Paġna Fil-fatt, id-Direttiva dwar il-Ħin tax-Xogħol tistabbilixxi rekwiżiti minimi ta' saħħa u sigurtà għall-organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol rigward il-perjodi ta' serħan ta' kuljum, il-waqfiet ta' mistrieħ, is-serħan ta' kull ġimgħa, il-ħin massimu tax-xogħol ta' kull ġimgħa, il-leave annwali u aspetti tax-xogħol ta' billejl, ix-xogħol bix-shift u l-mudelli tax-xogħol. Id-Direttiva nnifisha daħlet fis-seħħ aktar minn għoxrin sena ilu, f'soċjetà fejn, b'mod ġenerali, l-impjieg kien aktar stabbli u l-organizzazzjoni tax-xogħol aktar standardizzata fejn ġurnata tax-xogħol normali kienet mid-"9 sal-5", u x-xogħol mobbli, ix-xogħol bix-shift jew ix-xogħol ta' billejl kienu l-eċċezzjoni aktar milli huma llum il-ġurnata. Minn dak iż-żmien 'l hawn, rajna bidliet importanti fis-soċjetà u fl-ekonomija, fosthom żviluppi fl-ICT, bidliet fil-katini ta' valur globali, parteċipazzjoni akbar tan-nisa fis-suq tax-xogħol u sfidi demografiċi ġodda. Dan kellu impatt qawwi fuq id-dinja tax-xogħol. Matul is-snin, tfaċċaw forom ġodda ta' relazzjonijiet tal-impjiegi, b'żieda fl-impjiegi part-time u temporanji. L-aspirazzjonijiet għal aktar flessibbiltà mill-impjegaturi, f'ekonomija globalizzata u kompetittiva ħafna 24/7, u mill-impjegati, li b'mod partikolari jfittxu bilanċ aħjar bejn ix-xogħol u l-ħajja, iridu jiġu konċiljati mill-ġdid mar-riskji għas-saħħa u għas-sigurtà tal-ħaddiema f'termini tal-ħin tax-xogħol. Dan huwa wieħed minn diversi elementi ttrattati fil-konsultazzjoni wiesgħa li l-Kummissjoni Ewropea bdiet fl-2016 mal-istituzzjonijiet tal-UE, mal-Istati Membri, mas-sħab soċjali, mas-soċjetà ċivili u maċ-ċittadini dwar il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Ċivili. Il-ħtieġa li jiġi assigurat ambjent tax-xogħol tajjeb għas-saħħa u sigur hija fil-qalba tal-proposta tal-Kummissjoni għall-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-konsultazzjoni wiesgħa dwar l-ewwel abbozz tal-Pilastru kkonfermat l-importanza ta' arranġamenti tal-ħin tax-xogħol adattati għall-forom ġodda tax-xogħol u li jippreservaw is-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema. B'mod partikolari, il-kontribuzzjonijiet fir-rigward ta' forom ġodda tax-xogħol, is-saħħa u s-sigurtà u l-ħin tax-xogħol għamlu referenza, fuq naħa waħda, għall-flessibbiltà meħtieġa mill-impjegaturi sabiex jirrispondu bil-forza tax-xogħol tagħhom għaċ-ċirkustanzi ekonomiċi li qegħdin jinbidlu u fuq in-naħa l-oħra, għall-ħtieġa li jiġu ppreservati s-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema billi jiġi mħares id-dritt tagħhom għal ħin tax-xogħol raġonevoli. Il-ħtieġa li l-qafas legali u l-ftehimiet kollettivi bejn l-imsieħba soċjali jappoġġaw il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja u l-awtonomija fil-ġestjoni tal-ħin u l-arranġamenti tax-xogħol kienu kwistjonijiet rikorrenti oħra mqajma fit-tweġibiet. Barra minn hekk, il-ħtieġa ta' infurzar u implimentazzjoni aħjar tal-acquis eżistenti kienet suġġett rikorrenti fil-konsultazzjoni dwar il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Bosta partijiet interessati semmew ukoll il-ħtieġa li jiżdied l-għarfien dwar id-drittijiet soċjali eżistenti u li tiġi appoġġata aħjar l-implimentazzjoni nazzjonali. Din l-inizjattiva hija aktar u aktar rilevanti fid-dawl tan-numru ta' interpretazzjonijiet li ngħataw mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea ("il-Qorti"). Fil-fatt, mill-1993 lil hawn, aktar minn 50 sentenza u digriet tal-Qorti kellhom x'jaqsmu mad-Direttiva dwar il-Ħin tax-Xogħol u interpretaw id-dispożizzjonijiet tagħha, inkluż il-kamp ta' applikazzjoni u l-limitazzjonijiet tal-flessibbiltà li tagħti. Il-ġurisprudenza fuq din l-iskala toħloq diffikultà għall-Istati Membri, l-impjegati u l-impjegaturi, partijiet interessati oħra bħall-imsieħba soċjali jew l-ispettorati tax-xogħol u għaċ-ċittadini interessati biex jifhmu l-kontenut u l-firxa eżatti tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva. Madankollu din il-ġurisprudenza hija fundamentali sabiex tiġi assigurata l-implimentazzjoni korretta tad-Direttiva billi l-fehim ħażin jew in-nuqqas ta' għarfien tal-aħħar żviluppi fil-ġurisprudenza jistgħu jwasslu għal kwistjonijiet ta' konformità u għal ilmenti jew litigazzjoni li jistgħu jiġu evitati. Il-Komunikazzjoni preżenti ssegwi sensiela ta' tentattivi mingħajr suċċess mill-istituzzjonijiet tal-UE sabiex jirrieżaminaw id-Direttiva bejn l-2004 u l-2009 u hija wkoll il-qofol ta' proċess ta' rieżami komprensiv li twettaq matul dawn l-aħħar 7 snin. Dan il-proċess ta' rieżami kien jinkludi konsultazzjoni f'żewġ stadji mas-Sħab Soċjali tal-UE fl-2010 kif ukoll konsultazzjoni pubblika u diversi studji esterni mwettqa fil-perjodu 2014-2015. Fil-perjodu 2010-2012 ir-rieżami ġie sospiż minħabba n-negozjati bejn is-sħab soċjali transindustrijali, li kellhom l-għan li jirridisinjaw b'mod bilanċjat il-qafas legali fil-qasam tal-ħin tax-xogħol, u li ma kkonkludewx fi ftehim. Il-Kummissjoni reġgħet bdiet il-proċess ta' rieżami, li kien jinkludi konsultazzjoni pubblika, diversi studji esterni u l-valutazzjoni tal-għażliet għas-segwitu, fl-2013. Meta jitqiesu l-elementi kollha li kienu inklużi f'dan il-proċess, waħda mill-konklużjonijiet tar-rieżami tal-Kummissjoni hija li d-Direttiva dwar il-Ħin tax-Xogħol għadha strument rilevanti. Id-diversi proċessi ta' konsultazzjoni wrew ukoll l-għarfien fost bosta partijiet interessati, tad-diffikultà biex wieħed jasal għal ftehim dwar Direttiva riveduta li tissodisfa l-pożizzjonijiet tal-partijiet kollha u li tippermetti riżultat bilanċjat. Madankollu, ir-rieżami jikkonferma l-eżistenza ta' sfidi konkreti ħafna f'termini tal-implimentazzjoni tad-Direttiva minħabba l-mudelli tal-arranġamenti tax-xogħol li jevolvu kontinwament. Id-Direttiva dwar il-Ħin tax-Xogħol hija fil-fatt kumplessa sabiex tiġi implimentata minħabba n-nuqqas ta' ċarezza ta' xi wħud mid-dispożizzjonijiet tagħha, inklużi d-derogi tagħha, il-volum ta' ġurisprudenza diġà eżistenti u l-interazzjoni tat-test mal-bidliet kontinwi fid-dinja tax-xogħol. L-għanijiet speċifiċi tagħha huma: li toffri ċertezza u ċarezza akbar lill-awtoritajiet nazzjonali dwar l-obbligi u l-flessibbiltajiet li hemm fid-Direttiva sabiex jitnaqqsu l-piżijiet u l-każijiet ta' ksur; li tgħin sabiex jiġu applikati aħjar id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva fil-kuntest ta' arranġamenti tax-xogħol ġodda u flessibbli; li tassigura l-infurzar effettiv tal-istandards minimi eżistenti tal-UE kontenuti fid-Direttiva u għalhekk tappoġġa protezzjoni aħjar tas-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema kontra r-riskji assoċjati ma' sigħat tax-xogħol eċċessivi jew mhux xierqa u perjodi ta' serħan mhux adegwati, għall-benefiċċju tal-partijiet kollha. Il-Komunikazzjoni għandha l-għan li ġġib ċarezza u ċertezza legali għall-Istati Membri u partijiet interessati involuti oħra meta japplikaw id-Direttiva dwar il-Ħin tax-Xogħol u li tassisti lill-awtoritajiet nazzjonali, lill-prattikanti legali u lis-sħab soċjali fl-interpretazzjoni tagħha. Għal dan il-għan, hija tiġbor flimkien f'dokument wieħed id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva u l-ġurisprudenza tal-Qorti li interpretathom. Il-Kummissjoni temmen li l-gwida tagħha tista' tkun ta' rilevanza partikolari għall-Istati Membri billi, fir-rwol tagħha bħala gwardjana tat-Trattati, il-Kummissjoni għandha s-setgħa li timmonitorja l-implimentazzjoni tad-dritt tal-UE u eventwalment li tibda jew tagħlaq proċeduri ta' ksur abbażi tad-dispożizzjonijiet kollha tad-Direttiva, inklużi dawk fejn għadha ma ngħatat l-ebda deċiżjoni tal-Qorti. L-għoti ta' informazzjoni b'mod trasparenti lill-Istati Membri kollha dwar il-perspettiva tal-Kummissjoni dwar ċerti aspetti mhux ċari tad-Direttiva jista' jippermettilhom li jeħduhom inkonsiderazzjoni meta jkunu qegħdin ifasslu l-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom. Fl-istess ħin, il-Kummissjoni tenfasizza li l-Komunikazzjoni ma torbotx u ma għandhiex il-ħsieb li toħloq regoli ġodda. Il-kompetenza finali għall-interpretazzjoni tad-dritt tal-UE hija tal-Qorti li fl-interpretazzjoni u fl-applikazzjoni tat-Trattati tassigura li l-liġi tiġi osservata. Din hija r-raġuni għaliex l-aspetti addizzjonali li għalihom il-ġurisprudenza hija limitata jew ma teżistix u fejn il-Kummissjoni tippreżenta l-pożizzjoni tagħha huma identifikati b'mod ċar permezz ta' paragrafi inkwadrati minn bordura doppja vertikali. Rigward id-dispożizzjonijiet ewlenin stabbiliti mid-Direttiva, il-Komunikazzjoni ssemmi l-ġurisprudenza rilevanti kif ukoll tikkjarifika d-diversi possibbiltajiet għall-applikazzjoni li joħorġu mit-test tad-Direttiva nnifisha. F'termini tal-format tagħha, il-Komunikazzjoni ssegwi safejn huwa possibbli l-ordni tal-kapitoli u l-artikoli tad-Direttiva. Madankollu, hija ma tittrattax l-Artikolu 17(5) dwar tobba waqt it-taħriġ u l-Artikoli 24, 25, 26 u 27 dwar ir-rapporti, ir-reviżjoni tal-operat tad-dispożizzjonijiet fir-rigward ta' ħaddiema abbord dgħajjes tas-sajd li jbaħħru f'ilmijiet miftuħa u ħaddiema kkonċernati bit-trasport tal-passiġġieri u t-tħassir. L-ewwel wieħed huwa eskluż minħabba li d-derogi skadew u tal-aħħar mhumiex ittrattati minħabba n-natura proċedurali tagħhom. Ma huwiex l-istatus tal-persuna skont il-liġi nazzjonali li huwa deċiżiv għall-applikabbiltà tad-Direttiva dwar il-Ħin tax-Xogħol. Għall-kuntrarju, l-applikabbiltà tagħha se tiddependi fuq jekk il-persuna kkonċernata tikkwalifikax bħala "ħaddiem" skont id-definizzjoni ġurisprudenzjali tal-UE ta' ħaddiem. Dan huwa bbażat fuq aspetti tal-arranġamenti konkreti tax-xogħol tiegħu/tagħha, b'mod partikolari fuq jekk il-persuna twettaqx attivitajiet effettivi u ġenwini taħt id-direzzjoni u s-superviżjoni ta' persuna oħra u għal remunerazzjoni. Għalkemm sal-lum ma hemm l-ebda ġurisprudenza speċifika dwar is-sitwazzjoni tal-"voluntiera", "persuni f'taħriġ" jew ta' persuni b'kuntratti ta' żero sigħat jew skont il-liġi ċivili fir-rigward tad-Direttiva dwar il-Ħin tax-Xogħol, l-istess valutazzjoni, fuq il-bażi tal-kriterji ppreżentati hawn fuq, tista' twassal biex individwi taħt kwalunkwe forma ta' relazzjonijiet kuntrattwali jiġu kklassifikati bħala "ħaddiema" u għalhekk ikunu koperti mid-Direttiva dwar il-Ħin tax-Xogħol. Id-Direttiva dwar il-Ħin tax-Xogħol tistabbilixxi rekwiżiti minimi għall-"ħaddiema". Madankollu, hija ma tindikax espliċitament jekk id-dispożizzjonijiet tagħha jistabbilixxux limiti f'każ ta' kuntratti konkorrenti ma' impjegatur wieħed jew aktar jew jekk dawn japplikawx għal kull relazzjoni ta' impjieg separatament. Il-Qorti għad ma kellhiex għalfejn tiddeċiedi dwar dan il-punt. L-Artikolu 1 tad-Direttiva dwar il-Ħin tax-Xogħol tistipula li: L-Artikolu 2 tad-Direttiva 89/391/KEE dwar l-introduzzjoni ta' miżuri sabiex jinkoraġġixxu titjib fis-sigurtà u s-saħħa tal-ħaddiema fuq ix-xogħol li għalih issir referenza jistipula li: Għaldaqstant, l-esklużjoni mill-kamp ta' applikazzjoni ma tiddependix fuq jekk il-ħaddiema jkunux jappartjenu għal wieħed mis-setturi msemmija fid-Direttiva 89/391/KEE. Iżda pjuttost tiddependi fuq in-natura speċifika ta' ċerti kompiti individwali mwettqa mill-impjegati f'dawk is-setturi. Fid-dawl tal-ħtieġa li tiġi assigurata protezzjoni effettiva tal-komunità, kompiti bħal dawn jiġġustifikaw eċċezzjoni għar-regoli stabbiliti f'dik id-Direttiva. Id-Direttiva dwar il-Ħin tax-Xogħol għalhekk tapplika għall-attivitajiet tal-forzi armati, il-pulizija, jew is-servizzi tal-protezzjoni ċivili. Tapplika wkoll għal attivitajiet speċifiċi oħra tas-servizz pubbliku sakemm dawn jitwettqu f'ċirkustanzi normali. Għalkemm il-Qorti għadha ma ddeċidietx dwar dan il-punt, ma jidhirx ġustifikat fil-każ tal-avvenimenti eċċezzjonali msemmija hawn fuq li jiġu eżentati temporanjament biss il-ħaddiema tas-settur pubbliku u tibqa' mistennija konformità stretta mad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva għall-ħaddiema tas-settur privat, pereżempju l-ħaddiema fi sptarijiet privati. L-Artikolu 1(3) tad-Direttiva jistipula li: Konsegwentement, ħaddiema abbord bastimenti li ma jkunux normalment involuti f'"ħidmiet marittimi kummerċjali" ma jkunux koperti mid-Direttiva 1999/63/KE. Fid-dawl tal-formulazzjoni tal-Artikolu 1(3) kif ippreżentata hawn fuq, il-Kummissjoni tqis li dawn il-ħaddiema jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tad-Direttiva dwar il-Ħin tax-Xogħol. L-Artikolu 14 tad-Direttiva jistabbilixxi wkoll li: Abbażi tal-istrumenti preżenti tal-Unjoni, id-Direttiva dwar il-Ħin tax-Xogħol ma tapplikax fejn ikunu jeżistu rekwiżiti aktar speċifiċi. Dan huwa l-każ għal: B'mod simili għas-sitwazzjoni tal-baħħara, huwa meħtieġ li wieħed imur lura għall-kamp ta' applikazzjoni eżatt ta' dawn id-Direttivi billi, anki fis-setturi kkonċernati, xi ħaddiema jistgħu jiġu esklużi minnu u għalhekk jaqgħu taħt id-dispożizzjonijiet ġenerali tad-Direttiva dwar il-Ħin tax-Xogħol. Kif indikat fl-Artikolu 1(2) tad-Direttiva dwar il-Ħin tax-Xogħol, hija tapplika għal: ċerti aspetti tax-xogħol billejl, ix-xogħol bix-shift u t-tendenzi tax-xogħol." L-Artikolu 15 tad-Direttiva jirreferi speċifikament għal dan l-aspett: Dan min-naħa tiegħu jfisser li, fejn il-ħaddiema jibbenefikaw minn protezzjoni addizzjonali skont il-liġi nazzjonali, huma l-Istati Membri li jridu jiddeċiedu dwar il-kundizzjonijiet u li l-interpretazzjonijiet tal-Qorti fir-rigward tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva ma japplikawx għad-dispożizzjonijiet aktar protettivi mogħtija fuq livell nazzjonali. Kif indikat hawn fuq, id-Direttiva tistabbilixxi dispożizzjonijiet minimi, li l-Istati Membri jridu jittrasponu fil-liġi nazzjonali. Filwaqt li l-Istati Membri jgawdu grad ta' libertà fil-mod kif jittrasponu u jimplimentaw dawn id-dispożizzjonijiet, l-Artikolu 23 tad-Direttiva jistipula li: l-eżistenza ta' tnaqqis fil-"livell ġenerali ta' protezzjoni" u il-fatt li dan it-tnaqqis irid ikun marbut mal-"implimentazzjoni" tal-Ftehim. Il-Kummissjoni tqis li l-istess pożizzjoni tapplika għad-Direttiva dwar il-Ħin tax-Xogħol, fid-dawl tal-għan tagħha li tipproteġi s-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema u l-formulazzjoni simili tal-Artikolu 23 tagħha u l-Klawsola 8(3) tad-Direttiva dwar Xogħol għal Żmien Fiss. Dan ifisser li l-Artikolu 23 ma jistax jiġi interpretat b'mod restrittiv u li ż-żewġ kriterji ta' hawn fuq japplikaw għall-karatterizzazzjoni ta' tnaqqis fil-livell ġenerali ta' protezzjoni marbut mal-implimentazzjoni tad-Direttiva, li huwa pprojbit. L-Artikolu 2 jiddefinixxi l-"ħin tax-xogħol" u l-"perjodu ta' serħan" għall-għanijiet tad-Direttiva: Skont il-Premessa 5 tad-Direttiva, il-kunċett ta' "serħan" għandu jkun espress f'unitajiet ta' ħin, jiġifieri f'jiem, f'sigħat u/jew frazzjonijiet tagħhom. F'termini ta' dan it-tielet kriterju, huwa importanti li jiġi rrimarkat li kemm l-intensità kif ukoll kwalunkwe nuqqas ta' kontinwità fl-attivitajiet imwettqa huma irrilevanti. Fl-aħħar nett, f'konformità mal-formulazzjoni tad-Direttiva u l-ġurisprudenza tal-Qorti, jekk perjodu ta' ħin ma jissodisfax dawn il-kriterji, dan irid jitqies bħala "perjodu ta' serħan". Din il-kawża kienet tikkonċerna tekniċi impjegati sabiex jinstallaw u jagħmlu manutenzjoni fuq tagħmir tas-sigurtà f'diversi postijiet fi ħdan żona ġeografika assenjata lilhom. Huma kienu jivvjaġġaw mill-anqas darba fil-ġimgħa lejn l-uffiċċji ta' kumpanija loġistika tat-trasport biex jiġbru t-tagħmir meħtieġ għax-xogħol tagħhom. Fi ġranet oħra, huma kienu jivvjaġġaw direttament mid-djar tagħhom lejn il-postijiet fejn kellhom iwettqu l-attivitajiet tagħhom. Billi l-Qorti ddeċidiet biss dwar firxa limitata ta' perjodi li jikkwalifikaw bħala "ħin tax-xogħol", il-Kummissjoni tqis li huwa neċessarju li tipprovdi gwida fir-rigward ta' tipi oħra ta' perjodi. Dan li ġej jispjega fil-qosor il-fehmiet tal-Kummissjoni dwar il-kunċett ta' "ħin tax-xogħol" f'termini ta' perjodi ta' żmien oħra. Madankollu, fid-dawl ta' din id-deċiżjoni u skont il-fatti eżatti tal-każ li fuqhom tintalab deċiżjoni, il-Kummissjoni tqis li l-vjaġġi bejn xogħlijiet differenti matul il-ġurnata tax-xogħol jikkwalifikaw ukoll bħala ħin tax-xogħol. Dan ikun il-każ jekk jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet li ġejjin: jekk il-vjaġġi kkonċernati jikkostitwixxu mezz neċessarju sabiex jiġu pprovduti s-servizzi lill-klijenti u għalhekk iridu jitqiesu bħala perjodi li matulhom il-ħaddiema jwettqu l-attività jew id-dmirijiet tagħhom; jekk matul dak il-ħin il-ħaddiema jkunu għad-dispożizzjoni tal-impjegatur tagħhom, li jfisser li huma jaġixxu fuq l-ordnijiet tal-impjegatur u ma jistgħux jużaw il-ħin tagħhom liberament sabiex isegwu l-interessi proprji tagħhom; jekk il-ħin li jqattgħu jivvjaġġaw jifforma parti integrali mix-xogħol tal-ħaddiema u l-post tax-xogħol ta' dawn il-ħaddiema għalhekk ma jistax jiġi limitat għall-bini tal-klijenti tal-impjegatur tagħhom; Rigward il-ħin tal-ivvjaġġar ta' kuljum lejn post tax-xogħol fiss, ma hemm l-ebda indikazzjoni li tali perjodi għandhom jitqiesu bħala "ħin tax-xogħol" għall-finijiet tad-Direttiva. L-Artikolu 2(3) u (4) jistipula li: Din id-definizzjoni hija kkumplimentata minn definizzjoni ta' "ħaddiem ta' billejl" li tistabbilixxi l-kriterji li ġejjin: (a) fejn il-ħaddiema jaħdmu mill-anqas 3 sigħat tal-ħin tax-xogħol ta' kuljum tagħhom matul il-ħin ta' billejl jew (b) fejn x'aktarx jaħdmu ċertu proporzjon tal-ħin tax-xogħol annwali tagħhom matul il-ħin ta' billejl. Għalhekk, il-Kummissjoni tqis il-kriterji bħala alternattivi u li l-ħaddiema li jissodisfaw wieħed miż-żewġ kriterji jikkwalifikaw bħala "ħaddiema ta' billejl". L-Artikolu 2(5) u (6) jistipula li: Kif irrimarkat fit-test tad-definizzjoni, ix-"xogħol bix-shift" mhuwiex limitat għall-"mudell ta' rotazzjoni" magħruf sewwa li bih l-impjegati jaħdmu sett ta' sigħat għal perjodu u mbagħad jaqilbu għal sett differenti ta' sigħat ġeneralment organizzati bħala tliet perjodi ta' 8 sigħat f'ġurnata. L-Artikolu 2(7) jistabbilixxi li: Skont it-test ta' din id-Direttiva, il-kwalifika bħala "ħaddiema mobbli" hija limitata għal ħaddiema li fl-istess ħin: ikunu parti minn persunal tal-ivvjaġġar jew tat-titjir; jaħdmu għal impriża li topera servizzi tat-trasport għall-passiġġieri jew għall-merkanzija; jaħdmu fis-settur tat-trasport bit-triq, bl-ajru jew b'kanali tal-ilma interni. It-tifsira tat-terminu "ħaddiema mobbli" hija speċifika għal din id-Direttiva u hija marbuta b'mod intrinsiku mal-kriterju tal-"ivvjaġġar jew titjir". Għandha l-għan li tqis il-kundizzjonijiet tax-xogħol distintivi u l-karatteristiċi partikolari tal-attivitajiet tal-ħaddiema kkonċernati (eż. jaħdmu u jgħixu fil-post tax-xogħol għal ċerti perjodi, prinċipalment bħala parti minn attivitajiet transfruntiera). Din hija differenti minn ħaddiema mobbli fis-sens ta' ħaddiema stazzjonati, migranti jew transfruntiera. Tfisser ukoll li mhux il-ħaddiema kollha li "jivvjaġġaw" jew "itiru" jikkwalifikaw bħala "ħaddiema mobbli". L-Artikolu 2(8) jiddikjara li: Sal-lum, ma tidher li qamet l-ebda kwistjoni speċifika għal din id-definizzjoni u ma hemm l-ebda ġurisprudenza tal-Qorti. L-Artikolu 2(9) jistipula li Fin-nuqqas ta' limiti numeriċi u n-nuqqas ta' ġurisprudenza dwar dan il-kunċett, il-Kummissjoni tqis li l-kunċett ta' "serħan adegwat" irid jiġi eżaminat fid-dawl taċ-ċirkustanzi speċifiċi li fihom jiġi applikat. B'mod partikolari jridu jiġu kkunsidrati l-ispeċifiċitajiet marbuta mal-organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol u l-kundizzjonijiet tax-xogħol tat-tliet tipi ta' ħaddiema kkonċernati: mobbli, offshore u ħaddiema abbord dgħajjes tas-sajd li jbaħħru f'ilmijiet miftuħa. Id-dritt tal-ħaddiema għal perjodi minimi ta' serħan kuljum u kull ġimgħa huwa mnaqqax fl-Artikolu 31(2) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea. Irid jingħad li jeżistu derogi għal dawn id-dispożizzjonijiet u li l-kundizzjonijiet għall-użu tagħhom u l-miżuri ta' protezzjoni marbuta magħhom huma spjegati fil-Kapitolu IX. L-Artikolu 3 jistipula li: Il-11-il siegħa ta' serħan ta' kuljum iridu jkunu konsekuttivi. Dan ifisser li l-ħaddiema ma għandhomx jiġu interrotti fil-perjodu ta' serħan tagħhom sakemm l-Istat Membru ma jkunx ipprovda mod ieħor skont id-derogi permessi (ara l-Kapitolu IX). L-Artikolu 4 jistipula li: L-Artikolu 4 jintitola lill-ħaddiema għal waqfa ta' mistrieħ jekk il-ġurnata tax-xogħol tagħhom tkun itwal minn 6 sigħat. Madankollu, hija tħalli d-definizzjoni tat-tul u t-termini tagħha għall-ftehimiet kollettivi jew il-leġiżlazzjoni nazzjonali. Il-Kummissjoni għalhekk tqis li l-waqfiet ta' mistrieħ li l-ħaddiema jridu jkunu intitolati għalihom iridu jkunu definiti b'mod ċar f'unitajiet ta' ħin u li, għalkemm it-tul tal-waqfa ta' mistrieħ irid ikun definit bi ftehim kollettiv jew mil-leġiżlazzjoni nazzjonali, waqfiet ta' mistrieħ qosra żżejjed imorru kontra d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva. Bl-istess mod, għalkemm id-Direttiva tħalliha f'idejn il-ftehimiet kollettivi jew il-leġiżlazzjoni sabiex jiddefinixxu t-termini kif tingħata l-waqfa ta' mistrieħ, il-waqfa ta' mistrieħ għandha effettivament tippermetti lill-ħaddiema li jistrieħu matul il-jum tax-xogħol tagħhom meta dan tal-aħħar ikun itwal minn 6 sigħat. Il-ħin tagħha għalhekk għandu jiġi addattat għall-iskeda tal-ħaddiema u hija għandha sseħħ mhux aktar tard milli wara 6 sigħat. Għall-kuntrarju, perjodu li matulu l-ħaddiema jkunu mitluba mill-impjegatur tagħhom li jibqgħu fil-post tagħhom u li jkunu disponibbli sabiex jipprovdu servizzi jekk ikun meħtieġ, anki jekk l-attività tagħhom tkun żero, jikkwalifika bħala "ħin tax-xogħol" u għalhekk ma jissodisfax id-dritt tal-ħaddiema li jirċievu waqfa ta' mistrieħ matul il-ġurnata tax-xogħol tagħhom. Il-formulazzjoni tad-Direttiva tistabbilixxi li t-tul u t-termini tal-waqfa ta' mistrieħ ikunu definiti bi ftehimiet kollettivi jew mil-leġiżlazzjoni nazzjonali. Dan min-naħa tiegħu jfisser li t-testi tat-traspożizzjoni nazzjonali jistgħu ma jħallux it-tul u t-termini tal-waqfa ta' mistrieħ jiġu definiti bi ftehimiet individwali bejn il-ħaddiem u l-impjegatur ikkonċernat. L-Artikolu 5 jistipula li: Barra minn hekk, l-Artikolu 16 jistabbilixxi li: Għalkemm il-ġurisprudenza sal-lum hija limitata dwar is-suġġett tas-serħan ta' kull ġimgħa, il-Kummissjoni xorta waħda tispjega l-konsiderazzjonijiet li ġejjin fid-dawl tal-formulazzjoni u l-għan tad-Direttiva. Kif innotat aktar 'il fuq, l-Artikolu 5 tad-Direttiva dwar il-Ħin tax-Xogħol jistipula li "f'kull perjodu ta' sebat ijiem" il-ħaddiema jgawdu perjodu ta' serħan ta' 24 siegħa flimkien mal-11-il siegħa ta' serħan ta' kuljum, li jfisser li dan il-perjodu ta' 11-il siegħa ta' serħan ta' kuljum ma jistax jitnaqqas mill-perjodu ta' serħan ta' kull ġimgħa. Dan jammonta għal perjodu ta' serħan kontinwu ta' 35 siegħa. L-Artikolu 5 jistabbilixxi li l-ħaddiema jridu jkunu intitolati għal perjodu ta' serħan ta' kull ġimgħa "f'kull perjodu ta' sebat ijiem". Fid-dawl tal-objettiv li tipproteġi s-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema, id-Direttiva titlob ċerta regolarità tas-serħan ta' kull ġimgħa li l-ħaddiem huwa intitolat għalih. Dan l-Artikolu jfisser li għandhom jiġu definiti perjodi ta' 7 ijiem. Il-Kummissjoni tqis li, f'kull wieħed minn dawn il-perjodi, il-ħaddiema għandhom ikunu intitolati għal serħan ta' kull ġimgħa. Madankollu, id-Direttiva ma tidhirx li tesiġi li s-serħan ta' kull ġimgħa jingħata fl-istess jum tal-ġimgħa f'kull perjodu ta' 7 ijiem. Għal darba oħra, għalkemm l-Istati Membri jistgħu jintroduċu dispożizzjonijiet aktar protettivi, id-Direttiva ma tipprekludix sistema li biha s-serħan ta' kull ġimgħa jingħata lill-ħaddiem it-Tlieta matul il-Ġimgħa 1, imbagħad il-Ħamis fil-Ġimgħa 2, u l-Ħadd fil-Ġimgħa 3, eċċ. Dan ifisser li l-liġi nazzjonali tista' tippermetti li tittieħed il-medja tal-perjodi ta' serħan ta' kull ġimgħa ta' ġimagħtejn. Dan għalhekk jippermetti li l-ħaddiema jingħataw jew żewġ perjodi ta' 35 siegħa jew perjodu doppju wieħed ta' serħan ta' kull ġimgħa. L-Artikoli 5 u 16 għal darba oħra jimponu ċerta regolarità billi jiggarantixxu li l-ħaddiema jkunu intitolati għal ammont stabbilit ta' serħan f'kull perjodu ta' 14-il jum. Madankollu, huma ma jimponu l-ebda obbligu li dan is-serħan ikun fl-istess jiem matul kull perjodu ta' 14-il jum. Dan ifisser li l-atti ta' traspożizzjoni nazzjonali għandhom jassiguraw li jingħataw żewġ perjodi ta' serħan ta' kull ġimgħa ta' 35 siegħa jew perjodu doppju wieħed ta' serħan ta' kull ġimgħa f'kull perjodu ta' 14-il jum. L-Artikolu 5, l-aħħar sentenza, jipprovdi għall-possibbiltà li s-serħan ta' kull ġimgħa jitnaqqas għal 24 siegħa minħabba kundizzjonijiet oġġettivi, tekniċi jew ta' organizzazzjoni tax-xogħol. Sal-lum, din id-dispożizzjoni ma ġietx interpretata mill-ġurisprudenza tal-Qorti. Għalhekk huwa diffiċli wieħed jiddefinixxi l-kamp ta' applikazzjoni preċiż tagħha. Żewġ aspetti jistgħu madankollu jagħtu gwida għall-kjarifika ta' din id-dispożizzjoni. Għalkemm dawn il-konsiderazzjonijiet mhumiex deċiżivi u din id-deroga tista' tapplika wkoll għal każijiet differenti minn dak tal-ħaddiema bix-shift, l-użu tagħha jrid jiġi kkunsidrat bir-reqqa fuq bażi ta' każ b'każ. Id-dritt tal-ħaddiema għal limitazzjoni tas-sigħat massimi ta' xogħol huwa mnaqqax fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea. Id-Direttiva dwar il-Ħin tax-Xogħol tista' titqies bħala li tagħti espressjoni konkreta lil dan id-dritt billi tistabbilixxi ħin massimu medju ta' xogħol kull ġimgħa fl-Artikolu 6: Dan id-dritt huwa inkwadrat b'perjodu ta' referenza stabbilit fl-Artikolu 16: Kif indikat mit-test tal-Artikolu 6, il-ħin tax-xogħol ta' kull ġimgħa użat sabiex tiġi ċċekkjata l-konformità mal-limitu massimu jista' jiġi kkalkulat bħala medja. L-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu perjodu ta' referenza għall-kalkolu tal-ħin tax-xogħol medju ta' kull ġimgħa, fis-setturi u l-attivitajiet kollha, sa perjodu ta' 4 xhur. Dan ifisser li n-nuqqas ta' xogħol matul dawn il-perjodi ma jistax jintuża sabiex jikkumpensa perjodi oħra li matulhom il-ħin tax-xogħol matul il-ġimgħa jkun qabeż il-massimu. Fid-dawl tal-formulazzjoni tal-Artikolu 16(b) u minkejja n-nuqqas ta' ġurisprudenza tal-Qorti dwar din il-kwistjoni, il-Kummissjoni tqis li, fejn il-liġi nazzjonali tintitola lill-ħaddiema għal perjodi addizzjonali ta' leave annwali bil-ħlas lil hinn mill-minimu ta' 4 ġimgħat, l-Istat Membru kkonċernat jibqa' liberu li jiddeċiedi dwar l-inklużjoni jew l-esklużjoni ta' dawn il-perjodi addizzjonali ta' leave annwali bil-ħlas meta jikkalkula l-ħin tax-xogħol medju ta' kull ġimgħa. L-Artikolu 7(1) jistipula li L-intitolament ta' leave annwali huwa ta' erba' ġimgħat, li jfisser li l-ħaddiema jridu jinħelsu mill-obbligi tax-xogħol tagħhom għal erba' ġimgħat tal-kalendarju, irrispettivament minn jekk jaħdmux full-time jew part-time. Bl-istess mod, il-liġi nazzjonali tista' tistabbilixxi kundizzjonijiet għall-eżerċizzju tad-dritt għal-leave annwali bil-ħlas, inklużi l-kundizzjonijiet għat-trasferiment fi tmiem is-sena tal-leave. L-Artikolu 7(2) jistipula li: Id-Direttiva ma tistabbilix kif għandu jiġi kkalkulat il-benefiċċju minflok il-perjodu minimu ta' leave annwali bil-ħlas. Fil-każ ta' drittijiet għal-leave irregolati mil-liġi nazzjonali, il-Qorti sostniet li l-għan tal-leave għandu jiġi valutat sabiex jinstiltu konklużjonijiet dwar il-koinċidenza eventwali ma' leave annwali bil-ħlas. B'kuntrast mad-dritt għal-leave tal-maternità, id-dritt għal-leave tal-mard u l-kundizzjonijiet għall-eżerċizzju ta' dak id-dritt ma humiex regolati bid-dritt tal-UE. Madankollu l-Qorti tistabbilixxi limiti għal-liġi nazzjonali, meta l-leave annwali bil-ħlas u l-leave tal-mard jaħbtu flimkien. Fejn il-ħaddiem ikun kien marid matul is-sena tal-leave kollha jew parti minnha, jista' jkun li ma jkunx seta' jieħu l-leave annwali bil-ħlas, għalkemm xorta waħda kien intitolat għalih. Fejn il-ħaddiema jkunu intitolati għal forom oħra ta' leave taħt il-leġiżlazzjoni nazzjonali, l-għan tal-leave huwa l-fattur determinanti sabiex jiġi deċiż kif għandha tiġi mmaniġġata kwalunkwe koinċidenza tal-leaave annwali bil-ħlas. L-Artikolu 8 tad-Direttiva jistabbilixxi li: Id-Direttiva tillimita l-ħin tax-xogħol medju tal-ħaddiema kollha ta' billejl għal 8 sigħat f'kull perjodu ta' 24 siegħa. Barra minn hekk, għalkemm l-Artikolu 8 jirreferi għas-"sigħat normali tax-xogħol", id-definizzjonijiet ta' "ħin tax-xogħol" u "perjodi ta' serħan" fil-Kapitolu IV, u l-Premessa 8 tad-Direttiva, jimplikaw li l-"ħin tax-xogħol" kollu, inkluża s-sahra, għandhom jingħaddu għal dan il-limitu fuq il-ħin tax-xogħol. Billi dan il-limitu huwa medja, l-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu dwar il-perjodu ta' referenza. Skont l-Artikolu 16(c), il-perjodu ta' referenza għandu jiġi definit wara konsultazzjoni maż-żewġ naħat tal-industrija jew direttament permezz ta' ftehimiet kollettivi jew ftehimiet fuq livell nazzjonali jew reġjonali. B'differenza mil-limitu medju, il-limitu massimu fuq dan it-tip speċifiku ta' xogħol ta' billejl skont l-Artikolu 8(b) japplika għal "kwalunkwe perjodu ta' 24 siegħa". Huwa ma jistax jiġi kkalkulat bħala medja. Dan ifisser li filwaqt li l-ħaddiema kkonċernati jistgħu jagħmlu anqas xogħol f'ċertu perjodu ta' 24 siegħa, huma qatt ma jistgħu jaqbżu l-massimu ta' 8 sigħat f'ħinijiet oħra meta jwettqu xogħol ta' billejl. Madankollu, b'differenza mil-limitu medju li japplika għas-sigħat tax-xogħol kollha tal-ħaddiema ta' billejl, dan il-limitu assolut japplika biss għall-ħin li matulu l-ħaddiema kkonċernati fil-fatt iwettqu xogħol ta' billejl. Dan ifisser li jekk "ħaddiem ta' billejl li x-xogħol tiegħu jinvolvi perikli speċjali jew strapazz kbir" ma jwettaqx xogħol ta' billejl f'perjodu speċifiku ta' 24 siegħa, ma jkunx il-limitu assolut ta' 8 sigħat li japplika għal dak il-perjodu iżda l-limitu medju. Għalhekk il-ħaddiem jista' jaħdem għal aktar minn 8 sigħat jekk huwa ma jwettaqx xogħol ta' billejl matul dak il-perjodu. Id-Direttiva ma tiddefinix il-kunċetti ta' "perikli speċjali jew strapazz fiżiku jew mentali kbir". Tistipula li dawn għandhom jiġu definiti bil-leġiżlazzjoni u/jew il-prattika nazzjonali jew bi ftehim kollettiv jew ftehimiet konklużi bejn iż-żewġ naħat tal-industrija. L-Artikolu 9 jimponi l-obbligi li ġejjin fuq l-Istati Membri: L-Artikolu 9 tad-Direttiva jintitola lill-"ħaddiema ta' billejl" kollha taħt l-Artikolu 2(4) (ara l-Kapitolu IV aktar 'il fuq) għal eżami tas-saħħa qabel ma jiġu assenjati. B'differenza mill-Konvenzjoni tal-ILO, id-Direttiva ma tirreferix għat-talba ta' ħaddiem iżda tintitola lill-ħaddiema ta' billejl kollha għal eżamijiet tas-saħħa qabel ma jibdew xogħol. Il-"ħaddiema ta' billejl" huma intitolati wkoll għal eżamijiet tas-saħħa "f'intervalli regolari". Dawn l-intervalli tħallew mhux definiti u għalhekk huma l-Istati Membri li jridu jiddeċiduhom. Filwaqt li d-Direttiva tistipula li l-eżamijiet tas-saħħa jridu jkunu b'xejn għall-ħaddiem, hija ma tistabbilix jekk l-ispejjeż għandhomx jintrefgħu mill-impjegatur jew minn parti terza, bħas-servizzi tas-saħħa okkupazzjonali, u għalhekk huma l-Istati Membri li jridu jiddeċiedu. Id-Direttiva dwar il-Ħin tax-Xogħol titlob li l-eżamijiet tas-saħħa b'xejn li l-ħaddiema huma intitolati għalihom qabel ma jiġu assenjati x-xogħol u mbagħad f'intervalli regolari jikkonformaw mal-kunfidenzjalità medika. Id-Direttiva tgħid li dawn l-eżamijiet tas-saħħa jistgħu jitwettqu fi ħdan is-sistema tas-saħħa nazzjonali, iżda ma tesiġix dan. Id-Direttiva ma tidħolx fid-dettalji tal-proċedura jew kif għandhom jiġu ppruvati l-problemi tas-saħħa u r-rabta max-xogħol ta' billejl. Dawn għalhekk jistgħu jiġu deċiżi fuq livell nazzjonali. Rigward il-pożizzjonijiet li fihom għandhom jiġu trasferiti l-ħaddiema, id-Direttiva titlob biss li jkun xogħol li jkunu tajbin għalih u li jkun "xogħol ta' matul il-jum". It-trasferiment għandu jseħħ "kull meta jkun possibbli". L-Artikolu 10 jistipula li: Din id-dispożizzjoni tippermetti lill-Istati Membri li jżidu l-miżuri ta' protezzjoni applikabbli għal ċerti "kategoriji ta' ħaddiema ta' billejl". Hija ma tippermettix derogi iżda pjuttost tipprovdi espliċitament li jistgħu jiġu stabbiliti miżuri ta' protezzjoni addizzjonali. L-Artikolu 11 jistabbilixxi li: It-test finali jillimita r-rekwiżit ta' informazzjoni lill-awtoritajiet kompetenti għall-każijiet fejn l-awtoritajiet jitolbu dan. Dan ifisser li filwaqt li l-Istati Membri xorta jistgħu jitolbu lill-impjegaturi jinformaw lill-awtoritajiet dwar l-użu regolari ta' ħaddiema ta' billejl bħala parti mid-dikjarazzjonijiet sistematiċi, id-Direttiva ma timponix dan l-obbligu. Hija titlob biss li l-awtoritajiet kompetenti jiddeċiedu dwar is-sitwazzjonijiet li fihom l-awtoritajiet iridu jiġu infurmati. Dan id-dmir li jinfurmaw lill-awtoritajiet japplika għall-impjegaturi li jużaw "regolarment" ħaddiema ta' billejl. Il-kamp ta' applikazzjoni eżatt tat-terminu "regolarment" mhuwiex definitt mid-Direttiva, u lanqas ma kien is-suġġett ta' proċedimenti fil-Qorti. Hija l-fehma tal-Kummissjoni li d-dispożizzjonijiet tal-liġi nazzjonali li jimponu obbligu ġenerali fuq l-impjegaturi sabiex jikkomunikaw informazzjoni dwar il-ħaddiema tagħhom, il-ħin tax-xogħol u l-organizzazzjoni tax-xogħol, jistgħu jikkorrispondu għal dan ir-rekwiżit. L-Artikolu 12 tad-Direttiva jistabbilixxi li: Din id-dispożizzjoni tikkonċerna kemm lill-ħaddiema ta' billejl kif ukoll lill-ħaddiema bix-shift u titlob li l-Istati Membri jassiguraw protezzjoni xierqa tas-saħħa u s-sigurtà tagħhom u d-disponibbiltà f'kull ħin, ta' servizzi jew faċilitajiet ta' protezzjoni u prevenzjoni ekwivalenti għal dawk applikabbli għal ħaddiema oħra. L-Artikolu 13 jistabbilixxi li: Din id-dispożizzjoni hija partikolarment rilevanti għax-xogħol bix-shift iżda mhux espressament limitata għalih. Hija titlob li l-Istati Membri jassiguraw lill-impjegaturi jqisu l-"prinċipju ġenerali tal-adattazzjoni tax-xogħol għall-ħaddiem" meta jistabbilixxu mudell ġdid tax-xogħol jew jibdlu wieħed eżistenti. Id-Direttiva hawnhekk tenfasizza l-importanza tal-waqfiet ta' mistrieħ, iżda ma tillimitax il-kamp ta' applikazzjoni tal-miżuri ta' protezzjoni li għandhom jittieħdu. Id-Direttiva dwar il-Ħin tax-Xogħol hija test kumpless, billi hija tfittex li tipprovdi grad ta' flessibbiltà xieraq għal attivitajiet differenti, filwaqt li tassigura livell solidu ta' protezzjoni minima. Din il-flessibbiltà hija mnaqqxa fid-derogi tad-Direttiva, li huma numerużi u varjati kemm fir-rigward tal-ħaddiema u s-setturi kkonċernati kif ukoll fir-rigward tad-dispożizzjonijiet li minnhom huma permessi derogi. Id-derogi mid-Direttiva dwar il-Ħin tax-Xogħol għandhom ukoll l-elementi komuni li ġejjin: Filwaqt li d-Direttiva diġà tistabbilixxi numru ta' kundizzjonijiet għal kull waħda mid-dispożizzjonijiet ta' deroga, il-Kummissjoni tqis li meta diversi aspetti tal-protezzjoni prevista fid-Direttiva jiġu emendati permezz tal-użu kumulattiv ta' derogi, jistgħu jkunu meħtieġa aktar miżuri ta' protezzjoni sabiex jitħares l-għan tad-Direttiva li tipproteġi s-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema. L-Artikolu 17(1) jistabbilixxi d-deroga li ġejja: Fid-dawl ta' dawn l-elementi, il-Kummissjoni tqis li d-deroga tista' tinkludi ċerti maniġers ta' livell għoli li l-ħin tax-xogħol tagħhom, fit-totalità tiegħu, mhuwiex imkejjel jew predeterminat billi mhumiex obbligati li jkunu fil-post tax-xogħol f'sigħat fissi iżda jistgħu jiddeċiedu dwar l-iskeda tagħhom b'mod awtonomu. Bl-istess mod, hija tista' pereżempju tapplika għal ċerti esperti, avukati anzjani f'relazzjoni ta' impjieg jew akkademiċi li għandhom awtonomija sostanzjali sabiex jiddeterminaw il-ħin tax-xogħol tagħhom. L-Artikolu 17(1) jelenka tliet kategoriji speċifiċi ta' ħaddiema li t-tul tal-ħin tax-xogħol tagħhom ma jistax jiġi mkejjel u/jew predeterminat jew li jistgħu jiddeterminawh huma nfushom: dawn huma "eżekuttivi amministraturi jew persuni oħrajn b'poteri awtonomi ta' teħid ta' deċiżjonijiet", "ħaddiema parti mill-familja" jew "ħaddiema li juffiċċjaw f'ċerimonji reliġjużi fi knejjes u f'komunitajiet reliġjużi". Id-Direttiva tippreżenta 'l dawn il-ħaddiema bħala eżempji billi dawn ġeneralment għandhom grad għoli ta' setgħa awtonoma sabiex jorganizzaw il-ħin tax-xogħol tagħhom u jistgħu jikkwalifikaw bħala ħaddiema awtonomi. Madankollu, mhux il-ħaddiema kollha li jaqgħu fil-kategoriji elenkati, pereżempju mhux l-eżekuttivi amministraturi kollha, jikkwalifikaw għall-hekk imsejħa deroga għall-"ħaddiema awtonomi" skont l-Artikolu 17(1). L-hekk imsejħa "ħaddiema awtonomi" jibqgħu fi ħdan il-kamp ta' applikazzjoni tad-Direttiva (l-esklużjoni hija permessa biss f'każijiet eċċezzjonali ħafna, ara l-Kapitolu III. Kif indikat aktar 'il fuq, il-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-deroga huwa soġġett għall-prinċipji ġenerali tal-protezzjoni tas-sigurtà u s-saħħa tal-ħaddiema u limitat għad-dispożizzjonijiet elenkati fl-Artikolu 17(1): is-serħan ta' kuljum (l-Artikolu 3); il-waqfiet ta' mistrieħ (l-Artikolu 4) il-perjodu ta' serħan ta' kull ġimgħa (l-Artikolu 5); il-ħin massimu ta' xogħol ta' kull ġimgħa (l-Artikolu 6); it-tul tax-xogħol ta' billejl (l-Artikolu 8); il-perjodi ta' referenza għall-applikazzjoni, tal-perjodi ta' serħan ta' kull ġimgħa, il-ħin massimu ta' xogħol ta' kull ġimgħa u t-tul tax-xogħol ta' billejl (l-Artikolu 16). Il-ħaddiema kkonċernati jibqgħu soġġetti għad-dispożizzjonijiet l-oħra kollha tad-Direttiva. L-Artikolu 17(3) jipprovdi għal eċċezzjonijiet għall-Artikoli 3 (serħan ta' kuljum), 4 (waqfiet ta' mistrieħ), 5 (perjodu ta' serħan ta' kull ġimgħa), 8 (tul tax-xogħol ta' bilejl) u 16 (perjodi ta' referenza) fil-każ ta' ċerti attivitajiet. Bl-istess mod, l-Artikolu 17(4) jipprovdi għal derogi mill-Artikoli 3 u 5. L-Artikolu 18 jipprovdi għal derogi mill-Artikoli 3, 4, 5, 8 u 16 permezz ta' ftehim kollettiv. Id-dispożizzjonijiet l-oħra kollha tad-Direttiva jibqgħu japplikaw. L-Artikolu 17(3) jistipula li: Dan ifisser li d-derogi jistgħu japplikaw għal attivitajiet li mhumiex imsemmija espliċitament fl-Artikolu 17(3), sakemm ikunu marbuta ma' xi waħda mill-partiti elenkati hawnhekk. Id-derogi jirrigwardaw id-dispożizzjonijiet li ġejjin: is-serħan ta' kuljum (l-Artikolu 3); il-waqfiet ta' mistrieħ (l-Artikolu 4) il-perjodu ta' serħan ta' kull ġimgħa (l-Artikolu 5); it-tul tax-xogħol ta' billejl (l-Artikolu 8); il-perjodi ta' referenza għall-applikazzjoni tal-perjodu ta' serħan ta' kull ġimgħa, il-ħin massimu ta' xogħol ta' kull ġimgħa u t-tul tax-xogħol ta' billejl (l-Artikolu 16). L-Artikolu 17(4) jistabbilixxi li: Din id-deroga ma kinitx is-suġġett ta' ġurisprudenza fil-Qorti. Din hija limitata għal derogi mid-dispożizzjonijiet dwar is-serħan ta' kuljum u ta' kull ġimgħa. Id-dispożizzjonijiet l-oħra kollha tad-Direttiva għalhekk jibqgħu japplikaw u bħad-derogi kollha f'din il-parti, l-użu tagħhom huwa soġġett għall-għoti ta' mistrieħ kumpensatorju ekwivalenti lill-ħaddiema jew, f'każijiet eċċezzjonali fejn dan ma jkunx possibbli għal raġunijiet oġġettivi, ta' protezzjoni xierqa. L-Artikolu 18 jistabbilixxi li: Dan ifisser li l-Artikolu 18 jippermetti derogi fis-setturi kollha jekk dawn ikunu stabbiliti "permezz ta' ftehim kollettiv jew ta' ftehim konklużi bejn iż-żewġ naħat tal-industrija fil-livell nazzjonali jew reġjonali, jew b'konformità mar-regoli stabbiliti minnhom, permezz ta' ftehim kollettiv jew ftehim konklużi bejn iż-żewġ naħat tal-industrija fil-livell l-aktar baxx". Il-kunċett ta' "ftehim kollettiv" ma huwiex definit fid-Direttiva u ma jidhirx li ġie definit lanqas fi bċejjeċ oħra tad-dritt Ewropew, jew mill-Qorti. Id-dispożizzjonijiet li minnhom huma permessi derogi permezz ta' ftehim kollettiv huma elenkati fl-Artikolu 18 u jirrigwardaw: is-serħan ta' kuljum (l-Artikolu 3); il-waqfiet ta' mistrieħ (l-Artikolu 4) il-perjodu ta' serħan ta' kull ġimgħa (l-Artikolu 5); it-tul tax-xogħol ta' billejl (l-Artikolu 8); il-perjodi ta' referenza għall-applikazzjoni, tal-perjodi ta' serħan ta' kull ġimgħa, il-ħin massimu ta' xogħol ta' kull ġimgħa u t-tul tax-xogħol ta' billejl (l-Artikolu 16). Id-dispożizzjonijiet l-oħra tad-Direttiva jibqgħu japplikaw. L-Artikolu 17(2) jistabbilixxi li: L-Artikolu 18 jistipula wkoll li: Hemm żewġ "livelli" ta' kundizzjonijiet: fil-biċċa l-kbira tal-każijiet, il-ħaddiema kkonċernati jridu jingħataw "perjodi ekwivalenti ta' mistrieħ kumpensatorju"; madankollu, f'"każijiet eċċezzjonali" fejn dawn ma jkunux jistgħu jingħataw għal raġunijiet oġġettivi, il-ħaddiema kkonċernati għandhom jibbenefikaw minn "protezzjoni xierqa". Kwalunkwe deroga trid tiġi kkumpensata b'perjodu ta' mistrieħ ekwivalenti. Għal kwalunkwe deroga mid-dispożizzjonijiet dwar il-mistrieħ ta' kuljum u ta' kull ġimgħat jew il-waqfiet ta' mistrieħ, ħaddiem li ma jkunx irċieva perjodu ta' mistrieħ sħiħ jew parti minnu jrid jirċievi l-unitajiet tal-ħin neqsin bħala kumpens. Il-Kummissjoni hija tal-fehma li, għad-derogi mit-tul medju tax-xogħol ta' billejl u mill-perjodi ta' referenza, il-mistrieħ kumpensatorju jingħata b'mod awtomatiku. Fil-fatt, il-medja tibqa' applikabbli iżda tiġi kkalkulata fuq perjodu ta' żmien differenti, u b'hekk tassigura kumpens matul dak il-perjodu. Kwalunkwe approċċ ieħor iċaħħad il-possibbiltà ta' deroga minn dawn id-dispożizzjonijiet. Il-Kummissjoni tifhem li n-nuqqas ta' obbligu fil-konfront tal-impjegatur ifisser ukoll li l-ħaddiem ma jistax ikun fuq "stand-by" matul dak il-perjodu, minkejja l-fatt li l-istand-by huwa kkunsidrat bħala perjodu ta' mistrieħ (ara l-Kapitolu IV). Fil-fatt, waqt il-mistrieħ kumpensatorju, il-ħaddiem għandu jkun jista' jsegwi mingħajr interruzzjoni l-interessi tiegħu. Minn dan joħroġ li Stat Membru jista', f'ċerti ċirkustanzi, jipprovdi għall-possibbiltà ta' posponiment, għalkemm b'mod strettament temporanju, tal-perjodu minimu ta' serħan ta' kuljum kollu jew parti minnu, iżda bil-kundizzjoni biss li l-ħaddiem jirċievi s-sigħat ta' mistrieħ kollha li huwa jkun intitolat għalihom fil-perjodu li jsegwi. Il-Qorti ma ddeċidietx b'mod speċifiku dwar meta għandu jittieħed il-mistrieħ kumpensatorju ekwivalenti fir-rigward tad-derogi mill-perjodi ta' serħan ta' kull ġimgħa, il-waqfiet ta' mistrieħ, il-limitu medju u assolut għax-xogħol ta' billejl jew il-perjodi ta' referenza. Rigward il-waqfiet ta' mistrieħ, il-Kummissjoni tqis li, bħal fil-każ tas-serħan ta' kuljum, il-kumpens għandu jingħata mill-aktar fis possibbli u mhux aktar tard milli qabel il-perjodu tax-xogħol li jmiss. Rigward is-serħan ta' kull ġimgħa, il-Kummissjoni tqis li s-sitwazzjoni hija kemxejn differenti minn dik tas-serħan ta' kuljum, kemm fid-dawl tal-ħtiġijiet fiżjoloġiċi tal-ħaddiema kkonċernati kif ukoll tal-perjodu ta' referenza eżistenti ta' ġimagħtejn għall-għoti tas-serħan ta' kull ġimgħa. Għalhekk hija tqis li l-kumpens għall-perjodi mitlufa ta' serħan ta' kull ġimgħa ma għandux għalfejn jingħata "immedjatament" iżda fi żmien li jassigura li l-ħaddiem ikun jista' jibbenefika minn mistrieħ regolari sabiex jipproteġi s-saħħa u s-sigurtà tiegħu, anki fid-dawl li l-alternanza regolari ta' perjodi ta' xogħol u ta' perjodi ta' mistrieħ diġà hija assigurata permezz tal-perjodi ta' serħan ta' kuljum jew kumpensatorji. It-"tieni livell ta' deroga" permess huwa l-garanzija ta' protezzjoni xierqa jekk ma jkunux jistgħu jingħataw perjodi ekwivalenti ta' mistrieħ kumpensatorju. Minbarra l-ħaddiema f'ċentri ta' vaganzi u ta' ħin liberu, il-Kummissjoni tqis li dan jista', pereżempju, japplika għal persunal militari waqt operazzjonijiet 'il bogħod mill-post tax-xogħol normali tagħhom. Il-Kummissjoni hija tal-opinjoni li, f'konformità mal-objettiv tad-Direttiva li tipproteġi s-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema, anki f'każijiet speċifiċi bħal dawn, il-"protezzjoni xierqa" li l-ħaddiem irid jirċievi trid tkun suffiċjenti sabiex tassigura mistrieħ matul il-perjodu sħiħ kkonċernat, minbarra l-kumpens kumplimentari wara l-perjodu kkonċernat. L-Artikolu 19 jillimita l-għażla ta' deroga mill-perjodu ta' referenza għall-ħin massimu ta' xogħol ta' kull ġimgħa kif ġej: Kif spjegat fil-Kapitolu VI, tista' tittieħed il-medja tal-ħin tax-xogħol ta' kull ġimgħa u l-Artikolu 16(b) jippermetti li l-perjodu ta' referenza għall-kalkolu ta' din il-medja jkun sa 4 xhur fis-setturi kollha u fl-attivitajiet kollha. Madankollu, l-Artikolu 17(3) u l-Artikolu 18 jippermettu derogi mid-dispożizzjoni dwar il-perjodi ta' referenza f'ċerti każijiet. Id-derogi permessi għalhekk jirrigwardaw il-perjodi ta' referenza għall-għoti tal-perjodi ta' serħan ta' kull ġimgħa u għall-kalkolu tat-tul tax-xogħol ta' billejl u l-ħin tax-xogħol massimu medju ta' kull ġimgħa. L-Artikolu 19 jirregola din l-aħħar għażla ta' deroga mill-perjodi ta' referenza għall-kalkolu tal-ħin tax-xogħol ta' kull ġimgħa u jillimita l-perjodu ta' referenza għal: 6 xhur permezz ta' liġijiet, regolamenti jew dispożizzjonijiet amministrattivi f'ċerti setturi jew attivitajiet speċifiċi skont l-Artikolu 17(3) tad-Direttiva; 12-il xahar permezz ta' ftehimiet kollettivi jew ftehimiet konklużi bejn iż-żewġ naħat tal-industrija għal raġunijiet oġġettivi jew tekniċi jew raġunijiet li jirrigwardaw l-organizzazzjoni tax-xogħol u soġġett għall-konformità mal-prinċipji ġenerali relatati mal-protezzjoni tas-sigurtà u s-saħħa tal-ħaddiema. Dan jista' jsir jew f'ċerti setturi jew f'attivitajiet speċifiċi skont l-Artikolu 17(3) tad-Direttiva, fi kwalunkwe settur skont l-Artikolu 18 tad-Direttiva jew għall-ħaddiema mobbli u offshore skont l-Artikolu 20 tad-Direttiva. L-Artikolu 22(1) tad-Direttiva jinkludi l-hekk imsejħa "esklużjoni fakultattiva", li hija fformulata kif ġej: Għalkemm id-Direttiva ma titlobx espliċitament li l-kunsens tal-ħaddiem ikun bil-miktub, fid-dawl ta' din il-ġurisprudenza, l-użu ta' formola bil-miktub li tistabbilixxi l-firxa eżatta tal-ftehim jista' jgħin sabiex jiġi ppruvat il-kunsens espliċitu u individwali tal-ħaddiem. Fid-dawl ta' dan, il-Kummissjoni tqis ukoll li, sabiex jiġi ppreservat il-karattru liberu tal-kunsens tal-ħaddiem, dan tal-aħħar irid ikun revokabbli. Għalkemm id-dritt ta' kanċellazzjoni jista' jkun kwalifikat, pereżempju billi jkun meħtieġ perjodu ta' avviż bil-quddiem proporzjonat mal-ħtieġa li l-impjegatur isib soluzzjonijiet alternattivi, tidher kontra l-għanijiet tad-Direttiva u ta' din id-dispożizzjoni partikolari li l-esklużjonijiet fakultattivi tal-ħaddiema jkunu bla limitu u irrevokabbli. It-tieni kundizzjoni hija li l-ebda ħaddiem ma għandu jkun soġġett għal xi detriment mill-impjegatur tiegħu minħabba li ma jkunx lest li jagħti l-qbil tiegħu li jaħdem aktar mill-massimu medju ta' kull ġimgħa. Sabiex jikkonformaw ma' din il-kundizzjoni b'mod effettiv, l-Istati Membri huma obbligati jassiguraw li jkun hemm disponibbli mezzi ta' rimedju. Fejn tintuża l-"esklużjoni fakultattiva", il-liġi nazzjonali trid titlob li l-impjegaturi jżommu rekords aġġornati tal-ħaddiema kollha li jwettqu dak ix-xogħol. Ir-rekords tal-ħaddiema kollha soġġetti għal "esklużjoni fakultattiva" jridu jitpoġġew għad-dispożizzjoni tal-awtoritajiet kompetenti, li jrid ikollhom is-setgħa li jipprojbixxu jew jillimitaw l-użu tal-esklużjoni fakultattiva għal raġunijiet ta' saħħa u sigurtà. L-impjegatur irid jipprovdi lill-awtoritajiet kompetenti informazzjoni dwar il-każijiet li fihom il-ħaddiema jkunu għażlu l-esklużjoni fakultattiva. Jekk tkun trasposta fil-liġi nazzjonali, l-esklużjoni fakultattiva tippermetti lil ħaddiema individwali li jaħdmu aktar minn 48 siegħa fuq perjodu ta' sebat ijiem, ikkalkulati bħala medja fuq perjodu ta' referenza sa 4 xhur. Fid-dawl ta' din il-formulazzjoni u tal-għażla tal-Istati Membri li japplikaw dispożizzjonijiet li huma aktar favorevoli għas-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema, dan ifisser li, fil-fehma tal-Kummissjoni, l-esklużjoni fakultattiva tista' tintuża b'mod differenti: deroga sħiħa mill-Artikolu 6 u mill-Artikolu 16(b): ħaddiem jista' jaħdem aktar minn 48 siegħa bħala medja fuq perjodu ta' referenza li għandu jiġi definit, li jista' jaqbeż ukoll 12-il xahar; derogi limitati b'mod alternattiv jew konkorrenti mill-Artikolu 6 jew mill-Artikolu 16(b). Eżempji possibbli huma: il-ħaddiema jitħallew jaħdmu aktar minn 48 siegħa fil-ġimgħa bħala medja fuq l-istess perjodu ta' referenza kif applikabbli għal ħaddiema oħra, billi jiġi stabbilit limitu massimu ogħla għall-ħin tax-xogħol fil-ġimgħa tal-ħaddiem, b'kont meħud tad-dispożizzjonijiet dwar il-perjodi ta' serħan; il-ħaddiema jitħallew jaqbżu l-massimu ta' 48 siegħa bħala medja fuq 4 xhur filwaqt li jiġi impost li dan il-limitu jiġi rrispettat fuq perjodu ta' referenza itwal — dan jammonta għal deroga mill-perjodu ta' referenza għall-kalkolu tal-ħin tax-xogħol massimu ta' kull ġimgħa. Fi kwalunkwe każ, irid jiġi enfasizzat li l-"esklużjoni fakultattiva" ma tippermettix derogi minn dispożizzjonijiet għajr l-Artikolu 6, inklużi l-artikoli li jirrigwardaw il-perjodi minimi ta' serħan. Hija ma tippermettix derogi mill-perjodi minimi ta' serħan jew il-limiti għax-xogħol ta' billejl, pereżempju, u għalhekk hemm limitu naturali għall-użu tagħha. L-Artikolu 20 jistabbilixxi dan li ġej: Jekk il-ħaddiema mobbli ma jaqgħux fi ħdan il-kamp ta' applikazzjoni ta' waħda mid-Direttivi speċifiċi għas-settur, bħala alternattiva għad-derogi previsti skont l-Artikolu 17(3) u l-Artikolu 18 (ara l-Parti B), id-Direttiva tippermetti l-esklużjoni tagħhom mir-regoli dwar is-serħan ta' kuljum, il-waqfiet ta' mistrieħ, is-serħan ta' kull ġimgħa u t-tul tax-xogħol ta' billejl mingħajr ma tesiġi mistrieħ kumpensatorju ekwivalenti jew protezzjoni xierqa. Madankollu, minbarra dawn id-derogi u bħala eċċezzjoni mill-Artikolu 19 dwar id-derogi mill-perjodu ta' referenza għall-kalkolu tal-ħin tax-xogħol massimu ta' kull ġimgħa, l-Artikolu 20 jippermetti wkoll perjodu ta' referenza ta' 12-il xahar għall-ħaddiema li jwettqu prinċipalment xogħol offshore. L-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu dan il-perjodu ta' referenza estiż għal raġunijiet oġġettivi jew tekniċi jew għal raġunijiet li jirrigwardaw l-organizzazzjoni tax-xogħol, bil-kundizzjoni li jiġu kkonsultati r-rappreżentanti tal-impjegaturi u tal-impjegati u li jiġu mħarsa l-prinċipji ġenerali relatati mal-protezzjoni tas-sigurtà u s-saħħa tal-ħaddiema. L-Artikolu 21 jistipula li: L-Artikolu 21 jippermetti lill-Istati Membri li jidderogaw mid-dispożizzjonijiet dwar is-serħan ta' kuljum, il-waqfiet ta' mistrieħ, is-serħan ta' kull ġimgħa, il-ħin tax-xogħol massimu ta' kull ġimgħa u t-tul tax-xogħol ta' billejl għal dawn il-ħaddiema. Madankollu, l-Istati Membri huma meħtieġa jieħdu miżuri sabiex jassiguraw li l-ħaddiema kkonċernati jkunu intitolati għal "mistrieħ adegwat" (ara l-Kapitolu IV) u jillimitaw il-ħin tax-xogħol massimu ta' kull ġimgħa għal 48 siegħa bħala medja fuq perjodu ta' referenza sa 12-il xahar. Barra minn hekk, il-ħaddiema kkonċernati jridu jkunu soġġetti jew għal sigħat massimi ta' xogħol jew għal numru minimu ta' sigħat ta' mistrieħ li l-limiti ta' referenza għalihom huma stabbiliti fl-Artikolu 21(3). Id-Direttiva tistabbilixxi wkoll li s-sigħat ta' mistrieħ jistgħu jinqasmu f'mhux iktar minn żewġ perjodi, li wieħed minnhom irid ikun twil mill-anqas 6 sigħat u li l-intervall bejn il-perjodi ta' mistrieħ ma jridx jaqbeż 14-il siegħa. Dawn id-dispożizzjonijiet jirriflettu dawk tad-Direttiva 1999/63/KE. Barra minn hekk, il-kaptan ta' dgħajsa tas-sajd li tbaħħar f'ilmijiet miftuħa għandu jkollu d-dritt li jwarrab ir-regoli dwar il-ħin tax-xogħol u l-perjodi minimi ta' serħan għas-sigurtà immedjata tad-dgħajsa, tal-persuni abbord jew tal-merkanzija jew sabiex tingħata għajnuna lil dgħajjes jew persuni oħra f'sitwazzjoni mwiegħra fil-baħar. L-Artikolu 21(7) jippermetti wkoll lill-Istati Membri li jistipulaw li l-ħaddiema jridu jieħu l-leave annwali tagħhom fi żmien perjodu speċifiku tas-sena kalendarja ta' xahar jew aktar li matulu l-bastiment(i) ma jitħalliex/jitħallewx jopera(w). Id-Direttiva dwar il-Ħin tax-Xogħol hija strument kumpless. L-għan tagħha huwa li tipproteġi s-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema billi tistabbilixxi rekwiżiti minimi tas-saħħa u s-sigurtà għall-organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol u ma għandhiex tiġi subordinata għal konsiderazzjonijiet purament ekonomiċi. Id-Direttiva tibqa' strument flessibbli billi, kif muri f'dan id-dokument, hija toffri possibbiltajiet għall-applikazzjoni flessibbli tal-istandards prinċipali tagħha kif ukoll numru ta' derogi li jippermettu li jiġu akkomodati l-ispeċifiċitajiet ta' setturi partikolari jew ta' ċerti kategoriji ta' ħaddiema filwaqt li tipproteġi lill-ħaddiema kontra l-effetti avversi ta' sigħat twal iżżejjed jew ta' mistrieħ inadegwat. B'mod importanti, id-Direttiva dwar il-Ħin tax-Xogħol, l-istess bħad-Direttivi kollha tal-UE, torbot lill-Istati Membri iżda d-dispożizzjonijiet tagħha jridu jiġu trasposti fil-liġi nazzjonali. Għalhekk hija qabelxejn ir-responsabbiltà tal-Istati Membri tal-UE li jiżviluppaw l-oqfsa legali tagħhom sabiex japplikaw ir-regoli protettivi tad-Direttiva, li jadottaw kif ikun xieraq l-elementi ta' flessibbiltà li hija toffri jew li jintroduċu dispożizzjonijiet li jkunu aktar favorevoli għall-protezzjoni tas-sigurtà u s-saħħa tal-ħaddiema. Fid-dawl tal-arkitettura kumplessa tad-Direttiva, l-għan ta' din il-Komunikazzjoni huwa li tagħti kemm jista' jkun gwida dwar l-interpretazzjoni tad-Direttiva abbażi primarjament tal-ġurisprudenza tagħha. Hija ma għandhiex l-intenzjoni li toħloq regoli ġodda u l-elementi ppreżentati fiha għalhekk jibqgħu soġġetti għal aktar żviluppi u kumplimenti mill-Qorti.