Ħarġa numru 3: Diċembru, 2012 miġbura minn Patrick Sammut ija ħaġa sabiħa li l-Università ta' Malta tqassam id-Dottorati Onoris Causa kull tant żmien. Ftit snin ilu kellna l-okkażjoni ta' meta stiednet lill-attur u reġista Roberto Benigni proprju biex tgħaddilu dan l-unur. Bosta jiftakru li f'dik l-okkażjoni l-Università ta' Malta stiednet ukoll Professur barrani biex iniedi l-ktieb tiegħu f'rabta ma' Dante u d-Divina Commedia, filwaqt li nsiet Malti li għal għoxrin sena sħaħ u spejjeż tiegħu ħadem biex l-ilsien Malti jkollu t-traduzzjoni ta' din l-opra letterarja universali. Dan it-traduttur kien Alfred Palma, li hu wkoll kittieb u poeta. Ironikament, xi xhur wara Alfred Palma kien ġie mistieden mill-Comune ta' Ravenna biex jipparteċipa fl-avveniment annwali 'Dante nel mondo' (2008). F'dik l-okkażjoni jiena kont akkompanjajtu u hemm konna ngħatajna merħba ta' rejiet. Alfred Palma kien qara partijiet mid-Divina Commedia — li hu qaleb għall-Malti u li ppubblika fl- 1986 — fil-Basilika ta' San Franġisk f'Ravenna, quddiem folla nies li verament apprezzaw dan il-ġest li sar b'sagrifiċċji kbar u li żgur ma rrendiex fuq livell finanzjarju. Għal Palma dik kienet okkażjoni li ppremjatu tassew; tant hu hekk li huwa kien ġie onorat bil-Lauro Dantesco. Ftit ilu l-Unversità ta' Malta reġgħet tat l-unur tad-Dottorat Onoris Causa lill- kantant u tenur kbir Joseph Calleja, anki jekk mal- il-pont letteratura ftit għandu x'jaqsam. Nixtieq li jasal ukoll dak il-jum meta l-istess istituzzjoni tibda tagħti l-istess unur lil aktar persuni li ħadmu b'sagrifiċċji kbar u b'imħabba lejn Art Twelidhom biex komplew jagħnu oqsma differenti ta' dan il-wirt universali. Fuq nota differenti, IL-PONT huwa okkażjoni oħra li turi kemm hawn Malta ma jonqsux l-attivitajiet marbutin mal-letteratura u l-ilsien Malti. Prosit kbira lil dawk kollha li b'sagrifiċċju jiddedikaw daqstant ħin biex itellgħu inizzjattivi bħal dawn. Minn hawn nistaqsi: 'Meta se jasal dak iż-żmien meta l-awtoritajiet ikkonċernati jiftħu ċentru apposta li jospita dawn l-Għaqdiet tal-Malti u simili; ċentru permanenti fejn ikunu jistgħu jtellgħu l-attivitajiet tagħhom u jsibu post deċenti u xieraq għall-arkivji tagħhom ukoll9' Xi ħaġa simili saret diġà fil-każ tal-Akkademja tal-Malti u dan żgur li kien pass għaqli fid-direzzjoni t-tajba. Nawgura l-Milied it-Tajjeb lil kull min se jaqra IL-PONT u lil ta' madwaru 0 Kull min jixtieq jikteb lill-Editur jew jibgħat materjal relevanti -li m'għandux ikun twil ħafna— jista' juża dan il-kuntatt: sammutpatrickjEgmail.com L-AĦBARIJIET JITFAKKAR IL-POETA NAZZJONALI Bħal kull sena l-Kumitat Festi Nazzjonali fakkar lill- Poeta Nazzjonali, Dun Karm Psaila, b'attivitajiet apposta. Din is-sena l-għodwa ta' tifkira seħħet fit- 18 ta' Ottubru, jum it-twelid ta' Dun Karm. Ħadu sehem għadd ta' studenti, għalliema, uffiċjali edukattivi u persuni distinti oħra. L-okkażjoni bdiet b'korteo li telaq mill-iskola Primarja tal- Furjana fid-9.30 a.m., u mexa sa quddiem il- monument tal-Poeta Nazzjonali fit-tarf ta' Triq Sant'Anna, xogħol tal-iskultur Toni Ellul. Hemm saret ċerimonja li nkludiet qari ta' poeżiji, diskorsi uffiċjali u tqegħid ta' fjuri mal-istess mafkar. Doreen Galea kantat poeżiji ta' Dun Karm b'arranġamenti mużikali tal-Mro Domenic Galea. Il-mafkar iddedikat lill-Poeta Nazzjonali fil-Furjana VERSI TINGĦATA LIBSA ĠDIDA L-organu uffiċjali tal-Għaqda Poeti Maltin, ir-rivista VERSI, li ilha toħroġ sa mill-1986, ingħatat libsa ġdida. L-idea hija li din ir-rivista ddedikata kompletament lill-qasam tal-poeżija tkompli ssib dejjem iktar qarrejja u twassal il-poeżija għand numru akbar ta' persuni. Fil-ħarġa 2012.3 Alfred Massa jsellem lill-poeta Anton Buttigieg f'għeluq il-mitt sena minn twelidu. Hemm ukoll rapport dwar il-Premjazzjoni tal-Konkors ta' Poeżija għat- Tfal li sar aktar kmieni din is-sena. Hemm inklużi il-pont għadd ta' poeżiji b'ilsna differenti, esejs letterarji miktubin apposta għall-istudenti li se jersqu għall- eżamijiet tal-Malti SEC u MATSEC, u reċensjonijiet dwar żewġ ġabriet tal-poeżija ta' Charles Mifsud u Therese Pace. Massa jsellem ukoll lil Peter A. Caruana, Membru Onorarju tal-Għ.P.M., li miet aktar kmieni din is-sena, filwaqt li l-paġna Poeti Kontemporanji hija ddedikata lil Joseph Sciberras minn Ħ'Attard. Hemm ukoll paġna ddedikata lill- aħbarijiet mid-dinja tal-poeżija u oħra li tinkludi l-messaġġ tal-President tal-Għ.P.M. għal Jum il- Poeżija 2012. Min hu interessat jakkwista kopja jista' juża l-e-mail: ghomOOhotmail.com JITĦABBRU R-REBBIEĦA TAL-PREMJU DINJI TAL- POEŻIJA NOSSIDE 2012 It-Taljana Emilia Fragomeni li toqgħod f'Ġenova u hija għalliema tal-letteratura, rebħet it-XXVIII edizzjoni tal-Premju Dinji tal-Poeżija Nosside 2012 bil-poeżija Orme (Traċċi). Dan huwa l-uniku konkors dinji miftuħ għall-ilsna kollha u anki għal kull forma ta' komunikazzjoni (kitba, mużika u vidjow). Din is-sena pparteċipaw 374 konkorrent minn 70 pajjiż differenti f'51 lingwa differenti, inkluż il-Malti. Fost dawk li se jkollhom il-poeżija tagħhom ippubblikata fl-antoloġija NOSSIDE 2012 se jkun hemm ukoll waħda minn Malta, dik ta' Giancarlo Callari bl-isem ta' 1/ viaggio della speranza. Iċ-ċerimonja tal-premjazzjoni saret f'Reggio Calabria nhar il-Ġimgħa, 30 ta' Novembu, fejn iltaqgħu poeti mill-ħames kontinenti. RIŻORSA PERFETTA GĦALL-GĦALLIEMA U L-ISTUDENTI TAL-MALTI Għal kull min jinteressa ruħu fit-tagħlim tal- lingwa u l-letteratura Maltija żgur li jsib utli ħafna dan. is-sit elettroniku: http://malti.skola.edu.mt L-AĦBARIJIET L-GĦAQDA POETI MALTIN TIPPARTEĊIPA FIL- FIERA TAL-KTIEB Wara kuntatti li saru mas-Sinjorina Jovce Grech, l-Għaqda Poeti Maltin ingħatat l-opportunità għall-ewwel darba illi l-membri tagħha jaqraw poeżiji magħżula minnhom stess matul il-Fiera tal-Ktieb. Il-membri li kienu preżenti biex jaqraw huma Salv Sammut, Emmanuel Attard Cassar, Joseph C. Sciberras, Godwin Cini, Omar Seguna, Leanne Ellul u Miriam Ellul. Fost il-poeżiji li nqraw kien hemm dawk ta' Charles Magro, Therese Pace u Edmund Calleja. Il-qarrejja kienu mqassmin fuq tlett ijiem biex dejjem ikun hemm membru tagħna preżenti. Godwin Cini, membru tal-Kumitat tal-Għ.P.M., waqt il-parteċipazjoni tiegħu fil-Fiera tal-Ktieb 2012. PREMJAZZJONI TAL-KONKORS NAZZJONALI TAL-POEŻIJA 2012 il-Konkors: Nazzjonali tal-Poeżija 2012, lli l-Għaqda Poeti Maltin nediet fl-1 ta' Lulju 2012, ġie fi tmiemu b'Serata ta' Premjazzjoni li saret il-Ġimgħa, 16 ta' Novembru, fis-sala tas-Soċjetà tal-Arti, Manifattura u Kummerċ, il-belt Valletta. Din is-sena wkoll kien hemm għadd sabiħ ta' konkorrenti, membri tal-Għaqda Poeti Maltin u mhumiex. Il-Ġurija li eżaminat il-poeżiji kienet magħmula mis-Sinjuri George Falzon, Louis Briffa u l-Inġ. Il-Konkors kellu tliet taqsimiet: tal-Malti, tal-Ingliż u tat- Taljan. Ir-rebbieħa f'kull kategorija kienu dawn li ġejjin: Bit-Taljan ġiet fl-Ewwel Post il-poeżija il-pont Intimità ta' Christine Borg Farrugia. Fit-Tieni Post ġiet Pateċma ta' Mario Attard. Fit-taqsima tal-Ingliż l-Ewwel ġiet il-poeżija Blue Tongued Lizard ta' Donovan Gatt. It-Tieni ġiet Vaudeville ta' Kristina Miggiani. L-Ewwel fit-Taqsima tal- Malti ġiet il-poeżija Bersall, ta' Therese Pace. Fit-Tieni Post ġiet il-poeżija Nawfraġju leħor ta' Stefano Farrugia. Fit-Tielet Post ġiet il-poeżija Rabta, ta' Mark Amaira. Therese Pace ngħatat ukoll il-Premju 'Mons. Amante Buontempo', bħala r-Rebbieħa assoluta tal-Konkors Nazzjonali tal-Poeżija 2012. Ir-rebbieħa tal-Konkors Nazzjonali tal-Poeżija 2012 flimkien mal-President tal-Għ.P.M., Charles Magro PROSIT LILL-ORGANIZZATURI TAL-FIERA TAL-KTIEB 2012 Għal darb'oħra prosit lill-organizzaturi tal-Fiera tal-Ktieb li saret bejn is-7 u l-11 ta' Novembru 2012 fid-Dar tal-Mediterran, il-Belt. Bħal dejjem, din ma kinitx biss okkażjoni fejn dawk li jħobbu l-ktieb setgħu jaraw x'hawn disponibbli f'rabta ma' oqsma differenti u jixtru l-kotba favoriti tagħhom. Il-Fiera tal-Ktieb saret ukoll okkażjoni fejn wieħed jista' jikseb tagħrif siewi dwar aspetti differenti f'rabta mal-letteratura lokali. Qed nirreferi għad-diversi stands li ttellgħu u li kienu ddedikati lill-illustraturi tal-kotba tat-tfal, lill-gazzetti lokali tas-seklu 19, lill-kittieba deputati, lil Giovanni Pietro Francesco Agius De Soldanis, u anki lill-kittieba li għaddew għal ħajja aħjar din is-sena. L- l N TE RVI STA Manwel Cassar Fl-Awstralja, Melbourne, ħadem bħala għalliem, skrivan maċ-Ċivil, editur letterarju ta' ġurnali u rivisti differenti, u intervistatur- korrispondent tar-Rediffusion. Fl-1959 waqqaf l-Għaqda tal-Letteratura tal-Maltin fl -Awstralja. Huwa pittur ta' esperjenza u ko- awtur ta' antoloġiji ta' poeżiji bħal Driegħ ma' Driegħ (1971), Mal-Ħmura ta' Filgħodu (1982), Frott leħor (1992) u Riflessi Fiddiena (2000). Illum inti għandek 'il fuq minn 80 sena u ilek li emigrajt lejn l-Awstralja sa mill-1955. Kif tħares lejn Malta u x'hemm minnha li baqa' jinfluwenzak anki jekk imbiegħed minnha fiżikament u temporalment7 Għandek żball ċkejken, mhux għax jimporta ħafna. It-80 sena nagħlaqhom fit-3 ta' Jannar 2013. Lil Malta għadni nħobbha, għad li ma nagħlaqx għajnejja għal xi nuqqasijiet li huma marbuta mal-insularità. Il-moralità hi ġeneralment tajba, speċjalment dik li trabbejt fiha li darrietni nirrispetta l-valuri sodi reliġjużi u sekulari; nifraħ li għadha tinfluwenzani. L- istess l-Ilsien Malti li spiss insemmi hawn fis- sens li naqra ta' art għandha Lsienha u dammet bih letteratura ġmielha fil-kwalità, u fil-kwantità proporzjonalment. X'inhi r-relazzjoni tal-poeta u artist Malti- Awstraljan mal-kontinent il-kbir7 Kif toħroġ din fil-poeżija/arti tiegħu7 il-pont Il-poeta Malti-Awstraljan ġenwin, u mhux il-qabbiel newwieħi emozzjonalment għal Malta, jidwi l-ġijografija mil-lat deskrittiv u l-metafora fl-espressjoni tal-kontinent li jinsab fih b'ħajja differenti. Meta jitħallat, kif tajjeb li jagħmel, mal-letteratura lokali, jintlaqat mill-oriġinalità, il-virilità u attitudnijiet li jħarsu lejn suġġetti globali kontemporanji b'moħħ wiesa'. Hemm fl-istess ħin ċerta daqqa fix-xogħol Awstraljan li diffiċli tfissirha, imma tagħrafha. L-istess il-Malti- Awstraljan jevolvi mhux bilfors dejjem jew bl-istess kejl f'leħħa differenti minn ta' Malta. Madankollu l-ħarsien tal-Malti korrett bl- idjoma Maltija huma magħżużin. Intervistajt għadd ta' artisti Maltin-Awstraljani ta' Victoria u ta' New South Wales. Huma jew figurattivi jew ċerebrali. Hemm min għandu rabta ta' memorja Maltija, imma hekk jew hekk hawn abbundanza ta' materjal u ta' opportunitajiet. X'inhuma jagħmlu l-poeti u kittieba Maltin-Awstraljani hemmhekk biex iżommu kuntatt ma' xulxin2 Sfortunatement, il-kittieba Maltin-Awstraljani ma tantx iżommu kuntatt ma' xulxin. Imma f'Melbourne għandna ċ-ċans li niltaqgħu darba fix-xahar f'laqgħat ta' qari tal-Maltese Literature Group-Grupp Letteratura Maltija, u darba fis-sena f'kunċert mużiko-letterarju fil- Festival tal-Maltin. Personalment, jiena ġieli nżid billi naqra xogħlijiet tiegħi f'laqgħat ta' qari tal- Awstraljani u multikulturali. Kemm jogħġobhom jistaqsu fuq l-Ilsien Malti u Malta u mhix l-ewwel darba li talbuni naqralhom poeżiji tiegħi bil-Malti meta nkun ippreżentajtilhom traduzzjoni bl-Ingliżi a għaj Ħħ IN-NOVELLA TAL-MILIED ta' Charles Dickens maqluba għall-Malti arba kien hemm tfajjel li kien iħobb jimxi ħafna kif ukoll jaħseb fuq bosta affarijiet. Kellu oħtu li kienet għadha ċkejkna, li għalih kienet il-ħabiba tiegħu l-ħin kollu. Dawn iż-żewġt aħwa kienu jqattgħu l-ħin kollu jiġġerrew. Kienu jistagħġbu bil-ġmiel tal-fjuri; kienu jistagħġbu bl-għoli u bl-ikħal tas-sema; kienu jistagħġbu bil-fond tal-ilma; kienu jistagħġbu bit- tjubija u bis-setgħa kbira ta' Alla li għamel lid-dinja hekk sabiħa. Kultant kienu jgħidu lil xulxin: 'Li kieku t-tfal kollha tad-dinja kellhom imutu, il-fjuri, l-ilma u s-sema jiddispjaċihom għalihom'7' Huma kienu tal-fehma li jiddispjaċihom. ''Għaliex,' qalu, 'ir-rimjiet huma t- tfal tal-fjuri, u l-għadajjar żgħar tax-xita li donnhom b'logħob jinqalbu 'l isfel għan-niżla huma t-tfal tal- ilma; it-tbajja' jleqqu fis-sema jilagħbu noli bil-lejl, żgur li huma. t-tfal tal-kwiekeb; u żgur li jiddispjaċihom jekk lil ħbiebhom, it-tfal tal-bnedmin, ma jarawhomx iżjed. ' Qabel jitfaċċaw il-kwiekeb kollha f'wiċċ is-sema, dejjem kienet titfaċċa kewkba ċara u tleqq qrib il-kampnar tal-knisja u fuq l-oqbra. Kienet kewkba ikbar mill-oħrajn u iktar sabiħa minnhom ukoll, hekk ħasbu ż-żewġt aħwa, u ta' kull fil-għaxija, id f'id wara l-ħġieġ tat-tieqa, kienu joqogħdu josservawha. Min minnhom jaraha l-ewwel kien jgħid ''Rajtha l-kewkbal' u spiss kienu jgħiduha flimkien peress li kienu draw sew il-ħin li fih titfaċċa kif ukoll f'liema naħa tas-sema. U hekk saru ħbieb sewwa tagħha tant, li qabel ma kien jimteddu fis-sodda biex jorqdu, dejjem kienu jħarsu lejha għal darba oħra sabiex jagħtuha l-lejl it-tajjeb; u malli għajnejhom tkun se taħbat se tmur bihom kienu jgħidu talba ċkejkna, 'Bambin, bierek lill-kewkbal' Imma meta t-tifla kienet għadha ċkejkna, ċkejkna ħafna, tilfet saħħitha u tant kienet ma tiflaħx li ma setgħetx aktar tmur wara t-tieqa filgħaxija biex tara lill-kewkba, għalhekk it-tifel, b'qalbu maqsuma, kien jittawwal waħdu filwaqt li lil oħtu marida u b'wiċċha il-pont lewn il-qarsa tax-xemgħa, kien jgħidilha 'Rajtha l-kewkbal' Imbagħad kienet tifforma tbissima u b'leħen batut kienet tgħid, ''Bambin, bierek lil ħija u lill-kewkbal' It-tifel iħares lejn il-kewkba waħdu Għalhekk ma damx ma waasal iż-żmien li fih it-tifel sab ruħu waħdu, u fuq is-sodda ma rax aktar lil wiċċ oħtu; u fost l-oqbra l-oħra kien hemm qabar ċkejken li qabel ma kienx hemm; u meta l-kewkba kienet tiddi ħafna fuq wiċċu kien jaraha fid-dmugħ tiegħu. Issa din id-dija tant kienet qawwija li bħal donnha għamlet triq ta' dawl qawwi li jagħti għall-ġenna, hekk li meta t-tifel irtira fis-sodda solitarja tiegħu ħolom bil-kewkba; u ħolom li, minn fejn kien, ra serbut twil ta' nies immexxija mill-anġli. U l-kewkba wrietu dinja kbira mdawla fejn kienu jinsabu ħafna aktar anġli jistennewhom sabiex jilqgħuhom. Dawn l-anġli kollha li kienu jinsabu jistennew, xeħtu ħarsithom imdawla fuq dawk in-nies li kienu qegħdin jinġarru lejn il-kewkba; u wħud minnhom ħarġu mir- ringieli twal li kienu fihom u bisuhom bl-akbar imħabba u marru magħhom f'toroq ta' dwal, u kienu jinsabu kuntenti fil-kumpanija tagħhom tant li t-tfajjel ġewwa soddtu beka bil-ferħ li ħass. Imma kien hemm ħafna anġli li ma marrux magħhom, u fosthom kien hemm xi ħadd li huwa kien jaf. Dak il-wiċċ marid li darba kien mimdud fuq is-sodda kien imdawwal u gglorifikat, u sab li oħtu kienet waħda mill-mistednin. L-anġlu ta' oħtu mexa bil-mod lejn id-daħla tal- kewkba, u hija staqsiet lil min kien qed jieħu ħsieb dawk li bdew jiddaħħlu, 'Ħija ġej2' It-tweġiba tiegħu kienet 'lLe.' Hekk kif kienet qiegħda ddur lura biex tkompli sejra, ħuha ġebbed idejh u qalilha ''Hawn jien, oħtl Ħudni miegħekl' u daret u xeħtet ħarsitha mimlija dija fuqu. U kien il-lejl, u l-kewkba kienet qiegħda tiddi f'kamartu, fejn bdiet titfa' raġġi twal diretti għal fuqu u lil oħtu raha fid-dmugħ tiegħu stess. Minn dak il-ħin 'il quddiem, it-tifel beda jħares lejn il-kewkba bħallikieku hija d-dar li fiha jrid imur meta jasal iż-żmien għalih; u ħaseb li huwa ma kienx maħluq għal din id-dinja biss, imma wkoll għal dik il-kewkba, għaliex l-anġlu ta' oħtu diġa' mar fiha. Ħu dak it-tifel li għadu tarbija Twieldet tarbija u din kienet maskili u kienet tiġi ħu dak it-tifel; u mietet waqt li kienet għadha ċkejkna ħafna tant li lanqas kien għadu jaf jgħid kelma waħda. Għal darba oħra t-tifel ħolom b'dik il-kewkba miftuħa u bil-kumpanija ta' anġli, u s-serbut twil ta' nies, u l-fillieri ta' anġli b'għajnejhom jarmu d-dija jħarsu lejn dawk in-nies. Oħt dak it-tifel staqsiet lil min kien qed jieħu ħsieb dawk li bdew jiddaħħlu, 'Ħija ġej2' It-tweġiba tiegħu kienet, 'Mhux dak, imma ħuk ieħor. ' Hekk kif dak it-tifel ra lil ħuh tarbija f'dirgħajha qalilha: 'Oħt, hawn qiegħed jienal Ħudni miegħekl' U hija daret lejh u tbissmitlu. U l-kewkba bdiet tiddi. Omm it-tifel tmut Iż-żmien għadda u dan it-tifel sar raġel żgħir, u kien okkupat ġmielu bil-kotba meta l-qaddej anzjan mar fuqu u qallu: 'Ommok m'għadhiex magħna. Ġejt inġib il-barka li tat lill-iben għażiż tagħhal' Filgħaxija, għal darba oħra, ra lill- kewkba u lill-bqija l-oħra. Oħt dak it-tifel staqsiet lil min kien qed jieħu ħsieb dawk li bdew jiddaħħlu, 'Ħija ġej2' It-tweġiba tiegħu kienet, 'Ommok ġejja. ' U għajta kbira ta' ferħ instemgħet mal-kewkba kollha għaliex l-omm ingħaqdet mill-ġdid ma' wliedha. U r-raġel żgħir ġebbed dirgħajh u qal, 'Ja ommi, oħti u ħija, jiena hawn qiegħed. Ħuduni magħkoml' U dawk ilkoll weġbuh, ''Mhux għalissa.' U l-kewkba bdiet tiddi. Bint dak ir-raġel tmut Dak it-tifel li sar raġel żgħir, issa sar raġel sew, xagħru bdiet issir griża, u kien jinsab bilqiegħda maġenb. il-fuklar, imtaqqal bid-dulur, u wiċċu xxarrab bid-dmugħ hekk kif il-kewkba reġgħet infetħet mill-ġdid quddiemu. Oħt dak it-tifel staqsiet lil min kien qed jieħu ħsieb dawk li bdew jiddaħħlu, 'Ħija ġej7' It-tweġiba tiegħu kienet, 'Le, imma ġejja bintu xebba.' U dak ir-raġel li darba kien tifel ra lil bintu, mitlufa hija wkoll għalih, ħlejqa anġelika qalb dawk it-tlieta u qal, 'Ras binti tinsab fuq sider oħti u dirgħajha madwar għonq ommi, u fejn riġlejha hemm it-tarbija ta' darba, qiegħed nisma' s-sejħa tiegħi biex jien wkoll nitlaq minn hawn, ikun imfaħħar Alla U l-kewkba bdiet tiddi. Ir-raġel jara lill-kewkba għall-aħħar darba. Ġara li t-tifel sar raġel xiħ. Dak wiċċu li darba kien lixx issa tkemmex, u l-passi tiegħu tqalu u saru bla saħħa, filwaqt li dahru tgħawweġ. Lejla waħda waqt li kien jinsab mimdud fuq is-sodda tiegħu, b'uliedu madwaru, qal bħalma qal bosta drabi qabel, ''Qiegħed nara l- kewkbal' Uliedu qalu minn taħt l-ilsien, 'Qiegħed imut.' U qal: ''lva. Għomri qiegħed jaqa' minn fuqi kif taqa' biċċa ħwejjeġ, u riesaq lejn il-kewkba bħala tifel. U issa, Missier, nirringrazzjak talli spiss ħallejtni nara lill-għeżież tiegħi li jinsabu jistennewni.' U l-kewkba bdiet tiddi; u iddiet fuq il-qabar tiegħu. il-pont.:——ASASAASA8SASAS TST L 6 IL-POEŻIJI Ftit ftit qed jerġa' joqrob Milied ieħor: ġa qed inħoss is-seħer tiegħu fija; u għad li hi mitfija l-kewkba tiegħi, se' terġa' tixgħelhieli l-Fantasija: u fid-dawl tagħha jien se nerġa' nemmen il-kliem sabiħ maħżuż fil-kartolini; se' nerġa' nsib mill-ġdid il-ferħ ta' dari, u nerġa' nemmen li mhux se' jħallini. Italja Se' nerġa' nħossha ħelwa l-fewġa kiesħa ta' nifs Diċembru jonfoħ fuq ħaddejja; L-AĦĦAR TOKKI TA' DIĊEMBRU u r-riħa mingħajr fwieħa tal-ġulbiena se' nerġa' nxommha tfewwaħ f'imnifsejja. L-aħħar tokki ta' Diċembru, appik waslu, se jibdew, Se' nerġa' nara par idejn maħbuba tista' tgħid id-dinja kollha, jixegħlu xemgħat ħomor fuq il-friegħi; ħafna nies qed jistennew, nar'hom mill-ġdid iqarstu ir-rigali, u nerġa' nemmen illi għadhom tiegħil L-aħħar tokki ta' Diċembru, l-ewwel nota diġa' bdiet, Se' nerġa' nagħmel wegħda lili nnifsi kollox siket, kollox ħemed, li s-seħer ma nitfihx mad-dwal milwiena; f'daqqa waħda waqa' s-skiet. se' nerġa' għal sena oħra ngħix bit-tama li qalbi tħoss dak li ngħidilha jienal L-aħħar tokki ta' Diċembru, qed iħabbru tibdil sħiħ, ALFRED PALMA sena tmut oħra titwieled, bla ma ħadd jaf x'hemm għalih. il-pont MINN FUQ L-IXKAFFA INTERMEZZI— ĠABRA TA' 30 NOVELLA ta' Lina Brockdorff, KKM, 2012. Mill-kumment ta' George Peresso: ''lina Brockdorff hija mħarrġa sew fil-kitba fejn il-passat isir l-arkivju tal-memorja (…) Fil-proża mistħajla, l-arkivju tal-memorja hu preżenti wkoll. Hu li jqanqal. Hu li jnebbaħ. Hu li jsawwar ċerti ideat, saħansitra fl-għażla ta' metafori u tixbihat. Jew fis-soppressjoni ta' ċerti fatti. Il-memorja li tuża Brockdorff f'din il-ġabra mhix il-memorja kollettiva storika, imma l-memorja personalizzata f'ambjent soċjali. Il-memorja rrakkontata u li tirrakkonta f'Intermezzi hija esperjenza li għandha bidu fil-psikoloġija umana u li ssawwar il-personalità tagħna, forsi anki bħala persuna distinta u awtonoma, imma li intrinsikament issib lilha nfisha, il-passat tagħha, f'ħaddieħor. ' XBIHAT TAL-ANTENATI/ANCESTRAL VISIONS ta' Marlene Saliba, 2011. Mill-qoxra ta' wara: ''Fil-poeżiji tagħha bil-Malti u bl-Ingliż, Marlene Saliba tiddeskrivi b'mod tassew kommoventi n-nies ammirevoli li bnew l-imqades Neolitiċi ta' art twelidna u tirrifletti dwar ir-relevanza tal-kultura tagħhom għalina. Ir-ritratti mill-isbaħ u x-xbihat ta' xogħlijiet evokativi ta' diversi artisti mis-seklu tmintax sal-lum iżidu d-dimensjoni viżiva tal-ħajja ta' dawn l-antenati tal-Gżejjer Maltin—ħajja li b'għadd ta' modi tista' titqabbel ma' tagħna, ngħixu f'liema rokna tad-dinja ngħixu. il-fotografija prinċipali tal-fdalijiet Neolitiċi hi ta' Daniel Cilia. ' Il-ktieb għandu ''Daħla'' mill-Prof. Oliver Friggieri u oħra minn Jav Ramsav, u anki ''Kelm tejn tal-Awtriċi'. L-GĦANJA TAT-TIFKIRA, damma ta' poeżiji ta' Joe M. Attard Il-Kav. Joe M. Attard minn Għawdex jista' jissejjaħ 'Il-Poeta tal-Kummissjoni u tal- Okkażjoni' għax il-biċċa l-kbira tal-poeżiji tiegħu nkitbu wara li ġie avviċinat biex ifakkar anniversarji jew okkażjonijiet importanti kemm privati kif ukoll pubbliċi. Juża ħafna l-vers popolari u mexxej tat-tmienja. Dan il-ktieb jinqasam f'ħames taqsimiet ewlenin: Okkażjonijiet Speċjali, Anniversarji, Il-Festi Tagħna, F'Jum il-Mewt, u Mixxellanja. Il-ktieb għandu produzzjoni ta' Joe Zammit Ciantar u studju qasir mill-pinna tal-Prof. L-Għanja tat-Tifkira jittratta l-ħajja tal- Għawdxin, f'waqtiet ta' ferħ u ta' niket, u temi bħalma huma l-paċi, il-ħajja, iż-żgħożija, u d-dinja ta' madwarna, fost oħrajn. il-pont