Paġna IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidraw it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 114 tiegħu, Wara li kkunsidraw il-proposta mill-Kummissjoni Ewropea, Wara li l-abbozz tal-att leġislattiv intbagħat lill-parlamenti nazzjonali, In-netwerks u s-sistemi u s-servizzi tal-informazzjoni jaqdu rwol importanti ħafna fis-soċjetà. L-affidabbiltà u s-sigurtà tagħhom huma essenzjali għall-attivitajiet ekonomiċi u tas-soċjetà, u b'mod partikolari għall-funzjonament tas-suq intern. Il-kobor, il-frekwenza u l-impatt ta' inċidenti ta' sigurtà qegħdin jiżdiedu, u huma ta' theddida kbira għall-funzjonament tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni. Dawk is-sistemi jistgħu jsiru wkoll mira għall-azzjonijiet deliberatament dannużi bil-ħsieb li jikkawżaw ħsara jew jinterrompu t-tħaddim tas-sistemi. Inċidenti bħal dawn jistgħu jxekklu l-eżerċizzju ta' attivitajiet ekonomiċi, jiġġeneraw telf finanzjarju sostanzjali, jimminaw il-fiduċja tal-utenti u jikkawżaw ħsara kbira fl-ekonomija tal-Unjoni. In-netwerks u s-sistemi tal-informazzjoni, u primarjament l-internet jaqdu rwol essenzjali fl-iffaċilitar tal-moviment transfruntier ta' oġġetti, servizzi u persuni. Minħabba din in-natura transnazzjonali, tfixkil sostanzjali ta' dawn is-sistemi, kemm jekk intenzjonat kif ukoll jekk mhux intenzjonat u irrispettivament fejn iseħħ, jista' jaffettwa lil Stati Membri individwali u lill-Unjoni inġenerali. Għalhekk is-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni hija essenzjali għall-funzjonament tajjeb tas-suq intern. Wara l-progress sinifikanti fi ħdan il-Forum Ewropew tal-Istati Membri fit-trawwim ta' diskussjonijiet u skambji ta' prattiki ta' politika tajba, inkluż l-iżvilupp ta' prinċipji għall-kooperazzjoni Ewropea fil-kriżi ċibernetika, għandu jiġi stabbilit Grupp ta' Kooperazzjoni magħmul minn rappreżentanti tal-Istati Membri, il-Kummissjoni u l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea dwar is-Sigurtà tan-Netwerks u l-Informazzjoni ("ENISA") li jappoġġa u jiffaċilita l-kooperazzjoni strateġika bejn l-Istati Membri rigward is-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni. Biex dak il-grupp ikun effettiv u inklussiv, huwa essenzjali li l-Istati Membri kollha jkollhom kapaċitajiet minimi u strateġija li tiżgura livell għoli ta' sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni fit-territorju tagħhom. Barra minn hekk, ir-rekwiżiti ta' sigurtà u ta' notifika għandhom japplikaw għal operaturi ta' servizzi essenzjali u fornituri ta' servizzi diġitali sabiex tiġi promossa kultura ta' ġestjoni tar-riskji u jiġi żgurat li l-aktar l-inċidenti serji jiġu rrappurtati. Il-kapaċitajiet eżistenti mhumiex biżżejjed sabiex jiżguraw livell għoli ta' sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni fl-Unjoni. L-Istati Membri għandhom livelli differenti ħafna ta' tħejjija li jwasslu għal approċċi frammentati madwar l-Unjoni. Dan jirriżulta f'livelli differenti ta' protezzjoni tal-konsumaturi u tan-negozji, u jdgħajjef il-livell ġenerali ta' sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni fl-Unjoni. Min-naħa l-oħra, in-nuqqas ta' rekwiżiti komuni fuq l-operaturi ta' servizzi essenzjali u l-fornituri ta' servizzi diġitali jagħmilha impossibbli li jitwaqqaf mekkaniżmu globali u effettiv għal kooperazzjoni fil-livell tal-Unjoni. L-universitajiet u ċ-ċentri tar-riċerka għandhom rwol deċiżiv x'jaqdu fil-promozzjoni tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni f'dawn l-oqsma. Għalhekk rispons effettiv għall-isfidi tas-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni jirrikjedi approċċ globali fil-livell tal-Unjoni li jkopri rekwiżiti minimi komuni ta' tisħiħ tal-kapaċitajiet u ppjanar, skambju tal-informazzjoni, rekwiżiti għall-kooperazzjoni u sigurtà komuni għall-operaturi ta' servizzi essenzjali u fornituri ta' servizzi diġitali. Madankollu, l-operaturi ta' servizzi essenzjali u fornituri ta' servizzi diġitali mhumiex preklużi milli jimplimentaw miżuri ta' sigurtà li huma aktar stretti minn dawk previsti f'din id-Direttiva. Meta jiġu identifikati l-operaturi fis-settur tat-trasport fuq l-ilma, l-Istati Membri għandhom iqisu l-kodiċi u l-linji gwida internazzjonali eżistenti u futuri żviluppati b'mod partikolari mill-Organizzazzjoni Marittima Internazzjonali, bil-ħsieb li jipprovdu approċċ koerenti lill-operaturi marittimi individwali. Regolamentazzjoni u superviżjoni fis-setturi tal-infrastrutturi bankarji u tas-suq finanzjarju huma ferm armonizzati fil-livell tal-Unjoni, bl-użu tal-liġi primarja u sekondarja tal-Unjoni u standards żviluppati flimkien mal-Awtoritajiet Superviżorji Ewropej. Fi ħdan l-unjoni bankarja, l-applikazzjoni u s-superviżjoni ta' dawk ir-rekwiżiti huma żgurati mill-mekkaniżmu superviżorju uniku. Għall-Istati Membri li ma jagħmlux parti mill-unjoni bankarja, dan jiġi żgurat mir-regolaturi bankarji rilevanti tal-Istati Membri. F'oqsma oħra ta' regolamentazzjoni fis-settur finanzjarju, is-Sistema Ewropea ta' Superviżjoni Finanzjarja tiżgura wkoll grad għoli ta' aspetti komuni u konverġenti fi prattiki superviżorji. L-Awtorità Ewropea tat-Titoli u s-Swieq għandha wkoll rwol ta' superviżjoni diretta għal ċerti entitajiet, jiġifieri aġenziji ta' klassifikazzjoni tal-kreditu u repożitorji tat-tranżazzjonijiet. Is-suq online jippermetti lill-konsumaturi u n-negozjanti jikkonkludu bejgħ online jew kuntratti ta' servizzi ma' negozjanti, u huwa d-destinazzjoni finali għall-konklużjoni ta' dawk il-kuntratti. Dan ma għandux ikopri servizzi online li jservu biss bħala intermedjarji għal servizzi ta' partijiet terzi li permezz tagħhom fl-aħħar mill-aħħar jista' jiġi konkluż kuntratt. Għaldaqstant ma għandux ikopri servizzi online li jqabblu l-prezz ta' prodotti jew servizzi partikolari minn negozjanti differenti, u wara jibagħtu lill-utent lura lejn in-negozjant preferut sabiex jixtri l-prodott. Servizzi tal-informatika pprovduti mis-suq online jistgħu jinkludu l-ipproċessar ta' tranżazzjonijiet, l-aggregazzjonijiet ta' data jew it-tfassil ta' profili tal-utenti. Ħwienet ta' applikazzjonijiet, li joperaw bħala ħwienet online li jippermettu d-distribuzzjoni diġitali ta' applikazzjonijiet jew programmi ta' software minn partijiet terzi, għandhom jitqiesu bħala tip ta' suq online. Sistema tat-tiftix online tippermetti lill-utent ifittex, fil-prinċipju, is-siti web kollha abbażi ta' domanda dwar kwalunkwe suġġett. Din tista' alternattivament tiġi ffokata fuq siti web b'lingwa partikolari. Id-definizzjoni ta' sistema tat-tiftix online prevista f'din id-Direttiva m'għandhiex tkopri funzjonijiet ta' tiftix li huma limitati għall-kontenut ta' sit web speċifiku, irrispettivament minn jekk il-funzjoni tat-tiftix hix ipprovduta minn sistema tat-tiftix esterna. Din lanqas ma għandha tkopri servizzi online li jqabblu l-prezz ta' prodotti jew servizzi partikolari minn negozjanti differenti, u wara jibagħtu lill-utent lura lejn in-negozjant preferut sabiex jixtri l-prodott. Is-servizzi ta' cloud computing huma mifruxa fuq medda kbira ta' attivitajiet li jistgħu jiġu pprovduti skont mudelli differenti. Għall-finijiet ta' din id-Direttiva, it-terminu "servizzi ta' cloud computing" ikopri servizzi tat-teknoloġija tal-informatika li joffru riżorsi li kapaċi jespandu, li huma flessibbli skont id-domanda u li jistgħu jiġu kondiviżi. Dawk irriżorsi tal-informatika jinkludu riżorsi bħal netwerks, servers jew infrastruttura oħra, ħżin, applikazzjonijiet u servizzi. It-terminu "jespandu" jirreferi għal riżorsi tal-informatika li jiġu allokati b'mod flessibbli mill-fornitur tas-servizz tal-cloud, irrispettivament mil-lokalità ġeografika tar-riżorsi, sabiex ir-riżorsi pprovduti jlaħħqu mad-domanda. It-terminu "flessibbli" jintuża biex jiddeskrivi dawk ir-riżorsi tal-informatika li jingħataw u li jiġu rilaxxati skont id-domanda sabiex iżidu u jnaqqsu malajr ir-riżorsi disponibbli skont l-ammont ta' ħidma. It-terminu "jistgħu jiġu kondiviżi" jintuża biex jiddeskrivi dawk ir-riżorsi tal-informatika li jingħataw lil diversi utenti bl-użu ta' sistemi komuni, iżda fejn l-ipproċessar isir b'mod separat għal kull utent, għalkemm is-servizz jingħata mill-istess tagħmir elettroniku. Il-funzjoni ta' Internet Exchange Point (IXP) hija li n-netwerks jiġu interkonnessi. IXP ma jipprovdix aċċess għan-netwerk jew jaġixxi bħala fornitur jew trasportatur ta' tranżitu tal-internet. Barra minn hekk, IXP ma jipprovdix servizzi oħra li mhumiex relatati mal-interkonnessjoni, għalkemm dan ma jipprekludix operatur ta' IXP milli jipprovdi servizzi mhux relatati. IXP jeżisti biex jiġu interkonnessi netwerks li huma separati mil-lat tekniku u organizzattiv. It-terminu "sistema awtonoma" jintuża biex jiddeskrivi netwerk teknikament indipendenti. L-Istati Membri għandhom ikunu responsabbli li jiddeċiedu liema entitajiet jissodisfaw il-kriterji tad-definizzjoni ta' operatur ta' servizzi essenzjali. Sabiex jiġi żgurat approċċ konsistenti, id-definizzjoni ta' operatur ta' servizzi essenzjali għandha tiġi applikata b'mod koerenti mill-Istati Membri kollha. Għal dan il-għan, din id-Direttiva tipprevedi l-valutazzjoni tal-entitajiet attivi f'setturi u sottosetturi speċifiċi, l-istabbiliment ta' lista ta' servizzi essenzjali, il-konsiderazzjoni ta' lista komuni ta' fatturi transsettorjali biex jiġi ddeterminat jekk inċident potenzjali jkollux effett ta' tfixkil sinifikanti, proċess ta' konsultazzjoni li jinvolvi l-Istati Membri rilevanti f'każ ta' entitajiet li jipprovdu servizzi f'aktar minn Stat Membru wieħed, u l-appoġġ tal-Grupp ta' Kooperazzjoni fil-proċess tal-identifikazzjoni. Sabiex jiġi żgurat li l-bidliet possibbli fis-suq jiġu riflessi b'mod preċiż, il-lista ta' operaturi identifikati għandha tiġi rieżaminata b'mod regolari mill-Istati Membri u aġġornata kull meta jkun meħtieġ. Fl-aħħarnett, l-Istati Membri għandhom jibagħtu lill-Kummissjoni l-informazzjoni meħtieġa sabiex tivvaluta kemm din il-metodoloġija komuni ppermettiet applikazzjoni konsistenti tad-definizzjoni mill-Istati Membri. Fil-proċess tal-identifikazzjoni ta' operaturi ta' servizzi essenzjali, l-Istati Membri għandhom jivvalutaw, tal-inqas għal kull sottosettur imsemmi f'din id-Direttiva, liema servizzi għandhom jitqiesu bħala essenzjali għaż-żamma ta' attivitajiet tas-soċjetà u ekonomiċi kritiċi u jekk l-entitajiet elenkati fis-setturi u s-sottosetturi msemmija f'din id-Direttiva u li jipprovdu dawk is-servizzi jissodisfawx il-kriterji għall-identifikazzjoni ta' operaturi. Meta jiġi vvalutat jekk entità tipprovdix servizz li huwa essenzjali għaż-żamma ta' attivitajiet ekonomiċi u tas-soċjetà kritiċi, huwa biżżejjed li jiġi eżaminat jekk dik l-entità tipprovdix servizz li huwa inkluż fil-lista ta' servizzi essenzjali. Barra minn hekk, għandu jintwera li l-għoti tas-servizz essenzjali jiddependi fuq in-netwerks u s-sistemi tal-informazzjoni. Fl-aħħar nett, meta jiġi vvalutat jekk inċident ikollux effett sinifikanti ta' tfixkil fuq l-għoti tas-servizz, l-Istati Membri għandhom iqisu għadd ta' fatturi transsettorjali, kif ukoll, fejn meħtieġ, fatturi speċifiċi għas-settur. Għall-finijiet tal-identifikazzjoni ta' operaturi ta' servizzi essenzjali, l-istabbiliment fi Stat Membru jimplika l-eżerċizzju effettiv u reali ta' attività permezz ta' arranġamenti stabbli. Il-forma ġuridika ta' dawn l-arranġamenti, sew jekk permezz ta' fergħa jew sussidjarja li għandha personalità ġuridika, mhijiex il-fattur determinanti f'dan ir-rigward. Huwa possibbli li entitajiet li joperaw fis-setturi u s-sottosetturi msemmija f'din id-Direttiva jipprovdu kemm servizzi essenzjali kif ukoll servizzi mhux essenzjali. Pereżempju, fis-settur tat-trasport bl-ajru, l-ajruporti jipprovdu servizzi, li jistgħu jitqiesu minn Stat Membru bħala essenzjali, bħall-ġestjoni tar-runways, iżda wkoll għadd ta' servizzi li jistgħu jitqiesu bħala mhux essenzjali, bħad-disponibbiltà ta' żoni kummerċjali. L-operaturi ta' servizzi essenzjali għandhom ikunu soġġetti għal rekwiżiti speċifiċi tas-sigurtà fir-rigward ta' dawk is-servizzi li jitqiesu bħala essenzjali. Għall-fini tal-identifikazzjoni tal-operaturi, l-Istati Membri għandhom għaldaqstant jistabbilixxu lista tas-servizzi meqjusa bħala essenzjali. Il-lista ta' servizzi għandu jkun fiha s-servizzi kollha disponibbli fit-territorju ta' Stat Membru speċifiku li jissodisfaw ir-rekwiżiti ta' din id-Direttiva. L-Istati Membri għandhom ikunu jistgħu jissupplimentaw il-lista eżistenti billi jinkludu servizzi ġodda. Il-lista ta' servizzi għandha sservi bħala punt ta' riferiment għall-Istati Membri li tippermetti l-identifikazzjoni ta' operaturi ta' servizzi essenzjali. L-għan tagħha huwa li tidentifika t-tipi ta' servizzi essenzjali fi kwalunkwe settur imsemmi f'din id-Direttiva, u b'hekk tiddistingwihom minn attivitajiet mhux essenzjali li entità attiva fi kwalunkwe settur partikolari tista' tkun responsabbli għalihom. Il-lista ta' servizzi stabbilita minn kull Stat Membru sservi bħala kontribut ulterjuri fil-valutazzjoni tal-prattika regolatorja ta' kull Stat Membru bil-għan li jiġi żgurat livell ta' konsistenza ġenerali tal-proċess ta' identifikazzjoni fost l-Istati Membri. Għall-finijiet tal-proċess ta' identifikazzjoni, fejn entità tipprovdi servizz essenzjali f'żewġ Stati Membri jew aktar, dawk l-Istati Membri għandu jkollhom diskussjonijiet bilaterali jew multilaterali ma' xulxin. Dan il-proċess ta' konsultazzjoni huwa maħsub sabiex jgħinhom jivvalutaw in-natura kritika tal-operatur f'termini ta' impatt transfruntier, biex b'hekk jippermettu lil kull Stat Membru involut jippreżenta l-fehmiet tiegħu dwar ir-riskji assoċjati mas-servizzi pprovduti.L-Istati Membri kkonċernati għandhom iqisu l-fehmiet ta' xulxin f'dan il-proċess, u għandhom ikunu jistgħu jitolbu l-assistenza tal-Grupp ta' Kooperazzjoni f'dan ir-rigward. B'riżultat tal-proċess ta' identifikazzjoni, l-Istati Membri għandhom jadottaw miżuri biex jiddeterminaw liema entitajiet huma soġġetti għall-obbligi rigward is-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni. Dan ir-riżultat jista' jinkiseb billi tiġi adottata lista li telenka l-operaturi kollha ta' servizzi essenzjali jew billi jiġu adottati miżuri nazzjonali inkluż l-objettiv ta' kriterji kwantifikabbli, bħall-output tal-operatur jew in-numru ta' utenti, li jagħmluha possibbli li jiġi ddeterminat liema entitajiet huma soġġetti għal obbligi rigward is-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni. Il-miżuri nazzjonali, kemm jekk diġà eżistenti kif ukoll jekk adottati fil-kuntest ta' din id-Direttiva, għandhom jinkludu l-miżuri legali kollha, il-miżuri u politiki amministrattivi li jippermettu l-identifikazzjoni ta' operaturi ta' servizzi essenzjali skont din id-Direttiva. Sabiex tingħata indikazzjoni tal-importanza, fir-rigward tas-settur ikkonċernat, tal-operaturi tas-servizzi essenzjali identifikati, l-Istati Membri għandhom iqisu n-numru u d-daqs ta' dawk l-operaturi, pereżempju f'termini ta' sehem mis-suq jew tal-kwantità prodotta jew miżmuma, mingħajr ma jkunu obbligati li jiżvelaw informazzjoni li turi liema operaturi jkunu ġew identifikati. Sabiex jiġi ddeterminat jekk inċident ikollux effett ta' tfixkil sinifikanti fuq l-għoti ta' servizz, l-Istati Membri għandhom iqisu għadd ta' fatturi differenti, bħall-għadd ta' utenti li jserrħu fuq dak is-servizz għal finijiet privati jew professjonali. L-użu ta' dak is-servizz jista' jkun dirett, indirett jew permezz ta' intermedjazzjoni. Meta jiġi vvalutat l-impatt li inċident jista' jkollu, f'termini tad-dimensjoni u t-tul ta' żmien tiegħu, fuq l-attivitajiet ekonomiċi u tas-soċjetà jew tas-sikurezza pubblika, l-Istati Membri għandhom jivvalutaw ukoll iż-żmien li x'aktarx jgħaddi qabel id-diskontinwità tibda tħalli impatt negattiv. Flimkien ma' fatturi transsettorjali, iridu jitqiesu wkoll fatturi speċifiċi għas-settur sabiex jiġi ddeterminat jekk inċident ikollux effett ta' tfixkil sinifikanti fuq l-għoti ta' servizz. Fir-rigward tal-fornituri tal-enerġija fatturi bħal dawn jistgħu jinkludu l-volum jew il-proporzjon ta' enerġija nazzjonali ġġenerata; għall-fornituri taż-żejt il-volum ta' kuljum; għat-trasport bl-ajru, inklużi l-ajruporti u t-trasportaturi bl-ajru, trasport bil-ferrovija u portijiet marittimi, il-proporzjon tal-volum tat-traffiku nazzjonali u n-numru ta' passiġġieri jew operazzjonijiet ta' tagħbija fis-sena; għal infrastrutturi bankarji jew tas-suq finanzjarju l-importanza sistemika tagħhom ibbażata fuq l-assi totali jew il-proporzjon ta' dawk l-assi totali mal-PDG; għas-settur tas-saħħa, in-numru ta' pazjenti taħt il-kura tal-fornitur kull sena; għall-produzzjoni, l-ipproċessar u l-provvista tal-ilma, il-volum u n-numru u t-tipi ta' utenti pprovduti, inkluż pereżempju sptarijiet, organizzazzjonijiet tas-servizz pubbliku, jew individwi, u l-eżistenza ta' sorsi alternattivi ta' ilma biex tiġi koperta l-istess żona ġeografika. Biex jikseb u jżomm livell għoli ta' sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni, kull Stat Membru għandu jkollu strateġija nazzjonali għas- sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni li tiddefinixxi l-objettivi strateġiċi u l-azzjonijiet politiċi konkreti li għandhom ikunu implimentati. Fid-dawl tad-differenzi fl-istrutturi nazzjonali ta' governanza u sabiex jiġu salvagwardjati arranġamenti settorjali jew korpi superviżorji u regolatorji tal-Unjoni diġà eżistenti u biex jiġi evitat xogħol doppju, l-Istati Membri għandhom ikunu jistgħu jaħtru aktar minn awtorità nazzjonali kompetenti waħda responsabbli għat-twettiq tal-kompiti marbuta mas-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni ta' operaturi ta' servizzi essenzjali u fornituri ta' servizzi diġitali skont din id-Direttiva. Sabiex jiġu ffaċilitati kooperazzjoni u komunikazzjoni transfruntiera u sabiex din id-Direttiva tiġi implimentata b'mod effettiv, huwa meħtieġ li kull Stat Membru, mingħajr preġudizzju għall-arranġamenti regolatorji settorjali, jaħtar punt uniku ta' kuntatt nazzjonali inkarigat biex jikkoordina kwistjonijiet relatati mas-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni u mill-kooperazzjoni transfruntiera fil-livell tal-Unjoni. L-awtoritajiet kompetenti u l-punti uniċi ta' kuntatt għandhom jingħataw ir-riżorsi tekniċi, finanzjarji u umani adegwati sabiex ikun żgurat li jistgħu jwettqu b'mod effettiv u effiċjenti l-kompiti assenjati lilhom u b'hekk jilħqu l-objettivi ta' din id-Direttiva. Billi din id-Direttiva għandha l-għan li ttejjeb il-funzjonament tas-suq intern billi toħloq fiduċja, jeħtieġ li l-korpi tal-Istati Membri jkunu kapaċi jikkooperaw b'mod effettiv mal-atturi ekonomiċi u jkunu strutturati kif suppost. L-awtoritajiet kompetenti jew l-Iskwadri ta' Rispons għal Inċidenti relatati mas-Sigurtà tal-Kompjuters ("CSIRTs") għandhom jirċievu n-notifiki tal-inċidenti. Il-punti uniċi ta' kuntatt m'għandhomx jirċievu direttament kwalunkwe notifika ta' inċidenti dment li dawn ma jaġixxux ukoll bħala awtorità kompetenti jew CSIRT. L-awtorità kompetenti jew CSIRT għandha madankollu tkun tista' tagħti l-kompitu lill-punt uniku ta' kuntatt sabiex jibgħat in-notifiki tal-inċidenti lill-punti uniċi ta' kuntatt ta' Stati Membri affettwati oħra. Sabiex jiġi żgurat l-għoti effettiv ta' informazzjoni lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni, għandu jiġi ppreżentat rapport ta' sinteżi mill-punt uniku ta' kuntatt lill-Grupp ta' Kooperazzjoni, u għandu jsir anonimu sabiex tinżamm il-kunfidenzjalità tan-notifiki u l-identità ta' operaturi ta' servizzi essenzjali u fornituri ta' servizzi diġitali bħala informazzjoni dwar l-identità tal-entitajiet notifikanti mhix meħtieġa għall-iskambju tal-aħjar prattika fil-Grupp ta' Kooperazzjoni. Ir-rapport ta' sinteżi għandu jinkludi informazzjoni dwar in-numru ta' notifiki rċevuti, kif ukoll indikazzjoni dwar in-natura tal-inċidenti notifikati, bħat-tip ta' vjolazzjoni tas-sigurtà, il-gravità jew it-tul ta' żmien tagħhom. L-Istati Membri għandhom ikunu mgħammra b'mod adegwat, kemm f'dak li jirrigwarda l-kapaċitajiet tekniċi kif ukoll dawk organizzattivi, sabiex jipprevjenu, jidentifikaw, jirreaġixxu għal, u jnaqqsu l-inċidenti u r-riskji tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni. L-Istati Membri għandhom għalhekk jiżguraw li jkollhom CSIRTs, magħrufa wkoll bħala Skwadri ta' Rispons għal Inċidenti relatati mas-Sigurtà tal-Kompjuters ("CERTs"), li jiffunzjonaw tajjeb u li huma konformi ma' rekwiżiti essenzjali sabiex ikunu ggarantiti kapaċitajiet effettivi u kompatibbli li jindirizzaw l-inċidenti u r-riskji u jiżguraw kooperazzjoni effiċjenti fil-livell tal-Unjoni. Sabiex it-tipi kollha ta' operaturi ta' servizzi essenzjali u fornituri ta' servizzi diġitali jibbenefikaw minn tali kapaċitajiet u kooperazzjoni, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li t-tipi kollha huma koperti minn CSIRT maħtura. Billi l-importanza tal-kooperazzjoni internazzjonali dwar iċ-ċibersigurtà, is-CSIRTs għandu jkunu jistgħu jipparteċipaw f'netwerks ta' kooperazzjoni internazzjonali flimkien man-netwerk tas-CSIRTs stabbilit b'din id-Direttiva. Peress li l-parti l-kbira tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni huma operati mill-privat, il-kooperazzjoni bejn is-settur pubbliku u dak privat hija essenzjali. L-operaturi ta' servizzi essenzjali u fornituri ta' servizzi diġitali għandhom ikunu mħeġġa jsegwu l-mekkaniżmi ta' kooperazzjoni informali tagħhom stess sabiex jiżguraw is-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni. Il-Grupp ta' Kooperazzjoni għandu jkun jista' jistieden lill-partijiet ikkonċernati rilevanti għad-diskussjonijiet fejn xieraq. Sabiex tiġi mħeġġa b'mod effettiv il-kondiviżjoni tal-informazzjoni u l-aħjar prattika, huwa essenzjali li jiġi żgurat li l-operaturi ta' servizzi essenzjali u l-fornituri ta' servizzi diġitali li jipparteċipaw f'dawn l-iskambji ma jkunux żvantaġġati b'riżultat tal-kooperazzjoni tagħhom. L-ENISA għandha tassisti lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni billi tipprovdi l-għarfien espert u l-pariri tagħha u billi tiffaċilita l-iskambju tal-aħjar prattika. B'mod partikolari, fl-applikazzjoni ta' din id-Direttiva, il-Kummissjoni għandha tikkonsulta l-ENISA u l-Istati Membri għandhom ikunu jistgħu jikkonsultawha wkoll. Sabiex jissaħħu l-kapaċitajiet u l-għarfien fost l-Istati Membri, il-Grupp ta' Kooperazzjoni għandu jservi wkoll bħala strument għall-iskambju tal-aħjar prattika, diskussjoni dwar il-kapaċitajiet u l-istat ta' tħejjija tal-Istati Membri u, fuq bażi volontarja, jassisti lill-membri tiegħu sabiex jevalwaw l-istrateġiji nazzjonali dwar is-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni, it-tisħiħ tal-kapaċitajiet u jevalwa l-eżerċizzji relatati ms-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni. Fejn xieraq, l-Istati Membri għandhom ikunu jistgħu jużaw jew jadattaw strutturi organizzattivi jew strateġiji eżistenti meta japplikaw din id-Direttiva. Sabiex tiġi promossa sigurtà avvanzata tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni, il-Grupp ta' Kooperazzjoni għandu, fejn adatt, jikkoopera mal-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji u l-aġenziji rilevanti tal-Unjoni, sabiex ikun hemm skambju ta' għarfien u l-aħjar prattika u sabiex jingħataw pariri dwar aspetti ta' sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni li jista' jkollhom impatt fuq il-ħidma tagħhom, filwaqt li jiġu rrispettati l-arranġamenti eżistenti għall-iskambju ta' informazzjoni ristretta. F'kooperazzjoni mal-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi dwar l-aspetti ta' sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni li jista' jkollhom impatt fuq il-ħidma tagħhom, il-Grupp ta' Kooperazzjoni għandu jirrispetta l-kanali eżistenti ta' informazzjoni u n-netwerks stabbiliti. L-informazzjoni dwar inċidenti qed issir dejjem aktar importanti għall-pubbliku ġenerali u n-negozji, b'mod partikolari l-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju. F'xi każijiet, din l-informazzjoni diġà tingħata mis-siti web fil-livell nazzjonali, bil-lingwa ta' pajjiż speċifiku u tiffoka prinċipalment fuq inċidenti u okkorrenzi ta' dimensjoni nazzjonali. Billi n-negozji qegħdin joperaw dejjem aktar fil-livell transfruntier u ċ-ċittadini jużaw is-servizzi online, l-informazzjoni dwar l-inċidenti għandha tingħata f'forma aggregata fil-livell tal-Unjoni. Is-segretarjat tan-netwerk tas-CSIRTs huwa mħeġġeġ li jkollu sit web jew li jospita paġna ddedikata fuq sit web eżistenti fejn informazzjoni ġenerali dwar inċidenti maġġuri li seħħew madwar l-Unjoni tkun disponibbli għall-pubbliku ġenerali, b'fokus speċifiku fuq l-interessi u l-ħtiġijiet tan-negozji. Is-CSIRTs parteċipanti fin-netwerk tas-CSIRTs huma mħeġġa jipprovdu fuq bażi volontarja l-informazzjoni li tiġi ppubblikata f'dak is-sit web mingħajr ma jkun jinkludi informazzjoni kunfidenzjali jew sensittiva. Meta l-informazzjoni titqies li hi kunfidenzjali skont ir-regoli tal-Unjoni u r-regoli nazzjonali dwar il-kunfidenzjalità tan-negozju, din il-kunfidenzjalità għandha tkun assigurata fit-twettiq tal-attivitajiet u fl-ilħuq tal-objettivi stabbiliti f'din id-Direttiva. L-eżerċizzji li jagħmlu simulazzjoni ta' inċidenti f'ħin reali huma essenzjali għall-ittestjar tal-istat ta' tħejjija u l-kooperazzjoni tal-Istati Membri rigward is-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni. Iċ-ċiklu CyberEurope ta' eżerċizzji kkoordinati mill-ENISA bil-parteċipazzjoni tal-Istati Membri huwa għodda utli għall-verifika u t-tfassil ta' rakkomandazzjonijiet dwar kif l-ittrattar ta' inċident fil-livell tal-Unjoni għandu jitjieb maż-żmien. Filwaqt li jitqies li, fil-preżent, l-Istati Membri mhumiex obbligati li jippjanaw jew jipparteċipaw f'eżerċizzji, il-ħolqien tan-netwerk tas-CSIRTs skont din id-Direttiva għandu jippermetti lill-Istati Membri jipparteċipaw f'eżerċizzji abbażi ta' ppjanar bir-reqqa u għażliet strateġiċi. Il-Grupp ta' Kooperazzjoni stabbilit skont din id-Direttiva għandu jiddiskuti deċiżjonijiet strateġiċi dwar l-eżerċizzji, b'mod partikolari iżda mhux esklużivament dwar ir-regolarità tal-eżerċizzji u t-tfassil tax-xenarji. L-ENISA għandha, f'konformità mal-mandat tagħha, tappoġġa l-organizzazzjoni u t-tmexxija ta' eżerċizzji fl-Unjoni kollha billi tipprovdi l-għarfien espert u l-pariri tagħha lill-Grupp ta' Kooperazzjoni u n-Netwerk tas-CSIRTs. Minħabba n-natura globali tal-problemi tas-sigurtà li jaffettwaw in-netwerks u s-sistemi tal-informazzjoni, tinħtieġ kooperazzjoni internazzjonali aktar mill-qrib sabiex jittejbu l-istandards tas-sigurtà u l-iskambju tal-informazzjoni, u jiġi promoss approċċ globali komuni lejn il-kwistjonijiet ta' sigurtà. Ir-responsabbiltajiet tal-iżgurar tas-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni jaqgħu fil-parti l-kbira tagħhom taħt l-operaturi ta' servizzi essenzjali u l-fornituri ta' servizzi diġitali. Kultura tal-ġestjoni tar-riskju li tinvolvi valutazzjoni tar-riskju u l-implimentazzjoni ta' miżuri ta' sigurtà xierqa għar-riskji ffaċċjati, għandha tiġi promossa u żviluppata permezz ta' rekwiżiti regolatorji xierqa u prattiki industrijali volontarji. L-istabbiliment ta' kundizzjonijiet indaqs affidabbli huwa wkoll essenzjali għall-funzjonament effettiv tal-Grupp ta' Kooperazzjoni u n-netwerk tas-CSIRTs biex tiġi żgurata l-kooperazzjoni effettiva mill-Istati Membri kollha. Din id-Direttiva tapplika biss għal dawk l-amministrazzjonijiet pubbliċi li huma identifikati bħala operaturi ta' servizzi essenzjali. Għaldaqstant hija r-responsabbiltà tal-Istati Membri li jiżguraw is-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni tal-amministrazzjonijiet pubbliċi li ma jaqgħux fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva. Miżuri biex jiġi ġestit ir-riskju jinkludu miżuri biex jiġi identifikat kwalunkwe riskju ta' inċident, biex jipprevjenu, jidentifikaw u jindirizzaw l-inċidenti u jnaqqsu l-impatt tagħhom. Iis-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni tinkludi s-sigurtà tad-data maħżuna, trażmessa u pproċessata. L-awtoritajiet kompetenti għandhom iżommu l-kapaċità li jadottaw linji gwida nazzjonali rigward iċ-ċirkostanzi li fihom l-operaturi ta' servizzi essenzjali huma meħtieġa jinnotifikaw l-inċidenti. Bosta negozji fl-Unjoni jiddependu fuq il-fornituri ta' servizzi diġitali għall-għoti tas-servizzi tagħhom. Billi xi servizzi diġitali jistgħu jkunu riżorsa importanti għall-utenti tagħhom, inklużi operaturi ta' servizzi essenzjali, u fil-fatt jista' jkun li dawn l-utenti mhux dejjem ikollhom alternattiva disponibbli, din id-Direttiva għandha tapplika wkoll għall-fornituri ta' servizzi bħal dawn. Is-sigurtà, il-kontinwità u l-affidabbiltà tat-tip ta' servizzi msemmija f'din id-Direttiva huma essenzjali għall-funzjonament bla xkiel ta' bosta negozji. It-tfixkil ta' servizz diġitali bħal dan jista' jipprevjeni l-għoti ta' servizzi oħra li jiddependu fuqu u għalhekk jista' jkollu impatt fuq attivitajiet ekonomiċi u tas-soċjetà ewlenin fl-Unjoni. Tali servizzi diġitali jistgħu għalhekk ikunu ta' importanza kruċjali għall-funzjonament bla xkiel tan-negozji li jiddependu minnhom u aktar minn hekk għall-parteċipazzjoni ta' dawn in-negozji fis-suq intern u l-kummerċ transfruntier madwar l-Unjoni. Dawk il-fornituri ta' servizzi diġitali li huma soġġetti għal din id-Direttiva huma dawk li huma meqjusa li joffru servizzi diġitali li bosta negozji fl-Unjoni qegħdin jiddependu dejjem aktar fuqhom. Il-fornituri ta' servizzi diġitali għandhom jiżguraw livell ta' sigurtà proporzjonat mal-grad ta' riskju għas-sigurtà tas-servizzi diġitali li jipprovdu, minħabba l-importanza tas-servizzi tagħhom għall-operazzjonijiet ta' negozji oħra fi ħdan l-Unjoni. Fil-prattika l-grad ta' riskju għal operaturi ta' servizzi essenzjali, li spiss huma essenzjali għaż-żamma ta' attivitajiet tas-soċjetà u ekonomiċi kritiċi, huwa ogħla minn dak għall-fornituri tas-servizzi diġitali. Għaldaqstant ir-rekwiżiti ta' sigurtà għall-fornituri ta' servizzi diġitali għandhom ikunu inqas stretti. Il-fornituri ta' servizzi diġitali għandhom jibqgħu liberi li jieħdu miżuri li huma jqisu xierqa sabiex jindirizzaw ir-riskji għas-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni tagħhom. Minħabba n-natura transfruntiera tagħhom, il-fornituri ta' servizzi diġitali għandhom ikunu soġġetti għal approċċ aktar armonizzat fil-livell tal-Unjoni. L-atti ta' implimentazzjoni għandhom jiffaċilitaw l-ispeċifikazzjoni u l-implimentazzjoni ta' tali miżuri. Filwaqt li l-manifatturi tal-hardware u l-iżviluppaturi tas-software mhumiex operaturi ta' servizzi essenzjali, u lanqas ma huma fornituri ta' servizzi diġitali il-prodotti tagħhom itejbu s-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni. Għalhekk dawn għandhom rwol importanti sabiex l-operaturi ta' servizzi essenzjali u l-fornituri ta' servizzi diġitali jkunu jistgħu jiggarantixxu s-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni tagħhom. Dawn il-prodotti tal-hardware u tas-software huma diġà soġġetti għal regoli eżistenti dwar ir-responsabbiltà għad-dannu minn prodott. Il-miżuri tekniċi u organizzattivi imposti fuq l-operaturi ta' servizzi essenzjali u fornituri ta' servizzi diġitali m'għandhomx jirrikjedu li prodott kummerċjali partikolari tat-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni jiġi mfassal, żviluppat jew immanifatturat b'xi mod partikolari. L-Operaturi ta' servizzi essenzjali u fornituri ta' servizzi diġitali għandhom jiżguraw is-sigurtà tas-sistemi tan-netwerks u tal-informazzjoni li jużaw. Dawn huma primarjament sistemi tan-netwerks u tal-informazzjoni privati li jkunu ġestiti mill-persunal intern tagħhom tal-IT jew li s-sigurtà tagħhom tkun ġiet esternalizzata. Ir-rekwiżiti ta' sigurtà u ta' notifika għandhom japplikaw għall-operaturi rilevanti ta' servizzi essenzjali u l-fornituri rilevanti ta' servizzi diġitali irrispettivament minn jekk iwettqux il-manutenzjoni tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni tagħhom internament jew jesternalizzawhiex. Biex tiġi evitata l-impożizzjoni ta' piż finanzjarju u amministrattiv sproporzjonat fuq l-operaturi ta' servizzi essenzjali u fornituri ta' servizzi diġitali, ir-rekwiżiti għandhom ikunu proporzjonati għar-riskju ppreżentat mis-sistema tan-netwerk u tal-informazzjoni kkonċernata, filwaqt li jiġi kkunsidrat l-aktar stat avvanzat ta' dawn il-miżuri. Fil-każ ta' fornituri ta' servizzi diġitali, dawk ir-rekwiżiti m'għandhomx japplikaw għal mikrointrapriżi u intrapriżi żgħar. Fejn l-amministrazzjonijiet pubbliċi fl-Istati Membri jużaw is-servizzi offruti minn fornituri ta' servizzi diġitali, b'mod partikolari servizzi tal-cloud computing, jistgħu jkollhom ix-xewqa li jitolbu minn fornituri ta' servizzi bħal dawn miżuri ta' sigurtà addizzjonali lil hinn minn dak li normalment joffru l-fornituri ta' servizz diġitali f'konformità mar-rekwiżiti ta' din id-Direttiva. Dawn għandhom ikunu jistgħu jagħmlu dan permezz ta' obbligi kuntrattwali. Id-definizzjonijiet ta' swieq online, magni tat-tiftix online u servizzi tal-cloud computing f'din id-Direttiva huma għall-fini speċifika ta' din id-Direttiva, u mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe strument ieħor. Din id-Direttiva m'għandhiex tipprekludi lill-Istati Membri milli jadottaw miżuri nazzjonali li jirrikjedu lill-korpi tas-settur pubbliku jiżguraw rekwiżiti ta' sigurtà speċifiċi meta jikkuntrattaw servizzi tal-cloud computing. Kwalunkwe miżura nazzjonali bħal din għandha tapplika għall-korp tas-settur pubbliku kkonċernati u mhux għall-fornitur ta' servizz tal-cloud computing. Minħabba d-differenzi fundamentali bejn operaturi ta' servizzi essenzjali, b'mod partikolari r-rabta diretta tagħhom mal-infrastruttura fiżika, u fornituri ta' servizzi diġitali, b'mod partikolari n-natura transfruntiera tagħhom, din id-Direttiva għandha tieħu approċċ differenzjat dwar il-livell ta' armonizzazzjoni fir-rigward ta' dawn iż-żewġ gruppi ta' entitajiet. Għal operaturi ta' servizzi essenzjali, l-Istati Membri għandhom ikunu jistgħu jidentifikaw l-operaturi rilevanti u jimponu rekwiżiti aktar stretti minn dawk stabbiliti f'din id-Direttiva. L-Istati Membri m'għandhomx jidentifikaw fornituri ta' servizzi diġitali, billi din id-Direttiva għandha tapplika għall-fornituri kollha ta' servizzi diġitali fi ħdan il-kamp ta' applikazzjoni tagħha. Barra minn hekk, din id-Direttiva u l-atti ta' implimentazzjoni adottati skontha għandhom jiżguraw livell għoli ta' armonizzazzjoni għall-fornituri ta' servizzi diġitali fir-rigward ta' rekwiżiti ta' sigurtà u ta' notifika. Din għandha twassal li l-fornituri ta' servizz diġitali jiġu ttrattati b'mod uniformi madwar l-Unjoni, b'mod li jkun proporzjonat għan-natura u l-grad ta' riskju li jistgħu jiffaċċjaw. Din id-Direttiva m'għandhiex tipprekludi lill-Istati Membri milli jimponu rekwiżiti ta' sigurtà u ta' notifika fuq entitajiet li mhumiex fornituri ta' servizzi diġitali fi ħdan il-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva, mingħajr preġudizzju għall-obbligi tal-Istati Membri skont il-liġi tal-Unjoni. L-awtoritajiet kompetenti għandhom jagħtu attenzjoni dovuta lill-preservazzjoni tal-mezzi informali u fdati għall-kondiviżjoni tal-informazzjoni. Ix-xandir tal-inċidenti rrapportati lill-awtoritajiet kompetenti għandu jżomm bilanċ kif xieraq bejn l-interess tal-pubbliku li jkun informat dwar it-theddid u l-ħsara possibbli għar-reputazzjoni u l-kummerċ tal-operaturi ta' servizzi essenzjali u l-fornituri ta' servizzi diġitali li jirrapportaw l-inċidenti. Fl-implimentazzjoni tal-obbligi ta' notifika, l-awtoritajiet kompetenti u s-CSIRTs għandhom jagħtu attenzjoni partikolari lill-ħtieġa li jżommu l-informazzjoni dwar il-vulnerabbiltajiet tal-prodott strettament kunfidenzjali qabel ma joħorġu xi soluzzjonijiet ta' sigurtà xierqa. Il-fornituri ta' servizzi diġitali għandhom ikunu soġġetti għal attivitajiet superviżorji light-touch, reattivi u ex post iġġustifikati min-natura tas-servizzi u l-operazzjonijiet tagħhom. L-awtorità kompetenti kkonċernata għandha għalhekk tieħu azzjoni biss meta tingħatalha evidenza, pereżempju mill-fornitur innifsu ta' servizz diġitali, minn awtorità kompetenti oħra, inkluża awtorità kompetenti ta' Stat Membru ieħor, jew minn utent tas-servizz, li fornitur ta' servizz diġitali ma jkunx qed jikkonformi mar-rekwiżiti ta' din id-Direttiva, b'mod partikolari wara li jkun seħħ inċident. Għaldaqstant l-awtorità kompetenti m'għandu jkollha ebda obbligu ġenerali li tissorvelja fornituri ta' servizzi diġitali. L-awtoritajiet kompetenti għandu jkollhom il-mezzi meħtieġa biex iwettqu d-doveri tagħhom, inklużi setgħat biex jiksbu biżżejjed informazzjoni sabiex jiġi vvalutat il-livell ta' sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni. L-inċidenti jistgħu jkunu r-riżultat ta' attivitajiet kriminali, li l-prevenzjoni, l-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni tagħhom tkun appoġġata mill-koordinazzjoni u l-kooperazzjoni bejn operaturi ta' servizzi essenzjali, fornituri ta' servizzi diġitali, awtoritajiet kompetenti u awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi. Fejn huwa suspettat li inċident ikun relatat ma' attivitajiet kriminali serji skont il-liġi tal-Unjoni jew dik nazzjonali, l-Istati Membri għandhom jinkoraġġixxu lill-operaturi ta' servizzi essenzjali u fornituri ta' servizzi diġitali biex jirrapportaw suspetti ta' inċidenti ta' natura kriminali serja lill-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi rilevanti. Fejn xieraq, ikun ideali li l-koordinazzjoni bejn l-awtoritajiet kompetenti u l-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi ta' Stati Membri differenti tiġi ffaċilitata miċ-Ċentru Ewropew taċ-Ċiberkriminalità (EC3) u l-ENISA. Id-data personali f'bosta każijiet hija kompromessa minħabba dawn l-inċidenti. F'dan il-kuntest, l-awtoritajiet kompetenti u l-awtoritajiet għall-protezzjoni tad-data għandhom jikkooperaw u jkollhom skambju tal-informazzjoni dwar il-kwistjonijiet rilevanti kollha biex tiġi ttrattata kwalunkwe vjolazzjoni fir-rigward tad-data personali li jirriżultaw minn inċidenti. Il-ġurisdizzjoni fir-rigward ta' fornituri ta' servizzi diġitali għandha tiġi attribwita lill-Istat Membru li fih il-fornitur ikkonċernat ta' servizz diġitali jkollu s-sede prinċipali tiegħu fl-Unjoni, li, fil-prinċipju tikkorrispondi għall-post fejn il-fornitur ikollu l-uffiċċju reġistrat tiegħu fl-Unjoni. Is-sede timplika l-eżerċizzju effettiv u reali ta' attività permezz ta' arranġamenti stabbli. Il-forma ġuridika ta' dawn l-arranġamenti, sew jekk permezz ta' fergħa jew sussidjarja b'personalità ġuridika, mhijiex il-fattur determinanti f'dan ir-rigward. Dan il-kriterju ma għandux jiddependi fuq jekk in-netwerks u s-sistemi tal-informazzjoni jinsabux fiżikament f'post partikolari; il-preżenza u l-użu ta' sistemi bħal dawn, minnhom infushom, ma jikkostitwixxux sede prinċipali u għaldaqstant mhumiex kriterju għad-determinazzjoni tas-sede prinċipali. Fejn il-fornitur ta' servizz diġitali li mhux stabbilit fl-Unjoni joffri servizzi fl-Unjoni, dan għandu jaħtar rappreżentant. Sabiex jiġi determinat jekk tali fornitur ta' servizz diġitali jkunx qiegħed joffri servizzi fl-Unjoni, għandu jiġi aċċertat jekk ikunx evidenti li l-fornitur ta' servizz diġitali jkunx qed jippjana li joffri servizzi lil persuni f'xi Stat Membru wieħed jew aktar. Is-sempliċi aċċessibbiltà fl-Unjoni tal-fornitur ta' servizz diġitali jew sit web intermedjarju jew ta' indirizz e-mail u ta' dettalji ta' kuntatt oħrajn, jew l-użu ta' lingwa użata b'mod ġenerali f'pajjiż terz fejn il-fornitur ta' servizz diġitali jkun stabbilit, mhijiex biżżejjed biex tiġi aċċertata tali intenzjoni. Madanakollu, fatturi bħall-użu ta' lingwa jew munita użati b'mod ġenerali fi Stat Membru wieħed jew aktar bil-possibbiltà li jiġu ordnati servizzi f'dik il-lingwa l-oħra, jew ir-referenza għal klijenti jew utenti li jinsabu fl-Unjoni, tista' turi li l-fornitur ta' servizz diġitali qed jippjana li joffri servizzi fl-Unjoni. Ir-rappreżentant għandu jaġixxi f'isem il-fornitur ta' servizz diġitali u għandu jkun possibbli li l-awtoritajiet kompetenti jew is-CSIRTs jikkuntattjaw lir-rappreżentant. Ir-rappreżentant għandu jinħatar espliċitament b'mandat bil-miktub tal-fornitur ta' servizz diġitali sabiex jaġixxi f'isem dan tal-aħħar fir-rigward tal-obbligi ta' dan tal-aħħar f'din id-Direttiva, inkluż ir-rapportar tal-inċidenti. Entitajiet li jaqgħu barra l-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva, jistgħu jesperjenzaw inċidenti li jkollhom impatt sinifikanti fuq is-servizzi li jipprovdu. Meta dawn l-entitajiet iqisu li huwa fl-interess pubbliku li jinnotifikaw l-okkorrenza ta' inċidenti bħal dawn, għandhom ikunu jistgħu jagħmlu dan fuq bażi volontarja. Dawn in-notifiki għandhom jiġu pproċessati mill-awtorità kompetenti jew mill-CSIRT fejn tali pproċessar ma jikkostitwixxix piż żejjed u sproporzjonat fuq l-Istati Membri kkonċernati. Meta jiġu adottati atti ta' implimentazzjoni relatati mar-rekwiżiti ta' sigurtà u ta' notifika għall-fornituri ta' servizzi diġitali, il-Kummissjoni għandha tqis b'mod sħiħ l-opinjoni tal-ENISA u tikkonsulta l-partijiet ikkonċernati. Barra minn hekk, il-Kummissjoni hija mħeġġa li tqis l-eżempji li ġejjin: fir-rigward tas-sigurtà ta' sistemi u faċilitajiet: is-sigurtà fiżika u ambjentali, is-sigurtà tal-provvisti, il-kontroll tal-aċċess għan-netwerks u għas-sistemi tal-informazzjoni u l-integrità tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni; fir-rigward tal-ittrattar tal-inċidenti: proċeduri ta' trattar tal-inċidenti, kapaċità ta' detezzjoni ta' inċident, ir-rapportar ta' inċident u komunikazzjoni; fir-rigward tal-ġestjoni tal-kontinwità tal-attività: strateġija għall-kontinwità tas-servizz u pjanijiet ta' kontinġenza, il-kapaċitajiet ta' rkupru minn diżastru; u fir-rigward tal-monitoraġġ, il-verifika u l-ittestjar: politiki ta' monitoraġġ u reġistrazzjoni, użu ta' pjanijiet ta' kontinġenza, l-ittestjar tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni, valutazzjonijiet tas-sigurtà u l-monitoraġġ tal-konformità. Fl-implimentazzjoni ta' din id-Direttiva, il-Kummissjoni għandha tikkomunika kif xieraq mal-kumitati settorjali rilevanti u l-korpi rilevanti stabbiliti fil-livell tal-Unjoni fl-oqsma koperti minn din id-Direttiva. Il-Kummissjoni għandha tirrevedi din id-Direttiva perjodikament, f'konsultazzjoni mal-partijiet interessati, b'mod partikolari bl-għan li tiddetermina l-ħtieġa ta' modifika fid-dawl ta' tibdil fil-kundizzjonijiet tas-soċjetà, dawk politiċi, teknoloġiċi jew tas-suq. Minħabba li l-għanijiet ta' din id-Direttiva, jiġifieri li jinkiseb livell komuni għoli ta' sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni fl-Unjoni, ma jistgħux jinkisbu b'mod suffiċjenti mill-Istati Membri iżda jistgħu, minħabba l-effetti tal-azzjoni, jinkisbu aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista' tadotta miżuri, f'konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà kif stipulat fl-Artikolu 5 tat-Trattat tal-Unjoni Ewropea. F'konformità mal-prinċipju tal-proporzjonalità, kif stabbilit f'dak l-Artikolu, din id-Direttiva ma tmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jinkisbu dak l-għan. Din id-Direttiva tirrispetta d-drittijiet fundamentali, u tosserva l-prinċipji, rikonoxxuti mill-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, b'mod partikolari, id-dritt għar-rispett għall-ħajja privata u d-dritt tal-komunikazzjoni, il-protezzjoni tad-data personali, il-libertà ta' intrapriża, id-dritt għall-proprjetà, id-dritt għal rimedju effettiv quddiem qorti u d-dritt li persuna tiġi mismugħa. Din id-Direttiva għandha tiġi implimentata f'konformità ma' dawk id-drittijiet u l-prinċipji, Din id-Direttiva tistabbilixxi miżuri bil-għan li jinkiseb livell għoli komuni ta' sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni fl-Unjoni sabiex jittejjeb il-funzjonament tas-suq intern. Għal dan il-għan, din id-Direttiva: tistabbilixxi obbligi biex l-Istati Membri kollha jadottaw strateġija nazzjonali għas- sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni; toħloq Grupp ta' Kooperazzjoni sabiex jappoġġa u jiffaċilita l-kooperazzjoni strateġika u l-iskambju ta' informazzjoni fost l-Istati Membri u tinbena fiduċja bejniethom; toħloq netwerk ta' Skwadri ta' Rispons għal Inċidenti relatati mas-Sigurtà tal-Kompjuters ("netwerk ta' CSIRTs") sabiex jikkontribwixxi għall-iżvilupp tal-fiduċja bejn l-Istati Membri u jippromwovi kooperazzjoni operazzjonali rapida u effettiva; tistabbilixxi rekwiżiti ta' sigurtà u ta' notifika għal operaturi ta' servizzi essenzjali u għal fornituri ta' servizzi diġitali; tistabbilixxi obbligi biex l-Istati Membri jaħtru awtoritajiet nazzjonali kompetenti, punti uniċi ta' kuntatt u CSIRTs b'kompiti relatati mas-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni. Ir-rekwiżiti ta' sigurtà u ta' notifika previsti f'din id-Direttiva ma għandhomx japplikaw għall-impriżi li huma soġġetti għar-rekwiżit tal-Artikoli 13a u 13b tad-Direttiva 2002/21/KE, jew għal fornituri ta' servizzi ta' fiduċja li huma soġġetti għar-rekwiżiti tal-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) Nru 910/2014. Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 346 TFUE, l-informazzjoni li hija kunfidenzjali skont ir-regoli tal-Unjoni u dawk nazzjonali, bħar-regoli dwar il-kunfidenzjalità tan-negozju, għandha tkun skambjata mal-Kummissjoni u ma' awtoritajiet rilevanti oħrajn biss meta tali skambju jkun meħtieġ għall-applikazzjoni ta' din id-Direttiva. L-informazzjoni skambjata għandha tkun limitata għal dak li huwa rilevanti u proporzjonat għall-għan ta' tali skambju. Tali skambju ta' informazzjoni għandu jżomm il-kunfidenzjalità ta' dik l-informazzjoni u jipproteġi l-interessi tal-operaturi ta' servizzi essenzjali u tal-fornituri ta' servizzi diġitali f'dak li jirrigwarda s-sigurtà u l-kummerċ. Din id-Direttiva hija mingħajr preġudizzju għall-azzjonijiet meħuda mill-Istati Membri biex iħarsu l-funzjonijiet essenzjali tagħhom bħala Stat, b'mod partikolari biex iħarsu s-sigurtà nazzjonali, inklużi azzjonijiet biex jipproteġu l-informazzjoni li l-iżvelar tagħha jitqies, mill-Istati Membri, li jmur kontra l-interessi tas-sigurtà tagħhom, u biex iżommu l-ordni pubbliku, b'mod partikolari biex ikunu jistgħu jsiru l-investigazzjoni, id-detezzjoni u l-prosekuzzjoni ta' reati kriminali. Meta att legali tal-Unjoni speċifiku għas-settur jirrikjedi li operaturi ta' servizzi essenzjali jew fornituri ta' servizzi diġitali jiżguraw is-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni tagħhom jew jinnotifikaw l-inċidenti, dment li tali rekwiżiti tal-anqas ikollhom effett ekwivalenti għall-obbligi stipulati f'din id-Direttiva, dawk id-dispożizzjonijiet ta' dak l-att legali tal-Unjoni speċifiku għas-settur għandhom japplikaw. Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 16(10) u għall-obbligi tagħhom skont il-liġi tal-Unjoni, l-Istati Membri jistgħu jadottaw jew iżommu fis-seħħ dispożizzjonijiet bil-għan li jiksbu livell ogħla ta' sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni. Għall-finijiet ta' din id-Direttiva, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin: "netwerk u sistema tal-informazzjoni" tfisser: netwerk ta' komunikazzjoni elettronika fit-tifsira tal-punt (a) tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2002/21/KE, kwalunkwe apparat jew grupp ta' apparati interkonnessi jew relatati, li wieħed minnhom jew iktar, skont programm, iwettaq ipproċessar awtomatiku ta' data diġitali, jew data diġitali maħżuna, ipproċessata, miġbura jew mibgħuta minn elementi koperti fil-punti (a) u (b) għall-finijiet tal-operazzjoni, l-użu, il-protezzjoni u ż-żamma tagħhom; "sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni" tfisser l-abbiltà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni li jirreżistu, f'livell partikolari ta' fiduċja, kwalunkwe azzjoni li tikkomprometti d-disponibbiltà, l-awtentiċità, l-integrità jew il-kunfidenzjalità ta' data maħżuna, mibgħuta jew ipproċessata jew is-servizzi relatati offruti minn, jew aċċessibbli permezz ta', dawk in-netwerks u s-sistemi tal-informazzjoni; "strateġija nazzjonali dwar is-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni" tfisser qafas li jipprovdi objettivi u prijoritajiet strateġiċi dwar is-sigurtà tan-netwerk u tas-sistemi tal-informazzjoni fil-livell nazzjonali; "operatur ta' servizzi essenzjali" tfisser entità pubblika jew privata ta' tip imsemmi fl-Anness II, li jissodisfa l-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 5(2); "fornitur ta' servizz diġitali" tfisser kwalunkwe persuna ġuridika li tipprovdi servizz diġitali; "inċident" tfisser kwalunkwe avveniment li proprju għandu effett negattiv fuq is-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni; "l-indirizzar ta' inċident" tfisser il-proċeduri kollha li jgħinu d-detezzjoni, l-analiżi u t-trażżin ta' inċident u r-rispons għalih; "riskju" tfisser kwalunkwe ċirkostanza jew avveniment raġonevolment identifikabbli li jista' jkollu effett negattiv fuq is-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni; "rappreżentant" tfisser kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika stabbilita fl-Unjoni maħtura espliċitament biex taġixxi f'isem fornitur ta' servizz diġitali mhux stabbilit fl-Unjoni, li tista' tiġi indirizzata minn awtorità kompetenti nazzjonali jew minn CSIRT minflok il-fornitur ta' servizz diġitali fir-rigward tal-obbligi ta' dak il-fornitur ta' servizz diġitali; "standard" tfisser standard fit-tifsira tal-punt (1) tal-Artikolu 2 tar-Regolament (UE) Nru 1025/2012; "speċifikazzjoni" tfisser speċifikazzjoni teknika fit-tifsira tal-punt (4) tal-Artikolu 2 tar-Regolament (UE) Nru 1025/2012; "Sistema ta' Skambju fl-Internet (IXP)" tfisser faċilità ta' netwerk li permezz tagħha jkunu jistgħu jiġu interkonnessi aktar minn żewġ sistemi awtonomi indipendenti, primarjament biex jiġi ffaċilitat l-iskambju tat-traffiku tal-internet; IXP tipprovdi interkonnessjoni għal sistemi awtonomi biss; IXP ma tirrikjedix li t-traffiku tal-internet, li jgħaddi bejn kwalunkwe par sistemi awtonomi parteċipanti, jgħaddi minn kwalunkwe tielet sistema awtonoma, lanqas ma tbiddel tali traffiku jew tinterferixxi mod ieħor miegħu; "Sistema ta' Isem ta' Dominju (DNS)" tfisser sistema ta' għoti ta' isem distribwita ġerarkikament f'netwerk li jipproċessa domandi għal isem ta' dominju; "fornitur ta' servizz DNS" tfisser entità li tipprovdi servizzi ta' DNS fuq l-internet; "reġistratur ta' isem ta' dominju tal-ogħla livell" tfisser entità li tamministra jew twettaq ir-reġistrazzjoni ta' ismijiet ta' dominji tal-internet skont dominju speċifiku tal-ogħla livell (TLD); "sistema tat-tiftix online" tfisser servizz diġitali li permezz tiegħu, fil-prinċipju, l-utenti jistgħu jagħmlu tiftix fis-siti web kollha jew f'siti web b'lingwa partikolari abbażi ta' domanda dwar kwalunkwe suġġett fil-forma ta' kelma prinċipali, frażi jew test ieħor, u li jagħti direzzjoni fejn tista' tinstab informazzjoni relatata mal-kontenut mitlub; "servizz tal-cloud computing" tfisser servizz diġitali li jippermetti aċċess għal riżorsi tat-teknoloġija tal-informatika li kapaċi jespandu, li huma flessibbli u li jistgħu jiġu kondiviżi. Mill-… [27 xhar wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva], għal kull settur u sottosettur imsemmi fl-Anness II, l-Istati Membri għandhom jidentifikaw l-operaturi ta' servizzi essenzjali bi stabbiliment fit-territorju tagħhom. Il-kriterji għall-identifikazzjoni tal-operaturi ta' servizzi essenzjali, kif imsemmi fil-punt (4) tal-Artikolu 4 għandhom ikunu kif ġej: entità tipprovdi servizz li huwa essenzjali biex jibqgħu jsiru attivitajiet tas-soċjetà u/jew attivitajiet ekonomiċi importanti; l-għoti ta' dak is-servizz jiddependi min-netwerks u s-sistemi tal-informazzjoni; u inċident ikollu effetti ta' tfixkil sinifikanti fuq l-għoti ta' dak is-servizz. Għall-finijiet tal-paragrafu 1, kull Stat Membru għandu jistabbilixxi lista tas-servizzi msemmija fil-punt (a) tal-paragrafu 2. Għall-finijiet tal-paragrafu 1, meta entità tipprovdi servizz kif imsemmi fil-punt (a) tal-paragrafu 2 f'żewġ Stati Membri jew aktar, dawk l-Istati Membri għandhom jikkonsultaw lil xulxin. Dik il-konsultazzjoni għandha ssir qabel ma tittieħed deċiżjoni dwar l-identifikazzjoni. L-Istati Membri għandhom, b'mod regolari, u tal-anqas kull sentejn wara … [21 xahar wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva], jagħmlu rieżami u, fejn ikun adatt, jaġġornaw il-lista tal-operaturi ta' servizzi essenzjali identifikati. Ir-rwol tal-Grupp ta' Kooperazzjoni għandu jkun, skont il-kompiti msemmija fl-Artikolu 11, li jappoġġa lill-Istati Membri biex jieħdu approċċ konsistenti fil-proċess tal-identifikazzjoni ta' operaturi ta' servizzi essenzjali. Għall-fini tar-rieżami msemmi fl-Artikolu 23 u sa … [27 xhar wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva], u kull sentejn wara dan, l-Istati Membri għandhom jippreżentaw lill-Kummissjoni l-informazzjoni meħtieġa biex il-Kummissjoni tkun tista' tanalizza l-implimentazzjoni ta' din id-Direttiva, b'mod partikolari l-konsistenza tal-approċċi tal-Istati Membri għall-identifikazzjoni ta' operaturi ta' servizzi essenzjali. Dik l-informazzjoni għandha tal-anqas tinkludi: il-miżuri nazzjonali li permezz tagħhom ikunu jistgħu jiġu identifikati operaturi ta' servizzi essenzjali; il-lista ta' servizzi msemmija fil-paragrafu 3; l-għadd ta' operaturi ta' servizzi essenzjali identifikati għal kull settur imsemmi fl-Anness II u indikazzjoni tal-importanza tagħhom fir-rigward ta' dak is-settur; il-livelli limitu, fejn ikun hemm, biex jiġi ddeterminat il-livell ta' provvista rilevanti b'referenza għall-għadd ta' utenti li jiddependu minn dak is-servizz kif imsemmi fil-punt (a) tal-Artikolu 6(1) jew għall-importanza ta' dak l-operatur partikolari ta' servizzi essenzjali kif imsemmi fil-punt (f) tal-Artikolu 6(1). Sabiex tikkontribwixxi għall-għoti ta' informazzjoni paragunabbli, il-Kummissjoni, waqt li tikkunsidra sew l-opinjoni ta' ENISA, tista' tadotta linji gwida tekniċi adatti dwar il-parametri għall-informazzjoni msemmija f'dan il-paragrafu. Meta jiġi ddeterminat il-kobor tal-effett ta' tfixkil kif imsemmi fil-punt (c) tal-Artikolu 5(2), l-Istati Membri għandhom jikkunsidraw tal-anqas il-fatturi transsettorjali li ġejjin: l-għadd ta' utenti li jiddependu mis-servizzi pprovduti mill-entità kkonċernata; id-dipendenza ta' setturi oħra msemmija fl-Anness II mis-servizz ipprovdut minn dik l-entità; l-impatt li l-inċidenti jista' jkollhom, f'dak li jirrigwarda d-daqs u t-tul ta' żmien, fuq l-attivitajiet ekonomiċi u l-attivitajiet tas-soċjetà jew is-sikurezza tal-pubbliku; is-sehem mis-suq ta' dik l-entità; il-firxa ġeografika fir-rigward taż-żona li tista' tiġi affettwata minn inċident; l-importanza tal-entità biex jinżamm livell suffiċjenti tas-servizz, filwaqt li jittieħed kont tad-disponibbiltà ta' mezzi alternattivi għall-għoti ta' dak is-servizz. Sabiex jiġi ddeterminat jekk inċident ikollux effett ta' tfixkil sinifikanti, l-Istati Membri għandhom jikkunsidraw ukoll, fejn ikun adatt, fatturi speċifiċi għas-settur. Kull Stat Membru għandu jadotta strateġija nazzjonali għas-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni li tiddefinixxi l-objettivi strateġiċi u miżuri politiċi u regolatorji adatti bil-għan li jinkiseb u jinżamm livell għoli ta' sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni u jiġu koperti tal-anqas is-setturi msemmija fl-Anness II u s-servizzi msemmija fl-Anness III. L-istrateġija nazzjonali għas-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni għandha tindirizza b'mod partikolari l-kwistjonijiet li ġejjin: l-objettivi u l-prijoritajiet tal-istrateġija nazzjonali għas-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni; il-qafas ta' governanza sabiex jinkisbu l-objettivi u l-prijoritajiet tal-istrateġija nazzjonali għas-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni, inklużi r-rwoli u r-responsabbiltajiet tal-korpi governattivi u tal-atturi rilevanti l-oħra; l-identifikazzjoni tal-miżuri relatati mat-tħejjija, ir-rispons u l-irkupru, inkluża l-kooperazzjoni bejn is-settur pubbliku u dak privat; indikazzjoni tal-programmi ta' edukazzjoni, ta' sensibilizzazzjoni u ta' taħriġ relatati mal-istrateġija nazzjonali dwar is-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni; indikazzjoni tal-pjani ta' riċerka u ta' żvilupp relatati mal-istrateġija nazzjonali għas-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni; pjan ta' valutazzjoni tar-riskju sabiex jiġu identifikati r-riskji; lista tad-diversi atturi involuti fl-implimentazzjoni tal-istrateġija nazzjonali għas-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni; L-Istati Membri jistgħu jitolbu l-assistenza tal-ENISA fl-iżvilupp tal-istrateġiji nazzjonali għas-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni. L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw l-istrateġiji nazzjonali tagħhom għas-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni lill-Kummissjoni fi żmien tliet xhur mill-adozzjoni tagħhom. B'dan il-mod, l-Istati Membri jistgħu jeskludu elementi tal-istrateġija relatati mas-sigurtà nazzjonali. Kull Stat Membru għandu jaħtar awtorità jew awtoritajiet nazzjonali kompetenti dwar is-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni ("awtorità kompetenti") li jkopru tal-anqas is-setturi msemmija fl-Anness II u s-servizzi msemmija fl-Anness III. L-Istati Membri jistgħu jagħtu dan ir-rwol lil awtorità jew awtoritajiet eżistenti. L-awtoritajiet kompetenti għandhom jissorveljaw l-applikazzjoni ta' din id-Direttiva fil-livell nazzjonali. Kull Stat Membru għandu jaħtar punt uniku nazzjonali ta' kuntatt dwar is-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni ("punt uniku ta' kuntatt"). L-Istati Membri jistgħu jagħtu dan ir-rwol lil awtorità eżistenti. Meta Stat Membru jaħtar awtorità kompetenti waħda biss, dik l-awtorità kompetenti għandha tkun ukoll il-punt uniku ta' kuntatt. Il-punt uniku ta' kuntatt għandu jeżerċita funzjoni ta' kollegament biex jiżgura l-kooperazzjoni transfruntiera tal-awtoritajiet tal-Istat Membru mal-awtoritajiet rilevanti fi Stati Membri oħra u mal-Grupp ta' Kooperazzjoni msemmi fl-Artikolu 11 u n-netwerk tas-CSIRTs imsemmi fl-Artikolu 12. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet kompetenti u l-punti uniċi ta' kuntatt ikollhom riżorsi adegwati sabiex iwettqu, b'mod effettiv u effiċjenti, il-kompiti assenjati lilhom u b'hekk jilħqu l-objettivi ta' din id-Direttiva. L-Istati Membri għandhom jiżguraw kooperazzjoni effettiva, effiċjenti u sigura tar-rappreżentanti maħtura fil-Grupp ta' Kooperazzjoni. L-awtoritajiet kompetenti u l-punt uniku ta' kuntatt għandhom, meta jkun adatt u f'konformità mal-liġi nazzjonali, jikkonsultaw u jikkooperaw mal-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi nazzjonali rilevanti u mal-awtoritajiet għall-protezzjoni tad-data nazzjonali. Kull Stat Membru għandu jinnotifika lill-Kummissjoni mingħajr dewmien rigward il-ħatra tal-awtorità kompetenti u tal-punt uniku ta' kuntatt, il-kompiti tagħhom, u kwalunkwe bidla sussegwenti fihom. Kull Stat Membru għandu jippubblika l-ħatra tal-awtorità kompetenti u tal-punt uniku ta' kuntatt tiegħu. Il-Kummissjoni għandha tippubblika l-lista tal-punti uniċi ta' kuntatt maħtura. Kull Stat Membru għandu jaħtar Skwadra jew Skwadri ta' Rispons għal Inċidenti relatati mas-Sigurtà tal-Kompjuters li għandhom ikunu konformi mar-rekwiżiti stabbiliti fil-punt (1) tal-Anness I, li jkopru tal-anqas is-setturi msemmija fl-Anness II u s-servizzi msemmija fl-Anness III, li jkunu responsabbli għall-indirizzar tal-inċidenti u r-riskji f'konformità ma' proċess definit sew. Tista' tiġi stabbilita CSIRT fi ħdan awtorità kompetenti. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li s-CSIRTs ikollhom riżorsi adegwati sabiex iwettqu b'mod effettiv il-kompiti tagħhom kif stipulat fil-punt (2) tal-Anness I. L-Istati Membri għandhom jiżguraw kooperazzjoni effettiva, effiċjenti u sigura tas-CSIRTs tagħhom fin-netwerk tas-CSIRTs imsemmi fl-Artikolu 12. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li s-CSIRTs tagħhom ikollhom aċċess għal infrastruttura ta' komunikazzjoni u ta' informazzjoni adatta, sigura u reżiljenti fil-livell nazzjonali. L-Istati Membri għandhom jinformaw lill-Kummissjoni dwar l-ambitu, kif ukoll l-elementi prinċipali tal-proċess tal-indirizzar ta' inċidenti, tas-CSIRTs tagħhom. L-Istati Membri jistgħu jitolbu l-assistenza tal-ENISA fl-iżvilupp tas-CSIRTs nazzjonali. Meta jkunu separati, l-awtorità kompetenti, il-punt uniku ta' kuntatt u s-CSIRT tal-istess Stat Membru għandhom jikkooperaw fir-rigward tat-twettiq tal-obbligi stabbiliti f'din id-Direttiva. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li jew l-awtoritajiet kompetenti jew is-CSIRTs jirċievu n-notifiki ta' inċidenti ppreżentati skont din id-Direttiva. Meta Stat Membru jiddeċiedi li s-CSIRTs m'għandhomx jirċievu notifiki, is-CSIRTs għandhom, sakemm ikun meħtieġ biex iwettqu l-kompiti tagħhom, jingħataw aċċess għad-data dwar l-inċidenti notifikati mill-operaturi ta' servizzi essenzjali, skont l-Artikolu 14(3) u (5) jew mill-fornituri ta' servizzi diġitali, skont l-Artikolu 16(3) u (6). L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet kompetenti jew is-CSIRTs jinformaw lill-punti uniċi ta' kuntatt dwar in-notifiki ta' inċidenti ppreżentati skont din id-Direttiva. Sa … [24 xahar wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva], u kull sena wara dan, il-punt uniku ta' kuntatt għandu jippreżenta rapport ta' sinteżi lill-grupp ta' kooperazzjoni dwar in-notifiki li jkun irċieva, li jinkludi l-għadd ta' notifiki u n-natura tal-inċidenti notifikati, u l-azzjoni li ttieħdet f'konformità mal-Artikolu 14(3) u (5), u l-Artikolu 16(3) u (6). Sabiex jingħata appoġġ u tiġi ffaċilitata l-kooperazzjoni strateġika u l-iskambju ta' informazzjoni fost l-Istati Membri, u sabiex tinbena fiduċja u bil-ħsieb li jinkiseb livell komuni għoli ta' sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni fl-Unjoni huwa b'dan stabbilit Grupp ta' Kooperazzjoni. Il-Grupp ta' Kooperazzjoni għandu jwettaq il-kompiti tiegħu abbażi ta' programmi ta' ħidma biennali kif imsemmi fit-tieni subparagrafu tal-paragrafu (3). Il-Grupp ta' Kooperazzjoni għandu jkun magħmul minn rappreżentanti tal-Istati Membri, il-Kummissjoni u l-ENISA. Fejn adatt, il-Grupp ta' Kooperazzjoni jista' jistieden lil rappreżentanti tal-partijiet ikkonċernati rilevanti biex jieħdu sehem fil-ħidma tiegħu. Il-Kummissjoni għandha tipprovdi lis-segretarjat. Il-Grupp ta' Kooperazzjoni għandu jkollu l-kompiti li ġejjin: jagħti gwida strateġika għall-attivitajiet tan-netwerk tas-CSIRTs stabbilit skont l-Artikolu 12; jiskambja l-aħjar prattika dwar l-iskambju ta' informazzjoni relatata man-notifika ta' inċidenti kif imsemmi fl-Artikolu 14(3) u (5) u l-Artikolu 16(3) u (6); jiskambja l-aħjar prattika bejn l-Istati Membri u, b'kollaborazzjoni mal-ENISA, jassisti lill-Istati Membri fit-tisħiħ tal-kapaċitajiet biex jiżguraw is-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni; jiddiskuti l-kapaċitajiet u l-istat ta' tħejjija tal-Istati Membri, u, fuq bażi volontarja, jevalwa l-istrateġiji nazzjonali dwar is-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni u l-effikaċja tas-CSIRTs, u jidentifika l-aħjar prattika; jiskambja l-informazzjoni u l-aħjar prattika dwar is-sensibilizzazzjoni u t-taħriġ; jiskambja l-informazzjoni u l-aħjar prattika dwar ir-riċerka u l-iżvilupp dwar is-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni; fejn rilevanti, jiskambja esperjenzi dwar kwistjonijiet li jikkonċernaw is-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni ma' istituzzjonijiet, korpi, uffiċċji u aġenziji rilevanti tal-Unjoni; jiddiskuti l-istandards u l-ispeċifikazzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 19 ma' rappreżentanti mill-organizzazzjonijiet Ewropej għall-Istandardizzazzjoni; jiġbor informazzjoni dwar l-aħjar prattika rigward ir-riskji u l-inċidenti; jeżamina fuq bażi annwali r-rapporti ta' sinteżi msemmija fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 10(3); jiddiskuti l-ħidma mwettqa fir-rigward tal-eżerċizzji relatati mas-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni, il-programmi edukattivi u t-taħriġ, inkluża l-ħidma mwettqa mill-ENISA; bl-assistenza tal-ENISA, jiskambja l-aħjar prattika fir-rigward tal-identifikazzjoni ta' operaturi ta' servizzi essenzjali mill-Istati Membri, inkluż f'dak li jirrigwarda d-dipendenzi transfruntieri rigward riskji u inċidenti; jiddiskuti l-modalitajiet kif għandhom jiġu rrapportati n-notifiki ta' inċidenti kif imsemmi fl-Artikoli 14 u 16; Sa … [18-il xahar minn wara d-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva] u kull sentejn wara dan, il-Grupp ta' Kooperazzjoni għandu jistabbilixxi programm ta' ħidma fir-rigward ta' azzjonijiet li għandhom jittieħdu biex jiġu implimentati l-objettivi u l-kompiti tiegħu, li għandhom ikunu konsistenti mal-objettivi ta' din id-Direttiva. Għall-finijiet tar-rieżami msemmi fl-Artikolu 23 u sa … [24 xahar wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva], u kull sena u nofs wara dan, il-Grupp ta' Kooperazzjoni għandu jħejji rapport li janalizza l-esperjenza miksuba mill-kooperazzjoni strateġika mwettqa skont dan l-Artikolu. Il-Kummissjoni għandha tadotta atti ta' implimentazzjoni li jistabbilixxu arranġamenti ta' proċedura meħtieġa għall-funzjonament tal-Grupp ta' Kooperazzjoni. Dawk l-atti ta' implimentazzjoni għandhom jiġu adottati skont il-proċedura ta' eżami msemmija fl-Artikolu 22(2). Għall-finijiet tal-ewwel subparagrafu, il-Kummissjoni għandha tippreżenta l-ewwel abbozz ta' att ta' implimentazzjoni lill-kumitat imsemmi fl-Artikolu 22(1) sa … [6 xhur wara d-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva]. Sabiex jingħata kontribut għall-iżvilupp tal-fiduċja bejn l-Istati Membri u sabiex tiġi promossa b'ritmu mgħaġġel u b'mod effettiv il-kooperazzjoni operazzjonali huwa b'dan stabbilit netwerk tas-CSIRTs nazzjonali. In-netwerk tas-CSIRTs għandu jkun magħmul minn rappreżentanti ta' CSIRTs tal-Istati Membri u CERT-EU. Il-Kummissjoni għandha tieħu sehem fin-netwerk tas-CSIRTs bħala osservatur. L-ENISA għandha tipprovdi s-segretarjat u għandha tappoġġa b'mod attiv il-kooperazzjoni fost is-CSIRTs. In-netwerk tas-CSIRTs għandu jkollu l-kompiti li ġejjin: jiskambja informazzjoni dwar il-kapaċitajiet tas-CSIRTs fejn jidħlu s-servizzi, l-operat u l-kooperazzjoni; fuq it-talba ta' rappreżentant ta' CSIRT minn Stat Membru li jkun potenzjalment affettwat minn inċident, jiskambja informazzjoni mhux kummerċjalment sensittiva relatata ma' dak l-inċident u r-riskji assoċjati u jiddiskutiha; madankollu kwalunkwe CSIRT ta' Stat Membru jista' jirrifjuta li jikkontribwixxi għal dik id-diskussjoni jekk ikun hemm riskju ta' preġudizzju għall-investigazzjoni tal-inċident; fuq bażi volontarja, jiskambja u jqiegħed għad-dispożizzjoni informazzjoni mhux kunfidenzjali li tikkonċerna inċidenti individwali; fuq it-talba ta' rappreżentant ta' CSIRT ta' Stat Membru, jiddiskuti u, fejn possibbli, jidentifika rispons koordinat għal inċident li jkun ġie identifikat fil-ġurisdizzjoni ta' dak l-istess Stat Membru; jagħti appoġġ lill-Istati Membri fl-indirizzar ta' inċidenti transfruntieri abbażi tal-assistenza reċiproka volontarja tagħhom; jiddiskuti, jesplora u jidentifika aktar forom ta' kooperazzjoni operazzjonali, inkluż fir-rigward ta': kategoriji ta' riskji u inċidenti; twissijiet bikrin; assistenza reċiproka; prinċipji u modi għall-koordinazzjoni, meta l-Istati Membri jirreaġixxu għal riskji u inċidenti transfruntieri; jinforma lill-Grupp ta' Kooperazzjoni dwar l-attivitajiet tiegħu u dwar aktar forom ta' kooperazzjoni operazzjonali diskussi skont il-punt (f), u jitlob gwida f'dak ir-rigward; jiddiskuti t-tagħlimiet meħuda mill-eżerċizzji relatati mas-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni, inkluż minn dawk organizzati mill-ENISA; fuq it-talba ta' CSIRT individwali, jiddiskuti l-kapaċitajiet u l-istat ta' tħejjija ta' dik is-CSIRT; joħroġ linji gwida sabiex jiffaċilita l-konverġenza ta' prattiki operazzjonali fir-rigward tal-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta' dan l-Artikolu li jikkonċernaw il-kooperazzjoni operazzjonali. Għall-fini tar-rieżami msemmi fl-Artikolu 23 u sa … [24 xahar wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva], u kull sena u nofs wara dan, in-netwerk tas-CSIRTs għandu jagħmel rapport li janalizza l-esperjenza miksuba mill-kooperazzjoni operazzjonali, inklużi l-konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet, imwettqa skont dan l-Artikolu. Dak ir-rapport għandu jiġi ppreżentat ukoll lill-Grupp ta' Kooperazzjoni. In-netwerk tas-CSIRTs għandu jistabbilixxi r-regoli ta' proċedura tiegħu stess. L-Unjoni tista' tikkonkludi ftehimiet internazzjonali f'konformità mal-Artikolu 218 TFUE ma' pajjiżi terzi jew organizzazzjonijiet internazzjonali li jippermettu u jorganizzaw il-parteċipazzjoni tagħhom f'xi attivitajiet tal-Grupp ta' Kooperazzjoni. Tali ftehimiet għandhom jikkunsidraw il-ħtieġa li tiġi żgurata protezzjoni adegwata ta' data personali. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-operaturi ta' servizzi essenzjali jieħdu l-miżuri tekniċi u organizzattivi adatti u proporzjonati sabiex jiġġestixxu r-riskji għas-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni li huma jikkontrollaw u jużaw fl-operazzjonijiet tagħhom. Wara li jikkunsidraw l-aktar teknoloġiji avvanzati, dawk il-miżuri għandhom jiggarantixxu livell adatt ta' sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni għar-riskju maħluq. 2 L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-operaturi ta' servizzi essenzjali jieħdu miżuri adatti biex jipprevjenu u jimminimizzaw l-impatt ta' inċidenti li jaffettwaw is-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni użati għall-għoti ta' tali servizzi essenzjali bil-għan li jiżguraw il-kontinwità ta' dawk is-servizzi. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-operaturi ta' servizzi essenzjali jinnotifikaw lill-awtorità kompetenti jew lis-CSIRT mingħajr dewmien bla bżonn dwar inċidenti li jkollhom impatt sinifikanti fuq il-kontinwità tas-servizzi ewlenin li huma jipprovdu. In-notifiki għandhom jinkludu informazzjoni li permezz tagħha l-awtorità kompetenti jew is-CSIRT tkun tista' tiddetermina kwalunkwe impatt transfruntier tal-inċident. In-notifika m'għandhiex tagħmel lill-parti notifikanti soġġetta għal aktar responsabbiltà. Sabiex jiġi ddeterminat il-kobor tal-impatt ta' inċident, għandhom jiġu kkunsidrati b'mod partikolari l-parametri li ġejjin: l-għadd ta' utenti affettwati mit-tfixkil tas-servizz essenzjali; it-tul tal-inċident; il-firxa ġeografika fir-rigward taż-żona affettwata mill-inċident. Abbażi tal-informazzjoni pprovduta fin-notifika mill-operatur ta' servizzi essenzjali, l-awtorità kompetenti jew is-CSIRT għandha tinforma lill-Istat(i) Membru/i affettwat(i) l-ieħor/oħra jekk l-inċident ikollu impatt sinifikanti fuq il-kontinwità ta' servizzi essenzjali f'dak l-Istat(i) Membru/i. Meta tagħmel dan, l-awtorità kompetenti jew is-CSIRT għandha, f'konformità mal-liġi tal-Unjoni jew il-leġislazzjoni nazzjonali li tikkonforma mal-liġi tal-Unjoni, tħares l-interessi ta' sigurtà u kummerċjali tal-operatur tas-servizzi essenzjali, kif ukoll il-kunfidenzjalità tal-informazzjoni pprovduta fin-notifika tiegħu. Fejn iċ-ċirkostanzi jippermettu, l-awtorità kompetenti jew is-CSIRT għandha tipprovdi informazzjoni rilevanti lill-operatur notifikanti ta' servizzi essenzjali dwar is-segwitu tan-notifika tiegħu, bħal informazzjoni li tista' tgħin biex l-inċident jiġi indirizzat b'mod effettiv. Fuq it-talba tal-awtorità kompetenti jew is-CSIRTs, il-punt uniku ta' kuntatt għandu jibgħat in-notifiki kif imsemmia fl-ewwel subparagrafu lill-punti uniċi ta' kuntatt ta' Stati Membri oħra affettwati. Wara li tikkonsulta lill-operatur notifikati ta' servizzi essenzjali, l-awtorità kompetenti jew is-CSIRT tista' tinforma lill-pubbliku dwar inċidenti individwali, fejn is-sensibilizzazzjoni tal-pubbliku tkun meħtieġa għall-prevenzjoni jew l-indirizzar ta' inċident attwali. L-awtoritajiet kompetenti li jaġixxu flimkien fi ħdan il-Grupp ta' Kooperazzjoni jistgħu jfasslu u jadottaw linji gwida dwar iċ-ċirkostanzi li fihom l-operaturi ta' servizzi essenzjali huma mitluba jinnotifikaw inċidenti, inklużi l-parametri li jiddeterminaw il-kobor tal-impatt ta' inċident kif imsemmi fil-paragrafu 4. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet kompetenti jkollhom is-setgħat u l-mezzi meħtieġa sabiex janalizzaw il-konformità tal-operaturi ta' servizzi essenzjali mal-obbligi tagħhom skont l-Artikolu 14 u l-effetti ta' dan fuq is-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet kompetenti jkollhom is-setgħat u l-mezzi biex jesiġu li l-operaturi ta' servizzi essenzjali jipprovdu: l-informazzjoni neċessarja biex tiġi analizzata s-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni tagħhom, inklużi l-politiki ta' sigurtà ddokumentati; evidenza tal- implimentazzjoni effettiva tal-politiki ta' sigurtà, bħar-riżultati ta' verifika tas-sigurtà mwettqa mill-awtorità kompetenti jew minn verifikatur kwalifikat u, fil-każ tal-verifikatur, jagħmlu r-riżultati tal-verifika, flimkien mal-evidenza sottostanti, disponibbli għall-awtorità kompetenti. Meta jitolbu tali informazzjoni jew evidenza, l-awtorità kompetenti għandha tiddikjara l-għan tat-talba u tispeċifika liema informazzjoni hija meħtieġa. Wara li tiġi analizzata l-informazzjoni jew ir-riżultati tal-verifiki tas-sigurtà msemmija fil-paragrafu 2, l-awtorità kompetenti tista' toħroġ struzzjonijiet vinkolanti lill-operaturi ta' servizzi essenzjali biex jirrimedjaw in-nuqqasijiet identifikati. L-awtorità kompetenti għandha taħdem mill-qrib mal-awtoritajiet għall-protezzjoni tad-data meta tindirizza inċidenti li jirriżultaw fi vjolazzjoni ta' data personali. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-fornituri ta' servizzi diġitali jidentifikaw u jieħdu l-miżuri tekniċi u organizzattivi adatti u proporzjonati sabiex jiġġestixxu r-riskji għas-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni li jużaw fil-kuntest tal-għoti tas-servizzi msemmija fl-Anness III fl-Unjoni. Filwaqt li jikkunsidraw l-aktar teknoloġiji avvanzati, dawk il-miżuri għandhom jiggarantixxu livell adatt ta' sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni għar-riskju identifikat, u għandhom jikkunsidraw l-elementi li ġejjin: is-sigurtà tas-sistemi u tal-faċilitajiet, ittrattar ta' inċidenti, ġestjoni tal-kontinwità tal-attività, monitoraġġ, verifika u ttestjar, konformità mal-istandards internazzjonali. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-fornituri tas-servizz diġitali jittieħdu miżuri biex jiġi evitat u mminimizzat l-impatt ta' inċidenti, li jaffettwaw is-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni tagħhom fuq is-servizzi msemmija fl-Anness III li huma offruti fl-Unjoni, bil-għan li tiġi żgurata l-kontinwità ta' dawk is-servizzi. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-fornituri ta' servizzi diġitali jinnotifikaw lill-awtorità kompetenti jew lis-CSIRT mingħajr dewmien bla bżonn, dwar kwalunkwe inċident li jkollu impatt sostanzjali fuq l-għoti ta' servizz kif imsemmi fl-Anness III li huma joffru fl-Unjoni. In-notifiki għandhom jinkludu informazzjoni li permezz tagħha l-awtorità kompetenti jew is-CSIRT tkun tista' tiddetermina il-kobor ta' kwalunkwe impatt transfruntier. In-notifika m'għandhiex jagħmlu lill-parti notifikanti soġġetta għal aktar responsabbiltà. Sabiex jiġi ddeterminat jekk l-impatt ta' inċident huwiex sostanzjali, għandhom jiġu kkunsidrati b'mod partikolari l-parametri li ġejjin: l-għadd ta' utenti affettwati mill-inċident, b'mod partikolari utenti li jiddependu mis-servizz biex jagħtu s-servizzi tagħhom stess; it-tul tal-inċident; il-firxa ġeografika fir-rigward taż-żona affettwata mill-inċident; id-daqs tat-tfixkil tal-funzjonament tas-servizz; id-daqs tal-impatt fuq l-attivitajiet ekonomiċi u l-attivitajiet tas-soċjetà. L-obbligu ta' notifika ta' inċident għandu japplika biss fil-każ li l-fornitur ta' servizz diġitali jkollu aċċess għall-informazzjoni meħtieġa biex jivvaluta l-impatt ta' inċident kontra l-parametri msemmija fl-ewwel subparagrafu. Meta operatur ta' servizzi essenzjali jiddependi minn fornitur terz ta' servizz diġitali biex jagħti servizz li huwa essenzjali biex jinżammu l-attivitajiet ekonomiċi kritiċi u l-attivitajiet kritiċi tas-soċjetà, kwalunkwe impatt sinifikanti fuq il-kontinwità tas-servizzi essenzjali minħabba inċident li jaffettwa l-fornitur ta' servizz diġitali għandu jiġi notifikat minn dak l-operatur. Fejn adatt, u b'mod partikolari jekk l-inċident imsemmi fil-paragrafu 3 jikkonċerna żewġ Stati Membri jew aktar, l-awtorità kompetenti jew is-CSIRT għandha tinforma lil Stati Membri affettwati oħra. Meta jagħmlu dan, l-awtoritajiet kompetenti, is-CSIRT jew il-punti uniċi ta' kuntatt, f'konformità mal-liġi tal-Unjoni, jew il-leġislazzjoni nazzjonali li tikkonforma mal-liġi tal-Unjoni, għandhom iħarsu l-interessi tal-fornitur ta' servizz diġitali f'dak li jirrigwarda s-sigurtà u l-kummerċ kif ukoll il-kunfidenzjalità tal-informazzjoni pprovduta. Wara li jikkonsultaw lill-fornitur ta' servizz diġitali kkonċernat, l-awtorità kompetenti jew is-CSIRT, u fejn adatt, l-awtoritajiet jew is-CSIRTs ta' Stati Membri oħra kkonċernati jistgħu jinformaw lill-pubbliku dwar inċidenti individwali jew jesiġu li l-fornitur ta' servizz diġitali jagħmel dan, fejn is-sensibilizzazzjoni tal-pubbliku tkun meħtieġa biex jiġi pprevenut inċident jew jiġi indirizzat inċident attwali, jew fejn l-iżvelar tal-inċident ikun b'xi mod ieħor ta' interess għall-pubbliku. Il-Kummissjoni għandha tadotta atti ta' implimentazzjoni sabiex tispeċifika aktar l-elementi msemmija fil-paragrafu 1 u l-parametri elenkati fil-paragrafu 4 ta' dan l-Artikolu. Dawk l-atti ta' implimentazzjoni għandhom jiġu adottati skont il-proċedura ta' eżami msemmija fl-Artikolu 22(2) sa … [sena wara d-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva]. Il-Kummissjoni tista' tadotta atti ta' implimentazzjoni li jistabbilixxu l-formati u l-proċeduri applikabbli għar-rekwiżiti ta' notifika. Dawk l-atti ta' implimentazzjoni għandhom jiġu adottati skont il-proċedura ta' eżami msemmija fl-Artikolu 22(2). Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 1(6), l-Istati Membri m'għandhom jimponu l-ebda rekwiżit ieħor ta' sigurtà jew ta' notifika fuq il-fornituri ta' servizzi diġitali. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet kompetenti jieħdu azzjoni, jekk ikun meħtieġ, permezz ta' miżuri superviżorji ex post, meta tingħatalhom evidenza li fornitur ta' servizz diġitali ma jkunx jissodisfa r-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 16. Tali evidenza tista' tiġi ppreżentata minn awtorità kompetenti ta' Stat Membru ieħor fejn ikun ipprovdut is-servizz. Għall-finijiet tal-paragrafu 1, l-awtoritajiet kompetenti għandu jkollhom is-setgħat u l-mezzi meħtieġa biex jesiġu li l-fornituri ta' servizzi diġitali: jipprovdu l-informazzjoni neċessarja biex tiġi vvalutata s-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni tagħhom inklużi l-politiki ta' sigurtà ddokumentati; jirrimedjaw kwalunkwe nuqqas milli jissodisfaw ir-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 16. Jekk fornitur ta' servizz diġitali jkollu s-sede prinċipali tiegħu jew rappreżentant fi Stat Membru, iżda n-netwerks u s-sistemi tal-informazzjoni jkunu jinsabu fi Stat Membru ieħor jew Stati Membri oħra, l-awtorità kompetenti tal-Istat Membru tas-sede prinċipali jew tar-rappreżentant u l-awtoritajiet kompetenti ta' dawk l-Istati Membri l-oħra għandhom jikkooperaw u jassistu lil xulxin kif ikun meħtieġ. Tali assistenza u kooperazzjoni jistgħu jkopru skambji ta' informazzjoni bejn l-awtoritajiet kompetenti kkonċernati u t-talbiet biex jittieħdu l-miżuri superviżorji msemmija fil-paragrafu 2. Għall-finijiet ta' din id-Direttiva, fornitur ta' servizz diġitali għandu jitqies li jaqa' taħt il-ġurisdizzjoni tal-Istat Membru li fih ikollu s-sede prinċipali tiegħu. Fornitur ta' servizz diġitali għandu jitqies li jkollu s-sede prinċipali tiegħu fi Stat Membru fejn ikollu l-uffiċċju reġistrat f'dak l-Istat Membru. Fornitur ta' servizz diġitali li ma jkunx stabbilit fl-Unjoni, iżda joffri servizzi msemmija fl-Anness III fl-Unjoni, għandu jaħtar rappreżentant fl-Unjoni. Ir-rappreżentant għandu jkun stabbilit f'wieħed minn dawk l-Istati Membri fejn huma offruti s-servizzi. Il-fornitur ta' servizz diġitali għandu jitqies li jaqa' taħt il-ġurisdizzjoni tal-Istat Membru fejn ikun stabbilit ir-rappreżentant. Il-ħatra ta' rappreżentant mill-fornitur ta' servizz diġitali għandha tkun mingħajr preġudizzju għall-azzjonijiet legali li jistgħu jinbdew kontra l-fornitur ta' servizz diġitali nnifsu. Sabiex jippromwovu implimentazzjoni konverġenti tal-Artikolu 14(1) u (2) u l-Artikolu 16(1) u (2), l-Istati Membri għandhom, mingħajr ma jimponu jew jiddiskriminaw favur l-użu ta' tip ta' teknoloġija partikolari, jinkoraġġixxu l-użu ta' standards u speċifikazzjonijiet aċċettati f'livell Ewropew jew f'dak internazzjonali li jkunu rilevanti għas-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni. L-ENISA, f'kollaborazzjoni mal-Istati Membri, għandha tagħti parir u tfassal linji gwida dwar l-oqsma tekniċi li għandhom jiġu kkunsidrati fir-rigward tal-paragrafu 1 kif ukoll fir-rigward tal-istandards li jeżistu diġà, inklużi l-istandards nazzjonali tal-Istati Membri, li jippermettu li jiġu koperti dawk l-oqsma. Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 3, entitajiet li ma ġewx identifikati bħala operaturi ta' servizzi essenzjali u li mhumiex fornituri ta' servizzi diġitali jistgħu jinnotifikaw, fuq bażi volontarja, inċidenti li jkollhom impatt sinifikanti fuq il-kontinwità tas-servizzi li jipprovdu. Meta jipproċessaw in-notifiki, l-Istati Membri għandhom jaġixxu f'konformità mal-proċedura stipulata fl-Artikolu 14. L-Istati Membri jistgħu jagħtu prijorità lill-ipproċessar ta' notifiki obbligatorji fuq in-notifiki volontarji. In-notifiki volontarji għandhom jiġu pproċessati biss meta tali pproċessar ma jikkostitwixxix piż żejjed u sproporzjonat fuq l-Istati Membri kkonċernati. Notifika volontarja m'għandhiex twassal biex jiġi impost xi obbligu fuq l-entità notifikanti li ma kinitx tkun soġġetta għalih, li kieku ma ngħatatx dik in-notifika. L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu r-regoli dwar il-penali applikabbli għall-ksur tad-dispożizzjonijiet nazzjonali adottati skont din id-Direttiva u għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex jiżguraw li dawn jiġu implimentati. Il-penali previsti għandhom ikunu effettivi, proporzjonati u dissważivi. L-Istati Membri għandhom sa … [21 xahar wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva], jinnotifikaw lill-Kummissjoni dawk ir-regoli u dawk il-miżuri u għandhom jinnotifikawha mingħajr dewmien bi kwalunkwe emenda sussegwenti li tolqothom. Il-Kummissjoni għandha tkun assistita mill-Kumitat għas-Sigurtà tan-Netwerks u tas-Sistemi tal-Informazzjoni. Dak il-kumitat għandu jkun kumitat fit-tifsira tar-Regolament (UE) Nru 182/2011. Fejn issir referenza għal dan il-paragrafu, għandu japplika l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 182/2011. Sa … [33 xahar wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva], il-Kummissjoni għandha tippreżenta rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill li janalizza l-konsistenza tal-approċċ meħud mill-Istati Membri fl-identifikazzjoni tal-operaturi ta' servizzi essenzjali. Perjodikament il-Kummissjoni għandha tagħmel rieżami tat-tħaddim ta' din id-Direttiva u tirrapporta lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill. Għal dan l-għan u bil-ħsieb li tkompli tiġi avvanzata l-kooperazzjoni strateġika u operazzjonali, il-Kummissjoni għandha tikkunsidra r-rapporti tal-Grupp ta' Kooperazzjoni u tan-netwerk tas-CSIRTs dwar l-esperjenza miksuba f'livell strateġiku u operazzjonali. Fir-rieżami tagħha, il-Kummissjoni għandha tanalizza wkoll il-listi li jinsabu fl-Annessi II u III, u l-konsistenza fl-identifikazzjoni ta' operaturi ta' servizzi essenzjali fis-setturi msemmija fl-Anness II. L-ewwel rapport għandu jkun ippreżentat sa… [57 xahar wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva]. Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 25 u bi ħsieb li l-Istati Membri jingħataw aktar possibbiltajiet għal kooperazzjoni adatta matul il-perijodu ta' traspożizzjoni, il-Grupp ta' Kooperazzjoni u n-netwerk tas-CSIRTs għandhom jibdew iwettqu l-kompiti stipulati fl-Artikoli 11(3) u 12(3) rispettivament sa… [sitt xhur wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva]. Għall-perijodu minn… [sitt xhur wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva] sa [27 xahar wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva], u sabiex l-Istati Membri jiġu megħjuna jieħdu approċċ konsistenti fil-proċess tal-identifikazzjoni ta' operaturi ta' servizzi essenzjali, il-Grupp ta' Kooperazzjoni għandu jiddiskuti l-proċess, is-sustanza u t-tip ta' miżuri nazzjonali li jippermettu l-identifikazzjoni ta' operaturi ta' servizzi essenzjali f'settur speċifiku f'konformità mal-kriterji stipulati fl-Artikoli 5 u 6. Il-Grupp ta' Kooperazzjoni għandu jiddiskuti wkoll, fuq it-talba ta' Stat Membru, abbozz ta' miżuri nazzjonali speċifiċi ta' dak l-Istat Membru, li jippermettu l-identifikazzjoni ta' operaturi ta' servizzi essenzjali f'settur speċifiku f'konformità mal-krìterji stipulati fl-Artikoli 5 u 6. Sa ...[sitt xhur wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva] u għall-finijiet ta' dan l-Artikolu, l-Istati Membri għandhom jiżguraw rappreżentazzjoni adatta fil-Grupp ta' Kooperazzjoni u fin-netwerk tas-CSIRTs. L-Istati Membri għandhom jadottaw u jippubblikaw, sa … [ 21 xahar wara d-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva], il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa sabiex jikkonformaw ma' din id-Direttiva. Huma għandhom jgħarrfu minnufih lill-Kummissjoni dwar dawn. Huma għandhom japplikaw dawk il-miżuri minn ...[jum wara d-data msemmija fl-ewwel subparagrafu]. Meta l-Istati Membri jadottaw dawk il-miżuri, huma għandhom jinkludu referenza għal din id-Direttiva jew ikunu akkumpanjati minn tali referenza fil-pubblikazzjoni uffiċjali tagħhom. Il-metodi dwar kif isiru dawn ir-referenzi għandhom jiġu stipulati mill-Istati Membri. L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni t-test tad-dispożizzjonijiet ewlenin tal-liġi nazzjonali li huma jadottaw fil-qasam kopert minn din id-Direttiva. Din id-Direttiva hija indirizzata lill-Istati Membri. Magħmul fi ..., Ir-rekwiżiti u l-kompiti tas-CSIRTs għandhom ikunu definiti b'mod adegwat u ċar u appoġġati minn politika u/jew regolament nazzjonali. Dawn għandhom jinkludu dan li ġej: Rekwiżiti għas-CSIRTs Is-CSIRTs għandhom jiżguraw livell għoli ta' disponibbiltà tasservizzi ta' komunikazzjoni tagħhom billi jevitaw punti uniċi ta' falliment, u għandhom ikollhom diversi mezzi biex jiġu kkuntattjati u biex jikkuntattjaw lill-oħrajn f'kull ħin. Barra minn hekk, il-kanali ta' komunikazzjoni għandhom ikunu speċifikati b'mod ċar u magħrufa sew mas-sħab u l-kollaboraturi. L-uffiċċji tas-CSIRT u s-sistemi tal-informazzjoni ta' appoġġ għandhom jitqiegħdu f'siti siguri. Kontinwità tal-attività: Is-CSIRTs għandhom ikunu mgħammrin b'sistema adatta għall-ġestjoni u t-trasmissjoni tat-talbiet, sabiex tiffaċilita t-trasferimenti. Is-CSIRTs għandhom ikollhom persunal adegwat sabiex jiżguraw id-disponibbiltà f'kull ħin. Is-CSIRTs għandhom jiddependu fuq infrastruttura li l-kontinwità tagħhom tkun żgurata. Għal dak l-għan, għandu jkun hemm sistemi ta' riżerva u spazju ta' ħidma ta' riżerva. Is-CSIRTs għandhom ikollhom il-possibbiltà li jieħdu sehem, jekk ikunu jixtiequ, f'netwerks ta' kooperazzjoni internazzjonali. Kompiti tas-CSIRTs Il-kompiti tas-CSIRTs għandhom jinkludu tal-anqas dan li ġej: monitoraġġ ta' inċidenti f'livell nazzjonali. għoti ta' twissija bikrija, allerti, avviżi u tixrid ta' informazzjoni dwar ir-riskji u l-inċidenti lill-partijiet ikkonċernati rilevanti. rispons għall-inċidenti. forniment tal-analiżi dinamika tar-riskji u tal-inċidenti u għarfien tas-sitwazzjoni. parteċipazzjoni fin-netwerk tas-CSIRTs. Is-CSIRTs għandhom jistabbilixxu relazzjonijiet ta' kooperazzjoni mas-settur privat. Sabiex jiffaċilitaw il-kooperazzjoni, is-CSIRT għandhom jippromwovu l-adozzjoni u l-użu ta' prattiki komuni jew standardizzati għal: proċeduri għall-indirizzar ta' inċidenti u riskji, skemi ta' klassifikazzjoni tal-inċidenti, tar-riskji u tal-informazzjoni. Enerġija Operaturi tas-sistema tad-distribuzzjoni kif definiti fil-punt (6) tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2009/72/KE Operaturi tas-sistema ta' trasmissjoni kif definiti fil-punt (4) tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2009/72/KE Operaturi ta' pipelines għat-trasmissjoni taż-żejt Operaturi ta' faċilitajiet tal-produzzjoni, tar-raffinar u tat-trattament, tal-ħżin u t-trasmissjoni taż-żejt Operaturi tas-sistema tad-distribuzzjoni kif definiti fil-punt (6) tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2009/73/KE Operaturi tas-sistema ta' trasmissjoni kif definiti fil-punt (4) tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2009/73/KE Operaturi tas-sistema tal-ħżin kif definiti fil-punt (10) tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2009/73/KE Operaturi tas-sistema tal-LNG kif definit fil-punt (12) tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2009/73/KE Impriżi tal-gass naturali kif definita fil-punt (1) tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2009/73/KE Operaturi ta' faċilitajiet tar-raffinar u t-trattament tal-gass naturali Trasport bil-ferrovija Impriżi ferrovjarji kif definit fil-punt (1) tal-Artikolu 3 tad-Direttiva 2012/34/UE, inklużi operaturi ta' faċilitajiet ta' servizz kif definiti fil-punt (12) tal-Artikolu 3 tad-Direttiva 2012/34/UE Trasport fuq l-ilma Settur bankarju Infrastrutturi tas-swieq finanzjarji Settur tas-saħħa Provvista u distribuzzjoni tal-ilma tax-xorb Infrastruttura diġitali Fornituri ta' servizzi DNS Reġistraturi ta' isem ta' TLD Suq online Servizz ta' cloud computing Dan joħroġ mill-eżitu tan-negozjati li d-Direttiva tistabbilixxi miżuri bil-ħsieb li jinkiseb livell għoli komuni ta' sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni fl-Unjoni Ewropea sabiex jittejjeb il-funzjonament tas-suq intern. Wara l-votazzjoni fil-plenarja, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill wettqu negozjati bil-għan li jikkonkludu qbil fit-tieni qari abbażi ta' pożizzjoni tal-Kunsill fl-ewwel qari li l-Parlament seta' japprova kif kienet. It-test tal-pożizzjoni tal-Kunsill fl-ewwel qari jirrifletti b'mod sħiħ il-kompromess milħuq bejn il-koleġislaturi. L-elementi ewlenin tal-kompromess milħuq mal-Parlament Ewropew huma deskritti hawn taħt: Skont il-kompromess, l-Istati Membri għandhom ċerti obbligi fir-rigward tal-kapaċitajiet nazzjonali tagħhom dwar iċ-ċibersigurtà. L-ewwel nett, l-Istati Membri huma meħtieġa jadottaw strateġija nazzjonali li tiddefinixxi l-objettivi strateġiċi u l-politika u l-miżuri regolatorji xierqa bil-ħsieb li jinkiseb u jinżamm livell għoli ta' sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni. It-tieni, l-Istati Membri għandhom jinnominaw awtorità nazzjonali waħda jew aktar, kompetenti fis-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni, sabiex jissorveljaw l-applikazzjoni tad-Direttiva fil-livell nazzjonali. It-tielet, l-Istati Membri huma meħtieġa wkoll jinnominaw punt uniku ta' kuntatt nazzjonali għas-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni li jeżerċita funzjoni ta' kollegament biex tiġi żgurata l-kooperazzjoni transfruntiera tal-awtoritajiet tal-Istati Membri u mal-awtoritajiet rilevanti fi Stati Membri oħra u mal-grupp ta' kooperazzjoni u n-netwerk tas-CSIRTs. Il-punt uniku ta' kuntatt ser jippreżenta wkoll lill-Grupp ta' Kooperazzjoni rapport annwali dwar in-notifiki rċevuti. Fl-aħħar nett, l-Istati Membri għandhom jinnominaw Skwadra waħda jew aktar ta' Rispons għal Inċidenti relatati mas-Sigurtà tal-Kompjuters ("CSIRTs") bir-responsabbiltà li jindirizzaw inċidenti u riskji. It-test ta' kompromess jipprevedi r-rekwiżiti u l-kompiti tas-CSIRTs fl-Anness I għalih. It-test ta' kompromess jistabbilixxi Grupp ta' Kooperazzjoni sabiex jappoġġa u jiffaċilita l-kooperazzjoni strateġika fost l-Istati Membri, jiżviluppa l-fiduċja u bil-ħsieb li jikseb livell għoli komuni ta' sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni fl-Unjoni. Il-Grupp ser ikun magħmul minn rappreżentanti tal-Istati Membri, il-Kummissjoni u l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea dwar is-Sigurtà tan-Netwerks u l-Informazzjoni ('ENISA') u ser ikollu kompiti speċifiċi elenkati fit-test, bħall-iskambju tal-aħjar prattiki u informazzjoni dwar għadd ta' kwistjonijiet jew id-diskussjoni dwar il-kapaċitajiet u l-istat ta' tħejjija tal-Istati Membri. Barra minn hekk, il-kompromess jistabbilixxi netwerk ta' CSIRTs nazzjonali sabiex jikkontribwixxi għall-iżvilupp tal-fiduċja fost l-Istati Membri u biex jippromwovi kooperazzjoni operattiva rapida u effikaċi. In-netwerk ser ikun magħmul minn rappreżentanti tas-CSIRTs tal-Istati Membri u tas-CERT-EU u l-Kummissjoni ser tieħu sehem fin-netwerk bħala osservatur. L-ENISA ser tipprovdi s-segretarjat u ser tappoġġa b'mod attiv il-kooperazzjoni fost is-CSIRTs. It-test jipprevedi lista ta' kompiti li għandhom jitwettqu min-netwerk, bħall-iskambju ta' informazzjoni dwar is-servizzi, l-operazzjonijiet u l-kapaċitajiet ta' kooperazzjoni tas-CSIRTs, l-appoġġ lill-Istati Membri fl-indirizzar ta' inċidenti transfruntiera jew, taħt ċerti kundizzjonijiet, l-iskambju u d-diskussjoni ta' informazzjoni relatata ma' inċidenti u riskji marbuta magħhom. Id-Direttiva tistabbilixxi ċerti obbligi għal żewġ settijiet ta' parteċipanti fis-suq: l-operaturi ta' servizzi essenzjali u l-fornituri ta' servizzi diġitali. L-Anness II għad-Direttiva jelenka għadd ta' setturi importanti għas-soċjetà u l-ekonomija, jiġifieri l-enerġija, it-trasport, is-servizzi bankarji, l-infrastrutturi tas-swieq finanzjarji, is-saħħa, il-provvista u d-distribuzzjoni tal-ilma għax-xorb u l-infrastruttura diġitali. L-Istati Membri ser jidentifikaw l-operaturi ta' servizzi essenzjali f'dawn is-setturi, abbażi ta' kriterji preċiżi previsti fid-Direttiva. L-Anness III għad-Direttiva jelenka tliet tipi ta' servizzi diġitali, li l-fornituri tagħhom ser ikollhom jikkonformaw mar-rekwiżiti tad-Direttiva: is-swieq online, il-magni tat-tiftix online u s-servizzi ta' cloud computing. Il-fornituri kollha ta' servizzi diġitali li jipprovdu s-servizzi elenkati, bl-esklużjoni ta' intrapriżi mikro u żgħar, ser ikollhom jikkonformaw mar-rekwiżiti tad-Direttiva. Iż-żewġ settijiet ta' parteċipanti fis-suq ser ikunu meħtieġa jieħdu miżuri organizzattivi u tekniċi biex iżommu taħt kontroll ir-riskji li jkun hemm għas-sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni u biex jevitaw u jimminimizzaw l-impatt ta' inċidenti li jaffettwaw is-sigurtà ta' dawk is-sistemi. Barra minn hekk, l-awtoritajiet kompetenti nazzjonali jew is-CSIRTs ser ikollhom jiġu nnotifikati bl-inċidenti li jkollhom ċertu livell ta' impatt fuq is-servizzi inkwistjoni. Id-Direttiva tipprevedi kriterji sabiex jiġi determinat il-livell tal-impatt ta' inċidenti bħal dawn. Id-Direttiva tieħu approċċ differenzjat fir-rigward taż-żewġ kategoriji ta' parteċipanti. Ir-rekwiżiti ta' sigurtà u ta' notifika huma eħfef għal fornituri ta' servizzi diġitali milli għal operaturi ta' servizzi essenzjali, li jirrifletti l-grad ta' riskju għas-soċjetà u l-ekonomija li jista' jkollu t-tħarbit tas-servizzi tagħhom. Barra minn hekk, meta jitqies li fornituri ta' servizzi diġitali huma sikwit attivi f'ħafna Stati Membri u sabiex jiġi żgurat livell għoli ta' armonizzazzjoni, id-Direttiva tipprevjeni l-Istati Membri milli jimponu kwalunkwe rekwiżit ulterjuri ta' sigurtà u ta' notifika fuq dawk il-fornituri. It-test ta' kompromess jipprevedi wkoll li entitajiet li ma jkunux ġew identifikati bħala operaturi ta' servizzi essenzjali u li mhumiex fornituri ta' servizzi diġitali jistgħu jinnotifikaw ċerti inċidenti fuq bażi volontarja. L-Istati Membri ser ikunu meħtieġa jittrasponu d-Direttiva fi żmien 21 xahar wara d-data tad-dħul fis-seħħ tagħha u ser ikollhom 6 xhur addizzjonali biex jidentifikaw l-operaturi tagħhom ta' servizzi essenzjali. Il-pożizzjoni tal-Kunsill tirrifletti b'mod sħiħ il-kompromess milħuq fin-negozjati bejn il-Parlament Ewropew u l-Kunsill, bil-qbil tal-Kummissjoni. Il-kompromess hu kkonfermat bl-ittra li l-President tal-Kumitat IMCO indirizzat lill-President tal-Kumitat tar-Rappreżentanti Permanenti fit-28 ta' Jannar 2016.