400 kelma dwar Skizzi ta' 400 F'kuntest Malti, l-istorja immaterjalment mit-tul, jidher li għandha għeruq fondi. Biżżejjed wieħed jinnota l-ġirja li ġera l-ġurnaliżmu mill-1839 sal-lum. L-Istorja Mistħajla jiġifieri dik li tinqala' minn żnied awtur jew l-istorja kreattiva għandha għeruq interessanti u marbutin sew fil-ħamrija Maltija. Ir-re tan-novella storikament aktarx jibqa' Temi Zammit bi stejjer li qanqlu t-tbissima. Imma fuq kollox, b'tifsila tajba u lingwa maħduma sabiħ li għandha mis-sbuħija tal-arġenterija. Ir-Rediffusion kien għajn ewlenija biex l-istorja taqbad. Grazzi għal nies bħal Effie Cantiar, Charles Arrigo, Twannie Scalpello, George Peresso, Anton Grasso, Manni Spiteri u oħrajn mal-milja ta' snin ippopolarizzaw il-ġeneru. Qari li mhux dejjem kien hemm riga kritika għalih. Nirrikonoxxi wkoll li kien hemm żminijiet meta awtur talli jaqraw xogħlu kien jirċievi miżata żgħira. Anki meta bdiet ix-xita ta' radjijiet f'Malta l-qari bil-Malti kien parti mill-iskeda. Jien għandi memorja ta' sigħat li qattajt nisma' dawn il-programmi fi tfuliti. Pereżempju, Arrigo jaqra Tmint ijiem fi Dragunara ta' Kilin. Jew ir-rumanzi gotiċi li kien iħobb Scalpello. Hawnhekk minix nagħmel distinzjoni bejn ir-rumanz u n-novella imma sempliċiment qed nistabilixxi pont bejn is-semmiegħ u l-ktieb li nbena maż-żmien. L-Istorja qasira fiha potenzjal tremend. Dak li awtur jagħmel f'rumanz irid jagħmlu f'inqas kliem. Ma jistax jinħela fl-irrakkuntar li mhux bżonnjuż. Hemm teknika. Illum qed naraw fenomenu ieħor. L-istorja mqassra fi ftit kliem. Litteralment. Bħal meta konna fuq il-bankijiet tal-iskola, u l-għalliema kienu jagħtuna komponiment. Bis-saħħa tal-paġna fuq Facebook Għidli Mitejn, editjata minn Ġorġ Mallia, rajna dan il-ġeneru jikber. L-idea hi kitba qasira li taqbad mument. Donnha ritratt ta' sitwazzjoni. U mhux iktar. Skizz. Tal-inqas hekk sejħilhom l-istejjer qosra tiegħu ta' 400 kelma-il waħda John Portelli: awtur Malti li jgħix il-Kanada u li jgħallem l-edukazzjoni f'waħda mill-aqwa istituzzjonijiet Kanadiżi. Dan suġġett joħroġ naturali fl-iskizzi tiegħu kif joħorġu l-vjaġġi tiegġu ta' sikwit. Qagħad kexxun it-titlu Inkontri għax f'dan il-ktieb Portelli jlaqqa' flimkien għadd ta' karattri f'sitwazzjonijiet differenti li huma viċin ir-realtà tal-ħajja. Xi drabi l-awtur jinħass psikologu. Xi drabi soċjologu u forsi xi drabi saċerdot. Xi drabi kummentaturi soċjali. Fuq kollox awtur b'saħħtu li f'idejh l-ilsien isir espressjoni ħajja. Hemm ħila wkoll ta' xi ħadd li storja jaf jgħidha. Żgur li toħroġ b'saħħitha l-immaġni tal-ħajja għaddejja fil-kumplessitajiet varji u vagi tagħha li mhux dejjem hi ħanina mal-bniedem jew man-natura. Fi ċkunitu dan hu ktieb kbir. Fih wesgħa ta' sentimenti. Hu ktieb li jgħallmek tkun bniedem. Sa ċertu punt Portelli qed jimla sabiħ vojt.