Fi tmiem it-Tielet Gwerra Punika meta Xipju Emiljanu amar il-ħruq ta' Kartaġni fis-sena 146 QK l-annali ta' Kartaġni nħarqu u nqerdu għalkollox magħha. B'hekk dak kollu li nafu dwar il-belt Kartaġiniża nsibuh minn sorsi Griegi u Rumani, speċjalment mingħand Flavju Ġużeppi li f'kitbietu jirreferi għall-annali tal-ibliet Feniċi tal-Lvant Qarib. Kartaġni li fiha joħodna Flaubert hi dik ta' wara l-Ewwel Gwerra Punika (264 – 241 QK) li wara t-telfa tal-gwerra kontra Ruma, kellha ċċedi Sqallija, minn fejn Ġisko b'mod għaqli ordna lill-istakkamenti tarreġimenti Merċenarji biex jirritornaw ftit ftit lejn Kartaġni sabiex jitħallsu kif kien jixirqilhom tas-servizz li kienu taw lir-Repubblika u jirritornaw lura lejn pajjiżhom. Madankollu, b'nuqqas kbir ta' bonsens il-Kartaġiniżi rrifjutaw li jħallsuhom u ħallewhom, kontra l-parir għaqli ta' Ġisko, jinġabru fiha u fl-inħawi ta' madwarha. Minkejja li Kartaġni kellha tħallas somom kbar ta' flus u tissagrifika Sqallija u gżejjer oħrajn biex tagħmel tajjeb għar-riżorsi li Ruma kienet ħliet fil-gwerra xorta waħda kienet għadha f'qagħda finanzjarja li tħallas lill-Merċenarji li bħala ġellieda professjonali kienu ġġieldu f'isimha. Iżda l-Kartaġiniżi, bi żball li arralhom bi kbir, ma ammettewx li huma stess kienu l-kawża tat-telfa tagħhom u rraġunaw li la l-gwerra kienet intilfet ma kellhomx ikomplu jberbqu flushom billi jħallsu s-salarji lil dawk li s-servizzi tagħhom ma ħallewlhom ebda frott. Wara kollox il-Merċenarji għalihom ma kinux ħlief Barbari (jiġifieri frustieri u mhux Kartaġiniżi) u fil-gwerra kontra Ruma ma kellhom ebda sens ta' mħabba jew ta' patrijottiżmu lejn Kartaġni. L-uniku rbit ta' lealtà li kellhom kien biss il-ħlas li kien dovut lilhom fit-tmiem il-kuntratt tal-ingaġġ militari tagħhom. Żbaljat Kartaġni li ma ħallsitx għax il-Merċenarji, kif jirrakkonta Polibju (200 – 118 QK) u kif se naraw f'Salammbô (1862), ma qagħdux b'idejhom marbutin fuq żaqqhom jittewbu jistennew li jitħallsu; irvellaw kontriha u magħhom kaxkru lill-popolazzjonijiet Libjani (Afrikani) saħansitra anke lil dawk ta' nisel B'hekk Kartaġni mill-ġdid sabet lilha nfisha fi gwerra li damet għaddejja tliet snin u li kważi waslitha f'xifer l-irdum. Kien ikun ferm eħfef u orħos għaliha li kieku qabdet u ħallset lill-Merċenarji bil-qalb it-tajba u ħelset minnhom. Iżda kienet ukoll flistess waqt xortiha tajba li kellha lil Ħamilkar Barka li l-ħila militari tiegħu, wara qtigħ il-qalb kontinwu, ġabet fi tmiemha din il-gwerra atroċi li nħolqot kawża tar-regħba ta' dawk li kellhom fuq li kellhom biex iħallsu iżda li kienu qatgħuha li ma jħallsux. Il-Merċenarji, bħalma kien jaf Ħamilkar, kienu qdew dmirhom kif kien mistenni minnhom. Ir-rebħiet Kartaġiniżi tal-battalji fuq l-art kontra r-Rumani kienu kollha dovuti għall-kuraġġ, issagrifiċċju u s-sens ta' dover ta' dawn l-irġiel, avventuriera miġburin mill-baċir kollu talMediterran. Din hi l-istorja fi ftit kliem kif sabha Gustave Flaubert fl-Ewwel Ktieb ta' Polibju. Iżda lintenzjoni ta' Flaubert ma kinitx li jieqaf safejn wasal l-istoriku Grieg. Wara s-suċċess li kellu bir-rumanz Madame Bovary (1856) u l-problemi li kienu nqalgħulu minħabba l-akkużi li bih ipprova jimmina l-fibra morali tal-istutizzjoni matrimonjali u fuq kollox imxabba' blipokrizija soċjali u politika ta' żmienu ried għal kollox jikteb xi ħaġa li tbiegħdu għall-aħħar minn din is-sitwazzjoni li kienet saret għalih intollerabbli u inaċċettabbli. Flaubert, bħal bosta kittieba Franċiżi oħrajn tas-seklu dsatax fosthom Balzac, Janin, Mercier, Beauchesne, Bertin, Lecouturier u Berthet, kien jassoċja d-dekadenza ta' żmienu u jqabbilha mad-destin li għaddew minnu l-ibliet taż-żmien il-qedem, primarjament il-Belt talBabilonja, Ruma, Alessandrija (Lixandra) u Kartaġni. Fuq kollox kienu jqisu d-destin li għaddew minnu dawn l-ibliet bħala twiddiba melankonika għall-ġejjieni ta' Pariġi . Iżda minkejja din il-perċezzjoni Flaubert f'Salammbô jevita li jsemmi data waħda biss. Dan jagħmlu biex l-azzjoni tisfuma fl-istess waqt fi żmien il-qedem u f'dak modern li għalih aktarx kien qed ibassar il-ġejjieni. Kif tgħid Anne Green ir-rumanz jista' jitqies fil-kwadru tal-klima soċjali u politika taż-żmien li fih inkiteb, fejn Flaubert għażel li jeżamina, f'kuntest mhux familjari, xi wħud mis-sentimenti u l-preokkupazzjonijiet tiegħu dwar Franza ta' żmienu 2. Iżda Green issostni wkoll li s-similaritajiet li jinsabu fih ma jikkostitwixxux minnaħa ta' Flaubert tentattiv deliberat biex tingħata stampa ta' xebh speċifiku ma' persunaġġi meħudin mis-seklu 19 fi sfond Kartaġiniż . Flaubert ħa aktar minn ħames snin biex kiteb dan ir-rumanz li fih irnexxielu joħloq strateġija individwali ta' kif għandu jinkiteb rumanz storiku. Wettaq riċerka enċiklopedika biex iħallat flimkien il-fatti mal-immaġinazzjoni. Effettivament, in-narrattiva tinkorpora fiha dettalji fattwali u immaġinarji speċjalment dwar l-Orjent li fir-rumanz hu msawwar fuq ilfantasija, kemm senswali kif ukoll illużorja. Orjent, immaġinarju, kimeriku u li ż-żmien ma jħalli ebda effett fuqu, li joriġina mill-fantasija popolari: stampa eżotika u pittoreska fejn irreliġjon u l-Istorja jservu ta' sfond. Biex għamel dan Flaubert osserva pitturi, ġabar kemm seta' tagħrif mill-esperjenza diretta li kellu waqt il-vjaġġ u l-mawra tiegħu fl-Orjent, kif ukoll kemm felaħ informazzjoni fattwali mill-qari ta' testi klassiċi u bibliċi. L-Orjent għalhekk offrielu l-opportunità li jikteb rumanz b'aspetti eżotiċi u mistiċi spiss assoċjati miegħu. Iżda għaliex kellha tkun Kartaġni, belta Afrikana minsija minn kulħadd, u mhux belt tal-qedem oħra? Fis-seklu dsatax kienu saru u għadhom qed isiru skoperti u skavi arkeoloġiċi spettakulari fosthom: it-tempju ta' Abu Simbel fl-1819, it-tempji Megalitiċi talĠgantija f'Għawdex misjubin fl-1830 (li kienu bi żball assoċjati mal-preżenza Punika f'Malta), it-tħaffir fl-ibliet ta' Pompej u Ħerkulanju, u t-tfittxija għall-Belt ta' Trojja. Mentri inkwantu għal Kartaġni, billi r-Rumani kienu qerduha għalkollox, ftit li xejn kien hemm interess arkeoloġiku fiha. Il-pubbliku Ewropew kien nesa li din kienet ukoll waħda mill-ibliet ewlenin tal-qedem li fi żmienha kellha l-potenzjal li tissupera lil Ruma u li kieku dan seħħ listorja kif nafuha llum kienet żgur tgħaddi minn mogħdijiet differenti. Għalhekk Flaubert ħalef li jerġa' jirxoxta lil Kartaġni u joħroġha mid-difna li kienet tinsab fiha. Ried permezz tar-rumanz jafferma l-evidenza storika tal-eżistenza tagħha u biex jagħmel dan ħtieġlu jibniha mill-ġdid. Kellu għalhekk jibnilha s-swar, it-toroq, l-imsieraħ, il-palazzi, it-tempji, iddistretti, il-port, fi kliem ieħor il-kartografija intiera tagħha iżda fuq kollox kellu jerġa' jqajjem mid-damnatio memoriae l-poplu Kartaġiniż bi drawwietu u bi mġibtu kif seta' jirrikostruwixxihom mis-sorsi tal-letteratura klassika u tat-testi bibliċi. Iżda Salammbô jmur lil hinn mir-rumanz storiku. Flaubert, hu u jaħdem mill-ġdid in-nisġa kif mogħtija f'Polibju, joħloq minn din il-ġrajja storika rumanz b'diversi livelli allegoriċi. B'hekk permezz tal-istil allegoriku mħaddem minnu hu jibdel il-viżjoni tiegħu f'kitba. U bissaħħa t'hekk Flaubert jirnexxilu jgħaqqad flimkien is-suġġetttività, l-Istorja, iż-żmien u lkitba. Iżda minkejja li l-livelli allegoriċi jwasslu għal tifsiriet oħrajn, fir-rumanz dawn xorta waħda huma marbutin mal-livell letterali bl-istess mod li fih l-istil jinsab f'kuntrast mallingwa naturali. B'dan il-mod f'Salammbô l-allegoriji huma t-tieni livell interpretattiv tallivell letterali tat-tifsira. Għalhekk, dawn mhumiex għajr ir-rappreżentazzjoni ta' kulma hu simboliku u metaforiku fih. L-istruttura simbolika u metaforika infinita tal-allegoriji tiegħu tinbena skont Flaubert mill-qari, il-kitba, l-istil, il-kulur, is-sbuħija, u l-viżjoni li lkoll flimkien iwasslu għall-estetika tar-rumanz. Biex jasal għal dan Flaubert, kif se nuri hawn taħt, jagħmel użu intensiv mill-intertestwalità speċjalment dik biblika, iżda hu jmur lil hinn missempliċi użu intertestwali billi jibdel dak li jieħu minn bnadi oħra f'allegoriji li jirrappreżentaw kemm is-soċjetà ta' żmienu li hu kien imxabba' minnha u l-kurrenti li kienu qed jifnuha, kif ukoll il-mistoqsijiet universali li l-bniedem għadu sal-lum il-ġurnata ma jistax jaħrab minnhom. Wieħed mil-livelli allegoriċi li jinsab f'Salammbô jsib l-għeruq tiegħu fin-nekropoli filħolqien mill-ġdid ta' belt midfuna bla fdalijiet. B'hekk l-allegorija tikkonsagra l-art li tinsab meqruda. Livell allegoriku ieħor hu l-ġlieda bejn il-klassijiet soċjali. Bosta studjużi ta' Salammbô f'ambitu Marxista jaraw fih ir-rappreżentazzjoni tal-ġlieda bejn il-borgeżija u lħaddiema . Il-Kartaġiniżi (jiġifieri l-borgeżija) jirrifjutaw ħlas xieraq lill-Merċenarji (jiġifieri lill-ħaddiema) għal xogħolhom. Insibu wkoll id-dikotomija bejn l-istat primittiv rappreżenat b'Mâtos u l-Barbari u ċ-ċiviltà rappreżentata b'Salammbô u Kartaġni. Mentri l-ġlieda simbolika bejn Tanit (l-alla tal-imħabba u l-fertilità) u Molok (l-alla tal-gwerra u l-mibegħda) mhix għajr livell allegoriku ieħor li jirrappreżenta l-kunflitt bejn it-tajjeb u l-ħażin inkluż dak bejn Tanatos u Eros 6. Il-qarrej ma jistax għalhekk jaqra r-rumanz mingħajr ma jieqaf, jaħseb u jifli dawn it-temi infilsati fih. L-element epiku hu aspett ieħor li jispikka f'Salammbô. Effettivament għalkemm hu mhux miktub bħala poeżija jista' xorta waħda jitqies sa ċertu punt bħala epika miktuba bil-proża. Meta nanalizzawh nindunaw li jinsabu fih bosta mill-aspetti li normalment insibuhom flepika b'xi nuqqasijiet li ma jagħmluhx għalkollox epika kif sikwit definita. Jekk nagħtu ħarsa lejn L-Illìjadi naraw li fit-Tieni Ktieb tagħha jingħata l-"Katalgu tal-Iġfna" li jagħti l-oriġini u l-ismijiet ta' dawk li pparteċipaw fil-gwerra . L-istess insibu f'Salammbô li fih Flaubert jagħti lista' sħiħa (xi ftit sparpaljata) tar-razez u l-oriġini tal-Merċenarji/Barbari. Element ieħor li nsibu fl-epika Griega hu l-intervent tal-allat. F'Salammbô naraw id-duwaliżmu bejn lallat fuq naħa u l-bniedem fuq in-naħa l-oħra. Żewġ eżistenzi, dik divina u dik umana, li jwasslu għall-koeżistenza parallela bejn l-allat u l-bnedmin. Sintendi din il-koeżistenza f'Salammbô tieħu xejra xi ftit differenti minn dik li nsibu f'L-Illìjadi, L-Odissea jew LEnejde: il-preżenza tal-allat f'Kartaġni hi aktar dovuta għal reliġjon istituzzjonalizzata milli għall-intervent dirett tal-allat fi ħwejjeġ il-bniedem. Iżda l-intervent sopranaturali xorta waħda jinsab fir-rumanz; pereżempju, dan jidher b'mod ċar meta tinżel ix-xita wara ssagrifiċċju lil Molok tat-tfal Kartaġiniżi. Insibu fir-rumanz ukoll analiżi tal-frugħa talbniedem li spiss tidher fl-epiċi klassiċi speċjalment fil-kundanna tal-gwerra. Il-paradoss epiku hu li filwaqt li l-epika tinkiteb biex tfaħħar u jinżammu ħajjin l-għemejjel tal-eroji hi fl-istess waqt isservi ta' messaġġ biex tikkundanna l-gwerra u turi l-miżerja li fiha twassal il-bniedem. F'Omeru u f'Virġilju nħossu l-poeti jgħannu l-gwerra u fl-istess waqt juru l-futilità tagħha. Flaubert ma jgħannix il-gwerra iżda b'mod sieket u newtrali juri din il-kundanna u għalhekk b'differenza għal dak li nsibu fl-epiċi klassiċi ebda persunaġġ mir-rumanz tiegħu ma jingħatalu dimensjoni erojka. Nindunaw li għall-kuntrarju ta' Omeru u ta' Virġilju, Flaubert ma juri ebda simpatija lejn il-persunaġġi involuti f'din il-gwerra mdemmija u bla ħniena. Pjuttost il-persunaġġi tiegħu jaqgħu fil-kategorija tal-antieroj u l-unika erojina mhix għajr Salammbô nnifisha li madwarha jintiseġ dan ir-rumanz semi-epiku b'episodji drammatiċi mħaddma u mitmuma fuq linji ta' destin traġiku. Is-similitudnijiet u l-metafori wkoll jorbtu dan ir-rumanz mal-epika Griega li bosta drabi jmorru lil hinn minnha wkoll minħabba ddeskrizzjonijiet barokki li nsibu sparpaljati fih. L-użu lingwistiku u stilistiku ripetittiv talperifrażijiet li jsegwu l-ismijiet u li juru fatturi li jispikkaw, p.e. Moloch-à-tête-detaureau/Molok b'ras ta' barri, les Mangeurs-de-choses-immondes/il-Wikkiela tal-Ħwejjeġ Imniġġsin u le Suffète-de-la-mer/is-Sufet tal-baħar, ukoll isib l-oriġini tiegħu fl-istil epiku . Apparti l-intertestwalità stilistika li torbot lil Salammbô mal-epika Griega nsibu wkoll lintertestwalità simbolika estratta mill-Bibbja li Flaubert jirnexxilu jinsiġaha fit-test narrattiv. Salammbô hu miżgħud b'simboli u allużjonijiet bibliċi f'kuntest Semitiku u Orjentali. Kważi kważi nasal biex ngħid li hu għall-aħħar rumanz bibliku. Bint Ħamilkar fil-kapitlu "Taħt itTinda" mhix għajr Ġuditta oħra li tmur għand Mâtos biex toħodlu lura ż-żaimf u jekk hemm bżonn tagħmillu dak li Ġuditta għamlet lil Oloferne. L-iljuni, il-persunaġġi msallbin, il-via sacra ta' Mâtos fl-aħħar tar-rumanz kollha jfakkruna f'episodji mit-testi sagri. Salammbô wkoll tmut mewta biblika. Mietet għax misset il-velu ta' Tanit bħalma fl-Antik Testment Għużża miet talli miss l-Arka tal-Mulej . B'hekk, kif qed naraw, ir-rumanz hu mimli b'influwenzi Ġudeo-Kristjani f'kuntest għalkollox pagan. L-element bibliku jinħass ukoll fid-deskrizzjonijiet u fid-dettalji misjubin speċjalment fejn jidħlu l-flus u l-qisien Kartaġiniżi. L-ismijiet tal-flus tista' tgħid kollha jinsabu fil-Bibbja għax Flaubert ħadhom minnha. Ma ninsewx li hu kellu ftit li xejn fuq xiex jibni l-istoriċità ta' Kartaġni u ta' niesha. Għalih l-oriġini tal-Kartaġiniżi kienet mill-Feniċja, l-art biblika. Għal din ir-raġuni fin-nuqqas ta' dokumentazzjoni diretta dwar Kartaġni, hu jassumi – bħalma jagħmlu bosta storiċi fosthom Gilbert Charles Picard u Colette Picard – li l-Kartaġiniżi kienu bejn wieħed u ieħor jitkellmu bl-istess mod bħal-Lhud u li drawwiethom kienu bħal dawk tal-popli Semitiċi l-oħrajn. Għalhekk Flaubert ikkalkula li l-aktar li seta' joqrob lejn stampa awtentika ta' Kartaġni kien billi jibbaża ħafna mid-dettalji tiegħu fuq il-Bibbja speċjalment fejn din tikxef id-drawwiet tal-popli Semitiċi, fosthom il-Feniċi li etnikament ma kinux għajr l-antennati tal-Kartaġiniżi. Għal dan l-għan hu kkonsulta b'mod estensiv ittmintax-il volum tal-Bibbja ta' Samwel Cahen (inklużi l-kummentarji) u L'Encyclopédie catholique 11. Mal-popli Semitiċi tinħass ukoll il-preżenza u l-influwenza tal-Eġizzjani talQedem li għal żmien twil kienu jaħkmu fuqhom. Sorsi klassiċi li Flaubert juża jinkludu fost oħrajn lil Aristotle, lil Prokopju, lil Korippu dwar il-gwerra Numidjana, lil Silju Italiku, lil Iżidoru, lil Selden Bronju, lil Plinju x-Xiħ, lil Atenews, lil Plutarku, lil Żenofon u lil Tuċidide. Pereżempju l-qagħda tal-Merċenarji wara li jidħlu fin-nassa ta' Ħamilkar tixbah lil dik li nsibu f'Tuċidide meta jirrakkonta dwar iddisfatta tal-Atenjani f'Sirakuża. It-tislib tal-iljuni u tal-Barbari jfakkruna mhux biss filGolgota iżda wkoll fis-tislib ta' Spartaku u sħabu minn Krassu kif spjegat minn Plutarku. Isserqa ta' Mâtos u Spendju taż-żaimf mit-tempju ta' Tanit, il-protettriċi ta' Kartaġni, tfakkarna fis-serqa tal-palladju ta' Trojja minn Dijomede u Odissews. L-ewwel tnejn f'Salammbô jgħaddu mill-akkwadott biex jaslu sas-santwarju ta' Tanit filwaqt li Dijomede u Odissews jirnexxilhom jaslu sal-istatwa ta' Atene fi Trojja minn passaġġ sigriet. Dawk kollha midħla tat-testi klassiċi, kemm storiċi kif ukoll ta' natura oħra, jindunaw b'dan is-self ta' Flaubert. Madankollu l-iskop ta' Flaubert ma kienx li jikkopja iżda li joffri lill-qarrej kuntest maħdum mill-ġdid li s-sorsi tiegħu jafu l-orġini tagħhom fiż-żminijiet tal-qedem. Apparti minn dawn is-sorsi klassiċi Flaubert juża fid-deskrizzjonijiet tiegħu l-osservazzjonijiet li għamel waqt ilvjaġġ u l-mawra tiegħu fil-Lvant Qarib, fl-Eġittu, fit-Tuniżija u saħansitra f'Malta u Għawdex. Il-fatt li fi triqtu lejn l-Orjent Flaubert għadda tlett ijiem fil-Gżejjer Maltin jorbot lil pajjiżna mal-ġenetika ta' dan ir-rumanz. Kif jispjega Arthur Hamilton b'referenza għallKorrispondenza tal-awtur parti mid-deskrizzjoni tat-tempju ta' Tanit fir-rumanz hi mfassla fuq l-impressjoni li ħallew fuq Flaubert it-Tempji tal-Ġgantija li minħabba li kienu nstabu fihom xi fdalijiet Puniċi bosta studjużi ta' dak iż-żmien, inkluż Flaubert innifsu, kellhom limpressjoni żbaljata li dawn kienu fdalijiet ta' xi tempju Puniku jew Kartaġiniż. Hemm bosta temi li wieħed jista' janalizza u japprezza f'Salammbô. Se nsemmi wħud minnhom biex il-qarrej ikun jista' jifhem sew il-kobor tiegħu. Nibda b'dik tal-patrijarkat u kif dan jikkontrolla l-ħajja u d-destin tal-ulied . Tema oħra hi dik tal-mara Orjentali assoċjata ma' dak kollu li hu erotiku pparagunat mal-pudur tal-mara Fjaminga: kuntrast ta' spiss misjub fost il-pitturi li kien iħobb jifli Flaubert. Apparti dan, Salammbô, bħala l-mara Orjentali pereċċellenza, hi intrużjoni billi Flaubert jinkwadra xogħlu skont dokumenti dwar l- Orjent u l-istorja ta' Kartaġni; b'hekk permezz tagħha l-fittizju jinterrompi d-diskors tal- Istorja kif insibuh f'Polibju. Dan għax filwaqt li l-biċċa l-kbira tal-persunaġġi għandhom mudelli storiċi, bint Ħamilkar hi purament ta' Flaubert . It-tema tal-mara Orjentali hi marbuta wkoll ma' dik tal-femme fatale li kienet tant taffaxxina lil Flaubert bħall-pitturi u lkittieba oħrajn ta' nofs is-seklu dsatax fosthom Gustave Moreau, Gustav Klimt, Oscar Wilde u Sacher Masoch. Kwadri ta' pitturi bit-tema ta' Ġuditta u Oloferne, żewġ persunaġġi kemm bibliċi kif ukoll Orjentali, impittrin minn Vernet (Ġuditta tipprepara biex taqta' ras Oloferne), minn Steuben u Gentileschi (li jpinġu l-att innifsu tal-qtugħ ir-ras) u minn Veronese (li juri ras Oloferne fi xkora) kienu studjati minn Flaubert biex jakkwista tagħrif li seta' jagħmel użu minnu f'Salammbô u li aktar tard użah fir-rakkont tiegħu ta' Hérodias/Erodja fi Trois Contes/Tliet Ħrejjef (1877). Taħt it-tinda bħal Ġuditta, il-femme fatale li fiżikament taqta' ras Oloferne, Salammbô simbolikament taqta' ras Mâtos. Dan l-att simboliku jwassal għar-rovina tiegħu. L-uroboru (is-serp qed jigdem denbu) hu tema simbolika importanti oħra. Dan is-simoblu mistiku spiss jintuża biex jirrappreżenta fost ħwejjeġ oħrajn l-espjazzjoni: it-turija tal-indiema u t-tpattija għal xi għemil ħażin. Għalhekk bħat-testi mistiċi l-uroboru anki fi Flaubert għandu funzjoni ermenawtika. Tispikka wkoll fir-rumanz it-tema tal-imġiba politika mibnija fuq Makjavelliżmu sfrenat li japprezza biss ir-riżultat aħħari akkost tas-sagrifiċċji umani. Ħamilkar kien lest jeqred parti sostanzjali mill-eżerċtu tiegħu bla kompassjoni basta jdaħħal il-Merċenarji f'nassa strateġika li kellha trebbaħlu l-gwerra. Hu jissagrifika wkoll iben wieħed mill-ilsiera tiegħu basta jsalva lil ibnu Ħannibal mis-sagrifiċċju ordnat mix-Xjuħ Kartaġiniżi. Tema qawwija oħra hi d-disprament li jwassal lejn id-disprezz tal-valuri umani: il-kannibaliżmu fost il-Merċenarji u s-sagrifiċċju lil Molok tat-tfal Kartaġiniżi minn missirijiethom. Xeni ta' waħx u ta' awtodistruzzjoni bejn iż-żewġ antagonisti tal-gwerra. Lapostasija hi tema sinifikanti oħra fejn id-dubju jwassal għaċ-ċaħda tat-twemmin li jispiċċa jimtela bi twemmin oppost. Marbuta mar-reliġjon u l-politika nsibu wkoll l-ipokrezija. Ħamilkar li bħala politiku (jiġifieri r-rappreżentant tal-klassi politika) juri pubblikament li jemmen fl-allat iżda li għall-finijiet tiegħu kien lest li jgħaddihom biż-żmien. Il-viżjoni kożmika hi wkoll inkluża fost dawn it-temi li Flaubert jesponi f'dan ir-rumanz partikulari. Din essenzjalment tinħass fil-qima li kellhom in-nies tal-qedem speċjalment dawk Semitiċi lejn il-kostellazzjonijiet ċelesti u li minnhom joħorġu l-prinċipji tal-mara u tar-raġel. Jeżistu wkoll fir-rumanz temi varji oħrajn bħal dik tas-supplikazzjoni fil-kulturi tal-qedem 16 (p.e. ilmod li bih Salammbô tissupplika lil missierha) kif ukoll dik tal-ospitalità u kif kienu jħarsu lejha fl-imgħoddi antik: apparti li kien qed jiġġieled f'isem ir-Repubblika Ħamilkar, bħal Odissews fl-aħħar ta' L-Odissea, jesiġi ħaqq talli l-Barbari fil-festa li biha jiftaħ ir-rumanz iħarbtulu daru. Niltaqgħu wkoll mat-tema tal-okkażjonijiet mitlufin ta' spiss imħaddma firrumanzi ta' Flaubert: Mâtos jilmenta li tilef bosta drabi l-opportunità li jikkumbatti ma' Ħamilkar; il-Merċenarji jitilfu l-opportunità li jirbħu Kartaġni avolja kellhom forzi numerikament bil-bosta superjuri għal dawk tal-Kartaġiniżi; Salammbô taħt it-tinda titlef lopportunità li toqtol lil Mâtos; Spendju lejn l-aħħar tar-rumanz jitlef iċ-ċans li jinfed bis-sajf lil Ħamilkar u jiddekapita l-eżerċtu Kartaġiniż. Fl-aħħar nett ma nixtieqx ninsa nsemmi ttema tal-omosesswalità li Flaubert jittrattaha ħafif ħafif f'Salammbô iżda li jelabora aktar dwarha fl-aħħar rumanz tiegħu Bouvard et Pécuchet (1881). Flaubert kien jgħid li dak li l-aktar kien jispirah fl-arti kienet il-kapaċità li "jġiegħel lil minn joħlom", u f'dan ir-rigward hu jixbah lil Diderot, lil Delacroix u lil Baudelaire . Madankollu kif tistqarr il-kritika Diana Knight l-intenzjoni ċentrali ta' Flaubert f'Salammbô hi kif jgħid hu stess fil-Korrispondenza tiegħu li joħloq miraġġ billi japplika fuq żmien ilqedem it-tekniki tar-rumanz modern . U permezz ta' dan hu jirnexxilu jikseb bilanċ delikat bejn ir-realtà storika u l-immaġinazzjoni. Dejjem jekk nikkonċedu li l-kitba tal-Istorja hi riflessjoni tar-realtà hu mhux ukoll immaġinazzjoni fiha nfisha.