IX- XBIEHA TA' ALLA Daħla. Wieħed mill- ewlenin dmirijiet li għandu kull bniedem huwa li jagħraf 'l Alla, għaliex ħadd ma jfittex jew iħobb dak li ma jkunx għaraf denn ta' preġju u ta' tifħir. Il- bniedem huwa maħluq biex jagħraf, iħobb u jservi 'l Alla u b' hekk isalva ruħu, u ma għandux fini ieħor ħlief dan. Tnejn huma l- mezzi li bihom wieħed jista' jagħraf 'l Alla: ir- Rivelazzjoni fl- Iskrittura mqaddsa ossija l- Fidi, u r- raġuni, li ma tammetti ebda effett mingħajr kawża; u li mill- effett tagħraf il- kwalitajiet u l- proprjetajiet tal- kawża. Alla jintgħaraf, b' mod li tassew jipperswadi, mill- kreaturi tiegħu, li b' leħen ċar jitkellmu fuqu, fuq l- omnipotenza tiegħu, fuq is- sapjenza tiegħu, u fuq il- providenza tiegħu. Hija ħaġa naturali li dak li hu tajjeb u perfett fil- kreatura, huwa bla dubju infinitament tajjeb u perfett fil- Kreatur: billi kulħadd jagħti minn dak li għandu u ħadd ma jagħti minn dak li ma għandux. Hija verità rivelata li l- bniedem hu maħluq għax- xbieha ta' Alla, immela mix- xbieha wieħed għandu raġun biex jagħraf ir- realtà tal- oġġett, li hu Alla nnifsu u faċilment jikkonkludi li Alla huwa ħanin, huwa ġust, huwa providu, huwa sapjenti u l- bqija, xħin ix- xbieha tiegħu teżerċita l- ħniena, il- ġustizzja, il- providenza, is- sapjenza u l- bqija. Għalhekk sabiex wieħed jistudja biex jagħraf 'l Alla mix- xbieha, hawn f' dina l- opra huma esposti diversi propożizzjonijiet b' għajnuna għall- intelliġenza naturali mdawla wkoll mill- fidi b' mod sempliċi f' sentimenti umani u f' ġudizzji retti u f' tagħlim sod u salutari. Il- bniedem huwa veru kopja jew ritratt jew tixbiha ta' Alla rigward l- intelliġenza u l- volontà libera tiegħu kif jikteb il- Profeta fis- Salm 4: "Min jurina l- ħwejjeġ tal- ġid? Id- dawl ta' wiċċek, o Sinjur, huwa maħżuż fuqna: inti tajt il- ferħ fil- qalb tiegħi." IX- XBIEHA TA' ALLA L- EWWEL KTIEB. A Il- bniedem huwa maħluq għax- xbieha ta' Alla, u dina l- verità rrivelata fl- Iskrittura Mqaddsa: infatti hemm miktub fil- ktieb tal- Ġenesi li meta Alla ġie biex jaħlaq il- bniedem it- tliet Persuni divini b' kunsens wieħed qalu lil xulxin: "Ejjew nagħmlu l- bniedem għax- xbieha u għax- xebh tagħna." U Alla ħalaq il- bniedem għax- xbieha tiegħu: ħalqu għax- xbieha ta' Alla, raġel u mara huwa ħalaqhom. Ġen. I. 26, 27. Fit- tieni kap tal- Ġenesi vers 7, hemm miktub li s- Sinjur Alla fforma l- bniedem mit- tajn tal- art u nefaħ f' wiċċu n- nifs tal- ħajja: u l- bniedem sar ruħ ħajja. Fil- ħames kap tal- Ġenesi vers 1, hemm miktub: Dan hu l- ktieb tal- ġenerazzjoni ta' Adam. Fil- jum li fih Alla ħalaq il- bniedem, huwa għamlu għax- xebh ta' Alla. Fid- disa' kap tal- Ġenesi vers 6, hemm miktub: Min ikun xerred demm ta' bniedem, id- demm tiegħu għad ikun imxerred: għax il- bniedem hu magħmul għax- xbieha ta' Alla. Fit- tieni kap tas- Sapjenza vers 23, hemm miktub li Alla ħalaq il- bniedem b' mod li ma kienx jista' jinqered u għamlu għax- xbieha tax- xebh tiegħu. Fis- sbatax- il kap tal- Ekkleżjastiku vers 1, hemm miktub li Alla ħalaq il- bniedem mill- art u għamlu skont ix- xbieha tiegħu. Fit- tielet kap tal- ittra ta' San Ġakbu l- appostlu, fejn hu jitkellem fuq id- deni tal- ilsien il- bniedem, hemm miktub fil- vers 9, li aħna bl- ilsien inbierku 'l Alla u l- Missier: u li bl- ilsien nisħtu l- bnedmin li huma magħmulin għax- xebh ta' Alla. Immela, meta aħna naraw bniedem, aħna naraw fih ix- xbieha ta' Alla, u meta xi ħadd jara lilna għandu jara fina x- xbieha ta' Alla. Rigward id- duttrina tal- Knisja fuq li l- bniedem huwa maħluq għax- xbieha ta' Alla hemm xhud, fost id- dutturi l- oħra, il- kbir Papa San Leone, li jgħid: "L- iktar għeżież, jekk aħna nifhmu bil- fedeltà u bis- sapjenza l- bidu tal- ħolqien tagħna, insibu l- bniedem hekk maħluq għax- xbieha ta' Alla li kien imitatur tal- awtur tiegħu: u li dina d- dinjità tal- ġeneri tagħna kienet naturali, hekk fina, kważi f' ċerta mera, tiddi l- forma tat- tjubija divina. Għal dina l- forma tassew kuljum tirriparana l- grazzja tas- Salvatur, xħin dak li waqa' fl- ewwel Adam ikun fit- tieni… Alla jirriparana għax- xbieha tiegħu billi jħobbna: u sabiex fina jsib il- forma ta' tjubitu jagħti mnejn aħna nopraw ukoll dak li jopra huwa, u billi jixgħel il- luċerni tal- menti tagħna, u billi jinfjammana bin- nar tal- karità tiegħu, sabiex mhux biss lilu stess aħna nħobbu, iżda wkoll kulma jħobb huwa." (Serm. I de Ieiunio). B Ġesù Kristu fil- parabboli tiegħu ried jinqeda bil- bniedem biex jgħarrafna fuq Alla: u ma kienx jinqeda bil- bniedem, kieku dan ma kienx xbieha ta' Alla. Huwa fehem li jagħtina konoxxenza ta' Alla mill- konoxxenza tal- bniedem, li aħna diġà għandna fina. Fis- sapjenza tiegħu b' mod naturali u faċli għall- intelliġenza tagħna fetħilna t- triq biex aħna nifhmu fuq Alla bl- espożizzjoni tax- xbieha tiegħu: bħalma wieħed iġegħilek tħares f' mera biex tilmaħ wiċċek, u tagħraf l- istat tar- realtà ta' wiċċek mill- istess xbieha li tkun fil- mera. Kristu fit- tagħlim tiegħu jżomm l- iskulari tiegħu attenti biex mill- effett jintrefgħu fil- kawża, u mix- xbieha fir- realtà, u b' hekk jgħarrafna fuq Alla. Iqiegħed infatti bi prinċipju li dak li hu tajjeb u perfett fil- kreatura huwa wisq iżjed tajjeb u perfett fil- Kreatur – "Jekk intom tafu tagħtu lil uliedkom dak li hu tajjeb kemm iżjed Alla jagħti l- ispirtu t- tajjeb lil min jitlobhulu." (Luqa XI). Minn dan il- prinċipju wieħed jista' jibqa' miexi fuq xi attributi ta' Alla jgħid: Jekk bniedem huwa ħanin, jekk bniedem huwa ġust, jekk bniedem huwa fidil, jekk bniedem huwa għaqli, jekk bniedem ma jagħmel xejn għal xejn, kemm immela iżjed Alla. Ma jibqa' ebda dubju li Kristu kien jara x- xbieha ta' Alla fil- bniedem, xħin permezz tagħha għallimna b' xi mod biex nagħrfu 'l Alla nnifsu. Ċ Dawl fuq Alla minn xi parabboli ta' Ġesù Kristu, li fihom jinqeda bil- bniedem, li hu magħmul għax- xbieha ta' Alla. L- Imgħallem divin, permezz tax- xbieha ta' Alla, tana nagħrfu 'l Alla li hu jippretendi sodisfazzjon minn kull serv tiegħu; li jilqa' t- talb tal- umli; li jħenn għal min iħenn; u li jaħfer lil min jaħfer: Matt. XVIII. 23- 35. – li hu għandu premura għas- salvazzjoni tal- erwieħ; li bi ħwejġu jagħmel li jrid; li huwa ġust u tajjeb; u li jiddispjaċih, meta aħna ma nifirħux bil- ġid tal- proxxmu: Matt. XX. 1- 16 – li hu jiġi gglorifikat mhux bil- kliem, iżda bl- opri u bil- verità: Matt. XXI. 28- 31 – li hu jaddatta lilu nnifsu skont il- ħila ta' kull bniedem; li ma jsalvax il- bniedem li ma joprax il- ġid; li jiġġudika lil kull bniedem li jmut, li jagħti lil kull bniedem dak li jistħoqqlu; u li hu jobgħod wisq id- dnub: Matt. XXV. 14- 30 – li hu ma jagħmel xejn għad- deni; li hu qiegħed mezzi tajbin għall- fini; u li hu ma jikkmandax ħwejjeġ superjuri għall- forzi umani: Mark. II. 21- 22 – li hu jiddisponi bis- sapjenza u bil- providenza; li jopra fil- ħin u fil- waqt proprju; li jippretendi rikonoxxenza tal- ġid li jagħtina; u li ma jħallix mingħajr kastig 'il min jirreżistilu ostinatament: Mark. XII. 1- 9 – li hu ma jiċħad xejn lil min jitolbu bil- perseveranza: Luqa, XI. 5- 8 – li hu jagħmel ġudizzju iktar qalil ma' dawk li għarfu l- volontà tiegħu, u ma għamluhiex; li hu jridna nservuh dejjem; u li hu jippremja bil- wisq: Luqa, XII. 42- 48 – li hu jeqred l- għażżiena; li hu paċenzjuż; u li jisma' t- talb tal- ħbieb tiegħu: Luqa, XIII. 6- 9 – li hu jeżalta l- umli u li jikkonfondi s- suppervi: Luqa, XIV. 8- 11 – li hu jirrispetta l- liberu arbitriju tal- bniedem; li ma jkeċċix 'il min jirrikorri lejh bis- sinċerità għall- maħfra; li hu jifraħ għall- midneb tassew niedem u li jitqanqal wisq għall- ħniena lejn l- umli: Luqa, XV. 11- 32 – li hu japprezza l- grazzi tiegħu; li jkeċċi 'l min jabbuża mill- ħniena tiegħu; u li lilu wisq togħġob il- prudenza: Luqa, XVI. 1- 8. D Jekk xi ħadd jgħid li Kristu ma kienx jara x- xbieha ta' Alla fil- bniedem, għax kieku ma kienx ixebbah 'l Erodi lill- volpi, Luqa, XIII. 32, u l- bnedmin ħżiena lill- klieb, u lill- ħnieżer, Mattew, VII. 6, jew jekk xi ħadd jgħid li lanqas l- appostlu San Pawl ma kien jara x- xbieha ta' Alla fil- bniedem, għax kieku ma kienx jikteb li l- bniedem annimal ma jarax il- ħwejjeġ li huma tal- Ispirtu ta' Alla, I Kor. II. 14, jekk xi ħadd jgħid hekk għandu jkun jaf li l- bniedem huwa kompost minn ruħ u minn ġisem: huwa għandu l- parti superjuri, li hija r- raġuni li biha għandu jidderieġi l- parti inferjuri, li huma l- passjonijiet u s- sensi. Hija ħaġa ċara li l- bniedem huwa xbieha ta' Alla rigward il- parti superjuri, għax f' Alla ma hemmx passjonijiet u lanqas sensi, billi huwa spirtu purissimu u ma għandux ġisem. Immela meta wieħed jaqra fl- Iskrittura li l- ħżiena huma mxebbhin lill- annimali, ma għandux jifhem ħlief għall- parti inferjuri tagħhom, billi huma jabbużaw bil- liberu arbitriju tagħhom jgħixu diżordinatament, xħin jimxu mhux taħt il- gwida tar- raġuni, cioè, tal- verità u tal- ġustizzja, iżda taħt it- tqanqil tal- aptiti b' disprezz tal- parti superjuri. Ix- xbieha ta' Alla hija l- persuna tal- bniedem, li akkawża tal- azzjonijiet tiegħu jingħad denn jew indenn ta' dina x- xbieha, skont it- tjubija jew il- malizzja tagħhom. Altru l- persuna li taġixxi, li topra, u altru l- azzjonijiet tal- persuna. L- azzjonijiet ħżiena ma jeqirdux il- personalità, jew l- esseri tal- persuna, ossija s- suġġett intelliġenti li għandu virtù u prinċipju li jopra. E Ħadd ma jista' jammetti li l- bniedem huwa xbieha ta' Alla f' sens strett, għax inkella kull bniedem ikun oġġett ukoll ta' adorazzjoni bħal Alla billi x- xbieha f' sens strett ma tinfiridx mir- realtà tal- oġġett. Il- bniedem huwa kreatura, immela kulma huwa hu, u kulma għandu, ma jistax ikun ħlief limitat, ħlief finit, ossija f' kelma oħra, dejjem minn hawn sa hawn: mentri Alla huwa l- kreatur, infinit fih innifsu. Il- bniedem immela huwa xbieha ta' Alla f' sens wiesa', bħalma jikteb San Pietru li aħna nieħdu sehem min- natura ta' Alla. II. Ep. I, 4. L- intellett ta' Alla mhuwiex maħluq, għalhekk huwa infinit, u jifhem lilu nnifsu: anzi huwa Alla stess: mentri l- intellett tal- bniedem huwa maħluq, għalhekk huwa finit, u perkonsegwenza ma jista' b' ebda mod jifhem la 'l Alla, lanqas il- ħwejjeġ kollha divini. Anzi l- bniedem bl- intellett tiegħu lanqas ma huwa kapaċi jifhem ħwejjeġ li huma fil- kors tal- istess sfera tiegħu naturali: mhuwiex infatti kapaċi jfisser kif sustanza spiritwali tikkomunika ma' sustanza oħra materjali; bħalma huma l- ġisem u r- ruħ fil- bniedem. Kemm iżjed immela, ma tistax tasal biex tifhem dak li hu superjuri għall- forzi naturali tagħha? Issa li kieku l- bniedem kien xbieha ta' Alla f' sens strett, huwa kien ikun kapaċi li jifhem 'l Alla u l- ħwejjeġ kollha divini: u dan hu impossibbli, kif tixhed l- istess natura tal- bniedem, li tieqaf mistagħġba quddiem l- attributi divini, u li ma tistax tispjega l- misteri divini. Għalhekk tiġi l- konklużjoni li l- bniedem huwa xbieha ta' Alla mhux f' sens strett, iżda f' sens wiesa'. F Mhux biss il- bniedem huwa maħluq għax- xbieha ta' Alla, kif huwa rrivelat lilna fl- Iskrittura Mqaddsa: iżda wkoll l- anġli, tant dawk li baqgħu fidili ma' Alla, kemm dawk li ma qagħdux fil- verità. Kull spirtu li jitkellem huwa xbieha ta' Alla, għax min jitkellem għandu intellett u volontà, f' kelma oħra huwa persuna. Huwa veru li fl- Iskrittura ma hemmx irrivelat direttament u espressament fuq l- anġli, li huma maħluqin għax- xbieha ta' Alla: iżda, hemm miktub li l- anġli tant il- fidili u kemm l- infidili, jitkellmu. Rigward l- anġli fidili jixhed San Pawl fuqhom li huma jitkellmu fl- ewwel ittra lill- Korinti, meta jikteb: "Jekk jiena nitkellem bl- ilsna tal- bnedmin u tal- anġli." (Kap. XIII, 1). Rigward l- anġli infidili ossija d- demonji hemm irreġistrat f' diversi lokijiet tal- evanġelju li huma jitkellmu. Luqa, VIII. 28, 30, 32. Immela ma hemmx dubju, li mhux biss il- bniedem, iżda l- anġli wkoll huma maħluqin għax- xbieha ta' Alla. G L- istat li fih Alla ħalaq il- bniedem huwa dan: ħalqu mżejjen bil- grazzja tiegħu, ħalqu b' mod li ma jmut qatt temporalment, u r- raġuni ta' dawna d- doni mhix ħlief għaliex hu ħalaq il- bniedem għax- xbieha tiegħu, li qiegħda fl- intellett u fil- volontà u fil- liberu arbitriju. Il- bniedem akkawża tal- liberu arbitriju tiegħu sa mill- bidu tal- ħolqien kien suġġett li jista' jitlef tant l- istat tal- grazzja, kemm ukoll l- istat li ma jmut qatt temporalment: għax xejn ma jagħmel forza għal- liberu arbitriju tal- bniedem, anzi jirrispetta biex jeżerċita l- ġustizzja tiegħu fuq kull bniedem. Immela l- bniedem mhuwiex maħluq għax- xbieha ta' Alla rigward il- grazzja li fiha ġie maħluq, iżda rigward il- potenzi naturali tar- ruħ tiegħu, li huma l- intellett, u l- volontà: infatti permezz tal- liberu arbitriju huwa dineb u tilef il- grazzja ta' Alla, u sar suġġett inevitabbilment għall- mewt temporali, u intant baqa' xbieha ta' Alla. Kristu kkmandana li nħobbu l- għedewwa tagħna mhux għall- azzjonijiet ħżiena jew għall- inġurji li huma għamlulna, iżda biss għaliex huma xbieha ta' Alla, għalkemm ħatjin ta' ħtijiet gravi, u għalhekk mhux imqegħdin fl- istat tal- grazzja ta' Alla. H Ir- ruħ tal- bniedem setgħet titlef il- grazzja ta' Alla, u d- doni l- oħra sopranaturali tagħha; iżda qatt ma setgħet lanqas ma tista' titlef il- potenzi naturali tagħha, li huma l- intellett u l- volontà, għax inkella tinqered fin- natura tagħha: minn hawn joħroġ li hija immortali. Diversi huma r- raġunijiet li għalihom ir- ruħ hija immortali min- natura tagħha, għax hija sustanza spiritwali, cioè, mingħajr partijiet jew bċejjeċ li jiffurmawha, li naturalment jinħallu minn xulxin, u b' hekk tinqered l- essenza tagħha. Hija immortali min- naħa ta' Alla li ma jeqridhiex għall- ġustizzja tiegħu, li tippremjaha jew li tikkastigaha skont l- għemil tagħha, u dan l- argument jitqawwa wisq akkawża ta' Kristu li miet għas- salvazzjoni tal- erwieħ: ħaġa li ma kienx jagħmel, kieku ruħ il- bniedem kienet mal- mewt tinqered fix- xejn. I M' hemm xejn fl- intellett tal- bniedem li qabel ma kienx fis- sens tiegħu: infatti bniedem imwieled għama ma jistax jifhem fuq il- kuluri jew fuq id- dawl, għax is- sens tal- għajnejn qatt ma kien fih. Immela ebda bniedem ma jista' jagħraf x' inhu spirtu, x' inhu intellett, x' inhija volontà, għalkemm jaf mill- operazzjonijiet u mill- effetti tagħhom li huma jeżistu: iżda b' ebda mod ma jista' jagħraf x' inhuma. Skont il- prinċipju naturali li l- intellett jieħu konoxxenza permezz tas- sensi, l- ispirtu ma jista' qatt ikun oġġett tas- sensi, billi huwa sustanza ħajja u sempliċi, kollha kemm hija inkorporea, mhix komposta minn partijiet jew bċejjeċ; u għalhekk bla forma u bla figura. Lanqas m' għandu wieħed jaħseb li r- ruħ tal- bniedem, jew tal- annimal, hija miżurata, jew meqjusa, jew figurata skont il- ġisem li hija stess tanima jew tgħajjex. Kwalunkwe spirtu li hu maħluq għax- xbieha ta' Alla,u dan ma jistax ikun ħlief jew anġeliku jew uman, huwa intellett u volontà essenzjalment, voldieri, jekk fl- ispirtu anġeliku jew uman wieħed jeqred l- intellett jew il- volontà, jinqered fl- istess ħin l- istess spirtu. L- intellett huwa potenza nobilissma tar- ruħ, li biha l- ispirtu jifhem il- veru tal- ħwejjeġ. Il- volontà hija fakultà għamja tar- ruħ, li biha l- ispirtu jrid jew ma jridx dak li jkun hemm fl- intellett. Il- volontà tissejjaħ fakultà għamja, għax timxi mal- intellett b' mod li jekk hija tara fih ħaġa ta' ġid, hija tkun tridha, jekk ta' deni ma tkunx tridha. Għalhekk l- ispirtu huwa suġġett għall- ingann, sakemm ma jkunx għadu kkonfermat fil- verità. Jekk l- intellett jifhem deni b' ġid, jew ġid b' deni, allura l- volonta tikkonsenti għal dak li jkun hemm fl- intellett. Min ikun imdejjaq, u joqtol lilu nnifsu, il- volontà tiegħu tkun rat fl- intellett ġid dak li hu veru deni. Il- volontà għalkemm hija fakultà għamja, iżda, hija dejjem libera fl- eżerċizzju tal- kuxjenza tagħha: u għalhekk tista' tikkonsenti u tista' ma tikkonsentix għal dak li tara fl- intellett, u b' hekk tkun tobdi l- kuxjenza jew tmeriha. K Kull bniedem huwa veru padrun tal- għemil tiegħu: infatti kulħadd iħoss fih innifsu li jista' jrid jew ma jridx: ir- raġuni turi biċ- ċar li għall- għemil tajjeb wieħed jistħoqqlu premju, u għall- għemil ħażin jistħoqqlu kastigi: l- Iskrittura mqaddsa tgħid li quddiem il- bniedem hemm il- ħajja u l- mewt, il- ġid u d- deni, u li lilu jkun mogħti dak li lilu jkun jogħġob. Hija tfaħħar il- bniedem wara l- prova, li seta' jikser il- liġi, u ma kisirhiex: seta' jagħmel id- deni u ma għamlux. Ekkleżjastiku XV. 18 u XXXI, 10. Intant il- bniedem huwa padrun tal- għemil tiegħu, għax hu meħlus minn kull neċessità fih innifsu li jagħżel bil- libertà kollha dak li jrid. Mingħajr il- liberu arbitriju l- bniedem ma jistax jingħad responsabbli tal- azzjoni tiegħu, lanqas denn ta' tifħir jew ta' ċanfir, għax ikun jaġixxi taħt forza irresponsabbli. Kull kreatura raġjonevoli, tant l- anġlu kemm il- bniedem, hija ddotata bil- liberu arbitriju sakemm tkun waqfet fil- ġudizzju ta' Alla, li ħalaqna għal hedana l- fini li nagħmlu l- volontà tiegħu: l- anġli diġà daħlu fil- ġudizzju ta' Alla, u xi wħud minnhom ġew ikkonfermati fil- grazzja tiegħu, u oħrajn fid- diżgrazzja tiegħu. Il- bniedem mal- mewt jidħol fil- ġudizzju ta' Alla u jieħu l- barka jew is- saħta skont l- għemil tiegħu. Il- liberu arbitriju mela huwa don u mhux proprjetà tan- natura spiritwali raġjonevoli għax meqruda l- proprjetà jew l- essenza tal- ħaġa tinqered il- ħaġa stess: u nafu li l- liberu arbitriju jiċċessa u jieqaf mal- ġudizzju ta' Alla, kif infatti qal Kristu li jiġi lejl li fih, ħadd ma jista' jaħdem. Giov. IX. 4. Immela l- bniedem jimmerita jew jiddemerita akkawża tal- liberu arbitriju sakemm jista' jgawdih. L Għalkemm il- bniedem huwa liberu fl- għemil tiegħu, iżda dina l- libertà hija biss assoluta fl- eżerċizzju tal- potenzi tar- ruħ tiegħu, xbieha ta' Alla; għaliex fl- esekuzzjoni tal- atti volontarji tiegħu dina l- libertà hija fih kondizzjonata, cioè jekk Alla jippermetti, jew jiddisponi, jew jikkonoxxi. Infatti hemm miktub li hija ħaġa ta' jdejn il- bniedem li jagħmel il- volontà ossija l- ħsieb tiegħu: iżda hija ħaġa ta' jdejn Alla li jidderieġi l- passi tal- bniedem. Prov. XVI, 9. Il- bniedem huwa padrun tal- atti volontarji tiegħu fl- isfera tal- ispirtu tiegħu, u għalhekk huwa dejjem responsabbli tagħhom, għall- premju jew għall- kastig: iżda mhuwiex padrun rigward tal- esekuzzjoni tagħhom fl- estern: għaliex Alla ħalaq kollox għalih innifsu, Prov XVI, 4, u għal dina r- raġuni jidderieġi u jiggoverna kollox għall- volontà tiegħu. Minn hedina l- verità wieħed għandu jgħid f' kull riżoluzzjoni li jieħu – Jekk is- Sinjur Alla jrid – Jekk immela wieħed jagħmel il- ħsieb jew ir- riżoluzzjoni li joqtol l- għadu tiegħu, sa hawn huwa fis- setgħa li jagħmel li jrid: iżda biex effettivament joqtlu jenħtieġ li Alla jippermetti l- esekuzzjoni, u li jikkonkorri miegħu fiżikament u qatt moralment, jiġifieri mal- volontà ħażina tal- bniedem. Quddiem Alla kull bniedem huwa denn ta' tifħir jew ta' ċanfir skont il- volontà: infatti dak li wieħed irid u ma jistax jagħmlu huwa magħdud fl- għajnejn ta' Alla, bħallikieku ġà magħmul. Jekk l- azzjoni tal- bniedem, tajba jew ħażina, tkun esegwita esternament, dina tista' tikber fit- tjubija jew fil- malizzja aċċidentalment akkawża tal- konsegwenzi u tal- obbligazzjonijiet li joħorġu minnha. Għal dina r- raġuni min japprova internament ħaġa tajba, jew ħaġa ħażina, isir denn ta' premju jew ta' kastig skont l- oġġett biċ- ċirkostanzi li huwa japprova. M Il- bniedem huwa, wara l- anġli, il- kreatura l- iktar nobbli ta' jdejn Alla, għax hu maħluq għax- xbieha ta' Alla: u għalhekk hu mqiegħed fuq il- ħut tal- baħar, u fuq it- tajr tal- ajru, u fuq il- bhejjem, u fuq l- art kollha, u fuq kull annimal li jitkaxkar fuq l- art. Ġen. I, 26. Hemm miktub li Alla jħobb il- kreaturi kollha tiegħu, u xejn ma jobgħod mill- ħwejjeġ kollha li Hu ħalaq. Biex nitkellmu ta' bnedmin, l- imħabba tiegħu kienet il- kawża li qanqlet l- omnipotenza tiegħu biex jaħlaq, u l- imħabba tiegħu, tikkonserva kulma huwa ħalaq. Huwa ma ħalaqx il- bniedem, iżda, bħalma ħalaq il- ħlejjaq l- oħra fl- imħabba tiegħu: huwa ppreferieh. Il- ktieb tal- Ġenesi jirrakkonta li Alla fforma l- bniedem mit- tajn tal- art, u nefaħ f' wiċċu n- nifs tal- ħajja, u sar il- bniedem f' ruħ ħajja. II, 7. Minn hawn wieħed jara n- nobbiltà tad- dinjità tal- bniedem, li fost il- kreaturi l- oħra kollha ma tistax tinsab. Huwa biss kapaċi li jagħraf u jirringrazzja l- Kreatur tiegħu, u jġib fih kontinwament ix- xbieha ta' Alla. Rigward ir- ruħ tiegħu l- bniedem huwa superjuri għall- kreaturi kollha, u għal hedina r- raġuni biss, li hu, maħluq għax- xbieha ta' Alla, u maħluq darba għax- xbieha ta' Alla, dina x- xbieha ma tista' fih tinqered qatt, lanqas wara l- mewt: u hija dejjem oġġett tal- imħabba ta' Alla, billi Alla ma jobgħod xejn u wisq iżjed ix- xbieha tiegħu. N Alla ħaġa waħda biss jobgħod – id- dnub. Id- dnub huwa dejjem opra tal- kreatura raġjonevoli libera, u qatt tal- Kreatur: infatti kif qal Kristu fil- parabbola tat- talenti, li s- Sinjur jaħsad fejn ma żerax, u li jiġbor fejn ma xerridx. Matt. XXV, 26. Alla mhux awtur tad- dnub u lanqas jista' jkun, għax huwa qdusija essenzjali, iżda fil- ġustizzja tiegħu ma jistax ma jikkastigahx. Ma żerax Alla d- dnub, iżda jaħsdu neċessarjament fil- ġudizzju tiegħu. Għalhekk, meta l- bniedem, xbieha ta' Alla, jagħmel id- dnub, billi jinqeda diżordinatament bil- liberu arbitriju tiegħu, Alla jobgħod il- malizzja tal- bniedem iżda mhux il- bniedem, u jikkastiga l- malizzja fil- bniedem permezz tal- potenzi tar- ruħ, li huma l- intellett u l- volontà u permezz tas- sensi tiegħu. Infatti hemm miktub li l- bniedem jiġi tturmentat b' dak stess li jkun jidneb bih, u kull dnub isir dejjem permezz tal- intellett u tal- volontà, L- intellett jiġi tturmentat għall- konoxxenza tal- veru ġid li jkun tilef, u l- volontà għax ma tkunx tista' takkwista l- veru ġid li allura hija tkun trid. Ħadd ma jaf bi żgur jekk huwiex denn tal- imħabba jew tal- odju ta' Alla: rigward dina l- verità rrivelata, wieħed għandu jkun jaf li intant il- bniedem huwa denn tal- imħabba jew tal- odju ta' Alla akkawża tal- għemil tajjeb jew ħażin tiegħu: għax Alla b' ebda mod ma jista' japprova dak li hu ħażin: u ma jistax ma jodjax dak li hu kontra tiegħu. Fil- ħżiena Alla jilmaħ ix- xbieha tiegħu fil- potenzi tar- ruħ, iżda fl- eżerċizzju tagħhom diżordinat huwa jilmaħ id- deni kontra t- tjubija tiegħu, il- kruha tal- ħażen: u għalhekk il- bniedem ħażin ma jistax ma jkunx oġġett tas- saħta ta' Alla. O Aħna għandna nħobbu kulma jħobb Alla, u għandna nobogħdu kulma jobgħod Alla. Hija ħaġa żgura li Alla jħobb il- bnedmin bi mħabba eċċessivament kbira: infatti mhux biss ħalaqna u jżommna ħajjin: iżda għas- saħħa eterna tagħna bagħtilna l- Uniġenitu Iben tiegħu, wara l- kbira diżgrazzja tal- ewlenin ġenituri tagħna. Giov. III, 16. Hija wkoll ħaġa żgura li Alla jobgħod id- dnub daqskemm iħobb lilu nnifsu: infatti, kieku Alla kien jista' jinqered, kien jeqred lilu nnifsu, kieku kien iħobb id- dnub: għax il- veru huwa kontra l- falz, u l- falz kontra l- veru, u fis- suppożizzjoni żewġ forzi egwali jeqirdu 'l xulxin. Issa aħna obbligati li nħobbu l- proxxmu tagħna bħalna nfusna, għax tant aħna kemm il- proxxmu kollu, aħna magħmulin għax- xbieha ta' Alla. Mhux għax wieħed għandu intellett u volontà huwa proxxmu tagħna, iżda biss huwa proxxmu sakemm għadu jgawdi l- liberu arbitriju jew għad għandu bżonn tal- għajnuna tagħna. Meta Ġesù Kristu rrepeta l- kmandamenti ta' Alla mill- ktieb tad- Dewteronomju, qal: "Ħobb is- Sinjur Alla tiegħek b' qalbek kollha, u f' ħajtek kollha, u fil- ħsieb kollu tiegħek. Dan hu l- ikbar u l- ewwel kmandament. U t- tieni jixbah lil dan: Ħobb il- proxxmu tiegħek bħalek innifsek." Matt. XXII, 37- 39. Għaliex Ġesù qal li t- tieni jixbah lill- ikbar u lill- ewwel kmandament? Għar- raġuni li l- bniedem huwa xbieha ta' Alla, u li x- xbieha għandha dejjem rabta mar- realtà. P Fil- proxxmu għandna nagħrfu l- persuna tiegħu li hija x- xbieha ta' Alla, u għandna nagħrfu wkoll l- azzjonijiet tiegħu. Rigward il- persuna tal- proxxmu, wieħed għall- ebda raġuni ma jista' qatt jobgħodha, għax ikun qiegħed jobgħod ix- xbieha ta' Alla, u kulma tirċievi x- xbieha, ġid jew deni, jitla' dritt għall- verità, jew għall- oġġett tagħha: infatti inti naturalment tkun qiegħed tgħożż 'il missierek innifsu, meta tkun qiegħed tqim il- kopja tar- ritratt tiegħu. Iżda, rigward l- azzjonijiet tal- proxxmu, aħna ma nistgħux ma nobogħduhomx, meta huma ħżiena, għax inkella nkunu qegħdin napprovaw dak li hu ħażin, u b' hekk inkunu nidinbu. Immela nobogħdu iva l- azzjonijiet ħżiena tal- proxxmu, iżda qatt il- persuna tiegħu: għalhekk Kristu qal: "La tikkundannawx, u intom ma tkunux ikkundannati." Luqa VI, 37. Issa wieħed ma jistax ma jikkundannax dak li hu dnub: allura jibqa' li ma nistgħux nikkundannaw il- persuna li tagħmel id- dnub. Anki San Pawl jgħallimna: "Bierku 'l dawk li jaħqrukom: bierku u la tisħtux." Rom. XII, 14. Jidher ċar li mhux il- persuna, iżda l- azzjoni ħażina biss tagħha hija għalina oġġett ta' saħta, billi ħadd ma jista' lanqas ma għandu jbierek dak li hu ħazin. Q Huwa tagħlim fundat li mhux il- virtù, iżda l- kawża tal- virtù għandha l- ħlas quddiem Alla. Kulma aħna nagħmlu lill- bniedem, inkunu qegħdin nagħmluh dejjem lix- xbieha ta' Alla? Jgħoddu dejjem Alla magħmul lilu nnifsu, billi x- xbieha għandha relazzjoni vera mar- realtà? Huwa ċert, li kull deni li nagħmlu lill- proxxmu nkunu dejjem qegħdin nagħmluh lix- xbieha ta' Alla: iżda mhux kull ġid li nagħmlulu, inkunu aħna qegħdin nagħmluh dejjem lix- xbieha ta' Alla. Meta wieħed jagħmel ġid lil ħaddieħor jenħtieġ li jara l- kawża, jew l- intenzjoni, li għaliha wieħed jagħmel dak il- ġid. Min jagħmel il- ġid għal kawża, għal fini jew għal mottiv naturali jew ħażin, qatt m' hemm intenzjoni retta, billi b' ebda mod ma jindaħal fiha Alla: għalhekk kull ġid li wieħed jagħmel lill- bniedem mingħajr intenzjoni retta, ma jkunx qiegħed jagħmlu lix- xbieha ta' Alla: iżda jkun qiegħed ifittex is- sodisfazzjon tad- demm u tal- laħam tiegħu nnifsu. Dan jidher wisq fl- eżerċizzju tal- virtù permezz tal- partikularità: infatti wieħed jissaporti l- bnedmin tad- dinja kollha, iżda 'l bniedem wieħed minnhom ma jissaportihx. Min jista' jgħid li huwa qiegħed jissaportihom għax huma xbieha ta' Alla, meta dan l- ieħor huwa xbieha ta' Alla wkoll? Immela kull min tassew iħobb 'l Alla, għandu jħobb inseparabbilment ukoll ix- xbieha tiegħu: min jobgħod bniedem wieħed biss, ikun qiegħed jobgħod ix- xbieha ta' Alla, u perkonsegwenza ferma ma jkunx qiegħed iħobb 'l Alla: għalhekk jenħtieġ li nħobbu lil kulħadd, u diżinteressatament u sinċerament għax l- imħabba hija ħaġa tal- qalb. Mill- qalb joħroġ kollox, u dak li joħroġ minnha jindika l- kwalità tagħha, tajba jew ħażina. R Jidher impossibbli li x- xbieha ta' Alla, ossija l- persuna għax hija xbieha ta' Alla, tasal biex tagħmel diżordni. Il- fatt juri li hija għamlet, u għadha tagħmel diżordni, għalkemm hawn min ma għamilx diżordni; għax kulħadd huwa liberu fil- volontà. Għandu wieħed ikun jaf li r- ruħ tal- bniedem, xbieha ta' Alla, hija ordinata wkoll biex tgħajjex il- ġisem tiegħu: u tant ir- ruħ kemm il- ġisem jikkummerċjaw bejniethom b' korrispondenza naturali, li dak li hemm fir- ruħ iwieġeb mal- ġisem, u dak li hemm fil- ġisem iwieġeb mar- ruħ. Ħsieb ta' ferħ iferraħ il- wiċċ; u wġigħ il- ġisem inikket l- ispirtu. Qabel il- waqgħa tal- bniedem bid- dnub oriġinali, ir- ruħ u l- ġisem kienu jimxu t- tnejn ordinatament: il- parti superjuri, li hija r- ruħ, kienet trieġi l- parti inferjuri, u l- parti inferjuri, li huwa l- ġisem, kienet doċli u kwieta għal kull direzzjoni tal- parti superjuri. Iżda wara l- waqgħa, saret ribelljoni fil- bniedem bejn il- parti superjuri u l- parti inferjuri: infatti San Pawl kiteb li l- ispirtu u l- ġisem huma kontra xulxin, li l- opri tal- ispirtu huma kontra l- opri tal- laħam, u li l- opri tal- laħam huma kontra l- opri tal- ispirtu. Galati, V, 17. Il- kawża ta' kull diżordni li jagħmel il- bniedem tista' tkun, jew xi ingann, jew xi aptit tas- sensi, jew xi temperament naturali, jew xi moviment tal- fantasija li huma proprjetajiet tad- demm u tal- laħam, iżda dejjem taħt l- influwenza tal- liberu arbitriju. Billi ma hawn xejn fl- intellett tal- bniedem li qabel ma kienx fis- sens; għalhekk il- bniedem li jara bis- sens dak li jkun jogħġbu, jarah ukoll bħala ġid. Issa kull ġid veru jew falz huwa dejjem l- oġġett tal- intellett. Il- volontà xħin tara ġid fl- intellett tiegħu u tridu bħala oġġett tagħha, b' hekk issir l- azzjoni tal- bniedem. Bosta oġġetti huma projbiti mil- liġi naturali, li l- bniedem għalih innifsu jarahom ta' ġid, u billi ma jkunx għaraf il- veru ġid, jiddisprezza kull ċanfir tal- kuxjenza tiegħu fil- libertà tiegħu, u jagħmel id- diżordni. Infatti meta l- bniedem imut, jiġifieri li ruħu tingħażel minn ġismu, l- intellett tiegħu, meħlus minn kull impediment, ikollu jagħraf il- veru ġid, u l- volontà tiegħu ma tkunx tista' ma tridux, għaliex huwa dejjem l- oġġett tagħha bħalma huwa tal- intellett. Il- veru ġid qiegħed hawn biss: li wieħed jagħraf 'l Alla u l- mezzi li bihom jigglorifikah: infatti Kristu hekk qal lill- Missier tiegħu fl- aħħar ċena: "Din hija l- ħajja eterna li jagħrfu lilek Alla wieħed veru u 'l Ġesù Kristu li inti bgħatt." Giov. XVII, 3. S Fost id- diżordnijiet li jagħmel il- bniedem, hemm l- imġiba ħażina tiegħu lejn l- istess proxxmu tiegħu, billi akkawża tal- passjonijiet jagħmillu d- deni, u jikser il- liġi, li hija mqiegħda fl- imħabba, u tar- rispett għall- azzjonijiet ħżiena tagħhom: iżda din mhix ħaġa tagħna bnedmin. Il- ħaġa tagħna hija li aħna għandna nħobbu l- proxxmu, u mhux li niġġudikawh: min jiġġudika huwa wieħed, Alla li tana l- liġi. L- imħabba hija ħaġa tal- qalb, għalhekk huwa faċċol min juri fl- estern sinjali ta' mħabba u ma jkunx iħobb minn qalbu. Dan hu dmir kbir u serju wisq li wieħed għandu jħobb lil kulħadd u minn qalbu anki l- għedewwa: dmir iffundat fuq il- liġi ta' Alla għal hedina r- raġuni li l- bniedem huwa xbieha ta' Alla. Kollox huwa indikat bis- sinjal proprju tiegħu: għalhekk wieħed faċilment jagħraf meta jkun qiegħed jobgħod il- persuna li hija x- xbieha ta' Alla, jew meta jkun qiegħed jobgħod l- azzjoni ħażina tagħha. Huwa sinjal li wieħed jobgħod il- persuna, meta wieħed jiċħdilha t- tislim, u l- għajnuna fil- bżonn tagħha tant spiritwali kemm temporali, u f' kelma waħda, meta wieħed jiċħdilha s- sinjali komuni. Li wieħed jiċħad xi minn daqqiet it- tislim, mhuwiex dejjem sinjal li wieħed ikun jobgħod il- persuna, skont kif jgħallem San Ġwann, l- Appostlu tal- imħabba lejn xulxin, xħin jgħid: "Jekk xi ħadd jiġi għandkom, u ma jġibx dina d- duttrina, la tilqgħuhx fid- dar, lanqas tgħidulu s- sliem għalik. Għax min jgħidlu s- sliem għalik, jikkomunika mal- opri tiegħu ħżiena." II Epist. I, 10- 11. It- tislim għandu jsir dejjem, meta ma hemmx ċirkustanza, li biha wieħed jista' jingħad li qiegħed japprova azzjoni ħażina tal- proxxmu, bħallikieku wieħed isellem 'il persuna mlibbsa diżonestament, jew meta ma hemmx xi kawża oħra ġusta, pereżempju bi spirtu ta' dixxiplina. Huwa sinjal li wieħed jobgħod mhux il- persuna, iżda l- azzjoni ħażina tagħha, meta wieħed ma jiċħadx is- sinjali komuni, u speċjalment l- għajnuna f' kull bżonn tagħha tant spiritwali kemm temporali. Ħadd ma jiċħad li l- bniedem bl- azzjonijiet ħżiena tiegħu jsir naturalment oġġett ikrah għall- għajnejn tal- oħrajn tant li ħadd ma jkun donnu jista' jarah mingħajr orrur: iżda, fid- dawl tal- grazzja wieħed jilmaħ fih ix- xbieha tal- maħbub Alla tagħna, u fl- azzjonijiet ħżiena tiegħu jilmaħ il- miżerja proprja tal- umanità, u jagħdru u jikkumpatih. T Alla jġib lilu nnifsu mal- bniedem, kif il- bniedem iġib ruħu max- xbieha ta' Alla, li huwa l- proxxmu: infatti Ġesù Kristu għallimna li bl- istess kejl li bih aħna nkunu kejjilna lil ħaddieħor, hekk ukoll ikun lilna mkejjel. Matt. VII, 2. Jekk nagħmlu d- deni lill- proxxmu, dan aħna nkunu qegħdin nagħmluh dejjem lix- xbieha ta' Alla: iżda jekk nagħmlu l- ġid lill- proxxmu, dan inkunu qegħdin nagħmluh lix- xbieha ta' Alla biss, meta nkunu nopraw b' intenzjoni retta, għax inkella mingħajr intenzjoni retta, inkunu qegħdin nopraw għas- sodisfazzjon tagħna nfusna skont id- demm u l- laħam. Ġesù Kristu espressament għallimna li kulma nagħmlu lill- proxxmu jgħoddu magħmul lilu nnifsu. Infatti huwa qal fl- Evanġelju li fil- jum tal- Ġudizzju Universali sejjer jgħid lil dawk li jkunu fil- leminija tiegħu: "Ejjew imberkin tal- Missier tiegħi, ippossiedu r- renju lilkom ippreparat mill- fundazzjoni tad- dinja. Għaliex jiena kelli l- ġuħ, u intom tajtuni niekol: kelli l- għatx, u intom tajtuni nixrob: jiena kont barrani, u intom ilqajtuni: għarwien, u intom għattejtuni: marid, u intom żortuni; jiena kont fil- ħabs u intom ġejtu għandi." Matt. XXV, 34, 36. Allura meta l- ġusti għad jistaqsuh, meta kienu għamlu dan lilu, huwa għad iweġibhom, jgħid: "Tassew ngħidlkom, kemm intom għamiltu lil wieħed minn dawk l- inqas aħwa tiegħi, għamiltuh lili." Matt. XXV, 40. Imbagħad huwa għad jgħid lil dawk, li jkunu fix- xellugija: "Tbiegħdu minni misħutin fin- nar etern, li kien ippreparat għax- xitan u għall- anġli tiegħu. Għaliex jiena kelli l- ġuħ, u intom ma tajtunix niekol: kelli l- għatx, u intom ma tajtunix nixrob: jiena kont barrani u intom ma lqajtunix: għarwien u intom ma għattejtunix: marid u fil- ħabs, u intom ma żortunix." Matt. XXV, 41, 43. Allura dawk tax- xellugija għad jistaqsuh, meta kienu rawh f' xi wieħed minn dawk l- istati li semma, u ma kinux qdewh: u huwa għad iwieġeb, jgħid: "Kemm intom ma għamiltux lil wieħed minn dawn iċ- ċkejknin, lanqas ma għamiltuh lili." Matt. XXV, 45. Issa ma hemmx dubju li dawk tax- xellugija għamlu naturalment opri tal- ħniena fil- kors tal- ħajja tagħhom: iżda ma għamluhomx b' intenzjoni retta, jiġifieri għamluhom, jew b' rikonoxxenza biss lil dawk li kienu għamlulhom il- ġid; jew b' simpatija, billi jkunu ħadu grazzja magħhom skont id- demm u l- laħam; jew b' interess billi kellhom xi speranzi ta' tpattija fuq dina l- art; jew b' debbulizza tal- qalb, li tkun ingħafset naturalment bil- miżerja, u intant għamlu l- opri tal- ħniena, biex ineħħu l- għafsa ta' qalbhom għall- konfort tagħhom infushom: u għal dina r- raġuni Kristu għad jgħidilhom li ma jgħoddx magħmulin lilu stess dawk l- opri tal- ħniena, għax ma kenux ordinati b' fini jew b' intenzjoni retta. U tant hu veru li kieku naqset xi waħda min dawn l- erba' kawżi esposti, l- opra ma kinitx tkun magħmula lil dawn li kienu fl- istat tal- għajnuna, jew tal- bżonn. Il- premju tal- ġenna huwa immela għal dawk li jħobbu bl- opri, u bil- verità lill- proxxmu, biss għax dan hu x- xbieha ta' Alla. U Il- bniedem tant rigward ir- ruħ tiegħu u kemm ukoll rigward il- ġisem tiegħu huwa dejjem suġġett biex jitbiddel, u qatt ma hu fl- istess stat. Il- kawża tista' tkun jew għaliex xi spirtu tajjeb jew ħażin jikkomunika miegħu jew għaliex fil- kors tal- ħajja tiegħu temporali jkollu jiltaqa'ma' ħwejjeġ li jferrħuh, jew li jaħqruh, u li jnikktuh, bħalma huma bxarat tajba jew ħżiena, bħalma huma l- uġigħat, u l- mard, jew il- persekuzzjonijiet, jew l- umiljazzjonijiet, jew l- eżaltazzjonijiet; iżda fuq kollox jaħkmu l- biża', xħin hu jaf tassew dak li għadda minn fuqu, imma b' ebda mod, jekk is- Sinjur Alla ma jkunx irrivelalu, fuq dak kollu li għad ikun biex jiġi fuqu. Kollox jidħol fl- intellett tiegħu, u skont id- dispożizzjonijiet tal- volontà tiegħu huwa jordna ħajtu jew għall- paċi, jew għall- inkwetitudni. Dejjem għandu jkollu l- paċi, jekk iħares dejjem bl- intellett tiegħu lejn Alla, li kollox irieġi u jiggoverna għall- volontà divina tiegħu, u jgħaqqad il- volontà tiegħu ma' dik ta' Alla. Iżda jekk iħares lejh innifsu, u jkun irid jagħmel il- volontà tiegħu, jew ifittex is- sodisfazzjon tiegħu nnifsu, ma jista' b' hekk ikollu qatt paċi anzi inkwiet. Infatti r- ruħ tal- bniedem, li hija maħluqa għax- xbieha ta' Alla tmur dejjem travers jekk f' kollox ma tfittixx ir- realtà tagħha, li huwa Alla, prinċipju u fini ta' kollox. V Kulħadd jaf b' esperjenza li l- ħajja ta' kull bniedem fuq dina l- art hija kumbattiment mal- għedewwa tiegħu, li huma d- demonju, il- bnedmin, u l- istess ġibdiet ħżiena tiegħu, li fih irvellaw għall- waqgħa fid- dnub oriġinali. Billi huwa għandu l- liberu arbitriju f' kull tentazzjoni jkollu dejjem jagħti deċiżjoni tal- volontà tiegħu jew bil- kunsens jew bir- reżistenza: għalhekk jew ix- xbieha ta' Alla ssir ħaġa waħda ma 'Alla permezz tal- att volontarju billi tirreżisti għal dak li hu kontra Alla, li ma jkunx jogħġob lil Alla; jew titbiegħed minn Alla permezz tal- att volontarju, billi tikkonsenti għal dak li huwa kontra Alla. Fl- ewwel att ix- xbieha ta' Alla tkun fil- fini li għalih hija maħluqa, għalhekk tgawdi l- veru mistrieħ u l- vera paċi tagħha: iżda fit- tieni att hija tkun barra mill- fini li għalih hija maħluqa, u għalhekk tkun barra miċ- ċentru tagħha, inkwetata, u bla paċi, bħal ġebla li titgerbeb sakemm tkun għadha ma waslitx fiċ- ċentru tagħha. Ix- xbieha ta' Alla, infatti, ma jistax ikollha ċentru ieħor ħlief 'l Alla stess, billi Alla u x- xbieha tiegħu huma f' ċertu sens marbutin lejn xulxin. Ix- xbieha ta' Alla għandha tagħżel dejjem dak li hu veru ġid, u jekk ma tagħżlux bil- liberu arbitriju tagħha, hija ma tistax tasal għall- oġġett tagħha li jivvifikaha. Fit- tentazzjonijiet ix- xbieha ta' Alla jiġri li bosta drabi, akkawża tal- għedewwa tagħha, li ma jittrattawx magħha ħlief bl- inganni, tieħu b' ġid għaliha dak li jkun veru deni, li kmieni jew tard ikollha tagħrfu li ma kienx l- oġġett tagħha. Iżda, il- ħtija hija kollha kemm hi tagħha, għaliex ma tfittixx id- dawl fit- tagħlim tal- ħajja, u ma teżerċitax il- potenzi tagħha billi taħseb. Infatti għaliex xi bnedmin huma fil- paċi; u għaliex oħrajn mhumiex? Għax dawk jaħsbu u dawna le. Minn mindu l- bniedem jidħol fl- użu tar- raġuni ma jistax ikun li ċerti veritajiet ma jiġuhx fil- menti tiegħu; bħalma huma Alla, li wisq jingħaraf mill- opri ta' jdejh; il- mewt, li kuljum jieħu aħbar fuqha bil- mewt ta' xi ħadd; in- neċessità tal- ġudizzju għall- inġustizzji ta' bosta: l- eternità li tibda għall- bniedem mis- siegħa ta' mewtu: iċ- ċanfir tal- kuxjenza proprja, u tant oħrajn. Xi wħud quddiem dawn il- veritajiet jieqfu u jaħsbu, u għas- serjetajiet li fihom, jgħixu bl- ordni, u oħrajn jiddisprezzawhom u jgħixu bid- diżordni. Iżda kull wieħed ikollu neċessarjament jaħsad li jkun żera'. X L- ispirti kollha maħluqin għax- xbieha ta' Alla, cioè, l- anġli u l- bnedmin, għandhom lejn xulxin lok ta' komunikazzjoni permezz tal- kelma kemm jekk tkun intellettwali biss, kemm jekk tkun vokali wkoll. Il- ħsieb tal- bniedem ħadd ma jista' jagħrfu ħlief Alla waħdu, għax lilu, ebda ħaġa ma tista' b' xi mod tinħbielu: l- anġli iżda jew il- bnedmin ma jistgħux jagħrfuh mingħajr il- komunikazzjoni. Intant xi ħadd jagħraf il- ħsieb ta' qalb il- bniedem, għax Alla jkun ried jirrivelahulu. Il- ħsieb huwa proprjetà tal- bniedem iġġenerat fih permezz tal- intellett u tal- volontà: għalhekk hija ħaġa ta' jdejn il- bniedem li jagħmel il- ħsieb tiegħu, kif tgħid l- Iskrittura; iżda hija ħaġa ta' jdejn Alla li hu jesegwih. Il- bniedem jipproponi u Alla jiddisponi. Ħadd ħlief Alla waħdu ma jista' jagħraf il- ħsieb tal- bniedem: għaliex il- mod li bih l- ispirti jagħrfu huwa komuni skont in- natura tagħhom: għalhekk meta bniedem jew spirtu jagħraf il- ħsieb ta' xi ħadd, ikun akkwista din it- tagħrifa diretta minn Alla. Jekk spirtu ħażin jikkommunika ma' spirtu tajjeb, u dan jassoċja lilu nnifsu miegħu, minn tajjeb isir ħażin: jekk iżda spirtu tajjeb jikkomunika ma' spirtu ħażin, u dan ikun għadu jgawdi l- liberu arbitriju, isir tajjeb, meta jassoċja lilu nnifsu miegħu. Infatti l- Ispirtu Santu jgħallem li mal- qaddis għad tkun qaddis, u mal- ħażin, għad tkun ħażin. Psalm. XVII, 26, 27. Kristu fl- Evanġelju jitkellem fuq dina l- komunikazzjoni, u jgħid: "Meta l- ispirtu moqżież ikun ħareġ mill- bniedem, jimxi f' postijiet mingħajr ilma, ifittex mistrieħ: u meta ma jsibx, hu jgħid; Jiena nerġa' lura fid- dar tiegħi mnejn jiena ħriġt. U meta jkun ġie, isibha mnaddfa, miknusa u mżejna. Allura jmur, u jieħu miegħu seba' spirti oħra, iktar ħżiena minnu innifsu, jekk jidħlu, jgħammru hemm. U l- aħħar stat ta' dak il- bniedem isir agħar minn dak ta' qabel." Luqa XI, 24, 26. Għalhekk San Pawl iwiddibna biex nippruvaw l- ispirti: għax xi wħud jifhmu d- deni u oħrajn il- ġid. Il- komunikazzjoni tiddependi mill- volontà tal- bniedem, li hu dejjem liberu biex jagħżel: jista' jassoċja ruħu magħha, u jista' jirrispinġiha. Komunikazzjoni ta' spirtu tajjeb mhija qatt mingħajr paċi, mingħajr kalma, mingħajr sentimenti ta' umiltà: għax kulħadd jagħti minn dak li għandu. Komunikazzjoni ta' spirtu ħażin mhija qatt mingħajr inkwiet, jew taħwid, jew preċipitazzjoni, jew mingħajr sentimenti ta' suppervja. M' hemmx immela dubju li min jikkommunika ma' Kristu, il- veru re tal- paċi, u jassoċja ruħu miegħu, ikollu fih l- ispirtu ta' Kristu, li hu kollu umiltà, kollu karità, kollu verità u ġustizzja. Xi minn daqqiet xi spirti jidhru lil xi bnedmin, u dan dejjem jew bl- ordni jew bil- permess ta' Alla, ikunu spirti ta' bnedmin mejta, jew ikunu spirti anġeliċi jew djaboliċi. Biex spirtu jidher jenħtieġ li jieħu figura jew forma sensibbli u mhux dejjem figura umana; għalkemm kull spirtu intellettwali huwa x- xbieha ta' Alla, għax kif tixhed l- istorja, ġieli ħadu figura ta' annimali, iżda dejjem skont il- kwalità tal- ispirtu hekk ukoll il- figura tal- annimali: pereżempju, spirti umani tajbin taħt il- forma ta' ħrief jew ta' ħamiem, jew ta' bnedmin eċċ. Spirti ħżiena taħt il- forma ta' mogħoż, jew ta' sriep eċċ. Y Alla ħalaq il- bniedem għalih innifsu, sabiex il- bniedem jagħrfu, iħobbu u jservih fil- kors tal- ħajja temporali tiegħu, u sabiex imbagħad Alla jagħtih il- glorja eterna, jekk ikun igglorifikah fiż- żmien, jew jagħtih il- konfużjoni eterna jekk ma jkunx tah il- glorja li lilu tistħoqq bħala Kreatur tiegħu. Għalhekk kien jenħtieġ li Alla jaħlaq il- bniedem għax- xbieha tiegħu, sabiex il- bniedem ikun kapaċi li jtemm dan il- fini, li għalih biss huwa maħluq. Mingħajr intellett, ħadd ma jista' jagħraf il- veru ġid u l- veru deni: mingħajr volontà ħadd ma jista' jagħżel il- veru ġid mill- veru deni. Permezz tal- intellett u tal- volontà, Alla għamel il- bniedem kapaċi tal- grazzja tiegħu, li biha r- ruħ tkun tista' tissupera kull impediment, iddotata bl- istess għajnuna ta' Alla, u li mingħajrha r- ruħ ma tkun tista' tagħmel xejn, la ħwejjeġ kbar u lanqas ħwejjeġ żgħar. Fil- bidu Alla ħalaq il- bniedem f' dana l- istat tal- grazzja tiegħu, iżda l- bniedem bil- liberu arbitriju tiegħu b' kastig tad- diżubbidjenza tilifha, b' mod li ma kellu jsibha qatt iżjed, kieku l- Ħanin Alla fl- eċċess tal- imħabba tiegħu ma bagħatx l- Iben Uniġenitu tiegħu biex mill- ġdid jimmeritalna dina l- grazzja tant meħtieġa, li mingħajrha ħadd ma jista' jtemm il- fini, li għalih aħna maħluqin. Ħadd infatti mingħajr il- grazzja ma jista' jigglorifika 'l Alla lanqas jagħmel opra meritorja għall- ħajja eterna. Mingħajr il- grazzja l- bniedem jibqa' xbieha ta' Alla tassew, iżda ma jista' qatt jemmen, jew jittama, jew iħobb, jew jindem, billi jibqa' miexi bid- dawl u bil- forzi tal- potenti naturali, tas- sensi u tar- raġuni. Il- bniedem maħluq fl- istat tal- grazzja kien imżejjen bid- doni sopranaturali, u speċjalment bil- fidi, bit- tama u bl- imħabba: għaliex Alla sa mill- bidu ħalaq il- bniedem biex dan ikun jogħġbu permezz tal- fidi. Mingħajr il- fidi, il- bniedem ma jistax jagħraf 'l Alla li ma jidhirx, billi l- fidi m' għandhiex oġġetti oħra ħlief dawk li ma jidhrux. Infatti San Pawl jikteb li bil- fidi aħna nifhmu li d- dinja kienet magħmula bil- kelma ta' Alla: li minn ħwejjeġ li ma jidhrux saru ħwejjeġ li jidhru. Hebr. XI. 3. Immela Alla ħalaq il- bniedem għax- xbieha tiegħu, biex dan ikun kapaċi jagħrfu u jigglorifikah billi josserva l- liġi eterna tiegħu, li Alla stess impressjonalu fil- moħħ u fil- qalb tiegħu, bħal raġġ mix- xemx fuq oġġett, u tah l- għajnuniet kollha biex jasal għal hedana l- fini. Z San Pawl jikteb li Alla lil dawk li għaraf minn qabel, ippredestinahom ukoll biex ikunu magħmulin jaqblu mal- immaġni ta' Ibnu. Rom. VIII. 29. Din l- immaġni tal- Iben ta' Alla fil- predestinati l- ewwel tkun fil- ħajja temporali rigward l- ispirtu, billi jgħixu bl- ispirtu ta' Kristu, u fir- reżurrezzjoni rigward il- ġisem ukoll, kif jikteb l- istess Appostlu. Immela Alla għad jirriforma l- ġisem tal- umiltà tagħna konfigurat għall- ġisem tal- glorja tiegħu, sabiex kif Kristu huwa l- iben primoġenitu ta' Alla l- Missier, hekk ukoll aħna nkunu permezz tiegħu wlied l- istess Missier b' adozzjoni kif Kristu b' natura. Ġesù Kristu huwa veru Alla u veru bniedem. Fih hemm żewġ naturi distinti, in- natura divina u n- natura umana: iżda għalkemm huma distinti huma magħqudin flimkien b' mod inseparabbli permezz tal- persuna divina li hija waħda fi Kristu: u dina tissejjaħ l- unjoni Ipostatika. Fi Kristu, veru Alla u veru bniedem, m' hemmx żewġ persuni divina u umana, għax inkella ma jkunx Kristu wieħed, iżda persuna waħda u dina divina: għalhekk kull azzjoni tiegħu għandha mertu u valur infinit. Kristu bħala bniedem jixbah lilna f' kollox barra mid- dnub; għandu bħalna intellett u volontà u liberu arbitriju, u sensi u passjonijiet, u fantasija, veru ġisem naturali ffurmat mis- sustanza ta' omm verġni bl- opra tal- Ispirtu Santu, imnissel minn Adam, kif hu stess isejjaħ lilu nnifsu bin il- bniedem. Immela Kristu bħala bniedem huwa maħluq għax- xbieha ta' Alla: iżda bħala Alla mhuwiex xbieha ta' Alla, iżda l- figura tas- sustanza ta' Alla, għax għandu intellett divin u volontà divina, u kull attribut proprju ta' Alla, cioè l- eternità, l- omnipotenza, l- infinità, it- tjubija. Dan l- Iben uniġenitu ta' Alla, sar bniedem għalina bnedmin u għas- saħħa tagħna, għax ir- ruħ tagħna hija wisq prezzjuża, billi hija maħluqa għax- xbieha ta' Alla, u kapaċi tal- grazzja ta' Alla. Miet fuq is- salib għax ried hu, sabiex jagħti l- ħajja lir- ruħ tagħna, billi jelevaha fl- istat ta' qabel, li minnu kienet diżgrazzjatament waqgħet. Huwa rċieva l- missjoni tiegħu minn Alla li ppredestinah Iben tiegħu veru u naturali, u wara li esegwieha tela' fis- sema, wara li ġab trijonfi glorjużi fuq Satana, u issa qiegħed isaltan fil- leminija ta' Alla l- Missier, mnejn għandu jiġi fil- glorja tiegħu darba oħra fid- dinja biex ibierek 'il dawk li obdewh u biex jisħet 'il dawk li ma laqgħuhx: u lilu għal dejjem unur u glorja flimkien mal- Missier u ma' l- Ispirtu s- Santu. Ammen. IX- XBIEHA TA' ALLA IT- TIENI KTIEB. Ix- Xbiha ta' Alla. 1. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla ma jinqediex b' kulħadd għal ġid li jkun irid jagħmel. KOPJA: Bniedem li jkun irid iwaħħal musmar ifittex l- istrument biex isammar bih, jekk jara li l- martell, strument proprju għat- tismir, huwa mkagħbar bil- qżież ma jinqediex bih, għax jitqażżeż; jinqeda b' xi ħadida oħra, basta nadifa, ossija li hu ma jkunx jitqażżeż u b' hekk itemm il- fini tiegħu. APPLIKAZZJONI: Alla jitqażżeż lis- suppervja tant li hemm miktub li Hu jirreżisti lis- suppervi u li jagħti l- grazzja lill- umli. Dawk li huma suppervi fl- għajnejn tiegħu jħallihom jaqgħu għall- konfużjoni speċjali tagħhom infushom fl- impurità kif jgħallem San Tumas D'Aquino. Huwa ma jinqediex bihom għax jitqażżiżhom u din il- verità hija ċara mill- konsiderazzjoni tal- istess xbieha tiegħu. Kull ġid jagħmlu dejjem Alla u jinqeda bil- bniedem kif jikteb San Pawl: "Jiena ħawwilt, Apollo saqqa, iżda kabbar Alla." 2. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla ma jiċħadx l- għajnuna lil min jitlobhielu bil- verità. KOPJA: Bniedem missier ikun fejn il- baħar fis- sajf jirrikrea ruħu jippassiġġa: ibnu żagħżugħ ikun hemm jgħum. Dan l- iben iħossu ħażin fil- baħar u jirrikorri lejn missieru jitolbu l- għajnuna. Il- missier xħin jisma' 'l ibnu, jitolbu l- għajnuna żgur li ma jibqax indifferenti, iżda b' kull mezz jgħinu, anke jaqbeż il- baħar bil- ħwejjeġ b' kollox biex isalvah. APPLIKAZZJONI: Meta l- bniedem ikun ittentat, ossija fil- periklu li jaqa' fid- dnub, u jirrikorri għall- għajnuna t' Alla, Alla mingħajr dubju ma jħallihx waħdu u dan ma jaqax għax meta Alla hu magħna ħadd u xejn ma jista' jkun kontra tagħna. Xħin ix- xbieha ta' Alla ma tasalx biex tiċħad għajnuna lill- iben li jitlob, wisq iżjed Alla ma jikkonfondix 'il dawk li jirrikorru lejh bil- verità. 3. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla huwa ġust u jagħti lil kull wieħed skont l- għemil. KOPJA: Bniedem ma jistax iħoss fih li min hu ħażin għandu jkun ippremjat għax ħażin, lanqas li min hu tajjeb għandu jkun ikkastigat bla ħtija; iżda kulħadd isostni li jkun tassew denn ta' kastig min jagħmel id- delitt, kulħadd jgħid almenu internament li jkun jistħoqqlu, jew li jkun tassew denn ta' premju min jagħmel il- ġid, kulħadd jgħid almenu internament li jkun jistħoqqlu. APPLIKAZZJONI: Jekk ix- xbieha t' Alla tiċċanfar li tagħti lil ħaddieħor dak li ma jkunx jistħoqqlu, huwa impossibbli għal Alla li ma jagħmilx ġustizzja; anzi Alla jiġi jeqred lilu nnifsu, kieku kien possibbli, jekk jagħti l- premju lill- ħżiena u kastig lill- ġusti. Mix- xbieha t' Alla tiġi l- konklużjoni li fil- mewt kull bniedem ikun ippremjat jew ikkastigat: u wisq iżjed meta bosta fid- dinja jogħlew u jistagħnew permezz tad- delitti. 4. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla huwa tassew ħanin. KOPJA: Għal dan l- istudju xejn mhu iktar addattat ħlief li wieħed iħares lejn qalb ta' missier jew ta' omm. Il- ħniena hija kbira wisq tal- ġenituri lejn uliedhom fil- miżerja jew fil- bżonn tal- għajnuna. Missier ta' dina l- art, vera xbieha t' Alla, ma jirriġettax 'l ibnu li jitolbu maħfra għax ikun naqsu. Dan hu wisq ikkonfermat bil- parabbola tal- Iben il- Ħali li esponiet l- istess Verità eterna fuq il- ħniena ta' Missier. APPLIKAZZJONI: M' hemmx dubju li Alla hu ħanin xħin ix- xbieha tiegħu tagħmel ħniena lejn l- ulied tagħha li jumiljaw ruħhom: anzi Alla stess bil- ħniena tiegħu jibda biex jagħti l- grazzja għall- konverżjoni ta' wliedu li jkunu ħarġu mit- triq it- tajba: ħniena mid- dixxiplina, mis- slaleb, u mill- kastigi. Anzi l- art kollha hija mimlija bil- ħniena t' Alla li jtella' x- xemx tiegħu li jibgħat ix- xita tiegħu anke fuq dawk li joffenduh bid- dnub. F' xejn ma tant tista' l- kreatura ssir tixbah fl- opri lill- Kreatur, daqskemm meta hija tħenn. 5. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jħobb lill- kreaturi tiegħu. KOPJA: Meta bniedem jagħmel xi opra jew xi xogħol jibża' għalih, jindukrah biex ma jitħassarlux u jgħożżu, għax ikun għamlu hu stess bid- diliġenza tiegħu, bl- attenzjoni tiegħu u għax ikun swielu żmien u paċenzja. Iqiegħdu fiż- żgur biex ħadd ma jkun jista' jgħarraqhulu jew itebbagħhulu jew jirrovinahulu f' xi parti. U jqiegħed tant għożża għax opra xogħol tal- industrija ta' moħħu u ta' jdejh. APPLIKAZZJONI: Alla ħalaq kollox bit- tjubija u bl- omnipotenza tiegħu u għandu kura u kont u ħsieb fuq kull kreatura tiegħu, tant kreaturi kbar, kemm ukoll kreaturi żgħar; kollox għamel fis- sapjenza tiegħu u xejn ma jobgħod mill- opri ta' jdejh. U m' hemm l- ebda dubju li hu jħobb il- kreaturi tiegħu, xħin l- istess kreatura tiegħu mżejna bl- intellett u bil- volontà ma tafx tittraskura jew tabbanduna opra jew xogħol ta' jdejha. Iħobb tassew il- kreaturi tiegħu kollha, għax jikkonservahom bil- mezzi tas- Sapjenza tiegħu u jissaporti bil- paċenzja dawk li jiddiżgustawh b' għemilhom. 6. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla hu favur il- ħbieb tiegħu. KOPJA: Żewġ ħbieb mexjin flimkien u fit- triq wieħed minnhom iħossu ħażin u jagħti sinjal li sejjer jaqa' mal- art: Il- ħabib l- ieħor malli jintebaħ li ħabibu sejjer jaqa' mal- art mingħajr l- ebda dubju ta' xejn bil- premura kollha jmidd idejh u jżommu biex isostnih u ma jħallihx jaqa'. Intant imidd idejh u ma jħallihx jaqa' għax hu ħabib tiegħu. APPLIKAZZJONI: Hemm miktub li Alla jħobb 'il dak li jħobbuh u li jekk Alla huwa favur tiegħu xejn ma jista' jkun kontra tiegħu. Immela jekk ix- xbieha t' Alla ma tħallix il- ħabib jaqa' iżda tissollevah wisq iżjed Alla nnifsu jippreserva mid- dnub il- ħbieb tiegħu u jagħtihom l- għajnuna li jkunu jenħtieġu tant għar- ruħ kemm għall- ġisem. Meta wieħed jaqa' fid- dnub intant jaqa' għax Alla ma jkunx tah għajnuna billi s- suppervja tagħmel il- bniedem kontra Alla. 7. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jieħu kura tal- kreaturi tiegħu għax huwa providenza. KOPJA: Missier ta' dina l- art jieħu kura ta' wliedu billi jipprokuralhom bl- industrija tiegħu l- ikel, ix- xorb u l- għata u billi jirrimedjalhom bil- ħila tiegħu l- mezzi għall- fejqan anke b' sagrifiċċju ta' oġġetti prezzjużi għalih. Kontinwament iħares lejhom biex jara liema bżonn ikunu fih biex jaħseb għar- rimedju tiegħu. U jitgħaxxaq jarahom igawdu mill- ġid li jkun ipprokuralhom. APPLIKAZZJONI: Tiddi wisq fuq kull kreatura l- providenza t' Alla li jieħu ħsieb il- ġilju tal- għalqa u l- għasafar tal- ajru, u b' mod wisq iżjed jieħu ħsieb il- bnedmin li jiswew iżjed mill- għasafar. Meta x- xbieha t' Alla tieħu tant ħsieb u kura ta' wliedha, wisq iżjed Alla jipprokura l- mezzi tal- konservazzjoni għall- kreaturi kollha tiegħu. Jixhdu l- ħut tal- baħar, it- tajr tal- ajru u l- annimali kollha u l- bnedmin kollha li ma jingħaddux li hemm il- kbir maħżen ta' Alla mnejn għal tant ħluq jiġi l- ikel u l- ikel li jxabba'. 8. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jrid li l- midneb jikkonverti lejh. KOPJA: Iben iġib ruħu ħażin ma' missieru: issa jew l- iben biex jevita l- kastig ta' missieru jew il- missier innifsu jkeċċih mid- dar; dan il- missier jidħol fil- ħsieb li ibnu għadu ma rritornax id- dar: javvanza iżjed il- lejl u missier dan l- iben jixtieq li ibnu jirritorna d- dar għandu u jitolbu maħfra. APPLIKAZZJONI: Il- bniedem bid- dnub il- mejjet iġib ruħu ħażin lejn Alla b' att ta' ingratitudni kbira u għalhekk jinfired minn Alla. Issa xħin missier ta' dina l- art, vera xbieha t' Alla jixtieq li ibnu jirritorna d- dar avolja jkun naqas gravement u li jitolbu maħfra, wisq iżjed Alla li jrid li kulħadd isalva jkun jistenna li l- midneb jikkonverti lejh bis- sinċerità, pront biex jilqgħu f' dirgħajh, jgħannqu u jbusu. M' hemmx x' jagħmel iżjed Alla għas- salvazzjoni tal- midinbin, meta Hu stess tana l- Uniġenitu Iben tiegħu. 9. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jitqanqal mill- Umiltà tal- bniedem. KOPJA: Meta bniedem ikun irid jakkwista jew xi pjaċir jew xi ħaġa, minn bniedem ieħor dejjem jagħmel biex jiddisponih u jqanqlu a favur tiegħu; għalhekk joffrilu ordinarjament dak li jkun jogħġbu, jew jersaq mhux bi kliem iebes, jew bir- reżistenzi, iżda bi kliem ħelu u umli biex ma jirritahx għax jaf tajjeb li s- suppervja twebbes il- qlub u l- umiltà trattabhom. APPLIKAZZJONI: Barra milli hu rrivelat li Alla jirreżisti lis- suppervi u li jagħti l- grazzja 'l- umli, aħna nagħrfu mill- istess xbieha tiegħu li hu jitqanqal mill- umiltà tagħna: għaliex xħin il- bniedem jitqanqal biex isir ġeneruż lejn bniedem ieħor li jirrikorri lejh u ma jafx jiċħad għall- manjieri umli u ħelwin tiegħu u għall- paċenzja tiegħu; wisq iżjed Alla jikkonċedi l- favuri tiegħu lil min jiddisponih bi spirtu ta' vera umiltà, anzi huwa dejjem ma' dawk li jogħġbuh f' kollox. Min jogħġob lil xi ħadd, ikun bla dubju milqugħ minnu stess. 10. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla huwa Sapjenza. KOPJA: Ebda bniedem ma jagħmel xejn għal xejn; u meta bniedem jagħmel xi fini, fih jagħmel il- mezzi addattati biex bihom jasal għat- temmija tal- fini tiegħu. Jiekol u jixrob biex jgħix, jisma' biex jitgħallem, jikkura lilu nnifsu biex ifiq, jitlob biex jaqla', ifittex biex isib. Ma jitfax ħatab fuq in- nar biex jitfih iżda ilma. Insomma jagħżel l- iktar mezzi addattati u b' hekk bil- paċenzja jara esegwit il- fini tiegħu, u din hija sapjenza tal- bniedem. APPLIKAZZJONI: Is- Sapjenza t' Alla tidher f' kull opra ta' jdejh, u fil- ktieb tas- Salmi hemm li huwa għamel kollox fis- Sapjenza. Kull ħaġa għall- fini tagħha proprju: in- nar biex isaħħan, is- silġ biex ikessaħ. Hu ħalaq kollox għalih innifsu, għalhekk kollox iservi Lilu stess. Meta x- xbieha tiegħu tordna kull opra tagħha għal xi fini u twarrab il- mezzi li mhumiex addattati, wisq iżjed Alla jopra dejjem bil- fini, u kif tixhed l- istess natura li hu ħalaq kollox ordnat bil- mezzi proprji. Hemm miktub li m' hemmx numru għas- Sapjenza t' Alla. 11. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jagħti l- grazzja lil kulħadd iżda min ikun iddisprezzaha għandu jibża' li ma jerġax isibha jew isib oħrajn. KOPJA: Meta bniedem jagħti xi ħaġa prezzjuża lil xi ħadd u josserva li dan tefagħha taħt saqajh ma jitqanqalx darba oħra, lanqas jitħajjar li jagħti lil dan id- disprezzatur ebda ħaġa oħra. Xi minn daqqiet jiġri li wieħed jiddisprezza dak li hu prezzjuż għax ma jkunx għarfu iżda meta jkun għarfu hu stess ifittxu. Imma ħadd ma jagħti ordinarjament dak li jkun prezzjuż lil min ikun għarfu u ddisprezzah. APPLIKAZZJONI: Xejn mhu prezzjuż daqs il- grazzja t' Alla. Alla jagħti l- grazzja lil kulħadd, iżda meta l- istess xbieha tiegħu ma titqanqalx biex tagħti dak li hu prezzjuż lil min jiddisprezzah, wisq iżjed Alla li japprezza d- doni tiegħu ma jitqanqalx biex jagħtihom lil dawk li jiddisprezzawhom, u lanqas meta jkunu jriduhom; ifittxuhom u ma jsibuhomx. Għalhekk Santu Wistin kien jgħid: "Jiena nibża' minn Ġesù huwa u għaddej." Kif huwa magħdud in- numru tad- dnubiet li Alla jaħfer, hekk ukoll in- numru tal- grazzji li Alla jagħti. Illum tak u int ma ridtx, issa jekk dina kienet l- aħħar? 12. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jagħti lil min jagħti, iħenn għal min iħenn. KOPJA: Bniedem jara lil bniedem ieħor jagħti għajnuna lil marid jew lil fqir, idaħħlu f' qalbu għal tjubitu, jekk jiġri li dan il- karittativ ikun oġġett ta' għajnuna għal hedan il- bniedem li jkun osservah jitħarreġ fil- ħniena, b' ċerta diliġenza jmidd idejh u jissollevah għax ikun jaf li hu ssolleva lil ħaddieħor. Il- bniedem fin- natura jħobb lil min iħobbu u b' rikonoxxenza huwa jagħti lil min ikun tah, u jħenn għal min ikun ħenn għalih jew għall- maħbubin tiegħu. Anzi n- natura tgħid: "Kif tagħmel jagħmlulek." APPLIKAZZJONI: Dina l- verità għallimhielna Kristu fil- Vanġelu, li min jagħti jirċievi iżjed milli jkun ta, u li kulma nagħmlu mal- proxxmu jgħoddu magħmul lilu nnifsu. Jekk ix- xbieha t' Alla taqbeż u tindaħal għal min hija taf li jkun qabeż u ndaħal għall- għajnuna ta' ħaddieħor, wisq iżjed Alla jagħti Hu lil min jagħti u jħenn Hu għal min iħenn, għax Hu xhud tal- opri tajba u tal- opri ħżiena ta' kull bniedem; u jaf kollox. Anzi min jagħti lix- xbieha, jew min iħenn għax- xbieha t' Alla, Alla nnifsu jgħodd magħmul lilu nnifsu dan l- eżerċizzju tal- ħniena. 13. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jitgħaxxaq bil- bnedmin meta jinħabbu bejniethom. KOPJA: Missier li għandu ħafna wlied jitgħaxxaq bihom, meta jarahom jinħabbu bejniethom, jagħtu għajnuna wieħed lill- ieħor f' kull bżonn; iżda għall- kuntrarju, huwa dulur kbir għal qalbu, xħin jara li ma jinġibux flimkien, ma jinħabbux billi ma jagħtux għajnuna wieħed lill- ieħor u jgħixu bid- diskordja bejniethom. APPLIKAZZJONI: Alla hu Missier kulħadd u tana l- kmandament li ninħabbu billi nagħmlu wieħed lil ieħor dak li rridu jkun magħmul lilna u billi ma nagħmlux dak li ma rridux li jkun magħmul lilna. Jekk missier ta' dina l- art xbieha tiegħu, jitgħaxxaq billi jara lil uliedu jinħabbu u jgħinu wieħed lil ieħor, u jġarrab dulur meta jarahom mifrudin qalb minn oħra, wisq iżjed Alla jitgħaxxaq bina wliedu xħin jarana ninħabbu bl- opri u bil- verità, u jiddispjaċih wisq meta jarana niċħdu l- għajnuna wieħed lil ieħor fil- bżonn u ma ninħabbux mill- qalb. 14. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Delizzju t' Alla li l- bniedem ikun miegħu. KOPJA: L- ikbar delizzju ta' missier ta' dina l- art hu li wliedu jkunu miġburin miegħu, li jitolbuh dak li huma jenħtieġu u li jisimgħuh għall- ġid tagħhom u li jobduh. Jiddispjaċih wisq għall- kuntrarju jekk huma jinfirdu minnu u ma jfittxuhx, u jekk fil- bżonnijiet tagħhom jirrikorru għand ħaddieħor meta hu kapaċi jissollevahom. APPLIKAZZJONI: Hemm miktub li d- delizzji t' Alla huma li jkun ma' wlied il- bnedmin. Iva delizzju t' Alla li nkunu miegħu fil- grazzja tiegħu, li aħna nirrikorru lejh f' kull bżonn tagħna, li aħna nisimgħu l- kelma tiegħu u li nagħmlu kollox biex nogħġbuh. Ħadd ma jiddubita minn din il- verità, xħin ukoll jaraha ċara wisq fix- xbieha t' Alla, cioè f' missier ta' dina l- art. U ħadd ma jiddubita li jiddispjaċih wisq lil Alla meta aħna ninfirdu minnu bid- dnub il- mejjet, u ma nfittxuhx u ma nirrikorrux lejh xħin wieħed josserva x- xbieha t' Alla f' dawn l- istess ċirkostanzi ta' tant dispjaċir. 15. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla ma jaċċettax ebda opra tajba li wieħed jagħmel fl- istat tad- dnub il- mejjet. KOPJA: Bniedem padrun qiegħed għall- mejda biex jippranza jistenna li jiġi s- seftur tiegħu bl- ikel. Jiġi s- seftur bis- suppiera tal- brodu f' idu. Il- brodu fis- suppiera huwa tajjeb wisq, iżda xħin il- padrun jara s- suppiera tal- brodu hekk tajjeb, hekk ifuħ f' idejn is- seftur li jkun moqżież għall- ħmieġ f' għajnejh, fi mnifsejh u fl- ilbies imqagħbar u b' riħa tinten fuqu mingħajr dubju ta' xejn li mhux biss jitqażżeż jieħu minn dak il- brodu iżda jibagħtu 'l bogħod minnu. APPLIKAZZJONI: Hija verità tal- fidi li min jagħmel opri tajba fl- istat tad- dnub il- mejjet ma jigglorifikax 'l Alla lanqas ikollu mertu, bħal fergħa mqaċċta mid- dielja. Ruħ fid- dnub il- mejjet hija fi stat tassew moqżież quddiem Alla rigward is- suppervja: Issa jekk ix- xbieha t' Alla ma taċċettax oġġett tajjeb minn idejn seftur kollu qżież wisq iżjed Alla nnifsu jirriġetta opra tajba offerta lilu minn idejn ta' serv ħażin tiegħu kollu moqżież akkawża tas- suppervja. Dak li jgħożżu l- bnedmin huwa qżież quddiem Alla. 16. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla ma jiċħad ebda ħaġa spiritwali lil min jitlobhielu bil- verità. KOPJA: Missier għandu bosta wlied u wieħed minnhom jersaq jitolbu biċċa ħobż barra mill- ħin għax ikollu bżonnha billi ma jkunx kiel biżżejjed fil- ħin u li issa ħadu l- ġuħ. Dan il- missier bla ebda dubju jagħtih mhux ġebla iżda l- ħobż li jkun jenħtieġ. APPLIKAZZJONI: Kristu għallimna li jekk il- bnedmin jagħtu lil uliedhom dak li hu tajjeb, wisq iżjed Alla jagħti l- ispirtu t- tajjeb lil min jitlobhulu. Issa xħin missier xbieha t' Alla, mitlub ma jiċħadx lil ibnu ebda ħaġa għax dan ikun jenħtieġha u aħna bnedmin kontinwament neħtieġu l- għajnuna t' Alla għall- eżerċizzju tal- virtujiet u speċjalment tal- paċenzja: ma jistax ikun li Alla stess jiċħad f' kull bżonn tagħna l- għajnuna tiegħu meta wieħed jitlobhielu bil- verità. Anzi hu stess fl- Iskrittura Mqaddsa jikkmandana biex nitolbuh u jieħu delizzju u gost meta aħna nikkonfidaw fih u nsejħulu għall- bżonnijiet tagħna, tant hu lest biex jikkonslana bħal veru missier ta' kulħadd. 17. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla ma jagħtix lil min jitolbu ħwejjeġ dannużi. KOPJA: F' jum tas- sajf, missier ikollu fuq il- mejda tazzi bl- ilma frisk bis- silġ, u jidħol wieħed minn uliedu li jkun bil- logħob u l- ġiri sħun u għarqan u tassew bil- għatx u dan jitolbu tazza minnhom biex jixrob. Dan il- missier verament għaqli billi jaf li tagħmillu ħsara f' saħħtu, żgur li ma jagħtihx, għalkemm ibnu jaħseb li tkun ta' ġid għalih billi nieqes mill- għaqal. APPLIKAZZJONI: Bosta drabi l- bniedem jaħseb li jkun ta' ġid għalih li jkun b' saħħtu, jew li jkollu l- flus jew impjieg tajjeb għax iħares lejhom bl- għajnejn tal- laħam. Huwa tassew jitlob 'l Alla xi ġid temporali u xi minn daqqiet Alla jagħtihulu u xi minn daqqiet jiċħadhulu. M' hemmx dubju li Alla jiċħadhulu għax ikun ta' dannu għalih, għalkemm huwa jkun persważ li huwa ta' ġid għalih. Jekk ix- xbieha t' Alla ma tafx tagħti lill- iben tagħha dak li jitlobha dannuż għalih għalkemm jaħseb li hu ta' ġid għalih għax ma jkunx jifhem, wisq iżjed Alla ħanin iġib lilu nnifsu magħna bl- imħabba għall- ġid tagħna: għalhekk kull deni ħudu b' ġid għax minn Alla. 18. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla ma joffendix lilu nnifsu fin- nuqqas ta' avvertenza jew ta' volontà tagħna. KOPJA: Bniedem inkurlat għal xi azzjoni ħażina malajr jiskot u jikkwieta u jiskuża 'l min ikun għamilhielu, xħin jagħraf li jkun għamilhielu għax ma kienx induna jew intebaħ jew mhux apposta jew mhux għax ried. Ħadd ma jeħodha b' offiża dik l- azzjoni ħażina li wieħed ikun għamel barra minn sensih jew involontarjament. APPLIKAZZJONI: Alla joffendi Lilu nnifsu għal dawk l- azzjonijiet biss li wieħed jagħmel bl- avvertenza għall- ħażen u bil- kunsens tal- volontà. Xħin aħna bnedmin, vera xbieha t' Alla, ma nitqanqlux għall- korla, persważi li wieħed ma jkunx intebaħ, lanqas ma jkun ried joffendina u niskużawh f' qalbna bil- karità għal azzjoni ħażina wisq iżjed Alla, li jagħraf il- menti u l- qalb ta' kulħadd ma jeħodhiex b' raġun ta' offiża għall- maestà divina tiegħu azzjoni li bniedem ikun għamel mhux apposta, mhux għax ried u lanqas ma kellu avvertenza jew li jkun intebaħ qabel. 19. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla ma jirreżistix għat- talb bil- perseveranza. KOPJA: Ħabib billejl imur iħabbat għand ħabib tiegħu biex jissellef ħobża għax ġie d- dar tiegħu ħabib ieħor tiegħu, u ma kellux xi jqegħidlu għall- ikel quddiemu. Il- ħabib minn ġewwa jwieġeb li hu ġà fis- sodda u għalhekk ma jaqdihx; iżda kellu jinżel u jagħtih għax l- ieħor baqa' jħabbat u jerġa' jħabbat. APPLIKAZZJONI: Is- Sapjenza Inkarnata għallmitna biex nitolbu bil- perseveranza sakemm naqilgħu, u li ma naqtgħu qatt qalbna minn Alla: infatti jekk il- bniedem, xbieha t' Alla jew għal xi raġuni jew oħra jċedi u jaqdi lil min ikun talbu xi ħaġa bil- perseveranza, jerġa' u jerġa': wisq iżjed Alla jiftaħ qalbu u jdejh u jimla bil- benedizzjoni 'l min ikun talbu bil- perseveranza li tikxef vera kunfidenza u vera fiduċja lejn dak li wieħed ikun lejh irrikorra. Min jitlob jaqla', min ifittex isib u min iħabbat lilu jiġi miftuħ. Dan hu kliem ta' Kristu, l- istess vuċi tan- natura wkoll. 20. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla tana l- liġi tiegħu għall- veru ġid tagħna. KOPJA: Missier ta' dina l- art ma jifhimx ijassar jew jitturmenta 'l ibnu meta jagħtih it- twissijiet; iżda jifhem biss il- ġid tiegħu sabiex dan jgħix fil- paċi u feliċi, u ma jkollux għal biex jindem. Dan kollu jagħmlu l- missier, għaliex ikun tassew iħobbu, għax huwa prezzjuż għal qalbu u mhux għal ebda fini ieħor. Jekk ma tkunx togħġbu t- twissija ta' missieru għax tirrestrinġi l- libertà tal- iben, iżda wara, dak l- iben li jkun obda, ibierek lil missieru. APPLIKAZZJONI: Il- liġi t' Alla tagħti l- ferħ u l- paċi lil kull min jgħożżha. Dan Alla fehem li jagħtina meta tana din il- liġi tiegħu kollha ħlewwa fl- imħabba li fiha. M' hemmx dubju kif tgħallem l- esperjenza li l- madmad t' Alla u l- piż tiegħu huwa veru ġid għar- ruħ u għall- ġisem tal- bnedmin. Min jiksirha huwa lsir u min iħarisha għandu l- libertà tal- ispirtu. Xħin missier ta' dina l- art, xbieha t' Alla, bit- twissijiet tiegħu jifhem il- ġid ta' ibnu, wisq iżjed Alla jifhem il- veru ġid tal- ferħ u tal- paċi bil- liġi tiegħu li tana. 21. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: L- iskandlu huwa l- aqwa oġġett tal- qilla t' Alla. KOPJA: Missier jagħti trobbija tajba 'l ibnu, iħallaslu biex iwasslu fil- pożizzjoni feliċi tiegħu, jinteressa ruħu għall- edukazzjoni ta' ibnu rigward ruħu u ġismu. Iżda bniedem ħażin bl- inganni tiegħu jasal biex iġiegħel lil dan l- iben tant maħbub minn missieru li joħroġ mit- triq it- tajba u jeħodha kontra missieru. Ma jistax ikun li dan il- missier ma jinkurlax għal ibnu u wisq iżjed għall- kawża tar- rovina ta' ibnu. APPLIKAZZJONI: Jaħasra għad- dinja, qal Kristu, akkawża tal- iskandli li huma l- propagaturi tal- ħażen, tal- infeliċità tal- bnedmin. Huwa tassew oġġett tal- qilla t' Alla; bniedem skandaluż li ma jagħmilx ħaġa oħra ħlief li jirrovina l- bniedem rigward ir- ruħ u l- ġisem, jopra kontra Alla li b' tant premura jrid isalva l- bnedmin. Issa xħin missier xbieha t' Alla ma jistax ma jinkurlax sinċerament kontra l- kawża tar- rovina ta' ibnu, wisq iżjed Alla tremendissmu kontra kull dnub, jeżerċita l- qilla tiegħu kontra dawk li jqiegħdu l- okkażjoni tar- rovina spiritwali, kontra l- kawża tad- dnub. 22. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla ma jippermettix li bniedem ikun imħabbat aktar milli jiflaħ. KOPJA: Ebda bniedem li jkollu bagħal ma jgħabbih b' piż superjuri għall- forza tal- istess bagħal, billi jkun jaf li jkun qiegħed jagħmillu ħsara fis- saħħa, u li jkun qiegħed jirrovinah u jitilfu għall- użu tas- servizzi li jkun jifhem li jieħu minnu. Jgħabbih tassew, iżda skont il- forzi naturali tiegħu u mhux iżjed minn li hu jkun jiflaħ. APPLIKAZZJONI: Is- sens komun tal- bniedem jgħid li Alla skont il- muntanja jagħtiha s- silġ, għax jaf bl- esperjenza li xħin il- bniedem, veru xbieha t' Alla, ma jgħabbix l- annimal tiegħu b' piżijiet 'il fuq mill- forzi naturali tiegħu, wisq iżjed Alla, li Hu sapjentissimu jagħti piżijiet ordnati skont il- forza ta' kull bniedem u ma jħalli 'l ħadd li jkun imħabbat iżjed milli jkun jiflaħ. San Pawl jgħid li Alla hu fidil li ma jsofrix li nkunu ttentati 'l fuq milli aħna nistgħu, u jagħmel ukoll mat- tentazzjoni abbundanza biex nistgħu nsostnu. Immela slaleb, niket u dwejjaq, persekuzzjonijiet u kull piż ieħor huwa dejjem ordinat għall- bniedem skont il- ħila tiegħu mis- sapjenza t' Alla, li ma jifhimx ħlief l- edifikazzjoni u mhux id- distruzzjoni. 23. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla ma jħennx għal dawk li ma jibżgħux minnu. KOPJA: Jekk bniedem sultan, potentissimu fir- renju tiegħu jkun iddisprezzat inġustament minn sudditu tiegħu, li espressament jgħidlu li ma jibżax minnu, u dan is- sultan, wara li jkun wissieh, jara lis- sudditu ostinat qiegħed juri bil- mezzi li ma jibżax minnu, mingħajr dubju jagħlaq naturalment il- vixxri tal- ħniena tiegħu lejh u jagħtih dak li jkun jistħoqqlu. APPLIKAZZJONI: Is- sentimenti tan- natura jitbiegħdu mill- ħniena meta jaraw id- debboli jeħodha inġustament u ostinatament kontra l- qawwi. Issa jekk bniedem sultan potentissimu jara s- setgħa tiegħu ddisprezzata inġustament u ostinatament minn sudditu ingrat, ma jistax ma jiġġudikahx indenn ta' ħniena, wisq iżjed Alla lejn il- kreaturi tiegħu, li espressament bid- dnub jgħidulu: "Kliemek nistmawh taħt saqajna u ma nibżgħux minnek." Hemm miktub fl- Iskrittura li l- ħniena t' Alla minn ġenerazzjoni għal ġenerazzjoni għal dawk li jibżgħu minnu. U banda oħra fis- salm 102 hemm miktub li skont l- għoli tas- sema mill- art, Alla saħħaħ il- ħniena tiegħu fuq dawk li jibżgħu minnu u kif missier iħenn għal uliedu, iħenn is- Sinjur għal dawk li jibżgħu minnu. Immela min ma jibżax minn Alla ma jistax ikun oġġett tal- ħniena tiegħu. 24. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jagħmel il- volontà ta' dawk li jibżgħu minnu. KOPJA: Bniedem seftur, fidil dejjem għall- ordnijiet ta' sidu li jfittex li f' kollox iservi u jagħmel kuntent lil sidu bid- diliġenza kollha, u li bih l- istess sid jitgħaxxaq bl- esekuzzjoni ta' kulma jikkmandalu, billi josserva l- attenzjoni tiegħu lejh li biha jħabrek biex ma jiddiżgustahx f' ebda ħaġa li ma jagħtihx l- inqas okkażjoni għall- korla, jekk dan is- seftur ikollu bżonn ta' xi ħaġa partikolari u jitlobhielu, m' hemmx dubju li dan is- sid li f' qalbu jfaħħar is- sottomissjoni ta' dan is- serv, jirrifjuta, jiċħad jew jirrespinġi dak li jitolbu skont is- sentimenti tan- natura li kull qalb trid oħra. APPLIKAZZJONI: Hemm miktub fil- ktieb tas- Salmi li Alla jagħmel il- volontà ta' dawk li jibżgħu minnu. U dina l- verità tidher biċ- ċar, xħin il- bniedem, xbieha t' Alla, ma jasalx biex jiċħad favur lis- seftur tiegħu, dejjem rispettuż, dejjem ubbidjenti u dejjem fidil għall- ordnijiet jekk dan jitlobhulu meta jkun jenħtieġlu. Tassew li aħna servi battala: iżda Alla tajjeb fih innifsu, iħobb lil min iħobbu u min iħobbu jagħti u jagħmel il- volontà ta' dak li jkun iħobb. 25. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jrid li kulħadd isalva ruħu. KOPJA: M' hawnx bniedem, kap ta' familja li ma jifhimx il- veru ġid lil uliedu f' kollox u li ma jħabrikx b' mezzi addattati biex jippreserva mir- rovina l- oġġett tal- imħabba ta' qalbu. Ebda missier ma jasal biex ikun irid jara 'l xi ħadd minn uliedu f' diżgrazzja ta' rovina għax għandu vera relazzjoni magħhom ilkoll u speċjalment rigward il- ġenerazzjoni. APPLIKAZZJONI: Kull bniedem li jiġi fid- dinja huwa kreatura t' Alla li tiswielu dejjem eżerċizzju tal- omnipotenza, tas- sapjenza u tat- tjubija tiegħu. Issa, xħin missier xbieha t' Alla, ma jasalx li jkun irid it- telfien jew ir- rovina ta' wliedu u speċjalment rigward il- ġenerazzjoni, għax huwa marbut magħhom bil- vinklu tan- natura, wisq iżjed Alla ma jridx it- telfien tal- bniedem, anzi għas- salvazzjoni tagħhom għall- veru ġid tagħhom qiegħed kull mezz fl- eċċess tal- ħniena tiegħu li anke ssagrifika l- Uniġenitu Iben tiegħu li miet għal kulħadd. Jekk in- natura tixhed li ħadd ma jrid dannu jew deni lil uliedu; wisq iżjed Alla immela, ma jridx dannu jew deni lill- opri ta' jdejh tant nobbli maħluqin għax- xbieha tiegħu. San Pawl kiteb li Alla jrid li kulħadd isalva ruħu. 26. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jitqanqal għall- ħniena mill- indiema tal- midneb. KOPJA: Hija ħaġa naturali li bniedem jiddisponi bniedem ieħor għal xi favur illi jkun irid minnu permezz ta' ħwejjeġ li jkunu jogħġbuh; u lil kull bniedem togħġob wisq l- umiltà jiġifieri li wieħed jitbaxxa quddiem l- ieħor. Trid tkun qalb tassew ħażina li tkeċċi minn quddiemha bniedem umiljat li jistqarr li hu ħati u li juri sinjali ta' sogħba u li jitlob maħfra bil- fehma li jirriparalha l- inġurja. APPLIKAZZJONI: Fl- Iskrittura Mqaddsa hemm miktub li Alla ma jiddisprezzax qalb umiljata u niedma, u li permezz tal- indiema Alla jitqanqal għall- ħniena lejn il- midneb. U dan tgħidu wkoll il- vuċi tan- natura, għax jekk hawn bnedmin li ma jafux iwebbsu qalbhom kontra dawk li jkunu inġurjawhom u offendewhom, xħin jarawhom niedma tassew u umiljati jitolbu maħfra; wisq iżjed Alla li jara l- qlub ta' kulħadd, u li jaf min hu tassew niedem, jitqanqal għall- ħniena lejn il- midneb li jitolbu maħfra. Jekk ix- xbieha t' Alla titqanqal mill- umiltà m' hemmx dubju li wisq iżjed Alla stess jitqanqal lejn dawk li jiċċekknu quddiemu bl- ispirtu tal- biża' verament nedmin. 27. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jirrita Lilu nnifsu meta aħna nagħmlu dak li ma jkunx jogħġbu. KOPJA: Ebda bniedem fid- dinja, li jkun superjur ma jitgħaxxaq bis- sudditi li ma jkunux mexjin skont qalbu, skont il- volontà tiegħu, anzi jara lilu nnifsu ddisprezzat bil- ksur tal- ordnijiet li jagħtihom, u joffendi ruħu. Dak li ma jkunx jogħġbu jeċċita fih il- korla kontra tagħhom li jagħmluh u wisq iżjed xħin hu jaf li kulma ordnalhom huwa għall- edifikazzjoni tagħhom stess, għall- feliċità tagħhom. APPLIKAZZJONI: Kollox jogħġob lil Alla barra mid- dnub, li tassew jirritah, għax min- naħa ta' min jagħmlu hemm dejjem id- deni u d- diżunur kontra Alla. Ma jistax ikun li l- ingratitudni ma tqanqalx il- benefattur ta' kulħadd għall- korla, xħin ix- xbieha tiegħu, li hu l- bniedem, iħoss f' qalbu l- korla kontra dawk li jkun ħabbhom, li jkun għamlilhom il- ġid u huma ddiżgustawh b' azzjonithom. Id- dnub biss, u mhux id- dnub il- mejjet biss, iżda wkoll id- dnub venjal jeċċita 'l Alla għall- korla, għax il- wieħed u l- ieħor huwa offiża għad- divina maestà tiegħu. 28. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla ma japprovax opra tajba magħmula bl- intenzjoni mhux retta. KOPJA: Bniedem ma jaċċetta ebda don, xħin jaf tajjeb li min ikun biex jagħtihulu għandu l- fehma mhux li jogħġbu jew li jweġġaħ jew li jiffavorixxi 'il dan il- bniedem, iżda li jissodisfa lilu nnifsu bix- xewqat tiegħu b' deni ta' dan il- bniedem. B' hekk id- donatur jifhem jinqeda bih għall- finijiet personali tiegħu nnifsu offiż b' don lilu offert b' dina l- intenzjoni. APPLIKAZZJONI: Alla jaċċettax opra tajba ordinata b' intenzjoni retta, iżda qatt, meta hija ordinata biss b' fini temporali, fejn wieħed min- naħa tiegħu jqiegħed id- deni 'l Alla, billi jeskludi l- ġieħ, il- biża', il- ġid lejn Alla. U m' hemmx dubju fuq dina l- verità, lilna rrivelata fl- Iskrittura, għax jekk bniedem xbieha t' Alla ma jaċċettax lanqas japprova don lilu offert b' intenzjoni mhux ta' ġid, anzi ta' deni, għalkemm fl- estern fih stima u ġieħ u ġid: wisq iżjed Alla li jara kollox anke kull ħsieb u kull fehma l- iktar moħbija ma jaċċettax lanqas japprova dak li huwa ordinat biex jiddiżunurah. Alla jigglorifika biss lil min ikun igglorifikah. 29. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jsawwat kull bniedem li Hu jkun iħobb. KOPJA: Bniedem missier, kap tal- familja, li għandu bosta wlied, billi tassew iħobbhom, iqiegħed kull attenzjoni fuqhom. Jekk xi wieħed minn uliedu jikkommetti xi diżordni, ma jagħlaqx għajnejh minnu, iżda jikkoreġih u juża d- dixxiplina fuqu jekk il- kelma serja ma tkunx swiet. U dan kollu jagħmlu biex ma jkollux jeskludih mill- wirt tiegħu b' kastig. Ma jħobbx 'l ibnu dak il- missier li ma jaħdimx bil- virga fuqu. APPLIKAZZJONI: L- Appostlu San Pawl jgħallem li s- Sinjur Ala jikkastiga lil min iħobb u jifflaġella kull iben li jilqa'. Dina l- verità tagħti xhud tagħha l- istess xbieha t' Alla, Missier kap ta' familja fl- imġiba tiegħu lejn uliedu li ma jimxux fit- triq ir- retta, għax juża l- virga għall- ġid tagħhom; wisq iżjed immela Alla lejn dawk li jkun iħobb u li lilhom laqa' bħala wlied iġib lilu nnifsu bħala missier u jsawwathom permezz tal- persekuzzjonijiet, permezz tal- mard, permezz tat- tribulazzjonijiet, u tas- slaleb li huma mezzi li jżommu l- bniedem umli u taħt l- ubbidjenza u b' hekk jidħlu fil- wirt wisq għani tiegħu. 30. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jrid li l- kmandamenti Tiegħu jkunu esegwiti bl- eżattezza. KOPJA: Bniedem mgħallem jagħti ordni lil- lavranti tiegħu, impjegati miegħu bis- salarju, biex jagħmlu xogħol skont il- mudell li jkun hu stess ippreskriva lilhom. Issa jekk dawna ma jesegwux kollox kif irid hu, żgur li ma jkunx sodisfatt: iżda jekk huma jesegwixxu bl- eżattezza kull disinn tiegħu, żgur li jkun kuntent għax ikunu għoġbuh fl- għajnejn tiegħu skont qalbu. APPLIKAZZJONI: Alla ta lilna bnedmin il- liġi Mqaddsa tiegħu biex nosservawha u nindukrawha bl- eżattezza tant li hu stess ikkmanda li aħna nħarsuha wisq. Salm CXVIII, 4. Issa jekk il- bniedem, li hu xbieha t' Alla, ma jkunx sodisfatt bix- xogħol li l- lavranti tiegħu ma jesegwux bl- eżattezza, wisq iżjed Alla ma jiħux gost bina, meta ma ntemmux l- ordni tiegħu perfettament, u tassew li għat- traskuraġni tagħna ma jħallix bla kastig, skont il- ġustizzja tiegħu l- inqas dnub venjal. U bla dubju ta' xejn li hu jitgħaxxaq bina, meta aħna bl- ikbar diliġenza nagħmlu kif irid hu, skont il- qalb tiegħu, kif naraw mix- xbieha tiegħu. 31. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jagħmel kollox bil- perfezzjonil. KOPJA: M' hawnx bniedem li jifhem jagħmel opra, li għandha taqa' taħt l- għajnejn il- bnedmin biex josservawha, illi fiha ma jqegħidx kull abilità tiegħu u kull diliġenza biex tirnexxilu perfetta b' mod li ħadd ma jsib xi jmaqdar fiha, u li hu stess ikollu l- approvazzjoni fuqha bħala oġġett denn ta' stima. APPLIKAZZJONI: L- opri t' Alla huma kollha perfetti; u dan narawh aħna stess bis- sensi tagħna u bir- raġuni tagħna, anzi l- istess Skrittura Mqaddsa tipperswadina mill- ktieb tad- Dewteronomju, kap XXXII, 4. Kull opra t' Alla hija denja t' Alla, għalhekk imperfezzjoni ma tista' qatt tinsab fl- opri tiegħu; billi huwa essenzjalment perfett. Wieħed m' għandux iħares lejn l- opri t' Alla li b' kastig tal- bniedem, huwa stess fil- ġustizzja tiegħu kkundanna għat- taħsir. Infatti Alla ħalaq perfetta n- natura kollha, iżda akkawża tad- dnub oriġinali dina għaddiet fi stat ta' taħsir. U kif jista' jkun li Alla ma jagħmilx kollox bil- perfezzjoni, meta x- xbieha tiegħu l- bniedem inaqqas sal- inqas imperfezzjoni mill- opri ta' jdejh biex jarahom perfetti? U fuq kollox, meta Alla ħalaq kollox biex il- bnedmin mill- opri tiegħu jagħrfuh u jgħidulu "Kemm huma terribbli, o Sinjur, l- opri tiegħek!" 32. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jaġixxi t' Alla li hu. KOPJA: Bniedem jaġixxi ta' bniedem li hu skont in- natura tiegħu: infatti jerfa' piżijiet skont il- ħila tiegħu u jitkellem skont l- għerf tiegħu. Daqqa u għajta ta' bniedem qawwi mhumiex bħal daqqa u għajta ta' bniedem debboli. Oh! x' differenza hemm bejn raġel u tifel żgħir fil- korla tagħhom! Bniedem li jħobb jagħti skont l- imħabba ta' qalbu, bniedem li jobgħod jagħfas skont il- mibegħda ta' qalbu, u f' kelma waħda, f' kull bniedem tidher il- proporzjoni fil- ħila tiegħu. APPLIKAZZJONI: Hekk ix- xbieha t' Alla ossija l- bniedem jaġixxi ta' bniedem skont in- natura tiegħu, m' hemmx dubju li Alla jaġixxi t' Alla skont in- natura t' Alla li hu. Hekk bniedem iħobb ta' bniedem, Alla jħobb t' Alla, hekk bniedem jobgħod ta' bniedem, Alla jobgħod t' Alla, hekk bniedem jinkorla ta' bniedem, Alla jinkorla t' Alla. M' humiex forsi denji t' Alla l- opri tiegħu? L- imħabba t' Alla lejn il- bniedem, mhix forsi denja t' Alla? Il- korla t' Alla mhix forsi ħaġa li twerwer? Għalkemm Alla juża ċerta proporzjoni bejnu u bejn il- kreatura, iżda f' kull moviment tiegħu dejjem jidhru d- driegħ u l- qalb tiegħu. 33. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jwiddeb biex ma jikkastigax. KOPJA: Meta missier jara 'l ibnu miexi f' xi diżordni, għall- ewwel jagħmillu l- korrezzjoni, iżda ma jagħtih ebda kastig. Jekk dan l- iben ma jagħmilx profitt mit- twiddib ta' missieru, allura dan jikkoreġih u jheddu li jikkastigah, iżda ma jagħtih ebda kastig. Iżda jekk dan l- iben jibqa' ostinat, missieru juża' l- virga, isawtu u jikkastigah proporzjonatament, għad- diżordni, u meta jkun qiegħed jikkastigah, ikun qiegħed juri sinjal li għadu jħobbu, li ma jridx jeskludih mill- wirt. Dan hu l- kors tas- sens komun tal- bniedem. APPLIKAZZJONI: Xħin ix- xbieha t' Alla li hu l- bniedem, intant iwiddbek u jgħidlek li tindokra ruħek, għax tassew ma jkunx irid jidorbok, min tassew irid jiddanneġġjak ma javżakx, biex ma jagħtikx żmien jew okkażjoni li inti tilqa' minn qabel u tirrimedja; kemm immela wisq iżjed Alla intant fl- imħabba tiegħu jwiddibna, għax tassew ma jkunx irid jikkastigana, u speċjalment bi pwieni eterni skont il- ġustizzja tiegħu! Fl- Iskrittura Mqaddsa naqraw tant fuq il- premju li Huwa stess iwiegħed għal min ikun fidil u fuq il- kastigi li Huwa stess jhedded għal min ikun ħażin. Issa b' dan kollu m' hemmx dubju li Huwa jagħmlu biex jeżortana li nagħmlu l- ġid u li naħarbu d- deni. 34. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jsaffi r- ruħ biex tkun iktar sabiħa u tagħmel frott iktar. KOPJA: M' hawnx bidwi li jkun tassew espert u mħarreġ li ma jiżborx is- siġar tiegħu biex ikunu iżjed sbieħ u biex jagħmlu frott iżjed. Huwa jqaċċat barra mis- siġar tiegħu kull fergħa li ma ġġibx frott, iżda dik li ġġib il- frott ma jqaċċathiex, iżda jsaffiha biex iġġib frott iżjed. M' hawnx tabib li jkun tassew espert u mħarreġ li ma jaqtax mill- ġisem tal- marid dak li fih jhedded mewt, u li ma jdewwix il- marid għall- ġid ta' ħajtu. La l- bidwi u lanqas it- tabib ma jqisu l- kruha tal- mezzi li jużaw billi dawn mhumiex pjaċevoli basta iżda li huma utli fost l- uġigħat u d- dispjaċiri. APPLIKAZZJONI: Bosta servi t' Alla saru hekk, għax Alla permezz ta' mard serju jew permezz ta' umiljazzjonijiet oħra ġibidhom lejh fil- grazzja tiegħu. Bosta servi t' Alla jgħixu għalkemm ġusti fost tant sofferenzi u dan jagħmlu Alla magħhom biex jippurifikahom, biex iżommhom fil- perseveranza u permezz tal- paċenzja tagħhom jigglorifikawh iżjed. M' hemmx dubju li dan jagħmlu Alla magħhom għall- ġid, xħin ix- xbieha tiegħu tuża mezzi dolorużi, li ma jintgħoġbux biex tagħmel il- ġid lil dawk li jkunu taħt il- kura ta' mħabbithom. 35. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jopra fuq il- kreaturi tiegħu kollox f' waqtu. KOPJA: Bniedem prudent dejjem jimxi bir- regola li kollox għandu waqtu, u xejn ma jagħmel jekk ma jarax il- waqt proprju tal- azzjoni tiegħu. Huwa ma jitkellimx, meta jmissu jiskot, lanqas ma jiskot, meta jmissu jitkellem. F' kollox jgħid: "Issa l- waqt" jew "Issa mhux il- waqt." Forsi ssawwat meta m' hemmx ostinazzjoni, jew forsi ddewwi meta m' hemmx midrub, jew forsi jitfa' kliem meta ma hemmx smigħ? APPLIKAZZJONI: Xħin bniedem prudent, li huwa xbieha t' Alla, jopra kollox f' waqtu skont is- sens komun jew skont ir- raġuni tiegħu, kemm wisq iżjed Alla li jrieġi u jiggoverna bil- providenza tiegħu kollox għall- volontà tiegħu, jopra fuq kull kreatura tiegħu fil- waqt jew fil- mument iffissat fis- Sapjenza tiegħu b' ordni infallibbli! Fit- tieġ tal- Kana tal- Galilea nisimgħu 'l Kristu jgħid "Għadha ma waslitx is- siegħa tiegħi." Ev. Giov. II, 4. Fil- qrib tal- passjoni u tal- mewt tiegħu nisimgħuh jgħid lil- Lhud: "Din hija s- siegħa tagħkom." Luqa XXII, 53. Alla waħdu jaf il- futur, u meta jopra jkun esternament jesegwixxi dak li mill- eternità kien fis- Sapjenza ddispona għal dak il- waqt, jew għal dak il- waqt l- ieħor. Meta wieħed jgħid kollox għandu jiftiehem li anki l- inqas moviment huwa kompriż. 36. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jigglorifika lil min ikun igglorifikah. KOPJA: Bniedem naturali jitqanqal biex jagħti lil min ikun tah, biex jgħin lil min ikun għenu, biex isellem lil min ikun sellimlu, biex iweġġaħ lil min ikun tah ġieħ. M' hawnx bniedem ta' karattru tajjeb li jkun kapaċi jrodd ġid b' deni, anzi jfittex l- okkażjoni li jpatti l- inqas ġid b' ġid, meta jagħraf li min ikun għamillu l- ġid, ma kienx imqanqal minn xi interess temporali. APPLIKAZZJONI: Alla jigglorifika lil min ikun igglorifikah, dan qalu huwa stess: Infatti naqraw fl- ewwel ktieb tas- Slaten kap II v. 30: "Jiena nigglorifika 'l min ikun igglorifikani." Minn hawn għandu wieħed jifhem li l- ewwel għandu l- bniedem jagħti glorja 'l Alla, kif għallimna Ġesù Kristu, 'li Alla jgħaddi jaqdi 'l dawk li jkun sabhom fidili.' Luqa XII, 37. U kif jista' wieħed ma jammettix li Alla tant ġeneruż u tant tajjeb sejjer iħalli bla tpattija lil min ikun tah glorja, meta l- istess xbieha tiegħu, li hu l- bniedem, ma jafx jgħaddi mingħajr ma jħallas ġid b' ġid? Is- sultan David persważ fuq din il- verità qal lil Alla: "Mhux lilna, o Sinjur, mhux lilna, iżda lill- isem tiegħek agħti glorja." 37. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jagħmel dejjem ġudizzju rett. KOPJA: Bniedem ma jagħmilx ġudizzju rett, meta huwa taħt xi passjoni jew ta' mħabba jew ta' mibegħda. Infatti meta jħobb jiffavorixxi lil min ikun iħobb, u meta jkun jobgħod jagħfas 'il min ikun jobgħod. Iżda meta huwa meħlus u liberu minn kull passjoni allura tassew jagħmel ġudizzju rett, u jagħti lil kull wieħed dak li jkun jistħoqqlu. APPLIKAZZJONI: Xħin ix- xbieha t' Alla, il- bniedem, jagħmel ġudizzju rett, meta huwa liberu minn kull passjoni; kemm wisq iżjed rett f' kull ġudizzju Alla, li qatt ma jista' skont in- natura tiegħu jiġi mqanqal minn xi passjoni, li mhumiex proprjetà ħlief tad- demm u tal- laħam! Naqraw fl- Iskrittura Mqaddsa li quddiem Alla m' hemmx laqgħa ta' nies. Atti Appos. X, 34. U meta naqraw li Alla ħabb 'il Ġakobb u kellu fil- mibegħda lil Eżaw, Rom. IX, 13, għandna nifhmu li Alla, li jara l- futur ra u approva l- għemil tajjeb ta' Ġakobb, li kien jirrappreżenta l- ġusti, u ra u ddiżapprova l- għemil ħażin ta' Eżaw, li kien jirrappreżenta l- ħżiena. 38. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla ma jċedi lil ħadd l- unur tiegħu. KOPJA: Il- bniedem iċanfar almenu internament u jżomm b' giddieb 'il dak li jgħid li jkun għamel opra tassew denja ta' tifħir, meta ħaddieħor ikun għamilha iżda mhuwiex magħruf. Lanqas li jissaporti li jarah imfaħħar, xħin jaf li ma jistħoqqlux tifħir għal dak li għamel mhux hu, iżda ħaddieħor u intant sfaċċat iżomm għalih innifsu t- tifħir tal- bnedmin. Jarah giddieb u ħalliel u denn ta' umiljazzjoni xħin jattribwixxi lilu nnifsu dak li jkun jistħoqq lil ħaddieħor. APPLIKAZZJONI: Min jista' jiftaħar jew iżomm tifħir għalih innifsu, xħin Alla ħalaq kollox għalih innifsu? X' inhu li għandek, jikteb San Pawl, li ma rċevejtux? Inti tgħid li dawn idejk għamlu dina l- opra; iżda dawn l- idejn tiegħek għamilhom Alla. Issa x' kont tagħmel inti kieku Alla m' għamilx dawn l- idejn tiegħek? Wieħed imissu jiċċanfar u jistħi bħal giddieb u bħal ħalliel iżomm fih innifsu t- tifħir li jistħoqq lil ħaddieħor u mhux lilu. Kull tifħir lil Alla waħdu jistħoqq li mingħajru ebda ħila, ebda virtù, ebda moviment ma jsir. Immela jekk ix- xbieha t' Alla, il- bniedem iħoss korla, xħin jara li ħaddieħor qiegħed jieħu t- tifħir li ma jkunx jistħoqqlu ta' opra tassew denja, li ma jkunx għamel hu, u jiġġudikah denn ta' umiljazzjoni, kemm wisq iżjed Alla jikkonfondi lil min jieħu l- unur proprju tiegħu, li ma jista' jċedih lil ħadd, billi dan jistħoqq biss lid- divinità, li weħidha tista' taħlaq u tikkonserva! Għalhekk lil Alla waħdu kull unur u kull glorja għal dejjem ta' dejjem. Ammen. 39. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jagħraf il- qalb ta' kull bniedem. KOPJA: Bniedem jagħraf is- siġar mill- frottijiet tagħhom, u l- proxxmu mill- operazzjonijiet, anzi anke mill- istess movimenti tan- natura, bħalma Salamun għaraf li kienet tassew l- omm tat- tarbija l- ħajja u mhux le tal- mejta tal- mara l- oħra, li quddiemu kienu qegħdin imieru 'l xulxin u jillitikaw. Huwa kien ikkmanda biex jagħmel deċiżjoni li t- tarbija l- ħajja tkun maqsuma b' xabla min- nofs, u li kull mara tieħu nofs. Ikkuntentat waħda, iżda l- oħra ma kkuntentatx, u għażlet li tintgħata lill- oħra t- tarbija basta ħajja. Salamun minn dan il- moviment għaraf lil din b' omm vera u tahielha ħajja. APPLIKAZZJONI: Huwa veru li l- bniedem ma jagħrafx l- intern tal- bnedmin akkawża tal- faċċoliżmu u tal- inganni tagħhom, għalkemm b' xi mod mis- sinjali tant magħrufin għas- sens komun jirnexxilu li jasal biex jagħraf l- intern ta' xi wħud. Issa Alla l- imbierek li quddiemu kollox huwa miftuħ u għarwien, li jaf tajjeb x' hemm fil- bniedem, kif jikteb San Pawl, wisq iżjed jagħraf il- qalb ta' kull bniedem, meta x- xbieha tiegħu hija kapaċi tieħu konoxxenza tal- qalb minn dak kollu li joħroġ minnha, billi taf li kollox joħroġ mill- qalb, u li wieħed jitkellem mill- abbundanza tal- qalb, u li dak li joħroġ mill- qalb jindika l- kwalità tal- qalb: għalhekk in- nies jgħidu li t- tali huwa tajjeb, u li t- tali l- ieħor hu ħażin. 40. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jħobb l- ordni, il- paċi u l- armonija. KOPJA: M' hawnx bniedem f' sensih li jista' jkun għadu tal- ordni, u tal- paċi, u tal- armonija: infatti kulħadd jistudja li ħwejġu, u wisq iżjed li qalbu jimxu bl- ordni, u bil- paċi, u bl- armonija, għalkemm bosta nies għan- nuqqas ta' tagħlim jew ta' ħsieb jiżbaljaw fil- veri mezzi. L- ordni, u l- paċi, u l- armonija huma naturalment l- oġġett ta' kull bniedem, kif tixhed l- istess natura, meta xi ħaġa tiġri kontra tagħha, għax tinkwieta, u tgerger u tissielet biex kollox jiġi f' sikktu. Anzi mhux biss il- bniedem, iżda l- kreaturi l- oħra wkoll ordinati għall- kwiet, u ma jiqfux qabel ma joqogħdu fiċ- ċentru u fis- skiet tagħhom. APPLIKAZZJONI: Alla jgħid: Jiena naħseb ħsibijiet ta' paċi, u mhux ta' niket. Ġeremija XXIX, 11. U wkoll ir- renju tiegħu huwa renju tal- paċi, u billi huwa stess volontà essenzjalment tajba, neċessarjament u inseparabbilment hija l- paċi miegħu, u minnu biss tiġi l- paċi. Alla immela ma jistax ma jħobbx l- ordni, li fih biss hemm il- paċi u l- armonija, meta huwa l- istess qdusija, l- istess tjubija, l- istess sapjenza. Għalhekk Alla pprojbixxa lill- kreaturi raġjonevoli tiegħu d- dnub, li huwa l- unika kawża ta' kull inkwiet, ta' kull niket, u ta' kull deni, u impressa fina u tana permezz ta' Mosè l- liġi tiegħu, li hija unika kawża ta' vera paċi, u ta' ferħ, u ta' kull xorta ta' ġid. M' hemmx dubju li Alla jħobb l- ordni, u l- paċi u l- armonija, meta l- istess bniedem xbieha tiegħu jfittex b' kull mezz l- ordni, il- paċi u l- armonija f' kollox. 41. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jippermetti d- deni għall- prova tagħna u għall- ġudizzju tiegħu. KOPJA: Bniedem padrun għaqli u għani biex jipprova l- fedeltà tas- seftur tiegħu jippermetti li dan ikun ittentat billi jqegħidlu apposta fl- art xi munita żgħira. Jekk is- seftur jiġborha u jmur jikkonsinnaha lill- padrun: dan il- padrun jifforma ġudizzju fuq is- seftur tiegħu li huwa fidil fil- ftit, u allura li hu wkoll fidil fil- wisq, u jżommu miegħu. APPLIKAZZJONI: M' hemmx bżonn li Alla jippruvana biex jara l- fedeltà tagħna, għax hu jaf kollox: iżda jippermetti li nkunu ttentati u ppruvati sabiex aħna ngħidu li jkun jistħoqqilna l- kastig jew il- premju li hu jagħtina fil- ġudizzju tiegħu skont l- għemil tagħna. Ħadd ma jista' jieħu prova tal- fedeltà mill- ġid, iżda mid- deni iva, ossija minn dak li ma jkunx jingħoġob: bħad- deheb li ma jintgħarafx ħlief permezz tan- nar. Issa jekk il- bniedem, xbieha t' Alla, ma jippruvax il- fedeltà tas- seftur tiegħu ħlief billi jippermetti d- deni u mbagħad iġiegħlu jistqarr jekk kienx denn ta' mertu jew ta' kastig waqt il- ġudizzju: kemm iżjed Alla jippermetti fuqna d- deni biex nagħtuh prova ta' fedeltà jew ta' infedeltà tagħna lejh, u b' hekk insiru denji jew ta' premju jew kastig! 42. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla ma jammettix b' serv tiegħu 'l min ikun serv ta' ħaddieħor. KOPJA: Ebda bniedem ma jdaħħal miegħu seftur li jkun ukoll seftur ta' bniedem ieħor avversarju jew għadu tiegħu: infatti jekk dan is- seftur ikun ukoll imdaħħal, bla ebda dubju jew jirrispetta 'l wieħed u jmaqdar 'il- ieħor, jew iħobb 'il wieħed u jobgħod 'il- ieħor. Seftur immela ma jistax jaqdi żewġ padruni kontra xulxin. APPLIKAZZJONI: Dina l- verità għallimhielna Kristu meta qalilna li ma jistax ikun li aħna nservu 'l Alla u l- ġid ta' dina l- art. Luqa XVI, 13. Jekk immela l- bniedem, xbieha t' Alla, ma jridx miegħu seftur 'il min ikun impjegat fis- servizz ta' bniedem ieħor kuntrarju għalih: kemm iżjed Alla li jikkmandana li nħobbuh b' qalbna kollha u li nservuh bis- sinċerità, u bl- ispirtu u bil- verità ma jrid miegħu 'l min ikun iħobb dak li hu stess jobgħod u jipprojbixxi! Anzi Kristu espressament qal li min mhuwiex miegħu huwa kontra tiegħu. Matt. XII, 30. Hija ħaġa naturali li alla tal- bniedem huwa dak stess li l- bniedem ikun iħobb, għax dak ikun l- oġġett ta' qalbu. 43. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jippretendi ringrazzjament minn kull bniedem. KOPJA: Il- bniedem jara kerha wisq l- ingratitudni u jinkorla raġonevolment għal min ikun patta b' deni l- ġid li wieħed ikun għamillu. Huwa veru li bniedem t' Alla jiskot jekk ma jkunx irringrazzjat jew imħallas b' xi azzjoni ħażina minn persuna bbenefikata minnu, għax l- isperanzi tiegħu huma f' Alla: imma n- natura tħoss l- ingratitudni. Oħrajn, skont l- ispirtu tan- natura, ma jerġgħux jirrepetu ġid ma' min ikun ġieb ruħu magħhom bla riknoxxenza għall- ġid li jkunu għamlulu, għax jippretendu r- ringrazzjament. APPLIKAZZJONI: Għall- ġid immens li Alla għamel magħna ma nistgħux nikkorrispondu b' mod ieħor ħlief li nirringrazzjawh billi nkunu fidili għall- volontà tiegħu. Huwa jippretendi u bir- raġuni kollha li kull bniedem jirringrazzjah, għax, kif jitkellem l- istess spirtu tan- natura, kull qalb trid oħra. U jekk il- bniedem, xbieha t' Alla, iħoss fih korla xħin persuna bbenefikata minnu ddawwarlu spallejha, għax jippretendi li għandha bi spirtu ta' rikonoxxenza tirringrazzjah b' xi mod: kemm iżjed Alla li minnu waħdu kull ġid joffendi ruħu li wieħed ma jagħtihx ir- ringrazzjament li jippretendi ġustament! 44. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jippretendi iżjed minn dak li lilu jkun mogħti iżjed. KOPJA: Bniedem padrun ta' diversi persuni jagħti salarju mhux lil kulħadd egwali jew xorta waħda, iżda lil xi wħud salarju għoli u lill- oħrajn salarju baxx, għalkemm ġust. Is- sefturi tiegħu jservuh kollha: imma hu jippretendi diliġenza ikbar minn dawk li jirċievu salarju għoli, u dan naturalment, għax ix- xogħol imur skont is- salarju. Anki fil- kors tal- imġiba fost il- bnedmin, kulħadd jippretendi azzjonijiet iktar denji minn persuni istruwiti u elevati. APPLIKAZZJONI: Dan li aħna naraw fil- kors morali tan- natura wrihulna wkoll Kristu fil- kors tal- grzzja, meta qal: "Lil kull wieħed li lilu jkun mogħti wisq, wisq jiġi mfittex minnu: u lil dak li lilu ġie afdat wisq, iżjed jitolbu minnu." Luqa XII, 48. Issa kemm iżjed jippretendi Alla minn dak il- bniedem li lilu jkun tah iżjed, xħin il- bniedem, xbieha tiegħu, jara lilu nnifsu misruq u inġurjat, għax ma jkunx irċieva skont is- salarju li jkun ta, skont il- preferenzi li jkun għamel! 45. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla joffendi ruħu, meta l- bniedem ma jirrikorrix lejh. KOPJA: Missier għani u tajjeb jisma' li ibnu rrikorra għand bniedem barrani u talbu biex jagħtih libsa tax- xitwa kontra l- bard. Jiddispjaċih tassew lil dan il- missier għal dina l- bxara, li ġġiblu ċanfir bħallikieku m' għandux qalb tajba lejn ibnu. Ma kien jgħid xejn dan il- missier, kieku ibnu kien jaf tajjeb li hu ma kellux mezzi biex jagħtih din il- libsa. APPLIKAZZJONI: Alla tagħna veru li ta' min wieħed jirrikorri lejh, għax Hu għandu kollox, kull mezz biex jissollevana, u għandu qalbu tajba, u li tassew irid jagħtina, billi hu stess fl- Iskrittura Mqaddsa jeżortana u jikkmandana biex nitolbuh, u biex nirrikorru lejh f' kull tribulazzjoni. U tassew jiddispjaċih, meta aħna ma nqegħdux il- fiduċja tagħna fih, u nqegħduha fil- bniedem jew fil- ħila tagħna. U kif ma joffendux ruħu, meta l- bniedem, xbieha t' Alla, iħoss, u jinkiser, u joffendi ruħu, jekk ibnu jirrikorri għand barrani għal dik l- għajnuna li huwa stess jista' jagħtih? Kristu għallimna biex ma nsejħux missier fuq dina l- art, għax wieħed hu l- missier tagħna, li hu fis- smewwiet: dan ifisser li m' għandniex inqiegħdu l- fiduċja tagħna f' ħadd, f' ebda kreatura, iżda f' Alla tagħna, li minnu biss huwa kull ġid. 46. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jħares mhux lejn l- opri imma lejn il- kwalità tal- opri. KOPJA: Bnedmin boloh iħarsu lejn il- kwantità, imma bnedmin prudenti jħarsu lejn il- kwalità. Mgħallem prudent jagħti ż- żmien lil- lavrant tiegħu biex jagħmel ix- xogħol tajjeb mingħajr għaġla. X' jiswa li wieħed itella' ħafna xogħol malajr, iżda ħażin? Ebda kummissjonant ma jaċċetta xogħol ordnat u jħallas xogħol magħmul bl- imperfezzjonijiet jew ħażin: iżda jaċċetta tassew ix- xogħol ordnat magħmul bil- perfezzjoni u bid- diliġenza, u mal- ħlas iżid ukoll it- tifħir. APPLIKAZZJONI: Kajin u Abel, it- tnejn kienu jagħmlu offerti lil Alla: iżda Alla kien jaċċetta l- offerti ta' Abel, għax kien iħares lejn il- kwalità tajba tagħhom, u kien jirrifjuta l- offerti ta' Kajin, għax ma kinitx togħġbu l- kwalità tagħhom. U x' dubju hemm li Alla jħares lejn il- kwalità tal- opri u mhux lejn l- opri xħin il- bniedem, xbieha tiegħu, fil- prudenza umana jfittex u jqis il- kwalità tal- opri u mhux l- opri li jkunu kif ikunu? Alla jħares mhux lejn il- virtù iżda lejn il- kawża tal- virtù, u lejn iċ- ċirkustanzi l- oħra tagħha: u japprova, meta l- azzjoni tkun tajba minn kullimkien, u jiddiżapprova, meta l- azzjoni tkun ħażina anki għall- iċken ċirkustanza. 47. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jifraħ għall- konverżjoni tal- midneb. KOPJA: M' hawnx missier li ma jifraħx għall- ġid ta' ibnu: u jekk ibnu tassew ingrat jinfired u jitbiegħed minnu wara li jkun għamillu azzjonijiet gravement ħżiena, dan il- misssier ikun jixtieq li ibnu jirritorna għandu u jitolbu maħfra. Trid tkun missier biex tifhem il- ferħ ta' qalb missieru, jekk dan l- iben jersaq jitolbu maħfra. Żgur li ma jkollux il- ħila jdawwar wiċċu minnu jew li jkeċċih. Jew min ma jifraħx, jekk ikun tilef xi ħaġa prezzjuża u mbagħad isibha? Dina hija kawża ta' ferħ għal kulħadd. APPLIKAZZJONI: Kristu permezz tal- parabbola tal- iben il- ħali, u tad- dramma mitlufa, u tan- nagħġa mitlufa ried jagħtina nifhmu dina l- verità li Alla jifraħ, meta xi midneb jikkonverti lejh niedem u umiljat, għax ikun sab dak li hu kien tilef akkawża tal- volontà ħażina tal- bniedem. Mhix il- volontà ta' Alla li wieħed jintilef, anzi li kulħadd isalva: iżda billi hu ħalla l- volontà libera fil- bniedem, ma jsalvahx, jekk ma jagħmilx il- parti tiegħu fl- ubbidjenza. Qatt iżda m' għandu jaqta' qalbu l- midneb mis- salvazzjoni ta' ruħu, jekk tassew jindem u jirrikorri lejn Alla, xħin jaħseb li ebda missier, xbieha ta' Alla, ma jkeċċi 'l ibnu sogħbien fuq l- ingratitudni tiegħu li jirrikorri lejh u jitolbu maħfra, anzi li jikkaġunalu ferħ bil- konverżjoni tiegħu. 48. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jitqanqal għal favur bit- talb tal- ħbieb tiegħu. KOPJA: Fid- dinja, meta bniedem ikun irid jirċievi jew jieħu favur jew pjaċir minn bniedem ieħor, jekk jara li mhuwiex kapaċi biex iqanqal il- qalb ta' dik il- persuna, li minnha jkun irid il- favur, jinqeda b' dawk in- nies li huma l- iktar qrib lejn il- qalb ta' dik il- persuna. Allura dina l- persuna, li minnha jkun ifittex il- favur mixtieq, għalkemm ma tkunx disposta għal xi raġuni biex jikkonċedi l- favur: iżda għat- talb tal- veri ħbieb tagħha titqanqal u tikkuntenta u tagħti l- favur mitlub, tħares lejn il- ġieħ u l- qima u l- imħabba ta' dawk li jkun inqeda bihom dak li jkun irid il- favur. APPLIKAZZJONI: Fl- Evanġelju naqraw li ċ- Ċenturjun li xtaq wisq li Kristu jfejjaq is- seftur moribond tiegħu, għax kien wisq prezzjuż għalih, inqeda bl- anzjani tal- Lhud biex jgħidulu huma sabiex ifejjaqhulu, billi ċ- Ċenturjun ma kienx Lhudi u ra ruħu indenn li jitolbu hu stess direttament. Il- Lhud qalulu lil Kristu li hu kien denn ta' dak il- favur, għax kien iħobb ir- reliġjon Lhudija billi bl- ispejjeż tiegħu kien bnielhom sinagoga. Kristu, mar magħhom u fejjaqhulu. Luqa VII, 2- 10. Jekk tant valur u forza għandu t- talb tal- ħbieb fuq il- qalb tal- bniedem, li minnu jintfittex favur, kemm wisq iżjed il- qalb ta' Alla titqanqal u tikkonċedi grazzji u favuri għat- talb ta' dawk li jibżgħu minnu, u li għandhom qalbhom vittma għall- ġieħ tiegħu f' kollox! Kemm iżjed titqanqal ir- realtà, meta titqanqal ix- xbieha għall- ġid bit- talb tal- ħbieb tagħha! 49. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jinsa l- opri tajba li jkun għamel min jidneb gravement. KOPJA: Padrun għandu seftur li minn tant snin kien bl- ikbar diliġenza jaqdih, u li tant kien iġib ruħu tajjeb mal- istess padrun tiegħu b' mod li l- padrun kien iżommu bi prezzjuż wisq, u kien wisq jiffavorih għall- premura li kellu fis- servizz. Jinqala' li xi għedewwa tal- padrun ingannaw 'il dan is- seftur bir- rigali: u dan ta dispjaċir kbir lill- padrun, billi b' att ta' inġustizzja tahom ittra tal- padrun, li fiha kien hemm bosta konsegwenzi gravi kontra l- padrun. X' jagħmel dan il- padrun? Bla dubju jinsa kull preġju tas- seftur tiegħu, u jibagħtu mis- servizz tiegħu. APPLIKAZZJONI: Espressament Alla għarrafna fl- Iskrittura li hu jinsa l- opri tajba kollha li jkun għamel il- bniedem, meta dan jaqa' fid- dnub il- mejjet. U jekk ix- xbieha ta' Alla, li hu l- bniedem, tinsa l- preġju kollu tas- seftur tagħha għal xi att ta' inġustizzja gravi, kemm iżjed Alla li tant deni min- naħa tal- bniedem huwa ordinat li jagħmillu d- dnub il- mejjet! Bid- dnub il- mejjet infatti li kieku kien jista' jkun wieħed jeqred 'l Alla, li tant jobgħod id- dnub daqskemm iħobb lilu nnifsu. Malizzja bħal din teqred fil- bniedem kull mertu ta' opra tajba u tikkostitwih għadu ta' Alla, li allura jarah oġġett ta' korla, li twarrab minn għajnejn kulħadd kull mertu, kull preġju tal- imgħoddi. 50. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jagħmel il- ġustizzja fil- korla tiegħu. KOPJA: Missier kellu iben li kien immaltrattat mill- imgħallem tiegħu. Bosta drabi l- iben kien jgħidlu li l- imgħallem kien iweġġagħlu qalbu bi kliem inġurjuż, u dan il- missier issaporta kollox jeżorta 'l ibnu għall- paċenzja. Lejla waħda jara dan il- missier 'il ibnu dieħel id- dar ħwejġu bid- demm, ferut mill- imgħallem mingħajr kawża ġusta: allura tassew inkorla l- missier u tefa' 'l dan l- imgħallem f' idejn l- imħallef biex jieħu ġustizzja minnu. APPLIKAZZJONI: Jekk bniedem ta' dina l- art fin- natura tiegħu, ikun min ikun, iwarrab il- ħniena minn għajnejh fil- korla tiegħu u jagħmel li jieħu ġudizzju: kemm iżjed Alla, għalkemm pazjentissmu, fil- korla tiegħu jagħmel ġustizzja għalih innifsu jew favur tal- innoċenti! Dina l- verità għallimhielna Kristu bil- parabbola tal- imħallef li ma kienx jibża' minn Alla u li lanqas ma kien jirrispetta bniedem: u li għalkemm għal żmien twil ma kienx irid jagħmel ġustizzja fuq l- għadu ta' mara armla, li kienet tirrikorri għandu, fl- aħħar għax dejqitu u qanqlitlu l- korla ddeċieda li jagħtiha sodisfazzjon. Allura dan l- imħallef qal bejnu u bejn ruħu: "Ma jagħmilx Alla ġustizzja favur il- magħżulin tiegħu, li jgħajtulu binhar u billejl, u jibqa' jissaporti." Ingħidilkom li malajr jagħmel il- vendetta tagħhom. Luqa XVIII, 7. Fil- ktieb tal- Proverbji naqraw li l- korla m' għandhiex ħniena. XXVII, 4. Issa jekk il- korla m' għandhiex ħniena, mela tħarreġ il- ġustizzja, jew il- vendetta. 51. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jippremja l- bniedem skont il- vokazzjoni li jkun tah. KOPJA: Padrun qabel ma joħroġ mid- dar tiegħu, isejjaħ is- seftur tiegħu u jordnalu li jaħsel il- bjankerija f' dak il- jum. Dan is- seftur ried fl- assenza tal- padrun jagħmel fid- dar servizz ikbar dakinnhar u ħaseb li iktar ikun jogħġob lill- padrun, billi jnaddaf il- ħġieġ kollu, u jaħsel l- art kollha tad- dar. Meta rritorna l- padrun u ra x' għamel u x' ħalla s- seftur tiegħu, ċanfru serjament u qallu li ma jagħtihx salarju ta' dak ix- xogħol iebes li hu għamel minn rajh, u m' għamilx l- ordni tiegħu. APPLIKAZZJONI: Il- vokazzjoni mhix ħaġa ta' jdejn il- bniedem, iżda ta' jdejn Alla, u kulħadd għandu jattendi għal dak li għalih ikun imsejjaħ. Is- soċjetà hija bħal ġisem, u kull membru għandu uffiċċju għalih: l- għajnejn mhux biex jisimgħu, il- widnejn mhux biex jaraw: għalhekk Alla wkoll mal- vokazzjoni jagħti l- mezzi kollha relattivi għall- fini. Issa billi l- bniedem huwa liberu u għalhekk jista' jagħmel reżistenza u jagħżel minn rajh stat ieħor ta' vokazzjoni (bħal min ma jidħolx mill- bieb iżda minn banda oħra), dan m' għandux jistenna fil- jum tal- ħaqq ħlief ċanfir u konfużjoni. U xħin il- bniedem, xbieha t' Alla, ma jħallasx is- seftur li m' għamilx dak li ordnalu: kemm iżjed Alla ma jagħtix premju lil min ikun ħalla d- dmir lilu assenjat mis- Sapjenza divina! 52. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jagħti l- grazzja tiegħu lil kulħadd. KOPJA: Missier ta' dina l- art li għandu ħafna wlied ma jħallix wieħed biss minn uliedu priv minn dak li hu assolutament neċessarju għall- għajxien tiegħu mingħajr ma jiċċanfar: iżda lkoll jagħtihom kulma jenħtieġ lil kull wieħed skont is- saħħa u skont iċ- ċirkustanzi. APPLIKAZZJONI: Alla jagħti lil kulħadd il- grazzja tiegħu, għax irid li kulħadd isalva u li ħadd ma jintilef: issa l- grazzja tiegħu hija assolutament neċessarja għal kulħadd biex bniedem isalva: immela min jista' jiddubita li huwa jiċħad lil xi ħadd il- grazzja assolutament neċessarja, xħin missier ta' dina l- art, xbieha t' Alla, ma jiċħad lil ħadd minn uliedu dak li hu assolutament neċessarju għall- ħajja tiegħu? Jekk inti tgħid li Alla ma jagħtix lil kulħadd il- grazzja tiegħu, għax bosta jintilfu, u f' bosta każi jidher li Alla ma jagħtix il- grazzja tiegħu kif naraw fuq it- trabi li jmutu qabel ma jaraw id- dawl tad- dinja: inti jkollok tgħid mod ieħor, jekk titfa' għajnejk fuq il- bniedem, xbieha t' Alla, u tistudjah. Xi ħtija għandu dak il- missier li jagħti lil ibnu ikel u xorb u dan l- iben assolutament ma jridx jeħodhom? Xi ħtija għandu dak il- missier li lesta porzjon ta' ġidu lil ibnu u ħaddieħor joqtolhulu qabel ma jkun iż- żmien? Tassew li kollox hu taħt is- Sapjenza profondissma ta' Alla: iżda Alla jħalli 'l kulħadd fil- liberu arbitriju tiegħu, u jħalli wkoll lin- natura timxi fil- kors tagħha taħt l- influwenzi tad- dnub oriġinali, u mhux sejjer joqgħod jagħmel mirakli għal kull każ. Wieħed għandu jinnota li ħadd m' għandu dritt għall- grazzja t' Alla, u li lanqas ħadd ma jista' jimmeritaha, għax inkella ma tkunx grazzja. Fl- aħħar nett kull intellett maħluq jadura f' kollox il- ġudizzji oskuri tas- Sinjur Alla. 53. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla bi ħwejġu jagħmel li jrid. KOPJA: M' hawnx bniedem li ma jistax jiddisponi kif irid fuq dak li huwa tiegħu. Kulħadd jista' mill- istess natura jinqeda bid- dritt tiegħu. Min jista' jċanfar b' inġust 'il dak li jagħmel bi ħwejġu dak li jrid? Kap ta' familja jsejjaħ il- lavranti għax- xogħol: 'il xi wħud isejħilhom mill- bidu tal- jum, u 'l oħrajn f' nofsinhar, u 'l oħrajn fit- tlieta ta' waranofsinhar. Meta jasal il- jum biex jispiċċa jsejħilhom għall- ħlas, u jagħtihom prezz egwali lil kull wieħed, bħalma kien ftiehem ma' dawk li kienu ġew għax- xogħol mill- għodwa tal- jum. Dawk il- lavranti li ħadmu mill- bidu tal- jum, gergru kontra l- kap tal- familja meta kellhom raġun li jfaħħru t- tjubija tiegħu: u hu ċanfarhom li riedu ijassruh fid- drittijiet tiegħu. APPLIKAZZJONI: X' hawn li mhuwiex t' Alla? Huwa għandu dominju u padrunanza fuq il- ħwejjeġ kollha li jidhru u li ma jidhrux: għax huwa ħalaq kollox għalih innifsu, u jiddisponi kollox għall- volontà tiegħu. Naqraw fis- salmi li tas- Sinjur hija l- art u kulma fiha. Għalkemm huwa ta padrunanza lill- bniedem fuq xi kreaturi tiegħu għall- użu tiegħu u tah il- liberu arbitriju biex jagħmel li jrid fl- eżerċizzju biss tal- volontà umana tiegħu: iżda huwa jibqa' padrun ta' kull bniedem u ta' kull kreatura oħra, u jagħmel fis- sapjenza tiegħu profondissma li kollox jieqaf u kollox jobdi għall- volontà divina tiegħu. X' setgħa għandu kull bniedem fuq dina l- art? Jew x' jagħmel il- bniedem fuq dina l- art? Kollox hu minn Alla, kollox permezz t' Alla, u kollox ordinat għal Alla. Alla bi ħwejġu jagħmel li jrid, u dan min jista' ma jammettihx, xħin il- bniedem, xbieha tiegħu, jinqeda kif irid u jiddisponi kif irid b' dak li huwa tiegħu? 54. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jitgħaxxaq li l- bnedmin jimitawh. KOPJA: Meta bniedem superjur jagħmel azzjoni u s- sudditi tiegħu jagħmlu bħalu, jitgħaxxaq, għaliex jara li dina l- azzjoni ngħoġbot, u li huma japprovaw fl- istess ħin il- prudenza u l- industrija tiegħu għall- vantaġġ tal- ġid. Anki ħabib biex iġiegħel il- ħabib tiegħu jitgħaxxaq jilbes ukoll fuq l- istess stil tiegħu. Huwa naturali li min iħobb jimita biex ikun jingħoġob fl- għajnejn tal- maħbub, li jitgħaxxaq bix- xebh tiegħu nnifsu. APPLIKAZZJONI: Li kieku Alla ma kienx jitgħaxxaq bil- bniedem li jimitah, ma kienx jikkmandana tant fl- Antik kemm ukoll fil- Ġdid Testment biex aħna nimitawh: anzi espressament uriena li ħadd ma jingħoġob fl- għajnejn divini tiegħu ħlief min jimitah. Alla ma jitgħaxxaqx bi bniedem li jpatti deni b' deni, iżda jitgħaxxaq bi bniedem li jpatti d- deni bil- ġid, għax jara li dan qiegħed jimitah, u bl- għaxqa jdur b' kull favur lejh: iżda lejn l- ieħor iqum għall- korla u għall- vendetta, għaliex min ma jimitax, naturalment ikun jiddiżapprova jew jiddisprezza. X' dubju hemm li Alla jitgħaxxaq bi bniedem li jkun jimitah f' dak li jista' u speċjalment fil- ħniena, u fil- karità, u fil- paċenzja, xħin il- bniedem stess, li hu xbieha ta' Alla, jitgħaxxaq li l- oħrajn japprovaw l- għemil tiegħu billi jimitawh u jagħmlu bħalu? 55. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jfaħħar biss 'il min hu prudent. KOPJA: Bniedem għani jkollu ekonomu, li jabbuża fil- maneġġ tal- affarijiet ta' sidu għall- vantaġġ tiegħu nnifsu, u meta dan l- għani jinduna, isejjaħlu u jordnalu biex jagħtih il- kont tal- ekonomija ħalli jibagħtu 'l barra mill- uffiċċju tiegħu. Intant l- ekonomu bl- industrija ta' moħħu jdawwar favur tiegħu nnifsu l- midjunin tas- sid, billi lil kull wieħed inaqqaslu n- nofs tas- somma mill- ktieb tad- dejn li għandu jagħti lis- sid, bil- fehma li huma jilqgħuh f' darhom meta jkun imkeċċi 'l barra mill- ekonomija. Sema' l- għani u faħħar il- għaqal ta' dan l- ekonomu li għaraf iqiegħed mezzi hekk tajbin għall- fini ta' moħħu (Ex. Par: Luqa XVI). APPLIKAZZJONI: M' hawnx ħaġa li togħġob lil Alla daqskemm il- prudenza: infatti kull virtù mingħajrha huwa jaraha vizzju. Kristu kkmandalna li nkunu prudenti, u fil- parabbola tal- għaxar xebbiet uriena li ma jdaħħalx fir- renju tiegħu ħlief 'il min hu prudent. U kif jista' jkun li Alla ma jfaħħarx 'il min hu prudent, meta l- bniedem, xbieha t' Alla, ifaħħar 'il min jara miexi bil- għaqal, u jqiegħed il- mezzi addattati għall- fini? M' hawnx bniedem li jifhem jinqeda fl- affarijiet tiegħu ma' min huwa iblah, iżda dejjem ifittex 'il min hu għaqli. L- istess natura bis- sens komun tagħha tgħallem li l- paċi u l- feliċità huma fil- prudenza: għalhekk tgħid: Aħseb dejjem x' jiġi wara – qis mitt darba u aqta' darba – kliem ix- xiħ żomm fih – li l- kliem kien ġawhar, is- skiet aħjar minnu u l- bqija. 56. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla ma jagħtix il- ħlas qabel ma jkun ġie servut. KOPJA: Is- sens komun tal- bniedem jissuġġerixxi li ħadd m' għandu jħallas qabel ma jkun ħa l- oġġett li jkun xtara, jew qabel ma jkun ġie servut fl- ordnijiet jew fil- kummissjonijiet li jkun ta lil ħaddieħor. Padrun ma jagħtix is- salarju lis- servi tiegħu, qabel ma jkunu għamlu dak li jkunu mġegħlin jagħmlu. Il- prudenza tan- natura timxi b' dan il- mod: l- ewwel ix- xogħol u mbagħad il- ħlas. APPLIKAZZJONI: Fuq dina l- verità Kristu qal: Min minnkom li jkollu seftur li jaħrat jew li jirgħa, li wara li jkun irritorna mill- għalqa, jgħidlu: Għaddi malajr, u oqgħod għall- mejda: u ma jgħidlux: 'Lesti x' niċċena, u tħażżem, u aqdini sakemm niekol u nixrob, u mbagħad wara dan kollu tiekol u tixrob inti? Luqa XVII. Alla ħalaq il- bniedem u telaqlu f' idejh il- volontà libera, u għarraflu xi jrid u x' ma jridx minnu, dejjem pront li jagħtih kull għajnuna li jkun jenħtieġ, meta jitlobhielu, biex ikun jista' jtemm u jaqdi l- volontà divina: u wiegħdu li jippremjah jekk ikun servieh, u jheddu li jikkastigah jekk ma jkunx servieh. Forsi l- ewwel mhux il- paċenzja u mbagħad il- ħlas tal- paċenzja? Jew kif jista' jkun li l- ħlas tal- paċenzja jiġi qabel l- istess paċenzja? Issa, meta l- bniedem, li hu xbieha t' Alla, ma jħallasx is- seftur tiegħu qabel ma jkun għamel u għamel tajjeb dak li ordnalu, kemm iżjed Alla ma jinkuruna 'l ħadd, jekk qabel dan ma jkunx ikkumbatta leġittimament? Tissoda iżjed din il- verità l- parabbola ta' Kristu fuq il- ħinijiet li fiha l- ħaddiema ħadu l- ħlas, wara x- xogħol, meta spiċċat il- ġurnata. Matt. XX. 57. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jissaporti għax iħobb. KOPJA: Il- bniedem, bħala bniedem, jiġifieri fin- natura tiegħu, meta jkun iħobb 'il bniedem ieħor, jew akkawża ta' simpatija u tad- demm u tal- laħam, jew akkawża ta' xi ġid li jkun irċieva jew li jirċievi minnu, jew akkawża ta' xi speranza ta' xi ġid, jissaportih tassew fin- nuqqasijiet tiegħu: u m' hemmx sinjal ieħor fin- natura li wieħed ma jkunx iħobb 'il ħaddieħor daqskemm huwa dan, li cioè ma jissaportihx. Omm tħobb 'il binha: għalhekk tissaportih, meta dan ma jirrispettahiex, u intant tissaportih għaliex tħobbu. APPLIKAZZJONI: Alla tagħna, essri essenzjalment tajjeb li minnu ħadd ma jista' jistenna ħlief ġid, huwa mħabba u dawk li jħobbu għandhom fihom l- ispirtu tiegħu. Jekk inti tosserva l- imġiba tal- bnedmin mad- dinja kollha, inti tistagħġeb, xħin tara l- ingratitudni tagħhom lejn Alla, u huwa b' tant paċenzja jissaportihom li jibqa' jtella' x- xemx tiegħu u li jibgħat ix- xita tiegħu fuq kulħadd. Għaliex jagħmel dan? Għax iħobb u jħobb ta' Alla li hu. U jekk il- bniedem jissaporti għax ikun iħobb tkun xi tkun il- kawża, kemm iżjed Alla jissaporti għax ikun iħobb! 58. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jrid il- bniedem dejjem kuntent bix- xorti tiegħu. KOPJA: Kap ta' familja, li għandu ħafna sefturi iqassam lil kull wieħed l- uffiċċju li għandu jtemm fil- proprjetà tiegħu. Huwa jissodisfa ruħu b' dawk li jaċċettaw bla tgergir, u jiddiżgusta ruħu b' dawk li juru sinjal ta' diżgust fuq dak li jassenjalhom. Huwa jrid li lkoll ikunu kuntenti bix- xorti tagħhom, cioè kif hu stess skont il- ġudizzju u l- prudenza tiegħu jkun qassam. APPLIKAZZJONI: Ġesù Kristu fil- parabbola tat- talenti tana nifhmu biex inkunu kuntenti bix- xorti tagħna. Il- padrun fil- parabbola ta ħames talenti lil wieħed, tnejn lil ieħor, u wieħed lil ieħor, lil kull wieħed skont il- ħila tagħhom. Issa fid- dinja Alla jridna kuntenti bix- xorti tagħna li ma tistax tkun tiddependi ħlief mill- volontà divina tiegħu. Xi wħud morda, xi wħud foqra, xi wħud b' saħħithom, xi wħud għonja, xi wħud superjuri, xi wħud sefturi, xi wħud sofferenti, u l- bqija. Kull wieħed għandu jkun kuntent bix- xorti tiegħu, għaliex aħna qegħdin fid- dinja biex nagħmlu l- volontà t' Alla, u kull stat li nkunu fih huwa volontà t' Alla, għalhekk għandna nkunu kuntenti bix- xorti tagħna biex nogħġbu lil Alla. U xħin kap ta' familja, xbieha ta' Alla, irid li s- sefturi tiegħu jkunu kuntenti, bix- xorti tagħhom li hu stess ikun assenjalhom, u ma jridx li jgergru, kemm iżjed Alla jridna kuntenti dejjem bix- xorti li jagħtina? 59. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jżid il- grazzja tiegħu lil min għandu. KOPJA: Ebda bniedem fin- natura tiegħu, fis- sens komun tiegħu, ma jitħajjar jew jitqanqal li jagħti mill- ġdid lil bniedem ieħor ħaġa oħra, meta josserva li dan ikun maqdar jew għaffeġ, jew irrovina, jew tefa' 'l hemm ħaġa li jkun tah ġà: iżda għall- kuntrarju wieħed jieħu kuraġġ u pjaċir li jagħti ħaġa oħra lil ieħor li jarah jilqa' bil- ferħ u bid- diliġenza oġġett li jkun ta ġà. Dan hu naturali f' kull min għandu s- sens: ħadd lanqas ma jitfa' kliem fejn m' hemmx smigħ. APPLIKAZZJONI: Is- Sinjur tagħna Ġesù Kristu permezz tal- parabbola tal- imnijiet għallimna dina l- verità, li cioè Alla jagħti grazzji iżjed lil min għandu: infatti xħin il- bniedem nobbli fil- parabbola ċanfar is- seftur li ma kienx ħaddem bħal sħabu l- imna li kien tah, allura qal lil dawk li kienu maġenbu sabiex jeħdulu l- imna u jagħtuha li dak li kellu għaxra. Huma però qalu lin- nobbli: Sinjur, għandu għaxra. U n- nobbli qallhom: Kull min għandu jiġi lilu mogħti, u jkollu bl- abbundanza, u jiġi meħud mingħand dak li m' għandux dak ukoll li għandu. (Luqa XIX, 26). U xħin il- bniedem, li hu xbieha t' Alla, jieħu kuraġġ u pjaċir u jitqanqal u jagħti iżjed lil min jgħożż dak li hu kien tah, kemm iżjed Alla nnifsu jagħti iżjed grazzja lil min ikun għożż grazzja li jkun diġà rċieva minnu! 60. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jieħu unur u glorja meta l- bniedem iqiegħed il- fiduċja tiegħu fih. KOPJA: Hija fin- natura umana li wieħed, ikun min ikun, jara lilu nnifsu unurat u gglorifikat, meta xi ħadd jirrikorri lejh għal xi għajnuna, għaliex dan jagħtih jifhem li għandu l- kwalitajiet jew il- kapaċitajiet li jeħles 'il xi ħadd mid- deni, billi jkun riċerkat: jara lilu nnifsu iktar potenti minn ħaddieħor, billi josserva li dak li jkun ma fittixx, lanqas resaq lejn ħaddieħor, iżda għandu. Missier jitweġġaħ, meta ibnu jistkenn maġenbu. Bniedem qawwi jitweġġaħ, meta bniedem debboli jistkenn maġenbu. Bniedem għani jitweġġaħ, meta fqir jistkenn maġenbu. Bniedem għaref jitweġġaħ, meta injorant jistkenn maġenbu. Mara titweġġaħ meta tfal żgħar jistkennu maġenbha, u l- bqija. Dawn huma movimenti ordinarji fin- natura umana. APPLIKAZZJONI: Billi Alla missier kulħadd, li għandu l- mezzi kollha biex jissodisfa l- qalb ta' kull bniedem, jieħu tassew unur u glorja, meta l- bniedem fil- bżonnijiet tiegħu jirrikorri lejh bil- verità. Il- bniedem stess bil- fiduċja tiegħu f' Alla jigglorifika 'l Alla, għaliex ikun fl- istess ħin jistqarr li Alla huwa essenzjalment tajjeb, li minnu ma tistenniex ħlief ġid, u li għandu dominju fuq kollox, u kollu omnipotenza, li għandu l- mezzi kollha. Alla stess jordnalna li nirrikorru lejh bil- fiduċja, u jitgħaxxaq bina, bħalma jitgħaxxaq missier xħin ibnu jitolbu dak li jkun jenħtieġlu għar- ruħ u għall- ġisem. Fis- salm 49, naqraw li Alla jgħid: "Fil- jum tan- niket sejjaħli: jiena neħilsek, u inti tagħtini unur." Kristu għallimna li nqiegħdu f' Alla waħdu l- fiduċja tagħna, meta qal: "La ssejħux missier fuq dina l- art, għax wieħed hu l- Missier tagħkom li huwa fis- smewwiet." Matt. XXIII, 9. Veru li Alla jieħu unur u glorja, meta l- bniedem iqiegħed fih il- fiduċja għal kull neċessità tant spiritwali kemm ukoll korporali. Dina hija verità li tixhidha l- istess xbieha t' Alla, il- bniedem, li dan jara lilu nnifsu unurat u gglorifikat, billi wieħed ikun irrikorra lejh. 61. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla ma jipplakax mal- bniedem inġust, jekk dan ma jirriparax l- inġurja. KOPJA: Meta bniedem jirċievi inġurja, malajr in- natura tiegħu tixgħel u tinkorla kontra l- offensur, anki jekk dan kien qabel ħabib kbir tiegħu: iħoll kull ħbiberija, għax l- inġurja tirritah, u lanqas ma jipplaka jekk l- offensur ma jirriparax bil- mezzi li jista' s- swied ta' qalb li kkaġunalu. Anki l- istess natura tagħna tixgħel u tinkorla, xħin nisimgħu li bniedem qarraq bniedem ieħor innoċenti, jew li bniedem potenti għakkes bniedem ieħor debboli u żgħir, u ma nipplakawx qabel ma nkunu nafu li hu, niedem, għamel li seta' biex jirripara l- inġurja għax il- ksur tal- ġustizzja jqanqal wisq is- sentimenti tan- natura biex iġġibha f' lokha. APPLIKAZZJONI: Dina l- verità tinsab magħrufa tant fl- antik kemm ukoll fil- ġdid testment. Ikkonvertu lejja u jiena nikkonverti lejkom, jgħid is- Sinjur Alla fl- antik testment: u Kristu espressament għallimna li jekk ma nagħmlux penitenza lkoll xorta waħda nintilfu. Liema bniedem fin- natura tiegħu ma jintgħafasx tassew, meta jagħraf li min ikun inġurjah ma jkunx irid jirripara? B' hekk l- offensur ikun jidher isostni l- inġurja, li allura wisq iżjed tirrita l- offiż. Iżda mhux hekk, meta l- offensur jumilja ruħu u jagħmel kollox biex jirripara l- inġurja, li hu sinjal ċar ta' qalb tassew niedma. Issa jekk il- bniedem fin- natura tiegħu ma jafx jipplaka mingħajr ma jirċievi atti ta' riparazzjoni għal inġurja li jkun irċieva, billi ħadd ma jista' fin- natura jammetti inġustizzji, kemm iżjed Alla ma jistax jammetti dak li hu kontra tiegħu nnifsu cioè d- dnub, li fih hemm dejjem inġustizzja lejn Alla jew lejn il- proxxmu wkoll! 62. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jiġbed il- ġid mid- deni. KOPJA: Jekk tosserva n- natura umana fil- kors tagħha tant morali kemm materjali, issib li bosta ġid ħareġ u joħroġ mid- deni. Kemm nies tgħallmu bl- iżbalji tagħhom jew ta' ħaddieħor! Kemm rimedji nstabu kontra d- deni, biex jitneħħa jew biex ma joktorx! Kemm nies ħarsu lejn dnubiethom, u kkompatew il- midinbin l- oħra, u ma tkażawx bihom anzi umiljaw ruħhom, u gglorifikaw 'l Alla bil- penitenza! Jgħid Tertulljanu: "Fejn kienet tkun il- palma tal- martri, kieku ma kinitx il- ħruxija tat- tiranni?" In- natura umana qatt ma trid id- deni lilha nnifisha, u meta tipperswadi ruħha jew bis- smigħ, jew bl- esperjenza, jew bir- riflessjoni tagħmel immedjatament reżistenza għad- deni, u dak li tkun qabel ratu ġid, issa tabborrih bħala deni. APPLIKAZZJONI: Il- ġrajja fil- kors tal- antik u tal- Ġdid Testment juru dina l- kbira verità li Alla jiġbed il- ġid mid- deni. Kienet tassew deni kbir il- waqgħa ta' Adam u Eva fid- dnub, u intant Alla minn dan il- kbir deni jiġbed l- ikbar u l- aqwa ġid għall- glorja tiegħu nnifsu u għas- saħħa tal- bnedmin, billi l- kelma divina saret laħam. Kien deni tassew kbir li ġie maqtul l- Iben t' Alla inkarnat, u intant Alla minn dan id- deni jiġbed ġid li ħadd ma jista' jfisser. Kienu deni kbir il- persekuzzjonijiet kontra l- insara, u intant Alla minn dan id- deni jiġbed ġid kbir, billi ġie magħruf fil- Qawwa tiegħu s- Salvatur tad- dinja, u bosta kkonvertew lejh. U kif jista' jkun li Alla ma jiġbidx il- ġid mid- deni, meta x- xbieha tiegħu, il- bniedem bis- sens komun tiegħu mid- deni jiġbed il- ġid? Mhuwiex ġid il- paċenzja li wieħed jieħu bil- għawġ, u b' kull deni li jiġi fuqu? 63. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla jippreserva mid- dnub 'il min ikun iħobb. KOPJA: M' hawnx ħabib fid- dinja li, jekk ikun miexi fit- triq ma' ħabib ieħor tiegħu, u jintebaħ li dan qiegħed iħossu ħażin u ġà sejjer jaqa' fl- art, li malajr malajr ma jmiddx idejh u jżommu biex ma jħallihx jaqa'. Dan hu moviment ta' mħabba fil- bnedmin. APPLIKAZZJONI: Kristu għallem lill- Beata Ġovanna Battista Varani li kull ruħ li hu jħobb jippreservaha mid- dnub: u jekk dan jagħmlu l- bniedem fil- kors temporali ma' ħabibu, u l- bniedem hu xbieha t' Alla, u sinċerament jippreservah mill- waqgħa, kemm iżjed Alla, waqt it- tentazzjonijiet li jkunu fihom il- fidili tiegħu, isostnihom biex ma jaqgħux! Alla jħobb is- servi tiegħu bi mħabba tal- grazzja, kif hemm miktub fil- parabboli ta' Salamun Kap VIII. "Jiena nħobb 'il dawk li jħobbuni." Naqraw fl- Ekkleżjastiku, Kap LI, li Alla sa minn dejjem jeħles 'il dawk kollha li jżommu miegħu: u fis- Salmi hemm bosta versetti li Alla fil- jum il- ħażin jillibera 'l dawk li jkunu jogħġbuh fis- servizz tagħhom lejh. Fis- Salm 144 naqraw li Alla jindokra 'l dawk kollha li jħobbuh u jxerred il- midinbin kollha. 64. Studja biex tagħraf 'l Alla mix- Xbieha Tiegħu. PROPOŻIZZJONI: Alla ma jaħfirx lil dawk li ma jaħfrux. KOPJA: Missier ikollu żewġ ulied, u wieħed isawwat lill- ieħor. Il- missier żgur li jikkastiga l- iben li għamel l- inġurja. Iżda wara ma jonqosx li jagħmilhom ħbieb mill- ġdid. Jekk l- iben li rċieva l- inġurja ma jkunx irid jaħfer 'il ħuh li jitolbu skuża, il- missier li qabel iddefenda 'l dan l- iben, meta jarah hekk stinat li ma jridx jaħfer, jabborrih u anki jasal li jikkastigah. APPLIKAZZJONI: Alla jaħfer biss lil dawk li jaħfru. Kristu għallimna, li jekk aħna ma naħfrux lill- bnedmin id- dnubiet tagħhom, lanqas Missierna li hu fis- Smewwiet ma jaħfer lilna d- dnubiet tagħna. Jekk ix- xbieha ma taħmilx tara 'l min ipatti deni b' deni, kemm iżjed Alla ma jridx li aħna npattu deni b' deni? Isma' 'l Kristu fuq il- manswetudni t' Alla: "Iżda jiena ngħidilkom: Ħobbu l- għedewwa tagħkom: agħmlu l- ġid lil dawk li jobogħdukom: u itolbu għal dawk li jaħqrukom u jigdbu fuqkom. Sabiex tkunu wlied Missierkom li huwa fis- smewwiet, li jtella' x- xemx tiegħu fuq it- tajbin u fuq il- ħżiena u li jibgħat ix- xita fuq il- ġusti u fuq dawk li mhumiex." Matt. VI, 44, 45. Forsi mhux ilkoll kemm aħna midjunin lejn il- ġustizzja t' Alla? Bl- istess kejl li nkunu bih kejjilna lill- proxxmu, Alla jkejjel lilna. Ħniena bi ħniena, maħfra b' maħfra, u vendetta b' vendetta.