dwar l-implikazzjonijiet istituzzjonali u legali ta' l-użu ta' strumenti ta' "liġi li ma torbotx" ('soft law') Kumitat ghall-Affarijiet Legali Rapporteur għal opinjoni (*): Philip Dimitrov, Kumitat għall-Affarijiet Kostituzzjonali (*) Koperazzjoni aktar mill-qrib bejn il-kumitati – Artikolu 47 tar-Regoli ta' Proċedura MOZZJONI GĦAL RIŻOLUZZJONI TAL-PARLAMENT EWROPEW Error! OPINJONI TAL-KUMITAT GĦALL-AFFARIJIET KOSTITUZZJONALI (*) Error! OPINJONI tal-Kumitat gĦas-Suq Intern u l-Ħarsien tal-Konsumatur Error! OPINJONI TAL-KUMITAT GĦALL-KULTURA U L-EDUKAZZJONI Error! Kooperazzjoni iktar mill-qrib - Artikolu 47 tar-Regoli ta' Proċedura MOZZJONI GĦAL RIŻOLUZZJONI TAL-PARLAMENT EWROPEW dwar l-implikazzjonijiet istituzzjonali u legali ta' l-użu ta' strumenti ta' "liġi li ma torbotx" (soft law) Il-Parlament Ewropew, – wara li kkunsidra t-Trattat KE, u b'mod partikulari l-Artikoli 211, 230 u 249 tiegħu, – wara li kkunsidra Artikolu 45 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, – wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Legali u l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Affarijiet Kostituzzjonali, tal-Kumitat għas-Suq Intern u l-Ħarsien tal-Konsumatur u tal-Kumitat għall-Kultura u l-Edukazzjoni ( A6-0259/2007 ), A. billi l-idea ta' liġi li ma torbotx, ibbażata fuq prattika komuni, hija ambigwa u distruttiva, u m'għandha tintuża fl-ebda dokument ta' l-istituzzjonijiet tal-Komunità, B. billi d-distinzjoni bejn dura lex/mollis lex m'għandiex tigi aċċettata jew rikonoxxuta, minħabba li hija kunċettwalment anormali, C. billi l-hekk imsejħa strumenti ta' liġi li ma torbotx bħal rakkomandazzjonijiet, Green u White Papers jew konklużjonijiet tal-Kunsill ma għandhom l-ebda valur legali jew saħħa li torbot, D. billi "liġi li ma torbotx" ma tipprovdix protezzjoni ġudizzjarja sħiħa, E. billi użu estensiv ta' strumenti ta' "liġi li ma torbotx" għandu jfisser bidla mill-mudell uniku tal-Kommunità għal dak ta' organizzazzjoni internazzjonali tradizzjonali, F. billi bħalissa hemm tilwima dwar kif tista' tiżdied l-effiċjenza tal-funzjoni regolatorja ta' l-Unjoni Ewropea fir-rigward ta' kemm "liġi li ma torbotx" ('soft law') kif ukoll ta' "liġi li torbot" ('hard law'), G. billi f' Van Gend en Loos il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Komunitajiet Ewropej stabbiliet li t-Trattat '' huwa aktar minn ftehima li sempliċiment toħloq obbligi lejn xulxin bejn l-Istati Kontraenti. … [I] l-Komunità tikkostitwixxi ordni legali ġdida fil-liġi internazzjonali li għall-benefiċċju tagħha l-Istati llimitaw il-jeddijiet tas-sovranità tagħhom, għalkemm f'oqsma limitati, u li s-suġġetti tiegħu jinkludu mhux biss lill-Istati Membri imma wkoll liċ-ċittadini tagħhom. … , Il-Liġi tal-Komunità għaldaqstant mhux biss timponi obbligi fuq l-individwi imma hija intenzjonata wkoll biex tagħtihom jeddijiet li jsiru parti mill-wirt legali tagħhom. Dawn il-jeddijiet jitfaċċaw mhux biss fejn huma mogħtija b'mod espress mit-Trattat, imma wkoll minħabba l-obbligi li t-Trattat jimponi b'mod ċar u definit fuq l-individwi kif ukoll fuq l-Istati Membri u fuq l-istituzzjonijiet tal-Komunità" Il-Kaz 26/62 Van Gend & Loos [1963] ECR 1. ; H. billi, minħabba f'hekk, il-liġi tal-Komunità tista' tintagħraf mil-liġi pubblika internazzjonali minħabba l-fatt li torbot, mhux biss lill-Istati imma wkoll lill-individwi, li minnha jiksbu jeddijiet li jistgħu jkunu infurzati legalment, u tinvolvi sett ta' istituzzjonijiet, inkluż il-Parlament Ewropew, li huwa elett direttament miċ-ċittadini ta' l-Unjoni; billi, barra minn hekk, l-ordni legali Ewropew huwa msejjes fuq id-demokrazija u r-regola tal-liġi, kif juri b'mod ċar l-Artikolu 6 u il-preambolu tat-Trattat ta' l-UE; I. billi dan ifisser li l-istituzzjonijiet ta' l-UE jistgħu jaġixxu biss skond il-prinċipju tal-legalità, jiġifieri, fejn il-bażi legali tagħti l-kompetenza u fil-limiti tal-poteri tagħhom, u billi hemm Qorti Ewropea biex tassigura li jagħmlu hekk, J. billi, fejn il-Komunità għandha kompetenza leġiżlattiva, il-mod xieraq li bih għandha taġixxi huwa l-adozzjoni ta' leġiżlazzjoni ta' l-isituzzjonijiet demokratiċi ta' l-Unjoni, il-Parlament u l-Kunsill, sakemm din għadha tidher meħtieġa filwaqt li jqisu kif jistħoq il-prinċipji ta' sussiddjarjetà u ta' proporzjonalità; billi huwa biss permezz ta' l-adozzjoni ta' leġiżlazzjoni bil-proċeduri istituzzjonali xierqa stipulati fit-Trattat li ċ-ċertezza legali, l-istat tad-dritt, is-soġġezzjoni għall-ġurisdizzjoni u l-infurzar jistgħu jiġu assigurati, u billi dan jinvolvi wkoll rispett għall-bilanċ istituzzjonali mħaddan fit-Trattat u jippermetti t-trasparenza fit-teħid tad-deċiżjonijiet, K. billi, ġeneralment, fejn il-Komunità għandha kompetenza leġiżlattiva, dan jipprekludi l-użu tal-"liġi li ma torbotx" jew tar-"Regoli ta' l-imġiba li huma stipulati fi strumenti li ma ngħatawx saħħa legali li torbot, iżda madankollu jista' jkollhom ċerti effetti legali indiretti, u li għandhom l-għan li, u jistgħu jipproduċu effetti prattiċi" Linda Senden, "Ligi li ma torbotx, Awto-Regolazzjoni u Ko-Regolazzjoni fil-Ligi Ewropea: Fejn jiltaqgħu?", EJCL, Vol. 9, 01.01.2005. , li storikament ġew użati biex itaffu n-nuqqas tal-kapaċità tal-leġizlar formali u/jew mezzi ta' infurzar u għalhekk huma tipiċi tal-liġi internazzjonali pubblika, L. billi, fejn it-Trattat jipprovdi għalihom b'mod ċar, l-istrumenti tal-liġi li ma torbotx huma leġittimi, sakemm ma jintużawx bħala sostitut għal leġiżlazzjoni fejn il-Komunità għandha poter leġiżlattiv, u fejn ir-regolamentazzjoni fuq livell ta' Komunità għadha tidher neċessarja filwaqt li jqisu kif jistħoq il-prinċipji ta' sussiddjarjetà u ta' proporzjonalità, peress li dan ikun qed jikkostitwixxi ukoll ksur tal-prinċipju tal-poteri konferiti, u billi dan japplika a fortiori għal komunikazzjonijiet tal-Kummissjoni li jwasslu għal interpretazzjoni tal-leġiżlazzjoni Komunitarja; billi, strumenti preparatorji, bħal Green u White Papers, ukoll jikkostitwixxu użu leġittimu ta' liġi li ma torbotx, flimkien ma' avviżi u linji gwida ppubblikati mill-Kummissjoni bl-għan li jispjegaw kif tapplika l-kompetizzjoni u l-politika ta' l-għajnuna ta' l-Istat, M. billi strumenti bħal dawn, li jistgħu jintużaw bħala għodda li jinterpretaw jew preparatorji għal atti leġiżlattivi li jorbtu, m'għandhomx jiġu trattati bħala leġiżlazzjoni jew jingħataw kwalunkwe effettività ta' ffissar ta' normi, N. billi sitwazzjoni bħal din iġġib magħha konfużjoni u nuqqas ta' sigurtà f'qasam fejn iċ-ċarezza u ċ-ċertezza legali għandhom jirbħu, fl-interess ta' l-Istati Membri u taċ-ċittadini , O. billi, fil waqt li jirrispetta d-dritt għall-inizzjattiva tal-Kummissjoni, il-Parlament isostni wkoll d-dritt tiegħu stess li jistieden lill-Kummissjoni tagħmel proposta leġiżlattiva (Artikolu 192 tat-Trattat KE), P. billi metodu miftuħ ta' koordinazzjoni jista' jkun ta' servizz fil-promozzjoni tal-kisba tas-suq intern iżda huwa ta' dispjaċir illi l-involviment tal-Parlament u tal-Qorti tal-Ġustizzja f'dan ir-rigward huwa dgħajjef ħafna; billi, minħabba dan in-nuqqas demokratiku fl-hekk imsejjah metodu miftuħ ta' koordinazzjoni, dan m'għandux ikun użat ħażin biex jissostitwixxi n-nuqqas ta' kompetenza leġiżlattiva tal-Komunità u b'dan il-mod biex jimponi de facto fuq l-Istati Membri l-obbligi li jkollhom l-istess effett tal-leġiżlazzjoni iżda jitqajmu barra mill-proċeduri leġiżlattivi stipulati fit-Trattat, Q. billi, l-Artikolu 211 tat-Trattat KE jipprovdi li "[b]iex jiġu żgurati l-funzjonament u l-iżvilupp xieraq tas-suq komuni, il-Kummissjoni għandha tifformula rakkomandazzjonijiet… fuq kwistjonijiet indirizzati f' dan it-Trattat jekk dan jipprovdi b'mod espliċitu jew jekk il-Kummissjoni tqis neċessarju", iżda, skond l-Artikolu 249, il-ħames paragrafu, ir-rakkomandazzjonijiet m'għandhomx saħħa li torbot u, skond il-Qorti, dawn huma "miżuri li, anke fir-rigward tal-persuni li għalihom huma indirizzati, mhumiex intiżi li jipproduċu effetti ta' rabta" Grimaldi , paragrafu 16. u ma joħolqux drittijiet fuqhiex l-individwi jistgħu jafdaw fihom quddiem qorti nazzjonali Każ C-322/88 Grimaldi [1989] ECR 4407, paragrafi 13 u 16. , u billi l-Artikolu 230 tat-Trattat KE jipprekludi l-annullament tar-rakkomandazzjonijiet, peress li dawn ma jorbtux; R. billi, minkejja kollox, il-Qorti sostniet li atti bħal dawn "ma jistgħux… jitqiesu bla effett legali. Il-Qrati nazzjonali huma marbuta li jikkunsidraw ir-rakkomandazzjonijiet sabiex jiddeċiedu fuq tilwim imressqa lilhom, b'mod partikolari fejn dawn jitfgħu dawl fuq l-interpretazzjoni ta' miżuri nazzjonali adottati sabiex jimplimentawhom jew fejn huma mfassla biex jissupplimentaw dispożizzjonijiet tal-Komunità li jorbtu" S. billi hu possibbli li jista' jirriżulta li ċerti atti tal-Kummissjoni jkunu ultra vires jekk ir-rakkomandazzjonijiet, ma jkunux użati b'biżżejjed kura, T. billi l-Artikolu I-33 tat-Trattat Kostituzzjonali jħaddan fih dispozizzjoni simili għall-Artikolu 211 tat-Trattat KE, iżda jżid li "Meta jitqiesu abbozzi ta' atti leġiżlattivi, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill għandhom iżommu lura milli jadottaw atti li għalihom mhux provdut fil-proċedura leġiżlattiva rilevanti fil-qasam ikkonċernat"; U. billi fl-2005, il-Kummissjoni adottat rakkomandazzjoni fuq it-tmexxija tad-drittijiet ta' l-awtur bejn il-fruntieri għal servizzi mużikali online leġittimi fuq il-bażi ta' l-Artikolu 211 tat-Trattat KE, deskritta bħala "strument ta' liġi li ma torbotx … mfassal biex jagħti lis-suq il-possibiltà li jimxi fid-direzzjoni t-tajba" u mid-dehra imfassal biex jitlaħħmu d-Direttivi eżistenti fuq id-drittijiet ta' l-awtur fis-Soċjetà Informatika Direttiva 2001/29/EC (ĠU L 167, 22.6.2001, p. 10). u fuq id-dritt tal-kera u d-dritt tas-self u fuq ċerti drittijiet marbutin mad-drittijiet ta' l-awtur Direttiva 92/100/KEE (ĠU L 346, 27.11.1992, p. 61), kif ġiet emendata. , u billi, peress illi l-mira prinċipali hija li tinkoraġġixxi liċenzjar multi-territorjali u r-rakkomandazzjoni ta' kif għandha tkun regolata, il-Kummissjoni qed ġġib fis-seħħ il-possibiltajiet partikulari tal-poltiki bil-mezzi tal-liġi li ma torbotx; V. billi l-Kummissjoni ħasbet fi jew tidher li qed tikkunsidra li taġixxi fuq rakkomandazzjoni f'oqsma oħra li fihom il-Komunità għandha kompetenzi legiżlattivi, inkluż ir-regolament tad-dazji tad-drittijiet ta' l-awtur u li tpoġġi limiti fuq ir-responsabiltà ta' l-awdituri, W. billi, flimkien ma' dan, il-proġett tal-liġi tal-kuntratt jibqa' fin-natura tal-liġi li ma torbotx, X. billi, fejn il-Komunità għandha kompetenza leġiżlattiva iżda jidher li hija nieqsa mir-rieda politika li ddaħħal leġiżlazzjoni, l-użu tal-liġi li ma torbotx tista' tevita l-oqsma leġiżlattivi effettivament kompetenti, u jistgħu juru disprezz lejn il-prinċipji tad-demokrazija u l-istat tad-dritt skond l-Artikolu 6 tat-Trattat UE, kif ukoll lejn dawk tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità skond l-Artikolu 5 tat-Trattat KE, u tista' tirriżulta fl-azzjoni ultra vires tal-Kummissjoni; Y. billi l-liġi li ma torbotx għandha wkoll it-tendenza li toħloq perċezzjoni ta' "super-burokrazija" mingħajr il-leġittimità demokratika, mhux biss remota miċ-ċittadini, iżda saħansitra ostili lejhom, u lesta biex tilħaq kompromessi ma' lobis b'saħħithom fejn in-negozzjati ma huma la trasparenti u lanqas li jinftehmu miċ-ċittadini, u peress li dan jista' jgħolli aspettativi leġittimi min-naħa ta' terzi persuni affettwati (eż il-konsumaturi) li wara ma jkollhom l-ebda mezz biex jiddefendu lilhom nfushom quddiem il-liġi minħabba l-atti li għalihom ikollhom effetti ħżiena ; Z. billi l-aġenda ta' leġizlazzjoni aħjar m'għandhiex tiġi sovvertita sabiex tħalli lill-eżekuttiv tal-Komunità tilleġizla b'mod effettiv permezz ta' l-istrumenti tal-liġi li ma torbotx, b'hekk tnaqqas potenzjalment l-ordni ġuridiku Komunitarju, billi tevita l-involviment tal-Parlament elett demokratikament u r-reviżjoni legali mill-Qorti tal-Ġustizzja u ċċaħħad liċ-ċittadin mir-rimedji legali tiegħu; Za. billi ma hi stipulata l-ebda proċedura biex il-Parlament jiġi kkonsultat fuq il-proposta dwar l-użu ta' l-istrumenti tal-liġi li ma torbotx, bħal rakkomandazzjonijiet u komunikazzjonijiet interpretattivi, Iqis li, fil-kuntest tal-Komunità, il-liġi li ma torbotx spiss tkun strument ambigwu u ineffettiv li għandu t-tendenza jkollu effett ta' ħsara fuq il-leġiżlazzjoni tal-Komunità u l-bilanċ istituzzjonali u għandu jintuża bi prudenza, anke fejn ikun hemm dispożizzjoni għalih fit-Trattat; Ifakkar li l - hekk imsejħa liġi li ma torbotx ma tistax tkun sostitut għal atti u strumenti legali, li huma disponibbli biex jiżguraw il-kontinwità tal-proċess leġiżlattiv, speċjalment fil-qasam tal-kultura u l-edukazzjoni; Jisħaq li kull istituzzjoni ta' l-UE, inkluż il-Kunsill Ewropew, għandha tikkunsidra l-għażliet kemm leġiżlattivi kif ukoll dawk mhux leġiżlattivi fid-deċiżjoni, każ b'każ, dwar liema azzjoni għandha tittieħed, jekk ikun il-każ; Iqis il-metodu miftuħ ta' koordinazzjoni huwa legalment dubjuż, peress li jiffunzjona mingħajr parteċipazzjoni suffiċjenti tal-Parlament u tal-kontroll ġudizzjarju; jemmen, għaldaqstant, li għandu jiġi użat f'każijiet eċċezzjonali biss u li jkun mixtieq li jiġi kkunsidrat kif il-Parlament jista' jkun involut f'din il-proċedura; Jiddeplora l-użu mill-Kummissjoni tal-liġi li ma torbotx fejn tkun sostitut għall-leġiżlazzjoni li għada meħtieġa per se, filwaqt li jqisu kif jistħoq il-prinċipji ta' sussiddjarjetà u ta' proporzjonalità, jew fejn testrapola l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja f'oqsma mhux magħrufa; Iheġġeġ lill-istituzzjonijiet biex jaġixxu b'analoġija ma' l-Artikolu I-33 tat-Trattat Kostituzzjonali billi jżommu lura milli jadottaw l-istrumenti tal-liġi li ma torbotx meta abbozzi ta' atti leġiżlattivi jkunu qed jiġu kkunsidrati; iqis li, anke skond il-liġi eżistenti, dan ir-rekwiżit ġej mill-prinċipju ta' l-istat tad-dritt skond l-Artikolu 6 tat-Trattat UE; Iheġġeġ lill-Kummissjoni biex tagħmel sforz partikulari sabiex tiggarantixxi t-trasparenza, il-viżibilità u r-responsabilità pubblika fil-proċess ta' l-adozzjoni ta' atti tal-Kommunità li ma jorbtux, kif ukoll sabiex jiżdied l-użu ta' evalwazzjoni ta' impatt fil-proċess ta' teħid ta' deċiżjonijiet; Jistieden lill-Kummissjoni biex tqis sew l-effett tal-liġi li ma torbotx fuq il-konsumaturi u l-meżżi possibbli għalihom biex ifittxu rimedju qabel ma tiġi proposta xi miżura li tinvolvi strumenti ta' liġi li ma torbotx; Huwa tal-fehma, fir-rigward tal-komunikazzjoni tal-Kummissjoni, li Green u White Papers ma jimponux obbligi legali diretti; madankollu, hu ta' l-opinjoni li l-adozzjoni ta' dokumenti ta' konsultazzjoni u dikjarazzjonijiet politiċi ta' intenzjoni m'għandhomx jitqisu li qed jimplikaw xi obbligu legali dwar ħruġ ta' regolamenti korrispondenti; Huwa tal-fehma li komunikazzjonijiet interpretattivi tal-Kummissjoni jaqdu l-iskop leġittimu li jipprovdu ċertezza legali, iżda l-irwol tagħhom m'għandux imur lilhinn minn dan il-punt; iqis li, meta dawn iservu biex jimponu obbligi ġodda, il-komunikazzjonijiet interpretattivi jikkostitwixxu estensjoni inammissibbli ta' leġiżlar permezz ta' liġi li ma torbotx; isostni li meta komunikazzjoni tistipula regolamenti dettaljati, li d-dispożizzjonijiet tagħhom ma jkunux inklużi b'mod dirett fil-libertajiet fundamentali stabbiliti fit-Trattat, din ma tkunx qed issegwi l-iskop formali tagħha u għalhekk titqies bħala nulla u bla effett Każ C-57/95 Franza vs il-Kummissjoni [1997] ECR I-1672, f'pġ. 11 Huwa ta' l-opinjoni li komunikazzjonijiet li jissodisfaw il-kriterji msemmija hawn fuq konsegwentement għandhom jinħarġu f'dawk il-każi biss fejn il-Parlament u l-Kunsill, jiġifieri l-leġiżlatura, ikunu taw istruzzjonijiet lill-Kummissjoni biex tfassal il-komunikazzjonijiet interpretattivi meħtieġa; iqis li huwa l-kompitu tal-leġiżlatura li tittrasforma t-Trattat f'realtà, filwaqt li l-interpretazzjoni hija r-responsabilità tal-Qorti tal-Ġustizzja; Huwa tal-fehma li l-istandardizzazzjoni u l-kodiċi ta' kondotta huma elementi importanti ta' l-awtoregolazzjoni; iqis, madankollu, li l-istandardizzazzjoni m'għandhiex twassal għal regolamentazzjoni żejda u b'hekk tikkostitwixxi piż żejjed b'mod partikulari għall-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju; għalhekk jemmen li l-bażijiet legali kkonċernati għandhom jinkorporaw salvagwardji fihom nfushom kontra r-regolamentazzjoni żejda; Jindika li, filwaqt li huwa leġittimu għall-Kummissjoni li tagħmel użu ta' strumenti pre-leġiżlattivi, il-proċess pre-leġiżlattiv m'għandux jiġi abbużat jew imtawwal għal xejn; iqis li, f'oqsma bħal ma huma l-proġett tal-kuntratt legali, ser jasal il-mument fejn il-Kummissjoni tiddeċiedi jekk tużax jew le d-dritt ta' l-inizjattiva tagħha u fuq liema bażi legali; Jenfasizza li l-Parlament, bħala l-unika istituzzjoni tal-Komunità eletta b'mod demokratiku, m'huwiex fil-preżent konsultat dwar l-użu ta' l-hekk imsejħa strumenti ta' liġi li ma torbotx, bħal rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni, ibbażati fuq l-Artikolu 211 tat-Trattat KE, u komunikazzjonjiet interpretattivi u dokumenti oħra ta' natura simili; Iqis li l-ftehimiet interistituzzjonali jistgħu joħolqu effetti legali biss fuq relazzjonijiet bejn l-istituzzjonijiet ta' l-UE u li għalhekk ma jikkostitwixxux liġi li ma torbotx kif definit f'termini ta' effett legali fuq terzi persuni; Jistieden lill-Kummissjoni biex, b'koperazzjoni mal-Parlament, tiżviluppa modus operandi li tiggarantixxi l-parteċipazzjoni tal-korpi li huma eletti b'mod demokratiku, li possibilment tinkludi wkoll mezz ta' ftehima interistituzzjonali, u għalhekk monitoraġġ aktar effettiv tal-ħtieġa ta' l-adozzjoni ta' strumenti ta' "liġi li ma torbotx". Jistieden lill-Kummissjoni biex tikkonsulta mal-Parlament dwar kif il-Parlament jista' jiġi kkonsultat qabel il-Kummissjoni tadotta l-istrumenti tal-liġi li ma torbtx sabiex ikunu jistgħu jiġu eżaminati bir-reqqa l-miżuri proposti tal-liġi li ma torbotx u biex jiġi evitat kull użu ħażin tal-poter min-naħa ta' l-eżekuttiv; għalhekk jipproponi taħdidiet ta' ftuħ dwar il-konklużjoni ta' ftehima interistituzzjonali dwar dan; iqis li ftehima bħal din għandha b'mod partikulari tfittex li ssolvi l-kontradizzjoni li qamet bħala riżultat tar-regoli fl-Artikoli 211, 249(5) u 230 tat-Trattat KE u fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Komunitajiet Ewropej, meta l-Qorti tirrikjedi li fit-tilwim legali preżenti l-qrati nazzjonali biex jqisu b'mod xieraq ir-rakkomandazzjonijiet li per se m'humiex ta' rbit skond it-Trattat; Itenni l-importanza li l-Parlament, bħala r-rappreżentant ewlieni ta' l-interessi taċ-ċittadini ta' l-UE jipparteċipa, fil-proċessi kollha ta' teħid ta' deċiżjoni, sabiex jgħin liċ-ċittadini biex inaqqsu n-nuqqas ta' fiduċja attwali tagħhom fl-integrazzjoni u l-valuri Ewropej; Għalhekk jenfasizza li l-espressjoni ta' liġi li ma torbotx, u kif ukoll l-invokazzjoni tagħha, għandhom jiġu evitati f'kull ħin f'kwalunkwe dokument uffiċjali ta' l-istituzzjonijiet Ewropej; Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni, u lill-parlamenti u lill-gvernijiet ta' l-Istati Membri. OPINJONI TAL-KUMITAT GĦALL-AFFARIJIET KOSTITUZZJONALI (*) għall-Kumitat għall-Affarijiet Legali dwar l-implikazzjonijiet legali u istituzzjonali ta' l-użu ta' strumenti ta' "liġi li ma torbotx" ('soft law') Rapporteur għal opinjoni (*): (*) Koperazzjoni aktar mill-qrib bejn kumitati – Artikolu 47 tar-Regoli ta' Proċedura SUĠĠERIMENTI Il-Kumitat għall-Affarijiet Kostituzzjonali jistieden lill-Kumitat għall-Affarijiet Legali, bħala l-Kumitat responsabbli, sabiex jinkorpora s-suġġerimenti li ġejjin fil-mozzjoni għal riżoluzzjoni li se jadotta: A. billi l-Unjoni Ewropea trid tirrispetta l-prinċipju tal-proporzjonalità (Artikolu 5.2 TEC) u, għaldaqstant, iżżomm lura milli tirrikorri għal leġiżlazzjoni mhux meħtieġa, B. billi l-użu tal-"liġi li ma torbotx" hija alternattiva pprovata u ttestjata għal, jew inkella preparazzjoni għal-leġiżlazzjoni fl-Unjoni Ewropea, C. billi, filwaqt li jirrispetta d-dritt għall-inizjattiva tal-Kummissjoni, il-Parlament isostni wkoll id-dritt tiegħu stess li jistieden lill-Kummissjoni tagħmel proposta leġiżlattiva (Artikolu 192 TEC), D. billi strumenti ta' "liġi li ma torbotx", li ma ngħatawx saħħa legali li torbot, iżda li madankollu jista' jkollhom ċerti effetti legali indiretti, urew li huma kapaċi li jirregolaw b'mod effettiv xi oqsma ta' attività Komunitarja, fil-kuntest ta', u skond il-kundizzjonijiet stipulati fit-Trattati UE, E. billi hu possibbli li jista' jirriżulta li ċerti atti tal-Kummissjoni jkunu ultra vires jekk ir-rakkomandazzjonijiet, ma jkunux użati b'biżżejjed kura, F. billi l-Parlament jappoġġja bis-sħiħ il-Ftehima Interistituzzjonali dwar leġiżlar aħjar tal-liġijiet 2003, G. billi bħalissa hemm tilwima dwar kif tista' tiżdied l-effiċjenza tal-funzjoni regolatorja ta' l-Unjoni Ewropea fir-rigward ta' kemm "liġi li ma torbotx" ('soft law') kif ukoll ta' "liġi li torbot" ('hard law'), H. billi "liġi li ma torbotx" ma tipprovdix protezzjoni ġudizzjarja sħiħa, I. billi użu estensiv ta' strumenti ta' "liġi li ma torbotx" għandu jfisser bidla mill-mudell uniku tal-Kommunità għal dak ta' organizzazzjoni internazzjonali tradizzjonali, J. billi l-istrumenti ta' "liġi li ma torbotx" għandhom jintużaw bħala strumenti preparatorji għal atti leġiżlattivi li jorbtu, suġġetti li jkunu sostitwiti meta tintlaħaq ir-rieda leġiżlattiva xierqa; u billi jgħinu fl-interpretazzjoni u fl-infurzar tal-leġiżlazzjoni Komunitarja, K. billi "liġi li ma torbotx" tikkostitwixxi għamla ta' politika regolatorja ta' l-UE li hija aċċettata b'mod wiesa' flimkien mal-koordinazzjoni, il-koperazzjoni, n-negozjazzjoni, u l-ġerarkija, Jisħaq li kull istituzzjoni ta' l-UE, inkluż il-Kunsill Ewropew, għandha tikkunsidra l-għażliet kemm leġiżlattivi kif ukoll dawk mhux leġiżlattivi fid-deċiżjoni, każ b'każ, dwar liema azzjoni għandha tittieħed, jekk ikun il-każ; Jenfasizza l-fatt li "liġi li ma torbotx" hija prattika stabbilita, u li għandha tiġi indirizzata b'attenzjoni partikulari; Iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tagħmel sforz partikulari sabiex tiggarantixxi t-trasparenza, il-viżibilità u r-responsabilità pubblika fil-proċess ta' l-adozzjoni ta' atti tal-Kommunità li ma jorbtux, kif ukoll sabiex jiżdied l-użu ta' evalwazzjoni ta' impatt fil-proċess ta' teħid ta' deċiżjonijiet; Jistieden lill-Kummissjoni biex, b'koperazzjoni mal-Parlament, tiżviluppa modus operandi li tiggarantixxi l-parteċipazzjoni tal-korpi li huma eletti b'mod demokratiku, li possibilment tinkludi wkoll mezz ta' ftehima interistituzzjonali, u għalhekk monitoraġġ aktar effettiv tal-ħtieġa ta' l-adozzjoni ta' strumenti ta' "liġi li ma torbotx". PROĊEDURA L-implikazzjonijiet istituzzjonali u legali ta' l-użu ta' strumenti ta' "liġi li ma torbotx" (soft law) Numru tal-Proċedura Kumitat responsabbli Opinjoni minn Data tat-tħabbir fis-seduta plenarja Koperazzjoni iktar mill-qrib - data tat-tħabbir fis-seduta plenarja Rapporteur għal opinjoni Data tal-ħatra Eżami fil-kumitat Data ta' l-adozzjoni Riżultat tal-votazzjoni finali Membri preżenti għall-votazzjoni finali Sostitut(i) preżenti għall-votazzjoni finali Sostitut(i) (skond l-Artikolu 178(2)) preżenti għall-votazzjoni finali Kummenti (informazzjoni disponibbli b'lingwa waħda biss) OPINJONI tal-Kumitat gĦas-Suq Intern u l-Ħarsien tal-Konsumatur għall-Kumitat ghall-Affarijiet Legali dwar l-implikazzjonijiet legali u istituzzjonali ta' l-użu ta' strumenti tal-ligi li ma torbotx ('soft law') Rapporteur għal opinjoni: SUĠĠERIMENTI Il-Kumitat għas-Suq Intern u l-Ħarsien tal-Konsumatur jistieden lill-Kumitat għall-Affarijiet Legali, bħala l-Kumitat responsabbli, sabiex jinkorpora s-suġġerimenti li ġejjin fil-mozzjoni għal riżoluzzjoni li se jadotta: Hu tal-fehma li l-użu ta' liġi li ma torbotx sar prattika rikonoxxuta u, taħt ċirkustanzi speċjali u definiti b'mod ċar, hu strument adattat; jemmen li, f'ċerti każi, bl-użu ta' liġi li ma torbotx wieħed jista' jirreaġixxi fil-pront għal żviluppi li jseħħu; iqis, madankollu, li, meta jitfasslu regoli ta' liġi li ma torbotx wieħed għandu jiżgura li dawn ikunu flessibbli, li l-partijiet konċernati igawdu minn libertà mill-akbar rigward infurzar, u li jservu biex jiġu evitati regolamenti u burokrazija żejda; Huwa ta' l-opinjoni, mill-banda l-oħra, li liġi li ma torbotx ma tistax tissostitwixxi l-liġi formali; jinnota li ma' l-ewwel impressjoni jidher li liġi li ma torbotx m'għandiex forza legali, iżda tista' twassal biex jittieħed "impenn politiku" li jista' wkoll jassumi l-karatteristika ta' obbligu li għandha forza legali; iqis li d-demokrazija u l-obbligu ta' l-istat tad-dritt għalhekk jitolbu li l-leġiżlatura, il-Parlament u l-Kunsill, ikunu involuti kulmeta jiġu imposti obbligi fuq individwi; iqis li bl-istess mod il-partijiet konċernati m'għandhomx jiġu mċaħħda mid-dritt għal protezzjoni legali mogħti mill-Qorti tal-Ġustizzja; jistieden lill-Kummissjoni biex tikkonsulta mal-Parlament dwar kif il-Parlament jista' jiġi kkonsultat qabel il-Kummissjoni tadotta strumenti ta' liġi li ma torbotx sabiex ikunu jistgħu jiġu eżaminati bir-reqqa l-miżuri proposti ta' liġi li ma torbotx u biex jiġi evitat użu ħażin tal-poter min-naħa ta' l-eżekuttiv; Huwa tal-fehma li jeħtieġ aktar kjarifikazzjoni dwar sa fejn u skond liema kundizzjonijiet tista' tintuża l-liġi li ma torbotx; jemmen li hija responsabiltà tal-Parlament u tal-Kunsill li jistabbilixxu l-kriterji għall-użu ta' liġi li ma torbotx; jaqbel mal-Qorti li fil-biċċa l-kbira tal-każijiet liġi li ma torbotx ma torbotx legalment Sentenza fil-Każ C - 57/95 Franza vs il-Kummissjoni [1997] ECR I-1627, f'pġ. 1651 (" Fond tal-Pensjoni "). , iżda f'ċerti każijiet l-impatt politiku obbligatorju għandu s-saħħa ta' leġiżlazzjoni reali de facto Sentenzi fil-Każ 108/83 Lussemburgu vs Il-Parlament , [1984] ECR 1945, f'p. 1957; Każ 310/85 Deufil /Kummissjoni [1987] ECR 901, f'p. 927; Każ C-313/90 CIRFS u Oħrajn vs Il-Kummissjoni [1993] ECR I-1125, f'p. Jagħraf li regolamentazzjoni tradizzjonali m'hix dejjem l-aktar mod effettiv biex jintlaħqu l-objettivi mixtieqa tal-politika, b'mod speċjali minħabba li mhux dejjem tista' tkun garantita l-konformità, kif ukoll minħabba li kultant regolamentazzjoni tradizzjonali tiġġenera l-ħolqien ta' piżijiet amministrattivi li jdgħajjfu r-riżultati mistennija; Huwa tal-fehma li l-obbligu tal-Komunità huwa li tagħmel leġiżlazzjoni fejn meħtieġ biss, skond il-Protokoll għall-applikazzjoni tal-prinċipji ta' sussidjarjetà u proporzjonalità u li tingħaraf il-ħtieġa ta' l-użu ta' mekkaniżmi alternattivi ta' regolamentazzjoni f'każi xierqa jew meta t-Trattat ma jeħtiġx speċifikament l-użu ta' strument legali; Huwa tal-fehma, fir-rigward tal-komunikazzjonijiet tal-Kummissjoni, li Green u White papers ma jimponux obbligi legali diretti; madankollu hu ta' l-opinjoni, li l-adozzjoni ta' dokumenti ta' konsultazzjoni u dikjarazzjonijiet politiċi ta' intenzjoni m'għandhomx jitqisu li qed jimplikaw xi obbligu legali dwar ħruġ ta' regolamenti korrispondenti; Huwa tal-fehma li komunikazzjonijiet interpretattivi tal-Kummissjoni jaqdu l-iskop leġittimu li jipprovdu ċertezza legali, iżda l-irwol tagħhom m'għandux imur lilhinn minn dan il-punt; iqis li, meta dawn iservu biex jimponu obbligi ġodda, il-komunikazzjonijiet interpretattivi jikkostitwixxu estensjoni inammissibbli ta' leġiżlar permezz ta' liġi li ma torbotx; isostni li meta komunikazzjoni tistipula regolamenti dettaljati, li d-dispożizzjonijiet tagħhom ma jkunux inklużi b'mod dirett fil-libertajiet fundamentali stabbiliti fit-Trattat, din ma tkunx qed issegwi l-iskop formali tagħha u għalhekk titqies bħala nulla u bla effett Każ C-57/95 Franza vs il-Kummissjoni iċċitata hawn fuq, f'p. Huwa ta' l-opinjoni li komunikazzjonijiet li jissodisfaw il-kriterji msemmija hawn fuq konsegwentement għandhom jinħarġu f'dawk il-każi biss fejn il-Parlament u l-Kunsill, jiġifieri l-leġiżlatura, ikunu taw istruzzjonijiet lill-Kummissjoni biex tfassal il-komunikazzjonijiet interpretattivi meħtieġa iqis li huwa l-kompitu tal-leġiżlatura li tittrasforma t-Trattat f'realtà, filwaqt li l-interpretazzjoni hija r-responsabilità tal-Qorti tal-Ġustizzja; Huwa tal-fehma li l-istandardizzazzjoni u l-kodiċi ta' kondotta huma elementi importanti ta' l-awtoregolazzjoni; iqis, madankollu, li l-istandardizzazzjoni m'għandhiex twassal għal regolamentazzjoni żejda u b'hekk tikkostitwixxi piż żejjed b'mod partikulari għall-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju; għalhekk jemmen li l-bażijiet legali kkonċernati għandhom jinkorporaw salvagwardji kontra regolamentazzjoni żejda, pereżempju, billi jipprovdu sabiex attivitajiet ippjanati jkunu koordinati aktar mill-qrib mal-Parlament u mal-Kunsill; jistieden lill-Kummissjoni biex tinforma lill-Parlament u lill-Kunsill dwar dawk il-każi fejn l-UE qed tuża awtoregolamentazzjoni u regolamentazzjoni konġunta, sabiex il-Parlament u l-Kunsill ikunu jistgħu jevalwaw b'aktar preċiżjoni kif dawn l-istrumenti legali joperaw; Iqis il-metodu miftuħ ta' koordinazzjoni hu legalment dubjuż, peress li jiffunzjona mingħajr parteċipazzjoni suffiċjenti tal-Parlament u tal-kontroll ġudizzjarju; jemmen, għaldaqstant, li għandu jiġi użat f'każijiet eċċezzjonali biss u li jkun mixtieq li jiġi kkunsidrat kif il-Parlament jista' jkun involut f'din il-proċedura; Iqis li l-ftehimiet interistituzzjonali jistgħu joħolqu effetti legali biss fuq relazzjonijiet bejn l-istituzzjonijiet ta' l-UE u li għalhekk ma jikkostitwixxux liġi li ma torbotx kif definit f'termini ta' effett legali fuq terzi persuni; Jistieden lill-Kummissjoni biex tqis sew l-effett tal-liġi li ma torbotx fuq il-konsumaturi u l-meżżi possibbli għalihom biex ifittxu rimedju qabel ma tiġi proposta xi miżura li tinvolvi strumenti ta' liġi li ma torbotx; PROĊEDURA L-implikazzjonijiet istituzzjonali u legali ta' l-użu ta' strumenti ta' "liġi li ma torbotx" ('soft law') Numru tal-Proċedura Kumitat responsabbli Opinjoni minn Data tat-tħabbir fis-seduta plenarja Rapporteur għal opinjoni Data tal-ħatra Eżami fil-kumitat Data ta' l-adozzjoni Riżultat tal-votazzjoni finali Membri preżenti għall-votazzjoni finali Sostitut(i) preżenti għall-votazzjoni finali Sostitut(i) skond l-Artikolu 178(2) preżenti għall-votazzjoni finali Kummenti (informazzjoni disponibbli b'lingwa waħda biss) OPINJONI TAL-KUMITAT GĦALL-KULTURA U L-EDUKAZZJONI ghall-Kumitat ghall-Affarijiet Legali dwar l-implikazzjonijiet istituzzjonali u legali ta' l-użu ta' strumenti ta' "ligi li ma torbotx" ('soft law') SUĠĠERIMENTI Il-Kumitat għall-Impjiegi u l-Affarijiet Soċjali jistieden lill-Kumitat għall-Affarijiet Legali, bħala l-Kumitat responsabbli, sabiex jinkorpora s-suġġerimenti li ġejjin fil-mozzjoni għal riżoluzzjoni li se jadotta: A. billi l-idea ta' liġi li ma torbotx, ibbażata fuq prattika komuni, hija ambigwa u distruttiva, u m'għandha tintuża fl-ebda dokument ta' l-istituzzjonijiet tal-Komunità, B. billi d-distinzjoni bejn dura lex/mollis lex m'għandiex tiġi aċċettata jew rikonoxxuta, minħabba li hija kunċettwalment anormali, C. billi l-hekk imsejħa strumenti ta' liġi li ma torbotx bħal rakkomandazzjonijiet, Green u White Papers jew konklużjonijiet tal-Kunsill ma għandhom l-ebda valur legali jew saħħa li torbot, D. billi strumenti bħal dawn, li jistgħu jintużaw bħala għodda interpretattivi jew preparatorji għal atti leġiżlattivi li jorbtu, m'għandhomx jiġu trattati bħala leġiżlazzjoni jew jingħataw kwalunkwe effettività ta' ffissar ta' normi, E. billi sitwazzjoni bħal din iġġib magħha konfużjoni u nuqqas ta' sigurtà f'qasam fejn iċ-ċarezza u ċ-ċertezza legali għandhom jirbħu, fl-interess ta' l-Istati Membri u taċ-ċittadini, Ifakkar li l-hekk imsejħa liġi li ma torbotx ma tistax tkun sostitut għal atti u strumenti legali, li huma disponibbli biex jiżguraw il-kontinwità tal-proċess leġiżlattiv, speċjalment fil-qasam tal-kultura u l-edukazzjoni; Jenfasizza li l-Parlament, bħala l-unika istituzzjoni tal-Komunità eletta b'mod demokratiku, m'huwiex fil-preżent konsultat dwar l-użu ta' l-hekk imsejħa strumenti ta' liġi li ma torbotx, bħal rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni, ibbażat fuq l-Artikolu 211 tat-Trattat KE, u komunikazzjonjiet interpretattivi u dokumenti oħra ta' natura simili; Jinnota li, speċjalment fl-oqsma ta' l-edukazzjoni, it-taħriġ u żgħażagħ, il-metodu miftuħ ta' koordinazzjoni huwa forma komuni ta' koperazzjoni; jiddiplora l-fatt li l-involviment tal-Parlament huwa dgħajjef; Jistieden lill-Kummissjoni biex tiggarantixxi l-konsultazzjoni formali tal-Parlament u konsultazzjoni trasparenti u wiesgħa tal-partijiet interessati u tal-konsumaturi dwar rakkomandazzjoni possibbli tal-Kummissjoni; jenfasizza li l-hekk imsejħa strumenti flessibbli għandhom jintużaw bi prudenza; Itenni l-importanza li l-Parlament, bħala r-rappreżentant ewlieni ta' l-interessi taċ-ċittadini ta' l-UE, jipparteċipa fil-proċessi kollha ta' teħid ta' deċiżjoni, sabiex jgħin liċ-ċittadini biex inaqqsu n-nuqqas ta' fiduċja attwali tagħhom fl-integrazzjoni u l-valuri Ewropej; Għalhekk, jenfasizza li l-espressjoni ta' liġi li ma torbotx, u kif ukoll l-invokazzjoni tagħha, għandhom jiġu evitati f'kull ħin f'kwalunkwe dokument uffiċjali ta' l-istituzzjonijiet Ewropej. PROĊEDURA L-implikazzjonijiet istituzzjonali u legali ta' l-użu ta' strumenti ta' "liġi li ma torbotx" ('soft law') Numru tal-Proċedura Kumitat responsabbli Opinjoni minn Data tat-tħabbir fis-seduta plenarja Koperazzjoni iktar mill-qrib - data tat-tħabbir fis-seduta plenarja Rapporteur: Data tal-ħatra Eżami fil-kumitat Data ta' l-adozzjoni Riżultat tal-votazzjoni finali Membri preżenti għall-votazzjoni finali Sostitut(i) preżenti għall-votazzjoni finali Sostitut(i) skond l-Artikolu 178(2) preżenti għall-votazzjoni finali Kummenti (informazzjoni disponibbli b'lingwa waħda biss) PROĊEDURA L-implikazzjonijiet istituzzjonali u legali ta' l-użu ta' strumenti ta' "ligi li ma torbotx" ('soft law') Numru tal-Proċedura Kumitat responsabbli Data tat-tħabbir ta' l-awtorizzazzjoni fis-seduta plenarja Kumitat(i) mitlub(a) jagħti/u opinjoni Data tat-tħabbir fis-seduta plenarja Opinjoni(jiet) mhux mogħtija Data tad-deċiżjoni Koperazzjoni aktar mill-qrib Data tat-tħabbir fis-seduta plenarja Rapporteur(s) Data tal-ħatra Rapporteur(s) preċedenti Eżami fil-kumitat Data ta' l-adozzjoni Riżultat tal-votazzjoni finali Membri preżenti għall-votazzjoni finali Sostitut(i) preżenti għall-votazzjoni finali Sostitut(i) skond l-Artikolu 178(2) preżenti għall-votazzjoni finali Kummenti (informazzjoni disponibbli b'lingwa waħda biss) Kummenti (informazzjoni disponibbli b'lingwa waħda biss)