Il-Ħuttafa l a ħ g 2 € Il-magażin ta' Klabb Ħuttaf Dan l-aħħar kelli argument ma' wieħed fuq proġett biex jibnu mostru ta' bini fuq art li m'għadhiex tinħadem. Għedtlu: "X'ħasra ħa tinbela' biċċa oħra mill-kampanja." Din art mitluqa ta, ma tiswa xejn!" Mela għax m'għadhiex tinħadem ma tiswiex? B'xorti ħażina ħafna nies hekk jirraġunaw. Jekk m'intix tagħmel qliegħ minn biċċa art, mela l-art ma tiswa xejn. Din kienet roqgħa art daqs grawnd tal-futbol, li darba kienet għalqa tinħadem mill-bdiewa imma llum mitluqa. Imma mitluqa mill-bniedem, mhux min-natura! F'dik il-ħamrija żgur hemm jgħixu miljuni ta' ħlejjaq: ħniex, dud, nemel, ħanfus, fungi, ħnieżer l-art, eċċ. U peress li dix-xitwa għamlet ftit xita sew, mill-ħamrija kiber tapit aħdar ta' ħaxix. Fil-ftit ċans li kelli rajt biss biss irqajja' ta' karfus il-ħmir, buttuniera, silla, ġarġir abjad, xewk abjad, burikba, daħnet l-art u ħurrieq; u ma' ħajt tas-sejjieħ imwaqqa' rajt bużbież, lellux, qarsu, tullier, ferla u anke papoċċi bojod u ħomor. Li kieku fittixt iktar kont żgur insib skoss pjanti oħrajn. U jiffangaw fuq il-weraq rajt armata bebbux, u magħhom ma jdumux ma jingħaqdu ħafna sfiefed, spalluti u xgħat (caterpillars) tal-friefet u l-baħrijiet. Imbagħad jiftħu l-fjuri u arahom ġejjin ruxxmata friefet, naħal, żnażan u insetti oħrajn. U dan kollu fuq art li skont xi nies "ma tiswa xejn". Imma intom membri tal-BirdLife li tħobbu n-natura, u għalhekk jiena moħħi mistrieħ li intom ma tirraġunawx bħal dawn in-nies. Victor Victor Falzon L-Editur Zakak Abjad White Wagtail Motacilla alba Għasfur simpatiku li tagħrfu malajr mid-disinn tar-rix, mid-denb twil u mill-fatt li jimxi bħalna, flok jaqbeż bħall-għasafar tal-bejt. Komuni fix-xitwa u spiss tarah jiġri fl-art mal-ġnub tat-toroq, fil- kampanja, fil-btieħi tal-iskola, fil-pjazez. Meta jtir spiss isemma' l-għajta doppja: ċi-ċipp! … ċi-ċipp! … ċi-ċipp! F'din il-ħarġa… Mill-editur Aħbarijiet Servizz minsi Il-lukanda! Attività – Il-Mixja ta' Marzu Qxur u tbajja' Gawwi Shark anatomy Agħtiha l-kulur Arti tagħkom Il-bruka Il-kanġu ta' Filfla Kolina u Żeppinu Kitbu f'din il-ħarġa (National Aquarium), Martina Brancato Desirée Falzon, Victor Falzon, Maria Farrugia (Wasteserv) Klabb Klabb Ħuttaf huma l-membri żgħar u żgħażagħ (-18yrs) ta' BirdLife Malta. Il-Klabb jorganizza attivitajiet għall-familja, mixi, żjarat f'riservi naturali, ħarġiet bil-lanċa u attività ambjentali. Kull xahrejn noħorġu l-magażin il-Ħuttafa li l-membri jirċievu d-dar bil-posta. It-taqsima tal-membri li għalqu t-13 tissejjaħ Falko. Sħubija fil-klabb hija €10 fis-sena. Tista' tissieħeb ukoll il-familja kollha, li tibda tirċievi wkoll ir-rivista Bird's Eye View kull tliet xhur. Sħubija għall-Familja hija €29. Kuntatt tel 21347645 / 21347646 indirizz 57/28 Triq Abate Rigord Ta' Xbiex XBX 1120 imejl info@birdlifemalta.org websajt www.birdlifemalta.org © BirdLife Malta, Frar 2019 Disinn u produzzjoni Victor Falzon Stampat għand Poulton's Print Shop aħbarijiet Qed jidlam, ras! Aħjar taħsiblu. Veru, għax jekk nasal tard joħduli posti! Bħalma nagħmlu kull sena, f'Jannar ta' din is-sena wkoll għamilna roost count taz-zakak abjad. Iz-zakak abjad (white wagtail) huwa dak l-għasfur gustuż li taraw fil-faċċata ta' dil-ħarġa tal-Ħuttafa. Għasfur komuni fil-ħarifa u x-xitwa. Għasfur li spiss narawh jippassiġġa fuq xi bankina jew fil-bitħa tal-iskola jfittex frak tal-ikel li jkun waqgħalna. Iz-zizka bojod għandhom drawwa ħelwa li filgħaxija jfittxu siġar folti u kennija fejn jorqdu, u dan jagħmluh mhux weħidhom imma fi qtajja' kbar. Il-post fejn jinġabru għall-irqad jissejjaħ roost, u l-ikbar roost li għandna f'Malta qiegħda fil-Belt Valletta, prorprju fis-siġar fi Pjazza Assedju (quddiem il-Qorti). Biex issir roost count, grupp nies tal-BirdLife jitqassmu madwar is-swar tal-Belt u jgħoddu z-zizka deħlin itiru. Imbagħad jiltaqgħu u jgħoddu t-total. Dan l-istudju ilu jsir mill-1986, u bi pjaċir ngħidu li r-roost tal-Belt qiegħda dejjem tikber. Fil-fatt dis-sena kien rekord assolut, b'total ta' 14,475 zakak! Grazzi lil Denis Cachia li kull sena jorganizza dan l-istudju. Mhux iz-zizka bojod kollha ta' Malta jmorru l-Belt jorqdu. Jeżistu diversi roosts oħrajn iżgħar, fosthom fil-Mosta, f'Buġibba u anke f'Għawdex. Jekk hemm siġar kbar fil-pjazza tar-raħal tiegħek li fihom filgħaxija ma' nżul ix-xemx tara deħlin jorqdu z-zizka, iktbilna fuq info@birdlifemalta.org ħalli niċċekkjawha. hija l-istess speċi li tinstab fi Sqallija, fit-Tuneżija u nħawi oħrajn madwar pajjiżna. sabiha… Imma minn studju bir-reqqa li xi esperti għamlu dan l-aħħar ħareġ li hemm differenzi fil-forma, fid-daqs u fil-ħxuna tal-weraq, differenzi fil-fjuri u differenzi oħrajn li trid mikroskopju biex tapprezzahom. Il-1botaniċi għalhekk qablu li l-ispeċi ta' Malta hija 2endemika għall-Gżejjer Maltin. 1botaniċi. Nies li jistudjaw il-pjanti 2endemika. Speċi li tinsab f'pajjiż jew reġjun wieħed biss Jien l-aqwa li tagħmel fjuri bnini! Il-ferla (giant fennel) hija pjanta sabiħa u komuni sew fil-kampanja. Anzi bħalissa huwa proprju ż-żmien li din tiftaħ bukketti kbar ta' fjuri sofor qishom blalen (kif taraw fir-ritratt), u turina kemm hi sabiħa. U n-naħal, iż-żnażan u l-ħanfus sintendi jixxalaw. Ftit ġimgħat ilu tgħallimna li l-ferla hija iktar speċjali milli konna naħsbu. Sa ftit ilu konna mingħalina li l-ferla li tikber Malta Annimal jew pjanta li jisirqu n-nutriment tagħhom minn annimal jew pjanta oħra. 2ġeneru. L-ewwel miż-żewġ kelmiet li jiffurmaw l-isem xientifiku ta' annimal jew pjanta, pereżempju Erithacus (ġeneru) rubecula (speċi), li huwa l-pitirross. is-Semmiegħa Peter u Sylvia, Maris u Sky huma żewġ pari tewmin ħbieb b'rabta speċjali bejniethom: kull meta jaqbdu id xulxin jibdew jifhmu x'inhi tħoss in-natura! It-tewmin Sylvia u Peter kienu spiss jgħaddu minn ħdejn l-għalqa ta' Karmnu. Ma tgħaddix darba li ma jisimgħuhx igorr – la xemx u lanqas xita ma kienu jikkuntentawh. Imma l-iktar li kienu jirrabjawh kienu l-għasafar tal- bejt, li skont hu kienu 'moħħhom biex jisirquh'. Darba, bis-saħħa tal-homework tal-Ingliż it-tewmin kellhom jaħsbu sew fuq il-garr ta' Karmnu! Ms Galea kienet qed tispjegalhom il-homework. "Il-komponiment tal-lum jismu Taken for granted. Aħsbu fi storja oriġinali dwar nies jew affarijiet li jagħmlu ħafna għalina bla ma aħna nagħtu kashom." It-tewmin bdew iħokku rashom. "Tgħid nagħmluh fuq il-Mamà u "Naħseb dik l-ewwel ħaġa li tiġi f'moħħ kulħadd," qaltlu oħru. "Tridx naraw x'se jagħmlu Maris u Sky?" Meta wasal tmiem il-ġimgħa l-erba' tewmin iltaqgħu bħas-soltu u flimkien marru dawra mar-raħal. Kienet ħarġet ġurnata sabiħa għall-mixi. Ix-xemx kienet sħuna wara l-maltemp li kellhom matul il-ġimgħa kollha, u anke l-insetti kienu ħarġu jirgħu. "Ejja ngħaddu minn ħdejn Karmnu, ħa nisimgħu b'xiex qed jeqred illum," qal Peter. Maris u Sky kienu ilhom jisimgħu b'dal- bidwi qanżħa, u malajr qablu. Imma x'ħin għaddew mis-sqaq fejn kellu l-għalqa Karmenu, kien hemm il-kwiet. Mhux hawn illum," qal Peter, "X'se noqogħdu nagħmlu?" "Għax ma ngħaqqdux idejna, ħa nisimgħu n-natura hiex qed tieħu r-ruħ li Karmnu mhux hawn joħdilhom rashom bil-garr?" wieġbet oħtu. Bid-daħqa, l-erba' tewmin qabdu id xulxin. Għasfur tal-bejt b'żewġ xgħat tal-farfett tal-kromb Aħħ, xi tjubija!" It-tewmin ħarsu lejn xulxin. Mela kellu raġun Karmnu jgħid li l-għasafar tal-bejt jisirqulu l-prodotti! Baqgħu ssummati jisimgħu u jaraw qtajja' ta' għasafar tal-bejt ġejjin u sejrin fl-għalqa bl- affarijiet f'ħalqhom. Żgwixxx! "Awċ! Weħlitli sieq!" "Żomm waħda!" qal Sky. mhux il-ħxejjex qed jieklu. Dawk qed jieklu ħanfus u ħniex minn wiċċ l-għalqa…" l-għasafar tal-bejt jgħinuh lil Karmnu qegħdin, mhux jisirquh!" Fin-nofs siegħa li t-tewmin damu hemm l-għasafar tal-bejt kinsu wiċċ il-ħamrija minn ħafna ħanfus, 1xgħat u dud. Li ma kienx għall-għasafar, dawk l-insetti kollha min jaf kemm weraq tal- ħass u tal-pastard kienu jiklulu lil Karmenu. "Aħjar mill-aqwa bexx," daħqu t-tewmin, "Għax la jiswew flus, la jivvelenaw il-ħamrija u lanqas il-ħxejjex. Kemm neħduhom for granted is-servizzi tan-natura!" U x'idea oriġinali kellhom għall- komponiment tal-Ingliż. 1xagħat. Il-dudu tal-farfett jew tal-baħrija (plural xgħat), bl-Ingliż caterpillar Min jaf darb'oħra x'avventura ħa jkollhom sħabna t-tewmin! "L-aktar li kienu jirrabjawh…" Dan bug hotel li hemm imdendel ma' siġra fir-riserva naturali tal- Għadira. Oġġett sempliċi magħmul minn biċċiet qasab maqtugħin u marbutin flimkien. Kif taraw mir- ritratt li ttieħed ftit ġimgħat ilu, dal- bug hotel sar popolari ħafna ma' xi insetti, speċjalment iż-żunżana tax-xehda u l-bomblu iswed. Dawn isibu t-toqob eċċellenti biex jistkennu mill-kesħa, mir-riħ u mix- xita tax-xitwa. Ara kemm jirnexxilek tgħodd minnhom imrekknin u komdi fil-bug hotel. żunżan tax-xehda paper wasp Kemm sibtha komda dil-lukanda biex ngħaddi x-xitwa fiha. Ma nibdilha ma' xejn. Jien anke nbejjet fiha! Waslet il-Mixja ta' Marzu Hekk hu. Waslet l-attività li tant minnkom tistennew. Ejjew ħudu ftit arja tal- kampanja, gawdu l-kumpanija ta' nies oħrajn li wkoll iħobbu n-natura, u fl-istess ħin forsi tgħinuna nagħmlu s-soltu ġabra għall-bżonnijiet ta' xi proġett tal-BirdLife. Iċ-Ċumnija L-Għadira Riserva Naturali Kumpless tad-Daniżi Il-Prajjet Ta' Randa Għajn Znuber Ras il-Waħx Ix-Xagħra l-Ħamra Dis-sena għandna rotta ġdida. Tibda minn Għajn Tuffieħa u tispiċċa ħdejn ir-riserva naturali tal-Għadira. Rotta spettakolari li tgħaddina mill-qalba tal-Park tal- Majjistral mnejn ingawdu ftit mill- isbaħ veduti ta' pajjiżna filwaqt li madwarna beraħ, xagħri, irdum u baħar. Il-mixja hija twila 7km. Data Il-Ħadd 31 Marzu 2019 Niltaqgħu Għajn Tuffieħa (fil-parkeġġ ħdejn ir-Riviera) Ħin 8.30am In-Naħħalija Xi rigali ġentilment mogħtija minn Ir-Ramla tal-Mixquqa Tluq Il-Qala tal- Mixquqa Għajn Tuffieħa Iktar tagħrif fil-karta li qed taslilkom ma' din il-ħarġa. Dan il-ktieb ġentilment mogħti minn Book Distributors Ltd Dawn huma stills minn filmat ta' par glalez suwed (moorhen) b'erba' flieles ġodda u mqarbin! Dawn faqqsu fl-ewwel ġimgħa ta' Frar u għalhekk għandhom l-unur li kienu l-ewwel għasafar li bejtu b'suċċess fir-riserva naturali tas-Salina għas- sena 2019. Kmieni tassew, għax proprju f'nofs ix-xitwa! Dan mhux l-uniku par glalez li hemm fis- Salina, u nisperaw li jkun hemm iktar familji fil-ġimgħat u x-xhur li ġejjin. Tistgħu taraw il-filmat fuq YouTube jekk tittajpjaw Moorhens hatch at Salina nature reserve. Filmat ta' Nimrod Mifsud. Editjar ta' Nathaniel Attard. L-imqarbin! Q x u r Tbajja' mimlijin hajja! Dawn huma likeni, grupp ta' ħlejjaq strambi u misterjużi. Ħafna drabi l-likeni bilkemm nagħtu kashom għax spiss naħsbuhom qxur, tiċpis u tbajja'! Il-likeni huma affarijiet ħajjin li kapaċi jgħixu fl-iktar postijiet diffiċli – pereżempju fuq blat mikxuf, li fis-sajf taqli bajda fuqu daqs kemm ikun jaħraq! Il-likeni jikbru fuq il-blat, fuq is-siġar u fuq il-ħamrija. Spiss jikbru ma' ħitan u ċnut antiki. F'Malta għandna mijiet ta' speċi ta' likeni imma għadna ma nafux kemm eżatt. L-istudju għadu għaddej. Hawnhekk hawn disa' speċi. Taħt isimhom hemm simbolu li juri fuq xhiex issibhom jikbru l-iktar. ħamrija zkuk u friegħi blat u ħitan Verrukarja Verrucaria sp. Leħjet ix-Xiħ Ramalina lacera Bl-Ingliż jgħidulhom lichens (taqbel ma' kitchens) Grazzi lil Jennifer Fiorentino li għenitna nagħrfu l-ispeċi. Jien ġenb ta' baqra qed nara! Naħseb għandek raġun! Il-likeni huma fil- fatt żewġ ħlejjaq (alga u fungu) li jgħixu flimkien u jibbenefikaw minn xulxin. Sewwa jgħidu… X'jgħidu? Li fl- għaqda hemm is-saħħa! Tiżwiqa gawwi , fosthom Gawwi Rasu Kannella u Gawwi Dahru Iswed Ritratt ta' Aron Tanti meħud fir-riserva naturali ta' Simeto, Sqallija Il-Ħuttafa 150 Frar 2019 • p11 Tpinġijiet li tibagħtulna il-lellux Pjanta li f'daż-żmien tas-sena ssebbħilna l-kampanja u l-ġnub tat-toroq bil-weraq aħdar skur u bil-fjuri qishom xmux. Issa li dieħla r-rebbiegħa jitfaċċaw l-insetti. Fost dawn insibu s-suldat (soldier bug jew firebug) – tip ta' seffud li jixrob is-sugu tal-pjanti. Hemm diversi speċi jixxiebhu. Sakemm ma jiġix xi għaref u jbexxhom kollha bil-velenu. Jekk għandek tpinġija tan-natura li tixtieq inġibuhielek fil-magażin ibgħathielna fuq dan l-imejl: education@birdlifemalta.org Riservi naturali • ħinijiet ta' ftuħ Għadira Sibtijiet u Ħdud 10am sa 4pm Sa l-aħħar ta' Mejju. Jekk tħobb l-orkidi u l-pjanti, dal-ktieb għalik! Ktieb ġdid dwar l-orkidi kollha ta' Malta Miktub minn espert Ippakkjat tagħrif, ritratti u mapep Jittratta fid-dettall 36 speċi ta' orkidi Numru ta' paġni 232, ilkoll bil-kulur Għall-bejgħ mill-Għadira u s-Simar* Prezz €25 *Għall-bejgħ ukoll minn ħwienet tal-kotba Nhar ta' Ħadd 10am sa 4pm Dħul bla ħlas! il-bruka Minkejja isimha, il-bruka mhix biss Afrikana imma tikber naturali u indiġena f'ħafna nħawi madwar il-Mediterran, speċjalment fil-punent, u f'Malta xejn inqas. forma Il-bruka iktar tista' ssejħilha arbuxxell kbir milli siġra. Fis-selvaġġ tikber minn diversi friegħi baxxi u tifrex dlielha fil-baxx flok togħla 'l fuq. Peress li l-bruk spiss jikber f'inħawi mikxufin mal-baħar, din il-forma tgħinha tilqa' għall- irjieħ qawwija mill-baħar. Il-bruka hija waħda mill-ftit siġar Maltin li jnixxfu u jwaqqgħu l-weraq fix-xitwa (ara ritratt kbir). weraq Il-weraq tal-bruka huwa żgħir ħafna u jikber qisu ringieli skwami (scales). Flimkien dawn jiffurmaw geġwiġija folta ta' xniexel. Fis-sajf il-weraq tal-bruka jkun spiss imxarrab għasra. Dan għaliex mill-weraq toħroġ ħafna mluħa li tkun telgħet mal-ilma mill-għeruq. Il-bruka m'għandhiex bżonnu l-melħ u teħles minnu billi tarmih mill-weraq. Il-bumunqar tal-bruk Coniatus tamarisci huwa insett li jiekol il-weraq tal-bruka. friegħi Il-friegħi ġodda tal-bruka jikbru twal u dritti u jkunu ta' lewn kannella ħamrani, bil-weraq aħdar ġdid jispikka fuqhom. Biż-żmien il-friegħi jiħxienu u jsiru griżi. Iz-zkuk il-ħoxnin ta' bruka xiħa jitfellu ħafna u kultant jitħaffru minn ġewwa. Il-bruka kapaċi tgħix iktar minn 100 sena – hemm xi bruk fir-riserva naturali tal-Għadira li aktarx leħqu din l-età. Farfett tax-xewk (painted lady) jixrob mill-fjuri tal-bruka Kmieni fir-rebbiegħa l-bruka tagħmel ħafna fjuri, f'bukketti folti tawwalin bojod aktarx jagħtu ftit fl-isfar. Ħafna insetti jiġġennu għan-nektar ta' dawn il-fjuri. Dawn imbagħad iġibu għasafar, rettili, brimb, eċċ. Qabel jaqa', il-weraq tal- bruka jibdel minn aħdar għal kannella, oranġjo u isfar. Dan jagħti dehra verament sabiħa u xitwija. Bis-saħħa tal-ħila li teħles mill-imluħa żejda, il-bruka kapaċi tikber u tinfirex f'postijiet max-xatt, fejn siġar oħrajn imutu bl-effett tal-imluħa. Li ma kienx għall-bruka, post bħar-riserva tal-Għadira ftit kien ikollu siġar fejn jistkennu tant annimali, fosthom għasafar li jkunu deħlin għajjenin minn fuq il-baħar. Il- bruka tagħti kenn u ħajja lil ekosistema sħiħa ta' ħlejjaq. Ibejtu f'artna Għasafar li jbejtu f'Malta Il-Kanġu ta' Filfla Baħħar żgħir u qalbieni Għasfur żgħir li ftit nies jarawh jew jafu bih, ħlief sajjieda, baħħara… u 1ornitoloġi! Rixu kannella skur imma mill-bogħod jidher iswed Din id-dabra bajda tispikka ħafna waqt li jtir. Spiss idendel saqajh ma' wiċċ l-ilma, drawwa li tatu l-isem Ingliż petrel – minn Pietru l-appostlu li skont il-Vanġelu mexa fuq l-ilma! Jiekol ukoll skart ta' ħut li jintrema mis-sajjieda. Isem xjentifiku Hydrobates pelagicus Isem bl-Ingliż European Storm-petrel Daqs 15–16ċm Piż 25g Ikel ħut, klamari, skart organiku Ħabitat baħar; ibejjet f'ħofor, għerien u taħt blat mal-baħar Status ibejjet f'kolonja fuq Filfla, u xi ftit f'għerien mal-baħar f'Malta u Għawdex Jekk trid titgħallem iktar fuq l-għasafar li jbejtu f'Malta The Breeding Birds of Malta huwa l-ktieb għalik. Għall-bejgħ mill-BirdLife u ħwienet tal-kotba. Għasafar li jbejtu f'Malta Il-kanġu m'għandux saħħa jqum fuq saqajh. Meta jpoġġi aktarx jitkaxkar fuq l-għekieżi. Fir-ritratt jidher kanġu żagħżugħ biċ-ċurkett li twaħħallu minn 2ringer tal-BirdLife fuq Filfla. Daqs proprju ta' bajda tal-kanġu ta' Filfla Żewġ flieles sufin tal-kanġu f'ħofra qalb il-ħaġar kbir ta' Filfla. Fuq Filfla jbejtu mal- 5000 par kanġu. Din waħda mill-ikbar kolonja tal-kanġu fil-Mediterran. Munqar il-kanġu għandu t-tarf milwi 'l isfel u mnifsejh qegħdin f'tubi fuq barra tal-munqar. Dan huwa tipiku tal-grupp Procellariiformes, li jinkludi l-kanġi, iċ-ċief u l-albatross. Studjuż tal-għasafar 2ringer. Studjuż tal-għasafar li jkollu liċenzja speċjali biex iqiegħed ċrieket fuq saqajn l-għasafar bħala parti minn riċerka li tissejjaħ bird-ringing. Bħal ħafna tajr tal-baħar, il- kanġu jħobb jistad fi gruppi. L-Avventuri ta' Kolina l-Kokka u Żeppinu ż-Żrinġ Żeppinu huwa żring fuq ruħu u n-Nanna Kolina hija kokka xejn inqas fuq tagħha. Minkejja li Kolina xwejħa u Żeppinu żagħżugħ, flimkien dawn it-tnejn ikollhom avventuri mill-iktar interessanti. Taf x'jgħidulhom dawk? Iva, dawk jgħidulhom Sort It Out bins. Imma kif kollox tkun taf! Taf għaliex jintużaw ukoll? Biex jgħinuna nimmaniġġjaw aħjar l-iskart li niġġeneraw. Issa jien taf x'ser nagħmel? Kummiedja oħra minn tiegħek! Din id-darba mhux talli m'iniex ser nagħmel praspar, talli ħa nagħmel avveniment. Avveniment biex ninawguraw l-użu ta' dawn ir-reċipjenti fil-komunità taż- żrinġijiet. Anki s-sindku ġej jgħid kelmtejn! Hekk għandna nkunu – attivi sabiex ilkoll kemm aħna nagħtu sehemna u jkollna ambjent aħjar. U għadni ma għedtlekx kollox, Nann. Peress li aħna ż-żrinġijiet ftit li xejn niġġeneraw skart, għax nagħmlu minn kollox biex inżommu mat-3 Rs – Reduce, Reuse, Recycle – ser norganizza clean-up biex innaddfu x-xagħri mill-iskart li jħallu l-bnedmin. U l-iskart li niġbru narmuh fir- reċipjent kif suppost. Ukoll Żeppinu! Tajjeb kieku l-bnedmin ma jħammġux, imma ħeqq m'hemmx x'tagħmel – għall-inqas nippruvaw intejbu s-sitwazzjoni. Prosit, din id-darba tassew impressjonajtni. Anki żrinġ daqsxejn fuq ruħu jista' jagħti sehmu to Sort It Out ! GħAtu AħdAr għal materjali riċiklabbli. GħAtu iswed għal skart ġenerali. GħAtu KANNeLLA għal ħġieġ. GħAtu AbjAd għal skart sanitarju. Qed tagħmel il-parti tiegħek? Qed tieħu sehem fil-proġett Sort It Out sabiex l-iskart isir riżorsa? ġ n p T