Ħarġa numru 16: Jannar, 2014 miġbura minn Patrick Sammut piccat is-sena 2013 u bdiet sena ġdida, is- Il-PONT daħal fit-tielet sena tiegħu u n-numru ta' qarrejja dejjem qed jiżdied bħalma qed jiżdied wkoll in-numru ta' kontributuri. Lil dawn kollha, ĦAJR minn qalbi. Min għandu l-ġabra kollha ta' dawn is-16-il ħarġa ta' din ir-rivista letterarja online jaf li IL-PONT ta spazju u leħen lil bosta kittieba, kemm magħrufin kif ukoll inqas magħrufin. Huma kittieba nisa u rġiel, Maltin u barranin, żgħażagħ fiż-żmien u żgħażagħ fil-qalb. Kif diġà bosta jafu IL-PONT għandu l-għan li jservi ta' punt ta' kuntatt bejn kittieba differenti, imma anki bejn il-qarrejja u l-kittieba. Pero, għan ieħor ta' IL-PONT huwa li jsaħħaħ l-imħabba lejn il-ktieb u l-qari, u dan fi żmien meta l-ktieb fil-forma tradizzjonali tiegħu donnu qed jitlef mis-saħħa tiegħu, jew għallinqas hemm min jinsisti li dan hu stat ta' fatt. B'xorti tajba l-industrija tal-ktieb hawn Malta miexja b'ritmu tajjeb, u dan bis-saħħa ta' għadd ta' djar tal-pubblikazzjoni imma anki bis- saħħa ta' bosta awturi kuraġġużi li jiktbu u jippubblikaw anki b'sagrifiċċju personali u finanzjarju. Dan minkejja li l-bejgħ tal-ktieb lokalment jista' jmur ħafna aħjar u minkejja li l-Maltin mhumiex minn ta' quddiem fost il-popli li jħobbu l-ktieb u l-qari. Ħasra tassew, l-aktar meta wieħed jidħol f'ħanut tal-kotba u jara kemm hemm varjetà kbira fuq l-ixkaffi anki f'rabta mal-ktieb Malti u bil-Malti. Hemm ktieb għal kull wieħed u waħda minna. Għandna nkunu aħna stess li nagħtu spinta 'l quddiem lill-industrija tal-ktieb billi niftakru li bħala rigali mhemmx biss iċ-ċikkulatini, il-fwiħat, il-ħwejjeġ u mitt elf ħaġa utli u inutli oħra, imma anki l-ktieb, fuq kollox il-ktieb Malti. Il-ktieb hu xi ħaġa tanġibbli li tibqa'. Huwa rigal mhux biss mill-kittieb għall-qarrej, imma anki minn min jagħżlu u jagħtih lil persuna għal qalbu. Il-ktieb jista' jingħata f'okkażjonijiet bħalma huma l-Milied, il-bidu tas-sena, għeluq snin dak li jkun, imma anki bħala awgurju tajjeb matul is- sena kollha. Dan jifhmu kull min għandu l-ktieb għal qalbu, u anki kull min siefer barra u daħal fi ħwienet tal-kotba enormi ffrekwentati minn xerrejja u qarrejja li jgħaddu ħin twil iqallbu fl-ixkaffi biex isibu l-ktieb jew kotba adatti kemm għalihom kif ukoll għal persuni importanti f'ħajjithom. Din il-kultura tal-imħabba lejn il-ktieb u l-qari għandha tibda sa minn meta nkunu ċkejknin, mela fil-familja, u tkompli tissaħħaħ fl-iskola. Hemm bżonn li l-lezzjonijiet tal-qari u tal-apprezzament tal- letteratura jinqatgħu mill-iskemi tradizzjonali u monotoni u jingħataw format ġdid fejn dak li jkun jingħata l-libertà li jagħżel fost għadd ta' kotba adatti għall-età tiegħu, imma anki l-libertà li jiddiskuti fi grupp b'mod miftuħ dak li laqtu u dak li ma għogbux. il-pont g L-AĦBARIJIET SERATA MUŻIKO-LETTERARJA F'ĠIEĦ KELINU VELLA HABER Nhar id-29 ta' Novembru 2013, il-Ministeru għal Għawdex flimkien mal-Akkademja tal-Malti taw ġieħ lill-Baruni Kelinu Vella Haber f'serata mużiko- letterarja f'għeluq il-100 sena minn twelidu. Il- programm fetħu Olvin Vella, President tal- Akkademja tal-Malti, b'diskors li fih radd ħajr lill- Baruni Vella Haber għall-kuraġġ u d-determinazzjoni li wera fi żminijiet meta l-Malti kien mirfus. Paul P. Borg, li fl-2003 ppubblika l-bijografija Kelinu Vella Haber — Ħidmietu u l-Moviment tal-Malti, ta ħjiel ta' ħajjet Kelinu permezz ta' dokumentarju bil- għajnuna ta' powerpoint. Il-pjanista Stephen Attard u Daniel Gauci bl-ewfonju ferrħu l-udjenza b'siltieti mużikali ta' Benedetto Marcello u Astor Piazzolla. Richard Matrenza ta t-tifkiriet tiegħu fuq Kelinu u l- Moviment tal-Malti u Patrick Sammut tkellem fuq il- poeżija ta' Kelinu Vella Haber. Il-poeżiji ta' Kelinu Meta Nasal, Ħelsien u Mħabba nqraw minn Dr George Farrugia u Rita Saliba. It-tliet ulied ta' Kelinu Vella Haber, Frances Arpa, Jovce Darmanin u d-dentist Michael Vella Haber, taw rendikont qasir dwar missierhom bħala bniedem fil-ħajja familjari li jafu huma, u fuq kollox bħala missier. Fil-kelmtejn qosra tiegħu, Kelinu Vella Haber fakkar li disgħin sena ilu, meta kien għadu tifel ta' għaxar snin, kien qed imut fl- istess bini fejn kienet qed issir is-serata. Kien ġie jitlob fuqu Mons. Depiro u s-soru qaltlu li issa ma jmutx għax Mons. Depiro kien qaddis. Hekk seħħ u llum fl-għomor venerabbli ta' mitt sena għadu magħna. Imbagħad mill-memorja qal il-poeżija Barka ta' Omm miktuba minnu stess. Is-serata kommemorattiva saret fis-sala ewlenija tal- Ministeru għal Għawdex fost ġemgħa sabiħa ta' Għawdxin u Maltin. Fi tmiem is-serata, il-President tal-Akkademja tal-Malti ppreżenta lill-Baruni Kelinu Vella Haber trofew sabiħ bħala apprezzament għall- ħidma sfiqa u bla heda tiegħu b'risq l-ilsien Malti. Il- Ministru Dr Anton Refalo fisser kemm kien tassew xieraq li niċċelebraw lill-Baruni Vella Haber b'radd ta' ħajr għall-ħidma kbira tiegħu f'ġieħ art twelidu u għall-eżempju kbir li tana. Huwa fisser li bħal Kelinu, għandna nieħdu ħsieb inrawmu liż-żgħażagħ għax huma l-qofol u t-tama ta' pajjiżna. il-pont g minn Lina Brockdorff u Josephine Mahonev —li bħal ħafna oħrajn jafu l-bidu tal-karriera tagħhom lil Kelinu Vella Haber. Fuq quddiem jidhru l-Baruni Kelinu Vella Haber flimkien mal-familjari tiegħu. Nhar l-4 ta' Diċembru 2013, fl-Iskola Sekondarja Ogħla tan-Naxxar tfakkar il-kittieb, edukatur u poeta Dr Giovanni Curmi, f'għeluq l-40 sena minn mewtu. L-okkażjoni nfetħet b'diskors ta' merħba mill-Kap tal-Iskola, Ms Marv Attard. Patrick Sammut tkellem dwar il-ħajja u x-xogħol ta' Dr Giovanni Curmi bl- għajnuna ta' powerpoint. Il-Prof. Joseph M. Brincat kompla billi ttratta l-Ħidma Letterarja ta' Giovanni Curmi. Marcel Zammit Marmarà qara xi ittri ta' Giovanni Curmi lil Karmenu Vassallo. Studenti tal- Iskola Sekondarja Ogħla daqqew siltiet muzikali u qraw ukoll poeżija li Giovanni Curmi kien iddedika lil bintu, is-Sa Ileana Curmi, li kienet preżenti għall- okkażjoni. Wara sara riċeviment żgħir. KUNJOMIJIET MALTIN TA' NISEL TALJAN: XI ASPETTI GRAMMATIKALI Nhar il-11 ta' Diċembru 2013, fiċ-Ċentru Nazzjonali tal-Kurriklu, il-Ħamrun, Dr Mario Cassar għamel taħdita dwar kunjomijiet Maltin li ġejjin mit-Taljan u ta spjegazzjoni grammatikali tagħhom. Dawk preżenti saru iktar konxji li mqar fil-kunjomijiet li nġorru wara isimna seħħ proċess lingwistiku sħiħ matul iż-żminijiet. It-taħdita ġiet organizzata mill- Akkademja tal-Malti u mid-Dipartiment tat-Tmexxija tal-Kurrikulu. L-AĦBARIJIET SERATA KOMMEMORATTIVA F'GĦELUQ IL-25 SENA MILL-MEWT TA' MARJANU VELLA, POETA Wieħed mill-għanijiet tal-Għaqda tal-Malti — Università huwa li tfakkar awturi Maltin li għamlu ġieħ lil ilsienna permezz tal-kitba. Minħabba li l-2013 kienet il-25 sena mill-mewt ta' P. Marjanu Vella, nhar it-12 ta' Diċembru, l-Għaqda organizzat serata kommemorattiva dwar Vella u kitbietu, ġewwa l- Biblijoteka Nazzjonali, il-Belt. Il-kelliema kienu Dr Adrian Grima, Dr Bernard Micallef u l-Prof. Oliver Friggieri, li: tkellmu fuq kitbiet Vella b'mod akkademiku, filwaqt li Norbert Ellul Vincenti, li kien jaf lill-poeta personalment, kien mistoqsi dwar kif il- kitbiet ta' Vella għandhom elementi awtobijografiċi. Is-serata kellha għamla ta' forum. Wara dawk preżenti kellhom ċans jintervjenu. Inqraw ukoll xi poeżiji li Vella kien ippubblika f'Leħen il-Malti, ir- rivista tal-Għaqda. Wara kien hemm riċeviment żgħir. UGĦALL-KBAR BISS' — ATTIVITÀ MINN VERSAGĦTINI Din l-attività saret nhar l-14 ta' Diċembru fil-Librerija Pubblika ta' Beltissebħ, bejn id-9:00am u s-1:00pm. Kien hemm qari, kemm oriġinali kif ukoll siltiet tradizzjonali mil-Letteratura Maltija. Fost dawk li attendew għall-okkażjoni kien hemm. Narcv Calamatta li qara silta mid-dramm tiegħu Meta ħatfu lil Piano, Doris Camilleri li qrat siltiet minn kotba varji tagħha, Rose u Joe Baldacchino (miż-Żejtun) li qraw anki poeżiji miktubin bid-djalett, u Patrick Sammut. L-attività kienet organizzata minn Miriam Cassar, f'kollaborazzjoni mal-Librerija Pubblika ta' Beltissebħ. Fir-ritratt jidher waqt mill-attività 'Għall-Kbar Biss' il-pont SERATA LETTERARJA DWAR IL-MILIED FIL-LIBRERIJA NAZZJONALI T'GĦAWDEX Nhar il-21 ta' Diċembru 2013, għadd ta' kittieba Għawdxin fosthom Joe Camilleri, John Cremona, Charles Bezzina, Dun Ġorġ Mercieca, Anton F. Attard, Joe W. Psaila u Patri Wistin Attard, iltaqgħu flimkien fil-Librerija ta' Triq Vajrinġa, Victoria, u qraw poeżiji, novelli u leġġendi dwar il-Milied. Il-Kav. Joe M. Attard li ħa din l-inizjattiva, bil-koperazzjoni sħiħa tas-Sur Ġorġ Cassar, l-uffiċjal inkarigat mil-Libreriji f'Għawdex, inkluda wkoll xi xogħlijiet ta' kittieba Għawdxin li ma għadhomx magħna, fosthom Gorġ Pisani, Patri Mattew Sultana Kapuċċin, il-Kan. Joe Mejlak, u Marv Mejlak, li nqraw minn Antoinette Grech, Francesco Pio Attard, Joseph Galea, Ġorġ Cassar Jr., u Paul Pisani. Is-serata kienet imżewqa mill-kant tal-għanjiet tal-Milied mill-kor tat-tfal, 'Piccole Stelle' taħt id-direzzjoni ta' Mariella Cefai Spiteri u mill-grupp tal-kitarri tat-tfajliet immexxi minn Monica Marie Parnis. Wara l-programm il- mistednin flimkien mal-parteċipanti qasmu l-awguri u ħadu tazza nbid imsaħħna u xi ħelu tal-istaġun fosthom biċċiet tal-kagħak tal-għasell Il-Kav. Joe M. Attard waqt il-Lejla Mużiko-Letterarja fil-Librerija Nazzjonali t'Għawdex KITTIEB SIRJAN JIRBAĦ PREMJU PRESTIĠJUŻ Il-kittieb Sirjan Khaled Khalifa rebaħ il-Medalja Naguib Mahfouz għal-Letteratura 2013 li tingħata mill-Università Amerikana fil-Kajr. Khalifa ngħata dan il-ġieħ għar-rumanz tiegħu La Sakakin fi Matabekh Hazehi Al-Madina (No Knives in this Citv's Kitchens) li kien ippubblikat fl-2013 minn Al-Ain. Alfred Massa twieled fl-1938 u joqgħod Ħal Tarxien. Huwa poeta (2 ġabriet poetiċi: Fjur tal- Ġebel, 1994; Diwi fil-Maqdes, 2000), rumanzier (kiteb 10 minnhom, l-aħħar wieħed hu Il-Ħajja Mqallba taz-Zija Rhoda, 2012), novellier, kritiku letterarju u artikolista. Illum hu President Onorarju tal-Għaqda Poeti Maltin. Kitbietu ġew ippubblikati anki fl-Italja u fl-Amerika, u hu membru ta' għaqdiet kulturali Maltin u barranin. Meta bdejt tikteb il-poeżija bl-Ingliż u bit-Taljan2 Jien l-ewwel ma bdejt nikteb poeżiji bl-Ingliż. Wara, fuq parir tal-Kap tal-iskola fejn kont ngħallem, il- mibki Reggie Vella Tomlin (iben E.B. Vella) bdejt nikteb bil-Malti. Tinsiex, li l-ewwel pubblikazzjoni tal-Għ.P.M. kienet Ġabra poetika bl-Ingliż: A Poetic Galaxv (1983); dak iż-żmien jien kont Viċi President u ħadt sehem fiha b'ħames poeżiji. Minn hemm tħajjart biex kultant issuktajt nikteb xi versi b'Ilsien Shakespeare. Kienet l-Għ.P.M. ukoll li ħajritni nikteb bit-Taljan. Fis-snin tmenin l- Għaqda bdiet torganizza l-Premio Città di Valletta li laqqagħna ma' diversi poeti Taljani. Lejn nofs it- tmeninijiet numru ta' poeti membri tal-Għaqda morna darbtejn Catanzaro u qsamna l- ideat ma' numru sabiħ ta' poeti mis-Sud tal-Italja. Barra minn dan, jien kont immur kważi kull sajf f'raħal (Ispica) fi Sqallija u hemm iltqajt ma' poeti Sqallin u attendejt għal xi manifestazzjonijiet tagħhom. Tajjeb inżid li dak iż-żmien f'Malta kien hawn interess kbir f'konkorsi poetiċi organizzati minn Għaqdiet Kulturali Taljani; dan kollu kien ħajjarni biex nibda ninseġ versi b'Ilsien Dante wkoll. Żgur li l-kitba ta' poeżiji b'ilsna oħra tatek l- opportunità li tiltaqa' ma' bosta kittieba anki lil hinn minn xtutna. Xi tgħid dwar dan7 Kelli diversi okkażjonijiet niltaqa' ma' poeti barranin. Imma wkoll permezz tal-korrespondenza. F'żgħożiti niftakar iltqajt ma' Cecil Dav-Lewis u anki ma' xi poeti Franċiżi li kienu Malta għal btala u kont intervistajthom għall-paġna letterarja tal-ġurnal Il- il-pont Ħajja li kelli f'idejja. Dawk kienu opportunitajiet sbieħ. Għalhekk, inħeġġeġ it-tmexxija tal-Għ.P.M. biex tibqa' f'kuntatt ma' poeti barranin u forsi, kif għamlet fl-imgħoddi, tħajjar uħud minnhom jiġu jżuruna. Għax minn kuntatti diretti bħal dawn wieħed jista' jitgħallem ħafna. llum, li m'għadekx il-President tal-Għaqda Poeti Maltin, x'inhi r-relazzjoni tiegħek mal-poeżija 2 Sakemm kont membru fil-Kumitat tal-Għ.P.M. dejjem kont fuq ta' quddiem fl-attivitajiet li kienet torganizza. Tinsiex, jien kelli sehem kbir fit-twaqqif ta' din l-Għaqda. Meta mbagħad kont President komplejt fejn ħalla l-predeċessur tiegħi u pprovajt (bl-għajnuna ta' sħabi fil-Kumitat) nesplora attivitajiet ġodda; fosthom li l-Għ.P.M. tiġri wara l-poplu u mhux tistenna l-poplu jiġi għandha. Saru diversi attivitajiet mill- Għaqda, kif taf int, li ssuktaw jgħollu isem l-Għ.P.M. Ħallejt l-Għaqda ħajja għall-aħħar u hekk għadha u nittama li hekk tibqa' fil-ġejjieni. llum ir-relazzjoni tiegħi mal-poeżija għadha ħajja, imma fuq linja personali. L-aktar minħabba raġunijiet li inti tafhom tajjeb. Illum nieħu gost naqra u kultant ninseġ xi versi wkoll. Fejn nista' għadni nagħti sehem żgħir lill-Għ.P.M. Proġett għall-ġejjieni f'dan ir-rigward7 Ix-xewqa tiegħi hi li għad nara l-poeżiji li għandi fil- kexxun mitbugħin. Ktibt ukoll Oratorjo Ħal Tarxien, Iben Marija li ġie mmużikat minn Mro Hermann Farrugia Frantz. Nittama li jittella' din is-sena. Tinsiex, il-bniedem ħafna drabi huwa Isir tas- sitwazzjoni/jiet li jsib ruħu fiha/fihom. Persważ, li inti tifhimni aktar minn ħaddieħor. Jien m'għandix (qatt ma ħlomt li jkolli) ix-xewqa ta' Shakespeare, li nikteb biex insir immortali; nikteb għall-gost personali u biex inwassal messaġġ pożittiv lill- qarrejja. L-intervista sħiħa tista' tinqara fil-ħolqa — http;// patrickjsammut.blogspot.com/2013/12/intervista-ma-alfred- massa.html ŻEWĠ KOTBA TAĦT IL-LENTI ES MUETS IL-LETTERATURA FIT- għ milMu TRADUZZJONI - iES- LITERATURE IN Cetteratura TRANSLATION fit-Traduzzjoni (AIMXA ; Ma TnaI—8zx XOgħol.— ta' Membri zz MA u akkademiċi tad- in. Dipartiment tal-Istudji uġ tat-Traduzzjoni, it- A 77 Terminoloġija, u —l- Interpretar tal-Università ta' Malta. Jinqasam f'ħames taqsimiet ewlenin li fihom insibu traduzzjonijiet minn Toni Aquilina, Charles Briffa, Joseph Evnaud, Sergio Portelli u Clare Vassallo. Toni Aquilina jaqleb għall-Malti xogħlijiet ta' Gertrud Fussenegger u Albert Camus. Charles Briffa jwasslilna xogħlijiet ta' Thomas Hardv, D.H. Lawrence u William Somerset Maugham, dejjem f'ilsienna. Joseph Evnaud jaħdem bil-kontra billi jaqleb mill-Malti għat-Taljan ix-xogħol ta' Oliver Friggieri, Kummiedja Din, filwaqt li Clare Vassallo taqleb mill-Malti għall-Ingliż Riħa Differenti u Ir-Riħa ta' Totà ta' Pierre J. Merjlak. Min-naħa tiegħu Sergio Portelli jwasslilna fil-lingwa Maltija kitbiet ta' Jorge Luis Borges, Alberto Moravia u Miguel de Unamuno. Il-ktieb għandu Daħla bl-Ingliż mir-Rettur tal- Università ta' Malta, il-Prof. Juanito Camilleri, u oħra mill-Prof. Għal kull taqsima hemm Nota qasira tat-tradutturi dwar l-isfond tal-ħajja u l-kitbiet tal-awturi li huma għażlu li jaħdmu fuqhom. Dan il-volum jiċċelebra l-ewwel għaxar snin tad-Dipartiment tal-Istudji tat-Traduzzjoni, it- Terminoloġija, u l-Interpretar tal-Università ta' Malta. Juri wkoll l-isfidi li toffri t-traduzzjoni, imma anki l-kapaċitajiet differenti u l-flessibilità tal-ilsien Malti. il-pont VERĠNI SAGRI, DEMONJI U BOLOH GĦALALLA- KITBIET DWAR IT- TEATRALITÀ RELIĠJUŻA (Horizons, 2013) huwa volum mhux. tas-soltu: steatriċi li sa issa qatt ma kienu ttrattati f'Malta. Il- ktieb hu riċerkat b'mod fitt imma li xorta waħda jżomm id-dinamiċità lli tant qarrejja draw jassoċjaw ma' Mario Azzopardi. Din id-darba Azzopardi qed juża l-esperjenza teatrali tiegħu biex jintraċċaha fl- episodji tal-mistiċi, bl-imġiba straordinarja tagħhom. Hemm min iqis li din tagħhom kienet (jew hi) imġiba patoloġika, ossessjonata u miġnuna. Hi x'inhi, m'hemmx dubju dwar l- eċċentriċità ta' bosta qaddisin, kif lanqas ma hemm dubju dwar l-alluċinazzjonijiet demoniċi li ppersegwitawhom. Kollox hu deskritt b'mod grafiku, tant li jista' jkun li l-ktieb iħawwad lil xi wħud u ''jiskandalizza' lil xi oħrajn. Żgur li wara li jaqra dan il-ktieb, il-perspettiva tal-qarrej dwar dak li hu qaddis jew indemonjat se tinbidillu. Għall-ewwel darba f'Malta, il-ktieb iħares lejn il-fenomenu tat- tnixxija ta' demm misterjuż li allegatament nixxa mill-feriti ta' novizz Ġiżwita, bl-imkatar miżmumin fl-arkivji tal-Ġiżwiti fin-Naxxar. F'Appendiċi oriġinali, Azzopardi joħloq abbozz drammatiku bbażat fuq il-każ notorju ta' Marie-Catherine Cadiċre kontra l-konfessur tagħha, il-Ġiżwita Jean-Baptiste Girard, akkużat li sseduċieha fl-1731. FESTIVAL TAL-KTIEB 2013. posrmonrem Qrajt b'interess l-editorjal tiegħek f'Il-Pont ta' Diċembru li kien jittratta dwar il-Festival tal-Ktieb. Kif għadna nixtarru dan l-avveniment annwali, jekk tippermettili nixtieq ngħaddi ftit kummenti jew aħjar suġġerimenti. Jien mexxejt is-sessjoni Poetrv in Action. Ħadt gost ħafna bit-tfal li kelli quddiemi għax rajthom jieħdu interess veru f'dak li konna qegħdin nagħmlu imma l-istorbju tas-sala tellifhom mhux ħażin. Bilkemm stajna nikkomunikaw bejnietna u biex tagħqad maġenbna kien hemm in- nies jieħdu l-kafċ u televiżjoni għaddej kontinwu. It- tfal jibbenefikaw ħafna iktar jekk sessjonijiet bħal dawn ikunu maqtugħin għalihom 'il bogħod mill- ħamba. It-tieni: jien u miexja smajt tifel jgħid lil sieħbu li kellu erbgħin euro biex jixtri l-kotba. Jien naħseb li tfal tal-iskola primarja m'għandhomx jingħataw daqshekk flus f'idejhom biex jonfquhom f'waqt wieħed għax dan iwassal messaġġ ħażin favur l-infiq żejjed u l-ħela. Oħra. Jekk irridu noħolqu opportunità indaqs għal kulħadd, fit-tfassil ta' dan l-avveniment għandu jingħata attenzjoni speċjali, anzi prijorità lill-kittieb li jkun iffinanzja x-xogħol tiegħu huwa stess għax dan ħafna drabi jkun iż-żgħir li jsib il-bibien magħluqa kull fejn iħabbat matul is-sena u din tkun l-unika okkażjoni xierqa fejn jesebixxi l-ktieb tiegħu u jirkupra ftit mill-ispejjeż li jkun ħareġ. Mill-bqija tħossok f'dinja oħra meta tara l-pubbliku jattendi, jifli u jixtri l-kotba li b'tant dedikazzjoni u tbatija l-kittieb ikun ħaseb biex jistampa għalihom. Grazzi tal-ispazju li tajtni biex nuri fehmti. Therese Pace (Email 5 ta' Diċembru, 2013) Qrajt b'interess l-ewwel artiklu ta' Il-Pont li jittratta l-Fesitval tal-Ktieb u nixtieq ngħid li l-attendenza kienet fqira għax il-Festival ħabat fl-istess tmiem il- gimgħa li fih il-Gozo Channel għamlet il-vjaġġi tagħha kollha b'xejn u għalhekk in-nies kbar u żgħar ħatfu l-opportunità ta' Għawdex. L-attivitajiet ta' Malta kollha batew. Jiena għażilt il-Festival u mort is-Sibt. Prosit lill-Għaqda tal-Malti għall-istand u r- il-pont rivista Leħen il-Malti. Jiena kkontribwejt għar- rivista għall-ewwel darba u kuntenta ħafna. Marv Chetcuti (Email- 8 ta' Diċembru, 2013) Għażiż sieħbi Patrick, Ħajr tar-rivisti li bgħattli. Għoġbuni u intrigawni ħafna. Nittama li għandek ċirkolazzjoni mdaqqsa. Qrajt l-editorjal fuq il-festa tal-ktieb. Jien mort il- festa tal-ktieb. Fraħt niltaqa' ma' għadd ta' kittieba li kollha kellhom xi ħarġa ġdida xi jbigħu. Xtrajt xi ftit kotba żgħar, l-iktar fuq siti storiċi Maltin. L-editorjal tiegħek wera xi ftit nuqqas ta' sodisfazzjon. Għandel raġun. Jien ma nafx min preċiż jorganizza din il-fiera. Ma nafx jekk kull sena jsirx post mortem. U dnub li l-kelma latina mortem qiegħda f'postha hawn. Nixtieq nissuġġerixxi lav-out design ferm iżjed innovattiv u krejattiv minn dak li qed naraw kull sena. Ħabel ta' karrettuni mfawrin bil-kotba bla attrazzjoni speċjali ma jġiegħel lil ħadd iħossu qiegħed f'xi festa. Ħassejt nuqqas ta' għodod elettroniċi interattivi. Ma kienx hemm public relav sound svstem b'xi mużika u riklami ta' offerti speċjali, eċċ. Il-kafe u siġġijiet fejn tieqaf mistrieħ kienu moħbijin wara nett. Min jieqaf hemm żgur iħossu maqtugħ mill-'festa'. Insomma, is-suq tat-triq ma jtikx sens ta' okkażjoni speċjali. Qisek mort f'suq fuq bankina kif hemm ta' kuljum fejn kull ġnien u xmara barra minn Malta. Ħlief li la ġnien u wisq inqas xmara ma hemm fil- MCC. Il-ħobż tih lil min jaf jieklu. Jekk le ser nibqgħu fejn konna. Narcv Calamatta (Email- 21 Diċembru, 2013) Kull min jixtieq jikteb lill-Editur jew jibgħat materjal relevanti - li m'għandux ikun twil ħafna —jista' juża dan il-kuntatt: sammutpatrickjOgmail.com Minn hawn nawgura lill-qarrejja ta' IL-PONT sena 2014 mimlija sliem, saħħa u risq. IL-POEŻIJI Sbieħ is-sonati, l-opri, s-sinfoniji, Għanjiet li jgħaxxqu bl-isbaħ melodiji: 'Mma l-isbaħ għana it-tħaxwix ta' mewġa, Imħeddla tbus il-blat b'xoffa ħafifa, Fuq weraq il-ballut dħul il-ħarifal Jgħaxxqu l-fwejjaħ ta' Chanel u l-bqija, Tat-trab tal-ħwejjeġ u tal-bjankerija: 'Mma l-aktar fwieħa ħelwa hi tal-warda, Li toħroġ mill-petali bellusija; Jew dik li toħroġ meta l-ewwel xita, Wara sajf sħiħ ixxarrab il-ħamrijal Sbieħ huma l-kwadri mlewna tal-pitturi, Ġo djar, mużewijiet u armaturi; 'Mma l-isbaħ kwadru tpinġih int, Mulejja, Xħin kull filgħodu tfeġġ ix-xemx bikrija, Imbagħad erħilek tpinġi ieħor isbaħ, Xħin terġa' tgħib ix-xemx fi ħdan l-għaxijal ALFRED PALMA IL-BARBA Għamnewwel kien tilef is-sieħba li marret titmermer fuq l-Għolja tal-Ħorr. kemm lefaq il-barba f'dik l-għodwa tal-fatma minn min kien iħobb. Kemm niket kien qiegħed isorr. il-barba, miskin, ukoll qiegħed f'saħħtu inin, li ma jdumx ma jkun jgħodd mal-mejtin. O x'ħasra, jaħasra, għalija il-barba kien ħatar li fuqu tweżint kull meta ħassejtni qed nagħraġ, minkejja li miegħu, Ħalluni inhellel tifħiru, intenni aġiru, minkejja li wasal it-tmiem, għalkemm dak illi nħoss ġewwa fija, mhux faċli li ninsġu fi kliem. CHARLES MIFSUD ĦAJKU Lura lejn id-dar għelieqi kbar u ħodor xi ġmiel ta' kulurl il-pont A 7 MINN FUQ L-IXKAFFA LEĦEN IL-MALTI—RIVISTA TAL-GĦAQDA TAL-MALTI—UNIVERSITÀ, GĦADD 32, Leħen il-Malti LXXXII 2013. skkoniabamebraiemii Din il-ħarġa tinqasam f'żewġ taqsimiet ewlenin: il-Kitbiet Letterarji li fiha tiġbor kemm kitbiet ta' proża (12 b'kollox) kif ukoll ta' poeżija (15 b'kollox), u l-Kitbiet Akkademiċi. Din tal-aħħar tinqasam f'żewġ partijiet: hemm parti magħmula minn ħames studji ta' natura differenti, filwaqt li t-tieni parti tikkonċentra fuq il-poeta Karmelitan Anastasju Cuschieri, bi tliet studji dwaru u poeżija miktuba mill-pinna ta' Charles Coleiro. Is-sabiħ ta' pubblikazzjoni kollettiva bħal din hu li tagħti spazju lil kittieba u poeti kemm magħrufa u stabbiliti, kif ukoll oħrajn li għadhom qed jistabbilixxu ruħhom. Wieħed isib ukoll Editorjal miktub minn Emanuel Psaila li jikteb hekk: ''Ktieb huwa spjegat biss b'ittri sempliċi (…) Biss dawn l-ittri żgħar waħda ħdejn waħda flimkien jiżviluppaw f'katina qawwija, f'dinja sħiħa maqtugħa għaliha, fi gudd u iġġa ġ ktieb wieħed mimli ħolm, karattri u immaġinazjonijiet, magħmulin bil-ħila tal-awtur a u mill-fertilità ta' moħħ il-qarrejja. ' FJURI FIR-RIĦ ta' Anthonv Farrugia, 2012. Dan hu rumanz ta' mitt paġna li jinqasam fi 22 kapitlu. Huwa miktub b'lingwa u stil faċli u mexxej anki għax hu mmirat għall-qarrejja li jixtiequ jaqraw storja interessanti bla ebda tbatija ta' xejn. It-temi ttrattati huma l-imħabba — dik vera u dik falza ,, il- familja, l-adozzjoni, it-tradiment, l-egoiżmu, il-maħfra u n-nuqqas tagħha, is- suppervja, il-firda u r-rikonċiljazzjoni. Huwa rumanz li jissejjes fuq numru ta' personaġġi u relazzjonijiet umani differenti bis-sabiħ u l-ikrah tagħhom. Lejn l-aħħar kollox bħal isib postu biex jinħoloq tmiem pożittiv. Kif jikteb l-awtur fil-Kelmtejn Qabel: 'bħal fjuri fir-riħ, il-persunaġġi tagħna jkomplu jissieltu biex, ukoll għal ftit, jemmnu li, darba jieqaf ir-riħ, huma setgħu jkomplu jwarrdu, u jinsew li r-riħ ikun waqaf biss għal ftit, iżda kien għadu hemm u seta' jerġa' jibda jonfoħ minn ħin għall- ieħor… Forsi aktar qawwi, u aktar bla ħniena, minn qabell' Dan hu rumanz li għandu jinżel tajjeb ma' kull min japprezza kitba nadifa u fl-istess ħin divertenti. L-GĦANJA TA' L-IMDINA U POEŻIJI OĦRA ta' Joe Zammit Tabona, 2003. L-GHANA TA' L-IMDINA u poeżiji oħra Isem Joe Zammit Tabona jintrabat l-ewwel nett mal-belt tal-Imdina, u t-tieni mal- kitba tas-sunett, kemm dak Taljan kif ukoll dak Ingliż. F'dan il-ktieb ta' ftit iktar minn 50 paġna l-poeta jiġbor 50 poeżija, 4 minnhom bl-Ingliż u l-bqija bil-Malti. Parti kbira minnhom huma sunetti ddedikati lill-Belt Qadima, oħrajn huma miktubin dejjem fuq stil tradizzjonali bir-rima u jittrattaw aspetti differenti bħalma huma poeti Maltin prominenti bħal Ġorġ Pisani u Dun Karm, il-mewt, it-twemmin, u oħrajn. Fid-Daħla kritika l-Prof. Oliver Friggieri jikteb: 'Kemm meta jħaddem il-Malti u kemm meta jinqeda bl-Ingliż, il-poeta jittratta l-kelma bil-qima li tixirqilha. Jorqomha, iħobbha u jixħetha f'postha biex tibni mużajk ta' ħsibijiet u sentimenti. Ir-rispett tiegħu lejn il- kelma xierqa, mogħtija x-xeħta klassika, hi turija ta' rispett li jixraq lis-suġġett magħżul, it-tema fundamentali li tgħaqqad lill-poeżiji kollha f'paġni ta' ktieb wieħed. ' il-pont