	 nemmnu,	 dak	 li	 huma	 kienu	 jittamaw	 fih	 jiena	 nitma	 fih;	 fejn	 waslu	 huma,	 għandi tama jiena wkoll li nasal. U fil-waqt, jien nimxi mimli bil-fidi, mwettaq bl-eżempju tal-­Qaddisin.	 Għandi	 wkoll	 il-Kotba	 Mqaddsa	 biex	 ihennuli	 qalbi,	 u	 jgħallmuni	 kif	 għandi	 ngħix;	 u	 fuq	 kollox,	 għandi	 l-Ġisem	 imqaddes	 tiegħek,	 bħala	 duwa	 tiegħi	 u	 faraġ	 tiegħi. 4.Għaliex jien nara tabilħaqq li tnejn huma fuq kollox il-ħwejjeġ li l-aktar lili jinħtiġuli f'din il-ħajja, u li mingħarhom ma nistax ingħaddi f'din il-ħajja kollha taħbit. Miżmum kif ninsab ġewwa l-ħabs tal-­ġisem, nistqarr	 li	 jien	 għandi	 bżonn	 ta'	 żewġ	 ħwejjeġ:	 ikel	 u	 dawl.	 Bħala	 marid	 li	 jien,	 tajtni	 l-Ġisem	 imqaddes	 tiegħek,	 biex	 bih	 inpaxxi	 r-ruħ	 tiegħi	 u	 'l	 ġismi;	 u	 tajtni	 wkoll	 il-kelma	 tiegħek:	 biex	 tkun	 dawl	 li	 jmexxi	 r-riġlejn	 tiegħi. Mingħajrhom dawn it-tnejn, ma nafx kif kont nista' ngħix' għax il-Kelma t'Alla hi d-dawl ta' ruħi, u s-Sagrament tiegħek il-ħobż tal-ħajja. Dawn nista; nsejħilhom ukoll iż-żewġ imwejjed imqegħdin waħda hawn u oħra hemm fit-teżor tal-Knisja Mqaddsa tiegħek. Il-waħda hi l-mejda ta' l-Altar	 imqaddes, bil-ħobż imqaddes fuqha, jiġifieri l-Ġisem għażiż ta' Kristu; l-oħra hi l-mejda tal-Liġi	 t'Alla,	 li	 fiha	 jinsab	 miġbur	 it-tagħlim	 imqaddes,	 li	 tgħallem	 li	 għandna	 nemmnu	 u	 li	 jwassalna,	 bl-­ebda	 biża'	 li	 nintilfu,	 il	 ġewwa	 mill-velu	 fejn	 jinsab	 mistur	 il-Qaddis	 tal-Qaddisin. 5.Niżżikħajr, mela, Mulejja Ġesu tiegħi, dawl tad-dawl etern, li għoġbok tħejjilna l-mejda tat-­tagħlim imqaddes tiegħek, bil-fomm tal-qaddejja tiegħek, il-Profeti, l-Appostli u l-Għorrief l-oħra. Niżżikħajr ukoll int li ħlaqt u fdejt il-bnedmin, li biex	 turi	 lid-dinja	 kollha	 l-imħabba	 tiegħek,	 ħejjejt	 ċena kbira fejn mhux ix-xbieha ta' ħaruf tal-Liġi l-qadima, imma l-Ġisem u d-Demm imqaddes	 tiegħek int ħejjejt għall-ikel tagħna. F'din l-istedina mqaddsa, int thenni l-imseddqin kollha u	 tfarraġhom bil-kalċi tal-fidwa tagħhom, fiha jinsabu t-thennijiet kollha tal-Ġenna, u fejn l-Anġli	 imqaddsin	 jitpaxxew	 ukoll	 magħna	 (għal	 kemm	 bħala	 erwieħ)	 u	 jħossu	 hena	 wisq	 aqwa. 6.Kemm hi kbira u ta' l-aqwa għożża d-dinjita tas-Saċerdoti, li għandhom ix-xorti jikkonsagraw bi kliem imqaddes 'l Alla ta' l-aqwa Maesta, u li jbirkuh b'xufftejhom u jżommuh b'idejhom u jilqgħuh ġewwa l-fomm tagħhom,	 u	 li	 jqassmuh	 lill-oħrajn!	 Kemm	 għandu	 tassew	 ikun	 safi	 dak	 il-fomm,	 kemm	 għandu	 jkun	 qaddis	 dak	 il-ġisem,	 kemm	 tassew	 trid	 tkun	 bla	 tebgħa	 l-qalb	 tas-Saċerdot	 li	 fiha jidħol tant drabi Dak li hu Alla ta' l-indafa! Mill-fomm tas-Saċerdot, li hekk spiss jirċievi s-­Sagrament	 ta'	 Kristu,	 ma	 jixraqx	 li	 toħroġ	 kelma	 li	 ma	 tkunx	 tal-qdusija,	 ma	 għandux	 jinstama'	 ħlief	 kliem	 tal-ġid	 tar-ruħ. 7.Għajnejn is-Saċerdot, li kuljum iħarsu lejn il-Ġisem ta' Kristu, iridu jkunu bla tebgħa u kollhom ġabra; u dawk idejh li ta' kuljum igħannqu lil Dak li ħalaq is-sema u l-art, indaf, u merfugħin	 lejn	 is-­sema.	 Għalihom	 is-Saċerdot	 l-aktar	 li	 ntqalu	 dawn	 il-kelmiet	 tal-Liġi	 (fil-Levitiku):	 ''Kunu	 qaddisin,	 għax	 jien,	 il-Mulej	 Alla	 tagħkom,	 jien	 qaddis.'' 8.Għinna, Mulejja li tista' kollox, bil-grazzja tiegħek: biex, kif ġejna mgħollijin fil-grad ta' Saċerdoti, inkunu nistgħu, kif jixraqlek, inservuk bil-qima kollha, b'qalb safja u b'kuxjenza tajba. U jekk ma nistgħux ingħaddu ħajjitna f'dik	 l-innoċenza,	 f'dik	 l-indafa	 li	 jmissna,	 agħtina	 grazzja	 għall-inqas	 li	 nibku	 d-dnubiet	 li	 waqajna	 fihom	 u	 li	 r-ruħ	 tagħna	 tilbes	 l-umilta	 u	 żżomm	 qawwi	 fil-fehma	 t-tajba,	 biex	 għal	 li	 ġej	 aktar	 naqduk	 bil-ħrara. KAP XII B'liema ħrara għandu wieħed iħejji ruħu għat-Tqarbin 1.Jiena nħobb l-indafa, jiena li nagħti kull qdusija. Jiena nfittex qalb safja u fiha nħoss ruħi fil-­mistrieħ tiegħi. Ħejjili għall-ikel sala kbira u sabiħa, ħalli nagħmel il-Għid għandek mad-dixxipli tiegħi. Jekk tridni niġi	 għandek,	 u	 nibqa'	 għandek,	 neħħi	 l-ħmira	 l-qadima	 u	 naddaf	 l-agħmara	 ta'	 qalbek.	 Keċċi	 minnha	 l-ħwejjeġ	 tad-dinja,	 tħallix	 vizzjijiet	 jieħdu	 r-riħ	 fuqha,	 oqgħod	 fuq	 il-bejt	 bħal	 għasfur	 waħdu,	 u	 fl-imrar	 ta'	 qalbek	 ġib	 quddiem	 għajnejk	 il-ħażen	 ta'	 qalbek.	 Kull	 minn	 iħobb,	 isib	 iħejji	 l-aħjar	 u	 l-isbaħ	 kamra	 għal	 dak	 li	 hu	 jħobb,	 għax	 hawn	 tidher	 l-imħabba	 ta'	 dak	 li	 jkun	 sa	 jilqa'	 l-maħbub	 tiegħu. Kun af, iżda, li minnek innifsek ma tistax tħejji ruħek sewwa, avolja ddum tħejji ruħek sena sħiħa, u ma taħsibx fi ħwejjeġ oħra ħlief fija. Il-ħniena u l-grazzja tiegħi huma dawk li jħalluk	 tersaq	 lejn	 il-mejda	 tiegħi;	 bħalkieku	 wieħed	 fqir	 jiġi	 b'ħaġa	 oħra	 ħlief	 billi	 jumilja	 ruħu	 u	 jirringrazzjah.	 Agħmel dak li tista' tagħmel u agħmlu bil-ħrara; u l-Ġisem tal-maħbub Sinjur u Alla tiegħek, li	 ndenja ruħu jiġi għandek, ilqgħu mhux għax ikun wasal iż-żmien, jew għax għal xi ħaġa, ikun	 jaħtieġlek titqarben; imma ilqgħu bil-biża', bil-qima u bl-imħabba. Jien hu li sejjaaħtlek, jien li	 rridek	 titqarben;	 dak	 li	 hu	 nieqes	 fik	 inkomplih	 jien:	 ejja	 u	 ilqagħni	 f'qalbek. Meta nagħnik bil-grazzja tad-devozzjoni f'qalbek, irringrazzja lil Alla tiegħek; dan inkun għamiltu mhux għax ikun ħaqqek, imma għax inkun ħennejt għalik. Jekk ma tħossokx titħeġġeġ imma tħossok bħal biered, kun aktar ilħiħ fit-talb,	 u	 ħabbat	 il-bieb;	 u	 la	 tiskotx	 sa	 qabel	 ma	 taqla'	 farka	 jew	 qatra	 waħda	 mill-grazzja	 tal-ġenna;	 int	 għandek	 bżonni,	 mhux	 jien	 naħtieġlek.	 U	 anqas	 ġejt	 biex	 tqaddisni,	 imma	 jien	 ġejt	 biex	 inqaddsek,	 u	 nagħmlek	 aħjar.	 Inti	 tiġi	 għandi	 biex	 minni	 tkun	 imqaddes u tingħaqad miegħi; biex taqla' grazzja ġdida, u biex tinxegħel mill-ġdid bil-ħrara li	 tbiddel	 ħajtek.	 Agħraf	 għożżha	 din	 il-grazzja:	 ħejji	 ruħek	 mill-aħjar	 li	 tista',	 u	 ilqa'	 fiha	 lill-Maħbub	 tiegħek. Hemm bżonn iżda, mhux biss li int tħeġġeġ qalbek bl-imħabba qabel it-Tqarbin, imma wkoll li inti li żżommha ħajja wara li tkun irċevejt is-Sagrament; u daqskemm hemm bżonn li tħejji ruħek minn qabel	 bid-devozzjoni,	 daqstant	 ieħor	 jaħtieġlek	 tibża'	 għal	 din	 il-grazzja.	 Meta	 wieħed	 jagħraf	 igħożż	 din	 il-grazzja,	 ikun	 qiegħed	 iħejji	 t-triq,	 biex	 'il	 quddiem	 jaqla'	 grazzja	 akbar. Min wara li jitqarben, jarġa jagħti ruħu għall-frugħa tad-dinja, jitlef kulma għamel. Int oqgħod sieket, inġabar fil-kwiet, u tpaxxa b'Alla tiegħek; għaliex meta għandek lil Dak li d-dinja kollha ma tistax teħodhulek, x'jonqsok?	 Lili	 int	 imissek	 tagħti	 ruħek	 għal	 kollox;	 imma	 b'mod	 li	 għal	 li	 ġej	 tgħix	 mhux	 fik,	 imma	 fija,	 bla	 ma	 tfittex	 xejn	 aktar	 lilek	 innifsek. KAP XIII Ir-ruħ devota, fis-Sagrament tat-Tqarbin, għandha tfittex b'qalbha kollha li tirtabat ma' Kristu. Ir-Ruħ: 1.Oh, li kont nista' Sinjur, insib lilek waħdek, u miegħek qalbi kollha u ngawdik, daqskemm tixtieq ruħi u b'hekk ebda ħadd ma jkun jista' jmerini, u ebda ħaġa maħluqa ma tkun tista' tqanqalli	 qalbi	 u tixħet għajnejha fuqi; imma int biss tkun tkellimni u jien inkellem lilek biss, kif il-maħbub	 jitħaddet	 mal-maħbuba	 tiegħu	 u	 kif	 il-ħabib	 igħix	 qalb	 waħda	 mal-ħabib	 tiegħu! Dan nitlob, dan nixtieq, li nkun ħaġa waħda miegħek; li noftom qalbi mill-ħlejjaq kollha, u li bit-­Tqarbin Imqaddes u bil-Quddies ta' kuljum nitgħallem intiegħem il-ħwejjeġ tas-sema u ta' dejjem. Eh, Sinjur Alla tiegħi,	 meta	 sejjer	 ninsa	 għal	 kollox	 lili	 nnifsi,	 u	 li	 nkun	 imgħannaq	 miegħek	 u	 mitluf	 fil-kobor	 tiegħek?	 Inti	 fija	 u	 jiena	 fik,	 iva,	 Mulejja	 Alla	 tiegħi,	 agħmel	 li	 aħna	 nkunu	 ħaġa	 waħda. 2.Iva: int il-maħbub tiegħi, li tingħaraf fost l-eluf, int li ruħi tixtieq tgħammar fik matul il-ħajja kollha. Iva: int il-għaxqa tiegħi, għax fik insib is-sabar tiegħi, int fuq kollox u l-veru mistrieħ tiegħi;	 u	 barra	 minnek	 kollox	 hu	 tbatija,	 għali	 u	 miżerja	 bla	 tarf.	 Iva:	 int	 tabilħaqq	 Alla	 moħbi:	 int	 mal-ħżiena	 ma	 għandekx	 x'taqsam;	 u	 l-kliem	 tiegħek	 ma'	 l-umli	 u	 ma'	 ta'	 qalbhom	 safja. Kemm tabilħaqq hi ħelwa, Sinjur, ir-Ruħ tiegħek, li biex turi l-imħabba tiegħek lejn uliedek, int tpaxxihom bil-ħobż tal-ħajja nieżel mis-Sema! Għaliex, liema ġens hu hekk kbir li għandu l-allat qrib lejh, bħalma hu l-Mulej, Alla tagħna, kull meta nsejħulu? (Dewteronomju IV, 7)	 li, sabiex	 kuljum thennihom u terfħalhom qalbhom lejn is-sema, tagħtihom lilek innifsek b'ikel u b'faraġ	 tagħhom? 3.Fejn insib poplu ieħor tant ixxurtjat bħalna l-Insara? Jew liema hi l-kreatura mis-sema 'l isfel, tant maħbuba mn'Alla bħar-ruħ devota, li tilqa' ġewwa fiha 'l Alla, biex ipaxxiha bil-Ġisem glorjuż tiegħu? O grazzja,	 li	 ebda	 lsien	 ma	 jista'	 qatt	 ifissirha!	 O	 umilta	 tal-għaġeb!	 O	 mħabba	 bla	 tarf,	 mogħtija	 biss	 lill-bniedem! Imma x'nagħtih lis-Sinjur tiegħi għal grazzja bħal din, għal imħabba tant kbira? Ma nistax nagħmel ħaġ'oħra li biha jieħu gost, daqs li nagħti qalbi kollha kemm hi lil Alla tiegħi, u ngħaqqadha ma'	 tiegħu.	 Hemm	 qalbi	 ttir	 bil-ferħ	 meta	 ruħi	 tkun	 marbuta	 sewwa	 m'Alla:	 u	 Alla	 jgħidli:	 ''Jekk	 inti	 trid	 toqgħod	 miegħi,	 jiena	 inkun	 miegħek:	 għaliex	 ma	 nixtieqx	 ħaġa	 oħra	 ħlief	 li	 qalbi	 tkun	 ħaġa	 waħda	 miegħek.'' KAP XIV B'liema ħeġġa ta' mħabba xi erwieħ devoti jirċievu l-Ġisem ta' Kristu Ir-Ruħ: 1.Kemm hi kbira, Mulejja, dik ħnientek, li int taħżen għal dawk li għandhom il-beżgħa tiegħek. Meta niftakar f'dawk ir-rwieħ devoti, li jersqu lejn is-Sagrament tiegħek, Sinjur, bi ħrara mixgħula, bi mħabba kbira kbira,	 kemm	 tassew	 inħossni	 nitħawwad	 ġewwa	 fija	 u	 nistħi	 minni	 nnifsi!	 Narani	 nersaq	 lejn	 l-altar	 tiegħek	 u	 lejn	 il-mejda	 tat-Tqarbin	 imqaddes	 kollni	 bruda	 miegħi,	 b'din	 qalbi	 samma	 bla	 xejn	 ma	 titħeġġeġ;	 bla	 xejn	 ma	 ninxegħel	 kollni	 kemm	 jien	 bl-imħabba	 quddiemek,	 o	 Alla	 tiegħi,	 bla	 ma	 nħoss	 x'imissli	 qalbi	 u	 jiġbidni	 lejk,	 bħalma	 jiġrilhom	 bosta	 erwieħ	 tajba,	 li	 bix-­xewqa kbira tat-Tqarbin, u bin-nar ta' l-imħabba li jħossu f'qalbhom, ma jistgħux iżommu d-­dmugħ.	 B'qalbhom	 u	 ruħhom	 ilebilbu	 għalik,	 o	 Alla,	 għajn	 tal-ħajja	 u	 kollok	 ħlewwa,	 u	 ma	 jistgħux	 isikktu	 u	 jxebbgħu	 l-ġuh	 tagħhom	 	 xort'oħra,	 ħlief	 billi	 jirċievu	 l-Ġisem	 tiegħek,	 għaliex	 bħal	 ġenn	 ta'	 ferħ	 u	 regħba	 mqaddsa	 jħossu	 fihom	 ta'	 mħabba	 għalik! 2.Kemm tabilħaqq hi mixgħula l-fidi tagħhom! Tarahom hekk, aktar tħossok tikber fik il-fidi li inti tinsab tabilħaqq fis-Sagrament imqaddes! Dawn, iva, iħossuh ġo qalbhom lis-Sinjur tagħhom f'dan il-ħobż li jinkiser u jitqassam lill-fidili.	 Li	 ma	 kinux	 iħossuh	 magħhom,	 kif	 kienet	 tkun	 qalbhom	 hekk	 mixgħula	 b'Ġesu	 qisu	 miexi	 ma'	 ġenbhom? Imħabba u devozzjoni bħal din, ġibda tant qawwija u ħrara tant mixgħula, huma bgħid, wisq bgħid minni. Ikollok mela ħniena minni, ħanin Ġesu, kollok ħlewwa u karita, u agħti grazzja lil dan il-­qaddej	 fqajjar	 tiegħek	 li	 fit-Tqarbin	 imqaddes	 hi	 jħoss	 imqar	 kultant	 u	 daqsxejn	 waħda	 minn	 din	 il-­ħlewwa	 qawwija	 ta'	 l-imħabba	 tiegħek;	 sabiex	 il-fidi	 tiegħi	 aktar	 titwettaq,	 tikber	 it-tama	 tiegħi	 fit-­tjieba	 tiegħek;	 u	 l-imħabba,	 imbagħad,	 la	 darba	 tilħaq	 tixgħel	 u	 dduq	 il-manna	 tas-smewwiet,	 ma	 tintefa	 qatt	 iżjed	 fija. 3.Għall-ħniena tiegħek, Ġesu, agħtihieli, nitolbok b'qalbi kollha, din il-grazzja li nixtieq li għad tasal il-ġurnata li togħġob lilek li tħeġġiġli ruħi bin-nar ta' l-imħabba tiegħek. Għaliex għalkemm m'jiniex mixħul b'dik ix-xewqa tant qawwija	 ta'	 dawn	 il-kbar	 u	 devoti	 servi	 tiegħek,	 għall-ħniena	 tiegħek	 nixtieq	 li	 jkolli	 din	 ix-xewqa	 tant	 qawwija	 u	 mħeġġa,	 biex	 'il	 quddiem	 nista'	 jkolli	 sehem	 ma'	 dawn	 il-ħbieb	 tiegħek,	 kollhom	 imħabba	 lejk	 u	 għad	 inkun	 wieħed	 fosthom. KAP XI Il-grazzja tad-devozzjoni tirtebah bl-umilta u billi wieħed jiċħad lilu nnifsu 1.Il-grazzja tad-devozzjoni jaħtieġlek tfittixha b'leħħa kbira, titlobah bil-ħrara, tistennieha bil-­paċenzja u bit-tama, tilqagħha bil-ferħ, tibża' għaliha bl-umilta, tinqeda biha bil-għaqal, u tħalli f'idejn Alla ħa jzurek hu meta jrid u kif jidhirlu. Jaħtieġlek	 li	 int	 tiċċekken	 l-aktar	 meta	 tħoss	 ġewwa	 fik	 devozzjoni	 bierda	 jew	 mejta,	 imma	 mhux	 imbagħad	 li	 taqta'	 qalbek	 u	 tagħmel	 ruħek	 b'mitluf.	 Bosta	 drabi	 Alla	 jagħti	 f'ħin	 wieħed	 dak	 li	 hu	 jkun	 ilu	 jiċħadlek	 żmien	 twil;	 u	 xi	 drabi	 wkoll	 jagħti	 fl-­aħħar	 tat-talb	 dak	 li	 hu	 ma	 kienx	 ried	 jisimgħu	 għall-ewwel. 2.Li l-grazzja kienet tingħata dejjem malajr u ma' l-ewwel talba., kieku l-bniedem, ta' saħħa hekk ċkejkna, ma jiflaħx għaliha, u għalhekk in-nisrani għandu jistennieha bis-sabar, u jittamaha bl-­umilta. U int, meta Alla ma jtihilekx, jew jeħodhielek bil-moħbi, agħti l-ħtija lilek innifsek u lil	 dnubietek.	 Drabi	 ħaġa	 ta'	 xejn	 tkun	 qiegħda	 ttelfek	 jew	 tfixkel	 il-grazzja	 jekk	 tista'	 tissejjaħ	 ħaġa	 ta'	 xejn	 dik	 li	 ttellfek	 ħaġa	 tant	 kbira.	 Int	 imbagħad,	 jekk	 jirnexxilek	 li	 tagħleb	 u	 tirbaħ	 għal	 kollox	 din	 il-­ħaġa	 ċkejkna	 jew	 kbira	 li	 tkun,	 tibqa'	 sa	 taqla'	 li	 tkun	 tlabt	 u	 xtaqt	 b'qalbek	 kollha. 3.Malli inti tagħti ruħek lil Alla b'qalbek kollha u ma tfittixx x'jogħġob lilek u ma jogħġobx, anzi terħi, ruħek f'idejh għal kollox, issibek imgħannaq miegħu, u tħoss f'qalbek il-vera paċi; għax ebda ħaġa	 ma	 tkun	 tagħtik	 gost,	 daqs	 li	 tagħmel	 dak	 li	 jogħġob	 'l	 Alla.	 Kull	 min	 mela,	 b'qalb	 safja,	 jarfa'	 l-­ħsibijiet	 tiegħu	 lejn	 Alla	 b'mod	 illi	 u	 la	 jirtabat	 żejjed	 jew	 anqas	 ma	 jistmerr	 ebda	 ħaġa	 maħluqa,	 dan	 ikun	 iħejji	 ruħu,	 biex	 jilqa'	 fih	 il-grazzja,	 u	 jistħoqqlu	 li	 Alla	 jagħtih	 id-don	 tad-devozzjoni.	 Għax	 Alla	 jsawweb	 il-barka	 tiegħu	 f'dawk	 il-qlub	 li	 ma	 jsibhomx	 mimlijin	 b'ħaġa	 oħra;	 u	 aktar	 ma	 wieħed	 jixħet	 wara	 spallejh	 il-ħwejjeġ	 tad-dinja	 u	 jmut	 għalih	 innifsu	 billi	 ma	 jagħtix	 kont	 tiegħu	 innifsu,	 aktar	 il-grazzja	 tiġih	 malajr,	 aktar	 timlielu	 qalbu	 bl-abbundanza,	 u	 tgħollihielu	 'l	 fuq	 minħabba	 s-­safa	 tagħha. 4.Hemm il-bniedem iħoss fih innifsu l-milja ta' kull ġid, u qalbu tkun f'siktha titwassa' ġewwa fih, għaliex id Alla tkun miegħu la darba hu jkun telaq ruħu għal kollox f'idejh, u għala dejjem.	 Hekk	 il-­barka	 t'Alla	 tinżel	 fuq	 il-bniedem	 li	 jfittex	 'l	 Alla	 b'qalbu	 kollha,	 u	 ruħu	 ma	 jirċevihiex	 għal	 xejn.	 U	 għalhekk,	 meta	 jilqa'	 f'qalbu	 l-Ewkaristija	 mqaddsa,	 ikun	 jistieden	 il-grazzja	 biex	 tingħaqad	 miegħu;	 għaliex	 ma	 jfittixx	 li	 qalbu	 tixgħel	 bid-devozzjoni	 biex	 fiha	 jsib	 il-hena	 tiegħu,	 daqskemm	 bil-fehma	 li	 jagħti	 ġieh	 u	 glorja	 'l	 Alla. KAP XVI Fuq li għandna niftħu qalbna m'Alla għal li jaħtiġilna, u nitolbuh jagħtina l-grazzja Ir-Ruħ: 1.O Sinjur tiegħi, kollok ħlewwa u mħabba, kemm nixtieq bi ħrara kbira jien nilqgħek f'qalbi! Int taf il-mard tiegħi u l-bżonnijiet li għandi; inti taf f'liema ħsara u f'liema vizzjijiet ninsab mixħut, u	 kif	 ta'	 sikwit	 ninsab	 taħt	 it-toqol	 tat-tentazzjonijiet	 u	 mkagħbar	 u	 mkasbar	 bi	 dnubieti!	 Quddiemek	 jien	 ninxteħet	 biex	 nitolbok	 tfejjaqni	 u	 ssabbarni	 u	 twiżinni.	 Hemm	 tajjeb	 li	 qed	 nitkellem	 ma'	 min	 jaf	 kollox,	 ma'	 min	 qiegħed	 jara	 x'għandi	 ġewwa	 qalbi,	 u	 jista'	 jsabbarni	 darba	 għal	 dejjem	 u	 jgħinni.	 Inti	 taf	 liema	 huma	 l-ħwejjeġ	 li	 aktar	 jaħtieġuli	 u	 kemm	 jien	 nieqes	 mill-virtu. 2.Ħares lejja, Sinjur, arani kif ninsab quddiemek fqir u fil-għera tiegħi; ġejt nitolbok il-ħniena tiegħek bid-dmugħ f'għajnejja. Xabba' l-ġuħ ta' dal-fqajjar tiegħek; kebbes il-bruda tiegħi bin-nar ta' l-imħabba tiegħek; agħti d-dawl lill-għama tiegħi	 bid-dija	 tal-preżenza	 tiegħek.	 Biddilli	 l-ħwejjeġ	 kollha	 tad-dinja	 fi	 mrar;	 għallimni	 nieħu	 paċenzja	 b'kull	 għawġ	 u	 bis-slaleb,	 u	 li	 nixħet	 taħt	 riġlejja	 u	 ninsa	 għal	 kollox	 il-ħwejjeġ	 ta'	 din	 l-art.	 Erfagħli	 qalbi	 lejn	 is-Sema,	 u	 la	 terħilix	 niġġiera	 mad-dinja.	 Agħmel	 li	 minn	 dal-ħin	 sal-aħħar	 taż-żminijiet	 jien	 fik	 biss	 insib	 il-għaxqa	 tiegħi;	 għax	 int	 waħdek	 int	 l-ikel	 u	 x-xorb	 tiegħi,	 l-imħabba	 u	 l-hena	 tiegħi,	 il-ħlewwa	 u	 l-ġid	 tiegħi. 3.Mhux li, jaħasra, Mulejja Alla tiegħi, int kont tkebbisni kollni kemm jien bil-preżenza tiegħek u ttemmni u tbiddilni fik; ħalli nsir ruħ waħda miegħek, bir-rabta qawwija tal-grazzja u bil-ħeġġa tan-­nar ta' l-imħabba tiegħek. La tħallinix nitbiegħed minn quddiemek bil-ġuh u bil-għatx imma jkollok ħniena minni., kif bosta drabi b'idejk miftuħa ħennejt għall-Qaddisin tiegħek. X'għaġeb jekk jien nikbes kollni kemm jien bin-nar tiegħek u mmut għalija nnifsi,	 la	 darba	 inti	 nar	 li	 qatt	 ma	 jintefa,	 imħabba	 li	 ssaffi	 l-qlub	 u	 li	 tagħti	 d-dawl	 lid-dehen? KAP XVII B'liema mħabba u ħrara għandna nilqgħu lil Ġesu f-sidirna Ir-Ruħ: 1.Nixtieq, Mulejja, nilqgħek b'devozzjoni kbira u bi mħabba mixgħula, bil-ġibda u l-ħrara kollha ta' qalbi, bħalma xtiequ jilħqugħuk fit-Tqarbin tagħhom bosta Qaddisin u erwieħ tajba, li għexu għal qalbek bi qdusija l-aktar kbira,	 kollhom	 imħeġġin	 bl-imħabba.	 O	 Alla	 tiegħi,	 imħabba	 ta'	 dejjem,	 l-­aqwa	 ġid	 tiegħi,	 hena	 bla	 tarf;	 nixtieq	 nilqgħek	 f'qalbi	 b'dik	 ix-xewqa	 tant	 qawwija,	 b'dik	 il-qima	 tant	 umli,	 li	 qatt	 kellu	 jew	 sata'	 jkollu	 kull	 wieħed	 mill-Qaddisin	 tiegħek. 2.U għalkemm ma tistħoqllix dik il-ġibda kollha ta' devozzjoni, noffrilek l-imħabba kollha ta' qalbi, bħalikieku dawk ix-xewqat mixgħula u ħelwin tal-qaddisin kienu kollha mnisslin f'qalbi. Anzi dak kollu qaddisin kienu kollha mnisslin f'qalbi	 .	 Anzi	 dak	 kollu	 li	 tista'	 tħoss	 u	 tixtieq	 ruħ	 tajba,	 noffrih	 lilek	 b'qima	 kbira	 u	 bi	 ħrara	 l-aktar	 qawwija.	 Għalija	 ma	 rrid	 inżomm	 xejn;	 imma	 lili	 nnifsi	 u	 kulma	 għandi	 nitilqu	 bil-qalb	 u	 bil-ferħa	 f'idejk. Mulejja, Alla tiegħi, Kreatur u Feddej tiegħi, nixtieq illum nirċevik b'dik il-ħrara u qima, tifħir u ġeih; b'dik il-ferħa, umilta u mħabba; b'dik il-fidi, tama u ndafa, li biha rċevietek u xtaqitek l-Omm	 imqaddsa	 tiegħek,	 il-glorjuża	 Verġni	 Marija,	 meta	 lill-Anġlu	 li	 ġibilha	 l-bxara	 tal-għaġeb	 tal-misterju	 ta'	 l-Inkarnazzjoni	 weġbitu	 minnufih	 bl-umilta	 u	 bid-devozjoni:	 ''Jiena	 l-qaddejja	 t'Alla:	 ikun	 minni	 skond	 kelmtek.'' 3.U kif l-imqaddes Prekursur tiegħek, il-kbir fost il-Qaddisin Ġwann Battista, quddiem il-preżenża tiegħek qabeż bil-ferħ ta' l-Ispirtu Santu waqt li kien għadu fil-ġuf t'ommu; u 'l quddiem, meta ltaqa' ma' Ġesu jimxi mal-bnedmin,	 b'umilta	 kbira,	 u	 mkebbes	 bl-imħabba,	 infexx	 igħid:	 ''Il-ħabib	 tal-Għarus,	 li	 jkun	 miegħu	 u	 jisimgħu,	 jimtela	 bil-ferħ,	 x'ħin	 jisma'	 l-leħen	 tal-Għarus.''	 Hekk	 jien	 ukoll	 nixtieq	 nixgħel	 b'xewqat	 kbar	 u	 mqaddsa,	 u	 nersaq	 quddiemek	 b'qalbi	 mħeġġa	 bl-imħabba.	 U	 għalhekk	 noffrilek	 il-ferħ	 tal-qalb	 ta'	 l-erwieħ	 it-tajba	 kollha,	 l-imħabba	 mixgħula	 tagħhom,	 l-estasi	 tagħhom,	 id-dawl	 tar-ruħ	 li	 għandhom	 mis-sema;	 flimkien	 mad-doni	 kollha	 u	 l-virtujiet	 li	 bihom	 mogħnijin minnek, u l-qdusija u t-tifħir li jistgħu jroddulek il-ħelejjaq kollha fis-sema u fl-art: u	 noffrihomlok	 għalija	 u	 għal	 dawk	 kollha	 li	 jixtiquni	 niftakar	 fihom	 fit-talb	 tiegħi,	 biex	 hekk	 int	 tkun	 imfaħħar	 u	 imweġġeh	 kif	 jixraqlek	 issa	 u	 għal	 dejjem	 mill-bnedmin	 kollha. 4.Ilqa', Mulejja, Alla tiegħi, dawn ix-xewqat tiegħi, u l-fehma tiegħi, u l-fehma tiegħi li nfaħħrek u nbierkek kif jixraqlek għall-kobor tiegħek bla tarf, li ħadd ma jista' jfissru. Dan iroddhulek u nixtieq inroddlok	 ta'	 kuljum	 u	 ta'	 kull	 ħin;	 u	 nitlob	 b'ħilti	 u	 bil-ħeġġa	 kollha	 ta'	 qalbi	 u	 nħajjar	 l-erwieħ	 kollha	 tas-sema	 u	 l-imseddqin	 tiegħek	 kollha	 biex	 lilek	 jiżżuħajr	 u	 jfaħħruk	 miegħi. 5.Ħalli jfaħħruk mela n-nies tad-dinja kollha, u l-ġnus u l-ilsna kollha, u jgħollu b'ferħ kbir u bl-aqwa mħabba l-isem imqaddes tiegħek bil-qima u d-devozzjoni kollha; u jfaħħru s-Sagrament kbir tiegħek, u jirċevuh b'fidi	 ħajja,	 u	 jaqilgħu	 minn	 għandek	 il-grazzja	 u	 l-ħniena,	 u	 jkun	 ta'	 ġid	 għalija,	 imsejken	 ta'	 midneb;	 agħmel	 li	 meta	 huma	 jkunu	 tbiegħdu	 mill-mejda	 mqaddsa	 tiegħek	 mixgħulin	 b'dik l-imħabba tas-sema, u marbutin b'rabta ħelwa miegħek, imwettqin bil-hena ta' qdusitek	 wara	 t-Tqarbin	 tagħhom,	 jiftakru	 wkoll	 fil-faqar	 ta'	 l-imsejkna	 ruħ	 tiegħi.	 KAP	 XVIII	 Aktar	 jaħbatlu	 lin-nisrani	 jimxi	 wara	 Kristu	 b'fidi	 ħajja,	 milli	 joqgħod	 jistħarreġ	 fuq	 dan	 is-Sagrament 1..La toqgħodx tistħarreġ fuq dan is-Sagrament hekk għoli li ma ssibx ruħek imħawwad u rasek bħal xejn tisħon: min jilħaq miegħu? Igħid Salamun: ''Min l-għoli jfittex, jaħtieġlu bit-tagħbija jitqanna.'' Jistax Alla jagħmel egħġubijiet,	 aktar	 milli	 l-bniedem	 jista'	 qatt	 jifhimhom?	 Min	 jixtieq	 jitgħallem is-sewwa, ħaġa tajba li jistħarreġ bl-umilta kollha, imma jrid jagħmlu bil-fehma li	 jitgħallem,	 u	 jrid	 jimxi	 fuq	 il-Għorrief	 tal-Knisja. 2.Imberkin dawk l-erwieħ tajba li ma joqogħdux jitlewmu fuq il-ħwejjeġ tqal tal-fidi, imma jimxu mat-triq watja u soda tal-kmandament t'Alla! Kemm u kemm uħud tilfu d-devozzjoni għax riedu jistħarrġu fuq xi Misterji t'Alla!	 Alla	 tafx	 x'jitlob	 minnek?	 Il-fidi	 u	 l-ħajja	 tajba;	 mhux	 li	 jkollok	 għerf	 jew	 li	 tifhem	 il-għoli	 tal-misterji	 t'Alla.	 Jekk	 int	 ma	 tistax	 tifhem	 dak	 li	 hu	 'l	 isfel	 minnek,	 kif	 tista'	 tifhem	 dak	 li	 hu	 ogħla	 minnek?	 Obdi	 'l	 Alla	 u	 umilja	 s-sensi	 tiegħek	 lejn	 il-fidi;	 u	 Alla,	 tibżax,	 jagħtik	 id-dawl	 tal-għerf	 daqs	 kemm	 ikun	 jaħtieġlek. 3.Issib drabi xi nisrani ttantat bl-ikreh fuq il-fidi u fuq is-Sagrament: issa billi? Dan ma jkunx ġej minnu, imma mill-għadu. Il-ħsibijiet li jilħqu jgħaddulek minn moħħok xejn la tagħti kashom, itlaqhom, la toqgħodx	 tissielet	 magħhom;	 u	 jekk	 id-demonju	 jibda	 jberrinlek	 xi	 ħaġa	 fuq	 hekk,	 	 xejn	 la	 tqisu;	 iżda	 emmen	 il-kelma	 t'Alla,	 emmen	 il-Qaddisin	 tiegħu	 u	 l-Profeti;	 u	 l-għadu	 jaħrab	 minnek	 bil-ħażen tiegħu. Aktarx ġid ikun għal dik ir-ruħ li ssofri dawn id-dwejjaq; għaliex id-demonju	 xejn 	 ma għandu x'iridhom lill-midinbin u n-nies il-ħżiena, għax huma ġa tiegħu. waqt li lill-­imseddqin	 u	 lir-rwieħ	 tajba	 jittantahom	 u	 ma	 jagħtihomx	 nifs. 4.Emmen mela b'fidi sħiħa u qawwija, u ersaq lejn is-Sagrament bil-qima kollha ta' qalbek; u dak li ma tistax tifhem agħlaq għajnejk u erħilu f'idejn Alla. Alla ma jqarraqx bik: jitqarraq iva dak li	 jemmen	 wisq	 fih	 innifsu.	 Alla	 jimxi	 mal-bniedem	 ta'	 qalb	 safja,	 juri	 ruħu	 lill-umli,	 jagħti	 l-għerf	 liż-­żgħar, jagħti d-dawl lil ta' qalbhom safja; u jaħbi l-grazzja tiegħu lill-kurjużi u lil dawk li huma	 mimlijin	 bihom	 infushom.	 Id-dehen	 tal-bniedem	 ftit	 iwassal,	 u	 bħalxejn	 jitqarraq;	 iżda	 l-fidi	 ħajja	 ma	 tistax	 titqarraq. 5.Id-dehen tal-bniedem u safejn ilaħħaq bih, għandu jimxi fuq il-fidi u joqgħod għaliha. Għaliex f'dan is-Sagrament imqaddes u ta' għoli li ħadd ma jilħaq miegħu, il-fidi u l-imħabba huma dawk li l-aktar igħoddu	 u	 jistgħu	 jmexxuna	 f'dawn	 il-ħwejjeġ	 il-misturin	 għalina. Dak Alla li minn dejjem u bla tarf is-setgħa tiegħu ħadd ma jilħaq magħha, jagħmel egħġubijiet li d-­dehen tal-bniedem ma jista' jagħmel xejn magħhom fis-sema u fl-art. Li kieku l-opri t'Alla kien il-­bniedem	 bid-dehen	 tiegħu	 jista'	 bħalxejn	 jifhimhom,	 ma	 kinux	 ikunu	 tal-għaġeb,	 u	 anqas	 ma	 kien	 jista'	 jingħad	 għalihom	 li	 ħadd	 jifhimhom.