Il-Ħuttafa l a ħ g 2 € Il-magażin ta' Klabb Ħuttaf Siġra sabiħa taż-Żagħrun mimlija frott, pranzu sabiħ għal xi għasafar. X'għandna f'dil-ħarġa? Mill-editur Aħbarijiet Meta jidlam… Ħieles mill-ġdid It-Tipjip Mhux xorta! Żmien iż-Żrinġ Il-Garni tal-Pipa Il-Blonġun Sekond L-Għakrux Say Cheese part 2 Għasafar Madwarna Il-Bufula tal-Għollieq Martin Austad, Sean Bonello, Desirée Falzon, Victor Falzon Klabb Klabb Ħuttaf huma l-membri żgħar u żgħażagħ (-18yrs) ta' BirdLife Malta. Il- Klabb jorganizza ħarġiet fil-kampanja, żjarat f'riservi naturali, ħarġiet bil-lanċa u attività ambjentali. Kull xahrejn noħorġu l-magażin Il-Ħuttafa li l-membri jirċievu d-dar bil-posta. It-taqsima tal-membri li għalqu t-13 tissejjaħ Falko. Sħubija fil-klabb hija €10 fis-sena. Tista' tissieħeb ukoll il-familja kollha, li tibda tirċievi wkoll il-magażin Bird's Eye View kull tliet xhur. Sħubija Familja hija €29. Jien ili membru! Jien dħalt qablek. Kuntatti tel 21347645 / 21347646 indirizz 57/28 Triq Abate Rigord Ta' Xbiex XBX 1120 imejl info@birdlifemalta.org websajt www.birdlifemalta.org © BirdLife Malta, Ottubru 2017 Disinn u produzzjoni Victor Falzon Stampat għand Poulton's Print Shop b Ħ b i e Ħ u t t a f Kull meta noħroġ passiġġata fl-inħawi fejn noqgħod, inħobb ngħaddi minn quddiem dar li għandha ġardina mimli arbuxxelli li spiss ikunu fgati bil-fjuri. Nieħu gost nara l-friefet joqomsu minn pjanta għal oħra f'ferneżija qishom iridu jżuru l-fjuri kollha fl-istess ħin! Mhux darba u tnejn għoddejt 20 farfett u iktar. U magħhom partita naħal u ħanfus. Il-ġimgħa l-oħra għaddejt minn quddiem din id-dar, u waqaft inħares Il-ġardina kienet sparixxiet, u flokha sibt art b'madum ġdid ileqq. Għal mument ħsibt li kont żbaljajt id-dar, imma hi kienet. Biss flok dik ir-rokna kollha lwien, fwieħa u ħajja issa kien hemm deżert taċ- ċeramika. Daqshekk fjuri u friefet. Baxxejt rasi u komplejt miexi b'qalbi sewda. B'xorti ħażina din il-ħaġa qiegħda ssir moda f'pajjiżna. ddikjarajna gwerra kontra l-ħamrija u ma nistax nifhem għaliex. Iktar m'għandna bżonn indaħħlu natura f'dal- Wara… pajjiż niexef, iktar qed intajru l-ftit ħdura li baqa' fit-toroq tagħna. Ħbieb, jekk għandkom roqgħa ħamrija fuq quddiem jew wara tad- dar ibżgħu għaliha u għożżuha. Il-ħamrija prezzjuża iktar mid- deheb. Victor Falzon L-Editur Nixtiequ ngħidu grazzi lill-isponsors li bis-saħħa tagħhom Il-Ħuttafa qed titwassal għand eluf ta' familji. Ritratt ta' Aron Tanti Il-Pitirross (Robin Erithacus rubecula) jaf bih kulħadd. Sar famuż bis-saħħa tal-kartolini tal-Milied. Minħabba f'hekk ukoll ħafna nies jaħsbu li l-Pitirrossi jiġu Malta fi żmien il-Milied. Imma fil-fatt dawn jaslu hawn f'Ottubru u ħafna minnhom jibqgħu magħna x-xitwa kollha. Għal Marzu jħalluna biex imorru jbejtu x'imkien iktar frisk. Iżurna aħbarijiet għasfur Geronticus eremita) tant huwa għasfur rari li xi pajjiżi bdew proġetti fejn irabbu minnhom fil-magħluq biex imbagħad jitilquhom ħalli terġa' tikber il-popolazzjoni. Proġett minnhom qiegħed fin-naħa ta' fuq tal-Italja, mnejn ftit ilu ħarbu xi vellerani żgħażagħ. Peress li dawn l-għasafar ipassu, il-frieħ taru 'l isfel tul l-Italja kollha. Uħud intilfu, oħrajn inqatlu, oħrajn qasmu għal Sqallija, u nhar il-Ħadd 15 Ottubru waħda minnhom waslet ukoll Malta! Intlemħet l-ewwel fi grawnd f'Ta' Qali, fejn membri tal-BirdLife indukrawha matul il-lejl biex ma tinqatilx mill-kaċċaturi. Jumejn wara taret lejn Għawdex… Sadattant il-BirdLife saret taf li din il- vellerana (imlaqqma Iris!) kienet fidila sew man-nies. Biex ma tispiċċax maqtula u bbalzmata, il-BirdLife ġabet permess biex taqbadha u tibgħatha lura l-Italja biex tkompli titrabba mingħajr xkiel. Grazzi! Fid-dinja kollha baqa' inqas minn 500 Velleran Eremit fis-selvaġġ! Gravi s-sitwazzjoni. Dinja Waħda fis-Sekondarji Studenti mill-ħames skejjel li ħadu sehem f'Dinja Waħda Seondarja. F'idejhom qed iżommu kburin il-premju li ħadu l-iskejjel waqt okkażjoni speċjali fit-12 ta' Ottubru 2017. Il-programm Dinja Waħda jsir f'ħafna skejjel primarji ta' Malta. Bis-saħħa ta' Dinja Waħda ħafna studenti qed jitgħallmu fuq l-ambjent naturali u kif nistgħu ngħinuh. Issa Dinja Waħda daħlet ukoll fl-iskejjel medji u sekondarji. B'hekk issa l-istudenti l-kbar ukoll jistgħu jgawdu minn dal-programm. Is-sena l-oħra ħames skejjel sekondarji ħadu sehem u fost proġetti li għamlu kien il-ħolqien ta' ġonna għan- natura, magażin ambjentali u programm tar-radju. Prosit l-aħwa! Dun Manwel Attard, Wardija Skola Sekondarja, Mrieħel Skola Sekondarja, Ħad-Dingli is-Semmiegħa Peter u Sylvia, Maris u Sky huma żewġ pari tewmin ħbieb b'rabta speċjali bejniethom: li jekk jaqbdu id xulxin jibdew jifhmu x'inhi tħoss in-natura! Meta jidlam… Neħħih Kienet reġgħet bdiet l-iskola u Marlon, tifel fil-klassi tat-tewmin, kien iħobb jittanta lil Charlene li kienet tibża' minn dellha. Did- darba kien poġġielha stampa ta' farfett il-lejl fid-djarju. "Mela mhux jaqq il-farfett il-lejl!" qal is-ser tax-Xjenza. "Tafu li farfett il-lejl kapaċi jaqbad 2000 nemusa f'lejl wieħed? Immaġinawkom taqbdu nemusa fid-dlam waqt li ttiru, bla ma tużaw għajnejkom!" U bis-saħħa ta' Marlon it-tfal ingħataw ħowmwerk li jagħmlu ftit riċerka fuq il-friefet il-lejl. L-erba' tewmin sħabna ma kellhomx għalfejn ifitttxu fil-kotba biex jitgħallmu fuq l-annimali. Ftehmu biex dakinhar filgħaxija jduru dawra ma' Ħal Bużbież ħalli jitgħallmu fuq il-friefet il-lejl. Kif ix-xemx sparixxiet wara l-għolja l-erbat itfal iltaqgħu f'tarf ir- raħal. Bdew iħarsu 'l fuq u peċpċu għajnejhom għax kien qed jidlam. "Hemm ara tnejn!" qabeż Sky hekk kif ipponta b'sebgħu. "Ejja ningħaqdu," qal Peter, "għax bilkemm qed nara." Malli qabdu id xulxin it-tfal bdew jisimgħu ħafna ħsejjes strambi għaddejjin fuq rashom. X'hawn tan-nemus il-lejla! Diġà qbadt 40, min se jgħaddini?" "Iss, jien iktar minnek, s'issa 65. Oħra ġewwa!" Id f'id, it-tewmin tgħallmu li l-friefet il-lejl kienu qed jagħmlu bħal tektik irqiq, u mill-eku jindunaw fejn qiegħed in-nemus. "Waww, għalhekk għandhom jisimgħu… "Tgħidx x'xokk ħadna!" Maris, "Ħalli jisimgħu bl-eżatt minn fejn ġej l-eku u jaqbdu l-priża." Wara nofs siegħa jfittxu fejn ikun hemm l-iktar friefet il-lejl, it-tfal skoprew li l-aħjar postijiet kienu fejn hemm lampa tat-triq, speċjalment ħdejn ġnien jew għalqa u iktar u iktar ħdejn siġar tal-fikus. Wara ftit it-tfal bdew jisimgħu ilħna irrabjati. "Ojj, min int? Itlaq 'l hemm! Hawn tagħna! It-tewmin baqgħu ssummati "Sori, imma bilfors kellna niġu hawn għax fejn inkunu s-soltu qatgħu s-siġar kollha biex iwessgħu t-triq. Tgħidx x'xokk ħadna meta ma sibniex x'nieklu!" L-erba' tewmin baqgħu jisimgħu l-friefet il-lejl igorru fuq kemm ma baqax postijiet fejn isibu x'jieklu, u jinkwetaw li se jmutu bil-ġuħ għax m'hemmx ikel għal kulħadd. Biex joħorġu mid-dwejjaq li qabadhom, it-tfal ħalfu li jagħmlu minn kollox biex ipattu għall-ħsara li n-nies jagħmlu lin-natura. Qabel ma nfirdu ftehmu li l-għada stess imorru l-Kunsill Lokali u jitolbuhom iħawlu s-siġar f'roqgħa ħamrija mitluqa f'tarf ir-raħal. Min jaf darb'oħra x'ħa jiġri… aħbarijiet Ħieles mill-ġdid… Tiftakruh dan l-Astun Iswed (Black Kite) ferut li ġibna dwaru f'Il-Ħuttafa li għaddiet? Bi pjaċir inħabbru li wara kura immedjata u ġimgħat ta' paċenzja u dedikazzjoni, l-astun fieq tant li seta' jerġa' jinħeles. Dawn ir-ritratti juru l-mument li din it-tajra żagħżugħa nħelset minn membri tal-BirdLife f'Kemmuna biex tkompli triqitha lejn l-Afrika. L-ISTRINA BOV PIGGY BANK CAMPAIGN 2017 A5 Istrina Advert 2017.indd 1 It-Tipjip Mhux għal saħħitna biss ħażin Itfi dik il-pipa, trid? Nafu ħafna dwar kemm it-tipjip hu ta' ħsara għall- ġisem il-bniedem. Però kontu tafu li t-tipjip hu responsabbli wkoll għal ħsara enormi fuq l-ambjent? It-tipjip huwa direttament responsabbli għal ħafna tniġġis tal-arja. Aħseb ftit kemm sigarett wieħed jarmi duħħan. Issa jekk iżżomm f'moħħok li kuljum jinbigħu 15-il biljun sigarett, immaġina xi kwantità ta' duħħan. Sigarett fih madwar 4000 kimika, li ħafna minnhom huma ta' ħsara ambjentali enormi. Meta s-sigarett jitqabbad dawn il-kimiċi kollha jinħarqu u jispiċċaw fl-atmosfera. 4,500,000,000,000 fis-sena Sfortunatament il-kwalità tal-arja mhix l-unika vittma tat-tipjip. It-tipjip iwassal ukoll għat-tniġġis tal-art u tal-ilma. Għal kull sigarett li jitqabbad jintrema l -filter (dik il-parti li ma titpejjipx). Fil-biċċa l-kbira dawn il-filters ma jintremewx fejn suppost. Jikkalkulaw li kull sena jintremew mal-4.5 triljun filter, li ħafna minnhom jispiċċaw il-baħar. Fil-baħar jittieklu minn ħut u annimali oħrajn li jaħsbuhom ikel, u b'riżultat jispiċċaw imutu. Biex tgħaxxaqha, l-istudji juru li filter idum bejn 5 u 15-il sena biex jitmermer. Anke l-proċess li bih isiru s-sigaretti mhu xejn ħanin mal- ambjent. Huwa stmat li total ta' 4.3 miljun 1ettaru ta' art (medda ikbar mill-Isvizzera) tintuża għat-tkabbir tal-pjanti Ħafna mill-ispazji li jintużaw biex jitkabbar it- tabakk setgħu ntużaw għal skopijiet aħjar, pereżempju biex jitkabbru prodotti tal-ikel jew siġar tal-frott jew foresti. Jew tħallew naturali. Minbarra hekk, fuq il-pjanti tat-tabakk jintużaw ħafna pestiċidi u kimiċi artifiċjali li xejn m'huma ta' ġid għan-natura. Siġar isiru duħħan Miljuni ta' siġar jinqatgħu mhux biss biex isiru karti għas- sigaretti u l-pakkett tagħhom, imma biex l-injam tagħhom jinħaraq waqt it-tnixxef tat-tabakk. Fil-fatt jikkalkulaw li għal kull 300 sigarett tinqata' siġra. Jekk persuna tpejjep 10 sigarett kuljum għal 50 sena dik il-persuna tkun qerdet iktar minn 600 siġra (u tkun qerdet il-pulmun ukoll s'intendi!) X'nista' tagħmel? Hi ħasra li nafu tant fuq is-sigaretti u l-ħsara li ssir kemm għal saħħitna kif ukoll għall-ambjent u xorta waħda l-konsum tas-sigaretti għadu jikber b'persentaċċ allarmanti. Aħna ftit nistgħu nagħmlu ħlief li: Inwegħdu lilna nfusna li aħna stess qatt ma naqbdu l-vizzju tat-tipjip! Inħajru nies li jpejpu biex jaqtgħu l-vizzju. Kif rajna hawn fuq, anke persuna waħda li taqta' t-tipjip tagħmel differenza. Mhux xorta… Dawn iż-żewġ stampi tal- Faqqiegħ Vjola taħsibhom l-istess imma fil-fatt fihom 10 differenzi żgħar. Intervista ma' fjura Bħal ħafna faqqiegħ, il-Faqqiegħ Vjola (Wood Blewits) jħobb jikber fid- dell taħt is-siġar. Din tar- ritratt kibret taħt siġra tal-ballut. i ż - Ż r i n ġ . . . Issa li għamlet ftit tax-xita, l-art ixxarrbet, il-ħaxix beda jikber u 'l hawn u 'l hemm iffurmaw xi għadajjar, bdew jitfaċċaw iż-żrinġijiet mir- raqda twila tas-sajf. Tinsiex tisma' l-programm Il-Ħuttafa kull nhar ta' Sibt fit-8.30am fuq Radju RTK Jien ilbist ta' Garni tal-Pipa. Imma roża! Bonġu, Garni tal-Pipa. Bonġu lilek. Għaliex jismek hekk? Għax kif qed tara, il-fjuri tiegħi jkunu magħluqin f'tubu qisu pipa. Ifuħu l-fjuri tiegħek? Le ta, m'għandhomx xi riħa speċjali. Inti pjanta Maltija jew aljena? X'tip ta' ambjent tħobb? Inħobb ambjent fejn il-ħamrija tkun niedja, u mhux b'wisq xemx. Tikber is-sena kollha? Le, jien nikber bħalissa fil-ħarifa, imma tista' tibqa' ssibni sar- rebbiegħa. Imbagħad nagħmel iż-żerriegħa u ninxef għal kollox. Inti pjanta rari jew komuni? Komuni mhux ħażin, imma minħabba li nikber baxxa spiss ma tindunawx bija. Anke l-fjuri tiegħi, għalkemm strambi m'għandhomx kulur jispikka. Għandek xi problemi? Kultant xi nies bil-karozzi fil- kampanja jipparkjaw fuq il-ħaxix u jgħaffġuna. Għandek raġun, x'għarukaża! Grazzi ħafna tal-ħin tiegħek u nsellimlek. Saħħa, ara tirfisli l-weraq! Ritratt meħud fir-riserva naturali tal-Għadira Ritratt ta' Victor Falzon KULĦADD JIĠĠENERA L-ISKART FAĊLI TISSEPARA SEW! Iva, tista' tagħmel differenza ĠirieN Annimali li jgħixu viċin tagħna 9 Ħafna nies iħottu ħitan sħaħ biex jaqbduh għall- ikel. Ħafna oħrajn jagħmlu minn kollox biex jeqirduh. Imma għal min iħobb in- natura l-Għakrux u sħabu l-bebbux l-oħrajn tal-art huma annimali tal-għaġeb li evolvew ħafna kapaċitajiet li jgħinuhom jgħixu fl- ambjent tagħhom. l-Għakrux Żewġ pari "għajnejn" Bil-par it-twal jagħraf id-dawl mid-dlam Bil-par il-qosra jħoss l-ambjent ta' quddiemu Ilsienu speċjali Fin-nixfa tas-sajf, l-Għakrux jidħol fil-qoxra u jagħlaq il-fetħa b'lega likwidu li tinxef u ssir speċi ta' parċmina rqiqa. Din tinxef u żżomm il-bebbuxu niedi minn ġewwa. Qabel jorqod għas-sajf il-bebbux jaħrab mis-sħana tal-wiċċ tal-art billi jfittex postijiet fl-għoli jew taħt il-ġebel. Fis-sajf il-wiċċ tal-art ikun jaħraq iktar. Taħt il-ġebel ikun iktar frisk u anke 'l fuq mill-art, pereżempju xi zokk jew ħajt delli. Fin-nisġa tal-ikel Il-bebbux importanti għan-natura. Meta jiekol il-pjanti jagħmel il-kompost, u huwa wkoll parti min-nisġa tal-ikel għax jikluh diversi annimali. Fost dawn insibu… Kulħadd irid jikolni! il-Qanfud il-Malvizz L-Għakrux għandu lsienu qisu… A. raspa, biex iqaxxar wiċċ il-weraq B. serrieq, biex jaqta' toqob fil-weraq Tweġiba isfel. Ċ. labra, biex jiddefendi ruħu Anke fuq xifer xafra! Il-bebbux kapaċi jitkaxkar fuq ħamrija, ġebel, ħġieġ, saħansitra fuq xewk jew fuq xifer ta' xafra, u anke rasu 'l isfel fuq saqaf. Din kapaċi jagħmilha bis-saħħa ta' likwidu speċjali li jiġġebbed u jwaħħal l-annimal waqt li jkun miexi, u jipproteġilu ġismu minn grif, eċċ. Biex tgħinhom… Flok toqtolhom, ferrxilhom qxur imfarrkin tal-bajd, jew trab tat-tewm jew fond tal-kafè fil-ħamrija (jew mad-dawra tal- qasrija) fejn ma tridx bebbux jersaq. Tixtrix krema kontra t-tikmix magħmula minn prodott tal-bebbux! Din il-krema jagħmluha mir-ragħwa li joħroġ il-bebbuxu meta jistressjawh! Mhix ħaġa! Il-Musbieħ il-Lejl (ferħ) Tweġiba A KULĦADD JIĠĠENERA L-ISKART FAĊLI TISSEPARA SEW! Iva, tista' tagħmel differenza Irrid insir berdwoċer! Martin Austad jagħtina pariri biex jgħinna nsiru berdwoċers. Meta tkun għadek ġdid għall- fotografija huwa komdu tħalli l-kamera fuq Auto u kemm tagħfas il-buttuna u jinġibed ir-ritratt. Imma jekk tesperimenta ftit b'modes oħra titgħallem iżjed kif taħdem il-kamera u jkollok riżultati aħjar. Program huwa mode tajjeb biex tibda għax iħallik tbiddel xi affarijiet u l-kamera tadatta l-bqija. Pereżempju f'dawl batut għolli l-ISO u ħalli l-kamera tagħżillek hi l-aperture (il-wisa' tat-tieqa tal-lenti) u x-shutter speed (il-ħin li t-tieqa ddum miftuħa). U bil-maqlub, f'dawl tajjeb baxxi l-ISO għal xi 100. Il-buttuna (jew rota) tal-ISO iżżidlek jew tnaqqaslek is-sensitività tas-sensor. It-tieni parti ta' artiklu dwar il- fotografija tal- għasafar. L-ewwel parti dehret f'Il- Ħuttafa 141 L-aperture tista' tvarjalu l-wisa' biex tikkontrolla kemm jidħol dawl fuq is- sensor. Aperture miftuħ għal post fid-dell jew ġurnata msaħħba Aperture magħluq għal meta tkun f'dawl tajjeb. Il-flash jgħinek biss jekk l-għasfur qiegħed viċin. Għal għasafar li jkunu 'l bogħod għalxejn tuża l-flash. Għasfur jiċċaqlaq L-għasafar m'għandhomx kwiet f'ġisimhom. Ħlief meta jkunu reqdin, kważi l-ħin kollu jiċċaqalqu! Għalhekk biex tieħu ritratti tal-għasafar issettja shutter speed għoli (500 jew iktar) inkella r-ritratt ħa jiġik imċaqlaq. Għal għasafar itiru tista' wkoll tissettja l-kamera fuq continuous shooting biex tiġbed ħafna ritratti wara xulxin. B'dan il-mod tista' ġġib sekwenza sabiħa ta' azzjoni fejn tidher l-imġiba tal-għasafar. Attent biss li tagħti ċans lill-kamera tiffoka u li jkollok SD card tajba biżżejjed biex ma teħillekx il-kamera. Metering huwa meta l-kamera tkejjel kemm hemm dawl biex tevita li r-ritratt jiġik imdallam jew mifqugħ bid-dawl. Bl-ispot metering il-kamera tkejjel biss iċ-ċentru tar-ritratt fejn ġeneralment ikun qiegħed l-għasfur. Dawn huma biss ftit eżempji. Jekk trid titgħallem iżjed hemm ruxxmata artikli fuq l-Internet (tinsiex tispeċifika bird photography fil-Google għax l-aħjar settings ivarjaw skont is-suġġett). Il-manwal tal-kamera stess jgħinek tifhem is-settings partikulari tal-kamera tiegħek (sakemm ma jkunx bil-Ġappuniż biss!). It-tromba qabel il-kamera Xorta waħda l-aqwa mod kif titgħallem hu li toħroġ fil-kampanja u fl-istess ħin tkun qed tgawdi n-natura. Tajjeb li tgawdi l-għasafar bit-tromba l-ewwel, imbagħad jekk jagħtuk ċans aqbad il-kamera. Għax jekk jaħbat jiġuk ritratti ħżiena u tkun użajt il-kamera biss bla ma kellek imqar ċans tittawwallu, diffiċli mbagħad tgħid xi tkun rajt minn koċċ ritratti sfukati! Il-ħajd Għal ritratt tajjeb inti ħa jkollok ġenn biex l-għasfur tersaqlu viċin, imma jekk tagħmel hekk tissogra Ritratt li ma tantx ikun ġiek tajjeb tista' tkompli tirfinah meta ttellgħu fuq il-kompjuter. Hemm softwer tajjeb bħal Photoshop li pereżempju jista' jdawwallek ritratt li jkun ġiek xi ftit imdallam, jew li jżidlek il-kuntrast jewkk ġie xi ftit ċass. Tesaġerax fil-kuntrast! Trid tkun kapaċi tistenna bil- paċenzja fil-kwiet mistoħbi u l-għasafar jaf jiġu qrib tiegħek huma. Għal dan, il-ħajds tar-riservi tal-Għadira u s-Simar huma perfetti kemm għall-berdwoċing u kemm għall-fotografija. Fejn m'hemmx ħajd tista' tuża ħajd portable. Din tista' jew tixtriha lesta (minn websajts bħal www.nhbs.com) jew tagħmel waħda bi ftit drapp skur u xi lasti. Ħalli toqob żgħar kemm kemm toħroġ il- lenti minnhom. Jekk għandek ġnien tista' tqiegħed platt bl-ilma u filwaqt li tattira l-għasafar tkun qed tgħinhom ukoll biex ikampaw bin-nixfa tas-sajf! Reġa' ħareġ! Il-ħajds tar-riservi naturali tal-Għadira u s-Simar huma eċċellenti għall- fotografija tal-għasafar, kif indunaw dawn it-tfal. Ktieb għal tfal li jixtiequ jsiru berdwoċers. Ktieb gwida għall- għasafar, b'tagħrif u stampi dwar 104 speċi ta' għasafar li jżuru jew jgħixu f'Malta. Pittura oriġinali ta' kull speċi, b'għajnuniet biex tagħrafhom. Din hija t-tieni edizzjoni ta' dan il-ktieb, b'iktar paġni u iktar speċi, b'tagħrif aġġornat u bi tpinġijiet riveduti u rfinuti. L-ewwel edizzjoni kienet rebħet il-premju nazzjonali tal-Ktieb tat-Tfal bl-Aħjar Illustrazzjonijiet. Għall-bejgħ mir-riservi tal-Għadira, Is-Simar, Is-Salina u miċ-Ċentru tal- BirdLife f'Ta' Xbiex. Prezz €5 Ibejtu f'artna Għasafar li jbejtu f'Malta il-Bufula tal-Għollieq Għasfur żgħir b'vuċi kbira Dan l-għasfur huwa rringjat, jiġifieri tqegħedlu ċurkett fuq siequ minn studjużi tal- BirdLife li jissejħu bird ringers. Dan l-istudju jgħallimna ħafna fuq il-ħajja, id-drawwiet u l-bżonnijiet tal-għasafar. Munqar irqiq, għodda tajba biex taqbad priża żgħira. Minkejja li għasfur żgħir, il- Bufula tal-Għollieq għandha għajta qawwija li spiss issemmagħhielna waqt li tkun moħbija qalb il-weraq. Jekk trid titgħallem iktar fuq l-għasafar li jbejtu f'Malta The Breeding Birds of Malta huwa l-ktieb għalik. Għall-bejgħ mill-BirdLife u xi ħwienet tal-kotba. Stramberija ta' dan l-għasfur hija li f'denbu għandu biss 10 rixiet. Buful ieħor ġeneralment ikollhom 12-il rixa. Isem xjentifiku Cettia cetti Isem bl-Ingliż Cetti's Warbler Daqs 14ċm Piż 12-18g Ikel insetti, dud, brimb Ħabitat msaġar, widien folti Status komuni, residenti s-sena kollha Għasafar li jbejtu f'Malta Fir-rebbiegħa l-Bufula tal-Għollieq tibni bejta kemmxejn fonda u fiha tbid minn żewġ sa erba' bajdiet ta' lewn ħamrani skur. Il-mara biss toqgħod fuq il-bajd, li jfaqqas wara xi 17-il jum. Daqs proprju ta' bajda tal-Bufula tal-Għollieq Dan il-ferħ ta' Bufula tal-Għollieq m'ilux li ħalla l-bejta. Ma' rasu għad għandu xi rix sufi u denbu għadu kemm kemm beda jikber. Bufula tal-Għollieq omm għadha kemm waslet fil-bejta b'munqar mimli ikel bnin (xi żewġ busaqajn) għal uliedha. Busaqajn huwa annimal jiġi mill-brimb, bl-Ingliż harvestman. Xi ħadd semmieni? Widien umdi u folti bħal dan tar-ritratt (li juri l-inħawi tad-Dwejra) huma ambjent perfett biex fih tbejjet il- Bufula tal-Għollieq. Jekk tkun qrib wied bħal dan ieqaf ħames minuti u forsi tisma' l-għajta qawwija tal-Bufula tal-Għollieq ġejja minn qalb il-ħdura.