Terminoloġija Suppliment ma’ (ħarġa 17) Produzzjoni sostenibbli permezz tal-aqwa tekniki disponibbli II Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 PRODUZZJONI SOSTENIBBLI PERMEZZ TAL-AQWA TEKNIKI DISPONIBBLI (IT-TIENI PARTI) Il-glossarju ta’ din il-ħarġa se jkompli fejn ħalla dak ta’ qablu. L-għadd ta’ termini marbuta malhekk imsejħa Best Available Techniques Reference Documents (BREFs) huwa mdaqqas sew għaliex l-oqsma li japplikaw dawn it-tekniki huma bosta. B’din it-tieni parti rnexxielna nkopru lbiċċa l-kbira tat-termini relatati ma’ dan is-suġġett u l-bqija tat-termini u oħrajn ġodda li qed naħdmu fuqhom bħalissa tistgħu ssibuhom fil-IATE public. IL-GLOSSARJU FIS-SUPPLIMENT Lista ta’ termini Ingliż (EN) – Malti (MT) li tinkludi wkoll:  il-kodiċi tal-kunċett li jservi ta’ identifikatur fir-repożitorju terminoloġiku IATE (InterActive Terminology for Europe), u li nirreferu għalih bħala l-“IATE ID”;  id-definizzjoni tat-terminu bil-Malti; u fejn disponibbli, (i) nota dwar il-kunċett u/jew (ii) nota dwar it-terminu Malti kkonċernat. It-Terminologi tal-Kummissjoni Ewropea Jeantide Naudi u Jennifer De Barro Ikkuntattjana fuq: DGT-TERMAL@ec.europa.eu Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 ekwivalenti tossiku internazzjonali, I-TEQ Ponderazzjoni tat-tossiċità ta' komposti tossiċi tat-tip tad-diossina li tibbaża fuq tqabbil mat-tossiċità tal-aktar diossina tossika magħrufa, it-TCDD [ IATE:133291 ], u li tapplika l-Fatturi ta' Ekwivalenza Tossika korrispondenti (TEF). Nota dwar il-kunċett: B'mod ġenerali din l-ekwivalenza qed tiġi sostitwita mill-fatturi ta' ekwivalenza tossika tal-WHO ("WHO-TEF"). 1243964 Teknika għall-ġbir tal-materja partikolata ajrutrasportata li tinvolvi kollettur iddisinjat sabiex il-fluss tal-arja li jkun dieħel fih ikollu veloċità ugwali għal dik tal-arja li tkun għaddejja madwar u barra l-kollettur. isomerizzazzjoni 1530896 Il-proċess li bih molekula tiġi ttrasformata f'molekula oħra li jkollha eżatt l-istess atomi iżda b'arranġament differenti pereż. A-B-C → B-A-C (dawn il-molekuli relatati jissejħu isomeri [ IATE:3535229 ]). proċess Jarofix Proċess li jikkonsisti f’taħlit tal-preċipitati tal-ġarożit [ IATE:1220307 ] iffurmati waqt il-lissija tal-ferriti taż-żingu [ IATE:1182838 ], bi proporzjonijiet prestabbiliti ta’ siment Portland, ta' ġir [ IATE:1240915 ] u ta' ilma. Nota dwar il-kunċett: Il-materjal stabbli li jirriżulta minn taħlita ta' ġarożit ma' 2% ġir u 10% siment bil-piż, jissejjaħ "Jarofix". Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 ġarożit 1220307 Sulfat idruż bażiku ta' potassju u ta' ħadid bil-formula kimika KFe3+3(OH)6(SO4)2. 1213753 Reċipjent b'sistema tat-tisħin integrata (taħdem bl-elettriku jew bil-fjuwil) iddisinjat għat-tidwib u r-raffinar ta' metalli nonferrużi b'punt tat-tidwib baxx bħal-landa, iż-żingu u l-ligi tagħhom. Polpa kimika li tiġi mmanifatturata bl-użu tas-sulfur tas-sodju bħala l-kimika ewlenija għat-tisjir, laqx tal-injam li jiġu diġeriti f'likur alkalin tat-tisjir, soluzzjoni akwuża ta' idrossidu tas-sodju u sulfur tas-sodju (likur abjad). kuċċara, kuċċara tal-fundaturi 1367407 Kontenitur tal-metall b'kisja rifrattarja li jintuża biex fih jitqiegħdu, jiġu ttrasportati u kkastjati l-metalli likwidi. operazzjoni tal-kuċċara 3567294 Proċess tal-metallurġija maħdum fil-kuċċari [ IATE:1367407 ]. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 laminazzjoni 1251340 Proċess li bih saff ta' karta dekorattiva jew fojl saturati bir-reżina jiġu fużi termalment ma' pjanċa mhux maħduma billi jiżdiedu l-pressjoni u s-sħana. Kwalunkwe likwidu li jiġi ffiltrat minn ġo skart iddepożitat, u li joħroġ minn faċilità tal-iskart jew li jinżamm fiha, inkluż dranaġġ imniġġes, li jista’ jaffettwa l-ambjent b’mod negattiv jekk ma jkunx ġie trattat b’mod adegwat. lissija tal-miżbla, lissija kanal tal-iskular Kanal refrattarju inforrat li jintuża biex jittrasporta metall imdewweb bil-gravitazzjoni jew b'forzi elettromanjetiċi. Nota dwar il-kunċett: Normalment dan il-metall imdewweb jiġi ttrasportat minn forn għal kuċċarun jew minn kuċċarun għal forma. 3533322 Likwidu li jkun ipperkola minn ġo solidu u li jkun lissa ftit mill-kostitwenti tas-solidu. likur tal-lixxivjazzjoni, soluzzjoni tal-lixxivjazzjoni, lixxivjant 1140893 Soluzzjoni milwiema li tintuża fl-idrometallurġija biex jiġi estratt il-metall minn materjali li jkun fihom il-metall, billi tinġieb f'kuntatt ma' dawn il-materjali. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 detezzjoni u tiswija tan-nixxijat 3564501 Kwalunkwe approċċ użat għad-detezzjoni u t-tiswija ta' nixxijat fiżiċi mill-komponenti. kokk tal-linjite Residwu solidu artab miksub permezz tad-distillazzjoni niexfa tal-linjite fin-nuqqas tal-arja. forn tal-ġir 1413693 Kalkara f'impjant tal-ġir [ IATE:1240915 ] fejn il-franka [ IATE:1351535 ] tiġi kalċifikata. gass likwifikat miż-żejt, LPG Prodott sekondarju tar-raffinar taż-żejt li jikkonsisti minn idrokarburi li, f'temperaturi u pressjonijiet normali, ikunu fl-għamla ta' fwar (u mhux likwidi) iżda li jsiru likwidi fi pressjonijiet moderati. Nota dwar il-kunċett: Il-kostitwent ewlieni huwa l-propan u għalhekk kultant jissejjaħ b'dan l-isem. alimentazzjoni ta’ telf fil-piż, sistema ta’ telf fil-piż 3567363 Sistema li fiha l-alimentatriċi, id-delu u l-materjal jiġu mwieżna kontinwament u waqt li l-alimentatriċi tiskarika l-materjal, ir-rata ta’ tnaqqis fil-piż tas-sistema tiġi kkomputata, u l-veloċità tal-alimentatriċi tiġi aġġustata biex tinżamm ir-rata (stabbilita) mixtieqa. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 Berner li jikkontrolla t-taħlit tal-fjuwil u tal-arja biex joħloq fjammi akbar u aktar mifruxa, bil-għan li titnaqqas it-temperatura massima tal-fjamma filwaqt li tiġi kkompletata l-kombustjoni (għalkemm b'ċertu dewmien) u jiżdied it-trasferiment tas-sħana (biż-żieda tal-emissività tal-fjamma), li jirriżulta f'formazzjoni iżgħar ta’ NO x. Ara wkoll: ossidi tan-nitroġenu (NOx) [ IATE:47842 ]. immaxinjar Kwalunkwe proċess fejn biċċa materja prima tinqata' fil-forma u fid-daqs finali mixtieqa permezz ta' proċess ta' tneħħija kkontrollata ta' materjal. Nota dwar il-kunċett: Il-proċessi li għandhom din it-tema komuni - it-tneħħija kkontrollata ta' materjal - illum il-ġurnata huma kollettivament magħrufin bħala proċessi ta' manifattura sotrattiva, f'distinzjoni mill-proċessi ta' żieda kkontrollata ta' materjal, magħrufin bħala proċessi ta' manifattura addittiva. X'timplika eżatt il-parti "ikkontrollata" tad-definizzjoni tista' tvarja, imma kważi dejjem timplika l-użu ta' għodda mekkaniċi (jiġifieri, mhux biss għodda tal-elettriku u għodda tal-idejn). polpa manjefit, polpa bil-bisulfit tal-manjeżju Polpa bi proprjetajiet ta' saħħa akbar meta mqabbla mal-polpa tas-sulfit, manifatturata bi proċess li juża l-manjeżju minflok is-sulfit u medda ogħla ta' pH (pH 3 - 5) li jirriżulta f'kundizzjonijiet tat-tisjir rotob. Ara wkoll: polpa [ IATE:1485704 ]; polpa bis-sulfat [ IATE:1485738 ] u polpa tas-sulfit [ IATE:1485724 ]. Nota dwar il-kunċett: Din il-polpa tista' tkun magħmula wkoll mill-arżnu. 1251367 Proċess li bih il-partikuli, il-filamenti jew il-fibri jiġu mferrxa b'tali mod li jinħoloq tapit li mbagħad jgħaddi għal ġol-pressa. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 1203902 Taħlita mhux pura ta' sulfuri li ssir bit-tidwib tal-minerali sulfuriċi, l-aktar dawk tar-ram, tan-nikil u taċ-ċomb. polpa mekkanika 1485727 Polpa [ IATE:1485704 ] biex issir il-karta magħmula totalment b'mezzi mekkaniċi minn diversi materji primi. Tip ta' fajberbord [ IATE:1621783 ] prodotta fi proċess niedi u li jkollha densità ta' 400 - 900 kg/m. Nota dwar il-kunċett: Bord medja jista' jkollha kemm densità baxxa kif ukoll densità għolja. Ara wkoll: fajberbord ta' densità medja [ IATE:1251369 ] u nnota d-differenza bejn il-kunċetti. 1206869 Bażi organika u trimeru taċ-ċjanammid b'qafas ta' 1,3,5-triażina. 1367454 Tranżizzjoni minn fażi solida għal fażi likwida bl-applikazzjoni tas-sħana. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 1422211 Forn li jintuża biex jiddewweb il-metall li jkun irid jintuża għall-ikkastjar. bijoreattur b'membrana 1073725 Unità tat-trattament tal-ilma mormi fejn is-separazzjoni tal-mikroorganiżmi titwettaq permezz ta' filtrazzjoni bil-membrani. xiwi ta' minerali tal-metall, inkaljar ta' minerali metalliċi, xiwi, inkaljar Proċess metallurġiku li jinvolvi reazzjonijiet ta' gass solidu f'temperaturi elevati bil-għan li jippurifika l-komponent(i) tal-metall. Nota dwar il-kunċett: Spiss, qabel ix-xiwi, il-mineral ikun diġà ġie ppurifikat parzjalment, pereż. bil-flotazzjoni tar-ragħwa. Il-konċentrat jitħallat ma' materjali oħra biex jiġi ffaċilitat il-proċess. It-teknoloġija hija utli imma hija wkoll kawża serja ta' tniġġis fl-arja. Ix-xiwi jikkonsisti minn reazzjonijiet termali ta' gass solidu, li jistgħu jinkludu l-ossidazzjoni, it-tnaqqis, il-klorinazzjoni, is-sulfatazzjoni u l-piroidroliżi. Fix-xiwi, il-mineral jew il-konċentrat tal-mineral jiġi trattat b'arja sħuna ħafna. Dan il-proċess huwa ġeneralment applikat għall-minerali sulfuri. Waqt ix-xiwi, is-sulfur jiġi mibdul f'ossidu, u s-sulfur jiġi rilaxxat bħala diossidu tas-sulfur. sinterizzazzjoni ta' minerali tal-metall, sinterizzazzjoni 1203899 It-tisħin ta' sustanza f'forma ta' trab mingħajr ma tiddewweb kompletament u li kawża t'hekk tiġi fuża f'massa solida iżda poruża. metilendifenildiisoċjanat 1100953 Diisoċjanat aromatiku li jeżisti bħala tliet isomeri. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 mikrofiltrazzjoni, MF 1704677 Filtrazzjoni li tuża membrani b'daqs tal-pori ta' 0.1 – 10 µm. kombustjoni bi gradilja tiċċaqlaq Sistema ta' kombustjoni fejn il-fjuwil jidħol fuq il-gradilja u meta dan jiġi ttrasportat fuq il-gradilja jinxef u jgħaddi minn piroliżi u minn kombustjoni qabel ma l-irmied jinġabar fil-qiegħ, filwaqt li l-arja tiġi miżjuda kemm, primarjament, minn taħt il-gradilja, u mbagħad anke minn fuq il-fjuwil, biex ikun hemm turbulenza u kuntatt aħjar bejn il-gass tal-kombustjoni u l-ossiġenu. Nota dwar il-kunċett: Din it-teknika ta' kombustjoni tintuża għall-inċinerazzjoni tal-iskart solidu muniċipali. pressa b'bosta fetħiet 3565574 Pressa tal-pannelli li tippressa pannell wieħed jew iktar ifformat/i individwalment. impjant tal-polpa naturali għall-karta reżistenti għall-griż 3563727 Impjant li, permezz ta' materjali primi naturali biss u mingħajr l-użu ta' addittivi kimiċi, jipproduċi polpa mekkanika speċjali użata għall-produzzjoni ta’ karta reżistenti għall-griż. 1310126 L-aktar tip komuni ta’ polpa semikimika (i.e. taħlita ta’ polpaġġ kimiku u mekkaniku) prodotta minn laqx tal-injam li jkun parzjalment maċinat biex tiddgħajjef ir-rabta bejn il-fibri u l-linjina u sussegwentement ittrattata b'mod mekkaniku f'raffinerija. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 effluwent gassuż 1409090 Gass jew arja rrilaxxati minħabba proċess jew operazzjoni. trab tal-effluwent gassuż 3567674 Trab miġbur mis-sistema ta' filtrazzjoni tal-emissjonijiet fl-arja (effluwent gassuż [ IATE:1409090 ]). Kejl tal-konċentrazzjoni tal-irwejjaħ. Nota dwar il-kunċett: Proċedura ta' kejl bis-sensi li tuża l-imnieħer tal-bniedem bħala l-apparat tal-kejl. teknika ta' immaġnijiet ottiċi tal-gass 3564482 Teknoloġija li tuża kameras żgħar u ħfief li jippermettu l-viżwalizzazzjoni ta' nixxijat tal-gass f'ħin reali. pannell b'filamenti orjentati, OSB 120396 Pannell magħmul minn filamenti tal-injam imnixxfin li jitwaħħlu flimkien b'reżina li tibbies taħt l-influwenza ta' pressjoni għolja u ta' sħana qawwija. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 prodott tal-quċċata 1328781 Il-prodott li joħroġ mill-parti ta' fuq tal-kolonna tad-distillazzjoni. materjal ossidiku 3567665 Fil-produzzjoni tal-metall, materjal li jalimenta l-forn f'forma ta' ossidu (u mhux ta' metall jew ta' sulfur). ossiklorazzjoni 156786 Il-klorazzjoni (is-sostituzzjoni ta' atomu wieħed ta' idroġenu b'atomu wieħed ta' kloru) ta' alkeni jew ta' alkani permezz ta' klorur tal-idroġenu, ta' ossiġenu u ta' katalizzatur tal-klorur tal-kubrit. berner ossikombustibbli, berner b’ossiġenu u fjuwil 1354482 Berner li jitpoġġa fil-ħajt tal-ġenb tal-istruttura ta' forn bl-ark [ IATE:1367245 ], li minflok arja, juża taħlita ta' fjuwil u ta' ossiġenu pur sabiex jitħaffef il-proċess tat-tidwib tal-karga. magna tal-kisi 1207946 Magna li tapplika saff jew kisja uniformi fuq naħa jew fuq iż-żewġ naħat ta’ karta, matul il-fażi tal-produzzjoni tal-karta jew f'fażi sussegwenti. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 1704847 Apparat tal-kontroll tat-tniġġis li jikkonsisti minn kompartiment li jkun fih saffi ta' materjali tal-imballaġġ ta' forom differenti, bħal ċrieki Raschig, ċrieki spirali, jew sruġ ta' Berl li jipprovdu erja ta' superfiċje kbira għall-kuntatt tal-partikuli mal-likwidu, fejn il-likwidu tal-purifikazzjoni jiġi introdott b'mod uniformi fuq l-imballaġġ (li jinżamm f'postu b'riffieda magħmula minn xbieki metalliċi u sostnuti bi pjanċa qrib il-qiegħ tal-purifikatur) u mbagħad jgħaddi 'l isfel minn ġos-sodda tal-imballaġġ. interċettatur bil-pjanċi paralleli 3564593 Separatur b'serje ta' pjanċi paralleli mal-assi lonġitudinali tiegħu, użat l-iktar fis-separazzjoni bil-gravità ta' żejt liberu minn ilma effluwent jew minn solidi sospiżi għat-trattament ta' ilma żejtni f'sistema ta' ilma żejtni. impjant tal-pasta Parti mill-impjant ta’ produzzjoni tal-anodi tal-karbonju li tipproduċi anodi tal-karbonju biex jintużaw fir-riduzzjoni tal-alumina għall-produzzjoni tal-aluminju fejn il-kokk petroliferu [ IATE:1424198 ], it-truf riċiklati, u ż-żift [ IATE:1205848 ] jitħalltu bis-sħana. Nota dwar il-kunċett: Il-partijiet l-oħra tal-impjant huma l-impjant tal-ħami [ IATE:3567337 ] tal-anodu u l-impjant tal-produzzjoni tal-vireg [ IATE:3567339 ]. It-truf huma l-parti tal-karbonju li jifdal bħala residwu mill-anodi użati. pelitizzazzjoni 1581369 Proċess li jikkompressa u jifforma materjal fil-forma ta' pelit. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 1073456 Fluss li jkun fih il-penetranti u li joħroġ mill-modulu tal-membrana. 1424198 Residwu solidu miksub mill-ikkokkjar u li jintuża għal skopijiet differenti kemm bħala fjuwil kif ukoll bħala materja prima. fotojonizzazzjoni 1155175 Fenomenu li jseħħ meta l-assorbiment tar-radjazzjoni elettromanjetika minn atomu f'gass jinduċi lill-atomu biex jemetti elettron marbut u b'hekk isir jonizzat. tindif tal-metall bl-aċidu Trattament għall-uċuħ tal-metalli li jintuża biex jitneħħew l-impuritajiet, bħal tbajja', kontaminanti inorganiċi, sadid jew qxur minn fuq metalli ferrużi, ram, metalli prezzjużi u ligi tal-aluminju. Nota dwar it-terminu: Dan it-terminu ġie kkonfermat minn espert fil-qasam, li qalilna hekk: "Dawk li jaħdmu fil-mistier, għal ’pickling’ jużaw 'tindif tal-metall bl-aċtu' u għal ‘pickle’ jużaw 'aċtu tat-tindif tal-metall'." analiżi pinch 2251105 Metodoloġija użata bħala għodda għall-evalwazzjoni tal-proġettazzjoni tas-sistema kollha bl-għan li jsir użu effikaċi tal-enerġija, u bbażata fuq kalkolu sistematiku tal-objettivi termodinamiċi biex jitnaqqas għal minimu l-konsum tal-enerġija tal-proċessi. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 żift Polimeru solidu, viskoelastiku, idderivat mill-qatran taż-żejt mhux maħdum jew tal-faħam. Nota dwar il-kunċett: Iż-żift jista' jiġi prodott ukoll mill-pjanti u f'dak il-każ jissejjaħ "raża". Hemm forom varji oħra taż-żift bħal: "qatran", "bitum" jew "asfalt". Fl-industriji tal-aluminju jintuża biss iż-żift tal-qatran tal-faħam, filwaqt li fl-industriji tal-produzzjoni tal-karbonju u l-grafit, jista' jintuża wkoll iż-żift taż-żejt mhux maħdum. proċess tat-trattament tat-trab bil-plażma Proċess użat għat-trattament ta’ residwi tal-imtieħen tal-azzar (l-iktar trab EAF tal-azzar inossidabbli) li matulu materjal b'ħabba fina jiġi pproċessat mingħajr il-bżonn ta’ agglomerazzjoni, sakemm l-alimentazzjoni tkun xotta. Ara wkoll: proċess tat-trattament tat-trab bil-plażma f'forn magħluq (kunċett relatat) [ IATE:3567673 ]. Nota dwar il-kunċett: Il-forn fejn isir it-tidwib huwa mgħammar bi tliet ġeneraturi tal-plażma li jipprovdu effett ta’ tisħin plażmatiku u li jitpoġġew b'mod simetriku madwar il-parti ta' isfel tal-forn biex jipprovdu l-enerġija meħtieġa għar-reazzjonijiet endotermiċi. Apparat għall-kontroll tat-tniġġis tal-arja fl-għamla ta' torri jew ta' kolonna li jintuża fid-distillazzjoni frazzjonata, li tul l-għoli intern tiegħu jkollu sensiela ta' pjanċi trasversali (forma ta' qanpiena jew perforati) biex jisfurzaw kuntatt intimu bejn il-likwidu nieżel 'l isfel u l-fwar tiela' 'l fuq. torri bil-pjanċi sistema ta' assorbiment/ desorbiment abbażi ta' polietere, proċess ta' assorbiment/ desorbiment abbażi ta' polietere Teknika użata biex jitneħħa d-diossidu tal-kubrit mill-gassijiet mit-tromba ta' ċumnija ta' qawwa baxxa; din tinvolvi l-assorbiment fiżiku selettiv tad-diossidu tal-kubrit mill-fluss tal-gass imnaddaf u mkessaħ permezz ta' solvent likwidu bbażat fuq il-polietere b'kapaċità ta' riġenerazzjoni sħiħa. Nota dwar il-kunċett: L-SO2 li jitneħħa jintuża għall-produzzjoni ta’ SO2 likwidu jew għall-produzzjoni tal-aċidu sulfuriku. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 kompartiment tal-postkombustjoni 131298 Żona tal-effluwent gassuż tal-proċess f'forn tal-metallurġija li tinsab eżatt wara l-kompartiment tal-kombustjoni inizjali fejn jinħarqu s-sustanzi niġġiesa organiċi. 1331146 Kontenitur b'kisja rifrattarja miftuħ u wiesa', b'toqba waħda jew iktar fil-qiegħ tiegħu, li jintuża għad-distribuzzjoni tal-metall fuż jew imdewweb fil-lingottieri. anodu tal-karbonju moħmi minn qabel, anodu moħmi minn qabel 1077360 Blokka kbira tal-karbonju użata għall-konduttività tal-elettriku waqt il-proċess tat-tnaqqis tal-aluminju, li tinħema fi fran kbar ħafna li jaħdmu bil-gass f'temperatura għolja, qabel ma tiġi mniżżla fiċ-ċellola elettrolitika [ IATE:1155119 ]. preċipitazzjoni Sedimentazzjoni [ IATE:1427326 ] ta' materjal solidu (preċipitat) minn soluzzjoni likwida li fiha l-materjal ikun preżenti f'ammonti akbar mis-solubbiltà tiegħu fil-likwidu. Nota dwar il-kunċett: M'għandux ikun konfuż ma': sedimentazzjoni (kunċett usa') [ IATE:1427326 ]. Ara wkoll: preċipitat [ IATE:1583817 ]. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 sistema predittiva tal-monitoraġġ tal-emissjonijiet, sistema ta' monitoraġġ tal-previżjoni tal-emissjonijiet, PEMS Sistema li tiddetermina l-konċentrazzjoni tal-emissjonijiet ta' sustanza niġġiesa fuq il-bażi tar-relazzjoni tagħha ma' għadd ta' parametri karatteristiċi tal-proċess li jkunu mmonitorjati kontinwament (pereż. il-konsum tal-gass kombustibbli, il-proporzjon bejn l-arja u l-fjuwil) u ma' data kwalitattiva tal-alimentazzjoni jew tal-fjuwil (pereż. il-kontenut tal-kubrit) ta' sors ta' emissjonijiet. emissjonijiet primarji Emissjonijiet rilaxxati direttament mill-fran, li ma jinfirxux fiż-żoni ta’ madwar il-fran. Nota dwar il-kunċett: Dan il-kunċett jista' jiġi kkumparat ma': emissjonijiet sekondarji [ IATE:3567053 ]. Metall estratt mill-mineral mingħajr iż-żieda ta' ruttam. Nota dwar il-kunċett: [ IATE:1108063 ]. il-metalli jirriżultaw mill-produzzjoni Ara wkoll: metall sekondarju [ IATE:1343844 ]. produzzjoni primarja Il-produzzjoni ta' kwalunkwe prodott li tuża direttament riżorsi naturali. Nota dwar il-kunċett: Hija tinkludi l-agrikoltura, il-forestrija, is-sajd u l-estrazzjoni minerarja. Il-produzzjoni ta’ metalli bl-użu ta’ minerali u ta’ konċentrati tappartjeni wkoll għal dan is-settur tal-produzzjoni. Tidwib [ IATE:3540844 ] ta' metall primarju [ IATE:1420946 ]. Ara wkoll: tidwib sekondarju [ IATE:3567273 ]. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 effluwent gassuż tal-proċess 3564466 Il-gass miġbur iġġenerat minn xi proċess li jrid jiġi ttrattat pereż. f'unità għat-tneħħija tal-gass aċiduż u f'unità tal-irkupru tal-kubrit (SRU). kombustjoni pulverizzata 3565625 Il-kombustjoni tal-faħam jew tal-bijomassa li qabel ikun/tkun ġie(t) ippulverizzat(a). 3566954 Gass nonkondensabbli fjammabbli jew inert li jiżdied fil-kollettur tal-apparat tal-ivvampjar biex jimmitiga d-dħul tal-arja u l-burnback. metodu pirometallurġiku, proċess pirometallurġiku Kwalunkwe proċess użat fil-pirometallurġija [ IATE:1112323 ]. Nota dwar il-kunċett: L-aktar proċessi tal-pirometallurġija importanti huma: it-tnixxif, ixxiwi [ IATE:119998 ], it-tidwib [ IATE:3540844 ], ir-raffinar, u l-illigar [ IATE:1556494 ]. estinzjoni, tkessiħ rapidu Tberrid ta' gass tal-egżost jaħraq qabel ma jidħol f'purifikatur tat-tniġġis. Ara wkoll: quench [ IATE:3504089 ] fil-kuntest tal-emissjonijiet mis-sewqan u nnota ddifferenza bejn il-kunċetti użati f'kuntest differenti. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 1505602 Il-faċilità jew il-ħeffa li biha sustanza tirreaġixxi mal-umdità jew ma' sustanzi oħra. bojler ta’ rkupru 3530247 Bojler tal-fwar u reattur kimiku fis-sistema ta' rkupru fil-produzzjoni tal-polpa kraft [ IATE:1485739 ] u tal-polpa tas-sulfit [ IATE:1485724 ], fejn likur iswed [ IATE:1486309 ] jew kannella [ IATE:3563758 ] jinħaraq f'temperatura għolja u jiġu ġġenerati fwar u potenza. 3567146 Berner b'irkupratur integrali għat-tisħin minn qabel tal-arja tal-kombustjoni li tidħol fih. fjuwil tar-raffinerija 976117 Materjal kombustibbli solidu, likwidu jew f'forma ta' gass mill-istadji tad-distillazzjoni u tal-konverżjoni tar-raffinar taż-żejt grezz. gass kombustibbli tar-raffinerija, gass tar-raffinerija, RFG 3564366 L-effluwent gassuż mill-unitajiet tad-distillazzjoni jew tal-konverżjoni użat bħala fjuwil. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 berner riġenerattiv 1181284 Berner li jikkonsisti minn kompartiment mimli b'medium li jaħżen is-sħana u li minn ġo fih jgħaddu l-gass tal-egżost u l-arja tal-kombustjoni b'mod alternat u li jiċċarġja bil-fluss tal-gass tal-egżost u jiddisċarġja bil-fluss tal-arja. purifikazzjoni riġenerattiva Fir-raffinar tal-pitrolju u tal-gass, teknika ta' prevenzjoni u ta' kontroll tal-emissjonijiet atmosferiċi tal-ossidu tal-kubrit li fiha jintuża reaġent ta' assorbiment ta' SO x speċifiku (pereż. soluzzjoni ta' assorbiment) li ġeneralment jippermetti l-irkupru tal-kubrit bħala prodott sekondarju tul ċiklu ta' riġenerazzjoni meta r-reaġent jerġa' jintuża. ossidatur termali riġenerattiv, afterburner riġenerattiv 3567075 Apparat li jservi biex jittratta l-effluwenti gassużi. tidwib mill-ġdid Proċess li matulu l-metall jerġa' jiddewweb sabiex tinbidel il-kompożizzjoni tiegħu jew biex tinbidel il-forma tiegħu għall-produzzjoni ta' xi ħaġa partikolari. Nota dwar il-kunċett: Pereżempju, minn billett għal qanpiena. 1422168 Forn metallurġiku jew forn tal-ipproċessar li jiżola l-materjal li jkun qed jiġi pproċessat mill-kuntatt mal-fjuwil, iżda mhux mill-kuntatt mal-gassijiet tal-kombustjoni. Nota dwar it-terminu: Il-varjant ortografiku: "riverbatorju" huwa aċċettat ukoll. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 Proċess li matulu tintuża l-pressjoni biex solvent (ġeneralment ilma) jiġi sfurzat jgħaddi minn membrana semipermeabbli; dan jippermetti li l-ilma (imma mhux il-joni jew molekuli akbar) jgħaddi minn reġjun ta' konċentrazzjoni għolja ta' solut għal reġjun ta' konċentrazzjoni baxxa ta' solut. Nota dwar il-kunċett: Dan il-proċess jintuża kemm fil-filtrazzjoni tal-ilma kummerċjali u kif ukoll f'dik residenzjali, fid-desalinizzazzjoni tal-ilma baħar u fil-purifikazzjoni tal-likwidi li fihom l-ilma huwa impurità mhux mixtieqa (pereż. l-etanol). ġonta anellari 1170318 Ġonta ratba u ċatta użata fl-industriji petrokimiċi, taż-żejt u tal-gass biex tissiġilla konnessjonijiet bil-flanġi soġġetti għal pressjoni u temperaturi għoljin, u li tifforma siġill minn metall għal metall mal-flanġi. impjant tal-produzzjoni tal-vireg Parti mill-impjant tal-produzzjoni tal-anodi tal-karbonju fejn il-blokok tal-anodi moħmija li jkunu nkisbu fl-impjant tal-ħami, jitqabbdu mal-vireg tal-anodi (li jkun fihom stanga tal-aluminju b’konduttività elettrika tajba, b'ġog imwaħħal magħha) permezz ta' studs tal-azzar sabiex imbagħad ikunu jistgħu jintużaw. Nota dwar il-kunċett: Il-partijiet l-oħra tal-impjant huma l-impjant [ IATE:3567335 ] u l-impjant tal-ħami [ IATE:3567337 ]. tal-pasta tanbur rotatorju, tanbur rotatorju tat-tħaxxin 3566949 Unità użata għat-tħaxxin tal-ħama li tikkonsisti minn skrins ċilindriċi rotatorji, li fiha jitħalltu alimentazzjoni polimerika u ħama rqiqa biex jifflokkulaw u mbagħad jinfirdu mill-ilma fittnabar rotatorji diviżorji. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 1427313 Forn ċilindriku inklinat orizzontalment li jdur madwar il-fus fiss tiegħu. kalkara rotatorja Apparat inklinat b'mod ċilindriku u orizzontali li jdur madwar l-assi fiss tiegħu, li jintuża biex jgħolli materjali għal temperatura għolja. Nota dwar il-kunċett: Fl-industrija metallurġika, il-kalkari rotatorji jużaw l-istess arranġament bħall-fran rotatorji [ IATE:1427313 ] imma joperaw mingħajr ma jdewbu t-tagħbija. 1623689 Il-volum kubiku ta' arbuxxelli, staneg u sezzjonijiet oħra tondi tal-injam hekk kif jinqatgħu minn mas-siġar. gagazza tal-melħ 3567352 Taħlita ġġenerata waqt it-tidwib ta' metalli ħfief (aluminju u manjeżju) bl-użu ta' taħlitiet tal-imlieħ (flussi ta' mlieħ) biex il-metall likwidu/fuż jitgħatta bil-għan li tiġi evitata l-ossidazzjoni u jiżdiedu l-produzzjoni u l-effiċjenza termiċi. filtrazzjoni bir-ramel 1339585 Metodu biex jitneħħew is-solidi sospiżi mill-ilma. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 tindif bit-tfigħ tar-ramel, sandblasting Proċess li matulu ramel, żibeġ tal-ħġieġ jew xi mezz ieħor jintefa' b'veloċità qawwija minn magna min-naħa għall-oħra tal-wiċċ ta' materjal iebes sakemm dan jiġi xkatlat għalkollox. Nota dwar il-kunċett: It-tindif bit-tfigħ tar-ramel ħafna drabi jsir biex titneħħa l-finitura ta' qabel minn fuq oġġett, biex jitneħħa s-sadid, biex jitneħħa xi trab, jew biex jiġi ppreparat il-wiċċ għal passata ġdida żebgħa. Il-mezz użat biex jitnaddaf il-wiċċ jiddependi minn kemm ikun diffiċli l-proċess tat-tneħħija u minn kemm il-materjal ikun jiflaħ għall-impatt. pressa tal-viti 3565645 Apparat mekkaniku li jiċċaqlaq bilmod użat għas-separazzjoni tas-solidi mil-likwidi u li jitħaddem abbażi tat-teorija tat-trasferiment tas-solidi minn ġo skrin ċilindriku li joffri volum dejjem jonqos permezz ta' żieda fid-dijametru tax-xaft. likwidu ta' purifikazzjoni Likwidu użat biex ineħħi l-inkwinanti (sustanzi niġġiesa) mill-gass mit-tromba ta' ċumnija f'purifikazzjoni niedja [ IATE:1413621 ]. Nota dwar il-kunċett: F'purifikatur niedi, il-fluss tal-gass imniġġes jinġieb f'kuntatt mal-likwidu ta' purifikazzjoni billi: jew jiġi mraxxax flimkien mal-likwidu, jew jiġi sfurzat minn ġo għadira tal-likwidu, jew inkella b'xi metodu ieħor ta' kuntatt, biex b'hekk jitneħħew l-inkwinanti. Ara wkoll: purifikatur niedi [ IATE:1422077 ]. emissjonijiet sekondarji Emissjonijiet li jaħarbu mill-kisi tal-forn jew waqt xi operazzjonijiet bħat-tagħbien jew l-ittappjar u li jinqabdu b’kappa jew b’interkjużura (bhal pereżempju doghouse [ IATE:1642283 ]). Nota dwar il-kunċett: Dan il-kunċett jista' jiġi kkumparat ma': emissjonijiet primarji [ IATE:3567052 ]. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 metall sekondarju 1343844 Prodott tal-metall maħluq minn ruttam u minn skart tal-proċess (materjal sekondarju). produzzjoni sekondarja Il-manifattura ta' oġġetti minflok il-produzzjoni ta' materja prima. Nota dwar il-kunċett: Il-produzzjoni sekondarja tuża l-output tal-produzzjoni primarja u timmanifattura l-oġġetti lesti. Ara wkoll: produzzjoni primarja [ IATE:1108063 ]. tidwib sekondarju Tidwib [ IATE:3540844 ] ta' metall sekondarju [ IATE:1343844 ]. Ara wkoll: tidwib primarju [ IATE:3567272 ]. sedimentazzjoni Is-separazzjoni ta' partikuli solidi minn likwidu jew minn gass minħabba l-gravità jew taħrik ċentrifugali u l-formazzjoni ta' sediment [ IATE:1542476 ]. Ara wkoll: preċipitazzjoni [ IATE:1426402 ]. segregazzjoni tal-ilma mormi 3566815 Separazzjoni tal-ilmijiet varji tal-ipproċessar skont it-tagħbija tagħhom ta' skart jew il-livell ta' trattament meħtieġ. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 riduzzjoni mhux katalitika selettiva, tnaqqis mhux katalitiku selettiv, SNCR Teknika bbażata fuq ir-riduzzjoni ta' ossidi tan-nitroġenu (NOX) għal nitroġenu permezz tar-reazzjoni mal-ammonijaka jew l-urea f'temperatura għolja. Nota dwar it-terminu: Fil-kimika "reduction" ma tfissirx tnaqqis iżda tirreferi għal kwalunkwe reazzjoni kimika li tinvolvi l-akkwist ta' elettroni. Għalhekk it-terminu "riduzzjoni" fil-kimika huwa preferut għal "reduction" biex tiġi evitata kull ambigwità. forn semimagħluq Forn tat-tidwib b'saqaf semimagħluq li fih l-arja tinġibed 'il ġewwa mill-ġnub tal-forn u tikkawża kombustjoni - l-ossiġenu fl-arja immedjatament jossidizza s-CO f'CO2, filwaqt li l-gass maħruq u t-trab jinġibdu minn żbokki tal-gass fis-saqaf għal ġo kamra bil-filtri ("bag house"). Ara wkoll: forn magħluq [ IATE:3567653 ]. Nota dwar il-kunċett: Bil-proċess tat-tidwib, il-fran magħluqa u dawk miftuħa jipproduċu l-istess ammont ta' CO2, imma l-arja li tinġibed f'forn semimagħluq tbiddel il-kundizzjonijiet taħt is-saqaf tal-forn minn riduzzjoni għal ossidazzjoni. 1146787 Reċipjent li fih isseħħ is-sedimentazzjoni [ IATE:1427326 ]. 1427325 Ċilindru vertikali b'kisja rifrattarja li fih tinżamm sodda fissa (jew kolonna dixxendenti) ta' solidi, u li minnu jiġi sfurzat fluss axxendenti ta' gass sħun. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 vent tas-sajlo 3567247 Sistema ta' ventilazzjoni għas-sajlos fejn ikun maħżun il-materjal. berner b'ġett wieħed 3567508 Tip ta' berner użat fil-forn flash. diġestjoni ta' fluss wieħed 3567333 Fil-produzzjoni tal-alumina, it-tisħin ta' sospensjoni magħquda kkombinata tal-boksit u tal-likur. 1423317 Fil-produzzjoni tal-aluminju, il-ħmieġ tal-metall [ IATE:1211546 ] li jkun fih aktar minn 45% metall. 1213204 Reċipjent fl-għamla ta' barmil, kaxxa, basket, gaġġa jew vagun, li fih jittellgħu jew jitniżżlu materjali jew bnedmin. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 qatgħa njam 1077258 Biċċa njama sserrata minn zokk ta' siġra biex tinħadem bħala tavla. gagazza ta' kalkara tal-funderija, gagazza 1401665 Residwu vitrifikat jew parzjalment vitrifikat tat-tidwib [ IATE:3540844 ] li jkun fih l-iktar silikati - is-sustanzi li mhumiex imfittxija għall-produzzjoni tal-matta [ IATE:1203902 ] jew tal-metall u li għandhom gravità speċifika iktar baxxa minn dawn tal-aħħar. konċentratur tal-gagazza 3567528 Unità li fiha l-gagazzi mdewba rikki bir-ram miksuba mill-proċessi tat-tidwib u/jew tal-konverżjoni jitberrdu, jitfarrku u jintaħnu fin-niedi, u wara jiġi rkuprat ir-ram bil-flotazzjoni biex jiġi prodott konċentrat tal-gagazza. forn tal-iffumigar tal-gagazza 3567512 Forn fejn isir l-iffumigar tal-gagazza [ IATE:3567483 ]. iffumigar tal-gagazza 3567483 Proċess li permezz tiegħu r-residwu tal-konċentrati taż-żingu wara x-xiwi u l-lixxivjazzjoni bl-aċidu sulfuriku, jiddewweb biex jifforma gagazza li minnha jintnefaħ il-faħam f'forma ta' trab jew il-kokk flimkien mal-arja. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 gagazzar Il-formazzjoni ta' materja solida mdewba li tibqa' bħala residwu wara li jiġi sseparat il-metall mill-mineral tiegħu. Nota dwar il-kunċett: Il-gagazzar jintuża biex jissepara l-metall mill-impuritajiet li jkun hemm fil-mineral. Il-gagazza hija r-residwu solidu tal-produzzjoni pirometallurġika tal-metall u tifforma mill-elementi kollha mhux mixtieqa li jkun fih il-mineral. L-aġenti tal-gagazzar jintużaw biex jgħinu f'dan il-proċess ta' separazzjoni tal-metall mill-bqija. alumina metallurġika 160217 Alumina [ IATE:1552043 ] użata fil-manifattura tal-aluminju. 3540844 Proċess li jifred il-metall mill-minerali tiegħu bit-tisħin tal-minerali sa temperatura għolja f'forn xieraq fil-preżenza ta' aġent ta' riduzzjoni bħall-karbonju, u aġent ta' kopertura, bħall-ġebla tal-ġir. metodu tal-isniffing Id-detezzjoni ta' nixxijat tal-gass bl-użu ta' analizzaturi li jinżammu fl-idejn biex ikejlu l-konċentrazzjoni tal-gassijiet li jaħarbu ħdejn it-tagħmir (pereż. bl-użu tal-jonizzazzjoni bi fjamma jew il-fotojonizzazzjoni). Nota dwar it-terminu: Din it-teknika tinvolvi l-użu ta' apparat ta' detezzjoni msejjaħ "sniffer", għaldaqstant it-terminu "xamm" hawnhekk ma jkunx korrett. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 1251566 Bord tal-fajberbord [ IATE:1621783 ] ta' densità baxxa bi skopijiet multipli, durabbli, ħafifa u li faċli timmanipulaha. fluss tal-okkultazzjoni solari, SOF 3564483 Metodu biex wieħed jillokalizza u jikkwantifika l-emissjonijiet ta' idrokarburi li jaħarbu mill-industrija abbażi ta' kejl ta' spettri tal-intensità tal-infraaħmar tax-xemx minn veikolu jiċċaqlaq. impjant tal-karta speċjali Impjant li jipproduċi gradi diversi ta' karti u ta' bordijiet għal skopijiet speċjali (industrijali u/jew nonindustrijali) li jkunu karatterizzati minn proprjetajiet partikolari, u li jkollhom użu finali limitat fis-suq jew f'niċċa mis-suq, maħsuba għall-bżonnijiet speċifiċi ta' klijent partikolari jew ta' grupp ta' utenti finali. alumina ta' speċjalità, alumina mhux metallurġika 3567330 Kwalunkwe prodott ta’ alumina li ma jintużax għall-produzzjoni tal-aluminju. Ara wkoll: alumina metallurġika (kunċett relatat) [ IATE:160217 ]. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 kisi refrattarju eżawrit taċ-ċellola, kisi taċ-ċellola użat Kisi doppju li jkopri l-istruttura tal-azzar taċ-ċelloli elettrolitiċi (i.e. il-kisja refrattorja jew iżolanti esterna u l-kisja interna magħmula mill-karbonju li jaġixxi ta' katodu taċ-ċellola elettrolitika) li, wara ċertu żmien ta' operazzjoni (bejn 5-8 snin) taċ-ċellola, minħabba li lblokok tal-karbonju jkunu assorbew l-elettrolit u għalhekk ikunu soġġetti għal erożjoni, nefħa u tixqiq, ma jibqax jiffunzjona u jkollu jitneħħa. Nota dwar il-kunċett: Dan il-kisi jitqies bħala materjal ta' skart iġġenerat mit-tidwib talaluminju primarju i.e. mill-proċess ta' estrazzjoni tal-metall tal-aluminju mill-ossidu talaluminju (magħruf bħala alumina). ġonta spirali 3566955 Siġill mekkaniku li jimla l-ispazju bejn żewġ uċuħ ta’ aġġustament ġeneralment biex tiġi evitata tnixxija mill-oġġetti magħqudin jew ġo fihom waqt li jkunu taħt kompressjoni, li jkun magħmul minn taħlita ta' materjal metalliku u materjal tal-mili (filler). kampjun istantanju, kampjun immedjat, kampjun aleatorju Kampjun jew qies uniku meħud f'ħin speċifiku jew fuq l-iqsar perjodu ta' żmien fattibbli. Nota dwar it-terminu: It-termini "kampjun istantanju" u "kampjun immedjat" huma ppreferuti. Minkejja li t-terminu "kampjun aleatorju" insibuh użat f'xi atti leġiżlattivi tal-UE fis-seħħ, pjuttost huwa l-ekwivalenti ta' "random sample". 1449070 Tnaqqis preventiv ta' emissjonijiet permezz tat-tixrid ta' qtar żgħir tal-ilma fuq superfiċje biex jitrażżan it-trab. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 kombustjoni fi stadji 1182385 Teknika ta' dinitrifikazzjoni li tnaqqas l-emissjonijiet tal-ossidi tan-nitroġenu (NOx), li tikkonsisti fid-dożar tal-arja u tal-fjuwil fis-sistema tal-kombustjoni b'tali mod li titbaxxa t-temperatura tal-fjamma u jinħolqu żoni ta' riduzzjoni li fihom jiffurmaw frammenti karboniċi li jattivaw l-istadji tar-reazzjoni responsabbli mill-qerda tal-ossidi tan-nitroġenu, tkun xi tkun l-oriġini tagħhom. pjanċa katodika tal-azzar inossidabbli Fil-produzzjoni tar-ram, katodu magħmul mill-azzar inossidabbli użat sabiex tiżdied l-effiċjenza tal-proċess tar-raffinar tar-ram. Nota dwar il-kunċett: Matul il-proċess tar-raffinar, ir-ram pur jifforma fuq il-katodu u jeħel mal-katodu tal-azzar inossidabbli. Fil-produzzjoni tal-kobalt dan il-katodu tal-bidu ikun magħmul mit-titanju. Nota dwar it-terminu: L-espert ikkonsultat qalilna li t-terminu "blank" f'dan il-kuntest, jirreferi għal sempliċi folja/pjanċa tal-azzar inossidabbli, li ma tkunx manifatturata b'mod kumpless i.e. materjal "verġni". Metodu ta' olfattometrija [ IATE:1687777 ] li fih il-kejl huwa bbażat fuq id-dilwizzjoni ta' taħlita ta' żewġ volumi magħrufa ta' gassijiet (ta' kampjun irejjaħ u ta' gass newtrali) li jkunu ġo flixkun magħluq. L-ilma fil-fażi gassuża tiegħu meta jinqabeż il-punt tat-togħlija. Nota dwar il-kunċett: Importanti ħafna li dan il-kunċett ma jiġix imfixkel ma' dak ta' "fwar tal-ilma" [ IATE:1097430 ]. L-istim jifforma meta jinqabeż il-punt tat-togħlija tal-ilma, filwaqt li l-fwar (tal-ilma) ikollu l-istess temperatura tal-arja li jkun hemm madwaru. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 301536 Sustanza bil-formola SbH3. strippaġġ, estrazzjoni permezz ta' fluss ta' fwar Proċess ta' separazzjoni fiżika fejn komponent wieħed jew iktar jitneħħew minn fluss likwidu permezz ta' fluss ta' fwar. magna ta' strippaġġ, magna ta' strippaġġ tal-katodi 3567303 Fl-elettroraffinar tal-metalli, magna li tneħħi (tistrippja) il-metall iddepożitat fuq il-pjanċa katodika. forn bl-ark elettriku mgħaddas, forn bl-ark mgħaddas 1367249 Sottotip partikolari ta' forn bl-ark elettriku [ IATE:1367245 ] li jkollu l-elettrodi midfuna fil-fond tal-forn. sulfurazzjoni 3567482 Proċess ta’ żieda ta’ joni ta' sulfur (S2−) f’xi materjal jew f'xi molekula. 1211433 Mineral tas-sulfur li jokkorri b'mod naturali (kompost tas-sulfur b'metall wieħed jew iżjed) u li minnu tista' ssir estrazzjoni ta' xi metall jew ta' xi minerali prezzjużi li twassal għal profitt. Suppliment Terminoloġiku polpa bis-sulfat Polpa kimika manifatturata bit-tisjir ta’ soluzzjoni li jkun fiha l-idrossidu tas-sodju u s-sulfur tal-idroġenu tas-sodju bħala komponenti attivi, possibilment akkumpanjati minn aġenti oħra, inkluż il-likur iswed. Ħarġa 17 polpa tal-bisulfit, polpa tas-sulfit Polpa kimika prodotta bis-sulfur tas-sodju bħala l-kimika tat-tisjir ewlenija, permezz tad-diġestjoni ta’ laqx tal-injam f'likur alkalin tat-tisjir i.e. soluzzjoni akwuża ta’ idrossidu tas-sodju u ta' sulfur tas-sodju (l-hekk imsejjaħ "likur abjad"). ilma tax-xeba', skol tas-superfiċje 1415844 L-ilma tax-xita jew tas-silġ li jdub, jew li ġej minn sorsi oħra, li jiskula fuq wiċċ l-art u li huwa komponent ewlieni taċ-ċiklu tal-ilma. taħlil Proċess kimiku li jneħħi, parzjalment jew kompletament il-gass aċiduż (H2S u/jew CO2) li jkun hemm fil-gass naturali jew fil-petrol, għal raġunijiet ta' sikurezza. Nota dwar it-terminu: Minn "ħela" / "ħala" / ħola" - to become sweet. Taħlil huwa l-verb nominali u jfisser sweetening. gass sintetiku, gass ta' sinteżi, syngas 1171421 Taħlita ta' monossidu tal-karbonju, diossidu tal-karbonju u idroġenu prodotti mill-gassifikazzjoni [ IATE:1154216 ] ta' fjuwil li jkun fih il-karbonju għal prodott gassuż li jkollu ċertu valur kalorifiku. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 1146838 Gass tal-egżost minn unità tal-irkupru tal-kubrit użata fl-ipproċessar tal-gass naturali. żona tat-tankijiet 1583779 Ġabra ta' tankijiet tal-ħżin li jkunu jinsabu fuq l-istess sit. ttappjar 1331135 Meta tinfetaħ it-toqba ta' forn ta' fużjoni li minnha joħroġ u jitneħħa l-metall fuż jew imdewweb. terz-pentilmetiletere, 2-metossi-2-metilbutan, amil-terzjarju-metil-etere, metilterz-amiletere, terz-amilmetiletere, TAME Etere użat bħala ossiġenat tal-fjuwil jiġifieri addittiv tal-fjuwil u tejjieb tal-ottan fil-petrol riformulat, fil-fjuwil ossiġenat u fi gradi premium tal-petrol bla ċomb. ossidazzjoni termali, inċinerazzjoni termali, kombustjoni ossidattiva 3566958 Proċess ta' kombustjoni li matulu l-kontaminanti fi fluss ta' gass ta' skart jirreaġixxu mal-ossiġenu f'ambjent b'temperatura kontrollata, il-kontaminanti fil-gass tal-egżost imniġġes jinqerdu, u jiġu rrilaxxati biss CO2, fwar tal-ilma, u sħana. Suppliment Terminoloġiku Unità tal-ipproċessar għall-kontroll tat-tniġġis tal-arja f'ħafna impjanti kimiċi li tittratta l-effluwenti gassużi u li tikkonsisti f'sistema ta' kombustjoni li fiha, is-sustanza niġġiesa fil-fluss tal-gass tal-egżost tirreaġixxi mal-ossiġenu f'ambjent b'temperatura kkontrollata biex tinħoloq reazzjoni ta' ossidazzjoni. Ħarġa 17 tħaxxin Tneħħija ta' parti mill-ilma minn sospensjoni permezz tal-gravità, tal-flotazzjoni jew ta' kwalunkwe metodu ieħor li ma jneħħix l-ilma kollu. Ara wkoll: tneħħija tal-ilma [ IATE:1339521 ]. interċettatur bil-pjanċi inklinati 1167952 Separatur b'serje ta' pjanċi paralleli mal-assi lonġitudinali li jiffurmaw V meta tħares lejhom tul l-assi tal-fluss, li l-aktar jintuża fis-separazzjoni bil-gravità ta' żejt liberu minn ilma mormi jew minn solidi sospiżi għat-trattament ta' ilma żejtni f'sistema ta' ilma żejtni. 3567360 Forn rotatorju b'mekkaniżmu tal-qlib integrat. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 kampjun aggregat proporzjonali għall-ħin Kampjun li jinħoloq billi jinġabar volum fiss ta' alikwoti [ IATE:1594552 ] ta' kampjuni diskreti f'intervalli kostanti. Nota dwar il-kunċett: Il-monitoraġġ aggregat proporzjonali għall-ħin ikun adegwat meta l-fluss tal-kurrent li minnu jittieħed il-kampjun ikun kostanti (ir-rata tal-fluss me tinbidilx ħafna iktar minn ±10 fil-mija tar-rata tal-fluss medja) jew meta t-tagħmir ta' monitoraġġ tal-fluss ma jkunx disponibbli. Ara wkoll: kampjun aggregat [ IATE:3508466 ] u kampjun aggregat proporzjonali għall-fluss [ IATE:182798 ]. 383427 Karta ħafifa, ratba u soda b'piż normalment ta' bejn it-12 u l-75 g/m2, li l-proprjetajiet prinċipali tagħha jkunu l-irtubija u l-lixx, l-indafa, il-kapaċità għolja ta’ assorbenza u s-saħħa. Nota dwar il-kunċett: Din tista' tintuża fost l-oħrajn bħala tixju għall-wiċċ, xugaman tal-karti, karta iġenika u sarvetta tal-karti. forn konvertitur rotatorju msaħħan top-blown rotary converter furnace, minn fuq, konvertitur rotatorju top-blown rotary converter, msaħħan minn fuq, forn rotatorju top-blown rotary furnace, TBRC msaħħan minn fuq Konvertitur rotatorju mħaddem b'lanez tal-ossifjuwil użat għat-tidwib u r-raffinar ta' metalli nonferrużi, tipikament ir-ram. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 nitroġenu inorganiku totali 3566755 Il-konċentrazzjoni ta' nitroġenu inorganiku disponibbli (nitrat u ammonju mgN l -1). nitroġenu Kjeldahl totali, TKN 1409651 Konċentrazzjoni totali tan-nitroġenu organiku u tal-ammonja. nitroġenu totali 1255139 Somma tan-nitrat-nitroġenu (NO3-N), nitrit-nitroġenu (NO2-N), ammonja-nitroġenu (NH3-N) u nitroġenu marbuta b'mod organiku. 1013900 Il-komposti inorganiċi u organiċi kollha tal-fosforu, maħlulin jew marbutin mal-partikuli ta' kampjun. 3563774 Somma ta' dawn il-komposti tal-kubrit ridotti u jintnu ġġenerati fil-proċess tal-produzzjoni tal-polpa u li jinsabu fil-gass taċ-ċumnija: sulfur tal-idroġenu [ IATE:1479533 ], metanetjol, dimetilsulfur [ IATE:1479777 ] u dimetildisulfur [ IATE:1479778 ]. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 solidi totali sospiżi 1244628 Il-partikuli kollha sospiżi fl-ilma li huma ikbar minn żewġ mikrometri u li ma jgħaddux minn ġo filtru. komposti organiċi volatili totali, TVOC Grupp ta' firxa wiesgħa ta' komposti kimiċi organiċi biex ir-rappurtar jiġi ssimplifikat meta dawn ikunu preżenti fl-arja ambjentali jew fl-emissjonijiet. Nota dwar il-kunċett: Il-komposti organiċi volatili totali jitkejlu permezz ta' individwatur tal-jonizzazzjoni bi fjamma u jiġu espressi bħala karbonju totali (f'milligrammi għal kull metru kubu [mg/m3]). mingħajr kloru totalment, TCF Fir-rigward tat-tessuti prodotti minn materja prima (polpa, qoton, eċċ.), din hija referenza għal prodotti li jkunu ġew ibbliċjati mingħajr kwalunkwe tip ta’ klorur, jew li ma jkunu ġew ibbliċjati xejn. Ara wkoll: mingħajr kloru elementali [ IATE:1035828 ] u mingħajr kloru proċessat [ IATE:3531503 ]. turbina ta' espansjoni, expander 1097797 Turbina li fiha l-gass jespandi u jipproduċi enerġija mekkanika. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 3567308 Bċejjeċ jew strixxi rqaq prodotti meta l-metall jiġi ffurmat fuq torn. ultrafiltrazzjoni, UF Tip ta' proċess ta' separazzjoni b'membrana [ IATE:1912011 ] (proċess ta' filtrazzjoni) li jinvolvi l-użu ta' membrani li jistgħu jneħħu partikuli ta' 0.001–0.1 µm mill-fluwidi. Nota dwar il-kunċett: Peress li l-ultrafiltrazzjoni tuża membrani b'daqs tal-pori ħafna iżgħar minn dawk użati fil-mikrofiltrazzjoni [ IATE:1704677 ], hija tneħħi mhux biss il-batterji kollha, imma anki l-viruses. Ara wkoll: nanofiltrazzjoni [ IATE:1182866 ] u osmosi inversa [ IATE:1478807 ]. proċessar tal-injam upstream 3565632 L-ipproċessar kollu tal-injam minn meta l-materja prima tal-injam tħalli l-maħżen. Nota dwar il-kunċett: Il-proċess tat-tnixxif jew l-ippressar tal-pannelli mhumiex inklużi. 1351352 Kompost organiku bil-formula kimika CO(NH2)2. unità ta' kontroll bi frekwenza varjabbli Tip ta' aġġustatur tal-veloċità użat f'sistemi ta' trażmissjoni elettromekkanika biex jiġu kkontrollati l-veloċità u t-torque ta' mutur AC bil-varjazzjoni tal-input tal-frekwenza u l-vultaġġ fil-mutur. Suppliment Terminoloġiku Venturi scrubber Ħarġa 17 1422087 Apparat iddisinjat bil-għan li juża l-enerġija mill-fluss tal-gass fil-bokka b'mod effettiv biex jatomizza l-likwidu li jkun qed jintuża biex jiġi ppurifikat il-fluss tal-gass. unità tat-tnaqqis tal-viskożità 1171844 Parti mill-impjant tal-konverżjoni termika li twettaq il-proċess tat-tnaqqis tal-viskożità [ IATE:1343806 ]. tnaqqis tal-viskożità Konverżjoni termika fuq frazzjonijiet likwidi taż-żejt mhux maħdum li għandha l-effett li tbaxxi l-viskożità tar-residwu u b'hekk tnaqqas ir-rendiment tiegħu u tipproduċi ċerta kwantità ta' gass, petrol u żejt tal-gass. 3567259 Kalkara rotatorja użata għar-riċiklaġġ taż-żingu. gass ta' skart, gass taċ-ċumnija L-iskariku gassuż finali, li jkun fih komposti organiċi volatili (VOC) jew sustanzi niġġiesa oħra, minn ċumnija jew minn tagħmir tar-riduzzjoni għal ġol-arja. Nota dwar il-kunċett: Dan il-kunċett m'għandux jiġi mfixkel ma' dak ta' "gass mittromba ta' ċumnija" [ IATE:1244520 ]. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 inċinerazzjoni tal-iskart 1427151 Trattament termali tal-iskart. kanun tal-ilma Apparat li jitfa' ġett ta' ilma b'veloċità kbira li jkopri distanzi twal. Nota dwar il-kunċett: Dan it-tagħmir jintuża fit-tifi tan-nar, fil-kontroll ta' rewwixti, fil-ħasil ta' vetturi kbar, eċċ. 1422077 Fil-kontroll tat-tniġġis tal-arja, apparat ta’ traxxix ta' likwidu (normalment ilma) biex jiġbor il-partikoli niġġiesa f'gassijiet mit-tromba ta' ċumnija [ IATE:1244520 ]. fwar tal-ilma L-ilma fil-fażi gassuża tiegħu u fl-istess temperatura tal-arja li fiha jkun mifrux. Nota dwar il-kunċett: Importanti ħafna li dan il-kunċett ma jiġix imfixkel ma' dak ta' "stim" [ IATE:1448741 ]. Il-fwar (tal-ilma) ikollu l-istess temperatura tal-arja li jkun hemm madwaru filwaqt li l-istim jifforma meta jinqabeż il-punt tat-togħlija tal-ilma. 3565956 Applikazzjoni ta' teknoloġija li tinvolvi l-użu tal-ilma, f'xi għamla jew oħra, biex tnaqqas it-tniġġis tal-arja (tneħħi s-sustanzi niġġiesa) u/jew biex tnaqqas l-impatti tiegħu fuq l-ambjent. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 sistema ta’ assorbiment umdu, wet absorption system, multistage purifikatur multistadju ekwikurrenti double inlet downstream scrubber bialimentat 3563740 Sistema għall-eliminazzjoni tad-diossidu tal-kubrit (SO2) permezz tas-soluzzjoni alkalina Mg (OH)2, li tikkonsisti fi tliet stadji: fluss favur il-kurrent tramite stadju bifluss ta’ bisulfit b'pompi ċirkolanti, segwit minn stadju ta’ fluss kontrokurrenti ta’ bisulfit, segwit minn żewġ stadji konnessi f'serje kontrokurrenti ta’ (mono)sulfit. preċipitatur elettrostatiku niedi Preċipitatur li jinvolvi stadju ta' purifikazzjoni niedja li jippurifika u jikkondensa l-gass ta' skart [ IATE:3567245 ], u preċipitatur elettrostatiku [ IATE:1350186 ] li jaħdem fil-modalità niedja fejn il-materjal miġbur jitneħħa mill-pjanċi tal-kolletturi billi jifflaxxjahom bl-ilma. wet scrubbing, scrubbing purifikazzjoni niedja 1413621 It-tneħħija ta' komposti solidi, likwidi u/jew gassużi minn fluss ta' gass permezz tat-trasferiment tagħhom f'likwidu tal-purifikazzjoni. karta reżistenti għall-umdu 1485832 Karta bi proprjetajiet ta’ saħħa aħjar f'kundizzjonijiet ta’ umdità. Suppliment Terminoloġiku Ħarġa 17 1485774 Ilma tal-ipproċessar ta’ impjant tal-karti li jkun ġie sseparat mis-sospensjoni tal-istokk jew tal-polpa fuq il-magna tal-karti jew inkella fuq xi tagħmir aċċessorju bħal ħaxxiena, lavandiera rkupraturi jew maċinaturi tal-polpa. 1450746 Grupp ta' minerali aluminosilikati mikroporużi użati l-aktar bħala adsorbenti u katalizzaturi kummerċjali. ferrit taż-żingu 1182838 Kompost inorganiku sintetiku taż-żingu u tal-ħadid (ferrit) bil-formula ġenerali ZnxFe3-xO4. TINSEWX LI... dawn id-definizzjonijiet u n-noti kollha tistgħu ssibuhom ukoll fuq l-interfaċċa pubblika tal-IATE, aċċessibbli minn http://iate.europa.eu/ Mhux hekk biss: għal kull terminu kkwotat hawnhekk, din il-bażi ta’ data terminoloġika tipprovdi għadd ta’ referenzi importanti, inkluż is-sors minn fejn tkun inkisbet id-definizzjoni kif ukoll kuntesti meħuda minn dokumenti ppubblikati fejn ikun okkorra t-terminu mfittex.