Ħarġa Novembru 2014 Suppliment ma’ inizjattiva Terminoloġija dwar il-ġenerazzjoni tal-enerġija u l-elettriku entaw lista ta’ termini li Q edjkoprunippret-temi tal- enerazzjoni, itż ġ trażmissjoni u d-distribuzzjoni tal-enerġija elettrika. Inkludejna wkoll termini relatati mal-effiċjenza enerġetika kif ukoll malapparat elettriku kemm ta’ tidwil kif ukoll ta’ funzjoni oħra. Interessanti huwa lammont konsiderevoli ta’ termini fil-qasam tal-ġenerazzjoni elettrika fejn jiġu indirizzati oqsma tal-enerġija ratba, fosthom l-enerġija eolika u l-enerġija solari. Il-lott huwa riżultat ta’ diversi proġetti li nħaddmu b’konsultazzjoni ma’ esperti filqasam inkluż fl-inġinerija, kif ukoll bl-użu ta’ proġett ta’ riċerka ppreżentata bħala teżi fl-Università ta’ Malta1. 1 Micallef, Annabelle, Glossarju dwar l-enerġija solari: IngliżMalti, l-Università ta’ Malta, 2010. Il-lista mhijiex eżawrjenti u, fost l-oħrajn, ma tinkludix terminoloġija dwar l-enerġija nukleari, jew l-oqsma tal-enerġija tradizzjonali. Il-produzzjoni u l-konsum tal-enerġija jibqgħu tema ta’ rilevanza politika kbira u konvinti li ser ikun hemm aktar żviluppi f’dawn l-oqsma u ħtieġa għal terminoloġija ġdida. Il-lista ppreżentata titqies b’rabta malinformazzjoni terminoloġika rispettiva kompluta disponibbli fil-IATE (iddatabażi terminoloġika tal-istituzzjonijiet UE http://iate.europa.eu), u l-ebda terminu ppreżentat ma jitqies f'iżolament, imma b’rabta ma’ dik l-informazzjoni dwar il-kunċett rispettiv li jirrappreżenta, flimkien mal-kunċetti ‘ġirien’. Ikkuntattjana fuq: DGT-TERMAL@ec.europa.eu Paġna 1 absorbance: assorbanza absorber: assorbitur absorber plate: pjanċa assorbenti absorptance: assorbitanza absorptiometer: assorbimetru absorptivity: assorbività AC generator: ġeneratur AC AC line: linja AC, linja ta’ kurrent alternat accent lighting: tidwil ta’ aċċentwazzjoni acceptor: aċċettatur Action Plan for Energy Efficiency: Pjan ta’ Azzjoni għallEffiċjenza Enerġetika activation of balancing energy: attivazzjoni ta’ enerġija ta’ bbilanċjar activation optimisation function: funzjoni ta’ ottimizzazzjoni talattivazzjoni active anode: anodu attiv active mode: modalità attiva active mode seasonal coefficient of performance: koeffiċjent staġunali tal-prestazzjoni fil-modalità attiva active power frequency response: rispons tal-frekwenza talpotenza attiva active power, real power: potenza attiva active solar heating: tisħin solari attiv active stall, pitch-to-stall: telf attiv tal-portanza adjant exposure: esponiment adjanti aerodynamic braking system: sistema ta’ bbrejkjar ajrudinamiku aero-elastic stability: stabilità ajruelastika aerofoil, airfoil: ajrufojl affected TSO: TSO affettwat aggregate demand: domanda aggregata aggregated netted external schedule: skeda esterna talaggregazzjoni netta aggregator: aggregatur Ah capacity: kapaċità Ah air brake, aerodynamic brake: brejk ajrudinamiku air density: densità tal-arja air mass: massa ta’ arja airborne wind turbine: turbina eolika maqtugħa mill-art air-lock entry: daħla bl-arja mblukkata allocation constraint: kostrizzjoni tal-allokazzjoni allocation platform: pjattaforma ta’ allokazzjoni alternating current generator: ġeneratur tal-kurrent alternat ambient correction factor: fattur ta’ korrezzjoni ambjentali ambient correction term: terminu ta’ korrezzjoni ambjentali amorphous silicon: siliċju amorfu ampere hour meter: miter ta’ ampere siegħa ampere hour, Ah: ampere siegħa, Ah ampere-hour capacity: kapaċità ampere siegħa ancillary service: servizz anċillari angle of incidence: angolu ta’ inċidenza angle of refraction: angolu ta’ rifrazzjoni annual electricity consumption for cooling: konsum annwali talelettriku għat-tkessiħ annual energy consumption: konsum annwali tal-enerġija arc suppression coil, Petersen coil: bobina tas-suppressjoni talark, bobina Petersen area control error, ACE: errur tal-kontroll taż-żoni, ACE array cable: kejbil medjanti array current: kurrent minn sensiela array operating voltage: vultaġġ li jopera s-sensiela artificial light: dawl artifiċjali artificial sun: xemx artifiċjali ascending-bid auction: rkant bi prezz axxendenti asynchronous generator, induction generator: ġeneratur asinkroniku automatic FRR: FRR awtomatika, riserva tar-restawr talfrekwenza awtomatika automatic FRR activation delay: dewma għall-attivazzjoni talFRR awtomatika automatic FRR full activation time: ħin għall-attivazzjoni totali tal-FRR awtomatika automatic voltage regulator: regolatur awtomatiku tal-voltaġġ availability factor: fattur ta’ disponibilità availability plan: pjan tad-disponibilità availability status: status tad-disponibilità average climate conditions: kundizzjonijiet klimatiċi medji average FRCE data: data medja tal-FRCE A-weighting: ponderazzjoni-A azimuth angle: angolu ażimut back surface reflector, BSR: riflettur tal-wiċċ fuq wara, BSR background irradiance: irradjanza tal-isfond backup energy system: sistema supplimentari ta’ enerġija balance responsible party: parti inkarigata mill-ibbilanċjar balancing: bbilanċjar balancing capacity: kapaċità ta’ bbilanċjar balancing capacity bid: offerta għall-kapaċità ta’ bbilanċjar balancing energy: enerġija ta’ bbilanċjar balancing energy bid: offerta għall-enerġija ta’ bbilanċjar balancing market: suq tal-ibbilanċjar balancing service: servizz ta’ bbilanċjar balancing service provider: fornitur tas-servizz ta’ bbilanċjar band gap energy: enerġija tal-ispazju faxxali barrier energy: enerġija ta’ barriera base load: tagħbija bażika batch heating: tisħin bi grupp battery capacity: kapaċità tal-batterija bead wall: ġenb taż-żibeġ beam angle: angolu tar-raġġ Beaufort wind force scale: skala Beaufort tal-forza tar-riħ bidding round: sessjoni ta’ offerti bidding zone border: konfini taż-żona tal-offerti bin hours: sigħat fl-intervall bin-specific coefficient of performance: koeffiċjent talprestazzjoni speċifikat għall-intervall radiator: korp iswed, radjatur Planck, radjatur integrali black start capability: abilità ta’ startjar minn mitfi totali blackout state: stat ta’ blekawt, stat ta’ qtugħ ta’ dawl totali blade azimuth angle: angolu ażimut tal-pala ta’ element ta’ pala, BEM blade feathering: qtugħ eliku tal-pali blade passing frequency: frekwenza tal-mogħdija ta’ pala blade pitch: inċidenza tal-pala inċidenza tal-pala Paġna 2 blade radius: raġġ tal-pala blade tip: ponta tal-pala blade tip speed: veloċità tal-ponta tal-pala blade trailing edge: xifer ta’ wara tal-pala blade twist: barma ta’ pala block loading: tagħbien ta’ blokka blocking diode: dijodu jimblokka boule: boule box-system: sistema kaxxa British thermal unit, Btu: unità termali Brittanika, Btu building-integrated photovoltaic: fotovoltajka integrata fil-bini bundled capacity: kapaċità raggruppata busbar: żbarra ta’ distribuzzjoni cable twist counter: regolatur tal-maljatura tal-kejbils cadmium telluride, CdTe: tellurur tal-kadmju, CdTe cap: kappa capacity: kapaċità capacity allocation: allokazzjoni tal-kapaċità capacity calculation: kalkolu tal-kapaċità capacity calculation process: proċess ta’ kalkolu tal-kapaċità capacity calculation region: reġjun bil-kapaċità kalkolata capacity control: kontroll tal-kapaċità capacity credit: kreditu tal-kapaċità capacity factor: fattur tal-kapaċità capacity management module: modulu tal-immaniġġjar talkapaċità capacity purchased: kapaċità mixtrija cathode: katodu cathodic protection: protezzjoni katodika cell junction: ġunzjoni taċ-ċellola central counter party: kontraparti ċentrali central dispatch system: sistema ċentrali tad-dispaċċ central receiver system: sistema ta’ riċevitur ċentrali charge carrier: portatur taċ-ċarġ charge controller: kontrollur taċ-ċarġ charging rate, rate of charge: rata ta’ ċarġ chromaticity: kromatiċità circuit: ċirkwit circumsolar energy: enerġija ċirkumsolari circumsolar radiation: radjazzjoni ċirkumsolari class limit, class boundary: limitu tal-klassi pellikoli laterali tal-epitassi għat-trasferiment, CLEFT clock: arloġġ close to real-time: għeluq qrib il-ħin reali, qrib il-ħin reali closed distribution system: sistema magħluqa ta’ distribuzzjoni closed distribution system operator, CDSO: operatur tas-sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa, CDSO closed-loop regulator: regolatur ta’ ċirku magħluq cloud enhancement: titjib permezz tas-sħab coal-fired units: impjanti tal-enerġija mħaddma bil-faħam cogeneration space heater: ħiters tal-post b’koġenerazzjoni cogging: ingranaġġ collector aperture area: erja ta’ apertura tal-kollettur collector efficiency: effiċjenza tal-kollettur collector fluid: fluwidu tal-kollettur collector loop: ċirkwit tal-kollettur collector plane: pjan ta’ lqugħ tal-kollettur collector plate: pjanċa tal-kollettur collector tilt: inklinazzjoni tal-kollettur colorimetric parameter: parametri kolorimetriċi colour consistency: konsistenza tal-kulur colour rendering index: indiċi tal-apparenza tal-kulur combination heater: ħiter kombinat combined collector: kollettur kombinat combined cycle plant: impjant tal-enerġija b’ċiklu kombinat combustion turbine: turbini tal-kombustjoni common grid model: mudell ta’ grilja komuni common merit order list: lista komuni skont il-mertu common mode fault: ħsara ta’ modalità komuni compact fluorescent lamp, CFL: lampa fluworexxenti kompatta, CFL compensation energy: enerġija ta’ kumpens compensation rules: regoli ta’ kumpens competing capacities: kapaċitajiet f’kompetizzjoni compliance simulation: simulazzjoni ta’ konformità composite blade: pala komposta compound parabolic collector: kollettur paraboliku kompost compound parabolic concentrator: konċentratur paraboliku kompost compound parabolic trough: kanal paraboliku kompost concentrating collector: kollettur konċentranti concentrating system: sistema konċentranti concentrator: konċentratur concentric: konċentriku condensing boiler: bojler tal-kondensazzjoni conduction band: banda konduttiva congestion: konġestjoni congestion income: introjtu mill-konġestjoni congestion management: ġestjoni tal-konġestjoni coning: aġġustament koniku, koniċità connecting closed distribution system operator, connecting CDSO: konnessjoni ta’ operatur tas-sistema ta’ distribuzzjoni magħluqa, CDSO ta’ konnessjoni connecting distribution system operator, connecting DSO: konnessjoni ta’ operatur tas-sistema ta’ distribuzzjoni, DSO ta’ konnessjoni connection point: punt ta’ konnessjoni connection transmission system operator: operatur tas-sistema ta’ trażmissjoni tal-konnessjoni constant-speed wind turbine: turbina eolika b’veloċità fissa coupling: surplus tal-konsumatur għal akkoppjament singolu ġurnata bil-quddiem jew fl-istess ġurnata contingency: kontinġenza contingency influence threshold: soll ta’ influwenza talkontinġenza għan-negozjar kontinwu contracted capacity, booked capacity: kapaċità kkuntrattata control area: żona ta’ kontroll control capability providing TSO: TSO provditur tal-kapaċità talkontroll control device: apparat ta’ kontroll control signal: sinjal ta’ kontroll conversion coefficient: koeffiċjent ta’ konverżjoni coordinated balancing area: żona ta’ bbilanċjar koordinat coordinated capacity calculator: kalkolatur tal-kapaċità coordinated net transmission capacity: kapaċità netta ta’ trażmissjoni koordinata coordinated net transmission capacity approach: approċċ koordinat tal-kapaċità netta ta’ trażmissjoni coordinated universal time, UTC: ħin universali koordinat, UTC copper indium diselenide, CIS, CuInSe2: diselenurju tal-indju u Coriolis, forza ta’ devjazzjoni ikkorrelatata, CCT crankcase heater mode: modalità tal-ħiter tal-kaxxa tal-krank Paġna 3 critical fault clearing time: ħin tal-ikklerjar ta’ ħsara kruċjali critical network element: element kruċjali tan-netwerk critical network element flow margin: marġni tal-fluss ta’ element kruċjali tan-netwerk cross zonal capacity: kapaċità transżonali cross-border activation: attivazzjoni transfruntiera cross-border flow: fluss transfruntier cross-border FRR activation process: proċess ta’ attivazzjoni FRR transfruntier cross-border rr activation process: proċess ta’ attivazzjoni RR transfruntier crystalline silicon: siliċju kristallin current: kurrent cut-in speed: veloċità tal-konnessjoni cut-out speed, furling speed: veloċità tal-iskonnessjoni cyclic load: tagħbija ċiklika cycling interval efficiency: effiċjenza tal-intervall ċikliku day ahead firmness deadline: skadenza għaċ-ċertezza tal-ġurnata bil-quddiem day ahead market gate closure: għeluq tan-negozju tas-suq ta’ ġurnata bil-quddiem day ahead market gate closure time: ħin tal-għeluq tan-negozju tas-suq ta’ ġurnata bil-quddiem day ahead price: prezz ta’ ġurnata bil-quddiem day-ahead capacity auction: rkant tal-kapaċità ta’ ġurnata bilquddiem day-ahead market: suq ta’ ġurnata bil-quddiem daylighting control: kontroll tad-dawl djurn days of storage : ġranet ta’ ħżin DC-to-DC convertor: konvertur DC għal DC deactivation period: perjodu ta’ diżattivazzjoni deadband, dear zone, neutral zone: banda artifiċ jali tar-rispons tal-frekwenza declared capacity for heating: kapaċità tat-tisħin dikjarata declared coefficient of performance: koeffiċjent dikjarat talprestazzjoni degradation coefficient: koeffiċjent tad-degradazzjoni demand aggregation: aggregazzjoni tad-domanda demand facility: faċilità ta’ domanda tal-potenza attiva għar-rispons tad-domanda, DSR APC DSR LFDD: skonnessjoni tad-domanda ta’ frekwenza baxxa għar-rispons tad-domanda, DSR LFDD LVDD: skonnessjoni tad-domanda ta’ voltaġġ baxx għar-rispons kontroll tal-potenza reattiva għar-rispons tad-domanda, DSR kontroll tal-frekwenza tas-sistema għar-rispons tad-domanda, DSR TCM: mmaniġġjar tal-kostrizzjoni tat-trażmissjoni għarrispons tad-domanda, DSR TCM unitarju għar-rispons tad-domanda, DSRUD VFAPC: kontroll tal-potenza attiva veloċissimu għar-rispons rispons għad-domanda, DSR, rispons tad-domanda demand unit: unità tad-domanda deregulation: deregulazzjoni design month: pjan fuq xahar differential rotation: rotazzjoni differenzjali diffuse radiation: radjazzjoni diffuża diffuse reflectance, indirect reflectance: riflettanza diffuża diffuse reflection: rifless diffuż dimensional allowance, dimensional tolerance: tolleranza dimensjonali ridotta dimensioning incident: inċident tad-dimensjonar dimmer: dimmer direct current, DC: kurrent dirett, DC direct drive turbine: turbina bi trażmissjoni diretta direct drive wind turbine: turbina eolika bi trażmissjoni diretta direct gain: gwadann dirett direct radiation: radjazzjoni diretta directional lamp: lampa direzzjonali directional light source, DLS: sors ta’ dawl direzzjonali, DLS discharge lamp: lampa bi skariku elettriku discharge tube: tubu bi skariku distributed collector system, DCS: sistema ta’ kollettur distribwit, DCS distributed energy resources: riżorsi distribwiti ta’ enerġija distribution: distribuzzjoni distribution network: netwerk ta’ distribuzzjoni distribution system: sistema ta’ distribuzzjoni distribution system operator, DSO: operatur tas-sistema ta’ distribuzzjoni, DSO disturbance: disturb divisibility: diviżibilità domestic wind turbine: turbina eolika domestika dopant: dopanti double-phase short-circuit: ċirkwit kort bifażi, ċirkwit kort two phase doubly-fed induction generator, DFIG: ġeneratur asinkroniku bialimentat, DFIG downwind rotor: rotor fuq wara drag: reżistenza tal-arja drainback system: sistema ta’ ilma jiskula lura draindown system: sistema ta’ skariku awtomatiku droop, speed regulation: droop, statiċiżmu dry bulb air temperature: temperatura tal-arja b’termometru dual-filament lamp: lampa b’żewġ filamenti Ecodesign Consultation Forum: Forum Konsultattiv dwar lEkodisinn Ecodesign Regulatory Committee: Kumitat Regolatorju talEkodisinn economic precedence: preċedenza ekonomika coupling: surplus ekonomiku għal akkoppjament singolu ġurnata bil-quddiem jew fl-istess ġurnata edge-defined film-fed growth: tkabbir li jibda minn pellikula delimitata minn kontorn effective nocturnal energy : enerġija notturna effettiva efficient bulb: bozza effiċ jenti fl-enerġija electrical circuit: ċirkwit elettriku electrical efficiency: effiċjenza elettrika electrical energy: enerġija elettrika electrical substation: substazzjon tal-elettriku electrical time deviation: devjazzjoni elettrika tal-ħin Paġna 4 electricity: elettriku electricity consumption: konsum tal-elettriku electrochemical cell: ċellola elettrokimika electrode: elettrodu electrolyte: elettrolit electrolytic reduction: riduzzjoni elettrolitika electromagnetic induction: induzzjoni elettromanjetika elevation: elevazzjoni emittance, radiant emittance: emittanza, emittanza radjanti encapsulation: inkapsulament end node: nodu aħħari end-user: utent aħħari energisation operational notification, EON: notifika operazzjonali dwar l-enerġizzazzjoni, EON energy: enerġija energy class: klassi enerġetika energy contribution potential: potenzjal għall-kontribuzzjoni talenerġija energy efficiency: effiċjenza enerġetika energy efficiency class: klassi tal-effiċ jenza enerġetika energy efficiency index, EEI: Indiċi tal-Effiċjenza Enerġetika, EEI energy efficient: effiċ jenti fl-enerġija, enerġetikament effiċjenti energy saving lamp: lampa effiċjenti fl-enerġija entry-exit system: sistema ta’ dħul u ħruġ ENTSO-E operational planning data environment: infrastruttura ta’ data għall-ippjanar operazzjonali tal-ENTSO-E environmental cost: kost ambjentali epitaxial growth: tkabbir epitassjali equalisation charging: ċarġjar ta’ ekwalizzazzjoni equalization: ugwalizzazzjoni equinox: ekwinozju evacuated tube collector, evacuated tubular collector: kollettur f’tubu evakwat exchange of balancing capacity: skambju tal-kapaċità ta’ bbilanċjar exchange of balancing energy: skambju tal-enerġija ta’ bbilanċjar exchange of balancing services: skambju ta’ servizzi ta’ bbilanċjar exchange of reserves: skambju ta’ riservi excitation system: sistema ta’ eċitazzjoni exhaust gas recirculation, EGR: riċirkolazzjoni tal-gass talegżost, EGR exhaust recycling: riċiklaġġ tal-egżost export cable: kejbil ta’ esportazzjoni external commercial trade schedule: skeda kummerċjali esterna tan-negozjar extraterrestrial radiation: radjazzjoni ekstraterrestri fallback approach: approċċ ta’ riserva fatigue load: tagħbija tar-reħja fault: ħsara fault tree: arblu tal-ħsarat FCR full activation frequency deviation, FCR: devjazzjoni talfrekwenza ta’ attivazzjoni totali tal-FCR FCR full activation time: ħin ta’ attivazzjoni totali tal-FCR FCR obligation: obbligu ta’ FCR feathering: qtugħ eliku fibreglass, glass reinforced plastic: fibra tal-ħġieġ filament lamp: lampa tal-filament fill factor: fattur ta’ karga financial transmission right obligation: obbligu għad-dritt finanzjarju ta’ trażmissjoni financial transmission right option: opzjoni għad-dritt finanzjarju ta’ trażmissjoni financial transmission right, FTR: dritt finanzjarju ta’ trażmissjoni, FTR firm capacity: kapaċità kostanti firmness: ċertezza first-order coefficient: koeffiċjent tal-ewwel ordni first-time undersell: l-ewwel sottokwotazzjoni fixed speed wind turbine: turbina b’velo ċità kostanti flare: vvampjar flat-plate: pjanċa ċatta flat-plate photovoltaic module: modulu fotovoltajku bi pjanċa ċatta floating substructure: sottostruttura galleġġanti floating turbine: turbina galleġġanti flow based approach: approċċ abbażi tal-fluss flow based parameters: parametri abbażi tal-fluss fluorescent lamp: lampa fluworexxenti fluorescent lamp without integrated ballast: bozza fluworexxenti mingħajr ballast integrata forced menu: menu obbligatorju forced outage: indisponibilità forzata forward: bil-quddiem forward capacity allocation: allokazzjoni bil-quddiem talkapaċità FRCE target parameters: parametri bersall tal-FRCE free stream wind velocity: veloċità tar-riħ ġeostrofiku frequency: frekwenza frequency bias: errur sistematiku tal-frekwenza frequency containment process, FCP: proċess għall-konteniment tal-frekwenza, FCP frequency containment reserves: riservi ta’ konteniment talfrekwenza frequency control and reserve, FCR: kontroll u riservi talfrekwenza, FCR frequency deviation: devjazzjoni tal-frekwenza frequency quality defining parameters: parametri għaddefinizzjoni tal-kwalità tal-frekwenza frequency quality evaluation criteria: kriterji għall-evalwazzjoni tal-kwalità tal-frekwenza frequency quality evaluation data: data tal-evalwazzjoni talkwalità tal-frekwenza frequency quality target parameter: parametru mira tal-kwalità frequency recovery range: firxa tal-irkupru tal-frekwenza frequency response insensitivity: insensittività tar-rispons talfrekwenza tar-restawr tal-frekwenza, FRCE frequency restoration controller: kontrollur tar-restawr talfrekwenza frequency restoration power interchange: interkambju talpotenza għar-restawr tal-frekwenza frequency restoration process, FRP: proċess tar-restawr talfrekwenza, FRP frequency restoration range: firxa tar-restawr tal-frekwenza frequency setpoint: valur programmat tal-frekwenza Fresnel lens: lenti ta’ Fresnel front elevation: elevazzjoni ta’ fuq FRR availability requirements: rekwiżiti għad-disponibilità talFRR FRR dimensioning rules: regoli tad-dimensjonar tal-FRR fuel consumption: konsum tal-fjuwil full activation time: ħin ta’ attivazzjoni totali full load hour: siegħa b’tagħbija sħiħa full power conversion: konverżjoni totali tal-potenza furling: skonnessjoni gallium arsenide: arsenjur tal-gallju gas transmission system operator: operatur tas-sistema ta’ trażmissjoni tal-gass Paġna 5 gassing: gassazzjoni gassing current: kurrent tal-gassazzjoni gate closure time of transmission system operator energy bid submission: ħin tal-għeluq tan-negozju għas-sottomissjoni talofferta tal-enerġija tal-operatur tas-sistema ta’ trażmissjoni gearless wind turbine: turbina eolika bla ingranaġġ general lighting: tidwil ġenerali generation cost: kost tal-ġenerazzjoni tal-elettriku generation node: nodu ta’ ġenerazzjoni generation of electric power: ġenerazzjoni tal-potenza elettrika generation of electricity: ġenerazzjoni tal-elettriku generation schedule: skeda ta’ ġenerazzjoni generation shift key: kjavi għat-trasponiment tal-ġenerazzjoni geometric concentration ratio: konċentrazzjoni ġeometrika fi proporzjon geostrophic wind: riħ ġeostrofiku geyser: giżer gigawatt: gigawatt glass bulb: bozza tal-ħġieġ Global Energy Efficiency and Renewable Energy Fund, GEEREF: Fond Globali għall-Effiċjenza Enerġetika u lEnerġija Rinnovabbli, GEEREF global radiation: radjazzjoni globali global solar irradiance: irradjanza solari globali global solar radiation, GSR: radjazzjoni solari totali gnomon: njomone gravity convection: konvezzjoni tal-gravità gravity-based structure, gravity based foundation, GBS: pedament ibbażat fuq il-gravità, GBS greenhouse gas emission, GHG emission: emissjoni ta’ gass serra, emissjoni ta’ gass b’effett ta’ serra grid: grilja grid code: kodiċi tal-grilja grid element: element tal-grilja grid interconnection: interkonnessjoni fil-grilja grid-connected system: sistema konnessa fil-grilja gross aperture area: żona totali ta’ apertura ground-reflected ray: raġġ rifless mill-art guyed pole tower: torri bil-ventijiet gyroscopic effect: effett ta’ ġiroskopju halogen: aloġenu heat generator: ġeneratur tas-sħana heat transfer agent: aġent ta’ trasferiment termiku heat transfer medium: medium ta’ trasferiment termiku heater housing: qafas għall-ħiter heating season: staġun tat-tisħin heliostat: portaluċi, eljostatu heterojunction: eteroġunzjoni intensità għolja, lampa HID high voltage DC line: linja DC ta’ voltaġġ għoli, linja ta’ kurrent dirett ta’ voltaġġ għoli high-pressure mercury vapour lamp: lampa tal-merkurju taħt pressjoni għolja high-pressure sodium vapour lamp: lampa tas-sodju taħt pressjoni għolja high-speed shaft: xaft bi spid għoli high-temperature collector: kolletturi għal temperaturi għoljin high-voltage direct current, HVDC: kurrent dirett b’voltaġġ għoli hill effect: effett tal-għoli homojunction: omoġunzjoni horizontal axis wind turbine, HAWT: turbina eolika b’assi orizzontali, HAWT horizontal wind shear: gradjent orizzontali tar-riħ house load operation: operat tad-domanda interna household appliance: apparat domestiku hub: buttun hub height: għoli tal-buttun hub height above ground: għoli tal-buttun ’il fuq mill-art hybrid energy system: sistema tal-enerġija ibrida hybrid system: sistema ibrida hydrogen passivation: passivazzjoni tal-idroġenu hydrogenated amorphous silicon, a-Si:H: siliċju amorfu idroġenat, a-Si:H ignition burner: berner tat-tqabbid imbalance: żbilanċ imbalance adjustment: aġġustament tal-iżbilanċ imbalance netting power interchange: interkambju tal-potenza għan-nettjar tal-iżbilanċi imbalance netting process: proċess għan-nettjar tal-iżbilanċi imbalance netting process function: funzjoni tal-proċess għannettjar tal-iżbilanċi imbalance price: prezz tal-iżbilanċ imbalance price area: żona tal-prezz tal-iżbilanċ imbalance settlement: saldu tal-iżbilanċ immersion heater: ħiter sommerġibbli implicit allocation method: metodu ta’ allokazzjoni impliċita incandescent lamp: lampa inkandexxenti incident radiation: radjazzjoni inċidentali independent system operator, ISO: operatur indipendenti tassistema indirect gain: gwadann indirett indium oxide: ossidu tal-indju individual grid model: mudell ta’ grilja individwali induced drag: reżistenza tal-arja indotta induced velocity: veloċità indotta influence factor: fattur ta’ influwenza infrared radiation: radjazzjoni infraħamra initial FCR obligation: obbligu inizjali ta’ FCR input terminal: terminal tal-input Insolation, solarisation: insolazzjoni, solarizzazzjoni installation document: dokument tal-installazzjoni installed capacity: kapaċità installata installed wind power capacity: kapaċità installata ta’ potenza eolika instantaneous frequency data: data istantanja tal-frekwenza instantaneous frequency deviation: devjazzjoni tal-frekwenza instantaneous irradiance: irradjanza istantanja instrumentation: strumentazzjoni integrated irradiance: irradjanza integrata integrated scheduling process: proċess integrat għall-iskedar integrated scheduling process bid: offerta għall-proċess integrat għall-iskedar interconnecting network: netwerk ta’ interkonnessjoni interconnecting system: sistema ta’ interkonnessjoni interconnection point: punt ta’ interkonnessjoni interim operational notification, ION: notifika operazzjonali internal commercial trade schedule: skeda kummerċjali interna tan-negozjar International Electrotechnical Commission, IEC: Kummissjoni Elettroteknika Internazzjonali, IEC interruptible capacity: kapaċità interrompibbli Paġna 6 interstitial opaque coating: kisi opak interstizjali intraday coupling: akkoppjament fl-istess ġurnata intraday cross zonal gate closure time: ħin tal-għeluq tannegozju tal-kapaċità transżonali tal-istess ġurnata intraday cross zonal gate opening time: ħin tal-ftuħ tan-negozju tal-kapaċità transżonali tal-istess ġurnata intraday energy gate closure time: ħin tal-għeluq tan-negozju tal-enerġija tal-istess ġurnata intraday energy gate opening time: ħin tal-ftuħ tan-negozju talenerġija tal-istess ġurnata intraday market: suq tal-istess ġurnata intrinsic semiconductor: semikonduttur intrinsiku inverter: invertitur investor-owned utilities, IOU: utilitajiet proprjetà ta’ investituri, IOU irradiance: irradjanza irradiation: irradjazzjoni island operation: operat ta’ netwerk iżolat isohel: isoelja isoilluminance curve: kurva ta’ iżoilluminazzjoni isolation diode: dijodu iżolanti isothermal: iżotermiku ISPRA guidelines: linji gwida ISPRA I-V curve: kurva I-V jacket foundation: pedament kannizzata jack-up vessel: bastiment li jiġġakkja Joule effect: effett Joule junction: ġunzjoni junction box, joint box: kaxxa ta’ ġunzjoni junction diode: dijodu tal-ġunzjoni kelvin, K: kelvin, K k-factor: fattur-k kilowatt, kW: kilowatt, kW kilowatt-hour, kWh: kilowatt-siegħa, kWh kinetic energy: enerġija kinetika lamp cap: bażi tal-lampa lamp control gear: tagħmir ta’ kontroll tal-lampa lamp efficacy: effikaċja tal-lampa lamp lifetime: ħajja tal-lampa lamp lumen maintenance factor, LLMF: fattur talmanutenzjoni tal-lumen tal-lampa, LLMF lamp mercury content: kontenut ta’ merkurju tal-lampa lamp start time: ħin ta’ attivazzjoni tal-lampa Lamp Survival Factor, LSF: fattur ta’ sopravivenza tal-lampa, lamp warm-up time: ħin ta’ tisħin tal-lampa lamp-holder: ħowlder tal-lampa land breeze: żiffa mill-art large price step: skaluna maġġuri ta’ prezz lateral deviation: devjazzjoni laterali level 1 FRCE range: firxa ta’ livell 1 tal-FRCE LFC block imbalances: żbilanċi bejn il-blokok LFC LFC block operational agreement: ftehim operazzjonali dwar life cycle cost: kost taċ-ċiklu tal-ħajja lift/drag ratio, lift-to-drag ratio: proporzjon portanza-reżistenza, proporzjon tal-portanza u r-reżistenza tal-arja lift-induced drag: reżistenza tal-arja indotta mill-portanza light intensity: intensità tad-dawl light regulator: regolatur tat-tidwil light source: sors ta’ dawl light trapping: qbid ta’ dawl light-induced defects: difetti indotti bid-dawl light-signalling device: apparat għas-sinjalar bid-dawl limb darkening: oskurament fil-burdura limited frequency sensitive mode – overfrequency, LFSM-O: modalità sensittiva għal frekwenza limitata - sovrafrekwenza, LFSM-O limited frequency sensitive mode – underfrequency, LFSM-U: modalità sensittiva għal frekwenza limitata - sottofrekwenza, LFSM-U limited operational notification, LON: notifika operazzjonali limitata, LON line-commutated inverter: invertitur kommutat b’linja liquid-immersed transformer: transformer immers fil-likwidu load: tagħbija load loss: telf bit-tagħbija load profile: profil tat-tagħbija load-frequency control: kontroll tal-frekwenza tat-tagħbija load-frequency control area, LFC area: żona ta’ kontroll talfrekwenza tat-tagħbija, żona LFC load-frequency control block, LFC block: blokka ta’ kontroll tal-frekwenza tat-tagħbija, blokka LFC load-frequency control structure: struttura tal-kontroll tagħbijafrekwenza long term firmness deadline: skadenza għaċ-ċertezza ta’ terminu twil long term transmission right: dritt ta’ trażmissjoni ta’ terminu twil low frequency demand disconnection, LFDD: skonnessjoni taddomanda ta’ frekwenza baxxa, LFDD low voltage demand disconnection, LVDD: skonnessjoni taddomanda ta’ voltaġġ baxx, LVDD low-speed shaft: xaft bi spid baxx lug: manku lumens per watt, lm/W: lumens kull watt, lm/W luminaire maintenance factor, LMF: fattur ta’ manutenzjoni ta’ lampa, LMF luminous flux: fluss tal-lumino żità luminous intensity: intensità luminuża magnetic circuit: ċirkwit manjetiku maintenance-free battery: batterija mingħajr manutenzjoni majority carrier: portatur maġġoritarju manual FRR full activation time: ħin ta’ attivazzjoni totali talFRR manwali manufacturing port: port ta’ manifattura market congestion: konġestjoni tas-suq market coupling: akkoppjament tas-swieq market coupling operator: operatur tal-akkoppjament tas-swieq market coupling operator function: funzjoni ta’ operatur talakkoppjament tas-swieq market spread: firxa tas-suq market time period: perjodu ta’ żmien tas-suq market time unit: unità temporali tas-suq matched bid: offerta rikonċiljata matched order: ordni rikonċiljata matching: rikonċiljazzjoni maximum instantaneous frequency deviation: devjazzjoni massima istantanja tal-frekwenza maximum power point tracking, MPPT: segwiment tal-punt ta’ enerġija massima, SPEM maximum power point, MPP: punt ta’ enerġija massima, PEM maximum steady-state frequency deviation: devjazzjoni statika massima tal-frekwenza Paġna 7 mean annual wind speed: veloċità medja annwali tar-riħ mechanical braking system: sistema ta’ bbrejkjar mekkaniku medium-temperature collector: kollettur ta’ temperatura medja megawatt hour, MWh: megawatt siegħa, MWh megawatt, MW: megawatt, MW metal halide lamp: lampa tal-aloġenuri metalliċi meteorological tower, meteorological mast, anemometer mast: arblu meteoroloġiku microgroove: mikroinċiżjoni minimum regulating level: livell minimu ta’ regolazzjoni minimum stable operating level: livell minimu ta’ operat stabbli minority carrier: portatur minoritarju mobilisation port: port ta’ mobilizzazzjoni mode of activation: modalità ta’ attivazzjoni model identifier: identifikatur tal-mudell modular: modulari modulation: modulazzjoni module derate factor: fattur degradanti tal-modulu monitoring area: żona ta’ monitoraġġ monocrystalline silicon: siliċ ju multikristallin monopile: monopuntal motor yaw, forced yaw, forced yawing: imbardar motorizzat mountain breeze, mountain wind: riħ mill-muntanja multijunction cell: ċellola b’multiġunzjoni multijunction solar cell: ċellola solari b’multiġunzjoni municipal utility: utilità tal-muniċipalità nacelle: gondola nanocrystalline silicon: siliċju nanokristallin nanometre, nm: nanometru, nm natural gas: gass naturali natural light: dawl naturali net position: pożizzjoni netta net radiation, radiation balance: radjazzjoni netta netted area AC position: pożizzjoni AC ta’ żona nnettjata netted power interchange: interkambju tal-potenza nettjata netting process: proċess ta’ nnettjar network code: kodiċi tan-netwerk NC FCA: kodiċi tan-netwerk għall-allokazzjoni bil-quddiem tal-kapaċità, kodiċi Forward, NC FCA network user: utent tan-netwerk no-load loss: telf bla tagħbija no load mode: modalità bla tagħbija nominal capacity, rated capacity, nameplate capacity: kapaċità nominal system frequency: frekwenza tas-sistema nominali nominat tas-suq tal-elettriku, NEMO non-directional lamp: lampa mhux direzzjonali non-solar heat contribution: kontribut ta’ tisħin mhux solari non-standard intraday product: prodott tal-istess ġurnata mhux normal overnight charge procedure: proċedura għall-iċċarġjar normal radiation: radjazzjoni normali normal transmittance: trażmittenza normali n-situation: sitwazzjoni-n obligation to serve: obbligu ta’ servizz obscuration angle: angolu ta’ oskurazzjoni obscuration, blanketing: oskurazzjoni observability area: żona ta’ osservabilità occupancy sensor: sensur tal-preżenza off-mode power consumption: konsum tal-enerġija fil-modalità Mitfi offshore grid connection system: sistema ta’ konnessjoni talgrilja fil-baħar offshore substation: substazzjon fuq il-baħar offshore wind farm: park eoliku fuq il-baħar offshore wind turbine: turbina eolika fuq il-baħar oil-immersed type transformer, oil-immersed transformer: transformer immers fiż-żejt, transformer fiż-żejt one-axis tracking: segwiment fuq ass wieħed on-load tap changer: kommutatur b’tagħbija on-load tap changer blocking: bblokkjar tal-kommutatur b’tagħbija on-mode: modalità Mixgħul onshore grid interconnection point: punt ta’ interkonnessjoni tal-grilja fuq l-art onshore substation: substazzjon fuq l-art onshore wind farm: park eoliku fuq l-art onshore wind turbine: turbina eolika fuq l-art open circuit: ċirkwit miftuħ open systems interconnection reference model, OSI RM: mudell referenzjarju ta’ interkonnessjoni ta’ sistema miftuħa, OSI RM operating point: punt operatorju operation limit temperature: temperatura tal-limitu tat-tħaddim operational network security: sigurtà operazzjonali tan-netwerk operational reserves: riservi operazzjonali operational security: sigurtà operazzjonali operational security limits: limiti ta’ sigurtà operazzjonali operational security performance indicators: indikaturi talprestazzjoni ta’ sigurtà operazzjonali operational security ranking: klassifikar tas-sigurtà operazzjonali optical beam axis: assi tar-raġġ ottiku optical concentrator: konċentratur ottiku optical quality: kwalita` ottika order: ordni ordinary contingency: kontinġenza ordinarja OSI reference model: mudell referenzjarju OSI outage coordinating TSO: TSO koordinatur tal-indisponibilità/ qtugħ outage coordination process: proċess ta’ koordinazzjoni talindisponibilità outage coordination region: reġjun ta’ koordinazzjoni talindisponibilità outage incompatibility: inkompatibilità tal-indisponibilità outage planning agent: aġent tal-ippjanar tal-indisponibilità out-of-range contingency: kontinġenza straordinarja overexcitation limiter, OEL: limitatur tas-sovraeċitazzjoni, OEL fuq l-arbli overspeed protection: protezzjoni minn spid eċċessiv oxidation stability: stabbilità tal-ossidazzjoni, stabilità f’kundizzjonijiet ta’ ossidazzjoni packing factor: fattur ta’ ppakkjar paraboloidal collector: kollettur parabolojdali parallel connection: konnessjoni parallela part load for heating: tagħbija parzjali għat-tisħin part-load ratio: proporzjon tat-tagħbija parzjali passivation: passivazzjoni passive flue heat recovery device: apparat għall-irkupru passiv tas-sħana mill-kombustjoni Paġna 8 passive solar cooling: tkessiħ solari passiv passive solar design: disinn solari passiv passive solar energy: enerġija solari passiva passive solar heating: tisħin solari passiv pass-through programming: programmazzjoni pass-through peak demand: domanda massima peak efficiency index, PEI: indiċi ta’ effiċjenza massima, PEI peak load: tagħbija fl-eqqel sigħat, tagħbija massima peak power current: punt massimu ta’ kurrent peak sun hours: sigħat massimi ta’ xemx peak watt, watt-peak, Wp: massimu ta’ watts peak white luminance: luminanza bajda massima peaking capacity: kapaċità tad-domanda massima permanent magnet generator: ġeneratur b’kalamita permanenti per-unit system: sistema unitarja phase-cut dimmer: dimmer bi qtugħ tal-fażi phase-to-phase voltage, line-to-line voltage: voltaġġ ta’ sistema trifażi, voltaġġ ta’ sistema 3-phase, voltaġġ linja għal linja photocurrent, photoelectric current: fotokurrent photoelectrochemical cell: ċellola fotoelettrokimika photometric condition: kundizzjoni fotometrika photosphere: fotosfera photovoltaic (adj.): fotovoltajku, fotovoltajka, fotovoltajċi photovoltaic array: sensiela fotovoltajka photovoltaic device: apparat fotovoltajku photovoltaic effect: effett fotovoltajku photovoltaic efficiency: effiċ jenza fotovoltajka photovoltaic hybrid system: sistema ibrida fotovoltajka physical congestion: konġestjoni fiżika physical transmission right: dritt fiżiku ta’ trażmissjoni, PTR physical vapour deposition: depożitar fiżiku f’fażi ta’ fwar piezometer: pjeżometru pilot balloon: ballun tal-ajru pitch control mechanism: mekkaniżmu li jikkontrolla linċidenza pitch regulation: regolazzjoni tal-inċidenza pitch to feather: inċidenza għall-qtugħ eliku turbina eolika rregolata mill-inċidenza p-n junction diode: dijodu tal-ġunzjoni p-n PN junction, P-N junction: pożittiv-negattiv, ġunzjoni P-N, P-N point-contact cell: ċellola b’kuntatt fil-punt point-focus collector: kollettur b’punt iffokat point-focus concentrator: konċentratur b’punt iffokat immuntat fuq arblu, transformer fuq l-arblu polycrystalline silicon, polisilicon, poli-Si: siliċju polikristallin, polisiliċju polymer photovoltaic cell: ċellola polimerika fotovoltajka positive-type semiconductor: semikonduttur tat-tip Pożittiv possible sun duration: durata possibbli ta’ xemx power coefficient, coefficient of power: koeffiċjent tal-potenza power conditioning equipment: tagħmir kundizzjonatur talpotenza power duration curve: kurva potenza-ħin power electronics: elettronika tal-potenza power factor, PF: fattur ta’ potenza, PF power generating facility: faċilità tal-ġenerazzjoni tal-potenza power generating module: modulu tal-ġenerazzjoni tal-potenza power generation: ġenerazzjoni tal-potenza power park module, PPM: modulu ta’ park tal-potenza, PPM power system stabilizer, PSS: stabilizzatur tal-potenza ġġenerata, PSS power transfer distribution factor: fattur ta’ distribuzzjoni tattrasferiment power transformer: trasformer tal-potenza P-Q capability diagram: dijagramma tal-kapaċità P-Q premature failure: qtugħ prematur prequalification: prekwalifikazzjoni pressure face: faċċata bil-pressjoni, intradoss pressure gradient force, pressure force: forza tad-differenza filpressjoni prevailing wind: riħ prevalenti prevailing wind direction: direzzjoni tar-riħ prevalenti price coupling algorithm: algoritmu tal-akkoppjament tal-prezz primary gain: gwadann primarju process activation structure: struttura tal-attivazzjoni tal-proċessi process responsibility structure: struttura tar-responsabilità għall -proċessi projected area: żona projettata p-type semiconductor: semikonduttur tat-tip P pu grid voltage: voltaġġ tal-grilja ta’ 1pu public switched telephone network, PSTN: netwerk telefoniku pubbliku kommutat, PSTN pumped storage, pump storage: akkumulu ppompjat pyranometer: piranometru pyrgeometer: pirġeometru pyrheliometer: pireljometru qualification test: test ta’ kwalifikazzjoni radiance: radjanza radiant air temperature: temperatura radjanti tal-arja radiant barrier: barriera radjanti radiant density: densità radjanti radiant energy: enerġija radjanti radiant exposure: esponiment radjanti radiant flux: fluss radjanti radiant flux density, flux of radiation per unit area: densità talfluss radjanti radiant power: potenza radjanti radiative cooling, radiation cooling: tkessiħ radjattiv radiative flux: fluss radjattiv radiosity: radjożità ramping period: perjodu ta’ varjazzjoni tal-potenza attiva ramping rate: rata ta’ kalar, rata ta’ varjazzjoni tal-potenza attiva rated coefficient of performance: koeffiċjent nominali talprestazzjoni rated voltage: voltaġġ nominali rated wind speed: veloċità nominali tar-riħ ray path, optical path: mogħdija ottika reactive power device: apparat ta’ potenza reattiva receiver: riċevitur receiving institution: istituzzjoni riċeventi recirculation system: sistema ta’ riċirkulazzjoni redispatching: ridistribuzzjoni tat-tagħbija redispatching aggregator: aggregatur għar-ridispaċċ referenzjarja reference cell : ċellola referenzjali reference energy: enerġija ta’ referenza reference flux: fluss ta’ referenza reference pin: pinn ta’ referenza reference temperature: temperatura ta’ referenza reflected radiation: radjazzjoni riflessa reġjonali ta’ koordinazzjoni tas-sigurtà, RSCI Paġna 9 regional transmission operator: organizzazzjoni reġjonali tattrażmissjoni regional transmission organisation: operatur reġjonali tattrażmissjoni regulated monopoly: monopolju regolat regulation: regolazzjoni relevant asset: assi rilevanti relevant demand facility: faċilità rilevanti tad-domanda relevant grid element: element rilevanti tal-grilja reliability: affidabilità remedial action: azzjoni korrettiva remedial action with costs: azzjoni ta’ rimedju bl-ispejjeż remedial action without costs: azzjoni korrettiva bla spejjeż remote switch, satellite exchange: swiċċ imbiegħed renewable energy source contribution, RES contribution: kontribut mis-sorsi tal-enerġija rinnovabbli, kontribut SER re-nomination: rinomina replacement power interchange: interkambju tal-potenza ta’ rimpjazzament replacement reserve, RR: riserva ta’ rimpjazzament, RR reserve capacity: kapaċità ta’ riserva reserve connecting DSO: DSO tal-konnessjoni tar-riservi reserve connecting TSO: TSO tal-konnessjoni tar-riservi reserve dimensioning process: proċess tad-dimensjonar tarriservi reserve instructing TSO: TSO tal-istruzzjoni tar-riservi reserve price: prezz ta’ riserva reserve providing group: grupp tal-provdiment tar-riservi reserve providing unit: unità tal-provdiment tar-riservi reserve receiving TSO: TSO riċeventi ta’ riserva reserve replacement process, RRP: proċess ta’ rimpjazzament ta’ riserva, RRP reserves procurement optimisation function: funzjoni ta’ ottimizzazzjoni tal-akkwist tar-riservi responsibility area: żona ta’ inkarigu restructuring: ristrutturar retail customer: klijent konsumatur, klijent fil-livell talkonsumaturi retail market: suq tal-konsumaturi revenue adequacy: adegwatezza tad-dħul ribbon cells: ċelloli żigarella ribbon photovoltaic cells: ċelloli fotovoltajċi żigarella roof pond: vaska fuq il-bejt roof-light, sky light: tamboċċ rotor angle stability: stabilità tal-angolu tar-rotor roughness class: klassi ta’ ħruxija roughness length: tul ta’ ħruxija scheduling area: żona ta’ skedar Scheffler cooker: kuker ta’ Scheffler Schottky barrier: barriera ta’ Schottky screen projection: projezzjoni fuq l-iskrin sea breeze: żiffa mill-baħar staġunali tal-prestazzjoni, SCOP seasonal depth: fond staġunali seasonal depth of discharge: fond staġunali ta’ disċarġ secondary concentrator: konċentratur sekondarju second-order coefficient: koeffiċjent tat-tieni ordni secured fault: ħsara koperta selective coating: assorbitur selettiv selective surface: superfiċje selettiva selective yellow: isfar selettiv self-dispatch system: sistema ta’ awtodispaċċ semicrystalline: semikristallin series connection: konnessjoni f’serje series resistance, series resistor: reżistenza f’serje service territory: territorju ta’ utilità regolata setpoint: valur programmat setting: konfigurazzjoni shade screen: skrin għad-dell shaft brake: brejk tax-xaft shape factor: fattur tal-forma shared order book: reġistru komuni tal-ordnijiet sharing of reserves: kondiviżjoni tar-riservi shipping agent: aġent tat-trasferimenti short circuit: ċirkwit kort shunt reactor: reattur tax-shunt shunt regulator: regolatur tax-shunt side elevation: elevazzjoni tal-ġenb Siemens process: proċess Siemens significant grid user, SGU: utent sinifikanti tal-grilja, SGU silicon solar cell: ċellola solari tas-siliċju single day-ahead coupling: akkoppjament singolu ta’ ġurnata bil-quddiem single intra-day coupling: akkoppjament singolu tal-istess ġurnata single-phase short-circuit: ċirkwit kort monofażi, ċirkwit kort single-phase sky temperature: temperatura tas-sema sky view factor: fattur fil-vista tas-sema slenderness ratio: proporzjon tal-irquqija slope: inklinazzjoni grafika small price step: skaluna minuri ta’ prezz small wind turbine: turbina eolika żgħira smart control: regolatur intelliġenti, kontroll intelliġenti smart control factor, SCF: fattur tar-regolatur intelliġenti, SCF solar activity: attività solari solar air heater: ħiter tal-arja solari solar azimuth: ażimut solari solar cavity receiver: riċevitur ta’ kavità solari solar chimney: ċumnija solari solar coating: kisja solari solar collector: kollettur solari solar cooling, solar-assisted cooling: tkessiħ solari solar cycle: ċiklu solari solar declination: deklinazzjoni solari solar desalination: desalinazzjoni solari solar detoxification: ditossifikazzjoni solari solar dish: dixx solari solar elevation: elevazzjoni solari solar energy equivalent: ekwivalenza tal-enerġija solari solar façade: faċċata solari solar flux: fluss solari solar fraction: frazzjoni solari solar fuel: fjuwil solari solar gain: gwadann solari solar heat gain: gwadann ta’ sħana solari solar heat gain factor: fattur ta’ gwadann tas-sħana solar heat pump: pompa għas-sħana solari solar home system, SHS: sistema solari għad-dar, SSD Paġna 10 solar hour angle : angolu ta’ siegħa solari solar industrial process heat, SIPH: sħana industrijali solari tul il-proċess, SIPH solar irradiance map: mappa tal-irradjanza solari solar luminosity: luminożità solari solar map: mappa solari solar maximum: massimu solari solar noon : nofsinhar solari solar pond: vaska solari solar power tower, solar tower: torri ta’ enerġija solari solar radiation: radjazzjoni solari solar radiation pressure: pressjoni tar-radjazzjoni solari solar reflectance index: indiċi tar-riflettanza solari solar resource: riżors solari solar rights: drittijiet solari solar simulator: simulatur solari solar spectrum: spettru solari solar thermal collector: kollettur solari termali solar transformity: transformità solari solar water heater: ħiter tal-ilma solari solar zenith angle: angolu żenit solari solar-grade silicon: siliċju ta’ grad solari solarisation, insolation: solarizzazzjoni, insolazzjoni solarium: solarju sound power level: livell ta’ qawwa tal-ħoss space frame structure: struttura rettikolari space heater: ħiter tal-post space heating: tisħin tal-post specific product: prodott speċifiku spectral distribution: distribuzzjoni spettrali spectral luminous efficiency: effiċjenza luminuża spettrali spectral sensitivity: sensittività spettrali speed governor: regolatur tad-dawran speed regulator: regolatur tal-veloċità speed up effect: effett ta’ żieda fir-riħ spinning reserve: riserva ċirkolanti split blade: pala mifruqa split incentive: inċentivi opposti sputtering: pulverizzazzjoni katodika stabilisation: stabilizzazzjoni kumitat tal-partijiet konċernati dwar l-allokazzjoni bil-quddiem tal-kapaċità stall strip: strixxa biex tintilef il-portanza turbina eolika rregolata mit-telf tal-portanza stand-alone water heater: ħiter tal-ilma indipendenti standard capacity product: prodott ta’ kapaċità standard standard intraday product: prodott tal-istess ġurnata standard standard-frequency deviation: devjazzjoni ta’ frekwenza standby power consumption: konsum tal-enerġija fil-modalità Stennija standby-mode: modalità Stennija stand-off mounting: mmuntar imbiegħed start-up wind speed, start-up speed: veloċità tar-riħ għax-xegħil steady state: statiċità steady state frequency deviation: devjazzjoni tal-frekwenza steam cracking benchmark: parametru referenzjarju talikkrekkjar bil-fwar stranded investment: investiment li mar ħażin structural congestion: konġestjoni strutturali substation: substazzjon suction face: faċċata bl-irdigħ, estradoss sunspot: tebgħa solari sun-tempered: ttemprat għax-xemx supplementary heater: ħiter supplimentari supplier surplus for the single day ahead or intraday coupling: surplus tal-fornitur għal akkoppjament singolu ġurnata bil-quddiem jew fl-istess ġurnata support structure: struttura ta’ support surface wind: riħ qrib l-art swept area: erja koperta switching cycle: ċiklu ta’ kommutazzjoni synchronous area: żona sinkronika synchronous area agreement: ftehim dwar żona sinkronika synchronous area monitor: monitor taż-żoni sinkroniċi synchronous compensation operation: operat ta’ kumpens sinkroniku synchronous generator: ġeneratur sinkroniku synchronous power generating module: modulu ta’ ġenerazzjoni sinkronika tal-potenza synthetic inertia, virtual inertia, emulated inertia: inerzja sintetika system frequency: frekwenza tas-sistema system integrity: integrità tas-sistema system reserve: riserva tas-sistema tap: punt ta’ kuntatt tapping profile: profil tal-użu technical capacity: kapaċità teknika temperature control: regolatur tat-temperatura temperature controlled device: apparat bit-temperatura kkontrollata temperature map: mappa tat-temperaturi terminal: terminal test signals: sinjali tat-test test voltage: voltaġġ tat-test thermal reflectivity: riflettività termali thermophotovoltaic cell: ċellola fotovoltajka termali thermostat-off mode: modalità bit-termostat mitfi tie-line: linja ta’ ekwilibriju tilt angle: angolu ta’ inklinazzjoni time control process: proċess tal-kontroll tal-ħin time to recover frequency: ħin għall-irkupru tal-frekwenza time to restore frequency: ħin għar-restawr tal-frekwenza tip brake: brejk tal-ponta tip loss: telf fil-ponta tip speed ratio: proporzjon tal-veloċità ponta-riħ tip-speed to wind-speed ratio: proporzjon tal-veloċità tal-ponta tal-pala transformer tap: punt ta’ kuntatt tat-transformer topology: topoloġija total harmonic distortion: distorzjoni armonika totali total irradiance : irradjanza totali tracking PV array: sensiela fotovoltajka għas-segwiment traffic light signal: sinjal tad-dawl tat-traffiku transfer of balancing capacity: trasferiment tal-kapaċità ta’ bbilanċjar transfer of reserves optimisation function: trasferiment talfunzjoni tal-ottimizzazzjoni tar-riservi transitory admissible overloads: tagħbijiet eċċessivi tranżitorji Paġna 11 transmission: trażmissjoni transmission connected closed distribution network: netwerk ta’ distribuzzjoni magħluq konness mat-trażmissjoni transmission constraint: kostrizzjoni tat-trażmissjoni transmission network: netwerk ta’ trażmissjoni transmission system: sistema ta’ trażmissjoni transmission system operator, TSO: operatur tas-sistema ta’ trażmissjoni, TSO trial fitting: mmuntar bi prova trichromatic: trikromatiċi trichromatic coordinates: koordinati trikromatiċi trickle collector: kollettur tat-tqattir tripile: tripuntal tripile foundation: pedament fuq tliet puntali triple-phase short-circuit: ċirkwit kort trifażi, ċirkwit kort 3phase tripod: trepied tripod structure: struttura trepied truncated: tronkat TSO-BSP model: mudell TSO-BSP TSO-TSO model for FRR and RR: mudell TSO-TSO għal FRR u RR TSO-TSO settlement function: funzjoni tas-saldu TSO-TSO tubular tower: torri tubulari tungsten halogen lamp: lampa aloġena tat-tungstenu tunnel effect: effett tad-djuq turbulence intensity: intensità tat-turbolenza two-axis tracking: insegwiment fuq żewġ assi type B11 boiler: bojler tat-tip B11 underexcitation limiter, UEL: limitatur tas-sottoeċitazzjoni, UEL uniform-price auction, Dutch auction, single rate auction: rkant bi prezz uniformi unit commitment: impenn fuq unità unshared bid: offerta mhux kondiviża upwind rotor: rotor fuq quddiem use it or sell it, UIOSI: uża jew bigħ, UIOSI useful efficiency: effiċjenza utli useful energy content: kontenut utli tal-enerġija useful heat output: produzzjoni tas-sħana utli valley breeze: żiffa mill-wied valley wind: riħ mill-wied variable-speed turbine: turbina eolika b’veloċità varjabbli variable-speed wind turbine: turbina b’veloċità varjabbli ventilation exhaust air: arja tal-egżost tal-ventilazzjoni vertical wind shear: gradjent vertikali tar-riħ virtual interconnection point: punt ta’ interkonnessjoni virtwali virtual tie-line: linja ta’ ekwilibriju virtwali visibility: viż ibilità volt: volt voltage: voltaġġ voltage regulation distribution transformer: transformer ta’ distribuzzjoni b’regolazzjoni tal-voltaġġ voltage source converter, VSC: konvertitur tas-sors talvoltaġġ, VSC vortex generator: ġeneratur tal-vortiċ i wafer: wejfer wake effect: effett tar-radda water draw-off: estrazzjoni mill-ilma water heater: ħiter tal-ilma water wall: ħajt tal-ilma watt, W: watt, W watt-hour, Wh: watt sieg ħa, Wh wattless power: potenza bla watts white light: dawl abjad wholesale customer: klijent operatur wholesale electricity market: suq tal-operaturi tal-elettriku wind atlas: atlas tal-irjie ħ wind data logger: logger tad-data tal-irjieħ wind energy capture: qbid tal-enerġ ija eolika wind energy penetration: penetrazzjoni tal-enerġija eolika wind gust: buffura riħ wind load: forza tal-pressjoni tar-riħ wind power density: densità tal-potenza tar-riħ wind power station: impjant eoliku wind profile power law: teorija tal-potenza mill-profili talirjieħ wind resource assessment: valutazzjoni tar-riżorsa eolika wind rose: warda tal-irjie ħ wind shade, shelter effect: kenn mir-riħ wind shear: gradjent tar-riħ wind shear profile: profil tal-gradjent tar-riħ wind turbine inverter: invertitur ta’ turbina eolika wind turbulence, turbulence: turbolenza tar-riħ wind velocity: velo ċ ità tar-riħ wind velocity-duration curve: kurva velo ċità-ħ in tar-riħ within-day capacity: kapaċità tal-istess ġurnata yaw error: miżallinjament tal-imbardar yaw mechanism: mekkaniż mu tal-imbardar zero-load efficiency: effiċ jenza b’tagħbija żero zone of visual influence: żona ta’ influwenza viżwali Paġna 12