Avviż Nru Paġna F'ittra tad-19 ta' April 2013 mill-Kummissarju Šefčovič, il-Kummissjoni Ewropea talbet lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, b'konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jħejji opinjoni esploratorja dwar Is-Sezzjoni Speċjalizzata għar-Relazzjonijiet Esterni, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar il-25 ta' Settembru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'100 vot favur, 2 voti kontra u 2 astensjonijiet. Is-settur privat jista' jaqdi rwol essenzjali fil-ġlieda kontra l-faqar fid-dinja, għax joħloq l-impjieg, jipproduċi l-ġid u s-servizzi, jiġġenera d-dħul u l-benefiċċji u, permezz tat-taxxi li jħallas, jikkontribwixxi biex jiġu koperti l-ispejjeż pubbliċi, bil-kundizzjoni li jirrispetta l-prinċipji tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp rikonoxxuti fil-livell internazzjonali u li l-impjiegi li jinħolqu jkunu diċenti u skont l-Aġenda tax-Xogħol Deċenti tal-ILO. Il-Kumitat jitlob li s-settur privat jipparteċipa ħafna aktar fil-programm ta' żvilupp għal wara l-2015 u fis-sħubija dinjija ġdida. Is-sehem tas-settur privat fit-tfassil tal-għanijiet maħsubin għall-qerda tal-faqar u biex niksbu żvilupp sostenibbli u tkabbir ġust u inklużiv li jqis kemm il-kwantità kif ukoll il-kwalità, ser iwassal biex dan is-settur jerfa' l-parti ta' responsabbiltà tiegħu fit-twettiq ta' dawn l-għanijiet. L-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili jinnutaw mhux biss il-vantaġġi iżda anke r-riskji marbutin mal-azzjoni tas-settur privat: huwa għalhekk li l-għajnuna mis-settur privat fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw għandha tkun imsejsa fuq il-prinċipji ta' trasparenza, tal-ftuħ tal-akkwist pubbliku, tal-effiċjenza, tal-effikaċja tar-riżorsi investiti u tar-responsabbiltà tal-korpi pubbliċi lejn il-partijiet interessati għall-implimentazzjoni tal-istrateġija ta' żvilupp adottata. Il-parti totali li qed tikber li qed tieħu l-għajnuna uffiċjali għall-iżvilupp iddedikata għall-iżvilupp tas-settur privat m'għandhiex tnaqqas ir-riżorsi finanzjarji li jingħataw fil-qafas tal-għajnuna uffiċjali għall-iżvilupp lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw l-aktar foqra. F'din l-opinjoni, is-settur privat jinkludi wkoll is-settur soċjali, huwa magħmul minn ħaddiema indipendenti, mikrointrapriżi, negozji żgħar u ta' daqs medju, kumpaniji multinazzjonali kbar, kooperattivi u intrapriżi oħrajn tal-ekonomija soċjali, u jinkludi lill-ħaddiema tal-intrapriżi privati u l-organizzazzjonijiet tat-trejdjunjins u l-organizzazzjonijiet mhux governattivi li jikkooperaw fi proġetti privati. L-għajnuna lis-settur privat u l-kooperazzjoni ma' dan is-settur għandhom iqisu n-natura differenti ta' kull parti interessata. Fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, jeżisti wkoll settur privat informali kbir u l-kooperazzjoni għall-iżvilupp għandha tikkontribwixxi għall-ġlieda kontra l-impjieg informali kif ukoll is-sitwazzjonijiet li jħeġġuh. Is-soċjetà ċivili għandha tkun involuta attivament fid-proċess tad-definizzjoni tar-rwol tas-settur privat u t-twaqqif ta' indikaturi tal-kontribut ta' dan tal-aħħar għall-kooperazzjoni internazzjonali għall-iżvilupp; il-ħolqien ta' pjattaforma wiesgħa fil-livell Ewropew għandha tgħin f'dan ir-rigward, anke bis-sehem tal-partijiet interessati kollha. L-għajnuna uffiċjali għall-iżvilupp għandha tintuża bħala fattur multiplikatur biex il-kapital privat jingħaqad mal-investimenti fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw permezz tal-użu ta' strumenti finanzjarji innovattivi. Għaldaqstant l-għajnuna mogħtija tista' tingħata għanijiet definiti b'mod ċar, bħall-ħolqien ta' aktar impjiegi ta' kwalità, iż-żieda fil-kwalità tal-produzzjoni, it-trasferiment tal-għarfien dwar il-ġestjoni għas-settur privat, eċċ. Is-sħubijiet bejn is-settur pubbliku u dak privat jistgħu jsiru strument essenzjali għat-twettiq tal-istrateġiji ta' żvilupp, sakemm jiġi żgurat minn qabel li l-ammont ikun korrett u li jkun hemm komunikazzjoni tajba mal-partijiet interessati. Fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, biex is-settur privat ikun jista' jaqdi r-rwol tiegħu fl-iżvilupp, jeħtieġ ambjent intraprenditorjali favorevoli li jinkludi r-rispett tal-prinċipji tad-demokrazija rikonoxxuti b'mod ġenerali, li jiffaċilita l-ħolqien u l-iżvilupp tal-intrapriżi, inaqqas il-burokrazija, isaħħaħ it-trasparenza, iwaqqaf il-korruzzjoni omnipreżenti u jħeġġeġ l-investituri barranin u lokali. Waqt li jkun qed joħloq impjiegi ġodda, is-settur privat għandu jirrispetta d-drittijiet ekonomiċi u soċjali fundamentali, speċjalment il-konvenzjonijiet ewlenin tal-Organizzazzjoni Dinjija tax-Xogħol (ILO). Il-ħolqien ta' dawn l-impjiegi ġodda għandu jkun konformi mal-Aġenda għal Xogħol Diċenti tal-ILO. Il-programmi ta' żvilupp tal-kapaċitajiet istituzzjonali tal-amministrazzjoni tal-Istat fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw għandhom jitfasslu f'kollaborazzjoni mill-qrib mal-imsieħba soċjali u l-NGOs ikkonċernati li huma impenjati fl-għajnuna għall-iżvilupp, u jaqbel li jittejbu l-kundizzjonijiet li fihom in-negozji żgħar u medji b'mod speċjali jeżerċitaw l-attivitajiet tagħhom, għax huma dawn li għandhom l-ikbar potenzjal għall-ħolqien tal-impjiegi u għat-tnaqqis tal-faqar. Fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, l-organizzazzjonijiet tal-intraprendituri għandhom bżonn jiksbu ħiliet biex itejbu l-kapaċità tagħhom li jeżerċitaw influwenza pożittiva fuq l-ambjent intraprenditorjali. L-iżvilupp tal-kapaċitajiet tagħhom għandu jiġi appoġġjat, filwaqt li jsir użu mill-kontribut attiv ta' organizzazzjonijiet sħab fil-pajjiżi żviluppati. Il-programmi Ewropej tal-għajnuna esterna għalhekk għandhom jiffinanzjaw ukoll l-għajnuna teknika li l-organizzazzjonijiet Ewropej tal-intraprendituri jipprovdu lill-imsieħba tagħhom fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, u jżidu l-motivazzjoni tagħhom. L-għajnuna għall-iżvilupp għandha tappoġġja wkoll il-proġetti innovattivi u l-mudelli ta' intrapriżi li jiffavorixxu l-inklużjoni, inkluż l-appoġġ għal soċjetà bla ostakli, għax dan jgħin biex jinqered il-faqar ta' gruppi ta' ċittadini fir-riskju, bħall-persuni b'diżabbiltà, in-nisa, il-persuni mdaħħlin fl-età, eċċ. Hemm lok biex tiġi appoġġjata l-kooperazzjoni tas-settur privat mal-NGOs, billi, pereżempju, jintużaw il-volontarji biex l-għarfien jiġi trasferit lill-intrapriżi lokali fl-oqsma tal-ġestjoni, tat-teknoloġiji, eċċ. Il-proġetti ta' intrapriżi innovattivi li jirnexxu ħafna jistħoqqilhom aktar pubbliċità u anke li din tkun sistematika. L-iżvilupp tas-settur privat jeħtieġ li jiġu appoġġjati aktar it-taħriġ u l-kisba tal-għarfien tat-teknoloġiji essenzjali, speċjalment għal dawk il-ħaddiema bi kwalifiki baxxi. Il-Kumitat jirrakkomanda li l-programm Erasmus għaż-żgħażagħ intraprendituri jitwessa' għal persuni interessati li jkunu ġejjin minn pajjiżi li qed jiżviluppaw, jew li jinħoloq programm b'għanijiet simili u li jingħatawlu l-mezzi finanzjarji neċessarji. Għandha tingħata attenzjoni partikolari lis-settur tal-industrija tal-estrazzjoni u tal-materja prima fejn għandhom jiġu applikati b'mod strett ir-rekwiżiti fil-qasam tal-ħarsien tal-ambjent, il-kundizzjonijiet soċjali tal-ħaddiema u s-sostenibbiltà tal-iżvilupp ekonomiku tal-Istat. Il-pajjiżi li qed jiżviluppaw sikwit ma jkollhomx strateġiji għall-iżvilupp tan-negozji żgħar u ta' daqs medju; għaldaqstant, il-kooperazzjoni għall-iżvilupp għandha tikkontribwixxi aħjar biex dan in-nuqqas jitranġa. L-esperjenza miksuba fl-Ewropa fil-qasam tal-għajnuna għan-negozji żgħar u ta' daqs medju għandha tingħadda lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw b'mod immirat u pertinenti. Is-Sur Šefčovič, Kummissarju Ewropew, indirizza ittra lill-President tal-KESE, li fiha jgħid li l-Kummisjoni qed tħejji xi proposti maħsubin biex is-settur privat jiġi involut aktar fis-sħubija dinjija għall-iżvilupp għal wara l-2015 u għaldaqstant talab li l-Kumitat iħejji Opinjoni esploratorja dwar ir-rwol tas-settur privat sabiex sadanittant jiżdied ir-ritmu tal-iżvilupp intelliġenti, sostenibbli u inklużiv, li bħalissa qed jiġi diskuss fi ħdan in-Nazzjonijiet Uniti. Is-settur privat iħaddan ħaddiema indipendenti, mikrointrapriżi, negozji żgħar u ta' daqs medju, kumpaniji multinazzjonali kbar, kooperattivi u intrapriżi oħrajn tal-ekonomija soċjali, u istituzzjonijiet finanzjarji. Jekk nieħdu t-terminu 'settur privat' fit-tifsira wiesgħa tiegħu, l-impjegati tal-kumpaniji privati u tal-organizzazzjonijiet mhux governattivi li jieħdu sehem fi proġetti privati wkoll jagħmlu parti minn dan is-settur. Minbarra l-intrapriżi privati li jeżerċitaw l-attivitajiet tagħhom, fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw jeżisti wkoll settur privat informali vast. Meta tingħata l-għajnuna għall-iżvilupp, jaqbel li ssir differenza bejn kull waħda minn dawn l-entitajiet privati u l-effetti tal-attivitajiet tagħhom fuq l-iżvilupp, skont id-daqs tagħhom, il-qasam ta' attività tagħhom u l-livell ta' żvilupp tal-Istat ikkonċernat (Stat inqas żviluppat, żviluppat sa livell medju, li qed jiżviluppa jew saħansitra vulnerabbli). Is-settur privat, flimkien mar-rappreżentanti tas-soċjetà ċivili, għandu jieħu sehem fid-definizzjoni tal-ħtiġijiet għal dak li għandu x'jaqsam mal-iżvilupp f'kull Stat, u jikkontribwixxi għat-twaqqif ta' għanijiet ġodda ta' żvilupp sostenibbli għal wara l-2015, sabiex iġorr il-parti ta' responsabbiltà tiegħu fil-kisba tagħhom. Dawn l-għanijiet għandhom ikunu marbutin mat-titwil tal-għanijiet ta' żvilupp tal-millennju, għandhom ikunu konkreti u li jistgħu jitkejlu u jinkludu l-oqsma tal-ilma, il-biedja, is-sigurtà tal-ikel, l-enerġija, l-infrastrutturi tat-trasport, l-edukazzjoni, is-settur tas-saħħa, l-ekonomija diġitali, l-ugwaljanza bejn is-sessi u l-ugwaljanza soċjali. Is-settur privat għandu jiġi rikonoxxut bħala element kostituttiv essenzjali tas-sħubija dinjija ġdida għall-iżvilupp. Għandha tinħoloq pjattaforma li tgħaqqad flimkien lir-rappreżentanti tal-intraprendituri u lill-impjegaturi Ewropej li tkun miftuħa wkoll għal partijiet interessati oħra, anke r-rappreżentanti tas-soċjetà ċivili sabiex isir dibattitu mar-rappreżentanti tal-istituzzjonijiet Ewropej u finanzjarji dwar il-parteċipazzjoni tas-settur privat fil-kooperazzjoni internazzjonali għall-iżvilupp. Is-settur privat tal-Istati donaturi jieħu sehem fil-kooperazzjoni għall-iżvilupp bħala fornitur tas-servizzi u ta' tagħmir imħallsin mill-għajnuna uffiċjali għall-iżvilupp, bħala fornitur dirett tal-għajnuna għall-iżvilupp għal raġunijiet filantropiċi, fil-qafas ta' proġetti komuni mas-settur pubbliku u organizzazzjonijiet mhux governattivi, kif ukoll bħala investitur fil-proġetti li, minbarra l-interess għall-intrapriża, għandhom ukoll effetti sinifikanti fuq l-iżvilupp. Ikun tajjeb li l-ewwel u qabel kollox jiġu appoġġjati l-proġetti li jimmiraw għall-innovazzjoni permezz tat-twaqqif ta' kapaċitajiet ta' innovazzjoni, servizzi ta' konsulenza, inkubaturi tan-negozju u fergħat ta' intrapriżi fil-pajjiżi benefiċjarji. L-akkwist pubbliku għall-proġetti ta' żvilupp għandu jkun trasparenti u miftuħ. Il-kontribut tas-settur privat għall-iżvilupp għandu wkoll jinkludi l-appoġġ għal soċjetà mingħajr ostakli, għax din tgħin biex jinqered il-faqar fost il-gruppi ta' ċittadini li jinsabu fir-riskju, bħall-persuni b'diżabbiltà, in-nisa, l-anzjani, jew il-persuni li huma temporanjament imweġġa'. F'dan ir-rigward, il-ftehim-qafas dwar is-suq tax-xogħol inklużiv konkluż mill-imsieħba soċjali Ewropej f'Marzu 2010 jista' jservi ta' ispirazzjoni biex din l-esiġenza tiġi integrata fil-qafas futur tal-iżvilupp. Is-settur privat fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw jeħtieġ għajnuna sistematika sabiex ikun jista' jaqdi r-rwol tiegħu fl-iżvilupp. Huwa għalhekk li qed tiżdied il-parti tal-għajnuna uffiċjali għall-iżvilupp iddedikata għall-iżvilupp tas-settur privat. Madankollu dan il-progress m'għandux isir għad-detriment tal-għajnuna uffiċjali għall-iżvilupp ipprovduta lill-pajjiżi inqas żviluppati, li mingħajrha dawn ma jistgħux isolvu l-problemi l-aktar urġenti tagħhom. Fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw u fil-bqija tad-dinja, l-SMEs jikkostitwixxu l-potenzjal prinċipali għall-iżvilupp, u l-mikrokrediti u s-self sussidjat mill-istituzzjonijiet Ewropej u internazzjonali tal-finanzjament tal-iżvilupp għandhom jikkontribwixxu biex jinħeles dan il-potenzjal. Barra minn hekk, it-trasferimenti tat-tfaddil u ta' mezzi finanzjarji oħrajn tal-emigranti huma sors importanti ta' investiment u hemm bżonn li dawn jitħeġġu jorjentawhom aktar lejn il-ħtiġijiet tal-iżvilupp tal-Istat ikkonċernat. L-għajnuna uffiċjali għall-iżvilupp għandha tintuża bħala fattur multiplikatur biex il-kapital privat jingħaqad mal-investimenti fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw. L-istrumenti ta' innovazzjoni bħall-"blending" (fejn jingħaqdu flimkien ir-riżorsi), il-varji mekkaniżmi ta' garanzija u r-rati ta' interess imnaqqsa għandhom iservu proprju għal hekk. Fil-kalkolu tat-total tal-għajnuna uffiċjali għall-iżvilupp għandhom jitqiesu l-garanziji tal-Istat għall-investimenti fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw. Għaldaqstant l-għajnuna mogħtija lill-kapital privat tista' tintrabat ma' kundizzjonijiet u indikaturi definiti b'mod ċar li jqisu n-natura sostenibbli tal-iżvilupp, il-ħarsien tal-ambjent, l-ekonomija ekoloġika, il-ħolqien tal-impjiegi, iż-żieda fil-kwalità tal-produzzjoni, it-trasferiment tal-għarfien dwar il-ġestjoni għas-settur privat, eċċ. L-investimenti għandhom jiġu orjentati aktar lejn it-tisħiħ tas-setturi tas-servizzi bħas-settur bankarju, l-assigurazzjonijiet, is-servizzi ta' telekomunikazzjoni, it-trasport u s-servizzi l-oħra li jgħinu lill-intrapriżi, u li mingħajrhom l-industrija u l-biedja ma jistgħux jiżviluppaw b'mod tajjeb. F'dan ir-rigward, l-Istat irid jissorvelja l-kompetizzjoni u jiżgura l-protezzjoni adegwata tal-investimenti. Is-sħubijiet bejn is-setturi pubbliċi u privati jistgħu jsiru strument essenzjali għat-twettiq tal-istrateġiji ta' żvilupp, għax huma jgħaqqdu l-mekkaniżmu ta' sussidji tal-fondi pubbliċi u l-inizjattivi ta' investiment privati biex iwieġbu għall-ħtiġijiet ta' żvilupp tal-benefiċjarji finali. Is-suċċess ta' dawn il-proġetti jitlob informazzjoni trasparenti u komunikazzjoni miftuħa mal-partijiet interessati. Fil-pajjiżi benefiċjarji li qed jiżviluppaw, hemm bżonn ta' għadd ta' kundizzjonijiet fundamentali biex is-settur privat ikun jista' jeżisti u jwettaq sewwa l-attivitajiet tiegħu sabiex jaqdi r-rwol tiegħu fl-iżvilupp. Għalhekk il-kooperazzjoni għall-iżvilupp għandha tkun orjentata aktar lejn it-titjib permanenti tal-ambjent intraprenditorjali, li jiffaċilita l-ħolqien u l-iżvilupp tal-intrapriżi, inaqqas il-burokrazija, isaħħaħ it-trasparenza u b'hekk iwaqqaf il-korruzzjoni omnipreżenti. L-affermazzjoni tal-istat tad-dritt tistimola lill-investituri barranin u lokali u tikkontrobwixxi għad-diversifikazzjoni tal-ekonomiji lokali. Il-ħolqien ta' ambjent intraprenditorjali b'saħħtu għandu jistrieħ fuq il-mekkaniżmi tas-suq, inklużi l-kompetizzjoni ekonomika, swieq finanzjarji li jimxu tajjeb, l-indipendenza tal-qrati, l-applikazzjoni mifruxa tal-liġijiet fis-seħħ, speċjalment fil-qasam kummerċjali, ir-rispett tar-regoli tal-kummerċ internazzjonali u r-rispett tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali. Ikun tajjeb li nirrispettaw il-kulturi lokali b'mod li ma jxekklux il-kompetizzjoni ekonomika u fejn ma jwasslux għall-korruzzjoni u għal distribuzzjoni mill-ġdid sterili tal-fondi. Is-settur privat joħloq impjiegi u jista' wkoll jikkontribwixxi għall-qerda tal-faqar; madankollu hemm bżonn li fl-istess ħin jirrispetta d-drittijiet ekonomiċi u soċjali fundamentali. Hemm bżonn jiġu applikati b'mod strett il-konvenzjonijiet prinċipali tal-ILO (il-libertà ta' sħubija f'union u ta' negozjati kollettivi, il-projbizzjoni tax-xogħol furzat, ix-xogħol tat-tfal u kull tip ta' diskriminazzjoni fil-qasam tax-xogħol). L-impjiegi ġodda għandhom jinħolqu b'konformità mal-Aġenda għal Xogħol Diċenti tal-ILO li tgħid li l-impjieg irid jintgħażel b'mod liberu, il-ħaddiem għandu jgawdi minn protezzjoni soċjali, l-impjegatur għandu jirrispetta d-drittijiet fundamentali tal-ħaddiema, u li jrid ikun hemm djalogu soċjali. L-investituri kollha, speċjalment dawk li jirrikorru għal għajnuna pubblika għall-iżvilupp, għandhom jirrispettaw b'mod strett dawn il-prinċipji waqt l-implimentazzjoni tal-proġetti tagħhom u f'dan is-sens jinfluwenzaw lill-imsieħba tagħhom b'mod pożittiv. Il-programmi ta' żvilupp tal-kapaċitajiet istituzzjonali tal-amministrazzjoni tal-Istat fil-pajjiżi li jkunu qed jiżviluppaw għandhom isaħħu l-prinċipji tal-istat tad-dritt u jikkontribwixxu għat-titjib tal-ambjent tal-intrapriżi u biex ikabbru l-kapaċitajiet ta' assorbiment tal-intrapriżi lokali. Dawn il-programmi għandhom jitfasslu f'kollaborazzjoni mill-qrib mal-imsieħba soċjali kif ukoll mal-NGOs ikkonċernati. L-organizzazzjonijiet tal-intraprendituri bħall-kmamar tal-kummerċ, l-assoċjazzjonijiet u r-raggruppamenti professjonali, il-federazzjonijiet tal-impjegaturi u l-organizzazzjonijiet tal-ekonomija soċjali tal-pajjiżi donaturi għandhom ikunu involuti attivament fil-programmi ta' għajnuna għas-settur privat tal-pajjiżi li qed jiżviluppaw matul il-fażijiet kollha taċ-ċiklu tal-proġett. Għal dan hemm bżonn li jitfassal programm li jappoġġja lill-organizzazzjonijiet lokali inkarigati li jirrappreżentaw lill-intrapriżi żgħar u medji u jippermettu lil dawn jiksbu l-esperjenza, speċjalment fil-qasam tal-kummerċjalizzazzjoni, tal-integrazzjoni fil-katini tal-provvista, taċ-ċertifikazzjoni, tal-loġistika, eċċ. Fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, l-organizzazzjonijiet tal-intraprendituri għandhom bżonn jiksbu l-ħiliet biex itejbu l-ambjent intraprenditorjali, isaħħu t-tmexxija demokratika tal-qrati tagħhom, iġibu membri ġodda u jikkomunikaw attivament magħhom. L-iżvilupp tal-kapaċitajiet tagħhom għandu jiġi appoġġjat, filwaqt li jsir użu mill-kontribut attiv ta' organizzazzjonijiet sħab simili fl-UE. Il-programmi Ewropej tal-għajnuna esterna għalhekk għandhom jiffinanzjaw ukoll l-għajnuna teknika li l-organizzazzjonijiet Ewropej tal-intraprendituri jipprovdu lill-imsieħba tagħhom. L-iżvilupp tas-settur privat għandu jinkludi programmi ta' taħriġ għall-intraprendituri, anke permezz ta' apprendistati f'pajjiż żviluppat. Il-Kumitat jirrakkomanda li tiġi studjata l-possibbiltà li l-programm Erasmus għaż-żgħażagħ intraprendituri jitwessa' għal persuni interessati li jkunu ġejjin minn pajjiżi li qed jiżviluppaw, jew li jinħoloq programm b'għanijiet simili u li jingħatawlu l-mezzi finanzjarji neċessarji. Għandhom jiġu appoġġjati aktar it-taħriġ u l-iżvilupp tal-għarfien marbutin mat-teknoloġiji essenzjali, speċjalment għall-ħaddiema bi kwalifiki baxxi. Il-bżonn ta' programmi ta' taħriġ professjonali ilu jinħass għal żmien twil u l-pajjiżi donaturi jagħtu prinċipalment boroż ta' studju għal edukazzjoni ogħla. Madankollu, fl-industrija u f'setturi oħrajn, is-settur privat għandu bżonn li l-ħaddiema jkollhom il-kompetenzi professjonali attwali li jinkisbu fil-qafas ta' tagħlim tradizzjonali, kif ukoll ċerti drawwiet tax-xogħol neċessarji meta persuna tkun impjegata minn investitur barrani jew minn intrapriża mħallta. Għandha tingħata attenzjoni partikolari lis-settur tal-industrija tal-estrazzjoni u tal-materja prima. Il-proġetti ta' investiment għandhom iqisu l-isfidi bħall-ħarsien tal-ambjent, il-kundizzjonijiet soċjali tal-ħaddiema u s-sostenibbiltà tal-iżvilupp. Is-servizzi tal-Istat u tal-awtoritajiet lokali tal-pajjiż benefiċjarju għandhom jiddefinixxu qafas adegwat għal kull settur ta' attività u jaraw li dan jiġi rispettat, speċjalment fil-qasam tal-konformità mal-obbligi fiskali. L-għajnuna għandha twassal biex jiġi adottat dan l-approċċ sistematiku, billi jiġu definiti regoli tajbin li jillimitaw il-piż amministrattiv eċċessiv u jipprevjenu l-firxa tal-korruzzjoni. L-għajnuna għall-iżvilupp għandha tappoġġja biedja sostenibbli u lill-industriji lokali tal-ipproċessar sabiex jittejjeb l-ipproċessar tal-prodotti tal-ikel u tal-materja prima. Ikun tajjeb li jitħeġġeġ il-ħolqien ta' assoċjazzjonijiet tal-bdiewa u ta' produtturi żgħar li jipproċessaw il-prodotti agrikoli u li jintegrawhom fil-katini tal-provvista. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013 Nhar il-15 ta' April 2013, il-Presidenza Litwana ddeċidiet, b'konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-Sezzjoni Speċjalizzata għar-Relazzjonijiet Esterni, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar il-25 ta' Settembru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'70 vot favur, vot wieħed (1) kontra u 6 astensjonijiet. L-UE, l-Istati Membri u s-soċjetà ċivili tagħha huma sors inkredibbilment għani ta' esperjenza ta' tranżizzjoni. Din l-esperjenza għandha tintuża aħjar biex tintlaħaq l-istabbiltà permezz ta' bidla fi ħdan l-Ewropa, fil-pajjiżi ġirien tal-UE, u madwar id-dinja. L-esperjenza ta' tranżizzjoni disponibbli fl-UE u għall-UE għandha tintuża fil-prattika. Hemm bżonn sistematizzazzjoni aħjar tal-esperjenza tat-tranżizzjoni pożittiva u negattiva tal-UE, l-istrumenti ta' appoġġ disponibbli u data dwar atturi rilevanti. Għandu jitfassal Pjan ta' Azzjoni dwar l-użu tal-esperjenza ta' tranżizzjoni fil-proċess ta' programmazzjoni. Il-Kompendju Ewropew dwar ir-Tranżizzjoni u suġġerimenti oħrajn minn dokumenti reċenti tal-UE għandhom jitħaddmu mingħajr dewmien. Il-politika esterna tal-UE għandha ssir aktar b'saħħitha, iktar parteċipattiv u miftuħa, effettiva u koerenti. Il-politika għandha tkun maħsuba għall-promozzjoni tad-drittijiet tal-bniedem, il-libertajiet fundamentali (inklużi l-libertà tal-għaqda paċifika u tal-assoċjazzjoni), l-istat tad-dritt u sabiex tgħin fil-ħolqien ta' ambjent demokratiku u li jippermetti li l-individwi u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili jipparteċipaw fit-tfassil u l-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-politiki. Huwa neċessarju approċċ għal perjodu twil ta' żmien. Is-soċjetà ċivili u politika tal-UE u l-pajjiżi msieħba fl-UE għandhom jaqdu rwol fundamentali. Il-ftehimiet ta' sħubija, il-programmi ta' appoġġ u l-għotjiet ma għandhomx jiġu approvati mingħajr djalogu strutturat mas-soċjetà ċivili, speċjalment is-soċjetà ċivili organizzata, skont il-prinċipju ta' sħubija tal-UE. Għandha ssir enfasi partikolari fuq djalogu ma', u l-inklużjoni ta', gruppi soċjali differenti fil-pajjiżi msieħba, inklużi l-minoranzi u l-abitanti ta' reġjuni remoti. Fil-preżent, ħafna promoturi potenzjali ta' żvilupp sostenibbli huma pprojbiti milli jirċievu l-appoġġ tal-UE minħabba regoli diskriminatorji, amministrattivi u oħrajn. Hemm bżonn diskriminazzjoni pożittiva (li ma tagħtix lok għal manipulazzjoni) u rekwiżit li l-imsieħba b'esperjenza reċenti ta' tranżizzjoni għandhom ikunu involuti fil-proġetti ta' żvilupp, biex ipoġġu fuq l-istess livell parteċipanti b'punteġġ ta' sfond iktar baxx f'evalwazzjonijiet attwali. Il-kwalità tal-proġetti u tar-riżultati għandhom jiġu l-ewwel. Mekkaniżmi ġodda għall-kooperazzjoni għandhom jitniedu u dawk eżistenti għandhom jitwessgħu — ara b'mod partikolari l-punti 3.3.4, 3.3.6, 3.3.7 u 3.3.8 eżempju l-Ġemellaġġ, Taiex, Erasmus+, u pjattaforma ta' skambju ġdida, eċċ. L-atturi affiljati ma' reġimi awtoritarji u/jew prattiċi mhux demokratiċi (pereżempju GoNGOs, Yellow Unions, eċċ) għandhom jiġu esklużi mill-għajnuna. B'mod ġenerali, kampjun wiesa' tas-soċjetà fil-pajjiżi msieħba għandu jirċievi appoġġ komprensiv. Bidla demokratika, żvilupp sostenibbli tkabbir ekonomiku inklużiv u suq stabbli, flimkien ma' titjib fil-benefiċċji soċjali u l-impjiegi, jistgħu jkunu sostnuti l-aħjar permezz ta' governanza tajba u approċċ b'saħħtu ibbażat fuq id-drittijiet. Il-prattika turi li soċjetà ċivili b'saħħitha, b'mod partikolari dik organizzata, hija l-aħjar garanzija għas-suċċess. It-tranżizzjoni tista' fil-qosor tkun definita bħala l-istabbilizzazzjoni, l-appoġġ għad-demokrazija, il-bini ta' istituzzjonijiet u l-kapaċità u l-konsolidazzjoni tar-riformi biex il-bidla tkun sostenibbli. Din hija bbażata fuq is-solidarjetà u l-azzjoni minn individwi, organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, il-gvern u atturi oħrajn. Żviluppi ġodda fl-istati msieħba mal-UE huma raġuni oħra biex tiġi aġġornata l-politika eżistenti. Il-KESE jibqa' mħasseb dwar is-sostenibbiltà tal-iżviluppi f'diversi ġirien tal-Lvant tal-UE, l-EuroMed u stati msieħba oħra. Diversi bidliet pożittivi jistgħu jiġu osservati fir-reġjun tal-Balkani tal-Punent (filwaqt li ninnotaw l-importanza tal-adeżjoni tal-Kroazja fl-UE). Il-motivazzjoni u d-domanda interna tista' tkun xprun prinċipali tal-bidla demokratika u l-iżvilupp sostenibbli, bl-appoġġ minn politika tal-UE ċara "bil-bibien miftuħin" lejn l-istati kollha fl-Ewropa u privileġġi oħra għal stati u soċjetajiet barra l-Ewropa. "Il-koerenza fil-politika għall-iżvilupp" (PCD) għandha tiġi żgurata u ssorveljata b'aktar reqqa. L-obbligu ta' PCD, kif stabbilit f'Artikolu 208 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (kif emendat mit-Trattat ta' Lisbona) għandu jkun fil-qalba tat-tfassil tal-politika u l-implimentazzjoni fir-regolamenti kollha tal-istrumenti ta' azzjoni esterna u għaldaqstant għandu jiġi applikat b'mod espliċitu fil-politiki, il-programmi u l-attivitajiet kollha tal-UE. Il-konsistenza ta' inizjattivi ġodda tal-UE għandha tiġi evalwata għall-każijiet kollha. Il-programmi kollha (inklużi l-evalwazzjoni u l-linji baġitaji tagħhom) għandhom jirriflettu l-impenji u l-obbligi internazzjonali tal-UE dwar id-drittijiet tal-bniedem u l-iżvilupp (inkluż il-Fehim Komuni tan-NU dwar Approċċ Ibbażat fuq id-Drittijiet tal-Bniedem) u għandhom jiffokaw fuq dawk l-aktar marġinalizzati u vulnerabbli. Huwa importanti wkoll li jsir monitoraġġ dwar jekk, fil-proċess ta' tranżizzjoni u integrazzjoni mal-UE, l-iżviluppi pożittivi f'qasam wieħed ta' politika jkunux akkumpanjati minn żviluppi negattivi f'oħrajn. Hemm bżonn pjattaforma konġunta mmexxija mill-UE jew l-Istati Membri tagħhabiex tingħata ħarsa ġenerali li faċli tinftiehem tal-istrumenti eżistenti (bħalma huma għotjiet, sejħiet għall-offerti u programmi, eċċ.), li għandhom impatt estern dirett jew indirett. Jista' jkun hemm xi xebħ/kooperazzjoni mal-Portal L-Ewropa Tiegħek. Għandhom isiru sforzi biex tingħata l-informazzjoni lill-organizzazzjonijiet iżgħar (anke sottoreġjonali). L-istituzzjonijiet fl-Istati Membri tal-UE u s-soċjetajiet ta' tranżizzjoni għandhom ikunu gruppi fil-mira addizzjonali. Il-pjattaforma għandha tkun appoġġjata b'bullettin jew link għal Twitter, pereżempju. L-UE għandha taspira li tiġbor, tikkoordina u toħloq sinerġiji bejn l-attivitajiet tal-UE u tal-Istati Membri tagħha fil-pajjiżi msieħba, u tevita kompetizzjoni interna eċċessiva. L-Istati Membri jistgħu jikkunsidraw li jaqsmu r-responsabbiltajiet fl-iżvilupp ta' forom ta' kooperazzjoni esterna konġunta (koordinaturi tat-tranżizzjoni, ċentri tat-traduzzjoni, ċentri ta' assistenza legali, stabbilimenti edukattivi eċċ.) fuq it-territorju tagħhom jew fil-pajjiżi msieħba. Il-mekkaniżmi tal-azzjoni esterna tal-UE għandhom isiru kemm jista' jkun inklużivi, trasparenti u parteċipattivi sabiex jiġi żgurat il-pussess konġunt tal-iżvilupp u l-kooperazzjoni. Attwalment jistgħu jiġu osservati nuqqasijiet. Il-potenzjal tal-Prinċipju tas-Sħubija li jgħaqqad is-soċjetà ċivili u l-awtoritajiet pubbliċi għandu jiġi esplorat pereżempju bħala prerekwiżit biex jingħataw għotjiet. L-involviment mill-qrib, u preferibbilment strutturat, tar-rappreżentanti tas-soċjetà ċivili u politika huwa l-prerekwiżit għal impenn fit-tul favur ir-riformi. F'dan ir-rigward ara wkoll il-punt 1.5. L-involviment tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, inklużi l-imsieħba soċjali kemm mill-UE kif ukoll mill-pajjiżi msieħba, huwa meħtieġ fil-programmazzjoni u t-twettiq tal-attivitajiet ta' kooperazzjoni u żvilupp. Sħubiji eżistenti għandhom jissaħħu u oħrajn ġodda jiġu promossi. Il-KESE huwa ħerqan li jikkontribwixxi, u l-imsieħba tiegħu madwar id-dinja huma riżorsa prezzjuża, kif jistgħu jkunu wkoll fora regolari eżistenti. L-UE għandha żżid l-isforzi tagħha biex tiżviluppa l-kapaċità tal-atturi kemm tal-UE kif ukoll tal-imsieħba tagħha. Dan jista' jsir permezz ta' appoġġ finanzjarju, l-iskambju tal-esperjenza, id-disponibbiltà tal-edukazzjoni/it-taħriġ u b'mezzi jew programmi oħra. Opportunitajiet teknoloġiċi tas-seklu wieħed u għoxrin, inklużi l-gvern elettroniku, għandhom jiġu użati u promossi b'firxa ikbar għad-djalogu u l-involviment. Għal dan il-għan jista' jitfassal programm speċjali ta' għajnuna għad-demokrazija 2.0. Is-sistema attwali tal-opportunitajiet ta' finanzjament u appoġġ tal-UE u relatati mal-UE ta' spiss hija kkritikati bħala kkumplikata iżjed milli meħtieġ. Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon il-pjani mħabbra biex jiġu ssemplifikati u razzjonalizzati l-istrumenti tal-UE għall-fondi esterni, inkluż l-Istrument Ewropew ta' Viċinat mill-2014 'il quddiem u jappoġġja l-ġbir flimkien ta' fondi. Il-kwalità l-ewwel u qabel kollox. Għarfien espert speċifiku relatat mat-tranżizzjoni u l-ħila li wieħed jifhem u jadatta għall-ħtiġijiet tal-pajjiż imsieħeb għandhom ikunu fil-qalba ta' valutazzjoni objettiva u għandhom jiksbu riżultati aħjar mill-esperjenza preċedenti relatata mal-implimentazzjoni ta' proġetti tal-UE. Għandu jsir operattiv Kompendju Ewropew tat-Tranżizzjoni, inkluż għal skop ta' programmazzjoni, u għandu jitkabbar b'bażi tad-data ta' esperti b'esperjenza ta' tranżizzjoni, li ġejjin kemm mis-settur governattiv kif ukoll dak mhux governattiv. Għandu jkun attraenti għall-imsieħba biex ifittxu esperti u għandu jingħata promozzjoni, speċjalment fil-pajjiżi msieħba. Il-Kummissjoni Ewropea u l-SEAE għandhom iħejju lista ta' kontroll għad-delegazzjonijiet tal-UE dwar kif jużaw il-Kompendju fil-programmazzjoni (fost oħrajn, jista' jiġi stabbilit bħala sors vinkolanti ta' informazzjoni għall-esperti li jipparteċipaw f'attivitajiet tal-UE). Għandha tiġi kkunsidrata firxa akbar tal-faċilitajiet ta' konsulenza tal-UE li huma bbażati fuq il-ħtiġijiet, bħalma huma SOCIEUX u MIEUX. Faċilitajiet bħal dawn huma għodda eċċellenti biex jingħata rispons immedjat għall-ħtiġijiet tal-pajjiżi msieħba. Iż-żona ġeografika tal-mekkaniżmi eżistenti bbażata fuq il-ħtiġijiet għall-iskambju tal-esperjenza u programmi oħra, partikolarment il-programm TAIEX, il-Ġemellaġġ u Erasmus+, iridu jinfetħu globalment (partikolarment għall-pajjiżi AKP), filwaqt li ma jitnaqqsux il-fondi ppjanati għall-proġetti mill-istati attwali ta' programm. Il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp għandu jagħti faċilità akbar għall-qsim tal-esperjenza tat-tranżizzjoni reċenti tal-Istati Membri tal-UE. Sabiex l-esperjenza tagħhom ta' tranżizzjoni tinbidel f'appoġġ effiċċjenti għat-trażizzjoni, l-UE u l-Istati Membri tagħha għandhom jiżguraw finanzjamenti u appoġġ pubbliku adegwati. Barra minn hekk, il-KESE jtenni li t-tranżizzjoni u r-rwol tal-individwi, tas-soċjetà ċivili u tal-istat għandhom ikunu aspetti tas-Sena Ewropea għall-Iżvilupp fl-2015. L-esperjenza ta' trażizzjoni reċenti u rikka tal-Istati Membri tal-UE qed iżżid fl-importanza u l-użu lil hinn mill-ġirien tal-UE, b'użu akbar ta' "approċċ ibbażat fuq id-domanda". L-appoġġ għad-demokrazija għandu jkun prijorità għall-UE. Għandu jkun hemm fokus aktar b'saħħtu fuq l-effettività u r-riżultati tal-politika u l-proġetti. Il-proġetti għandhom ikunu akkumpanjati minn programmi operattivi u amministrattivi u miżuri ta' appoġġ għall-individwi. L-effettività ma tistax tinkiseb mingħajr koordinazzjoni mtejba fil-pajjiżi msieħba. Għandhom ikunu offruti appoġġ u konsulenza għall-ippjanar. In-nondiskriminazzjoni, it-trattament indaqs u l-impenn proattiv tal-imsieħba tal-UE kif ukoll ta' kull membru tas-soċjetajiet tagħhom (inklużi gruppi bħan-nisa, il-minoranzi eċċ.) huma essenzjali bħala prinċipju ġenerali u bħala prekondizzjoni għall-kredibbiltà tal-UE. Id-differenzjazzjoni tal-politika skont ir-rekwiżiti tal-pajjiż imsieħeb naturalment huwa essenzjali u hemm bżonn li jittejjeb. Fl-istess ħin, l-UE m'għandhiex tkun aktar laxka lejn pajjiżi "strateġikament importanti" sempliċiment minħabba sett limitat ta' interessi li mhumiex relatati mal-iżvilupp sostenibbli. Ir-rispett għad-drittijiet tal-bniedem huwa qasam li fih l-UE u l-imsieħba tagħha għandhom jaħdmu flimkien. Ir-rappreżentanti tal-UE għandhom jaġixxu kemm bħala "moderaturi/faċilitaturi" (b'analiżi tal-ħtiġijiet lokali u b'appoġġ/il-promozzjoni ta' djalogu fost il-partijiet interessati lokali) kif ukoll bħala "esperti" (bil-qsim tal-esperjenza tagħhom tal-passat u t-twassil tal-lezzjonijiet li ttieħdu mill-ħidma ta' tranżizzjoni). Għandha tingħata wkoll attenzjoni partikolari lis-sitwazzjonijiet ta' tranżizzjoni fil-pajjiżi Mediterranji tan-Nofsinhar u tal-Lvant, fejn id-demokrazija, id-drittijiet tal-bniedem u d-drittijiet tan-nisa jinsabu mhedda serjament, u lill-ħtieġa li jiġi żgurat appoġġ aktar b'saħħtu tal-UE lis-soċjetà ċivili u l-organizzazzjonijiet tan-nisa. B'mod ġenerali, l-UE teħtieġ li tanalizza bir-reqqa u tadatta għall-kapaċitajiet ta' assorbiment u l-karatteristiċi speċjali differenti fost il-pajjiżi msieħba tagħha. L-UE għandha taqsam l-esperjenza tagħha biex tiżgura appoġġ sostnut għall-iżvilupp estern u intern, fost l-oħrajn għas-soċjetà ċivili, wara li tgħaddi l-ewwel fażi ta' tranżizzjoni u jintlaħaq benesseri komparattiv. It-tkabbir ekonomiku inklużiv u suq stabbli, flimkien ma' benesseri u impjiegi mtejba u l-liberalizzazzjoni ekonomika intelliġenti għandhom jaqdu rwol ewlieni fl-iżvilupp ta' soċjetajiet ta' tranżizzjoni (f'konformità mal-kunċett ta'"trasformazzjoni ekonomika" fid-dibattiti ta' wara l-2015). Għandu jitrawwem ambjent sikur u favorevoli għall-investiment u dan għandu jiġi mħares permezz ta' ftehimiet internazzjonali fi ħdan l-oqfsa multilaterali bħad-WTO, l-OECD, eċċ.. Il-bażi tas-sostenibilità hija l-istat tad-dritt, sistema legali independenti li ma tistax tiġi sovvertita mill-korruzzjoni jew id-dittatorjat. Organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili indipendenti li ma jġarrbux intimidazzjonijiet, l-aċċess għall-informazzjoni, il-protezzjoni soċjali u opportunitajiet għal impjiegi deċenti, kooperazzjoni xjentifika u teknika, l-effiċjenza/l-indipendenza tal-enerġija, u l-konservazzjoni ambjentali kollha huma vitali. Il-kundizzjonijiet tal-kummerċ għandhom ikunu mtejba, u fejn huwa adegwat għandhom jintużaw ftehimiet ta' kummerċ ħieles profondi u komprensivi, li għandhom l-għan li jmorru "wara l-fruntieri" sabiex jinkoraġġixxu tqarrib kontinwu mar-regoli, il-prinċipji u l-istandards tal-UE f'regolamenti tekniċi — u fl-implimentazzjoni tagħhom. L-għan għall-imsieħba tal-UE għandu jkun ekonomiji b'saħħithom u inklużivi li jnaqqsu b'mod kostanti d-dipendenza tagħhom fuq l-għajnuna esterna, u dan għadu qasam ieħor fejn l-iskambju ta' esperjenza huwa vitali. Id-djalogu mal-intrapriżi indipendenti u l-għajnuna għalihom (kif ukoll għat-trejdjunjins u l-organizzazzjonijiet l-oħra tas-soċjetà ċivili) għandhom jingħataw prijorità meta jkunu qed jitrattaw ma' reġimi awtoritarji. Fil-każijiet kollha, l-SMEs għandhom jingħataw garanzija ta' rwol aktar importanti bħala aġenti għas-sostenibbiltà, l-istat tad-dritt u l-iżvilupp fl-ekonomija. Il-kunsilli tal-investituri barranin jew imsieħba oħra minn organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili jista' jkollhom rwol addizzjonali. Il-KESE u korpi oħra diġà indikaw il-ħtieġa għall-kooperazzjoni mill-viċin u effiċjenti bejn l-UE, in-NU u korpi internazzjonali oħra fuq l-aġenda għall-iżvilupp ta' wara l-2015. L-UE trid ukoll tqis żviluppi reċenti oħra, inkluż it-twaqqif ta' Sħubija ta' Gvern Miftuħ (inizjattiva ta' rilevanza partikolari għall-KESE u waħda li tirrifletti l-prinċipju ta' sħubija msemmi hawn fuq). L-impatt tas-Sħubija Trans-Atlantika għall-Kummerċ u l-Investiment ippjanata u ftehimiet bħal dawn, iridu jiġu ppjanati u mmonitorjati sew fir-rigward tal-impatt tagħhom fuq il-kooperazzjoni għall-iżvilupp u t-tranżizzjoni. Ir-rwol u l-potenzjal tan-negozji privati globali u l-investituri barranin li għandhom l-istess valuri tal-UE għandhom jiġu sfruttati u appoġġjati aħjar u f'termini ta' rispett għad-drittijiet ekonomiċi u soċjali fundamentali. Għandu jiġi ppjanat studju komprensiv li jistudja l-aħjar prattiċi tal-fondazzjonijiet globali u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-għodod li jużaw fil-pajjiżi fi tranzizzjoni. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013. Nhar il-15 ta' April 2013, il-Presidenza Litwana ddeċiediet, b'konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar (Opinjoni esploratorja mitluba mill-Presidenza Litwana). Is-Sezzjoni Speċjalizzata għar-Relazzjonijiet Esterni, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar il-25 ta' Settembru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'110 voti favur, u 2 astensjonijiet. Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon il-ħolqien ta' Korp Volontarju Ewropew ta' Għajnuna Umanitarja (EVHAC) jew l-inizjattiva EU Aid Volunteers, għaliex huwa tal-fehma li dan jippromovi l-parteċipazzjoni taċ-ċittadini Ewropej fil-qasam umanitarju, b'mod partikolari permezz tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, bħall-organizzazzjonijiet nongovernattivi (NGOs) speċjalizzati. L-EVHAC għandu jkun strument li jħeġġeġ l-inklużjoni ta' dawk l-Istati Membri b'inqas esperjenza fil-ħidma umanitarja. Għal dan il-għan, il-KESE jipproponi li tiġi kkunsidrata t-tnedija ta' azzjonijiet speċifiċi li jistimulaw kemm il-parteċipazzjoni tal-voluntiera f'dawn il-pajjiżi, kif ukoll iħeġġu lill-organizzazzjonijiet soċjali u umanitarji tagħhom. Bil-għan li jiġi promoss l-appoġġ taċ-ċittadini għall-azzjoni umanitarja u għar-rikonoxximent tar-rwol tal-volontarjat, il-KESE jirrakkomanda li jiġu kkunsidrati wkoll azzjonijiet ta' komunikazzjoni u sensibilizzazzjoni dwar dawn is-suġġetti għall-pubbliku inġenerali. Il-KESE japprova u jappoġġja l-fehmiet espressi fil-Kunsens Ewropew dwar l-Għajnuna Umanitarja dwar l-għanijiet u l-mezzi marbutin mal-għajnuna umanitarja, u jixtieq jesprimi l-konvinzjoni tiegħu li l-għajnuna umanitarja tinkludi l-protezzjoni tal-vittmi tal-kriżijiet umanitarji, il-ħarsien tad-dinjità tagħhom u r-rispett tad-drittijiet tagħhom. Il-KESE jenfasizza dan il-kunċett wiesa' tal-azzjoni umanitarja, li jmur lil hinn mis-sempliċi provvediment tal-għajnuna, u jfakkar fil-ħtieġa li jiġu rispettati l-prinċipji umanitarji tal-umanità, l-imparzjalità, in-newtralità u l-indipendenza, u l-liġijiet li jirregolaw l-azzjoni umanitarja bħala aspett essenzjali. Il-KESE jixtieq jiġbed l-attenzjoni għan-natura ġenwina tal-volontarjat u l-periklu li dan jiġi konfuż ma' azzjonijiet oħra ta' natura professjonali. F'mumenti ta' kriżi ekonomika bħal dawk attwali, dan huwa aspett partikolarment rilevanti, kemm fi ħdan l-UE, kif ukoll fl-azzjoni esterna tagħha. Il-KESE jenfasizza li l-eżistenza ta' leġislazzjonijiet differenti fil-qasam tal-volontarjat fl-Istati Membri diversi tista' taffettwa ħażin lill-inizjattiva EU Aid Volunteers. Il-voluntiera għandhom jintużaw skont il-bżonn u wara li jsiru analiżi u valutazzjoni tas-sitwazzjoni u l-ħtiġijiet tal-komunitajiet milqutin minn diżastri jew kriżijiet kumplessi. Il-volontarjat isir permezz ta' organizzazzjonijiet soċjali u, b'mod inqas wiesa', l-istituzzjonijiet ċivili pubbliċi. Il-kwalità tal-istituzzjonijiet hija partikolarment importanti biex il-ħidma tirnexxi. Il-KESE jaqbel mal-bżonn li jiġu żviluppati mekkaniżmi ta' ċertifikazzjoni tal-organizzazzjonijiet li jkunu msejsin fuq l-esperjenza u l-għarfien kollettiv tas-settur umanitarju. Il-kriterji ta' ċertifikazzjoni għandhom japplikaw ukoll – għalkemm iridu jiġu adattati – għall-organizzazzjonijiet benefiċjarji fil-pajjiżi milqutin. Il-KESE jixtieq jesprimi l-konvinzjoni tiegħu li l-mekkaniżmu ta' ċertifikazzjoni jrid jissejjes fuq dawn l-esperjenzi kollha u li meta jiġi implimentat irid jinkorpora l-kriterji ewlenin tat-trasparenza, il-kompetizzjoni ħielsa u l-opportunitajiet indaqs, kif ukoll ir-responsabbiltà. L-inizjattiva għandha tagħmilha possibbli li l-NGOs tal-pajjiżi b'inqas esperjenza f'dan il-qasam jiġu involuti fiha. Il-KESE jixtieq jesprimi l-konvinzjoni tiegħu li flimkien mat-taħriġ tekniku u professjonali – ħaġa li naturalment hija importanti – għandhom jiġu inklużi u enfasizzati wkoll it-taħriġ fil-valuri, it-taħriġ fir-rispett tal-komunitajiet milqutin, id-dimensjoni kulturali, ir-rispett u l-aspetti psikosoċjali tal-għajnuna, f'kelma waħda ħafna mill-kwistjonijiet relatati mal-ħidma umanitarja, li jmorru lil hinn mill-aspetti tekniċi. Il-KESE huwa tal-fehma li l-parteċipazzjoni ta' negozji li wkoll għandhom esperjenza ta' volontarjat korporattiv u tipi oħra għandha tiġi analizzata bir-reqqa, anke sabiex jissaħħaħ ir-rwol tal-intrapriżi ż-żgħar u ta' daqs medju. Għalkemm il-volontarjat u l-attivitajiet volontarji saru jagħmlu parti mill-acquis communautaire, u l-istituzzjonijiet Ewropej ilhom iniedu proġetti u programmi differenti ta' volontarjat għal għexieren ta' snin, it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea fih biss referenza speċifika waħda għall-volontarjat fl-Artikolu 214(5) fil-parti dwar l-għajnuna umanitarja. F'dan l-artikolu jiġi propost il-ħolqien ta' Korp Volontarju Ewropew ta' Għajnuna Umanitarja (EVHAC) sabiex iż-żgħażagħ Ewropej jiġu involuti fl-għajnuna umanitarja. Il-KESE jixtieq ifakkar li l-volontarjat minn dejjem kien jagħmel parti mill-attivitajiet ta' bosta organizzazzjonijiet soċjali Ewropej u huwa għalhekk li, fil-ħidma tiegħu, il-KESE ta attenzjoni lill-appoġġ, il-promozzjoni, eċċ. tiegħu. Fl-istess ħin, il-KESE esprima l-pożizzjonijiet tiegħu permezz ta' diversi opinjonijiet dwar l-aspetti tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp u l-azzjoni esterna tal-Unjoni, filwaqt li għamel enfasi speċjali fuq oqsma marbutin mal-mandat tiegħu: ir-rwol tas-soċjetà ċivili u d-drittijiet soċjali u dawk relatati max-xogħol, fost l-oħrajn. Mill-1996 'l hawn, wara l-adozzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1275/1996, il-Kummissjoni Ewropea għandha sisien sodi għall-ħidma umanitarja tagħha, li komplew jissaħħu permezz tal-adozzjoni tal-Kunsens Ewropew dwar l-Għajnuna Umanitarja, iffirmat fl-2007 mit-tliet istituzzjonijiet (il-Kunsill, il-Kummissjoni u l-Parlament) u li jistabbilixxi l-qafas ġenerali tal-politika fil-qasam tal-għajnuna umanitarja. It-test jiddefinixxi l-viżjoni komuni, l-għanijiet politiċi u l-prinċipji tal-għajnuna umanitarja tal-UE, u jippreżenta viżjoni tal-UE li twieġeb b'vuċi waħda u b'iżjed effettività għall-ħtiġijiet umanitarji. Jiddefinixxi wkoll ir-rwol tal-Istati Membri u tal-istituzzjonijiet komuni. Fl-aħħar nett, l-Artikolu 214 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) jistabbilixxi l-għajnuna umanitarja bħala politika indipendenti. Għalhekk, il-KESE jenfasizza li lil hinn mid-definizzjonijiet tal-liġi umanitarja internazzjonali, li jiddefinixxu d-drittijiet tal-vittmi, jew l-istrumenti legali Ewropej imsemmijin hawn fuq, ċerti organizzazzjonijiet umanitarji rinomati bħat-Tobba Mingħajr Fruntieri (Médecins Sans Frontières) huma tal-fehma li l-azzjoni umanitarja hija ġest minn soċjetà ċivili għal oħra, li l-għan aħħari tagħha huwa li tippreżerva l-ħajja u ttaffi t-tbatija. Għall-kuntrarju ta' tipi oħra ta' għajnuna, ma għandhiex l-għan li tibdel soċjetà kwalunkwe iżda biss li tgħinha tissupera perjodu kritiku. Hija timpenja ruħha favur il-persuni, mhux l-Istati. Ir-rwol tas-soċjetà ċivili fil-qasam umanitarju huwa fundamentali. Il-KESE jixtieq josserva li l-kunċett tal-għajnuna umanitarja żviluppa f'dawn l-aħħar deċennji u sar jinkorpora aspetti preventivi u ta' tnaqqis tar-riskju, ta' assistenza, protezzjoni u riabilitazzjoni wara d-diżastri jew il-gwerer. L-Unjoni Ewropea stess, permezz tal-Kunsens Ewropew dwar l-Għajnuna Umanitarja, kienet minn ta' quddiem nett f'dan il-qasam. Fl-istess ħin, l-għajnuna umanitarja mhux biss għandha l-għan li tissodisfa l-ħtiġijiet, iżda tinkludi wkoll aspetti tal-hekk imsejjaħ "approċċ ibbażat fuq id-drittijiet" u tfittex li trodd lura d-dinjità tal-persuni. Il-KESE jista' jagħmel kontribut uniku fil-kuntest ta' dan it-tip ta' approċċ. Il-KESE jixtieq jenfasizza wkoll li l-Kunsens Ewropew dwar l-Għajnuna Umanitarja jew l-inizjattiva EU Aid Volunteers jistgħu jikkontribwixxu billi jinvolvu lil ċerti Stati Membri b'inqas esperjenza fil-qasam tal-għajnuna umanitarja iżda b'potenzjal konsiderevoli biex jikkontribwixxu viżjonijiet ġodda, dinamiżmu u voluntiera. Wieħed mill-kontributi tal-inizjattiva EU Aid Volunteers għandu jkun il-promozzjoni tal-volontarjat fl-ambitu umanitarju fost iċ-ċittadini tal-Unjoni Ewropea kollha. Għalhekk, il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon l-inizjattiva EU Aid Volunteers u jixtieq jikkontribwixxi l-fehmiet tiegħu għall-proċess tat-tfassil ta' Regolament dwar din l-inizjattiva, b'enfasi partikolari fuq l-aspetti li huma marbutin l-iżjed mill-qrib mal-missjoni u l-esperjenza tiegħu bħala korp konsultattiv tas-soċjetà ċivili Ewropea. Il-KESE jaqbel mad-definizzjonijiet tal-volontarjat li jinstabu fil-Proposta għal Regolament, u li ġew inklużi f'opinjonijiet oħra. Il-KESE jixtieq jiġbed l-attenzjoni għan-natura ġenwina tal-volontarjat u l-periklu li dan jiġi konfuż ma' azzjonijiet oħra ta' natura professjonali. F'mumenti ta' kriżi ekonomika bħal dawk attwali, dan huwa aspett partikolarment rilevanti, kemm fi ħdan l-UE, kif ukoll fl-azzjoni esterna tagħha. Għalhekk, il-KESE jipproponi li, f'ċerti każijiet, jiġi vvalutat l-impatt ekonomiku potenzjali tal-volontarjat Ewropew fil-pajjiżi benefiċjarji. Fl-istess ħin, il-KESE jinsab konvint li din ix-xorta ta' inizjattiva għandha sservi biex tippromovi l-inklużjoni tal-Istati Membri b'inqas esperjenza fil-volontarjat u l-għajnuna umanitarja. L-inizjattiva għandha tiżgura li tiġi ffaċilitata l-parteċipazzjoni tal-organizzazzjonijiet ta' dawn il-pajjiżi u għandha tippromovi l-inklużjoni tal-voluntiera mill-UE kollha b'konformità mal-prinċipju tal-opportunitajiet indaqs. Il-KESE jipproponi li jitwettqu azzjonijiet speċifiċi għall-promozzjoni tal-parteċipazzjoni kemm tal-organizzazzjonijiet kif ukoll tal-voluntiera mill-Istati Membri li sa issa pparteċipaw inqas fis-settur umanitarju. Għalkemm, fil-bidu, it-TFUE kien limitat għall-kwistjonijiet tal-għajnuna umanitarja, fil-fatt, bosta mill-proġetti pilota ffinanzjati u għadd konsiderevoli ta' kompiti allokati lill-voluntiera kienu jikkonċernaw kwistjonijiet ta' kooperazzjoni għall-iżvilupp, it-tnaqqis tar-riskju ta' diżastri, ir-riabilitazzjoni u l-bini mill-ġdid, il-mitigazzjoni, ir-reżiljenza, eċċ. Fil-fehma tal-KESE, dan l-aġġustament huwa loġiku u jipproponi li jiġi analizzat kif fil-futur il-volontarjat jista' jiżviluppa fil-kooperazzjoni għall-iżvilupp tal-UE. Il-volontarjat fl-għajnuna umanitarja Ewropea u, b'mod ġenerali, fil-kooperazzjoni għall-iżvilupp għandu jkun koerenti mal-bqija tal-azzjonijiet tal-istituzzjonijiet Komunitarji, jikkomplementahom u jiġi integrat magħhom. Fil-fehma tal-KESE, il-volontarjat jista' jkun utli għal oqsma oħra ta' kooperazzjoni internazzjonali għall-iżvilupp, iżda għandu jkun ibbażat fuq kriterji ta' prudenza u prekawzjoni ("do no harm") b'mod li jiġu limitati s-sitwazzjonijiet li fihom jiġu mobilizzati l-voluntiera. Għalhekk, il-KESE jaqbel mal-fatt li l-Parlament Ewropew illimita l-parteċipazzjoni potenzjali tal-voluntiera f'sitwazzjonijiet ta' kunflitt, theddid għas-sigurtà jew f'emerġenzi kumplessi. Is-sigurtà tal-benefiċjarji, il-voluntiera u l-persunal inġenerali għandha tiġi l-ewwel, l-iżjed f'sitwazzjonijiet fejn issir ħidma umanitarja. F'dan il-kuntest, il-KESE jipproponi li tiġi rfinata iżjed id-definizzjoni tat-tipi ta' proġetti li huma l-iżjed adattati biex jieħdu sehem fihom il-voluntiera jew, tal-inqas, għandhom jiġu stabbiliti b'mod iżjed riġidu t-tipi ta' azzjonijiet li ma għandhomx jipparteċipaw fihom il-voluntiera tal-inizjattiva L-azzjoni umanitarja hija wiesgħa ħafna u diversa u għandhom jiġu identifikati dawk il-kuntesti li l-iżjed huma adattati għall-ħidma marbuta mal-volontarjat. Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon ukoll il-fatt li l-proposta tal-volontarjat taż-żgħażagħ stabbilit fit-Trattat inbidlet f'waħda iżjed realistika li tittratta d-diversi tipi ta' volontarjat, il-ħiliet meħtieġa, il-valuri differenti, eċċ. Il-KESE jemmen li tinħtieġ ħidma biex jiġi żgurat bilanċ adatt bejn l-irġiel u n-nisa fil-proġett. L-istituzzjonijiet Komunitarji ħadu approċċ prudenti għall-implimentazzjoni fil-prattika tal-inizjattiva EU Aid Volunteers. Il-valutazzjoni tal-proġetti pilota u l-inizjattivi li kien hemm sa issa għandha tkun fundamentali biex jiġu stabbiliti u indirizzati xi wħud mill-isfidi tal-ġejjieni. Ir-riżultati ta' dawn il-valutazzjonijiet għandhom jinqasmu fost il-partijiet interessati kollha u għandhom jiġu diskussi t-tagħlimiet misluta. Il-voluntiera għandhom jintużaw skont il-bżonn u d-domanda u wara li jsiru analiżi u valutazzjoni tas-sitwazzjoni u l-ħtiġijiet tal-komunitajiet milqutin minn diżastri jew kriżijiet kumplessi. Huwa fundamentali li jkun hemm rabta mal-mekkaniżmi ta' koordinazzjoni kemm f'livell Ewropew (COHAFA, mekkaniżmi tad-DĠ ECHO, eċċ.) kif ukoll f'livell internazzjonali, permezz tal-Uffiċċju għall-Koordinazzjoni tal-Affarijiet Umanitarji (OCHA). Barra minn hekk, għandhom jiġu stabbiliti mekkaniżmi ċari man-netwerks speċjalizzati fis-settur umanitarju (bħalissa), pereżempju l-Federazzjoni Internazzjonali tas-Soċjetajiet tas-Salib l-Aħmar u n-Nofs Qamar l-Aħmar, VOICE (Voluntary Organisations on Cooperation in Emergencies – organizzazzjonijiet volontarji għall-kooperazzjoni f'sitwazzjonijiet ta' emerġenza) jew il-Kunsill Internazzjonali tal-Organizzazzjonijiet Volontarji (ICVA – International Council of Voluntary Agencies), fost oħrajn. Dawn l-istandards għandhom jagħtu importanza partikolari lill-kwistjonijiet ta' sigurtà u għandhom jiżguraw kundizzjonijiet li jagħmluha possibbli li l-voluntiera jwettqu l-attività tagħhom u jżidu l-valur tal-proġetti umanitarji. Il-KESE jixtieq jesprimi l-konvinzjoni tiegħu li l-mekkaniżmu ta' ċertifikazzjoni għandu jissejjes fuq dawn l-esperjenzi kollha u li meta jiġi implimentat irid jinkorpora l-kriterji ewlenin tat-trasparenza, il-kompetizzjoni ħielsa u l-opportunitajiet indaqs, kif ukoll ir-responsabbiltà. L-inizjattiva għandha tagħmilha possibbli li l-NGOs tal-pajjiżi b'inqas esperjenza f'dan il-qasam jiġu involuti fiha. Għaldaqstant, il-KESE jipproponi li jiġu żviluppati azzjonijiet speċifiċi li jxerrdu l-inizjattiva EU Aid Volunteers u l-azzjoni umanitarja inġenerali f'dawn l-Istati Membri. Il-KESE jenfasizza n-natura ċivili li għandu jkollhom l-istituzzjonijiet li jibagħtu u jilqgħu fi ħdanhom il-voluntiera, sabiex jiġi żgurat li jinżammu l-prinċipji u l-valuri umanitarji u li jiġu aċċettati mill-komunitajiet milqutin. Il-KESE huwa tal-fehma li l-parteċipazzjoni ta' negozji li wkoll għandhom esperjenza ta' volontarjat korporattiv u tipi oħra għandha tiġi analizzata bir-reqqa sabiex jiġu proposti ċerti mekkaniżmi għal din il-parteċipazzjoni. Taħt kull ċirkustanza, il-KESE huwa tal-fehma li għandu jiġi promoss ukoll ir-rwol tal-SMEs u mhux biss, kif ġieli ġara, tal-korporazzjonijiet il-kbar b'dipartimenti tar-responsabbiltà soċjali tal-kumpaniji jew simili. It-taħriġ tal-kandidati li jixtiequ jipparteċipaw fl-inizjattiva EU Aid Volunteers huwa essenzjali biex l-operazzjonijiet jaħdmu kif imiss. Il-KESE jixtieq jesprimi l-konvinzjoni tiegħu li flimkien mat-taħriġ tekniku u professjonali – ħaġa li naturalment hija importanti – għandhom jiġu inklużi u enfasizzati wkoll it-taħriġ fil-valuri, it-taħriġ fir-rispett tal-komunitajiet milqutin, id-dimensjoni kulturali, ir-rispett u l-aspetti psikosoċjali tal-għajnuna, f'kelma waħda ħafna mill-kwistjonijiet relatati mal-ħidma umanitarja, li jmorru lil hinn mill-aspetti tekniċi. Jekk hemm ħaġa waħda li tiddistingwi l-azzjoni umanitarja, din hija l-enfasi fuq il-prinċipji u l-valuri, li għandha tkun essenzjali fit-taħriġ tal-voluntiera. Għalhekk hemm bżonn li ssir ħidma mal-entitajiet li diġà għandhom esperjenza fil-qasam fid-diversi Stati Membri u man-netwerks ta' taħriġ fil-livell Ewropew, mhux biss dawk universitarji iżda wkoll netwerks mingħajr skop ta' qligħ. Il-valutazzjoni tal-attivitajiet marbutin mat-taħriġ inklużi fil-proġetti pilota li diġà ntemmu għandha tingħata attenzjoni speċjali. Il-KESE jħeġġeġ li jinġabru minnufih prattiki tajbin f'dan il-qasam b'mod li jservu ta' valuri ta' referenza (benchmarks) għall-proposti futuri. Il-Proposta għal Regolament tikkunsidra l-ħolqien ta' bażi tad-data li fiha jistgħu jiġu inklużi l-voluntiera potenzjali li mbagħad jiġu mobilizzati permezz tal-organizzazzjonijiet akkreditati jew, possibbilment, is-servizzi tal-Kummissjoni. Il-KESE jixtieq jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-inklużjoni tal-voluntiera fl-organizzazzjonijiet ma tiddependix biss mir-rekwiżiti tekniċi iżda wkoll minn ċerta affinità mil-lat ta' valuri komuni u l-aċċettazzjoni tal-mandati u l-missjoni tal-istituzzjoni, fost affarijiet oħra. Għaldaqstant, ikunu xi jkunu l-arranġamenti finali tal-bażi tad-data tal-voluntiera li tistabbilixxi l-Kummissjoni, il-KESE huwa konvint li dan l-aspett għandu jiġi kkunsidrat. L-implimentazzjoni tal-inizjattiva EU Aid Volunteers hija opportunità biex jitwessgħu l-azzjonijiet ta' sensibilizzazzjoni u ta' edukazzjoni taċ-ċittadini Ewropej dwar is-solidarjetà, il-ħtieġa li jinżammu l-flussi tal-għajnuna anke fi żminijiet ta' kriżi u l-promozzjoni tal-valuri universali. Lil hinn mis-sempliċi "viżibbiltà" tal-azzjonijiet, il-KESE jixtieq jenfasizza, kif għamel f'opinjonijiet oħra, il-ħtieġa li jissaħħu r-relazzjonijiet maċ-ċittadini. U l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, li bosta minnhom huma rappreżentati fil-KESE, għandhom rwol fundamentali x'jaqdu f'dan il-kuntest. Il-KESE huwa tal-fehma li dawn l-azzjonijiet pubbliċi għandhom jiffukaw fuq dawk l-Istati Membri b'inqas esperjenza fil-qasam tal-azzjoni umanitarja. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013. Nhar l-14 ta' Frar 2013, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda, b'konformità mal-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, li jħejji opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar (Opinjoni fuq inizjattiva proprja). Is-Sezzjoni Speċjalizzata għax-Xogħol, l-Affarijiet Soċjali u ċ-Ċittadinanza, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar it-3 ta' Ottubru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'176 vot favur, 10 voti kontra u 14 astensjoni. Il-KESE jinnota li fl-aħħar għaxar snin saru passi importanti ħafna fl-UE favur l-ugwaljanza tad-drittijiet, il-libertajiet u l-garanziji marbutin mal-istatus ta' ċittadinanza Ewropea, bit-tisħiħ tal-kriterju tar-residenza b'rabta ma' dak tan-nazzjonalità. Iċ-ċittadinanza Ewropea qed tiżviluppa lejn ċittadinanza ta' residenza, b'rabta mal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali u l-valuri u l-prinċipji tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE). Il-Kumitat jemmen li wasal il-waqt li ssir valutazzjoni u analiżi dwar liema ħidmiet ma tlestewx u l-ostakli li għadhom jippersistu sabiex ċittadinanza Ewropea aktar inklużiva, parteċipattiva u ċivika tkun miftuħa għall-inklużjoni ta' kull persuna li tgħix fl-UE b'mod stabbli. L-Ewropej tas-seklu 21 iridu jħabbtu wiċċhom ma' sfida kbira: it-twessigħ tal-bażijiet tad-demokraziji tagħna, bl-integrazzjoni ta' ċittadini ġodda li jkollhom l-istess drittijiet u obbligi, u għalhekk id-dritt għan-nazzjonalità tal-Istati Membri u għaċ-ċittadinanza Ewropea għandu jinkludi lill-persuni kollha li jkunu ġejjin minn sfond ta' immigrazzjoni u li joħolqu diversità nazzjonali, etnika, reliġjuża u kulturali kbira. Il-Kumitat jemmen li d-demokraziji Ewropej huma soċjetajiet liberi u miftuħa, u għandhom ikunu bbażati fuq l-inklużjoni taċ-ċittadini kollha, ikunu xi jkunu l-oriġini u r-referenzi tagħhom. Il-KESE jipproponi li tinfetaħ diskussjoni dwar jekk il-bażijiet legali u politiki attwali tal-politika Ewropea ta' immigrazzjoni, ċittadinanza u integrazzjoni humiex biżżejjed għas-soċjetajiet Ewropej tal-lum, li kulma jmur qegħdin dejjem jiżdiedu u li huma mogħnija b'diversità kbira. Il-kriżi ekonomika mbuttat 'il barra mill-aġenda politika 'l-ħarsien tad-drittijiet fundamentali, l-integrazzjoni u l-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni. Il-KESE jwissi dwar ir-riskji taż-żieda fl-intolleranza, ir-razziżmu u l-ksenofobija fir-rigward tal-immigranti u l-minoranzi. Biex dawn jiġu evitati, huwa importanti li l-politiċi, il-mexxejja soċjali u l-mezzi ta' komunikazzjoni jaġixxu b'responsabbiltà kbira u li jagħtu eżempju politiku u soċjali għall-prevenzjoni ta' dawn l-imġibiet, kif ukoll li l-istituzzjonijiet tal-UE jaġixxu b'mod deċiżiv favur il-ħarsien tad-Drittijiet Fundamentali. Il-Kumitat jixtieq jibgħat messaġġ ċar lil dawk li, abbażi ta' nazzjonaliżmu li jeskludi, jiddefinixxu l-identità nazzjonali u l-identità Ewropea b'mod li ċċaħħad id-drittijiet ta' ċittadinanza lil miljuni ta' nies, u tħallihom bi status legali dgħajjef minħabba l-oriġini nazzjonali tagħhom. Għandha tittejjeb il-kwalità tad-demokrazija fl-Ewropa billi jitwessa' l-aċċess għan-nazzjonalità tal-Istati Membri u għaċ-ċittadinanza Ewropea. Il-Kumitat iħeġġeġ lill-Istati Membri jagħmlu ftehimiet mal-pajjiżi ta' oriġini tal-immigranti biex dawn ikunu jistgħu jkollhom nazzjonalità doppja. L-Istati Membri jridu jiffirmaw u jirratifikaw il-Konvenzjoni Ewropea dwar iċ-Ċittadinanza tal-1997, il-Konvenzjoni dwar is-sehem tal-barranin fil-ħajja pubblika fil-livell lokali tal-1992, kif ukoll jirrispettaw il-prinċipji ta' proporzjonalità, ħarsien legali effettiv u n-nondiskriminazzjoni fil-politiki tagħhom ta' aċċess għan-nazzjonalità u tat-telf tagħha. Il-KESE jinnota l-ostakli li għad għandhom varji Stati Membri għad-drittijiet politiċi: id-dritt għall-vot, ta' sħubija u ta' parteċipazzjoni politika. Huwa jirrakkomanda li dawn il-liġijiet jinbidlu biex iċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi li jgħixu fil-post b'mod stabbli jkollhom id-drittijiet politiċi. Il-Kumitat jipproponi lill-Unjoni Ewropea li, fil-ġejjieni, meta jsir proċess ġdid ta' riforma tat-TFUE, hija tibdel l-Artikolu 20 biex anke persuni minn pajjiżi terzi li joqogħdu b'mod stabbli u li jkollhom status ta' residenza għat-tul fl-UE jkunu jistgħu jsiru ċittadini tal-Unjoni. Il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE hija vinkolanti u toħloq qafas ġdid għall-politiki Ewropej ta' immigrazzjoni, integrazzjoni u ċittadinanza. Il-Kummissjoni trid tanalizza kif il-Karta taffettwa l-istatus u d-drittijiet taċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi, biex tkun tista' tniedi inizjattivi ġodda li jadattaw il-leġislazzjoni tal-immigrazzjoni għall-garanziji tal-Karta. Il-Karta tistabbilixxi l-pedament għal kunċett ġdid ta' ċittadinanza ċivika (sett komuni ta' drittijiet u obbligi bażiċi) għaċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi. Il-Kumitat jipproponi li l-iżvilupp ta' din iċ-ċittadinanza għandha tkun waħda mill-prijoritajiet tal-programm politiku ġdid ta' wara l-Programm ta' Stokkolma mill-2014 'il quddiem. Il-Kummissjoni għanda tevalwa l-problemi li għad fadal fil-prattika fl-Istati Membri għall-ħarsien tad-drittijiet fundamentali taċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi, speċjalment rigward id-drittijiet soċjali, il-mobbiltà u l-aċċess għal ħarsien legali effettiv. Fil-qafas tal-Aġenda għall-Integrazzjoni, il-Kummissjoni għandha twettaq valutazzjoni tal-proċeduri u l-ostakli li għandhom l-Istati Membri għall-kisba u t-telf tan-nazzjonalità, u l-impatt tagħhom fuq iċ-ċittadinanza tal-Unjoni. Is-sena 2013 ġiet iddikjarata bħala s-Sena Ewropea taċ-Ċittadini. Iċ-ċittadinanza tal-Unjoni hija wieħed mill-aktar strumenti effettivi biex titrawwem identità komuni għall-Ewropej kollha. Il-Kumitat iqis li l-filosofija politika li fuqha twaqqfet l-UE, meta Jean Monnet qal li "mhux qed nagħmlu koalizzjoni ta' Stati, iżda qed ngħaqqdu lin-nies", għadha attwali ħafna. Iċ-ċittadinanza Ewropea mhijiex kunċett bla tifsira, iżda jirrappreżenta status legali u politiku speċifiku magħmul minn drittijiet u libertajiet. Id-demokrazija, il-libertà, l-istat tad-dritt, l-ugwaljanza u d-drittijiet tal-bniedem huma l-valuri fundamentali tal-Unjoni, imnaqqxin fl-Artikolu 2 tat-Trattat tal-Unjoni Ewropea. Il-KESE jemmen li, f'dawn il-mumenti daqstant diffiċli, bil-kriżi ekonomika, soċjali u politika gravi li qed tagħfas lill-Ewropa, hemm bżonn li jinbdew strateġiji innovattivi għall-promozzjoni ta' ċittadinanza aktar miftuħa u inklużiva u t-tisħiħ tal-fiduċja ta' dawk kollha li jgħixu fl-Unjoni Ewropea. Il-Kummissjoni Ewropea ppubblikat it-tieni rapport dwar iċ-ċittadinanza Ewropea "Ċittadini Ewropej: id-drittijiet tiegħek, il-ġejjieni tiegħek", li fih jiġu analizzati wħud mill-ostakli u l-problemi li jeżistu bħalissa. Il-KESE jilqa' dan ir-rapport bi pjaċir, iżda jinnota n-nuqqas ta' azzjoni politika b'rabta maċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi li għandhom drittijiet u libertajiet Ewropej simili, iżda mhux ċittadinanza sħiħa. Il-Kumitat qiegħed iniedi għadd ta' inizjattivi għall-promozzjoni ta' ċittadinanza Ewropea aktar attiva, iżda jiġbed l-attenzjoni għall-gravità tal-problema li ħafna żgħażagħ, li huma dixxendenti ta' immigranti tat-tieni jew it-tielet ġenerazzjoni, qed ibatu minn sitwazzjonijiet gravi ta' diskriminazzjoni u esklużjoni li jdgħajfu bil-kbir is-sentiment ta' appartenenza għal soċjetà li tqishom bħala "ċittadini tat-tieni klassi". Għaxar snin ilu l-KESE kien ippropona li l-integrazzjoni tagħmel parti fundamentali mill-politika komuni ta' immigrazzjoni u talab li tinbeda aġenda Ewropea. Fl-2004, il-Kunsill approva l-prinċipji bażiċi komuni għall-integrazzjoni, fosthom: "L-aċċess tal-immigranti għall-istituzzjonijiet kif ukoll għall-ġid u s-servizzi pubbliċi u privati, bl-istess kundizzjonijiet taċ-ċittadini nazzjonali u mingħajr diskriminazzjonijiet, huwa rekwiżit essenzjali għal integrazzjoni aħjar." u "Il-parteċipazzjoni tal-immigranti fil-proċess demokratiku u fit-tfassil tal-politiki u l-miżuri ta' integrazzjoni, speċjalment fil-livell lokali, tgħinhom biex jintegraw." Il-Forum analizza l-importanza għall-integrazzjoni li għandha l-parteċipazzjoni tal-immigranti fil-proċess demokratiku u huwa tal-fehma li dawk l-Istati Membri li jiffaċilitaw l-aċċess għad-drittijiet ta' ċittadinanza għall-immigranti jtejbu l-integrazzjoni. Għalhekk, il-Kumitat jirrakkomanda lill-Istati Membri biex fil-qafas tal-leġislazzjonijiet nazzjonali tagħhom jadottaw leġislazzjonijiet aktar flessibbli, biex iċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi li jkollhom l-istatus ta' residenza għal żmien twil ikollhom aċċess għan-nazzjonalità. Il-Kumitat japprezza li t-trejdjunjins, l-organizzazzjonijiet tal-impjegaturi u l-NGOs għandhom attitudni favur l-integrazzjoni u li jiffaċilitaw is-sehem tal-immigranti fil-ħajja demokratika tal-organizzazzjonijiet tagħhom. Is-soċjetà ċivili tindirizza liċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi biex dawn ikunu membri attivi tal-organizzazzjonijiet. L-integrazzjoni hija proċess soċjali bidirezzjonali ta' adattament reċiproku tal-immigranti u s-soċjetà ta' akkoljenza, li għandu jiġi appoġġjat permezz ta' governanza tajba fl-Unjoni Ewropea, fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali. Approċċ komuni Ewropew għandu valur miżjud kbir billi jorbot l-integrazzjoni mal-valuri u l-prinċipji tat-Trattat, mat-trattament ugwali u n-nondiskriminazzjoni, mal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, mal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u mal-Aġenda Ewropa 2020. Iżda l-KESE ppropona li dawk kollha li jgħixu fl-UE għandhom jirċievu trattament ġust, indipendentement mill-istatus migratorju jew in-nazzjonalità tagħhom. Għaldaqstant għandhom jingħelbu xi wħud mir-restrizzjonijiet għaċ-ċittadinanza tal-Unjoni li jeżistu bħalissa. Huma l-Istati Membri li jridu jagħtu n-nazzjonalità abbażi tal-leġislazzjoni tagħhom, peress li t-Trattat bħalissa ma jagħti l-ebda kompetenza lill-UE għall-armonizzazzjoni leġislattiva; għaldaqstant dan huwa qasam ta' sovranità nazzjonali. Iżda fl-Istati Membri kollha, l-organizzazzjonijiet tal-immigranti, it-trejdjunjins u l-NGOs qed iwettqu inizjattivi u dibattiti biex jitnaqqsu ż-żminijiet u biex il-proċeduri għan-naturalizzazzjoni u l-aċċess għan-nazzjonalità jkunu aktar flessibbli għall-immigranti, u tiġi faċilitata l-integrazzjoni, bil-fehim li s-soċjetajiet u l-Istati ma jrawmux l-integrazzjoni jekk jiċħdu t-trattament indaqs u d-drittijiet ta' parteċipazzjoni lil għadd ta' persuni li jgħixu hemm b'mod stabbli. Ir-rabta mill-qrib bejn l-istatus ta' ċittadinanza Ewropea u n-nazzjonalità tal-Istati Membri kienet is-suġġett ta' diversi dibattiti u kritiki minn mindu twaqqfet iċ-ċittadinanza Ewropea fl-1992 bit-Trattat ta' Maastricht. Fil-prinċipju, din ir-rabta timplika l-esklużjoni formali taċ-ċittadinanza tal-Unjoni għaċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi li jgħixu fl-UE legalment, u huwa għalhekk li dawn in-nies baqgħu "inviżibbli" fid-dibattiti Ewropej dwar iċ-ċittadinanza, u fil-parteċipazzjoni fil-politika u fil-ħajja demokratika. Interpretazzjoni restrittiva taċ-ċittadinanza tal-Unjoni tgħid li hemm grupp omoġenju u identifikabbli b'mod ċar ta' persuni msejħa ċittadini Ewropej u grupp ieħor ta' persuni kklassifikati bħala ċittadini ta' pajjiżi terzi li mhumiex meqjusa bħala ċittadini tal-Ewropa. Iżda min huma dawn iċ-"ċittadini" Ewropej? Huwa tajjeb li nillimitaw l-ambitu personali taċ-ċittadinanza tal-Unjoni għal dawk in-nies li għandhom in-nazzjonalità tal-Istati Membri? Iċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi għandhom xi drittijiet u libertajiet li huma komparabbli għal dawk li għandhom iċ-ċittadini Ewropej? X'inhuma l-limiti u l-isfidi attwali taċ-ċittadinanza tal-Unjoni? X'inhu r-rwol tal-parteċipazzjoni politika u d-dritt għall-vot f'dan il-kuntest? Għaliex ħafna żgħażagħ dixxendenti ta' immigranti għadhom "ċittadini tat-tieni klassi"? Jekk il-parteċipazzjoni tal-immigranti fil-proċess demokratiku tiffaċilita l-integrazzjoni tagħhom, għaliex huma esklużi? Sal-lum kienu l-Istati Membri li b'mod indirett iddeċidew min huwa ċittadin tal-Unjoni u min mhuwiex. Dan irid jinbidel biex iċ-ċittadinanza tal-Unjoni tkun fil-qalba tal-integrazzjoni Ewropea. Il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tistabbilixxi l-bażijiet ġenerali ta' kunċett ġdid ta' ċittadinanza ċivika, inklużiva u parteċipattiva, u l-Kumitat jemmen li hemm bżonn tiġi żviluppata. Il-Kummissjoni stqarret li l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali hija r-referenza għall-iżvilupp tal-kunċett ta' "ċittadinanza ċivika" għaċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi (b'sett komuni ta' drittijiet u obbligi bażiċi). Il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE hija vinkolanti, b'valur legali simili għal dak tat-Trattati. Il-Karta ttrasformat u kkonsolidat il-karatteristiċi tal-istatus ta' ċittadinanza tal-Unjoni. L-ambitu personali ta' applikazzjoni tagħha jinkludi kemm iċ-ċittadini Ewropej kif ukoll iċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi. It-Titolu V huwa ddedikat għad-drittijiet taċ-ċittadini, iżda anke hawn l-Artikolu 41 (Id-dritt għal amministrazzjoni tajba) u l-Artikolu 45.2 (Il-libertà ta' moviment u ta' residenza) jinkludu wkoll lil ċittadini ta' pajjiżi terzi. Il-KESE jemmen li l-bqija tad-dispożizzjonijiet tal-Karta japplikaw għal kulħadd, tkun xi tkun in-nazzjonalità tagħhom. Il-Karta tillimita s-setgħa ta' diskrezzjoni tal-Istati Membri rigward kwistjonijiet marbutin mas-sigurtà tar-residenza, ir-riunifikazzjoni mal-familja, it-tkeċċija u anke l-kisba u t-telf tan-nazzjonalità. Wieħed mill-aspetti fundamentali huwa l-Kapitolu VI dwar il-ġustizzja, li jinkludi d-dritt għal rimedju effettiv u l-protezzjoni legali effettiva jekk jinkisru xi drittijiet fundamentali u taċ-ċittadinanza. Jekk l-emigranti jitħallew jiksbu ċ-ċittadinanza ladarba jkunu għaddew mill-inqas ħames snin fil-pajjiż, dan jista' jkun garanzija biżżejjed biex ħafna emigranti jistabbilixxu ruħhom tajjeb fis-soċjetà, jew jista' jkun l-ewwel pass lejn il-kisba tan-nazzjonalità tal-Istat Membru. Fl-Opinjoni tiegħu dwar "L-aċċess għaċ-ċittadinanza tal-Unjoni Ewropea", il-KESE indika li din id-definizzjoni wiesgħa taċ-ċittadinanza Ewropea taqbel ma' dik adottata mill-Kummissjoni Ewropea u li ssejħet "ċittadinanza ċivika". Il-KESE jaqbel li "ċittadinanza ċivika" fil-livell Ewropew għandha tinftiehem bħala "ċittadinanza parteċipattiva u inklużiva" għal kull min joqgħod b'mod stabbli fit-territorju tal-Unjoni, u fejn wieħed mill-prinċipji ewlenin ikun li kulħadd huwa l-istess quddiem il-liġi. Fl-Opinjoni tiegħu dwar "L-aċċess għaċ-ċittadinanza tal-Unjoni Ewropea" l-KESE diġà stqarr li b'hekk ser jintlaħaq "kompromess dwar it-trattament indaqs sabiex tiġi promossa u ffaċilitata l-integrazzjoni ċivika taċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi stabbiliti b'mod stabbli u regolari f'xi Stat Membru tal-Unjoni Ewropea (ugwaljanza quddiem il-liġi)" u ser tkompli l-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni attwali li jbatu ċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi. Matul l-aħħar għaxar snin, l-Ewropa stabbilixxiet politiki, adottat leġislazzjonijiet u waqqfet każistika li huma rilevanti ħafna kemm għaċ-ċittadinanza tal-Unjoni kif ukoll għall-istatus taċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi. Dawn il-proċessi fissru espansjoni gradwali tad-drittijiet, il-libertajiet u l-garanziji taċ-ċittadinanza Ewropea, fuq il-bażi tar-residenza. Madankollu l-KESE jemmen li din l-espansjoni mhijiex kompleta u għandha wisq limitazzjonijiet. Il-KESE jaqbel mal-Kummissjoni li waħda mill-iktar sfidi importanti hija li d-drittijiet previsti fid-Direttiva jkunu aċċessibbli għal kulħadd fil-ħajja ta' kuljum, billi jitneħħew ċerti prattiki nazzjonali ħżiena, u billi tingħata protezzjoni legali effettiva lil dawk kollha li l-libertajiet ta' ċittadinanza tagħhom ikunu ġew miksura. Il-KESE jilqa' bi ħġaru l-każistika li nstiltet mill-Qorti tal-Ġustizzja dwar iċ-ċittadinanza u jinnota li l-biċċa l-kbira tal-każistika tal-QĠUE ġiet inkorporata bl-adozzjoni tad-Direttiva, peress li ġabret flimkien is-sentenzi l-aktar rilevanti tagħha dwar is-suġġetti relatati mal-moviment liberu u ċ-ċittadinanza Ewropea sal-2004. Min-naħa l-oħra, id-Direttiva tipprevedi, bħala wieħed mill-aspetti tal-valur miżjud tagħha, il-possibbiltà li jiġi eżerċitat il-"moviment liberu" jew il-mobbiltà lejn it-tieni Stat Membru u li jinkiseb trattament "kważi ugwali". L-inklużjoni ta' dimensjoni ta' mobbiltà intra-Ewropea jew moviment liberu tfakkarna fl-istess mudell ta' ċittadinanza tal-Unjoni li segwew il-liġijiet Ewropej taċ-ċittadinanza biex jippromovu l-mobbiltà intra-Ewropea. Madankollu l-KESE jqis li, minħabba li ċerti Stati Membri japplikaw id-Direttivi b'mod ħażin, il-kundizzjonijiet u l-kriterji applikabbli għaċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi u l-familji tagħhom biex jgħixu u jaħdmu fit-tieni Stat Membru li jkun differenti minn dak li kien tahom il-permess Ewropew għadhom 'il bogħod milli jkunu ekwivalenti għal-libertà tal-moviment transkonfinali taċ-ċittadini Ewropej. F'Opinjonijiet oħra l-Kumitat ippropona li jittejjeb id-djalogu politiku u soċjali mal-pajjiżi ta' oriġini tal-immigranti li jiġu l-Ewropa. Il-KESE jilqa' l-fatt li ġew iffirmati diversi ftehimiet. Dan id-djalogu għandu jinkludi wkoll id-drittijiet taċ-ċittadinanza. Il-Kumitat jemmen li l-ftehimiet bejn l-Istati li jippermettu n-nazzjonalità doppja huma pożittivi ħafna biex iċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi jkunu jistgħu jgawdu mid-drittijiet ċivili, soċjali u politiċi. Iżda xi Stati Membri ma jagħtux id-drittijiet politiċi jekk dawn ma jkunux reċiproċi. Il-Kumitat jinnota li, għalkemm il-ftehimiet huma strument pożittiv, f'xi każijiet iwasslu għal limitazzjoni tad-drittijiet tal-persuni meta l-pajjiżi ta' oriġini ma jsegwux il-kriterju tar-reċiproċità. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013. Nhar l-14 ta' Frar 2013, b'konformità ma' l-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda li jħejji Opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar Il-Kummissjoni Konsultattiva dwar il-Bidliet Industrijali, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha fis-26 ta' Settembru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-17 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'178 vot favur, vot wieħed (1) kontra u 5 astensjonijiet. L-obsolenza ppjanata tidher li hija relatata ma' mod ta' produzzjoni industrijali li jirrikjedi livell minimu ta' tiġdid tal-prodotti tiegħu. Għalkemm dan it-tiġdid tal-prodotti jidher li huwa neċessarju għandhom jiġu miġġielda ċerti abbużi. Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew jagħmel distinzjoni bejn il-ħolqien deliberat ta' difetti interni u t-tħaffif tal-modi ta' konsum tagħna. Filwaqt li jeħtieġ li nistaqsu dwar il-prattiki ta' kummerċjalizzazzjoni li jippromovu innovazzjonijiet ewlenin mentri fil-fatt sikwit ikunu sekondarji, l-għan tal-opinjoni tagħna hu li jiġu kkontrollati każ b'każ l-aktar każijiet evidenti u li jittejbu l-garanziji għall-konsumaturi. L-għan hu li jingħata kontribut biex titjieb il-fiduċja fir-rigward tal-intrapriżi Ewropej tagħna. Il-proposti huma ta' natura teknika, kummerċjali, leġislattiva, edukattiva u informattiva. Dawn il-proposti jagħmlu parti minn qafas strateġiku ta' bilanċ aħjar, li huwa ġust u leali, fil-katina tal-produzzjoni, id-distribuzzjoni u l-konsum. Il-KESE jesprimi x-xewqa li jiġu projbiti għalkollox il-prodotti maħluqa b'difetti interni b'tali mod li jwasslu sabiex il-prodott ma jkunx jista' jibqa' jintuża aktar. Dawn il-każijiet rari iżda evidenti, bħall-każ li ġie kopert ħafna mill-mezzi tax-xandir tal-printers li ġew iddisinjati biex jieqfu jaħdmu wara ċertu żmien ta' użu, jistgħu biss irawmu l-isfiduċja tal-konsumaturi fir-rigward tal-intrapriżi. Il-KESE jirrakkomanda lill-intrapriżi biex jiffaċilitaw it-tiswija tal-prodotti tagħhom. Dan għandu jsir bi tliet modi: il-possibbilitajiet tekniċi (pereżempju t-tablets bil-batteriji li jkunu ssaldjati fl-apparat b'tali mod li jkun impossibbli ssewwihom u b'hekk ikollhom jiġu sostitwiti bi prodotti ġodda), iż-żamma tal-possibbiltà li l-konsumaturi jakkwistaw il-komponenti meħtieġa għat-tiswija sa ħames snin wara minn meta jinxtara l-prodott u fl-aħħar, ix-xiri ta' prodott għandu jkun akkumpanjat minn informazzjoni dwar il-possibbiltajiet ta' tiswija u l-mod kif għandhom isiru t-tiswijiet. B'mod aktar ġenerali, permezz tal-Opinjoni tiegħu, il-KESE jħeġġeġ appoġġ b'saħħtu għad-dimensjoni soċjali u għas-settur tat-tiswija. L-approċċ sabiex tittejjeb il-fiduċja bejn l-intrapriżi u l-pubbliku tagħhom għandu jiġi kkunsidrat l-aktar fir-rigward tal-possibbiltajiet ta' appoġġ għall-impjiegi li din tista' toħloq. Huwa u jħares lil hinn mit-triq tar-regolamentazzzjoni vinkolanti, il-KESE jħeġġeġ approċċ volontarju ta' ċertifikazzjoni. Pereżempju, fis-settur tat-tagħmir tad-dar il-garanziji ta' 10 snin jew 20 sena fuq il-komponenti naturalment kienu punt b'saħħtu għall-bejgħ. Din il-garanzija tista' tiġi standardizzata fil-livell tal-UE u tkun applikabbli għall-prodotti kollha li jinxtraw fit-territorju tat-28 pajjiż tal-Unjoni sabiex ma jiġux ippenalizzati l-intrapriżi Ewropej. Bl-istess mod, il-manifatturi jistgħu jippubblikaw figuri dwar l-aktar ħsarat frekwenti peress li jafu liema huma l-aktar rikorrenti. Ikunu jistgħu jżommu stokk ta' dawk il-komponenti partikolari biss jew jipproduċuhom fuq talba jew isibu sottokuntratturi fin-netwerk tal-provvista tagħhom li jkunu lesti li jipproduċuhom. Dan jista' jirrappreżenta impenn kbir minn naħa ta' ċerti tipi ta' intrapriżi biex jiggarantixxu l-affidabbiltà tal-prodotti tagħhom u, lil hinn mir-relazzjonijiet tagħhom mal-konsumaturi, dan jikkorrespondi mal-idea ta' ċertifikazzjoni volontarja biex jiġu provduti l-mezzi għall-manutenzjoni tal-prodotti u biex dawn jibqgħu tajbin għal żmien itwal. Il-KESE jħeġġeġ lill-Istati Membri biex jikkunsidraw il-parametri kontra l-obsolenza ppjanata fi ħdan il-politika tal-akkwist pubbliku tagħhom. Minħabba l-importanza tal-ordnijiet statali fil-pajjiżi tal-Unjoni Ewropea (16 % tal-PDG) l-awtoritajiet pubbliċi għandhom rwol importanti x'jaqdu u barra minn hekk għandhom ikunu ta' eżempju. Il-KESE jemmen li t-titjib tal-kwalità u tas-sostenibbiltà tal-prodotti manifatturati ser joħloq impjiegi dejjiema fl-Ewropa u għaldaqstant għandu jitħeġġeġ. Dawn il-bidliet, jekk ikunu akkumpanjati mit-taħriġ adatt, jistgħu jgħinu għall-ħruġ mill-kriżi li laqtet lill-impjegati Ewropej b'mod kiefer ħafna. Il-KESE jirrakkomanda li tiġi provduta informazzjoni dwar l-istima tat-tul tal-ħajja tal-prodotti jew in-numru ta' drabi li huwa stmat li jintużaw sabiex il-konsumatur ikun jista' jagħmel deċiżjonijiet informati huwa u jixtri l-prodotti. Jirrakkomanda li fuq bażi volontarja jiġu ttestjati modi kif jiġu espressi l-prezzijiet stmati fis-sena skont it-tul tal-ħajja fis-sena, sabiex jitħeġġeġ ix-xiri ta' prodotti dejjiema; din l-informazzjoni dwar l-istima tat-tul tal-ħajja għalhekk għandha tiġi kkontrollata sabiex jiġi evitat l-abbuż li jkunu vittma tiegħu l-konsumaturi. Il-konsumatur b'hekk ikun jista' jixtri prodotti aktar għaljin iżda li jżommu l-valur tagħhom aħjar maż-żmien. Dan żgur li jista' jħeġġeġ lill-intrapriżi tagħna biex jipproduċu prodotti aktar dejjiema. Din l-informazzjoni għandha tiffoka fuq dik l-informazzjoni rilevanti li jkollu bżonn il-konsumatur u għandha tvarja skont il-kategoriji tal-prodotti sabiex jiġi evitat li jkun hemm informazzjoni eċċessiva fuq ċerti tipi ta' pakketti. Il-KESE jqis li jkun utli li tiġi implimentata sistema li tiggarantixxi tul ta' ħajja minimu tal-prodotti mixtrija. Bħalissa ma teżisti l-ebda leġislazzjoni dwar tul ta' ħajja minimu għall-prodotti, u lanqas ma jeżistu standards Ewropej li jkejlu dan it-tul ta' ħajja. Madankollu, qed jibdew jitniedu inizjattivi fir-rigward tat-tikkettar ambjentali. L-intrapriżi li jipproduċu jew jikkummerċjalizzaw il-prodott għandhom jinternalizzaw l-ispejjeż esterni tar-riċiklaġġ għall-prodotti b'tul ta' ħajja ta' anqas minn 5 snin, speċjalment jekk il-prodott ikun magħmul minn sustanzi li jagħmlu ħsara lill-ambjent. Il-KESE jipproponi li l-garanziji marbuta max-xiri ta' prodott jinkludu garanzija minima ta' funzjonament, li matulha l-ispiża ta' kwalunkwe tiswijiet tiġġarrab mill-produttur. Il-konsumatur iġarrab il-biċċa l-kbira tal-ispiża tat-tnaqqis tat-tul ta' ħajja tal-prodotti u tad-diffikultajiet b'rabta mal-fatt li ma jkunx jaqbel li jissewwew; il-konsumatur iġarrab ukoll il-politika tal-intrapriżi iżda wkoll dik ta' ċerti distributuri li xi kultant jipprovaw ibiegħu estensjonijiet ta' garanziji wara l-ewwel sena għalkemm il-garanziji ta' sentejn huma obbligatorji. Jidher li sikwit il-konsumatur ftit li xejn ikun infurmat dwar id-drittijiet tiegħu. Komunikazzjoni aħjar, speċjalment permezz tas-siti elettroniċi u n-netwerks soċjali, tista' ssaħħaħ is-sensibilizzazzjoni fost il-konsumaturi. Osservatorju Ewropew tal-Obsolenza programmata jista' jippermetti biex il-konsumaturi jkollhom viżjoni aħjar tal-prattiki kif ukoll biex jiggwidaw aħjar l-għażliet tagħhom. Is-sensibilizzazzjoni tal-konsumaturi hija neċessarja biex il-prodotti jintużaw sew u b'mod sostenibbli. Barra minn hekk, huwa importanti li l-konsumaturi jiġu mgħarrfa dwar it-tul ta' ħajja minimu tal-prodotti, għax dan huwa rilevanti meta tkun qed tittieħed deċiżjoni dwar ix-xiri ta' prodott. F'dan il-kuntest, tintlaqa' tajjeb kull attività jew inizjattiva kummerċjali u min-negozji li ssir b'mod volontarju. Il-konsumatur sikwit ikollu l-impressjoni li jrid jaffronta ġungla leġislattiva ta' vera. Għalkemm jeżistu bosta direttivi dwar l-obsolenza ppjanata (prattiki kummerċjali, skart, eċċ.) jidher li ftit hemm koordinazzjoni bejn it-testi kollha dwar is-suġġett u jeħtieġ li dawn jiġu armonizzati fil-qafas ta' pakkett leġislattiv. Il-KESE jirrakkomanda li l-Istati Membri jħeġġu l-konsum responsabbli, speċjalment matul il-fażi edukattiva, sabiex il-konsumaturi jqisu l-impatt fuq l-ambjent mil-lat taċ-ċiklu tal-ħajja tal-prodott, l-impronta ekoloġika kif ukoll il-kwalità tal-prodotti. Il-Kumitat jirrakkomanda bis-sħiħ li r-rappreżentanti tal-konsumaturi jiġu involuti aktar fid-dibattitu li għaddej bħalissa dwar dan is-suġġett importanti u sensittiv peress li l-parteċipazzjoni tagħhom ser tiżgura approċċ aktar komprensiv. Il-KESE jirrakkomanda li l-Kummissjoni Ewropea twettaq studji dwar is-suġġett sabiex tikkjarifika l-ammont kbir ta' informazzjoni, sikwit kontradittorja, li hija disponibbli. Dan jipprovdi stampa oġġettiva tal-impatt, b'mod partikolari dak ekonomiku u soċjali, tal-obsolenza ppjanata mhux biss mil-lat tal-benefiċċji li jkollha fuq ir-rotazzjoni tal-bejgħ tal-prodotti iżda wkoll fuq l-impjieg u l-bilanċ kummerċjali. Il-KESE jipproponi li tiġi organizzata round table Ewropea ewlenija fl-2014 dwar dan is-suġġett. Din ir-round table għandha tiġbor lill-partijiet interessati kollha fis-suġġett: l-industrijalisti, l-atturi finanzjarji, id-distributuri, it-trejdjunjins, l-assoċjazzjonijiet tal-konsumaturi, l-NGOs, l-Aġenzija għall-Istandardizzazzjoni, l-esperti, eċċ. Għandha tkun ukoll multisettorjali sabiex ma tiffokax biss fuq xi setturi industrijali. Fl-aħħar, magħha għandu jiġi organizzat forum miftuħ għaċ-ċittadini tal-Unjoni Ewropea sabiex titħeġġeġ kemm jista' jkun il-parteċipazzjoni pubblika, u n-netwerks soċjali ser ikunu wieħed mill-mezzi użati biex titħeġġeġ din il-parteċipazzjoni. B'mod aktar ġenerali, il-KESE jirrakkomanda li jitħaffu r-riċerka u l-iżvilupp madwar tliet assi li jxekklu l-obsolenza ppjanata: It-tfassil ekoloġiku tal-prodotti: dan l-approċċ jippermetti biex mill-bidu nett tiġi żgurata s-sostenibbiltà tar-riżorsi li jintużaw filwaqt li jitqies l-impatt ambjentali tal-prodotti u taċ-ċiklu sħiħ tal-ħajja tagħhom. L-ekonomija ċirkolari li għandha approċċ minn nieqa sa nieqa ("cradle to cradle") bil-għan li tittrasforma l-iskart ta' intrapriża f'riżorsi għal intrapriżi oħra. L-ekonomija funzjonali li għandha l-għan li tiżviluppa l-użu tal-prodotti minflok is-sjieda tagħhom. F'din il-perspettiva, l-intrapriżi ma jbiegħux prodott iżda l-funzjonalità tal-prodott, li titħallas skont l-użu. Għaldaqstant, huwa fl-interess tal-industrijalisti li jiżviluppaw prodotti sodi, li jistgħu jissewwew, b'manutenzjoni faċli u li jiżguraw katina tal-produzzjoni u loġistika adatta li tkun fil-qofol tal-mudell ekonomiku tagħhom. Il-KESE, permezz tas-sinjal li qed jibgħat fil-livell Ewropew, qed jesprimi x-xewqa tiegħu li jidħol f'fażi ta' tranżizzjoni ekonomika billi jgħaddi minn soċjetà ta' ħela lejn soċjetà sostenibbli u li t-tkabbir jiġi orjentat b'tali mod li jindirizza l-bżonnijiet tal-konsumaturi mill-perspettiva taċ-ċittadini u qatt bħala għan fih innifsu. L-obsolenza ppjanta hija suġġett preokkupanti għal diversi raġunijiet: minħabba t-tnaqqis tat-tul tal-ħajja tal-prodotti ta' konsum jiżdiedu l-konsum tar-riżorsi kif ukoll il-kwantità ta' skart ta' prodotti li jkunu waslu fi tmiem il-ħajja tagħhom li jkollu jiġi trattat. L-obsolenza ppjanata għandha diversi forom u tintuża biex jiżdied il-bejgħ u jiġi appoġġjat it-tkabbir ekonomiku billi jinħolqu b'mod deliberat bżonnijiet u prodotti tal-konsum li jkunu ddisinjati b'tali mod li ma jkunux jistgħu jissewwew. Dan jirriżulta fil-ħela ta' riżorsi u l-ħolqien ta' tniġġis dannuż li laħqu livelli tant gravi li s-soċjetà ċivili u xi rappreżentanti politiċi li jħarsu lejn dawn il-prattiki b'għajn kritika qed jieħdu passi biex jenfasizzaw u jiġġieldu l-inkonsistenzi tas-sistema (rikorsi kollettivi fl-Istati Uniti kontra Apple, ilmenti li jsiru fil-Brażil u t-tressiq ta' proposti leġislattivi fil-Belġju u Franza fil-bidu tal-2013). Jistgħu jiġu divrenzjati diversi tipi ta' obsolenza: L-obsolenza ppjanta fis-sens strett tal-kelma li tikkonċerna t-tfassil ta' prodott b'tali mod li jkollu tul tal-ħajja iqsar, jekk ikun hemm bżonn billi jiġi ddisijnat internament sabiex jaħdem għal numru limitat ta' drabi; L-obsolenza indiretta ġeneralment isseħħ minħabba li l-komponenti meħtieġa għat-tiswija ta' prodott ma jkunux jistgħu jinkisbu jew għaliex il-prodott ma jkunx jista' jissewwa (pereżempju batteriji ssaldjati f'tagħmir elettroniku); L-obsolenza minħabba inkompatibbiltà sseħħ pereżempju meta softwer ma jibqax jaħdem meta tiġi aġġornata s-sistema operattiva. Dan it-tip ta' obsolenza huwa relatat ma obsolenza ta' wara l-bejgħ li tħeġġeġ lill-konsumaturi jissostitwixxu pjuttost milli jsewwu prodott, parzjalemnt minħabba ż-żmien u l-ispiża meħtieġa għat-tiswija; L-obsolenza psikoloġika minħabba l-kampanji ta' kummerċjalizzazzjoni tal-intrapriżi bil-għan li l-konsumaturi jqisu l-prodotti eżistenti bħala antikwati. Huwa inutli li produttur tat-tablets jiġi obbligat jipproduċi prodotti li jkollhom tul tal-ħajja ta' għaxar snin jekk il-mod ta' konsum tagħna jfisser li nixtiequ nbiddluhom kull sentejn. Pereżempju, il-mowbajls jiġu sostitwiti fuq medja ta' kull 20 xahar (kull 10 xhur fil-grupp ta' dawk li għandhom bejn it-12 u s-17-il sena). Minkejja l-importanza ta' din il-kwistjoni l-opinjoni ser tindirizza biss l-ewwel tliet punti. Ir-raba' punt jistħoqqlu approċċ speċifiku li jikkonċerna t-tendenzi tal-konsum. M'hemmx kunsens definittiv fir-rigward ta' dan. Dawn id-differenzi fit-tifsiriet kollha juru kemm hemm bżonn li jiġi definit il-kunċett ġenerali u li jiġu żviluppati miżuri divrenzjati skont l-aspetti oġġettivi (tekniċi) u suġġettivi (il-moda, il-kummerċjalizzazzjoni ta' prodotti ġodda) tal-obsolenza. Jista' jkun hemm prodotti li l-karattru effimeru tagħhom ikollu vantaġġ ambjentali. Barra minn hekk, l-obsolenza tiddependi wkoll mill-imġiba tal-konsumaturi. L-approċċ li jirrakkomanda l-KESE huwa wieħed varjat. L-għan mhuwiex li jiżdied it-tul tal-ħajja tal-prodotti kollha b'mod uniformi iżda li tiġi kkunsidrata l-kwistjoni f'termini tal-użijiet tal-prodott. Bl-istess mod, huwa jippreferi approċċ li jottimizza l-użu tagħhom, anke jekk dan mhux neċessarjament itawwal il-ħajja tagħhom. Il-KESE jixtieq jikkontribwixxi għal perċezzjoni aħjar tal-affidabbiltà tal-prodotti tal-intrapriżi Ewropej. Hemm ħafna raġunijiet għala l-Unjoni Ewropea għandha tindirizza l-kwistjoni tal-obsolenza ppjanata - dawn huma ta' natura ambjentali, soċjali, tas-saħħa pubblika, kulturali iżda wkoll ekonomiċi. Fil-fehma tagħna għandhom jiġu kkunsidrati wkoll aspetti aktar tanġibbli iżda daqstant importanti – dawn huma l-aspetti simboliċi u etiċi. Minn perspettiva ambjentali, fid-dawl tar-rata annwali attwali ta' konsum tagħna ta' materja prima li hija ta' madwar 60 biljun tunnellata, il-konsum tagħna ta' riżorsi naturali żdied b'madwar 50 % matul dawn l-aħħar 30 sena. Għaldaqstant, ċittadin Ewropew jikkonsma 43 kg ta' riżorsi kuljum, meta mqabbel mal-10 kg li jikkonsma ċittadin Afrikan. L-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD) stmat li, abbażi tal-livelli magħrufa għall-1999, "b'rata ta' tkabbir annwali tal-produzzjoni primarja tagħhom ta' 2 %, ir-riservi tar-ram, tan-nikil, tal-fidda, tal-landa u taż-żingu ser jispiċċaw fi 30 sena, u dawk tal-aluminju u l-ħadid ser jispiċċaw f'bejn 60 u 80 sena. L-era tal-iskarsezza għaldaqstant tapplika għal għadd dejjem akbar ta' materjali. Huwa stmat li l-Ewropa tiġġenera 8 miljun tunnellata (ċifri tal-2010) ta' skart minn tagħmir eletttroniku u elettriku fis-sena. Barra minn hekk, fl-Ewropa jiġu ġġenerati 10 miljun tunnellata ta' skart elettriku u elettroniku kull sena (ċifri tal-2012), u dan il-volum għandu jilħaq it-12-il miljun fl-2020. Apparti l-politiki ta' riċiklaġġ u ta' innovazzjoni, il-politiki ta' rkupru stabbiliti fid-Direttiva Ewropea l-ġdida li daħlet fis-seħħ fit-13 ta' Awwissu 2012 għandhom jiġu appoġġjati flimkien mal-ġlieda kontra l-obsolenza ppjanata. L-effetti f'termini ta' saħħa pubblika m'għandhomx jiġu injorati. Dawn huma ta' żewġ tipi. L-ewwel tip ta' konsegwenzi diretti jikkonċerna l-effetti tal-inċinerazzjoni għall-persuni li jgħixu fil-madwar minħabba l-fatt li l-komponenti elettroniċi huma tossiċi. It-tieni tip huwa fil-livell internazzjonali. Fil-fatt, tant hemm nuqqas ta' infrastruttura għat-trattament tal-iskart mis-settur tal-IT li bosta prodotti li m'għadhomx jaħdmu jiġu esportati illegalment lejn żoni ġeografiċi fejn jintremew bi spiża baxxa għall-aħħar iżda dan għandu diversi effetti fuq il-popolazzjonijiet lokali (ara l-eżempju tal-Gana fejn ir-ruttam ferruż jinġabar mill-iskart u jintbagħat lejn Dubai jew iċ-Ċina. Ħafna minn dan l-iskart jintbagħat fil-pajjiżi tan-Nofsinhar fejn joħloq problemi tas-saħħa u problemi ambjentali). Fl-aħħar, il-konsegwenzi huma wkoll ta' natura ekonomika. Il-biċċa l-kbira tal-intrapriżi akkużati huma fil-qasam tat-teknoloġija avvanzata u l-prodotti tagħhom sikwit jiġu importati fl-Ewropa. L-Unjoni Ewropea, hi u tindirizza din il-kwistjoni, toffri lill-kumpaniji tagħha mod kif jispikkaw mill-oħrajn billi jpoġġu s-sostennibbiltà effettiva fil-prattika tagħhom. Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew huwa konxju wkoll ta' aspetti anqas tanġibbli iżda li xorta waħda huma importanti. Minn perspettiva simbolika, għalkemm il-ħidma tagħna hija bbażata fuq Rio+20 turi l-importanza li nagħtu lill-iżvilupp sostenibbli, nagħrfu wkoll li s-suġġett tal-obsolenza ppjanata huwa d-definizzjoni stess tal-iżvilupp sostenibbli hekk kif qed nippromovuh. Fil-fehma tagħna dwar ir-rwol li taqdi l-etika fis-soċjetà tagħna, inqisu li hija problematika li l-inġinieri jaħdmu biex jiżviluppaw prodotti li jiqdiemu b'mod mgħaġġel jew li dawk li jirreklamaw iniedu kampanji biex iħeġġu lill-konsumaturi jixtru prodotti filwaqt li jafu li dan mhux ser iżid il-livell ta' sodisfazzjon tagħhom. Brussell, 17 ta' Ottubru 2013. Nhar l-14 ta' Frar 2013, il-Kunsill Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda, b'konformità mal-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, li jħejji opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar Il-Kummissjoni Konsultattiva dwar il-Bidliet Industrijali, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha fis-26 ta' Settembru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'47 vot favur, vot 1 kontra u 2 astensjonijiet. Il-birra hija xarba li ilha titgawda mill-komunitajiet madwar l-Ewropa għal diversi eluf ta' snin. Filwaqt li l-kulturi tal-birra jvarjaw b'mod sinifikanti madwar l-Ewropa, bi stili ta' birra u drawwiet ta' konsum differenti, il-birra għandha rwol importanti f'kull pajjiż tal-Unjoni Ewropea u hija parti integrali mill-kultura, il-patrimonju u l-alimentazzjoni. Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew jenfasizza l-evoluzzjoni kontinwa tas-settur kif ukoll l-adattament u r-reżiljenza tiegħu anke fiċ-ċirkustanzi attwali ta' sfida. Jinnota kif is-settur huwa konformi mal-objettivi tal-Ewropa 2020 fl-oqsma differenti ta' prijorità dwar l-impjieg, is-sostenibbiltà, l-innovazzjoni, l-edukazzjoni u l-inklużjoni soċjali. Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew jiġbed l-attenzjoni tal-Kummissjoni Ewropea, il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Istati Membri dwar il-politiki ewlenin li għandhom jiġu kkunsidrati bis-serjetà biex l-industrija Ewropea tal-birra tilħaq il-potenzjal ta' tkabbir kollu tagħha. B'mod speċifiku, il-KESE jrid li dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet: jiksbu progress fl-iżvilupp ta' ambjent regolatorju bilanċjat li jippermetti lill-birreriji Ewropej ta' kull daqs jipproduċu u jikkumerċjalizzaw il-birra fl-Ewropa u lil hinn minnha; jinkludu l-birra bħala qasam ta' prijorità li jeħtieġ trattament reċiproku pożittiv fil-ftehimiet ta' kummerċ ħieles li qed jiġu diskussi mal-imsieħba kummerċjali tal-UE; iħeġġu u jirreklamaw iżjed favur aktar involviment tal-birreriji u tal-assoċjazzjonijiet fil-programmi dwar ir-responsabbiltà soċjali, is-saħħa u l-edukazzjoni implimentati fil-livelli tal-UE u nazzjonali; iqisu l-implikazzjonijiet tal-iżviluppi fil-politiki tal-innovazzjoni, tal-industrija u tal-agrikoltura għas-settur tal-birra. Bl-istess mod il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew jinkoraġġixxi l-azzjoni fil-livelli tal-Istati Membri u dawk reġjonali u lokali biex: jitkompla l-iżvilupp ta' sħubija mal-industrija tal-birra u mal-NGOs bil-għan li tippromovi konsum responsabbli u tnaqqas il-periklu relatat mal-alkoħol, li jkun jinkludi kooperazzjoni favur ir-responsabbiltà fil-komunikazzjonijiet u l-bejgħ kummerċjali u kontra prattiki irresponsabbli; tappoġġja l-inizjattivi tas-settur tal-birriera li huma mmirati lejn is-sostenibbiltà ambjentali matul il-katina kollha tal-provvista u tal-forniment fil-livell Ewropew u dak lokali; jintużaw id-dinamiċi fis-settur tal-birriera biex jinħoloq l-impjieg, permezz tat-tneħħija tal-ostakli li jxekklu aktar tkabbir u permezz tal-iżgurar ta' reġim fiskali stabbli u prevedibbli għas-settur u l-katina tal-forniment tiegħu fil-livell tal-Istati Membri, u billi jiġu trattati d-distorsjonijiet tas-suq ikkawżati minn varjazzjonijiet fir-rati tat-taxxa. Titjib f'dan ir-rigward ikun fi spirtu ta' tkomplija tas-suq uniku; tkompli tistħarreġ u tiżviluppa l-kooperazzjoni mal-awtoritajiet lokali f'aspetti differenti ta' proġetti li jinvolvu lill-kommunità u opportunitajiet ta' turiżmu tal-birra. Fil-fehma tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew il-birreriji għandhom: jidħlu għal parteċipazzjoni aktar attiva u responsabbli f'diversi attivitajiet ta' promozzjoni ta' prodotti tal-ikel li jinkoraġġixxu l-konsum ta' ikel tajjeb għas-saħħa ġewwa l-UE u f'pajjiżi terzi bl-appoġġ mill-Kmamar tal-Kummerċ, l-awtoritajiet reġjonali, l-Istati Membri u l-Kummissjoni Ewropea; ikomplu għaddejjin bl-isforzi biex iħajru l-ġenerazzjonijiet aktar żgħażagħ għas-settur tal-birra bħala qasam ta' impjieg stabbli u mħallas b'mod ġust permezz tat-trawwim ta' programmi ta' apprendistat u skemi ta' taħriġ vokazzjonali; ikomplu jsaħħu l-kooperazzjoni tagħhom mal-istituti tar-rirċerka u l-edukazzjoni, billi jipparteċipaw aktar fil-programmi tal-UE għall-innovazzjoni u r-riċerka u l-iżvilupp flimkien mal-imsieħba tagħhom, kif ukoll fil-programmi ta' edukazzjoni u taħriġ; iżidu l-involviment tagħhom fid-diversi attivitajiet żviluppati permezz tal-fondi reġjonali, strutturali u dawk immirati lejn l-SMEs; jestendu l-kooperazzjoni eżistenti u applikabbli għal tul ta' żmien medju jew twil mal-produtturi lokali tal-ħops, iċ-ċereali u prodotti oħra essenzjali għall-produzzjoni tal-birra; iħeġġu favur l-aktar użu mifrux possibbli ta' valutazzjonijiet taċ-ċiklu tal-ħajja bħala għodda awtoanalitika fis-settur tal-birra, filwaqt li jitqiesu l-limitazzjonijiet ta' birreriji żgħar immexxija mill-familji minħabba restrizzjonijiet ta' kapaċità. Il-katina tal-provvista marbuta mas-settur tal-birra hija magħmula minn operaturi lokali però fost il-kumpaniji tal-produzzjoni tal-malt, il-produtturi tat-tagħmir u l-fornituri ta' servizzi tekniċi nsibu mexxejja globali wkoll. L-istituti Ewropej tal-produzzjoni tal-birra jxerrdu wkoll l-għarfien tagħhom mad-dinja kollha. Avvenimenti bħalma huma l-kungress tal-Konvenzjoni Ewropea tal-Birreriji jew konferenzi individwali dwar il-birra jattiraw viżitaturi mid-dinja kollha. Il-komponenti ewlenin tal-birra huma ta' oriġini naturali u jinkludu l-ilma, iċ-ċereali, il-ħops u l-ħmira. L-ilma huwa l-aktar materja prima importanti użata mis-settur tal-birra, u jirrapreżenta madwar 92 % tal-kontenut fil-birra. Il-protezzjoni tal-ilma ta' taħt l-art għalhekk hija ta' tħassib ewlieni. Minħabba l-bżonn taċ-ċereali (bħalma huma x-xgħir, qamħ jew oħrajn) li huma sors essenzjali ta' lamtu għall-birra, ir-relazzjoni mal-komunità agrikola hija kruċjali għall-birriera u dawk li jipproduċu x-xgħir tal-birra. Id-dipendenza tal-birriera fuq is-settur agrikolu għall-materji prima tagħhom kien ifisser li fis-snin reċenti l-industrija kellha tiffaċċja prezzijiet ogħla għall-materjali agrikoli li jintużaw fil-produzzjoni tal-birra, minħabba ħsad ta' kwalità li tvarja u minħabba l-volatilità tal-prezzijiet. Ir-relazzjoni bejn il-fornituri tal-materjali u l-birriera għandha tiġi ggwidata minn approċċ sostenibbli applikabbli għal perjodu ta' żmien twil fejn dan huwa possibbli u meħtieġ. Fl-2010, il-bejgħ totali tal-birra kien jammonta għal EUR 106 biljun, inkluż il-VAT, li tirrapreżenta 0,42 % tal-PDG tal-UE. Huwa stmat li aktar minn 63 % tal-produzzjoni Ewropea tal-birra tinxtara fis-supermarkets jew fi ħwienet tan-negozju oħrajn ("mingħajr liċenzja"). Is-37 % l-oħrajn huma ikkonsmati fis-settur tal-ospitalità (eż. bars, ħwienet tax-xorb, ristoranti; tal-konsum fuq il-post). F'dawn l-aħħar ħmistax-il sena s-suq Ewropew tal-birra kien soġġett għal żviluppi differenti f'termini ta' avvanzi tekniċi, investimenti, fużjonijiet, struttura ġdida tal-kumpaniji u attitudni tal-konsumatur. Il-waqgħa fil-konsum mill-2007 'l hawn qed ikollha impatt dirett fuq l-attivitajiet tal-birriera. Wara snin ta' tkabbir fl-Unjoni Ewropea l-produzzjoni tal-birra ġarrbet tnaqqis f'daqqa minn 420 miljun ettolitru għal 337 miljun ettolitru fl-2011. Minkejja dan, fis-snin li ġejjin huma mistennija rkupru u potenzjal għat-tkabbir, sakemm iċ-ċirkostanzi ekonomiċi u regolatorji jkunu favorevoli u jippermettu. In-numru dejjem jikber ta' birriera u l-innovazzjoni tal-prodotti wasslu wkoll biex joħorġu prodotti ġodda u minnhom igawdu l-konsumatur, is-soċjetà u l-ambjent. Permezz tad-diversifikazzjoni f'birer b'kontenut alkoħoliku baxx jew mingħajr alkoħol inħolqu wkoll opportunitajiet għall-birriera ta' kull daqs, u dan wassal għal żidiet fil-bejgħ, filwaqt li qed tiżdied ukoll b'mod konsistenti d-disponibbiltà ta' birer organiċi. Politika bilanċjata dwar is-sisa fil-livell nazzjonali u użu aħjar tal-mekkaniżmi eżistenti għall-kooperazzjoni fi ħdan l-amministrazzjoni fiskali jistgħu jsiru strument biex jiġu evitati l-kummerċ immexxi mit-taxxa u l-prattiki relatati li jagħmlu ħsara, u b'hekk tkun qed tingħata għajnuna lis-settur tal-birra biex iżomm il-kompetittività tiegħu partikolarment f'żoni konfinali. Madankollu, il-potenzjal li l-birra Ewropea għandha biex iżżomm u tkabbar il-preżenza tagħha f'pajjiżi terzi jista' jiġi mhedded minn regolamenti lokali li jirrapreżentaw ostaklu kummerċjali li jfixkel l-esportazzjonijiet u l-investimenti rigward il-birra. Minbarra t-tariffi, dawk l-ostakli jistgħu jirriżultaw minn miżuri relatati mal-leġislazzjoni bħal pereżempju d-definizzjoni tal-prodott (pereżempju fir-Russja) jew proċeduri amministrattivi fiskali (pereżempju fl-Albanija u fit-Turkija). Il-Kummissjoni Ewropea u l-Istati Membri, f'kooperazzjoni mas-settur tal-birra, għandhom rwol ewlieni biex jindirizzaw dawn id-diffikultajiet u oħrajn li jfiġġu minn żmien għal ieħor fi swieq barranin. Filwaqt li l-Unjoni Ewropea tapplika tariffa doganali ta' żero ewro għall-importazzjoni ta' birra fil-ftehimiet ta' kummerċ rispettivi, diversi pajjiżi jżommu d-dazji doganali biex jiskoraġġixxu l-importazzjoni minn Stati Membri tal-UE li joħolqu kompetizzjoni. In-negozjati li jinsabu għaddejjin dwar Ftehimiet ta' Kummerċ Ħieles ikopru dan l-aspett ukoll, u l-aktar ftehimiet reċenti (pereżmpju bejn l-UE u l-Korea t'Isfel) jaħsbu għal tnaqqis progressiv tad-dazji, skema li għandha tkompli tiġi estiża. Il-prospetti ta' preżenza ta' marki tal-birra Ewropea fis-swieq barranin jiżdiedu wkoll permezz tal-avvenimenti ta' promozzjoni, bħal ngħidu aħna wirjiet u fieri, u l-iskemi ta' konsultazzjoni li jingħataw mill-Kummissjoni Ewropea f'pajjiżi terzi. Il-parteċipazzjoni tal-birriera fl-attivitajiet rispettivi ta' fuq il-post s'issa kienet pjuttost fqira minħabba għarfien limitat dwar il-benefiċċji li jistgħu jinkisbu u minħabba nuqqas ta' reklamar. L-għanijiet tal-UE ta' ekonomija intelliġenti, sostenibbli u inklużiva fl-Istrateġija tal-Ewropa 2020 għat-tkabbir jidhru fil-karatteristiċi tas-settur tal-birra. Il-birriera jinsabu fil-pajjiżi Ewropej kollha u jappoġġaw 'il fuq minn żewġ miljun impjieg minħabba l-infiq kbir fuq l-oġġetti u s-servizzi u minħabba l-introjtu ġġenerat fis-settur tal-ospitalità u tal-bejgħ bl-imnut. Aktar minn 73 % tal-impjiegi ġġenerati mill-birra huma fil-qasam tal-ospitalità. Minħabba li s-settur tal-ospitalità jaqdi wkoll rwol fundamentali biex jiġu żgurati l-impjiegi u t-tkabbir, mhux biss direttament ġewwa l-intrapriżi assoċjati imma wkoll b'mod indirett għal partijiet kbar mill-ekonomija Ewropea, il-miżuri għall-iżvilupp tas-settur huma essenzjali għall-impjieg speċjalment fost ħaddiema żgħażagħ u li m'għandhomx ħiliet biex dawn jevitaw ix-xogħol prekarju u l-ħlas baxx. Din il-varjetà unika tgħaqqad flimkien il-patrimonju, il-kultura u l-modernità, u b'hekk toffri diversi possibilitajiet biex isir użu mill-ħiliet tax-xogħol fi ħdan il-birreriji u madwarhom. Minbarra x-xogħol relatat mal-katina tal-provvista u l-forniment, il-potenzjal tal-esperjenza gastronomika u tat-turiżmu għandu jkompli jiġi żviluppat sabiex jiżdied l-impjieg permezz tal-attivitajiet tal-birriera nfushom, kif ukoll permezz ta' skemi ta' finanzjament nazzjonali u tal-UE. L-industrija tal-produzzjoni tal-birra ħasset l-effetti tal-qagħda ekonomika globali u ġarrbet tnaqqis fl-impjieg dirett ta' 9 % bejn l-2008 u l-2010 minħabba tnaqqis fil-konsum tal-prodott. Minkejja t-tnaqqis fil-konsum b'riżultat taċ-ċirkostanzi ekonomiċi inwiegħra tal-Ewropa, in-numru totali ta' birreriji (inkluż il-mikrobirreriji) fl-Ewropa kien akbar fl-2010 (3 638) milli fl-2008 (3 071) u għadu għaddej minn żvilupp kontinwu, u b'hekk joffri potenzjal għal aktar impjiegi. Dan il-potenzjal m'għandux jiġi mhedded minn miżuri li jillimitaw il-bejgħ jew ta' natura fiskali detrimentali u għandu jkompli jiġi msaħħaħ permezz tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali u anke f'livelli ogħla biex jiġġenera impjiegi ta' kwalità ogħla fis-settur. Il-kwalità u l-konsum tal-ilma huma fatturi importanti fil-proċess tal-produzzjoni tal-birra. Għalhekk hija meħtieġa ġestjoni tal-ilma adegwata mill-fornituri tal-ilma u mill-birriera sabiex tiġi żgurata s-sostenibbiltà tal-produzzjoni tal-birra. F'dan ir-rigward, għandhom jittieħdu l-prekawzjonijiet meħtieġa sabiex l-esplorazzjonijiet tal-gassijiet tax-shale ma jniġġsux il-provvista tal-ilma ta' taħt l-art għall-konsumaturi, inklużi l-utenti industrijali. B'mod speċifiku fl-industrija tal-birra, il-KESE jinnota kif birreriji Olandiżi u Ġermaniżi diġà qed isegwu l-iżviluppi f'dan il-qasam bi tħassib kbir. Biex ikomplu jiżviluppaw dawn l-attivitajiet, il-gvernijiet, il-birriera u operaturi ekonomiċi u gruppi tas-soċjetà ċivili oħrajn għandhom jaħdmu flimkien biex iwettqu kampanji li jippromovu konsum responsabbli tal-birra, li jistgħu jkunu kompletament kompatibbli ma stili ta' ħajja adulta b'saħħitha, u li jiskoraġġixxu l-abbuż mill-alkoħol. Fid-dawl tar-rwol li taqdi l-birra fil-qasam tal-kultura, il-patrimonju u l-konsum, għandha tingħata kunsiderazzjoni lil inizjattiva tal-Unjoni Ewropea li tipprovdi l-mezzi finanzjarji għall-organizazzjoni ta' taħriġ speċjali għall-għalliema u l-edukaturi fil-livelli kollha, b'enfasi fuq l-aspetti tas-saħħa, dawk soċjali u kulturali tal-konsum ta' xorb fermentat. Ir-rwol tal-edukazzjoni u r-riċerka huwa fattur kruċjali biex jinżamm l-involviment tas-settur. Dawn isiru permezz tal-universitajiet, l-iskejjel tal-birriera, l-istituti tat-teknoloġija tal-ikel u permezz ta' netwerks oħrajn. L-organizzazzjoni ta' fora għall-iskambju ta' informazzjoni għandha titkompla, sabiex l-Ewropa tibqa' tkun ċentru mexxej għall-investigazzjonijiet żviluppati mill-birriera, is-sħab tagħhom, ir-riċerkaturi u individwi oħrajn li jiġu attirati. L-appoġġ għall-isforzi mis-settur tal-birra biex jippromovu l-eċċellenza skont l-ogħla standards xjentifiċi fir-rigward tal-karatteristiċi tal-birra u l-effetti tagħha fuq is-saħħa u l-imġiba jistgħu jagħtu kontribut ukoll sabiex jittejbu l-informazzjoni u l-edukazzjoni f'dan il-qasam importanti. Parteċipazzjoni aħjar fl-iskemi ta' finanzjament tal-UE u ta' kooperazzjoni jistgħu jiġu kkunsidrati mill-partijiet attivi kollha. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013. Fis-17 ta' Settembru 2012, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda, b'konformità mal-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, li jħejji Opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar Is-Sezzjoni Speċjalizzata għar-Relazzjonijiet Esterni, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar il-25 ta' Settembru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'183 vot favur, 3 voti kontra u 11-il astensjoni. F'dan il-kuntest, il-Kumitat jesprimi sentimenti ta' dispjaċir kbir għall-mewt ta' mill-inqas 311 migrant Afrikan, u probabbilment ħafna aktar, lil hinn mill-kosta ta' Lampedusa f'żewġ inċidenti reċenti ta' nawfraġju. Filwaqt li m'hemmx kawża waħda għal din it-traġedja, il-Kumitat jemmen li dawn l-avvenimenti huma sintomatiċi tal-problema aktar wiesgħa tal-immigrazzjoni irregolari bil-baħar lejn l-UE, u li hemm rabta ta' kawża u effett bejn dawn iż-żewġ inċidenti u dak li jidher bħala n-nuqqas ta' kapaċità tal-UE li tistabbilixxi politiki sodisfaċenti u koerenti dwar l-immigrazzjoni irregolari bbażati fuq is-solidarjetà, fosthom politiki dwar it-tfittxija, is-salvataġġ u d-diżimbark. Il-Kumitat jappella lill-UE u lill-Istati Membri biex iqisu dawn l-inċidenti bħala twissija biex jistenbħu u jaġixxu issa fuq ir-rakkomandazzjonijiet ta' din l-opinjoni qabel ma sseħħ traġedja oħra. It-traġedji ta' Lampeduża jsaħħu l-ħtieġa assoluta li l-UE titratta l-kwistjoni tal-immigrazzjoni irregolari u s-superviżjoni tal-fruntieri bħala kwistjoni Ewropea. Il-politika komuni dwar l-immigrazzjoni għandu jkollha approċċ globali li jqis diversi aspetti, bħas-sitwazzjoni demografika u s-swieq tax-xogħol, ir-rispett tad-drittijiet tal-bniedem, it-trattament ugwali u n-nondiskriminazzjoni, il-leġislazzjoni dwar l-ammissjoni ta' immigranti ġodda, is-sitwazzjoni tal-immigranti f'sitwazzjoni irregolari, l-akkoljenza u l-protezzjoni ta' dawk li jfittxu asil, il-ġlieda kontra n-netwerks kriminali tat-traffikar illegali tal-bnedmin, il-kollaborazzjoni ma' pajjiżi terzi, is-solidarjetà Ewropea, il-politika soċjali u l-integrazzjoni. Matul l-aħħar snin kien hemm avvenimenti, dikjarazzjonijiet u deċiżjonijiet politiċi li dwarhom il-Kumitat jinsab dejjem iżjed imħasseb, għaliex qed tinfirex fostna lkoll marda antika u magħrufa sew tal-Ewropej: il-ksenofobija u n-nazzjonaliżmu li jeskludi lill-oħrajn. Il-minoranzi u l-immigranti qed jisfaw vittmi ta' disprezz, tgħajjir u politiki aggressivi u diskriminatorji. Is-suġġett tal-immigrazzjoni irregolari huwa wieħed partikolarment serju u kumpless, kif juru t-tabelli fl-appendiċijiet fl-aħħar tad-dokument. Barra minn hekk, din hija kwistjoni tal-Unjoni Ewropea (UE) kollha u għandha tiġi trattata bħala tali. L-immigranti irregolari li jgħaddu mill-fruntiera tan-Nofsinhar dejjem ifittxu li jsibu sistemazzjoni f'pajjiżi oħra tal-UE. Minħabba li fiż-żona Schengen ma jeżistux fruntieri interni, il-kwistjoni tal-immigrazzjoni irregolari għandha implikazzjonijiet għall-Ewropa kollha u trid tiġi indirizzata b'politika Ewropea komuni u effikaċi. Il-KESE studja s-suġġett tal-immigrazzjoni irregolari bir-reqqa u esprima l-fehmiet tiegħu f'għadd ta' opinjonijiet, adottati b'maġġoranzi wesgħin. Dawn l-opinjonijiet fihom analiżi tal-kawżi tal-immigrazzjoni irregolari lejn l-UE, filwaqt li nnutaw in-nuqqas ta' politika globali tal-UE dwar l-immigrazzjoni irregolari u li l-progress qed isir bil-mod wisq sabiex l-UE jkollha politika komuni dwar l-immigrazzjoni u l-asil kif ukoll leġislazzjoni li għandha livell għoli ta' armonizzazzjoni. Hemm ukoll referenza estensiva għall-konsegwenzi tal-problema u jiġu proposti għadd ta' soluzzjonijiet. Eluf ta' immigranti irregolari jidħlu fl-UE bil-baħar. Dan ifisser li l-kwistjoni tal-immigrazzjoni irregolari bil-baħar, li skont il-Frontex tinsab l-aktar fir-reġjun Ewro-Mediterranju, trid tiġi trattata b'mod speċifiku. L-għan ewlieni tal-opinjoni huwa li jiġi studjat il-fenomenu tal-immigrazzjoni irregolari bil-baħar, filwaqt li tirreferi għal xi wħud mill-kwistjonijiet ewlenin assoċjati mal-immigrazzjoni irregolari b'mod ġenerali, biex jitfittxew soluzzjonijiet globali li jiggarantixxu politika ta' immigrazzjoni li hija effikaċi, umana u finanzjarjament abbordabbli. Id-drittijiet tal-immigranti irregolari għandhom jiġu rispettati totalment f'kull ħin, mill-mument li jiġu salvati jew detenuti sakemm jiksbu l-istatut ta' ħarsien, isibu ruħhom f'sitwazzjoni irregolari "mingħajr dokumenti" jew jiġu rimpatrijati fil-pajjiż ta' oriġini tagħhom. Il-migrazzjoni irregolari bil-baħar spiss twassal għat-telf tal-ħajjiet. F'dan ir-rigward, il-KESE jisħaq fuq l-importanza li jiġu mħarsa d-drittijiet fundamentali tal-bniedem f'kull waqt. Il-KESE ppropona li l-Aġenzija tad-Drittijiet Fundamentali tissorvelja wkoll l-azzjonijiet ta' kontroll tal-fruntieri u l-operazzjonijiet tal-Frontex. Il-Kumitat jappoġġja l-attivitajiet tal-Forum Konsultattiv tal-Frontex u jesprimi l-interess tiegħu fil-kooperazzjoni. L-Istati Membri u l-bastimenti privati huma obbligati li jsalvaw lil kull minn huwa fil-periklu fil-baħar. Dan jinkludi lill-immigranti u t-traffikanti/kuntrabandisti li ħadu riskji b'mod konsapevoli. F'ħafna każijiet, in-netwerks tal-kriminali li jittraffikaw/jikkuntrabandaw il-persuni li qed ifittxu l-asil jew l-immigranti irregolari jesponu lil dawn il-persuni għal riskji kbar. L-aġenziji u l-NGOs indikaw li fil-Mediterran kull sena jmutu eluf ta' persuni f'ċirkostanzi bħal dawn u, f'xi każijiet, dawn il-persuni ma rċevewx għajnuna jew ma ġewx salvati mill-bastimenti li kienu għaddejjin qrib. Fil-qasam tal-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri nbdew numru ta' attivitajiet li qed jitmexxew mill-Eurasil, grupp ta' esperti nazzjonali mmexxija mill-Kummissjoni. Ġie stabbilit ukoll strument ta' solidarjetà finanzjarja bil-ħolqien tal-Fond Ewropew għar-Refuġjati. Mill-2014, il-Fond għall-Migrazzjoni u l-Ażil ser ikollu aktar riżorsi kif ukoll aktar flessibbiltà għas-sitwazzjonijiet ta' emerġenza. It-talbiet ta' dawk li jfittxu l-asil għall-protezzjoni jridu jiġu studjati fid-dawl tal-liġijiet Ewropej dwar l-asil u l-għoti ta' ħarsien internazzjonali. Dawk li verament jeħtieġu l-ħarsien għandhom jirċevuh. Il-KESE jtenni li t-trattament u l-garanziji li jingħataw lil dawk li jfittxu l-asil fil-fruntieri jridu jkunu l-istess bħal dawk li jingħataw lil dawk li jippreżentaw it-talba tagħhom fit-territorju tal-Istat Membru. Il-KESE jappoġġja l-proposti mressqa mill-UNHCR biex jitwaqqfu gruppi ta' esperti dwar l-asil li jgħinu fl-operazzjonijiet kollha ta' kontroll tal-fruntieri fl-UE. Huwa importanti ħafna li jiġi indikat li iżjed minn eluf minn dawk li jidħlu fl-UE ma jitolbux l-asil peress li huma migranti ekonomiċi u l-aspirazzjoni ewlenija li jkunu daħlu biha fl-UE hija li jkomplu fi triqthom lejn pajjiżi Ewropej oħra, u mhux li jibqgħu fil-pajjiż fejn ikunu waslu fil-bidu. Is-sħubijiet ta' mobbiltà m'għandhomx ifissru li l-pajjiżi msieħba jridu jħallsu l-ispejjeż kollha tal-proċeduri tal-asil għall-persuni li jkunu għaddejjin mit-territorju tagħhom. L-UE għandha turi l-appoġġ tagħha permezz tal-Fond għall-Ażil. Dan il-fond għandu jikkontribwixxi għall-istabbiliment ta' mekkaniżmi u strutturi li jippermettu li l-applikazzjonijiet għall-asil jiġu studjati u tittieħed deċiżjoni dwarhom fi żmien raġonevoli fil-kuntest tal-garanziji tal-liġi internazzjonali. Ir-ritorn tal-migranti li jkunu daħlu fl-UE b'mod irregolari jrid jiġi trattat b'attenzjoni. F'dan ir-rigward, ftehimiet ta' ritorn ma' pajjiżi terzi huma essenzjali biex jiġu assigurati li d-drittijiet tal-migranti li jkunu qed jirritornaw jiġu rispettati għal kollox. Il-Kumitat jappella għal aktar trasparenza fir-rigward taċ-ċentri ta' detenzjoni ġewwa u barra l-UE u jitlob li l-UNHCR tinżamm infurmata dwar is-sitwazzjoni tal-persuni li jinżammu f'dawn iċ-ċentri u li dawn il-persuni jingħataw assistenza adegwata mill-NGOs. Il-KESE jemmen li n-nisa tqal u l-minorenni għandhom jirċievu protezzjoni speċjali u għandhom jitpoġġew f'faċilitajiet adatti li għandhom jitwaqqfu bl-appoġġ finanzjarju tal-UE. Il-KESE jisħaq li l-problema hija waħda Ewropea u mhux biss tal-pajjiżi tal-Mediterran; mhux l-anqas peress li mill-eżistenza tal-ftehim Schengen l-immigrazzjoni fir-reġjun tal-Mediterran trid tiġi indirizzata bi sforz Ewropew komuni. Dan ma jirrigwardax biss it-turija ta' solidarjetà komunitarja iżda wkoll li l-Istati Membri tal-UE jassumu r-responsabbiltajiet tagħhom, permezz ta' politika Ewropea komuni li għandha tiġi proposta mill-Kummissjoni u approvata mill-Kunsill u l-Parlament. Il-fruntieri tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea, u dan jinkludi l-fruntieri tal-baħar tal-Istati Membri tal-UE li jinsabu fix-xtut tal-Mediterran, huma l-fruntieri tal-Istati Membri kollha tal-UE, u l-Istati Membri kollha għandhom jaqsmu r-responsabbiltà biex iħarsuhom b'mod adegwat. F'dan ir-rigward l-Istati Membri kollha għandhom jassistu u jipparteċipaw fi: (i) il-provvista tar-riżorsi meħtieġa għal salvataġġ mill-baħar u kontroll tal-fruntieri effikaċi (ii) l-ipproċessar tal-applikazzjonijiet tal-asil, fil-qafas tar-responsabbiltajiet tagħhom (iii) sitwazzjonijiet straordinarji, l-implimentazzjoni tal-proċeduri tar-rimpatriju u tal-espulsjoni (iv) it-trasferiment fi ħdan l-UE tal-migranti mill-Istati Membri ż-żgħar tal-Mediterran (v) il-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata u t-traffikar. L-Unjoni Ewropea għandha tuża l-influwenza politika u ekonomika kollha tagħha, partikolarment fil-pajjiżi li jibbenefikaw minn fondi importanti tal-UE, biex tikkonvinċihom jikkooperaw fil-kwistjonijiet tal-immigrazzjoni. Il-Kumitat jemmen li s-sħubijiet għall-mobilità għandhom jinkludu l-erba' pilastri tal-Approċċ Globali: il-faċilitazzjoni u l-organizzazzjoni tal-migrazzjoni legali u l-mobilità; il-prevenzjoni u t-tnaqqis tal-migrazzjoni irregolari u t-traffikar tal-bnedmin; il-promozzjoni tal-protezzjoni internazzjonali u t-titjib tad-dimensjoni esterna tal-politika tal-asil; u l-massimizzazzjoni tal-impatt fuq l-iżvilupp tal-migrazzjoni u l-mobilità. Is-soluzzjoni għall-problema trid tħares lil hinn mill-miżuri ta' għassa għal azzjoni preventiva li trid issir fil-pajjiżi terzi, filwaqt li jkun hemm enfasi akbar fuq l-iżvilupp ta' programmi ta' kooperazzjoni biex jappoġġjaw il-kultivazzjoni tal-art u t-trobbija tal-bhejjem, l-SMEs eċċ. L-UE trid turi li għandha s-saħħa politika li taħdem flimkien mal-pajjiżi li magħhom hija suppost qed tikkoopera u li qed jirċievu livelli għoljin ta' finanzjament biex issir ħidma konġunta fuq kwistjonijiet ta' sigurtà, il-kriminalità organizzata, u l-immigrazzjoni irregolari. Il-KESE jilqa' l-ftehim reċenti mar-Renju tal-Marokk u l-inizjattiva li jiġu stabbiliti sħubijiet għall-mobilità bejn l-UE u t-Tuneżija, l-Eġittu u l-Libja. Madankollu, ser ikun hemm bżonn li ssir valutazzjoni dwar l-effikaċja u l-impatt tas-sħubijiet għall-mobilità li jeżistu bħalissa. Il-KESE jappoġġja l-inizjattiva tal-Kummissjoni li tiżgura li s-sħubijiet għall-mobilità jkollhom mekkaniżmu effiċjenti ta' valutazzjoni. Mill-banda l-oħra, is-sħubijiet għall-mobilità, li huma dikjarazzjonijiet politiċi konġunti li mhumiex legalment vinkolanti għall-Istati parteċipanti, għandhom isiru ftehimiet internazzjonali. Il-Kumitat iqis li l-UE u l-Istati Membri għandhom jikkonkludu ftehimiet ġodda ma' pajjiżi oħra tar-reġjun. Minħabba r-relazzjoni speċjali tal-UE mat-Turkija, il-kwistjonijiet fil-qasam tal-migrazzjoni għandhom jissaħħu bejn iż-żewġ partijiet, speċjalment dawk relatati mal-ġlieda kontra n-netwerks kriminali. Sabiex jiġi żgurat li l-proċeduri amministrattivi u legali jaħdmu tajjeb, huwa essenzjali li l-UE titlob lill-pajjiżi ta' oriġini tal-migranti irregolari li jipprovdu d-dokumenti tal-ivvjaġġar malajr. Din il-kwistjoni għandha tiġi indirizzata fi ħdan tal-konferenza Ewro-Mediterranja, peress li għadd sostanzjali tal-immigranti irregolari jidħlu fl-UE minn pajjiżi terzi fuq il-kosta tal-Mediterran. Trid tingħata assistenza lil ċerti pajjiżi ta' tranżitu biex huma jkunu jistgħu jiġġestixxu l-fruntieri tagħhom aħjar, iwaqqfu strutturi ta' asil u anke jkunu jistgħu jibnu l-kapaċità biex jagħtu ħarsien huma stess lil dawk li jeħtiġuh. Il-Frontex għandha tkompli tiġi ristrutturata f'aġenzija Ewropea tal-fruntieri esterni ġenwina, b'mandat usa' għall-koordinazzjoni u l-prevenzjoni. Għaldaqstant, trid tissaħħaħ b'riżorsi finanzjarji adegwati li jippermettulha tipprovdi l-assistenza meħtieġa lill-Istati Membri tan-Nofsinhar li qed jitħabtu biex ikampaw mal-flussi migratorji. Fl-istess waqt, l-għadd ta' persunal (fosthom gwardji tal-fruntiera) irid jiżdied u r-riżorsi għall-monitoraġġ u r-reġistrazzjoni elettroniċi jitjiebu. F'dan ir-rigward irid isir aktar biex jissaħħaħ il-kunċett ta' Gruppi Ewropej tal-Għassa tal-Fruntieri, kif ġie enfasizzat fir-rapport tal-Parlament Ewropew dwar il-Frontex (A7-0278/2011). Barra minn hekk, issa trid tiġi kunsidrata bis-serjetà l-possibbiltà li Frontex tuża l-kapaċitajiet il-ġodda tagħha (bħal dik li tixtri l-apparat). In-Netwerk Ewropew tal-Pattulji li jipprovdu s-sigurtà għall-fruntieri reġjonali għandu jissaħħaħ, b'mod li jippermetti l-koordinazzjoni tar-riżorsi nazzjonali u l-miżuri Ewropej, u li tissaħħaħ il-kooperazzjoni fil-livelli nazzjonali u Ewropej. L-Uffiċċju Ewropew ta' Appoġġ għall-Asil (EASO) irid ikun f'pożizzjoni li jidentifika b'mod ċar id-differenzi fil-prattiki tal-asil bejn l-Istati Membri, kif ukoll id-differenzi fil-leġislazzjoni tagħhom, u jipproponi l-bidliet meħtieġa. Irid ikollu wkoll is-setgħa li jfassal linji gwida komuni dwar l-interpretazzjoni u l-applikazzjoni tal-aspetti proċedurali u ta' sustanza differenti tal-acquis tal-UE dwar l-asil, kif ipproponiet il-Kummissjoni fil-Green Paper tagħha. Dan l-Uffiċċju jista' jsir ċentru importanti għall-iskambju ta' prattiki tajbin, u għall-iżvilupp ta' attivitajiet ta' taħriġ dwar l-asil, b'mod partikolari għall-uffiċjali tal-fruntieri. Jista' jkun ukoll ċentru għall-monitoraġġ u l-analiżi tar-riżultati tal-miżuri l-ġodda li l-UE qed tiżviluppa b'rabta mal-asil. Barra minn hekk jista' jkun il-post fejn jiġu stabbiliti u ġestiti l-gruppi konġunti ta' esperti dwar l-asil. L-Uffiċċju Ewropew ta' Appoġġ għall-Asil (EASO) irid jaħdem f'netwerk, jikkollabora mal-Eurasil u jżomm rabtiet stretti mal-UNHCR u mal-NGOs speċjalizzati. L-Uffiċċju Ewropew ta' Appoġġ għall-Asil beda jaħem fi żmien relattivament reċenti. Huwa mistenni li jibda' jwettaq il-ħidma tiegħu b'mod sħiħ mingħajr aktar dewmien, speċjalment rigward ir-rwol tiegħu li jfittex soluzzjonijiet sostenibbli u jiżgura li l-ispejjeż jiġu maqusma bejn l-Istati Membri, kif hemm deskritt fir-regolament tal-EASO. Fl-istess waqt l-EASO jrid ikun proattiv ukoll fir-rigward tas-solidarjetà fi ħdan l-UE b'koerenza mal-obbligi tiegħu skont ir-regolament tal-EASO. L-immigrazzjoni irregolari bil-baħar hija perikoluża u tpoġġi ħajjet in-nies fil-periklu. Eluf ta' persuni tilfu ħajjithom filwaqt li qasmu l-Mediterran fuq bastimenti li ma kinux tajbin għall-baħar. Il-vjaġġi perikolużi huma organizzati miċ-ċrieki ta' kriminali li jdeffsu mijiet ta' persuni (fosthom nisa u tfal), mingħajr tagħmir u provvisti adegwati (l-anqas tagħmir għas-salvataġġ tal-ħajja), f'dgħajjes, li ħafna minnhom mhumiex tajbin għall-baħar. Ir-riżoluzzjoni li għaddiet mill-Assemblea Parlamentari tal-Kunsill tal-Ewropa (Riżoluzzjoni 1872(2012)) bit-titlu "Lives lost in the Mediterranean Sea – Who is responsible?" [Ħajjiet mitlufin fil-Baħar Mediterran – Min hu responsabbli?] tiddeskrivi r-rwol li għandhom it-traffikanti tal-migranti fl-organizzazzjoni ta' vjaġġi perikolużi fil-Mediterran b'mod iddettaljat ħafna u għandha titqies għall-iskop li tinftihem il-gravità tal-kwistjoni. Il-proċedimenti kriminali u s-sentenzi kontra t-traffikanti u l-kuntrabandisti tal-persuni għandhom ikunu mill-aktar severi, b'penali li jinkludu l-ħabs għall-għomor. Il-persuni sfruttati mit-traffikanti għandhom dejjem jitqiesu bħala vittmi innoċenti. It-traffikar tan-nies joħloq attività kriminali hekk kif iċ-ċrieki kriminali li jorganizzaw il-vjaġġi jiġbru l-ħlas għal kull persuna li tivjaġġa, spiss b'estorsjoni u l-użu ta' mezzi inumani. Il-KESE jenfasizza li l-UE għandha tikkoopera mal-pajjiżi ta' tluq u l-pajjiżi ta' oriġini, bil-għan li tkisser iċ-ċrieki kriminali involuti. Il-KESE jinsisti wkoll li l-UE trid taġixxi bl-aktar mod deċiżiv possibbli biex twaqqaf it-traffikanti tal-persuni milli joperaw u jpoġġu ħajjet in-nies fil-periklu. L-UE għandha wkoll tikkunsidra li tiffirma ftehimiet ma' pajjiżi terzi dwar il-ħolqien ta' ċentri li jirċievu l-migranti u tipprovdi appoġġ finanzjarju biex dawn jitwaqqfu u jinżammu. Iċ-ċentri li jitwaqqfu f'dawn il-pajjiżi jistgħu jaħdmu flimkien ma' ċentri oħra ta' akkoljenza għall-iskopijiet ta' identifikazzjoni u ta' kura. L-IOM, l-UNHCR, l-Aġenzija tad-Drittijiet Fundamentali u l-NGOs speċjalizzati għandhom jissorveljaw il-mod kif joperaw dawn iċ-ċentri. Barra minn hekk, l-UE trid twettaq inizjattivi ta' informazzjoni li permezz tagħhom immigranti irregolari potenzjali jiġu skuraġġuti milli jidħlu fl-UE b'mod illegali billi tissensibilizzahom dwar il-perikli u d-diffikultajiet inerenti għall-immigrazzjoni illegali. L-immigranti irregolari potenzjali jridu jiġu sensibilizzati wkoll għad-diffikultajiet enormi li jiltaqgħu magħhom biex isibu impjieg fl-Ewropa meta jidħlu mingħajr id-dokumenti meħtieġa. L-organizzazzjonijiet li jaħdmu biex jissensibilizzaw lill-pubbliku fil-pajjiżi tat-tluq dwar il-kwistjonijiet li ġew imsemmija hawn fuq, biex jiskoraġġixxu l-migranti potenzjali milli jippruvaw li jagħmlu dan il-vjaġġ perikoluż, għandhom jingħataw appoġġ morali u finanzjarju. Il-KESE jappella wkoll li tingħata attenzjoni lill-kawżi aktar profondi tal-problema li jridu jiġu indirizzati, u li huma relatati mal-livell tal-għajxien fil-pajjiżi tat-tluq. Għal dan il-għan għandhom jitwaqqfu programmi speċifiċi. Is-suġġett fit-totalità tiegħu għandu jkun fuq l-aġenda tal-konferenza Ewro-Mediterranja. Il-bidliet ippjanati ser jegħlbu l-problemi attwali peress li l-programmi ta' ġestjoni tal-flussi tal-migrazzjoni u dawk tal-istabbiliment taċ-ċentri ta' detenzjoni tal-UE jaħdmu fuq bażi annwali. L-istess japplika għall-finanzi u l-miżuri. Madankollu huwa kważi impossibbli li jiġu kompluti installazzjonijiet għall-akkoljenza u r-residenza fuq il-bażi ta' skeda annwali. Għaldaqstant, dawn it-tipi ta' programmi għandhom jiġu organizzati b'mod iżjed flessibbli. Pajjiżi terzi li jinsabu fir-rotta mill-pajjiż ta' tluq inizjali għandhom jingħataw fondi biex iwaqqfu ċentri ta' akkoljenza u residenza. Fid-dawl tal-eżempju ekonomiku msemmi hawn fuq, il-baġit tal-UE għandu jwarrab il-fondi biex isaħħaħ il-miżuri ta' monitoraġġ u ta' prevenzjoni (patrol boats, stazzjonijiet tal-gwardji tal-kosta, ħelikopters) u għandu jara li l-Frontex u l-EASO għandhom baġits annwali adegwati biex iwettqu l-ħidma tagħhom b'mod sħiħ. Il-finanzi jridu jiġu garantiti biex il-pajjiżi ta' dħul ikunu jistgħu jikkombattu ċ-ċrieki ta' kriminali b'mod effikaċi filwaqt li jipprovdu wkoll kundizzjonijiet ġusti għall-migranti li jidħlu. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013 Matul is-sessjoni plenarja tiegħu tas-16 u s-17 ta' Jannar 2013, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda, b'konformità mal-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, li jħejji Opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar Is-Sezzjoni Speċjalizzata għar-Relazzjonijiet Esterni, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar il-25 ta' Settembru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'105 voti favur, vot wieħed (1) kontra u astensjoni waħda (1). Dawn ir-riżorsi naturali ewlenin, jiġifieri art agrikola, ikel agrikolu, ilma, enerġija u ċerti metalli u minerali ewlenin, mhumiex mingħajr limiti u l-provvista tagħhom dejjem tonqos, iżda d-domanda għal dawn bħalissa hija l-ogħla li qatt kienet u dejjem tikber. Tweġiba inadegwata għat-tibdil fil-klima tista' tiggrava iktar is-sitwazzjoni. L-UE tibbenefika minn klima relattivament tajba u moderata għall-ikel, l-ilma u l-agrikoltura, iżda mhix awtosuffiċjenti la fl-enerġija u lanqas f'ħafna metalli u minerali strateġiċi ewlenin. Madankollu l-għan ta' din l-Opinjoni huwa li tfittex li tiżgura l-importazzjonijiet essenzjali permezz tal-kummerċ u l-politiki relatati. L-approċċ tal-UE għall-kummerċ sostenibbli huwa iktar avvanzat minn dak tal-kompetituri prinċipali tagħha, iżda s-sostenibilità għandha tkun fundamentali għal kwalunkwe strateġija tal-UE għall-ksib ta' importazzjonijiet essenzjali. Din l-istrateġija għandha wkoll torbot bis-sħiħ mal-Programm għall-Iżvilupp tal-UE, b'referenza partikolari għall-AKP, il-pajjiżi l-inqas żviluppati, l-iżvilupp tal-SĠP u l-SĠP +, u n-negozjati li għaddejjin bħalissa dwar il-Ftehim ta' Sħubija Ekonomika (FSE), kif tirrikonoxxi bis-sħiħ il-Kummissjoni. Kif tenna regolarment il-Kumitat, huma essenzjali li tkun żgurata koerenza bejn il-preservazzjoni tar-riżorsi naturali, il-ġlieda kontra l-faqar, il-produzzjoni sostenibbli u l-konsum. Għandhom jiġu stabbiliti proċessi ta' parteċipazzjoni sħiħa li jinvolvu lis-soċjetà ċivili, billi dawn u d-djalogu soċjali huma fatturi ewlenin li jiżguraw governanza tajba u jiġġieldu l-korruzzjoni. Il-Komunikazzjoni tenfasizza wkoll li "żewġ terzi tas-servizzi pprovduti min-natura – inklużi l-art għammiela, l-arja u l-ilma nadif – qed jonqsu u t-tibdil fil-klima u t-telf tal-bijodiversità huma qrib il-limiti li jekk jinqabżu jkun hemm effetti irriversibbli fuq is-soċjetà umana u l-ambjent naturali". Il-Kumitat min-naħa tiegħu iddeskriva din il-Komunikazzjoni bħala "pass importanti", u enfasizza li "fid-dawl tan-natura finita tal-limiti fiżiċi ta' … ħafna riżorsi naturali … jeħtieġ li l-SDGs jinkludu għanijiet biex dawn ir-riżorsi jintużaw b'mod aktar effiċjenti u biex jinqasmu b'mod aktar ġust". Il-Kumitat jinkoraġixxi t-twettiq attiv tad-"Diplomazija dwar il-Materja Prima" tal-UE. Fuq kollox, jikkunsidra li hemm bżonn li jsiru sforzi iktar b'saħħithom u iktar kkoordinati fil-livell globali, prinċipalment permezz tal-G20 (li jinkludi ħafna pajjiżi li fihom tikkonċentra d-domanda għall-importazzjonijiet strateġiċi), fejn il-kwistjoni kienet diskussa b'inqas suċċess s'issa, iżda wkoll permezz tal-OECD u n-NU u l-aġenziji tagħha. "Tellieqa sal-qiegħ" ma tgħin lill ħadd. L-iżvantaġġ prinċipali għal kwalunkwe approċċ globali integrat huwa n-nuqqas ta' mekkaniżmi ta' infurzar effettivi. Il-Kumitat għalhekk jirrakkomanda li, bħala parti mir-reviżjoni li suppost diġà ġiet ippubblikata tad-WTO, li għandha bażi fil-liġi internazzjonali, tiżdied kompetenza speċifika biex tkopri l-enerġija u l-materja prima u l-użu sostenibbli tagħhom. Enfasi akbar għandha wkoll titqiegħed fuq il-Forum annwali dwar il-Prodotti Bażiċi Globali tal-UNCTAD. Kwistjoni ewlenija hawnhekk hija l-vulnerabbiltà tal-pajjiżi li qed jiżviluppaw. Għall-pajjiżi dipendenti mill-prodotti bażiċi, is-setturi tal-prodotti bażiċi spiss huma l-aktar sors importanti ta' qligħ u impjiegi. Madankollu, l-inkapaċità tagħhom li jsarrfu t-tkabbir immexxi mill-prodotti bażiċi fi tkabbir ekonomiku wiesgħa u iktar fit-tul u benefiċċji aħjar għall-foqra ippoġġi f'dubju l-mudell ta' żvilupp tagħhom. Jeħtieġ li tingħata konsiderazzjoni fundamentali b'mod urġenti, li tinvolvi bis-sħiħ lis-soċjetà ċivili, dwar liema bidliet huma meħtieġa fil-politiki, l-istituzzjonijiet u l-infrastruttura tagħhom li jorbtu d-dħul mill-prodotti bażiċi mal-kisba ta' riżultati ta' żvilupp, inklużi l-Għanijiet ta' Żvilupp tal-Millennju u Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli futuri. Madankollu, il-Kumitat jesprimi t-tħassib kbir tiegħu li dawn huma strumenti tattiċi tal-politika kummerċjali u ma jammontawx għal strateġija globali, u lanqas ma jkunu effettivi fi kriżi. Il-mekkaniżmi ta' tilwim jieħdu l-ħin biex jibdew jaħdmu u, kif jidher mill-każ tal-elementi terresti rari, huma suġġetti għal titwil. Insejħu għal proċedura ta' rispons ta' emerġenza jew ta' kriżi ċara tal-UE fil-każ li importazzjoni importanti f'daqqa waħda ma tibqax disponibbli, għal kwalunkwe raġuni. B'kunsiderazzjoni speċifika għall-kwistjonijiet tal-enerġija, ir-Russja, in-Norveġja u l-Alġerija bejniethom jammontaw għal 85 % tal-importazzjonijiet tal-gass naturali tal-UE u kważi 50 % ta' żejt mhux raffinat. Sa ftit ilu l-produtturi ewlenin tal-enerġija kienu kajmana biex jingħaqdu mad-WTO, li bħala organizzazzjoni bbażata fuq regoli, tenfasizza stabbiltà u prevedibbiltà akbar. Il-Kumitat għalhekk iħeġġeġ li l-UE taħtaf l-opportunità offruta mill-adeżjoni tar-Russja mad-WTO fl-2012, biex tpoġġi dinamiżmu ġdid urġenti fin-negozjati għal ftehim ta' kummerċ u investiment ġdid UE-Russja, u tiżviluppa relazzjoni aktar xierqa u profonda. Bl-istess mod il-Kumitat jitlob lill-Kummissjoni tagħmel ħilitha biex tinkoraġġixxi kemm il-finalizzazzjoni tad-dħul tal-Każakstan fid-WTO, kif ukoll l-impetu miksub reċentament kemm mill-Alġerija u kif ukoll mill-Ażerbajġan fin-negozjati tagħhom għad-dħul fid-WTO. Hemm bżonn jingħata wkoll impetu ġdid lin-negozjati ta' adeżjoni fl-UE tat-Turkija, bħala ċentru kritiku ta' enerġija u pajjiż tranżitu. Il-Kumitat iħeġġeġ ukoll lill-Kummissjoni tagħmel l-almu tagħha biex tgħin tiġi żgurata l-applikazzjoni separata u antiċipata (early harvest) tal-ftehim propost tad-WTO, fil-laqgħa Ministerjali tad-WTO li jmiss, dwar il-Faċilitazzjoni tal-Kummerċ u kwistjonijiet oħra relatati mal-agrikoltura li ma jistgħux ikunu koperti faċilment minn ftehimiet bilaterali. Bl-imblokk tan-negozjati ta' Doha, anke dawn l-isforzi mixjin bil-mod ħafna. In-nuqqas li jinkiseb anki dan l-għan limitat jista' jirrifletti ħażin ħafna fuq ir-rwol tan-negozjati globali tad-WTO: falliment finali fuq livell multilaterali jista' potenzjalment ikollu konsegwenzi serji għas-sigurtà globali tal-ikel. 2.1 Ħafna fatturi flimkien qed joħolqu domanda esponenzjali għar-riżorsi naturali. Dawn jinkludu popolazzjoni dinjija li mistennija tilħaq id-9 biljuni, industrijalizzazzjoni u urbanizzazzjoni mgħaġġla b'iktar minn nofs il-popolazzjoni tad-dinja issa tgħix fil-bliet u mill-2030, 2 biljun ruħ aktar ta' "klassi medja", li jitolbu (u jkunu kapaċi jħallsu għal) diversità u għażla ferm akbar ta' affarijiet li jixtiequ jikkunsmaw. Ebda pajjiż ma jista' jkollu pretensjoni prijorjitarja għal dawn ir-riżorsi: diġà hemm żieda esponenzjali tal-użu tal-mowbajls madwar id-dinja. 2.1.1 Il-problema spiss hija aggravata mill-fatt li ħafna minerali ewlenin jinsabu f'żoni ta' kunflitt, filwaqt li s-sorsi tal-enerġija ewlenin spiss jinsabu f'pajjiżi fejn hemm problemi politiċi oħra. Għalhekk huwa essenzjali li tittieħed azzjoni preventiva globali, qabel id-domanda tisboq sew il-provvista għall-materja prima prinċipali, kontra jew żieda esponenzjali fil-prezzijiet, li waħedha jista' jkollha effett devastanti fuq id-disponibbiltà immedjata ta' dawn il-materjali (biex ma nsemmux l-effett fuq il-faqar), jew ir-rikors għall-gwerra u kunflitti. Id-domanda globali tal-enerġija tista' tiżdied b'40 % fl-20 sena li ġejjin filwaqt li rispons inadegwat għat-tibdil fil-klima jista' jkompli jaggrava s-sitwazzjoni. Provvista tal-enerġija sikura u affidabbli hija kruċjali, mandanakollu ħafna Stati Membri jistgħu jiddependu biss minn għadd żgħir ta' fornituri tal-enerġija u għalhekk huma suxxettibbli għal konġestjonijiet u volatilità fil-prezzijiet, b'mod partikolari fil-każ tal-gass u ż-żejt. Id-diversfikazzjoni tal-provvista tal-enerġija hija partikolarment urġenti għat-tliet Stati Baltiċi. L-enerġija hija qasam ta' kompetenza kondiviża bejn l-UE u l-Istati Membri, ikkumplikata minn kwistjonijiet ta' kunfidenzjalità kummerċjali u sovranità nazzjonali. It-tweġiba tal-Kummissjoni kienet fuq żewġ linji. L-ewwel nett, qed jitwaqqaf mekkaniżmu ta' skambju ta' informazzjoni biex ikopri l-ftehimiet intergovernattivi tal-enerġija bejn l-Istati Membri u pajjiżi terzi. Dan, il-Kumitat laqgħu bħala "pass xieraq lejn l-implimentazzjoni effettiva ta' politika komuni tal-UE għall-enerġija esterna", f'konformità mal-Istrateġija 2020 tal-UE dwar l-Enerġija, u "jenfasizza li huwa essenzjali li l-Ewropa taġixxi b'vuċi magħquda sabiex tikseb provvista tal-enerġija adegwata, stabbli u sigura fil-futur prevedibbli". S'issa l-ebda pajjiż fl-UE ma jista' jkollu stampa ġenerali dwar kwalunkwe sieħeb kummerċjali speċifiku, iżda dawk l-imsieħba kummerċjali ċertament għandhom. Hemm xi 30 ftehimiet intergovernattivi bejn l-Istati Membri u pajjiżi terzi dwar iż-żejt, xi 60 dwar il-gass iżda inqas dwar l-elettriku. It-tieni parti tal-istrateġija tal-Kummissjoni hija l-Pjan Direzzjonali dwar l-Enerġija għall-2050, li l-Kumitat laqa' wkoll. Dan jenfasizza l-ħtieġa urġenti li jiġu żviluppati strateġiji tal-enerġija wara l-2020 u jħares lejn numru ta' xenarji li jinkludu miżuri sodi sew dwar l-effiċjenza enerġetika, il-prezzijiet tal-karbonju, l-iżvilupp tal-enerġija rinnovabbli il-ġbir tal-karbonju u l-enerġija nukleari. Il-tieni qasam prinċipali ta' riżorsi naturali involuti fiż-żamma ta' standard u kwalità tal-ħajja deċenti jkopri l-art agrikola, l-ikel u l-ilma, bl-istess mod mhedda minn tweġiba inadegwata għall-bidla fil-klima. L-UE tgawdi minn klima moderata, minkejja d-densità għolja tal-popolazzjoni u li biss parti minn tmienja tal-art tagħha hija adatta għall-produzzjoni tal-ikel. Iż-żieda fl-aridità hija theddida li qed jiffaċċjaw l-Istati Membri tan-Nofsinhar iżda jekk ikun hemm bżonn importazzjoni tal-ilma din tiġi mill-UE stess. L-UE timporta aktar ikel minn pajjiżi inqas żviluppati milli l-Istati Uniti, il-Kanada, il-Ġappun u l-Awstralja flimkien. Għalkemm Copa-Cogeca turi kummerċ negattiv fl-agrikoltura, il-Kummissjoni turi surplus ġenerali fl-2012 ta' EUR 12,6 biljun inkluża l-industrija tal-ipproċessar tal-ikel. L-importazzjoni ewlenija agrikola tal-UE hija s-soja għall-għalf, li mingħajrha l-produzzjoni tal-laħam u l-prodotti tal-ħalib jkunu f'riskju serju (il-limiti ĠM huma rilevanti hawnhekk). Prodotti oħra prodotti biss f'ammonti suffiċjenti x'imkien ieħor jinkludu ċerti żrieragħ taż-żejt, frott, kafè, kawkaw u te. B'ebda theddida reali għar-restrizzjonijiet fl-importazzjonijiet lejn l-UE, il-kwistjonijiet kummerċjali ewlenin hawnhekk huma l-istandards soċjali u ambjentali differenti, inklużi t-traċċabbilità, l-SPS (saħħa) u l-benessri tal-annimali, u t-tħassib dwar il-Proprjetà Intellettwali. Għal ħafna pajjiżi li qed jiżviluppaw, il-prodotti agrikoli huma l-esportazzjoni fundamentali - jekk mhux prinċipali - li għalihom l-UE titqies bħala suq prinċipali, fejn ħafna jemmnu li l-aċċess huwa indebitament ristrett minħabba s-sigurtà tal-ikel tal-UE u standards oħra. L-agrikoltura hija parti ewlenija min-negozjati ta' Doha tad-WTO - tabilħaqq in-negozjati kellhom jibdew fl-1999, qabel tnedew dawk ta' Doha - iżda dawn ma waslu mkien. Il-Kumitat huwa mħasseb li n-nuqqas li saħansitra jiġi żgurat ftehim antiċipat u separat dwar il-Faċilitazzjoni Kummerċjali u kwistjonijiet oħra marbuta mal-agrikoltura fil-laqgħa Ministerjali li jmiss tad-WTO jista' jkollu konsegwenzi serji ħafna għad-WTO, iżda saħansitra agħar għas-sigurtà globali tal-ikel. L-aċċess għall-minerali u l-materja prima strateġiċi ewlenin huwa t-tielet qasam strateġiku fundamentali meta jiġu kkunsdrati l-importazzjonijiet essenzjali għall-UE. Din il-materja prima ewlenija, tinkludi minerali metalliċi u industrijali, materjali tal-kostruzzjoni, u metalli bażi, bħall-kobalt, il-gallju, l-indju u firxa ta' elementi terrestri rari. L-użu tagħhom għandu impatt fuq il-ħajja ta' kuljum f'ħafna modi differenti, prinċipalment fil-karozzi, l-ajruplani u t-tagħmir informatiku. Fil-Komunikazzjoni tagħha tal-2011, il-Kummissjoni telenka 14-il "materja prima kritika" ewlenija, b'rati ta' riċiklaġġ u sostituzzjoni, li bħalissa qed taġġorna biex tkopri l-iżvilupp tas-suq, dawk teknoloġiċi u oħrajn. Bla dubju, xi komponenti bażiċi jkunu diġà parti minn ħafna importazzjonijiet manifatturati minn qabel, u materjal strateġiku ieħor mhux kritiku bħalissa, iżda malajr jista' jispiċċa l-użu ta' tagħmir informatiku u tagħmir prinċipali ieħor u mbagħad jintrema. Il-London Metal Exchange tistima li madwar 7 % tal-konsum totali tar-ram jiġi mis-settur tal-karozzi, iżda l-karozzi jinkludu wkoll l-azzar, l-aluminju, il-platinu (60 % tal-użu totali), il-palladju, ir-rodju, iċ-ċomb, il-landa, il-kobalt u ż-żingu. Bl-istess mod, mowbajl jew Ipad fih ir-ram, il-fidda, id-deheb, il-palladju u l-platinu. Is-sostituzzjoni regolari ta' dawn l-oġġetti, madwar kull sentejn, hija diġà ta' tħassib kbir, iżda ż-żieda globali fl-użu hija esponenzjali, bi stima ta' 2 biljun mowbajls li diġà qegħdin jintużaw fiċ-Ċina u l-Indja waħedhom. Huwa stmat li s-sehem taċ-Ċina fil-konsum tar-ram globali waħdu żdied minn 12 % għal 40 % f'10 snin. Minħabba l-avvanzi teknoloġiċi, xi wħud mill-minerali l-iktar kruċjali mfittxija llum jistgħu ma jibqgħux essenzjali fil-futur qrib, iżda oħrajn, bħall-elementi terresti rari (li bħalissa pereżempju huma parti ewlenija tal-aktar mowbajls reċenti), jista' jkollhom domanda kritika f'daqqa. Pereżempju, iċ-Ċina, li hi stmata li għandha s-97 % tad-depożiti tal-elementi terresti rari, imponiet restrizzjonijiet fuq l-esportazzjoni fejn s'issa ma kien possibbli la riċiklaġġ u lanqas sostituzzjoni, iżda l-UE kellha tniedi Bord ta' Tilwim tad-WTO għal darb'oħra, minkejja li ċ-Ċina tilfet l-ewwel wieħed. L-iżgurar ta' materja prima strateġika kien għan ewlieni tal-politika barranija matul l-istorja għall-istati u l-imperi - u issa wkoll għall-kumpaniji kbar u l-korporazzjonijiet. Kif imsemmi, ebda ekonomija mhi awtosuffiċjenti meta niġu għall-provvista tal-materja prima. Jibqa' dejjem preżenti l-periklu ta' xokkijiet mhux previsti fuq żmien qasir, kemm jekk ġejjin mill-prezz kif ukoll minn kawżi oħra, min-nuqqasijiet fit-trasport jew l-infrastruttura, sa ostakli intenzjonati, kriżijiet ambjentali jew kriżijiet oħrajn bħalma ġara f'Fukushima. Eżempji reċenti jinkludu nuqqasijiet kbar ta' enerġija (fl-2006 u l-2009) minħabba l-interruzzjoni tal-provvista mir-Russja, u iktar kmieni, fis-snin 70 minħabba nuqqas ta' żejt. Ħafna mir-rimedji disponibbli għall-Kummissjoni jittrattaw soluzzjonijiet fit-tul. Fil-fatt, il-Kummissjoni rrikonoxxiet il-kwistjoni fuq numru ta' snin. Hija tindirizza l-ostakoli permezz tan-negozjati kummerċjali tagħha u, filwaqt li l-Kumitat huwa assigurat li l-provvista tkun inkluża f'kull każ, jidher li hemm ftit enfasi fuq l-iżgurar tal-importazzjonijiet essenzjali f'emerġenza. Il-kompetenza hawnhekk hija fost il-ħafna sfidi li qed tiffaċċja l-UE. L-UE għandha kompetenza fil-kwistjonijiet tal-kummerċ, iżda, kuntrarjament għall-Istati Uniti, l-Istati Membri individwali, l-organizzazzjonijiet militari jew anke kumpaniji individwali, hija ma tistax hija stess taħżen riżervi strateġiċi taż-żejt jew materja prima ewlenija oħra. Kif turi r-reviżjoni tal-RMI "l-ebda Stat Membru ma jappoġġja skema ta' kumulazzjoni ta' stokk bħala opzjoni politika." Ir-rwol tas-settur privat huwa importanti u kritiku: il-maġġorparti tal-estrazzjoni tal-minerali issa hija tranżazzjoni tas-suq. Dan jidher ċar fil-partijiet aktar miftuħa tad-dinja, inklużi l-UE, l-Istati Uniti, l-Awstralja, l-Afrika t'Isfel, il-Brażil u l-Indja u sa ċertu punt il-kumpaniji ewlenin tal-enerġija Russi. Hawnhekk il-Kumitat jilqa' b'mod partikolari l-impenn tal-Assoċjazzjoni tal-Minerali Industrijali tal-UE biex "taħdem attivament lejn titjib kontinwu fil-prestazzjoni ekonomika, ambjentali u soċjali". Kif il-Komunikazzjoni tal-2011 tiddikjara speċifikament li "Is-sigurtà tal-provvista tal-materja prima hija essenzjalment il-kompitu tal-kumpaniji", u żżid li r-rwol tal-awtoritajiet pubbliċi "huwa li jiżguraw li jkun hemm kundizzjonijiet ta' qafas tajbin li jippermettu lill-kumpaniji li jwettqu dan il-kompitu". Madankollu oħrajn jgħidu li ċ-Ċina għamlet trattati "ħżiena" u qed tħallas żejjed b'mod sinifikanti għall-materja prima tagħha, u li billi tittratta ma' pajjiżi li jistgħu jikkawżaw diffikultajiet politiċi għal oħrajn, fil-verità qed twessa' d-disponibbiltà ta' dawn il-minerali. Għal ħafna pajjiżi li qed jiżviluppaw li għandhom nuqqas ta' riżorsi, huwa diffiċli jiżguraw l-aċċess għall-materja prima. Pajjiżi li qed jiżviluppaw li għandhom ħafna riżorsi u li jesportaw ukoll għandhom bżonn jeqirdu l-faqar. Għandhom bżonn jieħdu iktar valur miżjud mill-ipproċessar, kif ukoll jistabbilixxu sħubija ta' ħidma mas-settur privat. Issemma t-tħassib dwar "il-minerali ta' kunflitt". Din l-inizjattiva tal-KE hija marbuta biss ma' żoni ta' kunflitt jew ta' wara gwerra, iżda bħal kif inhu ddikkjarat "l-estrazzjoni, it-tqandil, il-kummerċ u l-ipproċessar ta' minerali ġew assoċjati mal-użu ħażin tad-dħul finanzjarju, l-ostakli ekonomiċi, il-kunflitt politiku u l-fraġilità tal-Istat", enfasizzat mill-użu ħażin tad-dħul finanzjarju mill-partijiet li qed jiġġieldu, 'l hekk imsejħa "Saħta tar-Riżorsi". Inizjattivi bħall-EITI għandhom ikunu mħeġġa u appoġġjati bis-sħiħ, u għandhom ikunu stabbiliti proċessi parteċipatorji sħaħ li jinvolvu s-soċjetà ċivili. Dan flimkien mad-djalogu soċjali huma fatturi ewlenin biex niżguraw governanza tajba u niġġieldu l-korruzzjoni. Ir-rwol ta' monitoraġġ stabbilit għas-soċjetà ċivili fi ftehimiet kummerċjali reċenti tal-UE joffri preċedent mill-aqwa, iżda s-soċjetà ċivili għandha tiġi involuta wkoll bis-sħiħ u b'mod attiv, u għandha tingħata kunsiderazzjoni dovuta lit-trasparenza f'kull stadju tan-negozjati dwar il-ftehimiet ta' kummerċ ħieles, il-ftehimiet ta' sħubija ekonomika u l-ftehimiet ta' sħubija u kooperazzjoni qabel ma dawn jiġu konklużi. Billi s-settur privat għandu rwol prinċipali, il-vuċi tal-imsieħba soċjali ukoll huwa ta' importanza kbira. Il-Kummissjoni (DĠ Intrapriża) nediet l-Inizjattiva għall-Materja Prima fl-2008. Din għandha tliet pilastri bbażati fuq l-ewwel nett kundizzjonijiet ugwali fl-aċċess għar-riżorsi f'pajjiżi terzi, it-tieni t-trawwim ta' provvista sostenibbli mir-riżorsi Ewropej u t-tielet billi tingħata spinta lill-effiċjenza tar-riżorsi / riċiklaġġ. Dawn il-pilastri huma ta' importanza fundamentali iżda jaqgħu barra l-ambitu ta' din l-Opinjoni. Madankollu, il-Kumitat jistaqsi għaliex persentaġġ hekk kbir ta' skart tal-metalli riċiklabbli tal-UE huwa esportat barra mill-UE, meta fdalijiet tal-metall riċiklat spiss huwa konsiderevolment aktar prezzjuż u orħos mill-materja prima oriġinali: effettivament qed nissussidjaw liċ-Ċina. Kif imsemmi, l-Komunikazzjoni elenkat 14-il materja prima kritika ewlenija, bir-rati ta' riċiklaġġ u sostituzzjoni tagħhom. Il-Kumitat jilqa' l-fatt li r-reviżjoni attwali qed issir b'konsultazzjoni sħiħa tal-partjiet interessati, minkejja li dawn ma eżaminawx għażliet ta' politika li f'pajjiżi bħall-Istati Uniti jew ir-Renju Unit mistennija jkollhom parti integrali. Il-Kumitat jilqa' l-metodoloġija ġenerali u bir-reqqa ħafna li hija użata. Fost fatturi oħra, din tħares lejn minerali (u prodotti sekondarji) li huma ta' importanza ekonomika sinifikanti (filwaqt li tqabbel minerali bi proprjetajiet differenti ħafna u użati minn firxa ta' setturi wiesgħa ħafna), dawk li għandhom riskju għoli ta' provvista, u dawk b'nuqqas ta' sostituti lesti. Permezz tal-użu ta' indikaturi tal-Bank Dinji, il-pajjiżi sors huma identifikati b'governanza fqira jew riskju għoli ta' avvenimenti ta' sfrattu (mill-impożizzjoni arbitrarja ta' kwoti ta' esportazzjoni għall-gwerra ċivili), jew fejn hemm standards ambjentali baxxi. Ir-rati ta' riċiklaġġ potenzjali huma eżaminati wkoll, kif huma l-grad ta' kwalità, il-volatilità tal-prezzijiet u d-disponibbiltà ġeografika kontinwa. Din il-ħidma dettaljata tibqa' essenzjali. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013. Nhar l-14 ta' Frar 2013, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda, b'konformità mal-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, li jħejji opinjoni dwar (Opinjoni addizzjonali). Is-Sezzjoni Speċjalizzata għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha fit-2 ta' Ottubru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'119-il vot favur, 4 voti kontra u 13-il astensjoni. Il-KESE huwa wieħed mill-imsieħba ewlenin fl-organizzazzjoni tax-Xahar tas-Suq Uniku. Il-kontribut tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili huwa element indispensabbli sabiex tingħata attenzjoni adatta lill-miżuri meħtieġa għat-tnedija mill-ġdid tas-Suq Uniku, peress li dawn l-organizzazzjonijiet jintlaqtu minn dawn il-miżuri. Il-linja ekonomika tal-UE trid tingħata direzzjoni mill-ġdid wara madwar 30 sena u għandu jitwaqqaf t-twemmin li s-suq ħieles huwa kapaċi jikkoreġi imġiba ħażina tas-suq. Il-kriżi ekonomika u finanzjarja riċenti ħalliet impatt kbir ħafna fuq iċ-ċittadini: is-sagrifiċċji tagħhom iridu jwasslu għal perspettivi ġodda għax inkella l-appoġġ għall-integrazzjoni Ewropea se jonqos dejjem iżjed. F'dan ir-rigward, l-adozzjoni u l-implimentazzjoni tal-inizjattivi tal-Att dwar is-Suq Uniku I u II qed jitqiesu li qed jimxu bil-mod wisq. Għandhom jittieħdu azzjonjiet konkreti għall-ġlieda kontra kull tip ta' faqar, eżempju fl-enerġija, fil-konsum, u fid-dejn żejjed eċċ, li huwa riżultat tal-kriżi finanzjarja u li jdgħajjef it-tkabbir u l-kisba tas-Suq Uniku. In-negozjati dwar ftehimiet ta' kummerċ ħieles iridu jintużaw sabiex tiġi inforzata sitwazzjoni ta' kundizzjonijiet indaqs, bħal pereżempju r-reċiproċità tat-tariffi, filwaqt li jinżammu l-istandards għoljin tal-protezzjoni tal-konsumatur, kif ukoll il-ħarsien ambjentali u soċjali. Filwaqt li tikkompeti ma' atturi globali, l-UE trid tiżgura elementi li se jsaħħu l-kompetittività tagħha, bħal riżorsi tal-enerġija aċċessibbli, forza tax-xogħol b'ħiliet speċjalizzati u suq tax-xogħol flessibbli. 2.1 Ir-Regolament adottat riċentement dwar id-distribuzzjoni selettiva żamm id-diskriminazzjoni bejn kanali ta' distribuzzjoni "off-line" u "on-line" billi ppermetta li ċerti distributuri jkunu meħtieġa jkollhom ħanut jew uffiċċju mibnija (tal-ġebel) qabel ma jkunu jistgħu jwettqu attivitajiet ta' bejgħ onlajn. Ir-regolament il-ġdid mhux se jwaqqaf id-distribuzzjoni selettiva ta' prodotti ta' kuljum, li tista' tkun ta' ħsara għall-kompetizzjoni u l-għażla tal-konsumatur. 2.2 Il-Kummissjoni Ewropea għandha tibqa' soda fil-pożizzjoni tagħha u tikkonferma l-prinċipju tan-newtralità tat-tiftix (search neutrality principle) li skontu l-magni tat-tiftix m'għandhomx jimmanipulaw r-riżultati naturali għall-interessi kummerċjali tagħhom. Mhumiex biżżejjed rimedji bbażati fuq it-tikkettar tar-riżultati tat-tiftix sabiex tingħata ħajja ġdida lill-kompetizzjoni, titwaqqaf l-imġiba anti-kompetittiva u jitħeġġeġ il-benessri tal-konsumatur. Meta r-Regolament dwar il-Protezzjoni tad-Data rivedut jiġi adottat, se jkun importanti li l-Istati Membri jingħataw linji gwida dwar dispożizzjonijiet speċifiċi, biex b'hekk jiġi żgurat li jiġu implimentati b'mod koerenti. Għandha tingħata attenzjoni speċjali lill-iżvilupp ta' notifiki ta' privatezza standard. Ir-regolament il-ġdid jinkludi dispożizzjoni li teħtieġ li l-politiki ta' privatezza jkunu trasparenti u faċli li jinftiehmu mill-konsumaturi. L-iżvilupp ta' notifiki ta' privatezza standard se jgħin biex jiġi żgurat li konsumaturi jkunu informati b'mod adatt dwar l-ipproċessar tal-informazzjoni personali tagħhom u li politiki ta' privatezza ma jibqgħux testi legali kumplessi. Għandu jiġi żgurat li n-negozji, speċjalment l-SMEs, ma jkunux soġġetti għal piż amministrattiv u spejjeż sproporzjonati. Wara r-rakkomandazzjonijiet tal-Kummissarju ta' qabel, Vitorino, il-Kummissjoni Ewropea trid tadotta azzjoni ta' segwitu biex tiżugra li s-sistemi attwali ta' ħlas tad-dritt tal-awtur jiġu eliminati progressivament. Fuq medda qasira ta' żmien, is-sistema attwali għandha tkun riformata u għandu jiġi kkjarifikat li l-kontenut diġitali soġġett għal ftehimiet ta' liċenzjar m'għandux jintalab aktar ħlas għalih, minħabba li jittella' fil-cloud jew jinżamm fil-cloud minn fornitur tas-servizz. Huwa importanti wkoll li l-ħlas tad-dritt tal-awtur ikun viżibbli għall-utent aħħar, u li l-ħlasijiet jiġu kkalkolati abbażi tal-ħsara ekonomika kkawżata mill-ikkuppjar privat. Id-Direttiva dwar id-Drittijiet tal-Awtur tal-2001 ma rnexxilhiex tilħaq l-objettiv ta' armonizzazzjoni tal-liġijiet dwar id-drittijiet tal-awtur fl-Istati Membri tal-UE. Jeżistu differenzi sinifikanti fir-rigward tal-eċċezzjonijiet u l-limitazzjonijiet li joħolqu inċertezza legali kemm għall-konsumaturi kif ukoll għal min joħloq il-kontenut. Ir-reviżjoni ta' din id-direttiva għandha tkun prijorità. Is-sistema attwali għad-distribuzzjoni tal-kontenut awdjoviżiv, imsejsa fuq il-ħruġ fis-suq fuq pjattaforma u skont it-territorju, trid tiġi adattata għall-ambjent diġitali u tirrispondi għall-aspettattivi tal-konsumaturi. Il-ħruġ fis-suq kronoloġiku ta' films fuq midja (ċinema, DVD, Video on Demand) u f'territorji differenti għandu jitnaqqas u jippermetti għal ċertu ammont ta' flessibilità. Hemm spazju għal sperimentazzjoni b'mudelli ta' negozju innovattivi li jkunu jistgħu jippermettu data waħda għall-ħruġ fis-suq ta' kontenut awdjoviżiv f'pajjiżi bi tradizzjonijiet kulturali u lingwistiċi komuni. Huwa neċessarju li jitkompla l-proċess ta' armonizzazzjoni li beda bid-Direttiva dwar id-Drittijiet tal-Konsumatur fl-2011 bir-revizjoni u l-aġġornament tad-Direttiva dwar il-Bejgħ lill-Konsumatur tal-1999 sabiex jiġu indirizzati l-isfidi tal-ekonomija diġitali: huma meħtieġa b'mod urġenti rimedji f'każi ta' prodotti ta' kontenut diġitali li huma difettivi. Il-Kummissjoni għandha tfassal linji gwida għall-applikazzjoni tal-leġislazzjoni dwar kundizzjonijiet kuntrattwali mhux ġusti (Direttiva 1993/13/KEE) f'kuntratti tal-konsumatur għall-provvediment ta' kontenut diġitali. F'Settembru 2013 il-Kummissjoni Ewropea ressqet pakkett leġislattiv għall-ikkompletar tas-Suq Uniku tat-Telekomunikazzjonijiet. Il-KESE jinnota b'dispjaċir li l-proposta titlef l-opportunità li tkompli tnaqqas it-tariffi tar-roaming u b'hekk tkun qed ittejjeb is-Suq Uniku għaċ-ċittadini Ewropej. Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon ir-regoli proposti sabiex jiġi faċilitat il-bdil ta' operaturi mill-konsumaturi, biex jiġu żgurati kundizzjonijiet kuntrattwali u prattiki kummerċjali aktar ġusti, u biex ikun hemm infurzar aħjar u aċċess għar-rimedju. Ir-regoli dwar in-newtralità tal-internet huma fid-direzzjoni t-tajba iżda hemm bżonn li jissaħħu. Il-proporzjon ta' setturi armonizzati ma' dawk mhux armonizzati jilħaq il-ħtiġijiet bażiċi tal-ekonomija. Kwalunkwe attentat ieħor biex jiġu armonizzati setturi oħrajn tal-prodotti jrid ikun ibbażat fuq analiżi dettajata. Għal setturi mhux armonizzati koperti mill-prinċipji tar-rikonoxximent reċiproku, il-Kummissjoni għandha toħroġ linji gwida dwar ir-rwol u l-istatus legali ta' korpijiet ta' testjar privati li ma jaċċettawx ċertifikati maħruġa minn korpi ta' testjar minn pajjiżi oħrajn. Għandha tiġi kompluta l-lista bilingwi ta' prodotti mhux armonizzati fuq is-sit tal-internet tal-Kummissjoni Ewropea. Għad m'hemmx Suq Uniku għas-servizzi finanzjarji bl-imnut għall-konsumaturi. Minħabba ostakoli tan-negozju u kummerċjali, bażikament huwa impossibbli għal konsumaturi li jixtru servizzi finanzjarji barra minn pajjiżhom. Id-differenzi kbar attwali f'termini ta' kwalità u prezz bejn kontijiet tal-bank, kontijiet ta' tfaddil u krediti ipotekarji, eċċ. bejn l-Istati Membri jista' jfisser li jkun interessanti għal konsumaturi li jixtru prodotti finanzjarji minn pajjiżi oħrajn. Il-KESE jappella lill-Kummissjoni Ewropea biex tanalizza din is-sitwazzjoni u tipproponi inizjattivi. Il-konsumaturi ġieli ma jingħatawx rakkomandazzjonijiet/pariri oġġettivi u indipendenti fir-rigward tad-deċiżjonijiet finanzjarji ewlenin tagħhom, marbuta mat-tfaddil għall-irtirar, investimenti oħrajn jew kreditu fit-tul. Għandhom jiġu promossi mudelli ta' pariri finanzjarji indipendenti u affordabbli. L-infurzar f'relazzjoni mas-servizzi finanzjarji għadu mhux sodisfaċenti: xi Stati Membri m'għandhomx korp pubbliku responsabbli għall-protezzjoni tal-konsumatur. U meta jeżistu dawn il-korpi għandhom poteri legali li sikwit huma limitati wisq. Barra minn hekk, l-Awtoritajiet ta' Superviżjoni Ewropej (EBA – l-Awtorità Bankarja Ewropea, ESMA – l-Awtorità Ewropea tat-Titoli u s-Swieq u EIOPA – l-Awtorità Ewropea tal-Assigurazzjoni u l-Pensjonijiet tax-Xogħol) stabbiliti sentejn ilu, m'għandhomx mandat b'saħħtu biżżejjed fil-qasam tal-protezzjoni tal-konsumatur. Il-kompetenzi tagħhom f'dan ir-rigward għandhom jiġu estiżi, u l-awtoritajiet għandhom ikunu jistgħu jikkoordinaw mal-awtoritajiet nazzjonali. Id-direttiva qafas ġenerali, id-direttivi assoċjati u l-monitoraġġ permanenti permezz ta' pjani strateġiċi pluriennali rriżultaw fil-konverġenza ta' regoli ta' sikurezza (inklużi rekwiżiti minimi) li huma rikonoxxuti mill-ħaddiema, inklużi dawk (temporanji u mobbli) f'sitwazzjonijiet transkonfinali. Mill-1978 'l hawn dan il-proċess twettaq b'mod kontinwu minn Pjani ta' Azzjoni suċċessivi. Meta l-aħħar wieħed wasal fi tmiemu f'Diċembru 2012 il-Kummissjoni ma bdietx Pjan ta' Azzjoni ġdid. Sabiex tkompli b'dan il-proċess ta' konverġenza, il-Kummissjoni Ewropea għandha tadotta b'mod urġenti Strateġija ġdida tal-UE ta' Pjan ta' Azzjoni li jippromovi standards ta' sikurezza għoljin (kif enfasizzat mill-Kumitat Konsultattiv dwar is-Sikurezza u s-Saħħa fil-Post tax-Xogħol) f'kooperazzjoni mill-qrib mal-imsieħba soċjali. Sfida ġdida għall-infurzar tad-drittijiet tal-konsumaturi tiġi mill-kumpaniji jew l-assoċjazzjonijiet internazzjonali l-kbar li japplikaw strateġiji ta' kummerċjalizzazzjoni madwar l-Ewropa kollha li ma jistgħux jiġu ttrattati minn kunċetti ta' infurzar nazzjonali. L-objettiv għandu jkun kooperazzjoni aħjar bejn awtoritajiet ta' infurzar nazzjonali u rwol iżjed prominenti għall-Kummissjoni Ewropea fil-koordinazzjoni konġunta ta' dawn l-azzjonijiet. Għandhom jiġu sfruttati aħjar sinerġiji bejn atturi ta' infurzar pubbliċi u privati, bħall-organizzazzjonijiet tal-konsumaturi. 6.1 Il-KESE jiddispjaċih li ġiet proposta biss inizjattiva mhux vinkolanti dwar rimedju kollettiv wara dawn is-snin kollha u minkejja li twettqu erba' konsultazzjonijiet. Barra minn hekk, il-prinċipji mħaddna fir-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea ma jissodisfawx il-ħtiġijiet tal-konsumaturi u lanqas m'huma biżżejjed biex jilħqu l-istatus quo f'xi Stati Membri. L-objettiv għandu jkun l-infurzar aħjar tad-Direttiva dwar prattiki kummerċjali mhux ġusti, b'mod partikolari fl-ambjent diġitali: notevolment il-kummerċ elettroniku (pereżempju prattiki li jqarrqu lill-konsumaturi dwar id-drittijiet tagħhom għal garanzija legali, u kundizzjonijiet kuntrattwali mhux trasparenti u mhux ġusti) u fis-settur tat-trasport bl-ajru fir-rigward tal-ibbukkjar onlajn, eċċ. Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon l-inizjattiva proposta fl-Aġenda tal-Konsumatur tal-2012 dwar l-istandardizzazzjoni ta' informazzjoni prekuntrattwali, stabbilita fl-Artikoli 5 u 6 tad-Direttiva dwar id-Drittijiet tal-Konsumatur. Dan għandu jgħin biex informazzjoni prekuntrattwali tkun komprensiva, trasparenti u faċli li wieħed ikollu aċċess għaliha u jaqraha. Dan l-eżerċizzju jkun jeħtieġ l-għajnuna u l-appoġġ ta' assoċjazzjonijiet tal-konsumaturi u jieħu kunsiderazzjoni tar-riċerka dwar l-imġiba tal-konsumaturi lejn l-ammont ta' informazzjoni (pereżempju SWD(2012) 235 final, 19 ta' Lulju). Partijiet kbar mil-liġi Ewropea, kif ukoll dik nazzjonali, huma bbażati fuq l-idea li konsumaturi informati huma konsumaturi li għandhom is-setgħa li jagħżlu l-aħjar prodotti u servizzi possibbli. L-informazzjoni għall-konsumatur għadha waħda mill-għodda regolatorji ewlenin iżda l-limiti tagħha huma magħrufa tajjeb, peress li l-konsumaturi ta' spiss ma jaqrawx jew ma jifhumx l-informazzjoni kuntrattwali, li hija miktuba u ppreżentata b'mod inkomprensibbli. Il-Kummissjoni għandha tistudja u ssegwi b'miżuri ta' politika maħsuba biex itejbu l-informazzjoni għall-konsumatur u tinvolvi lin-negozji, lir-regolaturi u lill-organizzazzjonijiet tal-konsumaturi. Il-ħidma li bdiet il-Kummissjoni dwar prinċipji għal għodod ta' tqabbil, bħall-indipendenza u imparzjalità, għandha twassal b'mod urġenti għal miżuri ta' politika konkreti, inklużi linji gwida għal regolaturi u negozji. L-aċċess għall-finanzji huwa kruċjali, b'mod partikolari għall-SMEs. L-UE trid tappoġġja l-bidla minn finanzjament mill-banek (li ġeneralment jiddomina) għal prodotti kapitali oħrajn bħall-kapital tar-riskju u s-swieq kapitali. Sabiex dan jaħdem, l-investituri jridu jħossu li hemm ambjent ta' investiment stabbli bi strateġiji fit-tul. Iż-żieda fit-trasparenza u r-responsabbiltà għandha tkun l-ogħla prijorità sabiex is-Suq Uniku jikkontribwixxi b'mod effettiv għall-iżvilupp ta' ambjent legali li jirrispetta l-interessi leġittimi tal-partijiet interessati kollha. Inizjattivi dwar ir-responsabbiltà soċjali korporattiva għandhom ikopru l-abbuż possibbli tas-sottokuntrattar u l-esternalizzazzjoni, l-iżjed relatati mal-forniment ta' servizzi transkonfinali u/jew ir-reklutaġġ tal-ħaddiema. Strument legali tal-UE għandu jiġi kkunsidrat fil-ġlieda kontra l-abbuż minn u ta' kumpaniji hekk imsejħa "letterbox companies" li jikkawżaw distorsjoni tal-kompetizzjoni għall-SMEs, iduru mal-istandards tax-xogħol u jevitaw pagamenti statutorji. L-azzjoni legali kontra impriżi mhux ġenwini attivi madwar l-Ewropa trid tkun faċilitata mhux biss fil-pajjiż tal-oriġini iżda wkoll fl-Istati Membri l-oħra. Hija meħtieġa kooperazzjoni aħjar bejn l-Istati Membri u fil-livell globali dwar it-trasparenza u l-informazzjoni fir-rigward ta' kontijiet bankarji fl-UE sabiex tiġi miġġielda l-evażjoni tat-taxxa, li tammonta għal triljun ewro fl-UE. Il-KESE jappella għal ftehim li jsir malajr dwar id-Direttiva tal-UE dwar it-Tfaddil u dwar mandati sabiex jiġu negozjati ftehimiet tat-taxxa iktar b'saħħithom mal-Isvizzera u ma' pajjiżi oħra. Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar "Lejn suq intern tal-enerġija effiċjenti" ta' Novembru 2012 hija pass importanti lejn il-ħolqien ta' suq intern tal-enerġija sal-2014. Għandu jsir iktar progress billi jitqiesu r-realtajiet li jiffaċċjaw il-konsumaturi Ewropej tal-enerġija. Irid ikun faċilitat il-bdil tal-fornituri tal-enerġija u l-konsumaturi jridu jakkwistaw pariri indipendenti sabiex ikunu jistgħu jiddeċiedu x'inhu l-aħjar għalihom. Regolaturi nazzjonali proattivi, li għandhom is-setgħa meħtieġa biex jimmonitorjaw kontijiet, bdil u ilmenti tal-konsumaturi, huma ta' importanza ewlenija għas-Suq Uniku. L-UE għandha tiddiversifika s-sorsi tagħha għall-importazzjoni tal-enerġija, u ssib alternattivi u toħloq netwerks. L-appoġġ għal xi sorsi ta' enerġija rinnovabbli jista' jwassal għad-distorsjoni tas-suq, u għalhekk dan it-tip ta' appoġġ għandu jitnaqqas b'mod gradwali. Għandhom jiġu stabbiliti one-stop-shops sabiex il-proċeduri għall-għoti ta' permessi jsiru iktar mgħaġġla, iktar trasparenti u sempliċi. Dan għandu jnaqqas b'mod sinifikanti l-piż fuq il-promoturi li lesti jinvestu fl-infrastruttura tal-enerġija. Il-proliferazzjoni ta' kundizzjonijiet mhux ġusti fil-kuntratti tat-trasport bl-ajru hija kwistjoni ta' tħassib dejjem ikbar madwar l-UE. Fis-snin riċenti, diversi organizzazzjonijiet tal-konsumaturi ħadu azzjoni legali kontra linji tal-ajru Ewropej ewlenin li wassal biex qrati nazzjonali ddikjaraw bħala mhux ġusti ħafna mill-kundizzjonijiet użati b'mod komuni mil-linji tal-ajru. Il-Kummissjoni Ewropea tilfet l-opportunità li tindirizza din il-kwistjoni fir-reviżjoni tagħha tar-regolament 261/2004 dwar id-drittijiet tal-passiġġieri fit-trasport b-ajru. Il-Kummissjoni Ewropea għandha tistabbilixxi lista vinkolanti ta' klawżoli mhux ġusti għal kuntratti ma' passiġġieri tat-trasport bl-ajru. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013 Nhar it-3 ta' Settembru 2013 u l-10 ta' Settembru 2013, il-Kunsill u l-Parlament Ewropew rispettivament iddeċidew, b'konformità mal-Artikolu 114 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja u l-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar l-4 ta' Ottubru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-17 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'157 vot favur, vot wieħed (1) kontra u 7 astensjonijiet. Barra minn hekk, nistgħu nirreferu għall-proposti tal-Kummissjoni tal-2010 dwar l-armonizzazzjoni tal-iskemi nazzjonali ta' garanzija tad-depożiti. Dawn l-iskemi jimmiraw li jinnewtralizzaw l-effetti ta' falliment għall-faddala ż-żgħar għall-ewwel parti EUR 100 000 tad-depożiti tagħhom. Dawn l-istrumenti ta' riżoluzzjoni, stabbiliti fil-BRRD u adottati mill-ġdid fl-MUR, jinkludu: il-bejgħ tal-operat, it-twaqqif istituzzjoni tranżitorja, is-separazzjoni tal-assi, ir-rikapitalizzazzjoni interna. Dan il-fond huwa komuni għall-pajjiżi kollha involuti fil-MUR. Il-finanzjament tiegħu jsir mill-istituzzjonijiet finanzjarji kollha tal-pajjiżi parteċipanti. Darba fis-sena dawn iħallsu ammont miftiehem minn qabel u indipendentement minn kull miżura ta' riżoluzzjoni. Sadattant, jidher li l-MSU u s-CRDIV/CRR ser jidħlu fis-seħħ fl-2014 u l-BRRD u l-MUR mill-2015 'il quddiem. Għalhekk jidher li l-Kunsill se japprova fil-ħin l-pakkett sħiħ. Tkun ħaġa tajba li l-qafas sħiħ għall-unjoni bankarja javvanza malajr biex il-frammentazzjoni li hemm bħalissa fis-swieq finanzjarji tingħeleb u tingħata għajnuna biex ir-rabta eżistenti bejn il-finanzi pubbliċi u s-settur bankarju titneħħa. Brussell, 17 ta' Ottubru 2013. Nhar it-3 ta' Lulju 2013, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b'konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja u l-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar l-4 ta' Ottubru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'mod unanimu. F'April 2011, il-Kunsill talab lill-Kummissjoni Ewropea tippreċiża l-prinċipji għat-tfassil tal-istrateġiji tal-UE għar-Reġjun tal-Baħar Baltiku (minn issa 'l quddiem imsejħa "l-Istrateġija għall-Baħar Baltiku") u għar-Reġjun tad-Danubju (minn issa 'l quddiem imsejħa "l-Istrateġija għad-Danubju") sabiex jiġi evalwat il-valur miżjud ta' dawn l-istrateġiji u jitressaq rapport lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew qabel Ġunju 2013. Fl-2012, il-Kunsill Ewropew talab lill-Kummissjoni Ewropea tippreżenta strateġija tal-UE għar-Reġjun tal-Adrijatiku u tal-Baħar Jonju qabel l-2014, skont ir-riżultati ta' din l-evalwazzjoni. Fuq stedina tal-Kummissjoni Ewropea, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew fassal opinjoni b'konformità ma' dak li jissemma' hawn fuq, fejn ġie diskuss ir-rapport dwar "il-valur miżjud tal-istrateġiji makroreġjonali". Il-KESE japprova l-konklużjonijiet prinċipali li jinsabu fir-rapport. Il-kunċett ta' makroreġjun, li jistrieħ fuq prinċipju minn isfel għal fuq, jista' ġenwinament jindirizza l-isfidi li jiffaċċjaw ir-reġjuni. Il-prinċipji applikati fil-kuntest taż-żewġ esperjenzi tal-istrateġiji makroreġjonali li saru s'issa fl-Ewropa rriżultaw eċċellenti bħala għodda li tippermetti t-tisħiħ tal-koeżjoni u l-konverġenza soċjali, ekonomika u territorjali. L-approċċ makroreġjonali, kemm fis-sens politiku, ambjentali u soċjoekonomiku, jista' jikkostitwixxi għodda prezzjuża biex tissaħħaħ il-kooperazzjoni bejn il-pajjiżi jew ir-reġjuni Ewropej, jittaffew it-tendenzi nazzjonalisti permezz ta' kunsens soċjali, rispett u aċċettazzjoni reċiproċi akbar u jikkontribwixxi biex jinkisbu l-għanijiet tal-Istrateġija Ewropa 2020, permezz tal-valur miżjud Ewropew għall-gruppi ta' interess. L-istrateġiji makroreġjonali jistgħu jkunu strumenti utli biex jimtlew il-lakuni fir-rigward tal-komunikazzjoni u l-informazzjoni pubblika. Il-popolazzjoni tal-lokalitajiet u r-reġjuni kkonċernati u l-intrapriżi rilevanti għandhom ikunu infurmati aħjar fir-rigward tal-programmi u l-proġetti li jkunu għaddejjin. L-iżvilupp ta' approċċ strateġiku komuni fiż-żewġ makroreġjuni, l-implimentazzjoni ta' rabtiet istituzzjonali u l-ippjanar aktar kreattiv huma eżempji tajba tal-ewwel suċċess tal-kooperazzjoni makroreġjonali f'livell indaqs, karatteristika ġdida tal-politika Ewropea. Il-proġetti u l-inizjattivi l-ġodda kif ukoll is-suċċess miksub, li jmur lil hinn minn sempliċiment impressjoni, mill-azzjoni konġunta jixhdu l-isforzi li saru mill-atturi soċjoekonomiċi fi ħdan ir-reġjuni. Il-KESE japprova l-konklużjonijiet prinċipali li jinsabu fir-rapport: ikun aħjar jekk ikun hemm inqas prijoritajiet; hemm bżonn ta' impenn politiku b'saħħtu; aktar sorsi ta' finanzjament għandhom ikunu disponibbli; huwa kruċjali li jissaħħaħ l-għarfien amministrattiv (ġestjoni, organizzazzjoni); huwa kruċjali li jitkejlu u jiġu evalwati r-riżultati mil-lat kwantitattiv kif ukoll kwalitattiv; jeħtieġ li jitnaqqas il-piż amministrattiv. Il-KESE jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-kooperazzjoni makroreġjonali hija parti mill-proċess għat-tisħiħ tad-demokratizzazzjoni tal-UE u mit-tisħiħ tal-inizjattivi li jibdew mill-aktar livell baxx. Din il-kooperazzjoni hija katalista pożittiva, li tiddefendi u tikkompleta l-valuri fundamentali tal-UE. Il-KESE jirrikonoxxi li r-rapport huwa sod metodoloġikament u jaqbel li l-evalwazzjoni approfondita kienet ġustifikata, partikolarment fid-dawl tal-metodoloġija li għadha mhux żviluppata tajjeb sabiex jiġu analizzati l-istrateġiji makroreġjonali u fin-nuqqas ta' indikaturi speċifiċi ta' statistika. Il-KESE japprova l-konklużjonijiet tal-Kunsill ta' Ġunju 2012, li skonthom jeħtieġ li jiġi approfondit is-suq intern u tiġi żviluppata l-kompetittività tal-UE. Huwa diżappuntanti li, apparti l-prinċipji ġenerali - integrazzjoni, koordinazzjoni, kooperazzjoni, governanza f'diversi livelli, sħubija - il-Kunsill ma jikkontribwixxix għat-twettiq tal-istrateġiji makroreġjonali permezz ta' strumenti addizzjonali ta' finanzjament. Il-KESE jiġbed l-attenzjoni għall-fehma tal-esperti li skonthom il-problema prinċipali hija n-nuqqas ta' koerenza bejn ir-rieda politika deċentralizzata u l-finanzjament. Il-prijorità mogħtija lis-sostenibbiltà (pereżempju t-Tkabbir "Ikħal" u "Aħdar") u lill-iżvilupp tal-infrastruttura hija element naturali tal-ħsieb makroreġjonali. Din tiġġenera l-valur miżjud Ewropew. Madankollu, immedjatament u fuq perjodu qasir, l-attivitajiet ekonomiċi jistgħu jwasslu għal żieda "fil-valur miżjud Ewropew" permezz tat-tkabbir tal-PDG u tal-impjiegi. Skont il-KESE, ir-regola tar-"rifjut triplu" m'għadhiex tapplika: hemm finanzjament mill-qafas finanzjarju fuq perjodu medju 2014-2020, qed tiġi implimentata sistema amministrattiva u istituzzjonali sabiex tiġi ffaċilitata l-ġestjoni u l-qafas strateġiku komuni fih ir-regolamentazzjoni neċessarja. Fl-interess tat-tisħiħ tal-innovazzjoni, l-appoġġ tal-SMEs, in-netwerking u l-impjieg, għandu jkun hemm aktar fehim tal-prinċipju ta'"aċċettazzjoni tripla" għall-istrateġiji makroreġjonali waqt l-evalwazzjoni tal-politika ta' appoġġ. Jeħtieġ li l-istrateġija makroreġjonali tingħata prijorità matul il-perjodu ta' programmar Ewropew 2014-2020, billi l-mudell il-"ġdid" ta' kooperazzjoni territorjali jiġi integrat fil-ftehim ta' sħubija u fil-programmi operattivi (FEŻR, FSE, FAEŻR u FEMS) u titpoġġa enfasi speċifika fuq il-kunċett ta' "żvilupp makroreġjonali mmexxi mill-komunità", li għandu l-karatteristiċi li ġejjin: jiffoka fuq oqsma speċifiċi; huwa mmexxi mill-komunità, jiġifieri minn gruppi ta' azzjoni makroreġjonali magħmula minn rappreżentanti tal-interessi ekonomiċi u soċjali, pubbliċi u privati; jitwettaq fuq il-bażi ta' strateġji integrati u multisettorjali ta' żvilupp lokali fit-tfassil tiegħu jqis il-bżonnijiet u l-potenzjal makroreġjonali. L-"iżvilupp lokali mmexxi mill-komunità" ser: iħeġġeġ lill-komunitajiet makroreġjonali sabiex jiżviluppaw approċċi minn isfel għal fuq f'ċirkostanzi fejn ikun hemm bżonn li jiġu indirizzati l-isfidi li jappellaw għal bidliet strutturali; isaħħaħ il-kapaċitajiet lokali u ser jistimula l-innovazzjoni (inkluża l-innovazzjoni soċjali), l-intraprenditorjat u l-kapaċità għall-bidla billi jħeġġu l-iżvilupp u l-iskoperta tal-potenzjal mhux sfruttat fi ħdan il-komunitajiet u t-territorji; jikkontribwixxi għall-governanza f'diversi livelli billi joffri lill-komunitajiet makroreġjonali l-possibbiltà li jipparteċipaw bis-sħiħ fit-tħejjija tal-implimentazzjoni tal-għanijiet tal-UE fl-oqsma kollha. Fuq l-inizjattiva tiegħu, il-KESE jista' jikkunsidra li jfassal analiżi globali tal-importanza tal-istrateġiji makroreġjonali għall-ġejjieni tal-Ewropa u ser iressaq proposta dwar kif dawn l-istrateġiji għandhom jiġu aġġustati biex tinkiseb prattika uniformi fil-qasam tal-iżvilupp Ewropew. Ir-rapport tal-Kummissjoni jinnota li, skont ir-rapporti dwar l-implimentazzjoni tal-Istrateġiji għall-Baħar Baltiku u għad-Danubju, l-istrateġiji makroreġjonali ppermettew l-iżvilupp ta' proġetti ġodda u ħaffu t-twettiq ta' proġetti transnazzjonali eżistenti. L-istrateġiji ffaċilitaw in-netwerking u ppermettew ukoll li jiġu mnedija inizjattivi konġunti fir-reġjuni kkonċernati. Il-proġetti "ewlenin" jistgħu jservu kemm ta' xpruni eċċellenti kif ukoll ta' proġetti eżemplari għar-reġjun. Bħala l-ewwel strateġija makroreġjonali li għalhekk isservi ta' mudell, l-Istrateġija għall-Baħar Baltiku, bit-tliet għanijiet prinċipali u l-15-il prijorità tagħha, identifikat mill-bidu b'ċertezza għolja l-oqsma li jistgħu jikkostitwixxu l-għanijiet prinċipali tal-kooperazzjoni reġjonali filwaqt li kkontribwixxiet b'mod effikaċi għall-implimentazzjoni tal-politiki speċjalizzati u tal-politiki orizzontali Ewropej. L-iżvilupp tas-settur marittimu, it-tisħiħ tar-rabtiet reġjonali, l-investiment fil-futur tal-persuni u favur it-tkabbir ekonomiku s'issa huma l-oqsma mmirati li kkontribwixxew għal approċċi oħra sabiex jiġu żviluppati l-makroreġjuni. L-Istrateġija għad-Danubju, bħala t-tieni strateġija makroreġjonali li ġiet adottata u li tinkludi ħames għanijiet prinċipali u ħdax-il prijorità, tiffoka u ttejjeb ir-riflessjoni reġjonali u l-oqsma ta' azzjoni konġunta. Bl-istess mod tal-oqsma tematiċi tal-Istrateġija għall-Baħar Baltiku, jiddominaw il-prijoritajiet ambjentali u tal-infrastruttura (konnessjonijiet bejn ir-reġjuni, protezzjoni tal-ambjent, tisħiħ tar-reġjuni) iżda l-proposti u l-proġetti marbutin mat-titjib tal-prosperità ekonomika u soċjali jirriflettu r-rieda politika sabiex ikun hemm konformità mal-Istrateġija Ewropa 2020. F'diversi studji l-KESE approva l-isforzi li saru mill-Unjoni sabiex ir-riżorsi disponibbli jintużaw bl-aktar mod effikaċi u effiċjenti possibli. Għal dan il-għan jeħtieġ li jiġu armonizzati l-istrumenti u jissaħħu l-azzjonijiet konġunti. Hemm bżonn ovvju li jintużaw ir-riżorsi "esterni". Anke f'dan il-qasam, l-inizjattivi makroreġjonali kisbu riżultati ġodda. (Pereżempju nistgħu nikkwotaw l-eżempji ta' Baden-Württemberg jew il-koordinazzjoni tal-fondi għall-kapital ta' riskju, imsemmija fir-rapport.) Kemm iż-żewġ strateġiji li qed jiġu analizzati kif ukoll l-opinjonijiet fuq inizjattiva proprja li ġew adottati s'issa mill-KESE, b'mod partikolari dwar l-istrateġiji makroreġjonali għall-Mediterran u l-kosta Atlantika, enfasizzaw l-importanza tal-kooperazzjoni politika u ekonomika mal-pajjiżi terzi u ġibdu l-attenzjoni għall-potenzjal li jitnaqqsu numru ta' riskji relatati mal-politika ta' sigurtà, is-soluzzjoni ta' problemi relatati mal-immigrazzjoni illegali, eċċ. Il-KESE jinsisti bis-sħiħ fuq l-importanza kruċjali tal-ftehimiet ta' sħubija li qegħdin jitħejjew u li ġew negozjati. Dawn għandhom iqisu l-kuntest makroreġjonali. Hemm bżonn ukoll ta' koordinazzjoni adegwata mal-imsieħba soċjali, l-armonizzazzjoni "orizzontali", bejn il-pajjiżi u r-reġjuni, tal-proposti u l-proġetti li jidhru f'kull programm operattiv u l-parteċipazzjoni attiva tal-partijiet interessati ekonomiċi, soċjali u tas-soċjetà ċivili. Il-KESE jħoss li huwa indispensabbli u possibbli li l-prinċipji adotatti jiġu żviluppati aktar u estiżi. Ikun żball li l-makroreġjuni jiġu indirizzati bħala fenomenu purament ġeografiku: jeħtieġ li jitqiesu wkoll ir-relazzjonijiet soċjali, ekonomiċi u storiċi kumplessi. L-espressjoni ta' "sfidi komuni" kif ukoll ta' "kooperazzjoni mtejba" f'termini ta' skopijiet ta' koeżjoni tnaqqas il-possibbiltà li interpretazzjoni funzjonali ta' makroreġjun lil hinn mill-fruntieri tiegħu kif ukoll tal-impatt tiegħu fuq il-proċessi ta' żvilupp u ta' koeżjoni fl-Ewropa kollha. Il-kunċett ta' "valur miżjud" b'rabta mal-makroreġjuni ma ġiex definit fir-rapport. Skont il-KESE, il-kunċett ta' valur miżjud fil-każ tal-istrateġiji makroreġjonali jista' jirreferi biss għall-valur li r-reġjuni jew l-Istati Membri waħedhom ma jistgħux jipprovdu ħlief permezz ta' investimenti ogħla jew li huma inqas effikaċi. Fi żmienu r-"rifjut triplu" kien jinftiehem, però issa m'hemm l-ebda dubju li dan jista' jwassal li jiġi abbandunat il-valur miżjud Ewropew fi żmien meta l-irkupru għadu fraġli u jeħtieġ jissaħħaħ. Is-sitwazzjoni attwali tal-istrateġiji makroreġjonali tirrifletti l-approċċ Ewropew li skontu l-istrumenti u r-riżorsi disponibbli f'kull reġjun jistgħu jkunu aktar effikaċi permezz ta' kooperazzjoni u koordinazzjoni adegwati fit-territorji tal-Istati Membri u tar-reġjuni parteċipanti (f'dan ir-rigward il-Kummissjoni Ewropea taqdi rwol pjuttost effikaċi). Il-valur miżjud Ewropew fil-livell tal-makroreġjuni qiegħed jiżdied. Skont il-KESE, huwa probabbli li l-valur miżjud pan-Ewropew li jista' jiġi ġġenerat fil-livell tal-makroreġjuni jiżdied b'mod sostanzjali permezz tal-iżvilupp ta' strumenti addizzjonali, it-titjib tal-kapaċità legali u istituzzjonali u l-implimentazzjoni tar-riżorsi addizzjonali. Fil-kuntest tal-evalwazzjoni tax-xenarji differenti għall-iżvilupp tal-Unjoni Ewropea sal-2020 u ta' ċerti proposti ta' interess Ewropew, bħal, pereżempju, l-għanijiet u l-fondi distinti tal-mekkaniżmu "Nikkollegaw l-Ewropa", jeħtieġ li tintalab responsabbiltà fil-livelli kollha għal kull "valur miżjud" maħluq, kull darba li jkun hemm investiment jew żvilupp permezz tal-użu tal-fondi Ewropej. L-estensjoni ta' strumenti bħal dawn fil-livell makroreġjonali hija kundizzjoni essenzjali sabiex tinkiseb l-Istrateġija Ewropa 2020. Il-KESE huwa tal-fehma li l-estensjoni tal-oqfsa politiċi, istituzzjonali, legali u finanzjarji, apparti l-kontroll tal-"valur miżjud Ewropew": tista' tikkontribwixxi sabiex jiġi aċċellerat il-proċess ta' rkupru mill-kriżi; fir-rigward tal-futur tal-Ewropa u fil-kuntest tal-kontroll tar-riformi istituzzjonali u l-leġislazzjoni, tista' tippermetti li mill-qrib jiġi mmonitorjat sa fejn il-miżuri li ttieħdu minn kull Stat Membru jirrispettaw il-loġika Ewropea u huma konsistenti mal-prinċipji tal-"valur miżjud", anke meta l-iżvilupp jew l-investiment inkwistjoni ma jkunux saru direttament permezz tal-fondi Ewropej; tista' tagħti valur addizzjonali importanti fl-interess tat-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi. Il-KESE huwa tal-fehma li t-tisħiħ tal-governanza politika u li huwa bbażat fuq l-iżvilupp fl-ambitu tal-istrateġiji makroreġjonali joffri"valur miżjud"Ewropew sinifikanti. Huwa jqis li t-tensjonijiet politiċi ftit jew wisq qawwija bejn il-federalisti u n-"nazzjonalisti", li s'issa kkaratterizzaw l-istorja sħiħa tal-Unjoni Ewropea, jistgħu jittaffew permezz tat-tisħiħ tal-livell intermedju ta' koordinazzjoni u kooperazzjoni waqt li jitqiesu l-fruntieri storiċi u ġeografiċi u t-tradizzjonijiet. Fil-fehma tal-KESE, huwa possibbli li l-makroreġjuni jiġu interpretati b'mod funzjonali. Permezz tan-netwerks innovattivi, l-iżviluppi u miżuri oħra transkonfinali ta' interess Ewropew isaħħu t-tkabbir tal-UE u l-koeżjoni. Il-KESE jipproponi li jitwettaq progress politiku fir-rigward tal-indirizzar tal-makroreġjuni. Bi prinċipju, il-Kunsill għandu jiddikjara l-appoġġ tiegħu għall-inizjattivi li jibdew mill-aktar livell baxx kif ukoll appoġġ futur "laterali" u "li jibda mill-aktar livell għoli" tal-istituzzjonijiet kollha. B'mod ġenerali, abbażi tal-esperjenza preċedenti, dan jista' jiġi applikat għall-oqsma (funzjonijiet) li ġejjin: riċerka, edukazzjoni, tagħlim tal-lingwi, kooperazzjoni fil-kwistjonijiet ta' kultura u saħħa; kooperazzjoni fil-qasam tal-enerġija, il-protezzjoni tal-ambjent, il-loġistika, it-trasport, is-servizzi pubbliċi (ilma, dranaġġ, skart); pjanar konġunt mill-korpi pubbliċi, istituzzjonijiet reġjonali u awtoritajiet lokali u reġjonali; tisħiħ tal-involviment tas-soċjetà ċivili u tal-NGOs; kooperazzjoni fil-qasam tas-sigurtà u l-migrazzjoni; miżuri prattiċi għall-kompetizzjoni fis-suq (kooperazzjoni konkreta fis-suq tax-xogħol, appoġġ lill-SMEs, stabbiliment ta' fondi għall-iżvilupp); kooperazzjoni fil-qasam tal-istatistika. L-istrateġiji makroreġjonali jistgħu jagħtu kontribut prezzjuż lill-kooperazzjoni transkonfinali bejn il-bliet, lill-implimentazzjoni ta' netwerk ta' poli teknoloġiċi u lill-iżvilupp aktar rapidu tal-innovazzjoni. Ħafna minn dawn huma oqsma fejn huma ġustifikati inizjattivi li jibdew prinċipalment mill-aktar livell baxx, u fejn il-kunsilli ekonomiċi u soċjali nazzjonali jistgħu jaqdu rwol miżjud. Ir-rapport ma jsemmix l-importanza li s-setturi ekonomiċi u soċjali jipparteċipaw u jiġu kkonsultati. Il-KESE jaqbel li l-parteċipanti fl-istrateġiji makroreġjonali għandhom iqisu li dawn l-istrateġiji huma responsabbiltà trasversali tal-gvernijiet tagħhom. Il-KESE jqis li l-kompiti amministrattivi għandhom jitnaqqsu għall-minimu u li l-Kummissjoni Ewropea għandha tfassal u tipproponi metodi ġodda sabiex jiġi involut il-pubbliku, pereżempju permezz ta' għodod tad-demokrazija elettronika. Huwa essenzjali li tiżdied il-parteċipazzjoni kemm fil-livell tat-tħejjija kif ukoll f'dak tal-implimentazzjoni. Jeħtieġ li jiġi appoġġjat il-prinċipju li skontu l-għanijiet makroreġjonali għandhom jiġu integrati fil-ftehimiet kollha ta' sħubija u fil-programmi operattivi kollha. Il-Kummissjoni Ewropea għandha tappoġġja l-applikazzjoni ta' prattiki tajbin fir-rigward tal-istrumenti eżistenti ta' programmar, inkluż fil-każ tar-reġjuni li għandhom qed jiżviluppaw jew li qed jiġu diskussi. Skont il-KESE, in-nuqqas ta' kapaċità amministrattiva jista' jingħeleb biss jekk jintwera li dan l-approċċ huwa fl-interess ta' użu effiċjenti tar-riżorsi. Il-KESE jqis neċessarju li jiġu introdotti miżuri u indikaturi realistiċi sabiex jiġi żgurat is-segwitu tal-progress. Iżda hija indispensabbli l-parteċipazzjoni attiva tal-Kummissjoni u ta' istituzzjonijiet Ewropej oħra, b'mod partikolari sabiex jitfassal l-indikatur tal-valur miżjur, minħabba n-natura multipla tiegħu. Il-KESE huwa favur li jissaħħaħ l-approċċ minn isfel għal fuq, li s'issa ħalla l-frott, iżda jħoss li jkun tajjeb li jiġu assoċjati aktar mill-qrib l-imsieħba ekonomiċi, ambjentali, soċjali u lokali u li jiġu żviluppati relazzjonijiet trasversali mal-makroreġjuni li jkunu għadhom kif inħolqu. Il-KESE huwa tal-fehma li jeħtieġ li tiġi aċċellerata l-implimentazzjoni tas-sistemi ta' ġestjoni tal-istrateġiji u jkun hemm l-għan li mhux biss tiġi ppreservata n-natura speċifika tagħhom iżda wkoll li tiġi estiża. Il-KESE jissuġġerixxi li waqt li qed tfassal forom ġodda ta' ġestjoni, il-Kummissjoni Ewropea tippreżenta wkoll għażla li tista' twassal għall-implimentazzjoni ta' ġestjoni "ta' livell intermedju" makroreġjonali u bbażata fuq l-iżvilupp fit-territorju tal-UE. L-inizjattivi makroreġjonali jinkludu fundamentalment żewġ dimensjonijiet, waħda transnazzjonali u waħda Ewropea. Skont il-KESE, s'issa l-attenzjoni kienet esklussivament fuq il-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni bejn il-pajjiżi differenti. Waħda mill-konklużjonijiet l-aktar importanti tar-rapport huwa li jintlaqgħu tajjeb l-isforzi sabiex l-azzjonijiet konġunti jkollhom dimensjoni Ewropea u jwasslu għal valur miżjud Ewropew. Skont il-KESE, jekk l-inizjattivi makroreġjonali b'dimensjoni Ewropea jkollhom l-appoġġ xieraq, dawn jistgħu jikkontribwixxu sabiex itejbu l-kredibbiltà politika tal-Unjoni u tiġi implimentata prattika ġdida ta' żvilupp permezz ta' aktar parteċipazzjoni mis-soċjetà. Għal darb'oħra dan iwassal għall-mistoqsija jekk l-impenji politiċi meħuda fil-livell Ewropew li jridu jiġu żviluppati fil-livell lokali jistgħux jiġu kkomplementati permezz ta' impenji makroreġjonali li jridu jiġu implimentati fil-livell Eworpew. Il-"kooperazzjoni mtejba" imsemmija mill-Kummissjoni tista' wkoll timplika dan. B'mod ġust il-Kummissjoni Ewropea tindika li l-istrateġiji makroreġjonali u l-istrateġiji bbażati fuq il-baċiri tal-baħar jindirizzaw aspirazzjonijiet simili, iżda dan il-punt jirrifletti b'mod ċar id-diviżjonijiet interni fi ħdan il-Kummissjoni u r-riskji marbutin mal-frammentazzjoni tal-istrateġiji. Mhuwiex possibbli li l-elementi ta' "strateġija marittima" jiġu ppreżentati bħala elementi makroreġjonali jekk il-komponenti bħall-infrastruttura tal-kosti marittimi jew tal-oċean, l-urbanizzazzjoni, il-produzzjoni, eċċ., mhumiex marbuta jew ma jistgħux jintrabtu mal-kompiti tal-kapaċitajiet jew tal-perikli marittimi jew tal-oċean li għandhom ċertu importanza mil-lat tal-produzzjoni u l-protezzjoni. Għalhekk għandhom jiġu approvati mingħajr riżervi l-konklużjonijiet tar-rapport li jindikaw li jeżistu possibbiltajiet oħra li għandhom ma ġewx sfruttati. Madankollu mhiex aċċettabbli l-pożizzjoni li skontha jista' jkun hemm aktar żviluppi u azzjoni intensifikata "mingħajr l-involviment tal-Kummissjoni, jew ibbażat[i] aktar esklussivament fuq programm transnazzjonali". Dan huwa l-uniku punt fl-evalwazzjoni fejn il-Kummissjoni Ewropea tindika b'mod espliċitu li ma tixtieqx tipparteċipa fit-tħejjija jew l-implimentazzjoni ta' strateġiji makroreġjonali jew li taqdi l-iċken rwol, minkejja li tħoss li jistgħu jiġu żviluppati u implimentati diversi paradigmi oħra. Iżda d-dokument ma jippreċiżax liema huma dawn il-paradigmi! Il-KESE jitlob lill-Kummissjoni tkompli taqdi rwol ċentrali fl-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali. Huwa jitlob ukoll li l-Kunsill jagħti lill-Kummissjoni l-għodod u r-riżorsi meħtieġa biex tkun tista' taqdi dan ir-rwol kif imiss. Il-kunċett ta' programm transnazzjonali juri li l-programmi li għandhom valur miżjud Ewropew jistgħu jiksbu ċertu appoġġ, mingħajr ma joħorġu mill-qafas tar-rifjut triplu. Eżempju ta' dan huma l-programmi li jiżguraw konformità aħjar tad-dispożizzjonijiet relatati mal-protezzjoni tal-ambjent, tisħiħ tal-investimenti marbutin mal-UE jew massa kritika għall-innovazzjoni. Ir-rapport ma fihx l-iċken informazzjoni dwar kif għandu jiġi sfruttat il-valur miżjud Ewropew, l-evalwazzjoni tiegħu, il-mod kif għandhom jintużaw ir-riżultati u inċentivi oħra. Fil-fehma tal-KESE, il-kummenti li tqassru b'mod tassew qasir fil-"Konklużjonijiet" jistħoqqilhom li jitlaħħmu iktar biex jindirizzaw l-esiġenzi espressi fit-titolu. Il-kwistjoni tal-"governanza" bla dubju hija importanti, peress li hija l-Unjoni Ewropea li fl-aħħar mill-aħħar trid tiddeċiedi dwar il-kwistjonijiet ġenerali tal-governanza. Il-perspettiva makroreġjonali, kemm fis-sens politiku u ambjentali kif ukoll f'dak soċjoekonomiku, tista' tikkostitwixxi għodda prezzjuża sabiex tissaħħaħ il-kooperazzjoni bejn il-pajjiżi jew ir-reġjuni Ewropej, jittaffew it-tendenzi nazzjonalisti permezz tal-kunsens soċjali, ir-rispett u l-aċċettazzjoni reċiproċi u tikkontribwixxi, permezz tal-ħolqien ta' valur miżjud Ewropew għall-komunitajiet ta' interess, sabiex jinkisbu l-għanijiet tal-Istrateġija Ewropa 2020. L-istrateġiji makroreġjonali jistgħu jkunu strumenti utli biex jimtlew il-lakuni fir-rigward tal-komunikazzjoni u l-informazzjoni lill-pubbliku. Il-popolazzjoni tal-lokalitajiet u r-reġjuni kkonċernati u l-intrapriżi għandhom ikunu infurmati aħjar fir-rigward tal-programmi u l-proġetti li jkunu għaddejjin. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013. Nhar is-27 ta' Ġunju 2013, il-Kunsill iddeċieda, b'konformità mal-Artikolu 115 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja u l-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar l-4 ta' Ottubru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b' 142 vot favur, 2 voti kontra u 6 astensjonijiet. Fil-fehma tal-Kumitat din il-proposta ma tistax titqies b'mod separat mill-inizjattivi u żviluppi oħra, Ewropej u internazzjonali, li jippromovu skambju aħjar ta' informazzjoni bejn amministrazzjonijiet fiskali. Fost oħrajn nistgħu nsemmul-estensjoni ta d-Direttiva Ewropea dwar it-tfaddil tal-2005, ir-regolament FATCA, fejn għadd ta' pajjiżi Ewropej qed jippruvaw jilħqu ftehim mal-Istati Uniti biex, fost affarijiet oħra, iħarsu drittijiethom, u d-Direttiva eżistenti għall-iskambju awtomatiku tal-informazzjoni, li qed isir sforz biex tiġi estiża. Peress li l-Istati Membri jitilfu biljuni ta' Euro kull sena bħala riżultat tal-frodi fiskali u l-evażjoni tat-taxxa, il-KESE jqis li l-proposta tal-Kummissjoni biex jitħaffef il-proċess ta' implimentazzjoni ta' ċerti dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2011/16/UE dwar l-AEOI hija ġustifikata. Il-Kummissjoni tipproponi li jiżdiedu ħames kategoriji oħra ta' dħul li jkunu suġġetti għall-AEOI. Il-KESE jaqbel li dawn il-kategoriji l-ġodda ta' dħul għandhom jiġu inklużi peress li hemm possibbiltà akbar li jintlaqtu mill-frodi fiskali minn dawk li diġà jinsabu fid-Direttiva. Peress li l-evażjoni tat-taxxa u l-frodi fiskali huma kwistjonijiet globali, ma jistgħux jiġu miġġielda biss fi ħdan l-UE. Għalhekk, il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex isaħħu l-isforzi tagħhom ta' negozjar, fl-OECD u korpi dinija oħra, biex tiġi promossa l-AEOI bħala standard internazzjonali. Il-KESE jħeġġeġ b'mod partikolari lill-Istati Membri biex jiżguraw li l-istandard futur għall-AEOI jqis ir-rekwiżiti legali, l-esperjenza u l-għarfien espert tal-UE f'dan il-qasam. Jistieden lill-Istati Membri jadottaw pożizzjoni koordinata biex jilħqu dan sabiex il-pożizzjoni Ewropea fid-dibattiti internazzjonali tissaħħaħ. Fir-rigward tal-inizjattivi internazzjonali u Ewropej, il-Kumitat huwa tal-fehma wkoll li għandu jsir sforz biex ikun hemm sitwazzjoni b'kundizzjonijiet indaqs bejn l-ikbar għadd possibbli ta' pajjiżi, sabiex kemm jista' jkun jiġu evitati l-iżvantaġġi ekonomiċi potenzjali u ta' tip ieħor għall-Unjon. Il-KESE huwa tal-fehma li għal finijiet ta' semplifikazzjoni u effiċjenza, u mil-lat tal-iffrankar tal-ispejjeż, u bħala benefiċċju għal kulħadd, għandu jsir sforz biex is-sistemi differenti ta' skambju ta' informazzjoni li jappartjenu għal kull waħda mill-inizjattivi jiġu armonizzati u jsiru sistema waħda. Dan għandu jsir talinqas fil-livell Ewropew. B'mod ġenerali r-regoli bażiċi applikabbli għandhom ikunu ċari u proporzjonali fir-rigward tal-għanijiet li qed isir sforz għalihom. Il-KESE jappella lill-Istati Membri biex jiżguraw li r-riżorsi umani, teknoloġiċi u finanzjarji meħtieġa għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-AEOI jkunu disponibbli, minħabba fil-kumplessità u l-volum tal-informazzjoni li jkunu suġġetti għat-trasferiment bejn l-Istati Membri mill-2015. It-taħriġ tal-uffiċjali li se jkunu responsabbli għall-iskambju tal-informazzjoni jrid ikun prijorità. Biex l-istrumenti l-ġodda għall-ġlieda kontra l-vjolazzjonijiet fiskali jkunu effikaċi, il-KESE jemmen li kemm il-Kummissjoni kif ukoll l-Istati Membri jridu jżidu l-isforzi tagħhom biex jissemplifikaw u jarmonizzaw il-leġislazzjoni tat-taxxa tagħhom. Fid-dawl taż-żieda fil-frodi fiskali u l-evażjoni tat-taxxa f'dawn l-aħħar snin, u l-impatt gravi li għandhom fuq id-dħul mit-taxxa tal-Istati Membri, li qed ittellifhom bijuni ta' Euro fis-sena, il-Kummissjoni fasslet din il-proposta għal Direttiva li temenda ċerti dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2011/16/UE rigward l-iskambju awtomatiku obligatorju tal-informazzjoni fil-qasam tal-informazzjoni. L-għan tal-proposta tal-Kummissjoni huwa li tespandi l-ambitu tal-AEOI fl-UE lil hinn minn dak li hu previst fis-sistema attwali. Il-Kummissjoni qed tipproponi li temenda l-Artikolu 8 tad-Direttiva biex tintroduċi kategoriji ġodda ta' dħul li jiġu soġġetti għall-AEOI, filwaqt li titneħħa r-referenza għal-livell limitu li taħtu Stat Membru jista' jagħżel li ma jirċevix informazzjoni minn Stat Membru ieħor, u tħaffef l-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva attwali dwar l-estensjoni tal-iskambju awtomatiku tal-informazzjoni. Fid-dawl tal-konsultazzjonijiet mal-Istati Membri, il-Kummissjoni tipproponi li jitneħħa l-livell limitu li taħtu l-Istati Membri bħalissa jistgħu jagħżlu li ma jirċevux tip partikolari ta' informazzjoni, filwaqt li tindika li dan m'huwiex prattiku u li l-Istati Membri jaqblu li dan għandu jitneħħa. Il-proposta tal-Kummissjoni hija konformi mal-inizjattiva ta' xi Stati Membri li jikkonkludu ftehimiet mal-Istati Uniti b'rabta mal-Att FATCA - Foreign Account Tax Compliance Act (Konformità Fiskali tal-Kontijiet Barranin), biex b'hekk jiġu obbligati jipprovdu kooperazzjoni aktar estiża b'konformità mal-Artikolu 19 tad-Direttiva dwar il-Kooperazzjoni Amministrattiva mal-Istati Membri l-oħra. Il-frodi fiskali u l-evażjoni tat-taxxa huma kwistjonijiet globali. Għalhekk, miżuri li jiġġielduhom fi ħdan is-suq intern għandhom jissaħħu bi ftehimiet mal-OECD, il-G8, il-G20 u korpi oħra, biex jiżviluppaw l-AEOI bħala standard internazzjonali. Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon l-isforzi ta' xi Stati Membri li diġà laħqu ftehimiet mal-Istati Uniti b'rabta mal-FATCA. B'konformità mal-Artikolu 19 tad-Direttiva dwar il-Kooperazzjoni Amministrattiva, dawn ser jagħtu lill-Istati Membri l-għażla ta' kooperazzjoni aktar mifruxa fil-qasam tal-iskambju awtomatiku tal-informazzjoni. Madankollu, il-KESE jilqa' l-fatt li l-proposta għall-iskambju obbligatorju u estiż tal-informazzjoni toffri lill-Istati Membri bażi legali tal-UE uniformi li tiggarantixxi ċertezza legali u kundizzjonijiet ekwi kemm għall-awtoritajiet kompetenti kif ukoll għall-operaturi ekonomiċi. Il-KESE jqis ukoll li huwa importanti li l-istandard globali futur għall-iskambju awtomatiku tal-informazzjoni għandu jqis ir-rekwiżiti legali, l-esperjenza u l-għarfien espert tal-UE f'dan il-qasam. Jista' jirriżulta li l-kumplessità kbira tas-sistemi fiskali tal-Istati Membri u differenzi kbar bejniethom ikunu ostakli kbar fl-implimentazzjoni tal-AEOI. Il-KESE jemmen li, biex jiġi żgurat li l-istrumenti l-ġodda għall-ġlieda kontra l-frodi fiskali u l-evażjoni tat-taxxa jaħdmu b'mod effiċjenti u effikaċi, il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom iżidu l-isforzi tagħhom biex jissemplifikaw u jarmonizzaw il-leġislazzjoni fiskali. Fil-proposta għal Direttiva, il-Kummissjonit tixtieq iddaħħal ħames kategoriji ġodda ta' dħul fl-AEOI: dividendi, qligħ kapitali, kwalunkwe introjtu ieħor iġġenerat fir-rigward tal-assi miżmuma f'kont finanzjarju, kwalunkwe ammont li fir-rigward tiegħu l-istituzzjoni finanzjarja hija l-obbligant, inkluż kwalunkwe ħlasijiet ta' fidi, u bilanċi tal-kontijiet. Il-KESE jaqbel li dawn il-kategoriji l-ġodda għandhom jiġu inklużi peress li, minħabba t-tip u l-iskala tagħhom, hemm possibbiltà akbar li jintlaqtu mill-frodi fiskali minn dawk li diġà jinsabu fid-Direttiva. Għall-kategoriji l-ġodda ta' dħul li jkunu suġġetti għall-iskambju awtomatiku tal-informazzjoni, il-Kummissjoni ma żżommx il-kundizzjoni tad-disponibbiltà tal-informazzjoni. Għal dawn il-kategoriji ta' dħul, l-Istati Membri ser ikollhom iressqu d-data reġistrata mis-sena tat-taxxa 2014. Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon il-proposta tal-Kummissjoni, li ser tħaffef l-implimentazzjoni tal-AEOI stabbilita fid-Direttiva 2011/16/UE. L-iskambju awtomatiku tal-informazzjoni dwar it-taxxa jirrikjedi li ammont sinifikanti ta' informazzjoni jasal għand kull Stat Membru mill-Istati Membri l-oħra kollha. Il-KESE jappella lill-Istati Membri biex jiżguraw li jkollhom ir-riżorsi umani, teknoloġiċi u finanzjarji meħtieġa biex jimplimentaw l-AEOI mill-2015. Minħabba l-kumplessità tad-data li trid tiġi soġġetta għas-sistema tal-AEOI, il-KESE jappella lill-Istati Membri biex jipprovdu taħriġ lill-uffiċjali li se jkunu jaħdmu b'din is-sistema biex jiżguraw li taħdem b'mod effiċjenti. Fil-proposta għal Direttiva, il-Kummissjoni m'għamlet l-ebda bidla għall-kundizzjoni ta' disponibbiltà tal-informazzjoni b'rabta mal-kategoriji tad-dħul imsemmija f'Artikolu 8(1) tad-Direttiva 2011/16/UE. Il-KESE jirrakkomanda li l-Istati Membri jagħmlu sforz biex jiżguraw li din id-data tkun tista' tinġabar mill-2017, meta, b'konformità mad-dispożizzjonijiet attwali tad-Direttiva, din għandha tiddaħħal fis-sistema tal-AEOI. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013 Nhar l-4 ta' Lulju 2013 u nhar is-17 ta' Lulju 2013, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill rispettivament iddeċidew, b'konformità mal-Artikoli 114 u 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja u l-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar l-4 ta' Ottubru. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'150 vot favur, 2 voti kontra u astensjoni waħda (1). Il-KESE jilqa' r-Regolament propost mill-Kummissjoni biex jistabbilixxi qafas transkonfinali għall-prodotti ta' investiment fuq terminu twil. L-introduzzjoni ta' Fondi ta' Investiment Ewropew fuq Terminu Twil (ELTIF) tgħin biex tistimola d-domanda tal-investituri għal assi importanti fuq perjodu ta' żmien twil. Il-fatt li l-ELTIFs jistgħu jiġu offruti biss taħt id-Direttiva dwar maniġers ta' fondi ta' investiment alternattivi (AIFMD) u jridu jinvestu mill-inqas 70 % tal-fondi fi proġetti fuq terminu twil eliġibbli, bħalma huma l-infrastrutturi fiżiċi u soċjali u l-SMEs għandu jiżgura l-ħolqien ta' prodotti ta' investiment stabbli. Il-KESE jaċċetta l-parti kbira tal-analiżi tal-Kummissjoni tad-domanda mistennija għall-ELTIFs u tal-ostakli regolatorji li bħalissa jfixklu l-investiment istituzzjonali u individwali fi proġetti infrastrutturali transkonfinali ġodda. Ir-Regolament propost għandu l-potenzjal li jistimula suq uniku tal-investimenti tajjeb għal proġetti fit-tul. Il-proposta tal-Kummissjoni li jiġu introdotti fondi magħluqa (closed-ended), miftuħa kemm għal investituri istituzzjonali kif ukoll għal dawk mhux professjonisti, x'aktarx huwa l-aħjar approċċ, speċjalment minħabba li probabbli jitfaċċa suq sekondarju f'unitajiet jew ishma fl-ELTIFs. Billi r-Regolament propost jiftaħ orizzonti ġodda fi swieq Ewropej tal-investiment, hemm bżonn li l-implimentazzjoni tiegħu tiġi eżaminata bir-reqqa. Il-KESE jilqa' l-proposta biex jissorvelja l-iżvilupp tas-suq ELTIF. Fil-każ li l-inizjattiva ma jirnexxilhiex tiżviluppa suq tal-investiment transkonfinali fuq terminu twil, ikun hemm bżonn aktar evalwazzjoni, valutazzjoni u riforma biex jindirizzaw in-nuqqasijiet u biex l-ELTIFs isiru iktar attraenti. Infrastruttura bħal fil-qasam tat-trasport, il-komunikazzjoni, l-enerġija u l-edukazzjoni; Investimenti f'kumpaniji mhux elenkati, l-aktar SMEs; Investimenti f'assi ta' proprjetà immobbli, bħall-bini jew ix-xiri dirett ta' assi infrastrutturali; Investimenti fl-infrastruttura soċjali, l-infrastruttura tal-innovazzjoni u l-ħarsien tal-klima. Hemm bżonn tittieħed azzjoni fil-livell Ewropew minħabba li r-riċerka tal-Kummissjoni tenfasizza anomaliji, inkonsistenzi u frammentazzjoni fil-forniment ta' mezzi ta' investiment fuq terminu twil madwar l-Unjoni. L-Anness 2 tal-valutazzjoni tal-impatt jistipula fid-dettall dawn l-inkonsistenzi f'sistemi ta' fondi fuq terminu twil fil-Ġermanja, ir-Renju Unit, Franza, l-Irlanda, l-Olanda, l-Italja u l-Lussemburgu. Skont il-Kummissjoni ma hemmx sett ta' standards transkonfinali miftiehma dwar x'inhuma assi u investimenti fuq terminu twil, għal min jistgħu jkunu adattati u kif jaħdmu. Il-qafas transkonfinali eżistenti għall-investimenti – l-impriżi f'investiment kollettiv f'titoli trasferibbli (UCITS) – huwa marbut ma' portafolji ta' titoli likwidi trasferibbli bħall-bonds u l-ishma. Il-klassijiet ta' assi li huma esklużi mill-UCITS, jiġifieri assi immobbli fuq terminu twil bħalma huma l-infrastruttura u l-proprjetà, huma essenzjali biex jiġi żgurat it-tkabbir sostenibbli. Strumenti ta' investiment fit-tul ġeneralment huma nonlikwidi u mhumiex trasferibbli, mingħajr swieq sekondarji disponibbli u spiss jirrikjedu impenji kapitali inizjali sostanzjali. Dawn il-fatturi jistgħu igerrxu saħansitra l-akbar investituri istituzzjonali. Il-Kummissjoni tidentifika tliet settijiet ta' riskji komunement assoċjati ma' investimenti f'assi fuq terminu twil: ir-riskju li l-investituri jkunu mqarrqa rigward in-natura tar-riskji ta' assi fuq terminu twil; ir-riskju assoċjat mal-illikwidità ta' assi li jservu għal terminu twil; u ir-riskju li l-fondi fuq terminu twil eżistenti m'għandhomx biżżejjed għarfien espert fl-għażla tal-assi, il-monitoraġġ tal-proġett u t-taqbil tal-profili ta' redditu mal-ħtiġijiet tal-klijenti potenzali. Prinċipalment minħabba dawn ir-riskji, il-fondi ta' investiment fuq terminu twil ma kellhomx ħafna suċċess s'issa. Mhux dejjem żammew il-prestazzjoni mbassra tagħhom u l-investituri kienu mqarrqa dwar ir-redditu mistenni u hemm xi evidenza ta' bejgħ ħażin ta' fondi. Il-Kummissjoni tagħraf il-ħtieġa ta' diliġenza xierqa u maniġment professjonali ta' fondi ta' investiment fuq terminu twil bħal dawn. Ir-Regolament ipoġġi enfasi kbira fuq it-tfassil ta' informazzjoni u materjal tal-kummerċjalizzazzjoni xierqa. L-ELTIFs għall-konsumatur se jkunu pakkett ta' prodotti ta' investiment għall-konsumatur u jeħtieġ li jkollhom Dokument bit-Tagħrif Ewlieni tal-Prodott ta' Investiment għall-Konsumaturi Aggregat (PRIP KID) għat-tqegħid fis-suq għall-konsumaturi. Twissijiet prominenti u ċari se jkunu meħtieġa għall-investituri mhux professjonisti fir-rigward tan-natura magħluqa tal-istrument, l-orizzont tal-investiment tiegħu u n-nuqqas ta' kwalunkwe tifdija bikrija. Il-Kummissjoni tistma li hemm bżonn bejn EUR 1 500 biljun u EUR 2 000 biljun f'finanzjamenti ta' proġetti infrastrutturali fl-Ewropa sal-2020 u li dan huwa prova tal-ħtieġa għal finanzjamenti fuq skala kbira. L-eżerċizzju ta' konsultazzjoni fit-tfassil tal-valutazzjoni tal-impatt tal-Kummissjoni ġabar evidenza sostanzjali ta' domanda għal fondi bħall-ELTIF fost l-investituri (kemm istituzzjonali u individwali). Ir-riżultat ta' dan kollu kien l-iżvilupp u l-prestazzjoni subottimali tas-suq għal strumenti ta' investiment fuq terminu twil, madwar l-UE kollha. Speċifikament, huwa sostnut li l-fondi huma inqas milli jistgħu jkunu, l-ispejjeż ta' ġestjoni huma ogħla minn dak li għandhom ikunu u l-investituri mhux professjonisti għandhom għażla limitata ħafna ta' fondi mill-Istati Membri kollha. Hemm bżonn azzjoni fil-livell Ewropew biex tindirizza s-sitwazzjoni u l-Kummissjoni għalhekk tipproponi li toħloq suq uniku għall-fondi ta' investiment fuq terminu twil. Ġew identifikati seba' għażliet ta' politika fuq il-bażi tal-kapaċità tagħhom biex jindirizzaw dawn l-għanijiet operattivi. Dawn l-għażliet ivarjaw kif ġej: li jibqa' kollox kif inhu; it-tikkettar u l-ikkodifikar volontarju tal-prodott; l-espansjoni tal-UCITS biex tinkludi xi assi fuq terminu twil; it-tnedija ta' prodott ta' investiment komuni magħluq fuq terminu twil immudellat fuq l-UCITS, miftuħ għall-investituri istituzzjonali biss; l-istess prodott imma miftuħ għal individwi ta' valur għoli; fond ġdid b'regolament ta' ħarsien aħjar tal-investituri u mingħajr drittijiet tat-tifdija, miftuħ għall-investituri kollha inklużi investituri mhux professjonisti; u fl-aħħar nett, l-istess fond iżda bi drittijiet tat-tifdija wara perjodu inizjali ta' permanenza obbligatorja. Minn dawn is-seba' għażliet, is-sitt għażla, jiġifieri fond ta' investiment Ewropew fuq terminu twil ġdid (ELTIF) miftuħ għall-investituri kollha mingħajr drittijiet ta' tifdija hija l-alternattiva ppreferuta. Din l-għażla hija simili għall-mudelli li jeżistu f'dawk l-Istati Membri li jippermettu investimenti ta' investituri mhux professjonisti. Skont il-proposti tal-Kummissjoni l-ELTIFs se joperaw bir-reġim tad-Direttiva dwar Maniġers ta' Fondi ta' Investiment Alternattivi (AIFMD) bħala kategorija ġdida ta' fondi magħluqa awtorizzati. Billi l-qafas leġislattiv tal-ELTIFs ser jieħu l-forma ta' Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, se jkun direttament applikabbli fl-Istati Membri kollha tal-UE mingħajr il-ħtieġa ta' traspożizzjoni. Hemm ukoll diversi aspetti tar-reġim fejn l-Awtorità Ewropea tat-Titoli u s-Swieq (ESMA) se tipproduċi standards tekniċi regolatorji. L-ELTIFs huma maħsuba għall-investiment f'assi fuq terminu twil xierqa għaċ-ċiklu tal-ħajja tal-fond. It-tfassil u l-orjentazzjoni ġenerali tal-istruttura se tkun lejn assi fuq terminu twil bħal proġetti ta' infrastruttura. Il-Kummissjoni tistabbilixxi regoli dwar kif il-portafoll ta' ELTIF jista' jiġi investit. Mill-inqas 70 % għandu jkun investit f'assi fuq terminu twil u mhux aktar minn 30 % f'assi eliġibbli għall-investiment minn UCITS. Il-limitu ta' 70 % għall-kompożizzjoni tal-portafoll ma japplikax matul l-ewwel 5 snin tal-ELTIF, matul il-kors tal-ELTIF għal 12-il xahar jekk l-iskema tfittex li ġġib kapital ġdid, u lejn tmiem iċ-ċiklu tal-ħajja tiegħu, hekk kif jibda jbiegħ l-assi f'konformità mal-politika tat-tifdija tiegħu. L-ELTIFs għandhom ikunu magħluqa b'terminu fiss. L-investituri mhux se jkunu jistgħu jitolbu li jifdu l-investiment tagħhom qabel it-tmiem ta' dak it-terminu fiss. It-tul ta' żmien fiss se jkun iddeterminat min-natura tal-assi li l-ELTIF jimmira li jakkwista u jżomm. Għalhekk hemm korrelazzjoni bejn l-orizzont tal-investiment tal-assi fuq terminu twil li għandhom jiġu akkwistati u l-orizzont ta' tifdija tal-ELTIF. L-ESMA għandha tiżviluppa standards regolatorji tekniċi biex tkompli tiċċara ċ-ċirkostanzi tat-tqabbil taċ-ċiklu tal-ħajja tal-ELTIF maċ-ċiklu tal-ħajja ta' kull assi individwali. L-Artikolu 17 tar-Regolament propost jipprevedi l-ħolqien ta' suq sekondarju għal unitajiet jew ishma f'ELTIF. Dan għandu jipprovdi aktar likwidità lill-investituri li jixtiequ jifdu il-parteċipazzjoni tagħhom kollha jew parti minnha, u dan ma jaffettwax il-finanzjament tal-proġetti fl-ELTIF innifsu. L-ELTIFs huma prodotti ta' investiment skont it-tifsira tad-Direttiva dwar is-swieq tal-istrumenti finanzjarji (MiFID) u għalhekk soġġetti għar-rekwiżiti kollha ta' dik id-Direttiva rigward it-tqegħid fis-suq, il-bejgħ u l-iżvelar. L-ELTIFs jidher li huma żvilupp pożittiv f'termini kemm tal-ħolqien ta' tikketta ta' prodott ġdid kif ukoll bħala passaport għall-konsumaturi fis-settur tal-investimenti magħluqa fuq terminu twil u bħala sors potenzjali ta' finanzjament għall-kumpaniji mhux elenkati tal-UE. Il-valutazzjoni tal-Kummissjoni hija li hemm domanda mingħand il-maniġers u l-investituri għal dan it-tip ta' prodott u dan se jkun ta' interess għal dawk fis-settur tal-infrastruttura f'termini ta' sors alternattiv ta' finanzjament. Minħabba n-natura innovattiva tar-Regolament propost, il-kwistjonijiet tal-monitoraġġ u l-evalwazzjoni jassumu importanza ikbar. Il-Kummissjoni tirrikonoxxi dan u tipproponi li tissorvelja t-tkabbir jew nuqqas ta' tkabbir fis-suq tal-ELTIFs fuq perjodu inizjali ta' xi erba' snin. L-indikaturi ta' prestazzjoni ewlenin bħall-għadd ta' fondi stabbilit li joperaw b'mod transkonfinali, id-daqs medju tal-ELTIFs, l-opinjonijiet tal-investituri u l-proporzjonijiet relattivi tal-finanzjamenti skont l-infrastruttura, il-proprjetà, l-SMEs eċċ. se jkunu jistgħu jagħtu valutazzjoni tas-suċċess jew le ta' din l-inizjattiva. Fil-każ li l-inizjattiva ma jirnexxilhiex tiżviluppa suq tal-investiment transkonfinali fuq terminu twil, ikun hemm bżonn aktar evalwazzjoni, valutazzjoni u riforma biex jindirizzaw in-nuqqasijiet u biex l-ELTIFs isiru iktar attraenti. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013. Nhar it-3 ta' Lulju 2013, il-Kummissjoni ddeċidiet, b'konformità mal-Artikolu 262 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-Sezzjoni Speċjalizzata għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar it-2 ta' Ottubru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'132 vot favur, vot wieħed (1) kontra u 6 astensjonijiet. Issa li għaddew għaxar snin mid-dħul fis-seħħ tar-Regolament 1/2003, jeħtieġ li jiġi enfasizzat x'suċċess kbir kien, fid-dawl tal-fatt li ġab miegħu tibdil profond fil-politika tal-kompetizzjoni tal-UE. Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon ir-Rapport tal-2012 li, fost affarijiet oħra, jagħti dettalji tal-ħidma tal-Kummissjoni u l-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE fil-qasam tal-prattiki tal-antitrust u l-ġlieda kontra l-kartelli (cartels). Il-KESE talab kemm-il darba għall-ħolqien ta' qafas għall-protezzjoni legali tal-konsumaturi u, għalhekk, jenfasizza t-tfassil tal-Proposta għal Direttiva dwar l-azzjonijiet għad-danni għall-ksur tad-dispożizzjonijiet tal-liġi dwar il-kompetizzjoni. L-għajnuna mill-Istat mogħtija bil-għan li ssalva s-settur pubbliku mill-falliment ħtieġet somom kbar ta' fondi pubbliċi, li l-piż tagħhom ser jibqa' jinħass mill-kontribwenti għal snin twal, u ser ikunu ġġustifikati biss jekk ir-riforma tas-sistema finanzjarja timpedixxi li, fil-ġejjieni, jerġa' jkun hemm l-imġiba irresponsabbli li wasslet għall-kriżi finanzjarja. Fid-dawl tal-bżonn li tintradd lura l-kredibbiltà tas-sistema finanzjarja, il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon il-fatt li l-Kummissjoni tagħti "l-ogħla prijorità" lill-investigazzjonijiet relatati mar-rati ta' riferiment tal-Euribor u t-Tibor. Il-KESE jilqa b'sodisfazzjon il-pakkett dwar il-mezzi ta' pagament ippreżentat mill-Kummissjoni f'Lulju 2013 li fil-fehma tiegħu huwa pass fid-direzzjoni t-tajba. L-applikazzjoni tal-prinċipji ġenerali għal każijiet konkreti tagħmilha possibbli li jintwera jekk il-Modernizzazzjoni tal-Għajnuna mill-Istat u l-qafas il-ġdid dwar l-għajnuna mill-Istat għas-Servizzi ta' Interess Ekonomiku Ġenerali jwasslux għal applikazzjoni iżjed effettiva u ġusta tat-TFUE. Minħabba l-karatteristiċi speċjali tagħhom, is-servizzi postali jistħoqqilhom attenzjoni speċjali fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat. Il-politika tal-għajnuna mill-Istat għandha tagħmilha possibbli li l-awtoritajiet pubbliċi jagħtu għajnuna lill-intrapriżi li jikkontribwixxu għall-għanijiet ta' tkabbir tal-UE, filwaqt li tillimita d-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni. Jista' jkun hemm dubju dwar jekk il-liberalizzazzjoni – li hija l-għan ċentrali tal-politika tal-UE dwar l-enerġija – introduċietx livell ogħla ta' kompetizzjoni, swieq iżjed trasparenti u prezzijiet irħas għall-utenti, u jidher li l-Kummissjoni tirrikonoxxi dan. Rigward is-suq tat-telekomunikazzjonijiet, il-KESE huwa tal-fehma li dawn li ġejjin għandhom ikunu għanijiet ċentrali: li jsir tnaqqis reali fit-tariffi telefoniċi għall-familji u l-intrapriżi, li tiġi stabbilita konnessjoni tal-broadband universali ta' kwalità tajba, li jiġu eliminati t-tariffi tar-roaming u li jiġi stabbilit regolatur uniku fl-UE. Fl-intrapriżi ta' teknoloġija għolja, soġġetti għal innovazzjoni kontinwa, iż-żmien konsiderevoli li jgħaddi bejn il-bidu tal-proċedura u l-adozzjoni tad-deċiżjonijiet jista' jwassal għall-għajbien tal-intrapriżi milqutin mill-prattiki antikompetittivi. Il-KESE jissuġġerixxi li jiġi kkunsidrat livell ogħla ta' armonizzazzjoni fis-suq tal-kotba elettroniċi biex jiġi evitat l-arbitraġġ u tiġi ffaċilitata l-integrazzjoni ta' dan is-suq. Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon u jappoġġja l-isforzi tal-Kummissjoni biex tissanzjona l-użu abużiv ta' privattivi min-naħa ta' intrapriżi farmaċewtiċi ewlenin biex jimpedixxu l-aċċess tal-mediċini ġeneriċi għas-suq. Madankollu, fid-dawl tal-benefiċċji sostanzjali ta' dawn l-intrapriżi, il-multi diffiċilment ikunu dissważivi. Huwa tajjeb li jiġu kkunsidrati miżuri leġislattivi iżjed severi fil-każijiet ta' ksur tal-prinċipji tal-kompetizzjoni fis-suq tal-mediċini. Fl-2012, ħareġ fid-dieher ir-rwol li taqdi l-politika tal-kompetizzjoni fil-konsolidazzjoni tas-suq uniku. Bil-għan li jintlaħaq dan l-għan, il-Kummissjoni kkooperat mal-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni u man-Netwerk Ewropew tal-Kompetizzjoni biex tikkoordina l-ħidma marbuta mal-implimentazzjoni tar-regoli kontra l-monopolju. L-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni ffukat l-iżjed fuq is-setturi "ta' importanza trasversali sistemiċi għall-ekonomija", bil-għan li jinbnew is-sisien ta' tkabbir sostenibbli. Ir-rapport janalizza l-politika tal-kompetizzjoni applikata f'erba' oqsma prinċipali: is-settur finanzjarju, l-għajnuna mill-Istat, l-industriji ta' netwerk (l-enerġija, it-telekomunikazzjonijiet u s-servizzi tal-posta) u l-ekonomija tal-għarfien. Tingħata attenzjoni wkoll lid-djalogu li sar ma' istituzzjonijiet oħra tal-UE, l-iżjed il-PE, iżda l-KESE u l-KtR ukoll. Ir-Regolament 1/2003 ġab bidla radikali fil-politika tal-kompetizzjoni tal-UE. Minn mindu daħal fis-seħħ, l-azzjonijiet marbutin mal-kompetizzjoni żdiedu bi tmien darbiet meta mqabblin mal-istess perjodu preċedenti. Huwa jenfasizza ż-żieda sostanzjali fl-attivitajiet tal-Istati Membri, li nbidlu fil-promoturi prinċipali tal-kompetizzjoni, meta wieħed iqis li adottaw 88 % tad-deċiżjonijiet f'dan il-qasam. Ta' min isemmi wkoll il-funzjonament tan-Netwerk Ewropew tal-Kompetizzjoni, li kellu impatt fuq żewġ livelli. L-ewwel nett, u b'mod ġenerali, il-ħidma kondiviża bejn l-awtoritajiet nazzjonali differenti twettqet mingħajr problemi u l-mekkaniżmi ta' kooperazzjoni u koordinazzjoni previsti fir-Regolament 1/2003 ħadmu tajjeb. It-tieni nett, bl-appoġġ tal-azzjoni politika tan-Netwerk Ewropew tal-Kompetizzjoni, l-implimentazzjoni tar-Regolament 1/2003 wasslet ukoll għal livell sostanzjali ta' konverġenza volontarja tal-leġislazzjonijiet tal-Istati Membri fil-qasam tal-proċeduri u s-setgħat ta' sanzjoni. Minkejja li d-deċiżjonijiet adottati mill-Kummissjoni ma żdidux b'mod sostanzjali mil-lat ta' kwantità (baqgħu lura mill-istennijiet li ġabet magħha r-riforma), kienu karatterizzati mil-lat tal-kwalità fid-dawl tal-importanza tal-każijiet trattati. B'hekk nistgħu nikkonkludu li r-Regolament 1/2003 kellu suċċess kbir fit-tilħiq tal-għanijiet ikkonċernati. Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon ir-Rapport tal-2012, li jixħet dawl fuq l-attività mwettqa f'waħda mill-politiki fundamentali tal-UE. Il-Kumitat tenna kemm-il darba l-appoġġ tiegħu għad-deċiżjonijiet tal-antitrust u esprima wkoll il-fehma tiegħu li l-ġlieda kontra l-kartelli hija aspett essenzjali tal-politika tal-kompetizzjoni. B'rabta ma' dan il-qasam, fl-2012 il-Kummissjoni adottat miżuri importanti u l-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea ħarġet sentenzi. Il-Kummissjoni tafferma li matul il-kriżi attwali kompliet tiżgura l-funzjonament tajjeb tas-Suq Uniku "minkejja sejħiet li jkun hemm minn żmien għal żmien favur pożizzjoni anqas iebsa fir-rigward ta' mġiba antikompetittiva minn ditti jew Stati Membri fid-dawl tal-kriżi ekonomika". Fil-fehma tal-Kumitat, din hija deċiżjoni ġusta. Il-KESE minn dejjem ikkunsidra l-politika tal-kompetizzjoni bħala fattur essenzjali tas-Suq Intern, u jeħtieġ li dan jaffermah mill-ġdid issa li t-taqlib li ilu jolqot lill-ekonomija Ewropea sa mill-2008 qed jagħti prova tad-determinazzjoni tal-UE li tibqa' tħaddan din il-politika, peress li s-setgħat pubbliċi jistgħu jkunu iżjed lesti li jaċċettaw li l-irkupru għandu preċedenza fuq ir-rispett tat-Trattati. Jistgħu wkoll jaqgħu għat-tentazzjoni li jipproteġu setturi partikolari li jinsabu f'diffikultà jew jinjoraw prinċipji bażiċi li jipprojbixxu l-abbuż ta' pożizzjoni dominanti jew il-ftehimiet bejn intrapriżi bil-għan li jaqsmu s-suq. Madankollu, l-implimentazzjoni stretta tal-politika tal-kompetizzjoni timplika sfida meta jkunu qed jinbnew is-sisien għall-irkupru u l-konsolidazzjoni ta' ekonomija b'saħħitha u kompetittiva meta pajjiżi jew blokok ekonomiċi li jikkompetu mal-UE fis-swieq dinjin ma jirispettawx dawn l-istess prinċipji. L-għajnuna mill-Istat taċ-Ċina lill-industrija tal-azzar tiegħu (flimkien ma' benefiċċji oħra, bħall-pagi baxxi) hija biss waħda mill-bosta eżempji li jistgħu jissemmew. Fil-kuntest tal-kriżi, il-Kummissjoni approvat il-fużjonijiet bankarji b'iżjed għaġla mis-soltu u, bejn l-1 ta' Ottubru 2008 u l-1 ta' Ottubru 2012, hija awtorizzat l-għoti ta' għajnuna lis-settur finanzjarju għas-somma totali ta' EUR 5 058,9 biljun (40,3 % tal-PDG tal-UE), li minnhom intużaw EUR 1 615,9 biljun (12,8 % tal-PDG). F'perjodu kważi simili, l-għajnuna mill-Istat lill-ekonomija reali żdiedet għal EUR 82,9 biljun (0,7 % tal-PDG). L-għajnuna temporanja mill-Istat – prevista fit-TFUE – salvat lis-settur finanzjarju milli jikkollassa u kienet essenzjali biex tiġi evitata ħsara gravi lill-ekonomija. Fl-Istati Membri benefiċjarji, din l-għajnuna ngħatat bil-kundizzjoni li l-banek jiġu organizzati u strutturati mill-ġdid. Iżda fl-aħħar mill-aħħar, l-użu ta' somom kbar ta' flus aspejjeż tal-kontribwenti Ewropej biex jiġi salvat is-settur finanzjarju huwa ġġustifikat biss jekk ir-riforma radikali tas-settur finanzjarja tevita li tiġi ripetuta l-imġiba irresponsabbli li wasslet għall-kriżi attwali. Qed jinxteħet dubju serju fuq it-trasparenza, l-effikaċja u s-solidità tas-swieq finanzjarji fid-dawl tal-iskandli speċifiċi li affettwaw istituzzjonijiet bankarji ewlenin. Il-multi kbar imposti f'ċerti każijiet ma jaffettwawx b'mod sostanzjali r-rapporti tal-introjtu tal-ġganti tad-dinja finanzjarja li, f'xi każijiet, ġew salvati mill-falliment permezz ta' fondi pubbliċi. Wara l-"iskandlu tal-Libor", is-suspetti waqgħu wkoll fuq l-iżvilupp ta' rati ta' riferiment oħra, bħall-Euribor u t-Tibor. Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon id-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tagħti l-ogħla prijorità lill-investigazzjoni ta' din il-kwistjoni fid-dawl tal-konsegwenzi serji għall-ekonomija. Il-KESE jieħu nota tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tibda proċeduri ta' investigazzjoni fir-rigward tas-suq tas-CDS bil-għan li jiġi determinat jekk banek ewlenin (JP Morgan, Bank of America Merrill Lynch, Barclays, BNP Paribas, Citigroup, Commerzbank, Crédit Suisse First Boston, Deutsche Bank, Goldman Sachs, HSBC, Morgan Stanley, Royal Bank of Scotland, UBS, Wells Fargo Bank/Wachovia, Crédit Agricole u Société Générale) użawx prattiki restrittivi tal-kompetizzjoni fir-rigward ta' informazzjoni finanzjarja essenzjali biex joperaw f'dan is-suq (billi jgħadduha biss lill-Markit) u fir-rigward tas-sistema tal-ikklerjar (fil-każ ta' disgħa mill-istituzzjonijiet imsemmijin hawn fuq, ġiet ipprivileġġjata l-ICE Clear Europe). Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon il-pakkett ta' miżuri dwar sistemi ta' pagament li l-Kummissjoni ressqet fl-24 ta' Lulju 2013 li fih, fost affarijiet oħra, jiġu imposti limiti massimi rigward il-kummissjonijiet marbutin mal-karti tal-kreditu (0,3 %) u tad-debitu (0,2 %). Dan huwa pass 'il quddiem fid-direzzjoni t-tajba, għalkemm kien ikun aħjar kieku dawn il-kummissjonijiet tnaqqsu iżjed fil-każ tal-karti tal-kreditu, u kieku ġew eliminati għalkollox fil-każ tal-karti tad-debitu. Sabiex tiġi żgurata applikazzjoni adegwata tar-regoli ġenerali fil-każijiet konkreti, il-Kumitat ifakkar fil-karatteristiċi speċjali tas-SIEĠ li jokkupaw pożizzjoni importanti fost il-valuri komuni tal-Unjoni u jinkoraġġixxu d-drittijiet fundamentali, il-koeżjoni soċjali, ekonomika u territorjali, u għaldaqstant huma kruċjali fil-ġlieda kontra l-inugwaljanzi fis-soċjetà, kif ukoll, kulma jmur dejjem iżjed, fl-iżvilupp sostenibbli. Il-KESE huwa tal-fehma li l-politika tal-għajnuna mill-Istat għandha tagħmilha possibbli li l-awtoritajiet pubbliċi jagħtu għajnuna lill-intrapriżi li jikkontribwixxu għall-għanijiet ta' tkabbir tal-UE, filwaqt li tillimita d-distorsjonijiet fil-kompetizzjoni. Mis-snin 90 'l hawn, l-UE wettqet ħidma leġislattiva intensa bil-għan li tilliberalizza s-swieq tal-enerġija. It-Tielet Pakkett (2011) huwa l-iżjed wieħed reċenti u l-iżjed wieħed importanti fost l-isforzi maħsuba biex jiġi stabbilit suq uniku tal-enerġija fl-2014. Madankollu, il-politiki Ewropej ma ġewx applikati b'determinazzjoni biżżejjed fl-Istati Membri, fejn insibu sitwazzjonijiet oligopolitiċi min-naħa ta' kumpaniji privati, li jagħmlu ħsara lill-konsumaturi u lill-utenti. Jista' jkun hemm dubju dwar il-fatt li l-liberalizzazzjoni – li hija l-għan ċentrali tal-politika tal-UE dwar l-enerġija – introduċiet livell ogħla ta' kompetizzjoni, swieq iżjed trasparenti u prezzijiet irħas għall-utenti. Attwalment, il-prezzijiet għaljin tal-enerġija jimplikaw problemi serji għall-familji bi dħul baxx (periklu ta' faqar enerġetiku) u, fil-każ tal-kumpaniji, il-fatt li f'ħafna każijiet huma iżjed għaljin minn dawk tal-kompetituri tagħhom fis-swieq dinjin (il-Ġappun, l-Istati Uniti) huwa ta' żvantaġġ, l-iżjed fl-industriji b'konsum għoli ta' elettriku, bħal dik tal-ħadid u l-azzar, fost l-oħrajn. Il-Kummissjoni tafferma li l-politika tal-kompetizzjoni "ma tistax waħedha tintegra s-swieq tal-elettriku u tal-gass tal-UE, tiżgura prezzijiet kompettitivi u s-sigurtà tal-provvista". Din l-affermazzjoni tista' sservi ta' rikonoxximent espliċitu tal-bżonn ta' bidla fil-politika dwar l-enerġija. it-tnaqqis reali tat-tariffi tat-telefown għall-familji u l-intrapriżi; it-twaqqif ta' konnessjoni tal-broadband universali ta' kwalità tajba; it-tneħħija tat-tariffi tar-roaming; it-twaqqif ta' regolatur uniku fl-UE. 7.1 Taħt it-titlu "Il-prevenzjoni ta' użu ħażin f'setturi diġitali li għadhom jitwieldu u li jinbidlu malajr", ir-rapport tal-Kummissjoni jirreferi għad-diversi miżuri relatati ma' mġiba antikompetittiva min-naħa ta' intrapriżi kbar li jikkontrollaw ishma sostanzjali tas-suq fil-qasam tat-telefonija (Samsung, Motorola), tal-magni tat-tiftix u attivitajiet oħra (Google) u tal-IT (Microsoft). Microsoft, kumpanija kkaratterizzata mill-preżenza qawwija tagħha fil-mezzi tal-komunikazzjoni, ingħatat multa ta' EUR 561 miljun, waħda mill-iżjed għoljin li qatt ngħataw (il-profitti gross ta' Microsoft fl-2012 kienu ta' USD 59,16 biljun). Il-KESE jappoġġja bis-sħiħ id-deċiżjonijiet adottati li, f'termini ġenerali, jistħoqqilhom l-attenzjoni li tingħatalhom fil-punti li ġejjin. 7.1.1 F'ċerti każijiet, jgħaddi ħafna żmien bejn il-bidu tal-miżuri u d-deċiżjoni finali (disa' snin fil-każ tal-multa ta' EUR 497 miljun li ngħatat lil Microsoft f'Marzu 2004) minħabba l-kumplessità kbira tal-każijiet, il-bżonn li jiġu rispettati l-proċeduri amministrattivi u ġudizzjarji u l-qawwa finanzjarja tal-intrapriżi investigati. F'setturi teknoloġiċi li jiżviluppaw b'rata mgħaġġla, dan iwassal għall-għajbien tal-intrapriżi li huma vittmi tal-prattiki abużivi. 7.1.2 Min-naħa l-oħra, it-tneħħija potenzjali tal-kompetituri permezz ta' prattiki li jmorru kontra l-kompetizzjoni toħroġ iżjed fid-dieher fil-każijiet ta' abbuż ta' pożizzjoni dominanti milli f'li jiġu rifjutati fużjonijiet jew teħid ta' kontroll tal-intrapriżi, li jirreferu għal sitwazzjonijiet futuri. Rigward dawn l-ipoteżijiet tal-aħħar, il-Kummissjoni ġiet ikkritikata xi minn daqqiet għax adottat deċiżjonijiet għal raġunijiet "spekulattivi", iżda l-KESE mhuwiex ta' din il-fehma: hija s-soluzzjoni abitwali fil-politiki tal-kompetizzjoni u d-deċiżjoni hija ġġustifikata mir-rigorożità u s-serjetà tal-investigazzjoni, li fiha tipparteċipa l-parti milquta. 7.1.3 Kif tindika l-Kummissjoni, id-deċiżjonijiet ta' impenn adottati fil-qafas tar-Regolament 1/2004 tal-Kunsill jevitaw proċeduri twal u għaljin, u jsiru legalment vinkolanti wara li jiġu approvati. Madankollu, peress li huma konsegwenza ta' tranżazzjoni mal-intrapriżi investigati, dawn jiksbu kundizzjonijiet favorevoli jew inqas restrittivi. Taħt kull ċirkustanza, in-nuqqas eventwali li jiġu rispettati jista' jwassal għal sanzjonijiet. Bejn l-2003 u l-2012, il-11-il kumpanija li huma minn ta' quddiem nett fis-settur farmaċewtiku fil-livell dinji kisbu benefiċċji netti ta' USD 711,4 biljun, u għalhekk il-multi li jimponu l-awtoritajiet inkarigati mill-kompetizzjoni diffiċilment ikunu ta' natura dissważiva. Fil-prattika, mhijiex biss problema ta' kompetizzjoni għax taffettwa wkoll oqsma daqstant delikati bħal saħħet il-persuni, minbarra li tagħmel ħsara finanzjarja lill-familji u lis-sigurtà soċjali. Għalhekk, il-KESE jissuġġerixxi li jiġu kkunsidrati miżuri legali iżjed effikaċi fil-livell tal-UE għall-prevenzjoni ta' din ix-xorta ta' mġiba. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013 Nhar l-4 ta' Lulju 2013 u nhar it-30 ta' Settembru 2013, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill rispettivament iddeċidew, b'konformità mal-Artikolu 114 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-Sezzjoni Speċjalizzata għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar it-2 ta' Ottubru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'130 vot favur, 2 voti kontra u 3 astensjonijiet. Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) jilqa' b'sodisfazzjon il-Proposta għal Direttiva bħala sforz biex tiġi standardizzata d-data tal-fatturar elettroniku, u jappoġġja l-idea li s-CEN, il-Korp ta' Standardizzazzjoni Ewropew, jistabbilixxi mudell tad-data. Meta wieħed iqis is-suq frammentat tal-lum, fejn ittieħdu passi fuq livell individwali sabiex ikun hemm użu mifrux ħafna tal-fatturar elettroniku, bl-użu ta' kriterji differenti ħafna biex b'hekk il-fatturi elettroniċi ma jistgħux jiġu skambjati fis-suq transkonfinali, il-ħolqien ta' standard Ewropew huwa għodda essenzjali għall-iżvilupp tas-suq uniku u pass importanti lejn l-eliminazzjoni tal-ostakli li jeżistu għall-parteċipazzjoni fis-suq. Ir-rakkomandazzjonijiet tal-grupp ta' esperti dwar il-fatturar elettroniku, stabbilit mill-Kummissjoni biex janalizza l-ostakoli li jwaqqfu milli l-fatturar elettroniku jiġi adottat iktar malajr fl-Unjoni Ewropea (UE), għamlu referenza għall-"adozzjoni mill-parteċipanti kollha kemm fi ħdan is-settur privat kif ukoll f'dak pubbliku ta' kontenut standard komuni għall-fattura u ta' mudell tad-data – il-verżjoni 2 tal-Cross Industry Invoice (CII) tal-UN/CEFACT". Wieħed għandu jinnota li ħafna minn dawk li kkontribwixxew matul il-konsultazzjoni pubblika qablu ma' din u ma' rakkomandazzjonijiet oħra li saru fir-rapport. Din id-data, kif ukoll speċifikazzjonijiet oħra (CWA 16356, CWA 16562 u l-fattura finanzjarja bbażata fuq il-metodoloġija pprovduta mill-ISO 20022), huma inklużi f'din il-proposta, u l-KESE jilqa' b'sodisfazzjon l-inklużjoni ta' dawn l-ispeċifikazzjonijiet, li huma r-riżultat ta' ħidma twila mill-esperti. Madankollu, il-KESE huwa sorpriż kif ukoll iddiżappuntat li ma saret l-ebda referenza għal data ta' skadenza għas-CEN biex iressaq l-istandard Ewropew propost għal mudell tad-data semantiku tal-fattura elettronika bażika. Hemm dispożizzjoni għall-istipular ta' data ta' skadenza fl-Artikolu 10(1) tar-Regolament (UE) Nru 1025/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, iżda minkejja dan, il-Proposta għal Direttiva tinjora għalkollox dan l-aspett, u tonqos milli tirrifletti l-importanza u l-urġenza li dan l-istandard jiġi stabbilit. Barra minn hekk, fir-rigward tad-data ta' skadenza, il-Kumitat jixtieq jesprimi t-tħassib tiegħu li l-Proposta għal Direttiva tipprovdi għal perjodu ta' traspożizzjoni ta' 48 xahar. Din id-data ta' skadenza, li hija wisq twila, ma tmurx biss kontra l-mira stabbilita għat-transizzjoni għal akkwist elettroniku sal-2016, iżda hija wkoll inadegwata meta wieħed iqis ir-realtà ta-sitwazzjoni u l-avvanzi teknoloġiċi attwali, u anke fir-rigward tax-xewqat tal-kummerċjanti. F'dan ir-rigward, dan jista' jwassal biex jikbru d-diverġenzi bejn l-Istati Membri tal-UE, u konsegwentement iwassal għal Ewropa fuq żewġ binarji (two-speed Europe). Din id-data ta' skadenza tista' wkoll twassal għal aktar ostakli ta' aċċess għas-suq sakemm tiġi adottata d-Direttiva mill-Istati Membri kollha. Sar progress sinifikanti fil-qasam tal-fatturar elettroniku, anke f'pajjiżi li qed jesperjenzaw kriżi ekonomika u finanzjarja serja ħafna, bħall-Italja u l-Portugall, li hija prova li dan il-proġett importanti jista' jsir f'perjodu ta' żmien iqsar. Huwa possibbli u anke mixtieq li l-iskadenzi jitqassru. Il-Proposta għal Direttiva għandha l-għan li tiżgura biss li "l-awtoritajiet kontraenti u l-entitajiet kontraenti m'għandhomx jirrifjutaw li jirċievu fatturi elettroniċi li jikkonformaw ma' tali standard komuni Ewropew" stabbilit mis-CEN. Il-Kumitat jistaqsi jekk ix-xogħol kollu li sar, li involva investiment konsiderevoli f'termini ta' riżorsi umani u finanzjarji, ma jiġġustifikax għan usa' ta' standardizzazzjoni reali ta' proċeduri u l-aċċettazzjoni universali mill-partijiet interessati kollha pubbliċi u privati ta' mudell ta' fatturar elettroniku li ser jiġi stabbilit. Dan il-għan jista' fil-fatt iservi l-ambizzjonijiet tal-iżvilupp tas-suq uniku u t-tilħiq ta' amministrazzjoni pubblika li ma tużax karta. Billi s-suq Ewropew jikkonsisti l-iżjed minn intrapriżi żgħar u ta' daqs medju (SMEs), il-KESE jirrakkomanda li l-interessi tagħhom jiġu salvagwardati permezz tal-adozzjoni ta' soluzzjoni li hija affordabbli u faċli biex l-utenti kollha jadottaw, kemm f'termini tal-ispiża kif ukoll tat-teknoloġija użata. Dan se jkun pass ġenwin lejn l-eliminazjoni ta' ostakli li jeżistu għall-parteċipazzjoni fis-suq tal-SMEs. Huwa biss f'dak il-punt li l-effett ta' bidliet eventwali (trickle-down effect) jista' jkollu impatt reali, u din l-inizjattiva potenzjalment issir punt ta' riferiment importanti għall-kisba ta' ffrankar sinifikanti f'riżorsi monetarji u umani, il-ġlieda kontra l-frodi u l-evażjoni tat-taxxa, u perjodi ta' ħlas iqsar. Barra minn hekk fir-rigward tal-konsumaturi, il-Kumitat itenni t-tħassib tiegħu li jiġu salvagwardjati l-interessi ta' persuni b'diżabilità. Għandha tingħata attenzjoni biex jiġi żgurat li d-dokument huwa mfassal b'mod li jqis l-aċċess universali u jikkunsidra l-ħtiġijiet ta' persuni b'diżabilità, f'konformità mar-regoli dwar in-nondiskriminazzjoni abbażi ta' diżabilità mħaddna fl-Artikolu 21 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea u l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità, kif ratifikata mill-Unjoni Ewropea. Il-Proposta għal Direttiva għandha l-għan li tindirizza lakuna fil-leġislazzjoni meħtieġa sabiex amministrazzjoni li ma tużax karta ssir realtà. Din hija waħda mill-prijoritajiet tal-Aġenda Diġitali, waħda mill-inizjattivi ewlenin tal-Istrateġija Ewropa 2020. Il-Kummissjoni temmen li direttiva hija l-għodda adatta u proporzjonata għall-għan mixtieq, billi tobbliga lill-Istati Membri jilħqu ċertu objettiv filwaqt li tagħtihom il-libertà biex jiddeċiedu kif għandhom jagħmlu dan. L-immodernizzar tal-amministrazzjoni pubblika ġie magħżul bħala waħda mill-ħames prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir tal-Kummissjoni fl-2012 u fl-2013. Ir-riforma tas-sistema tal-akkwist pubbliku, id-diġitizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika, it-tnaqqis tal-piż amministrattiv u aktar trasparenza huma fatturi għal tkabbir u sabiex l-amministrazzjoni publika tidħol fid-dinja moderna u ssir iktar effiċjenti, b'benefiċċji ambjentali u ekonomiċi stmati li jilħqu total ta' EUR 2,3 biljun. Għalkemm diġà jeżistu diversi metodi ta' fatturar elettroniku u diversi pjattaformi għall-akkwist elettroniku, għadhom ma bdewx jintużaw ħafna fil-maġġoranza tal-Istati Membri, u l-iffatturar elettroniku jirrappreżenta biss bejn 4 u 15 % tal-fatturi kollha maħruġa u riċevuti. Għaldaqstant, jidher ċar li s-suq intern elettroniku mhux qed jaħdem tajjeb. Barra minn hekk, il-formats użati għall-pjattaformi tal-iffatturar elettroniku u l-akkwist pubbliku jvarjaw ħafna bejniethom u xi kultant huma wkoll inkompatibbli, li jfisser li l-operaturi ekonomiċi jkunu sfurzati jikkonformaw ma' rekwiżiti ta' ffatturar ġodda fi Stati Membri differenti fejn jixtiequ jipparteċipaw fi proċeduri ta' akkwist pubbliku, u b'hekk ikollhom spejjeż ta' adattament għoljin. Dan jikkostitwixxi ostaklu għas-suq ħieles, u jiskoraġġixxi xi operaturi ekonomiċi milli jieħdu sehem fi proċeduri ta' akkwist pubbliku. It-twaqqif ta' standard Ewropew għall-iffatturar elettroniku u l-interoperabbiltià konsegwenti ta' sistemi ta' fatturar, kif ukoll l-istandardizzazzjoni ta' proċeduri ta' akkwist elettroniku hekk imsejħa "straight through" huma passi importanti lejn l-eliminazzjoni tal-ostakoli attwali għall-kompetizzjoni. il-provvediment ta' ambjent legali ta' appoġġ: jistgħu jkunu meħtieġa iktar bidliet legali sabiex jiġu kjarifikati u definiti l-obbligi relatati mal-ħolqien u l-operat ta' dawn il-pjattaformi, pereżempju l-leġislazzjoni relatata mal-firem elettroniċi, mal-fatturar elettroniku u mal-VAT; approċċ aktar pragmatiku, fejn huwa adatt, lejn kwistjonijiet tekniċi: sabiex jiġi żgurat bilanċ bejn l-ispejjeż operattivi, is-sofistikazzjoni tal-pjattaformi u s-sigurtà li qed tiġi offerta. Ġew identifikati wkoll ċerti limiti għall-akkwist elettroniku hekk imsejjaħ "straight through", bħad-diffikultajiet fl-użu ta' approċċi awtomatiċi ta' valutazzjoni għal akkwisti kumplessi u l-assenza ta' sistema ta' ttimbrar tal-ħin li hija aċċettata fl-UE kollha; aktar appoġġ għas-semplifikazzjoni amministrattiva u t-tibdil organizzattiv: li l-Istati Membri jiġu appoġġati fil-ġlieda kontra l-inerzja murija mill-operaturi ekonomiċi u l-entitajiet kontraenti. Fi ħdan din il-politika, għandhom jittieħdu passi sabiex jiġu introdotti sistemi ta' monitoraġġ aħjar kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll dak Ewropew; in-nuqqas ta' standardizzazzjoni fil-proċeduri ta' akkwist elettroniku: peress li bħalissa l-pajjiżi differenti qed jiżviluppaw proċeduri bħal dawn b'mod individwali, l-operaturi ekonomiċi bħalissa qed jiffaċċjaw – u se jkomplu jiffaċċjaw fil-futur qrib – pjattaformi differenti li jużaw tekniki differenti, u inevitibbalment joħolqu ostakoli għall-aċċess u diffikultajiet akbar fl-iżvilupp tal-ħidmiet ta' kull waħda. Għalkemm sistema waħda mhijiex mixtieqa u lanqas intenzjonata, l-eżistenza ta' aspetti ewlenin komuni hija importanti, peress li din tiffaċilita l-interoperabbiltà u l-aċċess universali; aċċess imtejjeb u inklużjoni usa': tista' tkun neċessarja azzjoni sabiex tiżgura li l-akkwist elettroniku huwa disponibbli għall-partijiet interessati kollha, inklużi l-SMEs. Il-mudell għandu jitfassal mill-korp ta' standardizzazzjoni Ewropew rilevanti, li huwa l-Kumitat Ewropew għall-Istandardizzazzjoni. Il-Proposta għal Direttiva ma tistipolax data ta' skadenza għat-talba mill-Kummissjoni lill-korp ta' standardizzazzjoni jew għat-tressiq tal-proposti minn dak il-korp. L-Istati Membri huma mitluba jiżguraw li kemm l-entitajiet kontraenti kif ukoll il-partijiet kontraenti jaċċettaw fatturi elettroniċi, sakemm dawn jikkonformaw mal-istandard Ewropew li jiġi stabbilit. L-Istati Membri huma mitluba jittrasponu d-Direttiva qabel id-data ta' skadenza ta' 48 xahar, u jimplimentaw kull liġi jew regolament nazzjonali meħtieġa għal dan il-għan. It-30 ta' Ġunju 2023 hija d-data stabbilita biex jiġi ppreżentat ir-rapport li jevalwa kemm l-impatt tad-Direttiva fuq is-suq intern kif ukoll l-adozzjoni tal-iffatturar elettroniku fl-akkwist pubbliku lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill. Dan l-istudju ta' segwitu huwa ta' importanza essenzjali u għandhom jiġu żviluppati għodod ta' monitoraġġ sabiex jevalwaw l-impatt tal-adozzjoni tad-Direttiva, kemm f'termini tal-ispejjeż mġarrba fl-implimentazzjoni tagħha kif ukoll l-iffrankar li jiġi mill-użu tagħha. Xi Stati Membri diġà implimentaw is-sistema ta' fatturar elettroniku jew se jimplimentawha, biex b'hekk ikun obbligatorju li jinħarġu fatturi permezz ta' sistemi ta' fatturazzjoni kompjuterizzati. Fil-Portugall, pereżempju, il-ħruġ ta' fatturi permezz ta' sistemi ta' fatturar kompjuterizzati, ċertifikati mill-awtorità nazzjonali tat-taxxa, huwa obbligatorju għall-operaturi ekonomiċi kollha, barra minn dawk li d-dħul annwali tagħhom huwa inqas minn EUR 150 000 jew li joħorġu inqas minn 1 000 fattura fis-sena. L-akkwist elettroniku sar obbligatorju fil-Portugall fl-2009. L-Isvezja, id-Danimarka u l-Finlandja jeħtieġu wkoll fatturar elettroniku għal xi proċeduri ta' akkwist pubbliku. Il-fatturar elettroniku qiegħed jiġi introdott fl-Awstrija u l-Italja, u dan se jsir obbligatorju fl-Italja mill-2014. Stħarriġ li twettaq għall-INCI (Istitut tal-Kostruzzjoni u l-Proprjetà) mill-Assoċjazzjoni tal-Akkwist Pubbliku tal-Portugall, u ppubblikat f'Jannar 2011, jagħti għadd ta' suġġerimenti għat-titjib tal-proċeduri ta' akkwist elettroniku, u din l-analiżi għandha titqies meta jiġu żviluppati mudelli Ewropej ta' akkwist pubbliku u ta' fatturar elettroniku. L-istudju jenfasizza l-importanza li jiġi standardizzat l-operat tal-pjattaformi u ta' interoperabbiltà akbar bejn il-pjattaformi u servizzi oħra, barra mis-semplifikazzjoni tal-mekkaniżmi u r-rekwiżiti għal firem elettroniċi. Għall-partijiet kontraenti, il-vantaġġi potenzjali ta' fatturar elettroniku fl-akkwist pubbliku huma: id-dematerjalizzazzjoni ta' dokumenti, li tirriżulta fi tnaqqis fl-impatt ambjentali (kemm f'termini ta' konsum ta' karti kif ukoll il-marka ambjentali li tinħoloq minħabba karti li jintbagħtu bil-posta), u fi tnaqqis fl-ispejjeż għall-opportunitajiet u dawk operattivi; faċilità ta' aċċess għal proċeduri ta' akkwist, kemm nazzjonali kif ukoll transkonfinali, permezz ta' pjattaformi elettroniċi mibnija apposta, li jnaqqsu d-diffikultajiet ikkawżati mill-post fejn issir il-proċedura ta' akkwist, kemm fil-pajjiż jew lil hinn mill-fruntieri tiegħu. F'dan ir-rigward, l-istandardizzazzjoni fil-livell tal-UE tista' tiffaċilita l-aċċess u tneħħi ostakoli għall-parteċipazzjoni fi proċeduri ta' akkwist billi jitnaqqsu l-problemi kkawżati mid-distanza; tnaqqis fl-ispejjeż ta' parteċipazzjoni, li jippermetti li s-suq jinfetaħ għal iktar negozji, speċjalment l-SMEs. Għall-entità kontraenti, il-vantaġġi potenzjali ta' fatturar elettroniku fl-akkwist pubbliku huma: tnaqqis tal-burokrazija, tal-ispejjeż għall-opportunitajiet u l-impatt ambjentali; proċeduri iktar mgħaġġla għal fornituri, proċessar ta' fatturi u proċeduri ta' pagamenti; aktar trasparenza u dixxiplina stretta fl-akkwist pubbliku; verifika iktar faċli ta' proċeduri; aktar effiċjenza fl-amministrazzjoni pubblika permezz tal-ħolqien ta' konsegwenzi indiretti f'oqsma oħra fejn il-proċeduri se jiġu dematerjalizzati; il-promozzjoni tal-aħjar użu ta' riżorsi finanzjarji, li hija essenzjali meta wieħed iqis il-kriżi li l-Ewropa qed tesperjenza bħalissa. L-iżvantaġġi potenzjali jinkludu: diġà saru investimenti sostanzjali, kemm mill-Istati Membri kif ukoll l-operaturi ekonomiċi, fis-sistemi diversi li diġà jeżistu. Bla dubju ħafna mis-softwer u anke l-ħardwer se jkollhom jiġu adattati, u l-ispiża ta' dan tista' tkun sinifikanti. F'dan ir-rigward, l-istandardizzazzjoni li issa hija mfittxija qed issir tard, u ppermettiet li kull Stat Membru jimxi bil-pass tiegħu; is-sigurtà tad-data li hija skambjata peress li, minkejja li l-affidabbiltà tal-pjattaformi żdiedet b'mod esponenzjali, jidher li għad hemm ir-riskju li l-informazzjoni tintilef; id-dipendenza, f'ċerti każijiet, minn servizzi mogħtija minn partijiet terzi: operaturi tat-telekomunikazzjonijiet u amministraturi ta' pjattaformi elettroniċi; żvantaġġ potenzjali ieħor tal-fatturar elettroniku huwa li l-użu mifrux tiegħu jista' jirriżulta f'diffikultajiet ta' aċċess akbar għal persuni b'diżabilità, jekk ma jitqisux il-ħtiġijiet speċifiċi tagħhom, b'garanziji għal aċċess universali, opportunitajiet ugwali u l-ebda diskriminazzjoni kontra persuni b'diżabilità. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013 Nhar l-1 ta' Lulju u t-8 ta' Lulju 2013, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill rispettivament iddeċidew, b'konformità mal-Artikolu 114 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Nhar it-8 ta' Mejju 2013, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b'konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-Sezzjoni Speċjalizzata għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar it-2 ta' Ottubru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'133 vot favur, vot wieħed (1) kontra u 4 astensjonijiet. In-nuqqas ta' regoli nazzjonali li jirregolaw b'mod adegwat l-azzjonijiet għad-danni u, min-naħa l-oħra, id-disparità bejn il-liġijiet nazzjonali, ipoġġu lill-vittmi, iżda wkoll lill-awturi tal-ksur tal-liġi tal-kompetizzjoni, f'pożizzjoni ta' inugwaljanza. Dan jista' jagħti wkoll vantaġġ kompetittiv lill-intrapriżi li kisru l-Artikoli 101 jew 102 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), iżda li ma għandhomx is-sede tagħhom fi Stat Membru li l-leġislazzjoni tiegħu hija favorevoli, jew li mhumiex attivi f'dan l-istess Stat. Dawn id-differenzi fir-reġimi ta' responsabbiltà jaffettwaw b'mod negattiv il-kompetizzjoni u jxekklu l-funzjonament tajjeb tas-suq intern. Għalhekk, il-Kumitat jilqa' b'sodisfazzjon il-proposta tal-Kummissjoni li tiffaċilita l-aċċess għall-ġustizzja u tagħmilha possibbli li l-vittmi jiksbu kumpens. Madankollu, il-KESE huwa tal-fehma li t-test jipproteġi wisq l-interessi tal-intrapriżi li jibbenefikaw minn programmi ta' klemenza, u dan jagħmel ħsara lill-vittmi. Ċerti dispożizzjonijiet tal-Proposta għal Direttiva jillimitaw l-azzjoni tagħhom għax jissejsu fuq l-idea li dawk li jitolbu għal programmi ta' klemenza għandhom ikunu protetti bil-qawwa kontra l-azzjonijiet għad-danni. Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon il-Proposta għal Direttiva dwar l-azzjonijiet għad-danni fil-qasam tal-kompetizzjoni. Il-Kumitat huwa tal-fehma li l-aċċess għall-evidenza huwa kwistjoni essenzjali biex jiġu eżerċitati d-drittijiet ta' rikors u japprova d-dispożizzjonijiet proposti mill-Kummissjoni biex jiġi awtorizzat aċċess proporzjonat għal informazzjoni rilevanti u meħtieġa għall-azzjoni, taħt kontroll ġudizzjarju. Bħall-Kummissjoni, jappoġġja l-programmi ta' klemenza li jagħmluha possibbli li jiġu identifikati bosta każijiet ta' ksur u jemmen li l-intrapriżi ma għandhomx jiġu skoraġġuti milli jikkooperaw, filwaqt li jiġi kkunsidrat li dawn il-programmi ma għandhomx jipproteġu lill-intrapriżi lil hinn minn dak li huwa strettament meħtieġ. B'mod partikolari, tali programmi ma għandhomx jeħilsuhom mill-obbligu li jħallsu d-danni lill-vittmi. Il-KESE jappoġġja d-dispożizzjoni li għandha l-għan li tiżgura li ladarba deċiżjoni maħruġa minn awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni jew korp ta' rikors issir definittiva ma jistax jinxteħet dubju fuqha mill-qrati li jittrattaw l-azzjoni għad-danni. Bl-istess mod, japprova l-proposti tal-Kummissjoni dwar il-bidu tal-perjodu ta' preskrizzjoni li jinkludu r-rakkomandazzjonijiet li għamel fl-Opinjoni tiegħu dwar il-White Paper u jappoġġja d-dispożizzjonijiet dwar is-sospensjoni tal-iskadenzi meta jitressqu proċedimenti quddiem awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni. Il-KESE jemmen li huwa indispensabbli li jiġu evitati sitwazzjonijiet li jistgħu jwasslu għal ħlasijiet mhux ġustifikati. Għalhekk, jilqa' b'sodisfazzjon id-dispożizzjonijiet dwar it-trasferiment tal-ispejjeż żejda, li jiżguraw li l-kumpens jitħallas lill-persuna li verament tkun ġarrbet ħsara, u jtejbu b'mod sostanzjali l-possibbiltajiet għall-konsumaturi u l-intrapriżi ż-żgħar li jirċievu kumpens għall-ħsara mġarrba. Il-KESE jaqbel mal-analiżi tal-Kummissjoni dwar l-utilità li jista' jkollhom soluzzjonijiet straġudizzjarji, bil-kundizzjoni li jkunu ta' kwalità tajba, indipendenti u jibqgħu fakultattivi. Barra minn hekk, huwa tal-fehma li l-mekkaniżmi ta' soluzzjoni alternattiva għat-tilwim ma jistgħux jipprovdu soluzzjoni kredibbli għall-vittmi sakemm ma jkunx hemm mekkaniżmi ta' soluzzjonijiet straġudizzjarji effettivi, b'mod partikolari azzjoni kollettiva. L-approssimazzjoni bejn il-Proposta għal Direttiva u r-Rakkomandazzjoni dwar ir-rimedju kollettiv hija assolutament meħtieġa peress li ż-żewġ testi jipprevedu li l-Istati Membri jkollhom mekkaniżmi nazzjonali ta' rimedju kollettiv, b'mod partikolari għall-azzjonijiet għad-danni. F'dan ir-rigward, il-Kumitat jilmenta dwar il-fatt li tneħħiet it-tnedija ta' azzjoni kollettiva li kellha tkun il-mekkaniżmu effettiv għall-konsumaturi, u minflok inħolqot rakkomandazzjoni li tinkoraġġixxi lill-Istati Membri jkollhom mekkaniżmi ta' rimedju kollettiv li mhuwiex vinkolanti. Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon il-Komunikazzjoni dwar il-kwantifikazzjoni tal-ħsara li jġarrbu l-vittmi ta' ksur tal-liġi tal-kompetizzjoni. Huwa tal-fehma li d-dritt għal kumpens għall-ħsara kollha kkawżata minn prattika antikompetittiva huwa dritt fundamentali u li l-azzjoni għad-danni tikkompleta b'mod utli l-azzjoni tas-setgħat pubbliċi u l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni. Fl-aħħar nett, il-Kumitat jaqbel mal-analiżi tal-Kummissjoni dwar id-diffikultà li tiġi vvalutata l-ħsara. Huwa jemmen li l-orjentazzjonijiet miġburin fil-"gwida prattika" annessa mal-Komunikazzjoni għandhom jipprovdu għajnuna siewja għall-qrati u l-partijiet, filwaqt li jżommu l-indipendenza tal-maġistratura nazzjonali fir-rigward tar-regoli nazzjonali eżistenti. L-għan tal-Kummissjoni huwa li tiżgura li l-Artikoli 101 u 102 u l-liġijiet nazzjonali dwar il-kompetizzjoni jkunu totalment effettivi billi tagħmilha possibbli li kulħadd, humiex konsumaturi, intrapriżi jew awtoritajiet pubbliċi, jitlob kumpens għal ħsara kkawżata minn prattiki kompetittivi, hi x'inhi n-natura tagħha. Il-Kummissjoni tiġbed l-attenzjoni għll-fatt li t-taħlita ta' azzjonijiet pubbliċi u privati hija meħtieġa u komplementari għall-implimentazzjoni tar-regoli dwar il-kompetizzjoni. Hija tenfasizza li bħalissa hemm bosta ostakli u anke inċertezza legali, b'mod partikolari minħabba d-differenzi fir-regoli fi ħdan l-Istati Membri, li qed idgħajfu l-effettività tal-liġi u l-funzjonament tajjeb tas-suq. Sabiex jittaffew l-inugwaljanzi bejn l-Istati Membri fil-qasam tal-protezzjoni ġudizzjarja tad-drittijiet garantiti mit-Trattat u n-nuqqas ta' qafas effettiv f'ċerti pajjiżi għall-kumpens tal-vittmi ta' ksur tal-Artikoli 101 u 102, hija tipproponi li jiġu stabbiliti standards komuni bil-għan li: jittejjeb l-aċċess għall-evidenza, sabiex jiġi rispettat il-prinċipju tal-proporzjonalità, filwaqt li jiġu kkunsidrati l-ispeċifiċitajiet marbutin mal-proċeduri ta' klemenza u t-tranżazzjonijiet, li tagħhom hija tenfasizza l-importanza; jiġi previst li d-deċiżjonijiet tal-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni li jidentifikaw ksur jikkostitwixxu awtomatikament evidenza tal-eżistenza tal-ksur quddiem il-ġurisdizzjonijiet tal-Istati Membri; jiġu żviluppati regoli dwar il-preskrizzjoni sabiex jiġi evitat li l-iskadenzi jinqabżu qabel ma l-vittmi jkollhom iċ-ċans jiddefendu d-drittijiet tagħhom; jiġi stabbilit prinċipju tas-solidarjetà tal-intrapriżi filwaqt li jinzammu regoli iżjed favorevoli f'każ ta' klemenza sabiex jinżammu l-effetti pożittivi tal-kooperazzjoni; jiġu sabbiliti regoli li jikkunsidraw it-trasferiment tal-ispejjeż; tiġi stabbilita suppożizzjoni sempliċi ta' ħsara f'każ ta' kartell; jitħeġġeġ ir-rikors għall-mekkaniżmi konsenswali ta' soluzzjoni għat-tilwim, billi tiġi prevista s-sospensjoni tal-preskrizzjonijijiet matul din il-fażi. Dan it-test jgħid li l-Artikoli 101 u 102 tat-TFUE jikkostitwixxu dispożizzjonijiet ta' ordni pubbliku bil-għan li jiżguraw li ma jkunx hemm distorsjoni fil-kompetizzjoni fi ħdan is-suq intern, u joħolqu wkoll drittijiet u obbligi għall-intrapriżi jew il-konsumaturi li huma protetti mill-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea. Il-Komunikazzjoni mbagħad tiffoka fuq id-diffikultà li tiġi kkwantifikata l-ħsara f'kawżi dwar il-kompetizzjoni u l-fatt li din ir-responsabbiltà tiġi fdata lill-qrati nazzjonali, li madankollu jistgħu jirreferu għal gwida prattika mħejjija mis-servizzi tal-Kummissjoni. Sabbiex tikkomplementa l-Proposta għal Direttiva, il-Kummissjoni annessat gwida prattika mal-Komunikazzjoni dwar il-kwantifikazzjoni tal-ħsara. Din il-gwida purament informattiva ma torbotx lill-maġistratura nazzjonali jew lill-partijiet. L-għan tagħha huwa li tagħmel disponibbli għall-ġurisdizzjonijiet nazzjonali u l-partijiet ikkonċernati informazzjoni dwar il-metodi u t-tekniki użati biex jikkwantifikaw il-ħsara. Fl-Opinjoni tiegħu dwar il-White Paper dwar azzjonijiet għad-danni għal ksur tar-regoli tal-KE dwar l-antitrust, il-KESE kien enfasizza l-bżonn li jiġu adottati miżuri bil-għan li jittejbu l-kundizzjonijiet legali li taħthom il-vittmi ta' prattika antikompetittiva jistgħu jeżerċitaw id-dritt tagħhom li jitolbu kumpens għall-ħsara mġarrba. Għalhekk, jilqa' b'sodisfazzjon il-proposta li ser tikkontribwixxi biex jitneħħew l-ostakli identifikati. Huwa tal-fehma li l-azzjoni għad-danni għandha tikkomplementa l-azzjoni tas-setgħat pubbliċi u l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni u li r-rwol dissważiv tagħha ser ikollu effett tajjeb. Huwa jemmen li l-azzjoni għad-danni hija dritt fundamentali għall-vittmi, li jistgħu jkunu konsumaturi u/jew intrapriżi u għandha twassal għall-kumpens tal-ħsara kollha mġarrba minħabba l-prattiki antikompetittivi. Bħall-Kummissjoni, il-Kumitat huwa tal-fehma li l-programmi ta' klemenza jgħinu biex jiġu identifikati bosta każijiet ta' ksur u jemmen li l-intrapriżi ma għandhomx jiġu skoraġġuti milli jikkooperaw. Madankollu, huwa tal-fehma li l-programmi ta' klemenza ma għandhomx jipproteġu lill-intrapriżi b'mod assolut, u ma għandhomx ixekklu d-dritt tal-vittmi li jirċievu kumpens. Huwa ħa nota tal-fatt li l-Proposta għal Direttiva hija kkomplementata minn rakkomandazzjoni li tinkoraġġixxi lill-Istati Membri jistabbilixxu mekkanizmi ta' rimedju kollettiv biex jiggarantixxu li l-persuni soġġetti għal proċess ġudizzjarju jkollhom aċċess effettiv għall-ġustizzja. Il-KESE jilmenta dwar il-fatt li l-proposta ma tindirizzax it-tnedija ta' proċedura ta' azzjoni kollettiva, l-uniku mekkaniżmu li jista' jiżgura l-effettività sħiħa tar-rimedju u li l-aċċess għal rimedju kollettiv jinsab f'rakkomandazzjoni li mhijiex vinkolanti. Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni toħroġ liġijiet dwar din il-kwistjoni. Fl-aħħar nett, il-Kumitat jaqbel mal-analiżi tal-Kummissjoni dwar id-diffikultà li tiġi vvalutata l-ħsara. Huwa jemmen li l-orjentazzjonijiet miġburin fil-"gwida prattika" għandhom jipprovdu għajnuna siewja għall-qrati u l-partijiet ikkonċernati, filwaqt li jħallu lok għall-interpretazzjoni fir-rigward tar-regoli nazzjonali eżistenti. Il-KESE jemmen li l-aċċess għall-evidenza huwa kwistjoni fundamentali biex ikun possibbli li l-fajls jiġu eżaminati. Bl-istess mod, huwa jemmen li jeħtieġ li jiġi previst aċċess għall-evidenza b'mod li l-vittmi jkunu jistgħu jiksbu l-informazzjoni rilevanti li għandhom bżonn għall-azzjoni tagħhom għad-danni. Madankollu, huwa tal-fehma li dan l-aċċess għandu jibqa' taħt il-kontroll tal-ġurisdizzjonijiet u li d-divulgazzjoni għandha tkun proporzjonata sabiex jiġu ppreservati d-drittijiet tal-partijiet ikkonċernati. Fl-aħħar nett, l-Artikolu 6 tal-Proposta għal Direttiva jipprevedi protezzjoni assoluta għad-dikjarazzjonijiet korporattivi ta' klemenza u għas-sottomissjonijiet ta' ftehim. Jipprevedi wkoll protezzjoni temporanja, sakemm tintemm il-proċedura, għad-dokumenti mħejjija speċifikament mill-partijiet ikkonċernati għall-ħtiġijiet relatati mal-infurzar pubbliku tal-liġi (tweġibiet għal talba għall-informazzjoni mill-awtorità tal-kompetizzjoni, dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet). Il-KESE japprova li l-omissjoni, ir-rifjut li ssir divulgazzjoni jew il-qerda tal-evidenza jiġu sanzjonati b'mod effettiv, proporzjonat u dissważiv. Id-dettalji inkwistjoni jikkonċernaw b'mod iżjed preċiż lill-intrapriżi involuti fi proċedura mibdija mill-awtorità tal-kompetizzjoni li tinvolvi l-fatti li kienu fl-għeruq tal-azzjoni għad-danni (element oġġettiv) u/jew li kienu jafu jew li kellhom ikunu jafu b'mod raġonevoli li l-każ kien qed jiġi trattat jew kien ser jiġi ttrattat mill-maġistratura nazzjonali. 4.2 L-effet tad-deċiżjonijiet nazzjonali: il-KESE jappoġġja d-dispożizzjoni li għandha l-għan li tiżgura li ladarba deċiżjoni maħruġa minn awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni jew korp ta' rikors issir definittiva ma jistax jinxteħet dubju fuqha mill-qrati li jittrattaw l-azzjoni għad-danni. Il-KESE jemmen li huwa essenzjali li jiġu stabbiliti regoli dwar kif jiġu kkalkulati l-perjodi ta' preskrizzjoni bil-għan li jitħarsu d-drittijiet tal-vittmi. Huwa japprova l-proposti tal-Kummissjoni dwar il-bidu tal-perjodu ta' preskrizzjoni li jinkludu r-rakkomandazzjonijiet li għamel fl-Opinjoni tiegħu dwar il-White Paper u jappoġġja d-dispożizzjonijiet dwar is-sospensjoni tal-iskadenzi meta jitressqu proċedimenti quddiem awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni. Dawn id-dispożizzjonijiet jiggarantixxu lill-vittmi d-dritt ta' rimedju effettiv. Madankollu, il-Kumitat huwa tal-fehma li s-sospensjoni tista' tiżdied għal sentejn wara d-data li fiha d-deċiżjoni li tiddikjara ksur issir definittiva. Il-KESE ħa nota tal-prinċipju tas-solidarjetà li ma jistax jiġi kkontestat. Huwa jistaqsi lilu nnifsu liema huma l-arranġamenti previsti f'każ li waħda mill-intrapriżi tkun ipparteċipat fi programm ta' klemenza, b'mod partikolari d-diffikultà li tingħata prova jew li tiġi stabbilita r-responsabbiltà ta' kull waħda minnhom u li jiġi vvalutat il-kontribut tagħhom fir-rigward tal-kapaċitajiet finanzjarji tagħhom. Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon il-fatt li l-Proposta għal Direttiva tipprevedi dispożizzjonijiet dwar it-trasferiment tal-ispejjeż żejda dovuti għall-prattiki qarrieqa. Fil-fatt, jemmen li huwa indispensabbli li jiġu evitati sitwazzjonijiet li jistgħu jwasslu għal ħlasijiet mhux ġustifikati. Huwa tal-fehma li l-preżunzjoni fl-Artikolu 13 dwar ix-xerrejja indiretti hija mezz importanti biex jiġi żgurat li l-kumpens jitħallas lill-persuna li verament tkun ġarrbet ħsara, u ttejjeb b'mod sostanzjali l-possibbiltajiet għall-konsumaturi u l-intrapriżi ż-żgħar li jirċievu kumpens għall-ħsara mġarrba. Il-Kumitat jappoġġja l-prinċipju tal-kumpens sħiħ għall-ħsara kif definit fl-Artikolu 2 u ripetut fl-Artikolu 14. Il-KESE jappoġġja l-prinċipju tal-preżunzjoni tal-ħsara f'każ ta' kartell stabbilit, fis-sens li din il-preżunzjoni tneħħi ostaklu għall-azzjonijiet għad-danni, filwaqt li żżomm id-drittijiet tal-intrapriża li tkun wettqet il-ksur. Huwa tal-fehma li s-semplifikazzjoni tal-evidenza trid tkun suffiċjenti b'mod li ma xxekkilx l-azzjonijiet għad-danni, fid-dawl tal-fatt li huwa dejjem diffiċli li tiġi stabbilita fil-qasam tal-kompetizzjoni. Il-KESE jaqbel li tkun disponibbli "gwida prattika" bħal dik annessa mal-Komunikazzjoni peress li tagħti lill-partijiet ċerta sigurtà biex jiġi ffissat l-ammont tad-danni. Il-KESE jieħu nota tal-analiżi tal-Kummissjoni dwar l-interess li jistgħu jqanqlu s-soluzzjonijiet kunsenswali, li jagħmluha possibbli li tinstab soluzzjoni ġusta bi spiża inqas, u japprova d-dispożizzjonijiet proposti dwar is-sospensjoni tal-perjodi ta' preskrizzjoni u l-effetti tas-soluzzjonijiet kunsenswali dwar l-azzjonijiet ġudizzjarji, li ser jinkoraġġixxu r-rikors għal dawn is-sistemi. Madankollu, huwa jfakkar li l-appoġġ għal dawn il-mekkaniżmi huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li jkunu ta' kwalità tajba, indipendenti u li jibqgħu fakultattivi, b'mod li ma jillimitawx ir-rikors għall-qrati taħt kwalunkwe ċirkustanza. Barra minn hekk, kif enfasizza fl-Opinjoni tiegħu dwar il-White Paper, il-Kumitat huwa tal-fehma li l-mekkaniżmi ta' soluzzjoni alternattiva għat-tilwim ma jistgħux jipprovdu soluzzjoni kredibbli għall-vittmi sakemm ma jkunx hemm mekkaniżmi ta' soluzzjonijiet straġudizzjarji effettivi, b'mod partikolari l-azzjoni kollettiva. 4.8 Valutazzjoni: il-Kumitat jappoġġja l-politika ta' valutazzjoni tal-Kummissjoni sabiex jinstiltu tagħlimiet minnha u, f'każ ta' bżonn, jiġu adottati l-miżuri meħtieġa. Il-vittmi ta' ksur tal-liġi tal-kompetizzjoni li jitolbu danni għall-ħsara li jġarrbu jistgħu jiffaċċjaw bosta ostakli minħabba d-differenzi bejn ir-regoli u l-proċeduri nazzjonali dwar il-kwantifikazzjoni tal-ħsara. Id-dritt għal rimedju effettiv ma għandux jixxekkel minn ostakli sproporzjonati li jżidu mad-diffikultà inerenti tal-kwantifikazzjoni tal-ħsara fil-kawżi tal-kompetizzjoni: fil-fatt, huwa impossibbli li jiġi ddeterminat preċiżament kif kienu jiżvolġu l-kundizzjonijiet u l-imġiba tal-atturi tas-suq fin-nuqqas ta' ksur. Nistgħu biss nimmaġinaw xenarju potenzjali. Il-KESE huwa tal-fehma wkoll li l-gwida prattika tista' tkun għodda utli għall-maġistratura nazzjonali li l-indipendenza tagħha hija rispettata min-natura purament informattiva tal-gwida u l-fatt li mhijiex legalment vinkolanti. Taħt kull ċirkustanza, hija l-liġi applikabbli li tiddetermina l-metodu tal-kwantifikazzjoni tad-danni fir-rigward taċ-ċikustanzi partikolari ta' kawża speċifika. Il-qorti li tittratta l-kawża għandha wkoll tikkunsidra d-data disponibbli, ir-riżorsi għad-dispożizzjoni tagħha rigward spejjeż u żmien, u tivvaluta l-proporzjonalità tagħhom rigward il-valur tat-talba għad-danni mressqa mill-vittma. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013. Nhar l-1 ta' Lulju 2013 u nhar is-6 ta' Settembru 2013, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill rispettivament iddeċidew, b'konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-Sezzjoni Speċjalizzata għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar it-2 ta' Ottubru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta ta2-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'144 vot favur, vot wieħed (1) kontra u 3 astensjonijiet. Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon il-proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi l-Programm Copernicus u jħassar ir-Regolament (UE) Nru 911/2010, li forsi waslet sena tard skont il-pjan direzzjonali ottimali relattiv għall-programm stabbilit fl-2011. IL-KESE jinsab sodisfatt l-iżjed għaliex il-pożizzjoni b'saħħitha tiegħu favur id-dħul tal-programm GMES, li issa jissejjaħ il-programm Copernicus, fil-qafas finanzjarju pluriennali tal-finanzjament, ġiet milqugħa mill-Istati Membri u l-Parlament Ewropew, u b'hekk il-programm jista' jiġi implimentat, anke jekk bi tnaqqis ta' madwar EUR 2 biljun mill-previżjoni inizjali. Dan it-tnaqqis jista' jhedded il-programm kollu. Il-Kummissjoni wriet flessibilità meta bidlet b'mod tant radikali il-fehma tagħha. Il-KESE jisħaq dwar l-appoġġ qawwi u konvinċenti tal-programmi spazjali tal-Unjoni Ewropea. Galileo u Copernicus, żewġ programmi ewlenin li ddaħħlu fil-proġett Orizzont 2020, li jixhdu l-kapaċitajiet ta' innovazzjoni u l-iżvilupp tat-teknoloġija, u jippermettu li tinżamm il-pożizzjoni fuq quddiem nett tal-industrija spazjali Ewropea meta mqabbla mal-kompetitutri internazzjonali u jikkontribwixxu għall-ħolqien ta' ambjent favorevoli għall-iżvilupp ta' impjieg ta' kwalità, marbut mal-għarfien u r-riċerka. Il-KESE jirrakkomanda lill-Kummissjoni, ftit xhur qabel ma tintbagħat fl-ispazju l-ewwel satellita tal-formazzjoni Sentinel, biex tiddefinixxi b'ċarezza x'inhi l-governanza tal-programm Copernicus, li fil-qagħda attwali ftit li xejn tinftiehem. Fl-opinjoni tal-KESE, iż-żewġ atturi ewlenin tal-politiki tal-ispazju tal-Ewropa, l-ESA u l-Eumetsat, iridu jkunu assoċjati b'mod ċar fil-proċess ta' ġestjoni tal-programmi spazjali u meteoroloġiċi u fil-ġestjoni globali tal-programm. Dan mhuwiex spjegat b'mod ċar fil-kummenti tal-Kummissjoni. Il-punti 4 u 5 tal-Artikolu 12 tal-proposta għal Regolament iridu jinbidlu minn lingwaġġ inċert (tista' tafda) għal ton iktar assertiv (trid tafda). Il-KESE jesprimi t-tħassib tiegħu, kif diġà għamel ħafna drabi oħra, dwar ir-rikors għal atti ddelegati li ma jirriflettux kompletament id-dispożizzjonijiet tat-TFUE fir-rigward tal-fakultà li tiġi eżerċitata d-delega għal perjodu limitat u għal atttivitajiet mhux essenzjali. Dawn l-atti ddelegati jridu jkun dettaljati b'tali mod li jagħtu qafas ta' referenza ċar għall-partijiet interessati kollha. Il-KESE jirrakkomanda li jiġu dettaljati r-regoli tal-akkwist li se jiddefinixxu l-kundizzjonijiet għall-parteċipazzjoni tal-impriżi fl-attivitajiet previsti mill-programm Copernicus. Dawn ir-regoli jridu jqisu l-esiġenzi tal-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju, abbażi tal-impenji li jaqgħu taħt il-kappa tal-Att dwar in-Negozji ż-Żgħar (Small Business Act - SBA), u l-previżjonijiet ta' żvilupp tas-suq intern li ġew adottati bis-saħħa tal-Att dwar is-Suq Uniku. Se jkun importanti ħafna li jkollna qafas leġislattiv ċar u stabbli fir-rigward tal-investiment privat. Il-KESE jqis fundamentali li sabiex tiġi żgurata l-parteċipazzjoni ta' għadd ikbar ta' impriżi, trid tiġi provduta pjattaforma li tippermetti l-iżvilupp effettiv ta' investiment, impjieg u żvilupp.B'hekk, iqis indispensabbli li d-data disponibbli tkun aċċessibbli u b'xejn għall-operaturi Ewropej kollha, u jsostni b'konvinzjoni l-ħtieġa li jinbdew negozjati ma' pajjiżi terzi sabiex jiġi definit reġim ta' reċiproċità totali mal-industriji ta' dawk il-pajjiżi li għandhom id-data disponibbli.Fin-nuqqas ta' dawn il-ftehimiet, il-KESE jħoss li huwa opportun li jiġi previst għall-industriji ta' dawk il-pajjiżi reġim ta' liċenzji, li jippermetti biss aċċess essenzjali għad-data tal-programm Copernicus.Ir-reġim ta' aċċess ħieles irid ikun garantit għall-pajjiżi kollha li qed jiżviluppaw u kull fejn hemm sitwazzjoni ta' emerġenza. Fid-dawl tal-impenn finanzjarju konsistenti u s-sensibilità tad-data, il-KESE jaqbel li l-Unjoni Ewropea għandha tkun sid tas-sistema.Jinnota li l-proposta għal regolament ma tispeċifikax modalitajiet, spejjeż u responsabbiltajiet futuri għall-ġestjoni ta' din il-proprjetà, u għat-trasferiment tagħha.Jittama li jkun hemm iktar ċarezza fir-rigward ta' dan il-punt. Il-KESE jirrakkomanda bil-qawwa lill-istituzzjonijiet kollha Ewropej, b'mod partikolari lill-Parlament Ewropew, li baqagħlu biss ftit sessjonijiet utli qabel ma jxolji għall-elezzjonijiet li jmiss, sabiex japprovaw malajr ir-regolament, u jadottaw t-titjib issuġġerit u jippermettu l-implimentazzjoni tal-programm Copernicus.Hemm riskju reali u konkret li l-programm jista' jitneħħewlu l-fondi, fil-każ li ma jiġix approvat fiż-żmien adatt. Ir-regolament inkwistjoni jistabbilixxi l-qafas ġuridiku adegwat għall-governanza u għall-finanzjament tal-programm Ewropew ta' osservazzjoni tad-Dinja, il-GMES (monitoraġġ globali għall-ambjent u s-sikurezza), fil-fażi operattiva ġdida tiegħu mill-2014 'il quddiem. Għal dan il-għan, iħassar ir-regolament (UE) Nru 911/2010, li stabbilixxa l-programm u li huwa fis-seħħ sa tmiem l-2013. Il-programm GMES se jiġi msemmi mill-ġdid b'mod uffiċjali, permezz ta' dan ir-regolament, bħala Copernicus. Fid-dawl tat-TFUE, b'mod partikolari l-Artikolu 189, il-proposta għal regolament ġdid tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tirrigwarda dawn il-punti li ġejjin: bidla fl-isem għal Copernicus; governanza fil-fażi operattiva tal-GMES bil-possibilità għall-Kummissjoni li tiddelega attivitajiet lil operaturi speċifiċi; finanzjament għall-perjodu 2014-2020. Kif ġie spjegat fil-qosor fil-Komunikazzjoni, "Copernicus huwa strutturat f'sitt Servizzi: il-monitoraġġ tal-Baħar, tal-Atmosfera, tal-Art u tat-Tibdil fil-Klima kif ukoll l-appoġġ għas-servizzi ta' Emerġenza u ta' Sigurtà. Copernicus juża data minn satelliti u sensuri fil-post bħal bagi, blalen jew sensuri tal-ajru li jipprovdu informazzjoni u tbassir ta' valur miżjud f'waqtu u affidabbli għas-sostenn ta', pereżempju, l-agrikoltura u s-sajd, l-użu tal-art u l-ippjanar urban, il-ġlieda kontra n-nirien fil-foresti, ir-reazzjoni għad-diżastri, it-trasport marittimu jew il-monitoraġġ tat-tniġġis tal-arja. Copernicus jikkontribwixxi wkoll għall-istabbiltà u t-tkabbir ekonomiku billi jagħti spinta lill-applikazzjonijiet kummerċjali (dawk li jissejħu servizzi downstream) f'ħafna setturi differenti permezz ta' aċċess sħiħ u miftuħ għal data u permezz ta' prodotti ta'informazzjoni. Huwa wieħed mill-programmi li għandhom jiġu implimentati skont l-istrateġija Ewropa 2020 għal tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiv, u ġie inkluż fl-inizjattiva tal-politika industrijali tal-Ewropa 2020 minħabba l-benefiċċji tiegħu għal firxa wiesgħa ta' politiki tal-Unjoni". L-istruttura spazjali ġiet finanzjata sal-lum il-ġurnata b'ċifra ta' madwar EUR 3,2 biljun, il-biċċa l-kbira minnha permezz tal-ESA, b'iżjed minn 60 % tal-ammont, u mill-fondi tal-UE, b'madwar 30 %, permezz tas-Seba' Programm Kwadru (FP7). Il-finanzjament tal-fażi operattiva, li tipprevedi kemm l-isfruttar tad-data kif ukoll it-tiġdid tal-infrastruttura spazjali, ma jistax ikun ir-responsabbiltà ta' Stati Membri waħedhom minħabba l-ispejjeż involuti. Għaldaqstant, l-UE, permezz ta' dan ir-regolament, qed tieħu r-responsabbiltà tal-fażi operattiva ta' Copernicus/GMES, u l-piż tal-finanzjament tagħha għal EUR 3 786 miljun (prezzijiet tal-2011). Fil-Komunikazzjoni "Baġit għall-Ewropa 2020" [COM(2011) 500 final tad-29.6.2011] il-Kummissjoni pproponist li teskludi l-finanzjament tal-GMES mill-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP) għall-perjodu 2014-2020. Dik l-ewwel proposta għal finanzjament estern għalhekk ġiet miċħuda mill-Parlament, permezz tar-riżoluzzjoni P7_TA(2012)0062 tas-16 ta' Frar 2012. Il-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tas-7 u t-8 ta' Frar 2013 dwar il-QFP jipprevedu li l-programm għandu jiġi ffinanzjat taħt is-subintestatura 1a tal-qafas finanzjarju, b'livell massimu ta' impenji ta' EUR 3 786 miljun (prezzijiet tal-2011) li jridu jiġu stabbiliti fir-Regolament tal-QFP. Anke l-aġenziji spazjali nazzjonali għandhom is-sistemi tagħhom ta' osservazzjoni tad-Dinja. Il-Kummissjoni tinnota fil-komunikazzjoni tagħha li madankollu, dawn ma setgħux isibu mod kif jikkooperaw fir-rigward tal-finanzjament tal-programmi operattivi kontinwi fis-settur tal-monitoraġġ tal-ambjent. Il-bżonn li dawn l-osservazzjonijiet ikomplu jsiru huwa kruċjali, meta wieħed jikkunsidra kemm il-pressjoni politika dejjem ikbar fuq l-awtoritajiet pubbliċi sabiex jieħdu deċiżjonijiet informati fl-oqsma tal-ambjent, tas-sikurezza u tal-tibdil fil-klima, kif ukoll il-bżonn li jiġu rispettati l-ftehimiet internazzjonali. L-istruttura spazjali ta' Copernicus/GMES ġiet żviluppata mill-2005 sal-lum mill-ESA, finanzjata b'mod awtonomu bi kważi EUR 2 biljuni, u appoġġata mill-fondi tal-UE taħt it-titolu "Spazju" fis-Seba' Programm Kwadru, kif ukoll mill-fondi għall-operazzjoni inizjali b'madwar EUR 1 biljun ieħor, għal total ta' EUR 3 biljun li tnefqu sal-lum u ppjanati sa tmiem l-2013. Fil-premessa (17) huwa nnutat li b'kunsiderazzjoni tad-dimensjoni tal-programm, ikun jaqbel li l-implimentazzjoni tal-programm tiġi ddelegata lil entitajiet b'kapaċità teknika u professjonali xierqa, li xi wħud minnhom jissemmew fil-premessa ta' wara (18). Għaldaqstant, biex il-fażi operattiva tirnexxi huwa neċessarju li, fil-ftehimiet ta' governanza msejsa fuq dan ir-regolament, jitqiesu l-kapaċitajiet effettivi preżenti fl-Ewropa fil-qasam tas-satelliti u fl-isfruttar tad-data li toħroġ. Il-premessa (18) jonqos milli jsemmi żewġ atturi prinċipali li għandhom il-kapaċità ta' proġett, u operattiva u ġestjonali, f'dak li jirrigwarda satelliti fl-Ewropa, jiġifieri l-ESA u l-Eumetsat. Fis-settur spazjali, xi Stati Membri ngħaqdu f'żewġ organizzazzjonijiet kbar, l-ESA u l-Eumetsat. L-ESA, li għandha baġit ta' iżjed minn EUR 4 biljun fis-sena u ammont ta' persunal li jilħaq madwar l-2 250 (fl-2011), żviluppat u tiġġestixxi sensiela importanti ta' satelliti ambjentali (ERS, Envisat, Cryosat, SMOS, GOCE, SWARM) u żviluppat ukoll is-satelliti meteoroliġiċi Ewropej MeteoSat, MeteoSat Second Generation u Met-OP. L-ESA tarkivja u tiddistribwixxi anke d-data ta' sensiela twila ta' missjonijiet ta' msieħba oħra (Missjonijiet ta' partijiet terzi). L-Eumetsat, l-organizzazzjoni Ewropea għall-użu tas-satelliti meteoroliġiċi, b'baġit annwali ta' madwar EUR 300 miljun u ammont ta' persunal li jilħaq 280 (fl-2011), tanalizza u tiddistribwixxi b'mod speċifiku d-data meteoroloġika. Iċ-ċifri hawn fuq huma sinteżi tal-kapaċitajiet operattivi fil-qasam satellitari li jeżistu fl-Aġenziji tal-Unjoni Ewropea, fl-ESA u fl-Eumetsat. B'rabta mal-esiġenzi tal-programm, il-Kummissjoni għandha tqis ir-riżorsi u l-ħiliet professjonali kollha disponibbli. Fil-premessa (18), ma jiġux identifikati b'mod speċifiku l-ESA u l-Eumetsat fost l-atturi li jimplimentaw il-programm Copernicus. Huwa meqjus neċessarju li jiġu inklużi, fid-dawl tal-Artikolu 11 ta' wara. Il-punti 4 u 5 tal-Artikolu 12 tal-proposta għal Regolament iridu jinbidlu minn lingwaġġ inċert (tista' tafda) għal ton iktar assertiv (trid tafda). Fil-punt 1) b u fil-punt 4) b tal-Artikolu 2, il-Kummissjoni tidentifika l-objettivi tat-tkabbir ekonomiku u l-impjieg fost l-objettivi prinċipali tal-programm Copernicus. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013. Nhar it-12 u l-1 ta' Lulju 2013, il-Kunsill u l-Parlament Ewropew rispettivament iddeċidew, b'konformità mal-Artikoli 114 u 168 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-Sezzjoni Speċjalizzata għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar it-2 ta' Ottubru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'144 vot favur, vot wieħed (1) kontra u 7 astensjonijiet. Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) jilqa' l-Proposta tal-Kummissjoni li tagħti kontribut importanti biex ikomplu jittejbu s-sikurezza tal-prodotti mediċinali u t-trasparenza tal-proċessi ta' valutazzjoni. Il-Kumitat japprezza b'mod partikolari t-titjib li sar mill-ewwel abbozz tal-Kummissjoni, inklużi r-regoli speċjali għall-SMEs. Il-Kumitat jilqa' l-prinċipju li d-detenturi ta' awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq m'għadhomx jiġu ċċarġjati darbtejn għall-istess attività ta' farmakoviġilanza. Jitlob lill-Kummissjoni tiżgura li flimkien mal-introduzzjoni tat-tariffi l-ġodda jitneħħew it-tariffi nazzjonali għall-istess attivitajiet. Il-KESE jilqa' l-proposti tal-Kummissjoni rigward il-valutazzjoni tar-rapporti perjodiċi dwar l-aġġornament tas-sikurezza (PSURs) u l-istudji dwar is-sikurezza wara l-awtorizzazzjoni (PASS). Madankollu, il-Kumitat jitlob lill-Kummissjoni tipprevedi li tnaqqas aktar it-tariffi għall-prodotti mediċinali bi profil stabbilit sew ta' sikurezza. Il-KESE huwa tal-fehma li l-iżvilupp ta' proċeduri ta' valutazzjoni fl-UE kollha abbażi tad-data ta' farmakoviġilanza (konsultazzjonijiet) huwa kompitu tal-awtoritajiet pubbliċi u m'għandux jiġi ffinanzjat biss mit-tariffi tad-detenturi ta' awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq. L-implimentazzjoni ta' dan it-tip ta' proċeduri ta' valutazzjoni hi kompitu importanti tal-awtoritajiet kompetenti fil-livell nazzjonali kif ukoll fil-livell tal-Unjoni, u fil-fehma tal-Kumitat għandha tiġi ffinanzjata – anke biex tinżamm l-indipendenza tal-valutazzjoni – mir-riżorsi tal-Unjoni Ewropea. Il-KESE jilqa' l-proposta li l-Aġenzija Ewropea għall-Mediċini (EMA) għandha tiċċarġja tariffa annwali fissa għall-attivitajiet ta' farmakoviġilanza pprovduti lid-detenturi ta' awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq. Però l-Kumitat jinnota li bħalissa l-attivitajiet ta' farmakoviġilanza għadhom mhux disponibbli jew inkella huma disponibbli biss b'mod limitat. Il-Kumitat għalhekk jissuġġerixxi li t-tariffa fissa titneħħa sakemm is-servizzi msemmija jkunu disponibbli. Il-Kumitat jilqa' l-proposta tal-Kummissjoni li t-tariffi jitqassmu b'mod kemm jista' jkun ġust bejn id-detenturi ta' awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq kollha kkonċernati. Il-KESE jissuġġerixxi li jerġa' jiġi kkunsidrat l-approċċ propost ta' "unitajiet li jistgħu jiġu ċċarġjati". Għall-parti l-kbira taċ-ċittadini, li jżommu jew jerġgħu jirkupraw "saħħithom" hija xi ħaġa importanti, u għal ħafna l-aktar ħaġa importanti. Il-prodotti mediċinali flimkien mal-konsulenza u t-trattament mill-professjonisti tas-saħħa għandhom rwol ċentrali biex iċ-ċittadini jibqgħu b'saħħtihom jew jerġgħu jirkuprawha. Il-pazjenti bir-raġun jistennew li bħala ċittadini tal-Unjoni Ewropea jkollhom l-aqwa provvista ta' prodotti mediċinali effettivi u sikuri fl-Istati Membri kollha. L-interess tal-pazjenti għandu dejjem ikun fil-qalba ta' kull regolamentazzjoni fil-qasam tal-prodotti mediċinali. Ir-riskji fl-użu tal-prodotti mediċinali għandhom kemm jista' jkun jiġu esklużi jew minimizzati, filwaqt li s-sikurezza għandha tiġi l-ewwel u qabel kollox. Dan jirrikjedi valutazzjoni suffiċjenti qabel tingħata l-awtorizzazzjoni kif ukoll monitoraġġ kontinwu fil-fażi ta' wara l-awtorizzazzjoni. Din l-attività, magħrufa bħala farmakoviġilanza, hija r-responsabbiltà tal-partijiet interessati kollha, mid-detentur ta' awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodott mediċinali sal-professjonisti tas-saħħa, il-pazjenti kif ukoll l-awtoritajiet kompetenti fl-Istati Membri u fl-Unjoni Ewropea kollha. Il-pazjenti jistennew li fil-każ ta' prodotti mediċinali awtorizzati f'diversi Stati Membri jittieħdu deċiżjonijiet uniformi fil-livell Ewropew fuq bażi xjentifika soda u li mbagħad dawn id-deċiżjonijiet jiġu kkomunikati b'mod uniformi u komprensibbli. L-EMA u l-korpi speċjalizzati tagħha għandhom rwol ċentrali x'jaqdu fil-koordinazzjoni tal-valutazzjoni xjentifika u fit-twassil ta' komunikazzjoni uniformi. Sabiex tkun tista' twettaq dawn il-kompiti importanti, l-EMA trid tiġi ffinanzjata b'mod adegwat. Bħalissa l-EMA ma tistax tiċċarġja tariffa għal ħafna mill-attivitajiet marbutin mal-farmakoviġilanza. Din il-possibbiltà tinħoloq permezz tal-Proposta tal-Kummissjoni. Bl-istabbiliment ta' tariffi ġodda wieħed irid jiżgura li l-produtturi tal-prodotti mediċinali jħallsu kontribuzzjoni finanzjarja adegwata għas-servizzi li toffri l-EMA. Il-kontributzzjoni tal-produtturi tal-prodotti mediċinali għandha titfassal b'tali mod li l-pazjenti jibqa' jkollhom aċċess għall-prodotti mediċinali kollha fl-Unjoni Ewropea, jiġifieri l-ħolqien tat-tariffi m'għandux jipperikola t-tqegħid fis-suq tal-prodotti minħabba raġunijiet ekonomiċi u għalhekk il-pazjenti ma jkunux jistgħu jiġu ttrattati b'mod adegwat. Il-pazjenti jistennew li l-proċeduri ta' valutazzjoni tad-data tal-farmakoviġilanza fil-livell Ewropew jitwettqu biss minn perspettiva xjentifika u b'mod indipendenti mit-tariffi li jħallsu l-produtturi tal-prodotti mediċinali. F'opinjonijiet preċedenti l-Kumitat kemm-il darba saħaq kemm hu importanti li l-Ewropa jkollha industrija tal-prodotti mediċinali kompetittiva u innovattiva. Fl-aħħar 50 sena, din kienet industrija moderna b'livell teknoloġiku u rata ta' innovazzjoni mill-ogħla. Fl-Ewropa kollha mijiet ta' eluf ta' ħaddiema, fil-biċċa l-kbira tagħhom bi kwalifiki għoljin, huma impjegati f'dan il-qasam li joħloq valur miżjud kbir. Madankollu, l-aspetti pożittivi tal-prodotti mediċinali jistgħu jkunu marbutin ma' effetti sekondarji mhux mixtieqa li jiġu kkawżati mill-iżbalji fl-amministrazzjoni jew il-preskrizzjoni tal-prodotti mediċinali, jew saħansitra mill-użu ħażin u/jew l-abbuż mill-prodotti mediċinali. Għaldaqstant, l-użu tal-prodotti mediċinali huwa marbut ma' responsabbiltà kbira u jistħoqqlu attenzjoni kbira, għaliex dan jikkonċerna l-garanzija ta' saħħet iċ-ċittadini b'mod partikolari meta wieħed iqis li ħafna mill-effetti sekondarji ta' prodotti mediċinali ġodda jkunu jistgħu jiġu determinati biss wara l-awtorizzazzjoni u t-tqegħid fis-suq. Bl-emenda ppubblikata fil-15 ta' Diċembru 2010 tad-Direttiva 2001/83/KE u r-Regolament (KE) Nru 726/2004, l-EMA ngħatat kompiti ġodda rigward il-farmakoviġilanza, fosthom il-proċeduri ta' farmakoviġilanza fil-livell tal-Unjoni, l-analiżi ta' każijiet fil-litteratura speċjalizzata, it-titjib tal-istrumenti tal-IT kif ukoll l-għoti ta' aktar informazzjoni lill-pubbliku. Barra minn hekk, il-leġislazzjoni dwar il-farmakoviġilanza tistipula li l-Aġenzija għandha tkun awtorizzata tiffinanzja dawn l-attivitajiet mit-tariffi ċċarġjati lid-detenturi tal-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq. Għaldaqstant, għandhom jinħolqu kategoriji ġodda ta' tariffi sabiex ikopru l-kompiti ġodda u speċifiċi tal-Aġenzija. Sabiex dawn l-attivitajiet jiġu ffinanzjati, il-leġislazzjoni riveduta dwar il-farmakoviġilanza tipprevedi tariffi li jiġu ċċarġjati lid-detenturi ta' awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq. Dawn it-tariffi għandhom jiġu applikati għall-attivitajiet ta' farmakoviġilanza mwettqa fil-livell tal-UE, speċjalment fil-kuntest tal-proċeduri ta' valutazzjoni fl-UE kollha. Dawn il-proċeduri jinkludu l-valutazzjoni xjentifika mwettqa mir-relaturi tal-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri. Dawn it-tariffi, għaldaqstant, mhumiex maħsubin biex ikopru l-attivitajiet ta' farmakoviġilanza mwettqa mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti f'pajjiżhom. L-Istati Membri jistgħu jkomplu jimponu tariffi għal dawn l-attivitajiet imwettqa fil-livell nazzjonali li, madankollu, m'għandhomx jikkoinċidu mat-tariffi stabbiliti f'din il-Proposta leġislattiva. Ir-rapport perjodiku dwar l-aġġornament tas-sikurezza – bl-Ingliż Periodic Safety Update Report (PSUR) – jindika l-ġbir ta' ammonti kbar ta' data dwar l-użu u r-riskji ta' prodott mediċinali wieħed jew aktar f'perjodu twil ta' żmien, normalment aktar minn tliet snin, li d-detentur ta' awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodott mediċinali jrid iressaq quddiem l-awtorità kompetenti tal-pajjiżi li għalihom tkun ingħatat l-awtorizzazzjoni. Il-proposta hija bbażata fuq l-Artikolu 114 u l-Artikolu 168(4)(c) tat-TFUE. Il-proposta hija bbażata fuq l-Artikolu 114 tat-TFUE għaliex id-differenzi bejn id-dispożizzjonijiet leġislattivi, regolatorji u amministrattivi nazzjonali dwar il-prodotti mediċinali għandhom it-tendenza li jxekklu l-kummerċ fl-Unjoni u għaldaqstant jaffettwaw direttament l-operat tas-suq intern. Barra minn hekk, il-proposta hija bbażata fuq l-Artikolu 168(4)(c) tat-TFUE għaliex għandha l-għan li tappoġġja l-mira li jiġu stabbiliti standards għoljin ta' kwalità u sikurezza tal-prodotti mediċinali. L-EMA hija aġenzija deċentralizzata Ewropea stabbilita bir-Regolament (UE) Nru 726/2004 u għaldaqstant id-deċiżjoni dwar il-finanzjament tagħha u t-tariffi li tiċċarġja għandha tittieħed fil-livell tal-UE. Il-leġislazzjoni l-ġdida dwar il-farmakoviġilanza tipprovdi bażi legali biex l-Aġenzija tiċċarġja tariffi għall-farmakoviġilanza. Għaldaqstant, l-Unjoni biss tista' tawtorizza lill-Aġenzija tiċċarġja dan it-tip ta' tariffi. Din il-Proposta għal Regolament tapplika biss għall-attivitajiet tal-farmakoviġilanza li jitwettqu fil-livell tal-UE u jinvolvu lill-Aġenzija. Fir-rigward tal-attivitajiet ta' farmakoviġilanza li jitwettqu biss fil-livell nazzjonali, l-UE m'għandhiex kompetenza u għalhekk l-Istati Membri jistgħu jibqgħu jiċċarġjaw it-tariffi nazzjonali. Fil-fehma tal-Kummissjoni, il-Proposta tirrispetta l-prinċipju tal-proporzjonalità għaliex ma tmurx lil hinn minn dak li hu neċessarju biex tilħaq l-għan ġenerali mmirat, jiġifieri l-introduzzjoni ta' tariffi li jippermettu l-implimentazzjoni xierqa tal-leġislazzjoni dwar il-farmakoviġilanza li ilha applikabbli minn Lulju 2012. Il-KESE jirrikonoxxi l-kontribut pożittiv u importanti tal-prodotti mediċinali għall-kwalità ta' ħajjet iċ-ċittadini u dejjem appoġġja l-inizjattivi kollha li jtejbu s-sikurezza tal-użu tal-prodotti mediċinali bħala kontribut importanti għall-protezzjoni tas-saħħa. Il-KESE japprezza l-isforzi tal-Kummissjoni biex, permezz tar-riformulazzjoni tad-Direttiva 2001/83/KE u tar-Regolament (UE) Nru 726/2004, ittejjeb il-qafas leġislattiv tal-farmakoviġilanza u tissemplifikah fl-interess tal-pazjenti u tal-produtturi tal-prodotti mediċinali. B'dan il-mod il-Kummissjoni tagħti kontribut importanti sabiex ikompli jiġi mwettaq u approfondit is-suq intern f'settur kumpless u importanti bħal dak tal-prodotti mediċinali. Il-Kumitat jirrikonoxxi wkoll il-kontribut importanti li l-EMA tagħti f'dan ir-rigward bħala korp ta' koordinazzjoni għall-komunikazzjoni ta' informazzjoni uniformi u msejsa fuq ix-xjenza dwar ir-riskji tal-prodotti mediċinali, liema informazzjoni tkun maħsuba għall-pazjenti fl-Unjoni Ewropea. Il-KESE jappoġġja l-intenzjoni tal-Proposta tal-Kummissjoni li l-EMA tingħata l-possibbiltà li tiċċarġja tariffi adegwati għas-servizzi ta' farmakoviġilanza tagħha. F'dan il-kuntest, fil-prinċipju l-KESE jilqa' l-istabbiliment tat-tariffi msemmijin fl-Artikoli 4 u 5. Kemm il-PSURs imsemmijin fl-Artikolu 4 kif ukoll l-istudji dwar is-sikurezza wara l-awtorizzazzjoni msemmijin fl-Artikolu 5 jagħtu kontribut estremament importanti għad-detezzjoni bikrija tar-riskji u għalhekk, mill-perspettiva tal-pazjenti għandhom jiġu appoġġjati mingħajr riżervi. Il-Kumitat jassumi li fil-każ tal-prodotti mediċinali bi profil stabbilit sew ta' sikurezza, id-dokumenti li jridu jitressqu sew fil-qafas tal-PSURs u sew fl-istudji dwar is-sikurezza wara l-awtorizzazzjoni jridu ikunu inqas minn dawk meħtieġa fil-każ ta' prodotti mediċinali innovattivi. Għaldaqstant, huma għandhom joħolqu inqas xogħol relatat mal-ipproċessar u l-ittestjar min-naħa tal-EMA u r-relaturi involuti milli joħolqu l-prodotti mediċinali innovattivi ġodda. Il-Kumitat jitlob lill-Kummissjoni tipprevedi li fil-każ tal-prodotti mediċinali bi profil stabbilit sew tnaqqas aktar it-tariffi għad-dokumenti mitluba fl-Artikoli 4 u 5. Madankollu, il-Kumitat ma jaħsibx li t-tariffi għall-konsultazzjonijiet msemmijin fl-Artikolu 6 tal-Proposta tal-Kummissjoni huma adegwati. Għall-kuntrarju, il-KESE huwa tal-fehma li dawn il-proċeduri ta' valutazzjoni għandhom isiru b'mod indipendenti mit-tariffi mħallsin mill-industrija tal-prodotti mediċinali u esklużivament fl-interess tal-pazjenti. Dawn in-nefqiet għandhom jiġu koperti mill-baġit tal-Unjoni. Fil-prinċipju l-KESE jilqa' wkoll it-tariffa annwali fissa proposta fl-Artikolu 7. Madankollu, il-Kumitat jassumi li din it-tariffa ser tiġi applikata biss meta s-servizzi ta' farmakoviġilanza tal-EMA ffinanzjati permezz tagħha jkunu disponibbli b'mod sħiħ għall-intrapriżi li jridu jħallsu l-istess tariffa. Il-Kumitat ma jaħsibx li r-rabta proposta ma' unità li tista' tiġi ċċarġjata hi idea tajba. Il-KESE jilqa' wkoll it-tnaqqis u l-eżenzjoni mit-tariffi proposti fil-każ tal-intrapriżi ż-żgħar u l-mikrointrapriżi. Bħalissa t-tariffa annwali fissa qed titħallas meta fil-fatt l-EMA tipprovdi biss parti mis-servizzi korrispondenti. Għaldaqstant, għalissa din it-tariffa għadha mhix ġustifikata b'mod sħiħ. Il-Kumitat għalhekk jissuġġerixxi li t-tariffa fissa tiġi sospiża sakemm is-servizzi msemmija jkunu disponibbli. Id-data meta s-servizzi jkunu disponibbli jista' jikkonfermaha l-Bord ta' Tmexxija tal-EMA b'konformità mat-tielet sentenza tal-Artikolu 24(2) tar-Regolament (UE) Nru 1235/2010. Dan l-Artikolu jgħid hekk: "[i]l-Bord ta' Tmexxija tal-Aġenzija għandu, fuq il-bażi ta' rapport indipendenti ta' verifika li jqis ir-rakkomandazzjoni tal-Kumitat dwar il-Valutazzjoni tar-Riskji tal-Farmakoviġilanza, jikkonferma u jħabbar meta tkun intlaħqet il-funzjonalità sħiħa tal-bażi ta' data Eudraviġilanza". Fir-rigward tal-"unità li tista' tiġi ċċarġjata", jista' jagħti l-każ, pereżempju, li minħabba ċ-ċirkostanzi nazzjonali differenti f'pajjiż partikolari l-istess awtorizzazzjoni titqiegħed fis-suq b'lingwi differenti u għalhekk fil-bażi tad-data jkun hemm diversi entrati għal din l-awtorizzazzjoni. Il-biċċa l-kbira tal-attivitajiet tal-farmakoviġilanza huma bbażati fuq is-sustanza attiva u mhux fuq l-"unitajiet li jistgħu jiġu ċċarġjati", u għalhekk għandhom jiġu ċċarġjati b'mod korrispondenti. Il-Kumitat jissuġġerixxi għalhekk li l-unità li tista' tiġi ċċarġjata tkun ibbażata fuq numru ta' proċedura Ewropea. L-awtorizzazzjonijiet nazzjonali m'għandhomx jingħaddu diversi drabi. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013. Nhar is-26 ta' Ġunju 2013, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b'konformità mal-Artikolu 314 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-Sezzjoni Speċjalizzata għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar it-2 ta' Ottubru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'147 vot favur, 3 voti kontra u 2 astensjonijiet. L-akkwist elettroniku "minn tarf sa tarf" għandu jiġi kkunsidrat bħala mezz ta' modernizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika, li jippermetti li tissaħħaħ l-effikaċja tagħha permezz ta' reqqa u trasparenza msaħħa marbutin ma' din il-prattika. Din hija wkoll opportunità għall-intrapriżi, b'mod partikolari l-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju (SMEs), peress li tiffaċilita l-aċċess għal opportunitajiet ġodda f'suq aktar miftuħ u trasparenti. Madankollu, il-KESE jesprimi t-tħassib tiegħu fir-rigward tar-riżultati dgħajfa li nkisbu sal-lum il-ġurnata li jidhru li qed jikkompromettu t-twettiq tal-għan inizjali li t-tranżizzjoni lejn akkwist pubbliku elettroniku titlesta sal-2016. Ta' min jinnota bi tħassib l-impenn dgħajjef f'dan ir-rigward min-naħa tal-Istati Membri li għadhom iżommu lura milli jadottaw prattiki li madankollu huma vantaġġużi għall-amministrazzjonijiet pubbliċi u l-atturi ekonomiċi. F'dan ir-rigward, il-Kummissjoni għandha tkompli twettaq ir-rwol tagħha ta' persważjoni favur l-adozzjoni tal-akkwist elettroniku "minn tarf sa tarf", kemm permezz tal-implimentazzjoni ta' din is-sistema ta' akkwist pubbliku fil-proċeduri tagħha kif ukoll billi toħroġ leġislazzjonijiet u xxerred il-prattiki tajba. Għaldaqstant, il-Kumitat jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni qiegħdet is-soluzzjonijiet tagħha fir-rigward tal-akkwist pubbliku għad-dispożiżżjoni tal-Istati Membri li jixtiequ jagħmlu użu minnhom. Il-qasam tal-akkwist huwa frammentat: fl-istess ħin jeżistu diversi soluzzjonijiet u pjattaformi li fil-biċċa l-kbira tagħhom ma tfasslux b'tali mod li jkunu interoperabbli. In-nuqqas ta' orjentazzjonijiet strateġiċi u saħansitra n-nuqqas ta' rieda tal-Istati Membri li jimplimentaw soluzzjonijiet komuni għal aċċess universali jfixklu l-aċċess tal-operaturi ekonomiċi, nazzjonali u internazzjonali, u għaldaqstant jagħmlu ħsara lill-kompetizzjoni ħielsa. Il-Kummissjoni għandha taqdi r-rwol tagħha li tistabbilixxi standards billi tarmonizza l-eżiġenzi tekniċi meħtieġa, abbażi tal-ħidma li diġà saret, b'mod partikolari fil-qafas tal-proġett PEPPOL, u li ġiet appoġġjata b'mod ġenerali. L-armonizzazzjoni tikkostitwixxi pass 'il quddiem importanti fid-demokratizzazjoni ta' suq li jrid ikun trasparenti u aċċessibbli, f'termini ta' applikazzjoni stretta ta' fondi pubbliċi. Il-KESE jqis ukoll li s-soluzzjonijiet proposti għandhom ikunu universalment aċċessibbli, imorru lil hinn mill-ostakli lingwistiċi u dawk li jikkonċernaw l-aċċess tal-persuni b'diżabbiltà. Barra minn hekk, jeħtieġ li jinżammu baxxi kemm jista' jkun l-ispejjeż tal-ħolqien jew tal-adattament tal-pjattaformi eżistenti kif ukoll tal-manutenzjoni tagħhom. Għaldaqstant, l-istandardizzazzjoni hija ta' importanza fundamentali. Din il-proposta għal Direttiva dwar il-fatturar elettroniku fil-qafas tal-akkwist pubbliku hija pass addizzjonali importanti biex jitwettaq iċ-ċiklu tal-akkwist elettroniku "minn tarf sa tarf". L-istandardizzazzjoni tal-kontenut tal-fattura li ser tippermetti l-interoperabbiltà ser toffri vantaġġi konsiderevoli. Il-KESE madankollu jqis li minkejja dawn il-vantaġġi l-iskadenzi għall-adozzjoni u l-ġeneralizzazzjoni previsti f'dan ir-rigward huma twal wisq. Fil-fatt, fi żmien meta l-evoluzzjoni teknoloġika hija kontinwa, l-isforzi għall-istandardizzazzjoni huma urġenti u mixtieqa inkella nispiċċaw b'soluzzjonijiet irrilevanti. Bla dubju ta' xejn, huwa ta' min ifaħħar il-finanzjament mill-Kummissjoni tal-iżvilupp tal-infrastrutturi għall-akkwist elettroniku fl-Ewropa kollha permezz tal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa, iżda t-tnaqqis drastiku tal-ammoniti allokati mill-Kunsill jixħet dubju fuq dan. Il-KESE jikkundanna dan it-tnaqqis li jwassal għal taqlib kbir fil-proġetti ta' interess komuni promossi mill-Kummissjoni, speċjalment fir-rigward tal-appoġġ għall-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-akkwist elettroniku. Il-KESE jenfasizza li f'dan il-qasam, bħal f'kull qasam ieħor li jimplika tibdil, it-taħriġ tal-persunal huwa ta' importanza fundamentali. Barra minn hekk, ta' min jilqa' l-possibbiltà ta' finanzjament tal-programmi ta' taħriġ mill-fondi strutturali 2014-2020. Iżda ma rridux ninsew it-taħriġ tal-atturi tas-settur pubbliku: huwa essenzjali li dawn ikunu jistgħu jiżviluppaw kompetenzi tekniċi ġodda u li jiġu sensibilizzati dwar ir-realtajiet virtwali ġodda tax-xogħol. Il-KESE jieħu din l-opportunità biex jitlob minnufih lill-Kunsill jistieden lill-Istati Membri jwettqu fil-prattika l-ideat imħabbra fid-dokumenti li tfasslu mill-Kummissjoni u l-korpi konsultattivi f'dan ir-rigward, sabiex jissaħħaħ l-impatt tal-ħidma li twettqet. Peress li r-riforma tal-proċeduri tal-akkwist pubbliku, id-diġitalizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika, it-tnaqqis tal-piżijiet amministrattivi u t-titjib tat-trasparenza huma wkoll fatturi ta' tkabbir ekonomiku, il-modernizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika tagħmel parti mill-ħames prijoritajiet elenkati fl-2012 u mbagħad fl-2013 mill-Kummissjoni fl-analiżi annwali tagħha tat-tkabbir. Ix-xiri ta' oġġetti, ta' servizzi u ta' ħidmiet pubbliċi jirrappreżenta 19 % tal-PDG tal-UE (skont id-data tal-2011). Dan juri kemm huwa importanti li titwettaq riforma tal-proċeduri tal-akkwist pubbliku sabiex tonqos in-nefqa pubblika, filwaqt li jiġu liberati riżorsi importanti li jistgħu jiġu investiti biex jitħeġġeġ it-tkabbir. Ir-riforma tal-proċeduri tal-akkwist elettroniku u l-introduzzjoni tal-mudell tal-akkwist elettroniku "minn tarf sa tarf" jikkostitwixxu wkoll opportunità biex jiġu introdotti innovazzjonijiet fil-mudell organizzattiv tal-amministrazzjoni pubblika bil-għan li jissaħħu t-trasparenza u r-reqqa, u b'hekk jingħata kontribut għall-ksib tal-objettivi ta' tkabbir sostenibbli tal-Istrateġija Ewropa 2020. Minkejja l-użu ġeneralizzat tal-internet, l-akkwist elettroniku għadu fil-bidu; il-Kummissjoni pproponiet li jsir obbligatorju sa nofs l-2016. Fil-fatt, ir-rata ta' adozzjoni għat-tressiq elettroniku tal-proposti għadha baxxa wisq (madwar 10 %), u fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri, il-preżentazzjoni tal-proposti b'mod elettroniku hija fakultattiva, ħlief fil-Portugall li għamel din il-prattika obbligatorja jekk jinqabeż ċertu livell. Il-fatturar elettroniku diġà huwa realtà f'ċerti każijiet, li jmorru lil hinn minn ċerti livelli, iżda skont l-istimi, 12 % biss tal-intrapriżi jużaw mezzi elettroniċi biex jibagħtu fatturi lill-awtoritajiet pubbliċi jew biex jirċivuhom. It-triq li għandha tiġi segwita tikkonsisti fl-istandardizzazzjoni tal-akkwist elettroniku, billi l-fatturar elettroniku jsir ir-regola pjuttost milli l-eċċezzjoni fil-qafas tal-akkwist pubbliku, sabiex l-Istati Membri jitħeġġu jistabbilixxu strateġiji nazzjonali b'tali mod li jimplimentaw l-akkwist elettroniku u l-fatturar elettroniku u jaqsmu l-aħjar prattiki. Il-Kumitat ifakkar li fir-rigward tal-akkwist pubbliku jqis li huwa importanti li ssir reviżjoni tal-qafas legali li twassal għall-virtwalizzazzjoni tal-proċedura filwaqt li l-akkwist elettroniku jsir gradwalment obbligatorju. Madankollu, iqis li l-progress li sar kellu effetti mhux mixtieqa, kif juru r-riżultati dwar l-użu tal-akkwist elettroniku. Il-frammentazzjoni tas-suq tal-akkwist elettroniku ġiet enfasizzata peress li l-Istati Membri għażlu li jaħdmu għal rashom u dan wassal biex jinħolqu soluzzjonijiet u pjattaformi differenti li, peress li kien hemm nuqqas ta' viżjoni strateġika, ma tfasslux biex ikunu interoperabbli - kundizzjoni essenzjali għall-aċċess universali. Għalkemm fil-livell lokali ġiet irreġistrata żieda fin-numru ta' parteċipanti fis-sejħiet għall-offerti, li huwa sinjal ta' titjib fl-aċċess għas-suq, ma jistax jingħad l-istess għas-sejħiet għall-offerti transkonfinali, fejn l-SMEs għandhom diffikultajiet fir-rigward tal-aċċess mhux biss minħabba raġunijiet tekniċi iżda wkoll minħabba raġunijiet ekonomiċi - l-aċċess għas-sejħiet għall-offerti transkonfinali huwa possibbli biss għall-SMEs li jingħaqdu f'konsorzji, soluzzjoni li tista' u li għandha tiġi ppreżentata u titħeġġeġ fil-livell nazzjonali. Il-KESE jqis li l-kwistjoni tal-interoperabbiltà hija essenzjali u jitlob li jinstab approċċ aktar deċiżiv f'dan ir-rigward. Huwa jaqbel mal-ħidma ta' standardizzazzjoni li saret u jqis li jeħtieġ li jinsiltu tagħlimiet mill-esperjenzi li nkisbu fil-pajjiżi fejn is-sistema hija aktar żviluppata. L-akkwist elettroniku "minn tarf sa tarf" huwa strument importanti biex jiżdiedu r-reqqa u t-trasparenza f'settur li, peress li jikkonċerna lil kulħadd, għandu jkun ta' eżempju u jkun id-difensur tal-onestà u s-serjetà. Il-vantaġġi li jistgħu jinsiltu huma dawn li ġejjin: il-ġlieda kontra l-evażjoni u l-evitar tat-taxxa; effikaċja akbar tas-suq minħabba tnaqqis konsiderevoli tal-ispejjeż operattivi u tal-opportunitajiet matul il-fażijiet differenti tal-kuntratt, kemm għall-entità aġġudikanti kif ukoll għall-parti kontraenti; impatt pożittiv fuq l-ambjent minħabba l-virtwalizzazzjoni tad-dokumenti, kemm fir-rigward tat-tnaqqis fil-konsum tal-karti kif ukoll fit-tnaqqis tal-impronta ekoloġika inerenti għad-distribuzzjoni tad-dokumenti; it-tqassir tal-iskadenzi tal-aġġudikazzjoni u tal-ħlas; faċilità akbar biex tiġi kkontrollata l-proċedura; l-integrazzjoni u l-iżvilupp tas-suq intern; l-estensjoni tal-akkwist pubbliku għall-SMEs nazzjonali u internazzjonali minħabba li jonqsu d-diffikultajiet dovuti għad-distanza sal-post fejn issir is-sejħa għall-offerti, li jiffaċilita l-aċċess għas-sejħiet għall-offerti nazzjonali u internazzjonali; peress li l-formola tas-sejħa għall-offerti timtela b'mod elettroniku u tinkludi fażi ta' validazzjoni, il-probabbiltà li jsiru żbalji fil-mili tal-formoli u r-riskju ta' esklużjoni mis-sejħa għall-offerti minħabba nuqqas ta' konformità jonqsu wkoll; il-pjattaformi jistgħu jibagħtu twissijiet lill-provvedituri interessati dwar il-pubblikazzjoni tas-sejħiet għall-offerti; l-opportunità biex tiġi modernizzata l-amministrazzjoni pubblika, li konsegwentement jimplika l-virtwalizzazzjoni ta' proċeduri oħra u t-tnaqqis tal-piż amministrattiv; it-tnaqqis tal-ispejjeż ta' negozjar; opportunitajiet għall-intrapriżi li jipprovdu servizzi teknoloġiċi u ta' komunikazzjoni; il-ħolqien ta' valuri ġodda għall-funzjonarji tal-amministrazzjonijiet pubbliċi u l-impjegati tal-intrapriżi. Fir-rigward tal-iżvantaġġi nistgħu nsemmu dawn li ġejjin: l-ispejjeż kbar tal-ħolqien u l-manutenzjoni tal-pjattaformi tas-sejħiet għall-offerti elettroniċi li żgur jimplika investiment kbir iżda jiġġenera vantaġġi aktar importanti; fil-pajjiżi fejn diġà sar investiment f'tali pjattaformi, l-ispejjeż għall-adattament tas-softwer, u saħansitra tal-materjal, jistgħu jkunu konsiderevoli kemm għall-amministrazzjonijiet pubbliċi kif ukoll għall-atturi ekonomiċi; is-sikurezza tad-data li tidher fil-pjattaformi elettroniċi; id-dipendenza mis-servizzi pprovduti minn partijiet terzi bħall-operaturi tat-telekomunikazzjoni u l-amministraturi tal-pjattaformi tas-sejħiet għall-offerti; iż-żieda fl-għadd ta' regoli relatati mal-approċċ meħtieġ għall-proċess ta' aġġudikazzjoni (it-tressiq tal-offerti, il-provvediment ta' dokumenti, il-formoli li għandhom jimtlew) tista' twassal biex isiru aktar żbalji proċedurali li jistgħu jinvalidaw l-aġġudikazzjoni jew l-akkwist. Din il-proposta għal Direttiva dwar il-fatturar elettroniku fil-qafas tal-akkwist pubbliku, li tistabbilixxi standard Ewropew għall-fatturar elettroniku, hija pass li hu ta' min ifaħħru lejn l-introduzzjoni tal-akkwist elettroniku "minn tarf sa tarf", mentri l-ħruġ u l-iskambju ta' fatturi elettroniċi għadhom fl-istadju inizjali. L-istandardizzazzjoni tal-informazzjoni fil-fattura ser tikkontribwixxi biex tiġi faċilitata l-interoperabbiltà transkonfinali mixtieqa. Il-Kumitat madankollu jqis li l-iskadenzi previsti huma twal wisq u ma jaqdux l-għan ta' ġeneralizzazzjoni rapida tal-użu tal-fatturar elettroniku fl-akkwist pubbliku, prattika li tista' tipproduċi effett kaskata fuq l-akkwist l-ieħor. Il-proposta mhijiex ambizzjuża biżżejjed peress li kulma tagħmel huwa li tipprojbixxi lill-korpi pubbliċi milli jirrifjutaw id-dokumenti mfassla skont l-istandard Ewropew. Fid-dawl tal-ammont tal-investiment fl-infrastruttura miftiehem mill-Istati Membri, hemm bżonn li l-istandardizzazzjoni ssir mill-aktar fis sabiex l-investiment li diġà sar ikollu redditu u jiġi evitat li jsir investiment ġdid li sadanittant ma jkunx konformi mal-istandard il-ġdid. Is-suċċess tal-implimentazzjoni tal-akkwist elettroniku "minn tarf sa tarf" ma kienx biss ir-responsabbiltà tal-Kummissjoni, ta' min ifakkar lill-Istati Membri fir-rwol tagħhom sabiex din il-prattika ssir realtà. Il-Kummissjoni mhux biss għandha tagħti eżempju billi taqleb għall-akkwist elettroniku iżda, hija u twettaq il-poter ta' standardizzatur tagħha, għandha wkoll tgħin lill-Istati Membri billi xxerred il-prattiki tajba u tħeġġeġ l-istabbiliment ta' strateġiji nazzjonali bil-għan li tiġi implimentata sistema ta' akkwist pubbliku aċċessibbli għal kulħadd, sistema kkaratterizzata mill-interoperabbiltà u l-aċċess universali. Element importanti ieħor tar-rwol tal-Kummissjoni huwa li tippubblika s-soluzzjonijiet ta' sorsi miftuħa (open source) li jeżistu. Il-Kumitat jilqa' l-opinjoni tal-Kummissjoni favur il-promozzjoni tal-iżvilupp u l-użu ta' ċertifikati elettroniċi permezz tal-Fajl tal-Kumpaniji Virtwali (Virtual Company Dossier - VCD) li saru fil-qafas tal-proġett PEPPOL, li jippermetti lill-operaturi ekonomiċi jressqu d-dokumenti meħtieġa lil kwalunkwe intrapriża aġġudikanti fl-Ewropa kapaċi li tinterpretahom u li taċċettahom. Il-Kumitat jilqa' b'mod favorevoli l-possibbiltà li jiġi ffinanzjat il-ħolqien tal-programmi ta' taħriġ għall-intrapriżi billi jintużaw il-fondi strutturali għall-2014-2020 u jinsisti fuq il-ħtieġa li jiġu megħjuna b'mod partikolari l-SMEs. Madankollu, m'għandux jiġi injorat it-taħriġ tas-settur pubbliku u t-tfassil ta' programmi ta' taħriġ li jippromovu l-użu effikaċi tal-metodi l-ġodda, virtwali u li jiswew anqas. Il-possibbiltà ta' finanzjament tal-infrastrutturi hija importanti wkoll u din m'għandhiex tiffoka biss fuq l-amministrazzjonijiet pubbliċi, iżda għandha tiffoka wkoll fuq l-atturi ekonomiċi. Kif diġà stqarr, il-Kumitat iqis li l-kwistjoni tal-interoperabbiltà u tal-aċċess universali hija ta' importanza assoluta u jilqa' b'mod favorevoli l-pubblikazzjoni mill-Kummissjoni tal-prinċipji fundamentali li jirregolaw is-sistemi tal-akkwist elettroniku. Apparti t-tħassib tiegħu dwar il-faċilità ta' aċċess għall-fornituri transkonfinali u l-SMEs, il-Kumitat jinsisti li jiġu kkunsidrati l-ostakli lingwistiċi u d-diffikultajiet ta' aċċess li jesperjenzaw il-persuni b'diżabbiltà u f'dan ir-rigward ifakkar fir-regoli dwar in-nondiskriminazzjoni minħabba raġunijiet ta' diżabbiltà stipulati fl-Artikolu 21 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea u l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-drittijiet tal-persuni b'diżabbiltà li ġiet irratifikata mill-Unjoni Ewropea. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013 Nhar l-4 ta' Lulju 2013 u nhar is-16 ta' Lulju 2013, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill rispettivament iddeċidew, b'konformità mal-Artikoli 114 u 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-armonizzazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri li għandhom x'jaqsmu mad-disponibbiltà fis-suq ta' apparat ta' pressjoni (Riformulazzjoni) Is-Sezzjoni Speċjalizzata għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar it-2 ta' Ottubru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'142 vot favur, 2 voti kontra u 2 astensjonijiet. Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew japprezza l-ħidma li għamlet il-Kummissjoni biex tadatta r-regolamenti Ewropej, dwar l-apparat ta' pressjoni, għall-iżviluppi internazzjonali u l-qafas regolatorju intern il-ġdid, biex tissaħħaħ l-effikaċja u l-effiċjenza tas-suq u jiġu semplifikati l-proċeduri, billi jiġu stabbiliti r-rekwiżiti meħtieġa ta' sikurezza li magħhom iridu jikkonformaw l-apparati ta' pressjoni, biex jinħarġu fis-suq intern. Il-KESE jaqbel mal-għażla li l-bidla sseħħ permezz ta' riformulazzjoni, jiġifieri permezz tal-adozzjoni ta' att legali ġdid li jintegra f'test wieħed il-modifiki sostanzjali, bil-għan li jiġi assigurat l-adattament tad-Direttiva 97/23/KE (PED) għall-qafas regolatorju l-ġdid. Il-KESE jtenni għal darb'oħra l-importanza li jiġi assigurat it-tħaddim sħiħ tal-prinċipju tal-moviment ħieles ta' prodotti, sikuri u li jikkonformaw sabiex il-prodotti li jiġu kummerċjalizzati b'mod legali fi Stat Membru jkunu jistgħu jinbiegħu bla diffikultà fit-territorju kollu tal-UE, filwaqt li tiġi assigurata t-traċċabbiltà sħiħa tal-prodotti, u monitoraġġ tas-suq li jkun uniformi, effikaċi u effiċjenti. Fil-fehma tal-KESE l-obbligi u l-proċeduri kollha tad-Direttiva l-ġdida PED iridu jiġu applikati fir-rispett tal-prinċipju tal-proporzjonalità tal-proċeduri u tal-piżijiet taċ-ċertifikazzjoni, speċjaliment għall-intrapriżi ż-żgħar u għal prodotti li ma jsirux bil-massa jew isiru fi kwantitajiet żgħar. Il-KESE jqis li huwa daqstant ieħor importanti li jkun hemm monitoraġġ aktar effiċjenti u ġeneralizzat tas-suq u ekwivalenza akbar fil-livelli ta' kompetenza tal-korpi nnotifikati tal-valutazzjoni tal-konformità, li jridu jikkonformaw ma' kriterji vinkolanti u ta' livell għoli, u li jibbenefikaw minn appoġġ f'taħriġ. L-applikazzjoni tad-Direttiva l-ġdida PED trid tiġi ssorveljata u jrid jitressaq rapport kull sentejn lill-Kunsill, 'il-Parlament u 'l-Kumitat minn esperti indipendenti. Fil-fehma tal-Kumitat, iridu jissaħħu l-indikaturi, miġbura mir-RAPEX, li jagħmluha possibbli li jiġi ssorveljat it-tnaqqis fis-suq tal-għadd ta' prodotti li ma jikkonformawx u t-titjib tal-kwalità tas-servizzi ta' valutazzjoni tal-konformità mogħtija mill-korpi nnotifikati. Ir-responsabbiltajiet tal-implimentazzjoni tad-Direttiva l-ġdida mogħtija lill-Kummissjoni, jridu jsibu ambitu ta' applikazzjoni li jkun ċar, trasparenti u fuq kollox jirrispetta d-dritt għall-informazzjoni u meta jkun il-każ, tal-konsultazzjoni tal-Parlament, il-Kunsill u kull Stat Membru. Il-kummerċ fi ħdan l-UE tal-prodotti ta' konsum jirrappreżenta madwar elf biljun Euro, bejn l-2008 u l-2010, u l-valur tas-setturi armonizzati fl-UE kemm għall-prodotti tal-konsum kif ukoll għal dawk b'użu professjonali, huwa stmat li jaqbeż EUR 2100 biljun Il-moviment ħieles ta' prodotti sikuri u konformi hija waħda mill-pilastri fundamentali tal-Unjoni u l-monitoraġġ tas-suq huwa strument essenzjali għall-ħarsien tal-konsumaturi u l-utenti miċ-ċirkolazzjoni fis-suq ta' prodotti perikolużi u li ma jikkonformwawx. biex jaħdem is-suq intern fis-settur, kemm b'mod effiċjenti kif ukoll b'mod effikaċi, biex jitneħħew diversi ostakli għall-kummerċ, biex jiġi garantit livell għoli ta' sigurtà tal-prodotti. Il-problema tan-nuqqas ta' konformità mar-rekwiżiti tad-Direttiva PED b'mod ġenerali titqies mill-operaturi ekonomiċi kollha tas-settur, bħala fattur li jtellef il-kompetittività tal-intrapriżi li jirrispettaw ir-regoli. Barra minn hekk, il-valutazzjonijiet tal-impatt wrew li l-operaturi ekonomiċi jsibuha diffiċli jitrattaw ma' kuntest ta' regolamenti li qed isir dejjem aktar kumplikat. Qed issir ħaġa aktar spissa li għall-istess prodott jiġu applikati diversi atti regolamentari, bħal fil-każ tar-Regolament CLP, dwar il-klassifikazzjoni, it-tikkettar u l-imballaġġ tas-sustanzi u tat-taħlitiet, li jdaħħal klassijiet u kategoriji ġodda ta' periklu, li jaqblu biss parzjalment ma' dawk li qed jintużaw bħalissa u li ser jibdew jintużaw mis-settur mill-1 ta' Ġunju 2015. Bl-istess mod, il-Kumitat jivvaluta b'mod pożittiv l-adattament tad-Direttiva 97/23/KE għar-Regolament CLP, biex jiggarantixxi l-koerenza legali, f'dak li jirrigwarda il-klassifikazzjoni tal-apparat tal-pressjoni, fuq il-bażi tal-likwidu li jkun hemm fih, mill-1 ta' Ġunju 2015, meta d-Direttiva 67/548/KEE titħassar. Din is-sinkronizzazzjoni timplimenta fi ħdan l-UE s-sistema ta' armonizzazzjoni ġenerali tal-iklassifikar u t-tikkettar tal-prodotti kimiċi, adottata fil-livell internazzjonali fil-qafas tal-istruttura tan-Nazzjonijiet Uniti. Għall-KESE huma partikolarment relevanti, id-dispożizzjonijiet rigward it-traċċabbiltà tal-prodotti u l-obbligi għall-operaturi ekonomiċi b'referenza partikolari għal: l-obbligu għall-importaturi, ir-rappreżentanti awtorizzati u d-distributuri tal-verifika tal-marka CE li l-prodotti jkollhom id-dokumenti mitluba u l-informazzjoni dwar it-traċċabbiltà, l-obbligu għall-fabbrikanti li jgħaddu istruzzjonijiet u informazzjoni dwar is-sigurtà b'lingwa li tinftiehem faċilment mill-konsumaturi u l-untenti aħħarin, it-traċċabbiltà tul il-katina tad-distribuzzjoni: fabbrikanti, rappreżentanti awtorizzati u importaturi, għal kull operatur ekonomiku, l-obbligu li jindika, lill-awtoritajiet, mingħand min xtara il-prodott u lil min fornih. Dawn il-garanziji ta' traċċabbiltà, għal kwalunkwe apparat ta' pressjoni li jinħareġ fis-suq, għandhom jiġu applikati fir-rispett sħiħ tal-prinċipju tal-proporzjonalità tal-proċeduri u tal-piżijiet taċ-ċertifikazzjoni, speċjaliment għall-intrapriżi ż-żgħar u għal prodotti li ma jiġux prodotti bil-massa jew fi kwantitajiet żgħar. Huma daqstant ieħor importanti s-sorveljanza aktar effiċjenti tas-suq u ekwivalenza akbar fil-livelli ta' kompeteza tal-korpi notifikati tal-valutazzjoni tal-konformità, bi rekwiżiti vinkolanti obbligatorji għal kulħadd, bil-għan li tiġi garantita l-akbar imparzjalità u effikaċja fl-UE kollha u kompetizzjoni ugwali għall-produtturi kollha. Il-Kumitat iqis li, fil-każ li jingħataw setgħat ta' implimentazzjoni tad-Direttiva l-ġdida riformulata mill-Kummissjoni, b'konformità mar-regolament (UE) nru. 182/2011 tas- 16 ta' Frar 2011, dan isir b'rispett sħiħ tal-garanziji tal-informazzjoni tal-Kunsill u l-Parlament u jekk ikun il-każ tal-Istat Membru interressat. Il-Kumitat jilqa' b'sodisfazzjon ir-riformulazzjoni tad-Direttiva PED tal-1997 u japprezza l-ħidma tal-Kummissjoni biex tadatta ir-regolamenti Ewropej dwar l-apparat ta' pressjoni għall-iżviluppi internazzjonali u l-qafas regolatorju intern il-ġdid. Il-KESE jtenni l-importanza li jiġi assigurat it-tħaddim sħiħ tal-prinċipju tal-moviment ħieles ta' prodotti, sikuri u li jikkonformaw sabiex il-prodotti li jiġu kummerċjalizzati b'mod legali fi Stat Membru jkunu jistgħu jinbiegħu bla diffikultà fit-territorju kollu tal-UE, filwaqt li tiġi assigurata t-traċċabbiltà sħiħa tal-prodotti flimkien ma' monitoraġġ tas-suq li jkun applikat b'mod uniformi, effikaċi u effiċjenti. Il-prinċipju tal-proporzjonalità tal-proċeduri u l-piżijiet taċ-ċertifikazzjoni, b'mod partikolari għall-intrapriżi ż-żgħar u għall-prodotti li ma jsirux bil-massa jew li jsiru f'ammonti żgħar jrid jingħata aktar attenzjoni. Il-KESE huwa tal-fehma li reviżjoni regolamentari bħal dik proposta, ikollha bżonn valutazzjoni tal-impatt speċifika għall-SMEs, li tmur lil hinn mill-analiżi tal-impatt u tal-konsultazzjonijiet li saru. Sorveljanza ġeneralizzata tas-suq aktar effiċjenti u ekwivalenza akbar tal-kompetenzi tal-korpi notifikati tal-valutazzjoni tal-konformità, m'għandhomx jinkisbu biss permezz ta' mekkaniżmi ta' sanzjonijiet, iżda wkoll, u fuq kollox, bl-appoġġ ta' azzjonijiet Ewropej ta' taħriġ li jkunu mirati. Ir-regolamentazzjoni l-ġdida riveduta għandha tiġi verifikata u jsiru rapporti regolari lill-istituzzjonijiet tal-UE, msaħħa bl-indikaturi RAPEX dwar l-andament tal-ksur tal-konformità u tas-sigurtà ġenerali tal-apparati ta' pressjoni li jinħarġu fis-suq. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013. Nhar is-16 ta' Settembru 2013 u l-4 ta' Lulju 2013, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-Parlament Ewropew iddeċidew, rispettivament, b'konformità mal-Artikolu 33, l-Artikolu 43(2), l-Artikolu 53(1), l-Artikolu 62, l-Artikolu 64(2), l-Artikolu 91, l-Artikolu 100(2), l-Artikolu 114, l-Artikolu 153(2)(b), l-Artikolu 168(4)(b), l-Artikolu 172, l-Artikolu 192(1), l-Artikolu 207 u l-Artikolu 338(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Nhar l-4 ta' Lulju 2013, il-Parlament Ewropew iddeċieda, b'konformità mal-Artikolu 81(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Minħabba l-urġenza tal-kwistjoni, matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew ħatar lis-Sur Pegado Liz relatur ġenerali u adotta din l-Opinjoni b'110 voti favur u 6 astensjonijiet. L-għan taż-żewġ proposti għal Regolament COM(2013) 451 final u COM(2013) 452 tas-27 ta' Ġunju 2013, li l-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) intalab Opinjoni dwarhom, hu li jsir avvanz lejn "l-allinjament kollettiv" tar-reġim il-ġdid tal-atti ddelegati ta' 165 strument leġiżlattivli inizjalment kienu soġġetti għall-proċedura regolatorja bi skrutinju (PRS). Dan l-eżerċizzju ntalab mill-Parlament Ewropew bl-appoġġ tal-Kunsill bil-għan li l-prattiki preċedenti tal-"komitoloġija" jiġu allinjati mal-proċedura ta' delega prevista fl-Artikolu 290 tat-TFUE. Il-KESE jappoġġja l-inizjattiva tal-Kummissjoni peress li hija meħtieġa għas-sigurtà tas-sorsi tal-liġi tal-Unjoni u timmira li tikseb l-għan tas-semplifikazzjoni u l-effikaċja. Il-KESE jfakkar li r-rapport dettaljat tiegħu dwar il-proċedura ta' delega ġie adottat dal-aħħar u jirrakkomanda li jiġi kkunsidrat biex din l-Opinjoni tinfiehem. Dan l-allinjament kollettiv ta' 165 strument legali (regolamenti, direttivi u deċiżjonijiet) li jolqtu tnax-il qasam differenti jqajjem bosta kwistjonijiet legali u prattiċi. Ċerti elementi tal-proċedura ta' delega għadhom mhumiex ċari. Barra minn hekk, l-idea ta' "elementi mhux essenzjali" għad trid tiġi definita. Għad trid issir ukoll valutazzjoni preċiża tat-tħaddim tal-mekkaniżmu. Uħud mill-proposti għal regolament għandhom għażliet li ma jqisux il-qafas stabbilit mill-atti leġiżlattivi bażiċi u jaslu biex jipprevedu li d-delega titwettaq matul perjodu indeterminat jew li jistabbilixxu skadenzi qosra ħafna għall-iskrutinju mill-Parlament u l-Kunsill. Fid-dawl tal-osservazzjonijiet ġenerali u partikolari li għamel, il-KESE jirrakkomanda lill-Kummissjoni li tadatta l-eżerċizzju tagħha ta' "allinjament kollettiv" billi tqis iktar l-ispeċifiċitajiet ta' ċerti atti leġiżlattivi bażiċi. Il-KESE jirrakkomanda wkoll lill-Kunsill u lill-Parlament li jkunu viġilanti kemm jista' jkun u li jevalwaw bir-reqqa l-atti kollha inklużi f'dan l-eżerċizzju ta' "allinjament". It-Trattat ta' Lisbona, li daħal fis-seħħ fl-1 ta' Diċembru 2009, stabbilixxa distinzjoni bejn is-setgħa mogħtija lill-Kummissjoni li tadotta atti mhux leġiżlattivi ta' natura ġenerali li jikkomplementaw jew li jimmodifikaw ċerti elementi mhux essenzjali ta' att leġiżlattiv, prevista fl-Artikolu 290 tat-TFUE (proċedura ta' delega), u s-setgħa li tadotta atti ta' eżekuzzjoni prevista fl-Artikolu 291 tat-TFUE (proċedura ta' implimentazzjoni). Dawn is-setgħat huma soġġetti għal oqfsa legali differenti. L-implimentazzjoni tas-setgħa ta' delega hija prevista minn strumenti mingħajr ma tkun vinkolanti: L-implimentazzjoni tas-setgħa ta' implimentazzjoni prevista fl-Artikolu 291 tat-TFUE taqa' taħt il-qafas tal-istrumenti legali vinkolanti: Kien minħabba f'din is-similarità li bejn l-2009 u l-2014 l-Artikolu 5(a) tad-deċiżjoni dwar il-komitoloġija u l-PRS baqgħu provviżorji, peress li l-għan tal-Kummissjoni kien li tuża dan il-perjodu limitat biex tadatta d-dispożizzjonijiet eżistenti li jipprevedu PRS għar-reġim tal-atti ddelegati. Il-Kummissjoni ppubblikat żewġ proposti għal regolament: waħda tittratta "għadd ta' atti leġiżlattivi" COM(2013) 451 final; l-oħra tikkonċerna "għadd ta' atti legali fil-qasam tal-Ġustizzja" COM(2013) 452 final. It-tielet pakkett ta' proposti għadu qed jiġi analizzat u għandu jitlesta dalwaqt. Il-proposta dwar "għadd ta' atti leġiżlattivi" għandha l-għan li, b'mod kollettiv, tgħaddi 160 att leġiżlattiv (regolamenti, direttivi u deċiżjonijiet) mill-PRS għall-proċedura ta' delega, minn 11-il qasam differenti: in-netwerks ta' komunikazzjoni, kontenut u teknoloġiji; impjiegi, affarijiet soċjali u inklużjoni; azzjoni klimatika; enerġija; intrapriża u industrija; suq intern u servizzi; mobbiltà u trasport; saħħa u konsumaturi; tassazzjoni u unjoni doganali; Hija tikkonsisti f'memorandum ta' spjegazzjoni, proposta għal regolament u anness li jelenka l-atti konċernati mill-trasferiment ta' PRS għall-proċedura ta' delega. Il-proposta dwar "għadd ta' atti leġiżlattivi fil-qasam tal-Ġustizzja" hija ttrattata f'test separat peress li l-bażi ġuridika tagħhom tidher fil-Kapitolu V tat-TFUE u ma jikkonċernawx l-Istati Membri kollha. B'konformità mal-Artikoli 1 u 2 tal-Protokoll Nru 22 dwar il-pożizzjoni tad-Danimarka annessa mat-TFUE, dan l-Istat Membru ma jistax jiġi soġġett għar-regolament propost. Il-proposta għal regolament li tipprevedi l-adattar tal-Artikolu 290 tat-TFUE tal-atti legali fil-qasam tal-ġustizzja tittratta ħames regolamenti dwar: il-kumpilazzjoni ta' xhieda f'materji ċivili u kummerċjali; l-Ordni Ewropea ta' infurzar għal talbiet mhux kontestati; il-proċedura tal-ordni ta' ħlas Ewropea; il-proċedura Ewropea għal talbiet żgħar; is-servizz fl-Istati Membri ta' dokumenti ġudizzjarji u ekstra-ġudizzjarji fi kwistjonijiet ċivili jew kummerċjali; Il-Kummissjoni għadha qatt ma wettqet allinjament daqshekk kbir. Il-Kumitat jinnota li l-proposti għal regolament juru t-tifrix tal-poteri tal-Kummissjoni peress li jipprevedu l-firxa, it-tifrix u l-perjodu ta' żmien li fihom il-Kunsill u l-Parlament jistgħu jressqu oġġezzjoni. Din l-għażla hija loġika mil-lat tas-semplifikazzjoni u r-rapidità tal-proċedura, imma tqajjem bosta kwistjonijiet. L-Artikolu 2 taż-żewġ proposti għal regolament jipprevedu li s-setgħa ta' adozzjoni ta' atti ddelegati f'dan l-eżerċizzju hija "konferita fuq il-Kummissjoni għal perjodu ta' żmien indeterminat". Il-Kumitat ifakkar li skont l-Artikolu 290 tat-TFUE l-perjodu ta' żmien tas-setgħa ta' delega għandu jiġi previst espliċitament mill-att leġiżlattiv bażiku u li s'issa, apparti eċċezzjonijiet rari, id-delegi, fil-prinċipju, jiġu stabbiliti għal perjodu determinat, jekk hemm bżonn b'tiġdid, permezz ta' rapport dwar l-implimentazzjoni tad-delega. Għalhekk, il-KESE jistaqsi jekk ir-regolamenti ta' allinjament proposti mill-Kummissjoni jistgħux jaslu biex jipprevedu li d-delega tingħata għal perjodu ta' żmien indeterminat fil-każijiet kollha, ikun xi jkun il-qasam konċernat. Barra minn hekk, kif speċifika l-Kumitat fir-rapport ta' informazzjoni tiegħu dwar l-atti ddelegati, id-delega tas-setgħa hija soġġetta għall-iskrutinju tal-Kunsill u l-Parlament li jistgħu jirrevokaw is-setgħa ta' delega f'kull ħin, jippreżentaw oġġezzjoni għall-att iddelegat adottat mill-Kummissjoni, fil-prinċipju fi żmien xahrejn minn meta l-Kunsill u l-Parlament jiġu notifikati dwar it-tali att iddelegat, jew jinfurmaw lill-Kummissjoni fl-istess żmien ta' xahrejn dwar l-intenzjoni tagħhom li ma jressqux oġġezzjoni. Dan il-perjodu ta' żmien ta' xahrejn fil-prinċipju jista' jiġi estiż fuq talba tal-Parlament jew tal-Kunsill. L-Artikoli 5bis(3) sa (6), tad-Deċiżjoni dwar il-Komitoloġija, jipprevedu reġim kumpless ta' perjodi ta' żmien differenti skont jekk il-miżuri previsti mill-Kummissjoni humiex konformi jew le mal-Opinjoni tal-Kumitat u dawn jistgħu jinbidlu minn 4 xhur għal xahrejn, skont jekk huwiex ikkonċernat il-Kunsill jew il-Parlament Ewropew. B'deroga minn dan ir-reġim "normali" l-Artikolu 5bis(5)(b) jistabbilixxi li dawn il-perjodi ta' żmien jistgħu jitqassru "jekk dan ikun ġustifikat minn raġunijiet ta' effikaċja" iżda mingħajr ma jistabbilixxi skadenza preċiża. Barra minn hekk, il-paragrafu 6 jipprevedi reġim speċjali ta' perjodu ta' żmien ta' xahar previst b'mod obbligatorju qabel l-att bażiku, għall-każijiet speċifikati fejn ir-reġim normali ma jkunx jista' jiġi applikat "għal raġunijiet imperattivi ta' urġenza". Ir-reġim il-ġdid jidher li jillimita l-flessibbiltà li għandhom il-Kunsill u l-Parlament biex jeżerċitaw is-setgħat ta' skrutinju. Il-Kumitat jistaqsi b'mod partikolari dwar kemm huwa possibbli li l-Kunsill u l-Parlament jeżerċitaw b'mod effettiv is-setgħat ta' skrutinju fuq 165 att iddelegat f'perjodi ta' żmien daqshekk qosra. Il-Kumitat ifakkar, kif kien enfasizza fir-rapport ta' informazzjoni tiegħu, li l-proċedura ta' delega hija intiża għall-adozzjoni ta' atti ddelegati li jikkonċernaw elementi "mhux essenzjali" previsti f'atti leġiżlattivi adottati b'mod konġunt mill-Kunsill u l-Parlament. Il-proposti għal regolament tal-Kummissjoni jikkonċernaw tnax-il qasam differenti. Peress li n-natura legali eżatta tal-atti ddelegati hija pjuttost vaga u l-oqsma kkonċernati minn dawn il-proposti għal regolament huma kemm mifruxa kif ukoll sensittivi, jista' jkun hemm dubju, kif se nuru iktar 'l isfel, dwar il-karattru "mhux essenzjali" ta' ċerti miżuri. Ir-rikors sar fid-19 ta' Settembru 2012 u l-Qorti għandha tiddeċiedi sal-aħħar tal-2013/bidu tal-2014, wara li tkun semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali. Fil-maġġoranza tal-proposti eżaminati f'din l-Opinjoni, il-Kummissjoni tadotta b'mod adegwat u raġonevoli l-PRS għar-reġim ta' atti ddelegati previst fl-Artikolu 290 tat-TFUE. Madankollu, xi sitwazzjonijiet jqajmu dubji u diffikultajiet partikolari. B'hekk, l-ebda strument legali intiż għall-eżerċizzju ta' allinjament qabel din id-data ma jispeċifika liema miżuri huma soġġetti għar-reġim tal-PRS. Fil-fatt, kien biss bid-Deċiżjoni ta' Lulju 2006 li żdied paragrafu ġdid nru 2 mal-Artikolu 2 tad-Deċiżjoni ta' Ġunju 1999. Din tipprevedi għall-ewwel darba l-adozzjoni ta' miżuri ġenerali li l-għan tagħhom hu li jimmodifikaw elementi mhux essenzjali ta' att bażiku. Il-Kumitat ifakkar li t-trasferiment tal-PRS għar-reġim tad-delega jfisser li jitneħħew l-opinjonijiet tal-kumitati rekwiżiti fil-qafas tal-PRS. Għall-kuntrarju, dawn jinżammu għall-miżuri ta' implimentazzjoni previsti fl-Artikolu 291 tat-TFUE. Għaldaqstant, tneħħa wieħed mill-istadji tal-iskrutinju ta' natura "mhux essenzjali" ta' "ċerti elementi" tal-att leġiżlattiv bażiku. Għad hemm ħafna xi jsir fir-rigward tal-identifikazzjoni tal-kamp ta' applikazzjoni tal-Artikolu 5bis għall-"elementi mhux essenzjali" ta' ċerti atti leġiżlattivi bażiċi. Pereżempju, il-formulazzjoni ġenerali: "il-miżuri (...) mfassla sabiex jemendaw elementi mhux essenzjali ta' dan ir-Regolament" fir-Regolament KE 661/2009 dwar rekwiżiti għall-approvazzjoni tat-tip għas-sikurezza ġenerali tal-vetturi bil-mutur, mingħajr l-ebda preċiżjoni oħra, mhijiex sodisfaċenti. F'xi partijiet, l-Artikolu 5bis huwa applikat għal elementi li hemm id-dubji dwar kemm il-karattru tagħhom "mhux essenzjali". Dan huwa l-każ, pereżempju: tar-Regolament KE 715/2009 dwar il-kundizzjonijiet għall-aċċess għan-netwerks ta' trażmissjoni tal-gass naturali (Artikolu 23); tar-Regolament KE 714/2009 dwar kundizzjonijiet għall-aċċess għan-networks għall-bdil bejn il-fruntieri fl-elettriku; tal-Artikoli 23(1) u (4) u 40(3) tad-Direttiva 2006/123 tat-12 ta' Diċembru 2006 dwar is-servizzi fis-suq intern, li tippermetti li jiġi definit il-karattru adatt, fir-rigward tan-natura u l-firxa tar-riskju, tal-assigurazzjoni tar-responsabbiltà professjonali; l-Artikoli 12, 34(1) u 35(2) tar-Regolament KE 1371/2007 tat-23 ta' Ottubru 2007, dwar id-drittijiet u l-obbligi tal-passiġġieri tal-ferroviji. Il-miżuri msejħa "mhux essenzjali", bħall-adattar tal-annessi tad-direttivi, madankollu jistgħu jqajmu d-dubji fir-rigward tal-konsegwenzi tagħhom dwar il-protezzjoni ta' ċerti drittijiet fundamentali. Pereżempju nistgħu nikkwotaw: l-annessi għar-Regolament KE 1338/2008 tas-16 ta' Diċembru 2008, dwar l-istatistika Komunitarja dwar is-saħħa pubblika u s-saħħa u sigurtà fuq ix-xogħol (Artikolu 9 u 10(2); it-temi li għandhom jiġu koperti fiċ-ċensimenti tal-popolazzjoni u tad-djar (Regolament KE 763/2008 tad-9 ta' Lulju 2008); l-annessi għad-Direttiva 2006/126/KE tal-20 ta' Diċembru 2006 dwar il-Liċenzji tas-Sewqan; id-derogi għall-annessi għar-Regolament KE 183/2005 tat-12 ta' Jannar 2005 li jistabbilixxi l-ħtiġijiet għall-iġjene tal-għalf (Artikoli 28 u 31(2)); l-annessi għar-Regolament KE 852/2004 tad-29 ta' April 2004 dwar l-iġjene tal-oġġetti tal-ikel (Artikoli 13(2) u 14); il-modifika tal-annessi li jinkludu formulazzjonijiet għall-eżerċizzju ta' ċerti drittijiet, bħal pereżempju, fil-każ tal-Ordni Ewropea ta' Infurzar għal talbiet mhux kontestati (Regolament KE 805/2004 tal-21 ta' April 2004), il-proċedura għal ordni ta' ħlas Ewropea (Regolament KE 1896/2006 tat-12 ta' Diċembru 2006), il-Proċedura Ewropea għal Talbiet Żgħar (Regolament KE 861/2007 tal-11 ta' Lulju 2007) u s-servizz ta' dokumenti ġudizzjarji u ekstra-ġudizzjarji fi kwistjonijiet ċivili jew kummerċjali (Regolament KE 1393/2007 tat-13 ta' Novembru 2007). Hemm każijiet iktar sensittivi li għandhom jiġu identifikati, bħal dawk li għandhom parti fundamentali fir-regolazzjoni ta' suġġett partikolari previst mill-atti ddelegati, bħal pereżempju: il-proċedura li tirrigwarda l-ilmenti kontra "l-protezzjoni kontra l-issussidjar u l-atti mhux ġusti tal-prezzijiet li jikkawżaw preġudizzju lit-trasportaturi bl-ajru tal-Komunità fil-provvista tas-servizzi bl-ajru minn pajjiżi li ma humiex membri tal-Komunità Ewropea", prevista mir-Regolament (KE) Nru 868/2004 tal-21 ta' April 2004; jew id-definizzjoni ta' elementi tar-rata perċentwali annwali ta' imposta (APR) fil-qafas tal-ftehim ta' kreditu għall-konsumatur (Direttiva 2008/48/KE tat-23 ta' April 2008, Artikoli 19(5) u 25(2)). Brussell, 16 ta' Ottubru 2013. Nhar is-26 ta' Ġunju 2013, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b'konformità mal-Artikoli 19(1) u 22 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-Sezzjoni Speċjalizzata għax-Xogħol, l-Affarijiet Soċjali u ċ-Ċittadinanza, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar it-3 ta' Ottubru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-17 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'135 vot favur, 4 voti kontra u 6 astensjonijiet. Il-Kumitat jilqa' l-proposta tal-Kummissjoni Ewropea għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill u jagħraf, filwaqt li jiddeplora, il-bżonn tas-sensiela ta' miżuri li ġġib magħha u li jistgħu jitqiesu wkoll bħala tip ta' programm minimu ta' implimentazzjoni. Il-Kumitat jiddeplora wkoll li, bħal ma jindika l-memorandum ta' spjegazzjoni tar-rakkomandazzjoni, fit-twettiq tal-għanijiet tal-istrateġija qafas fil-livell Ewropew qed jiġu ffaċċjati kontinwament diffikultajiet serji fl-implimentazzjoni u l-impenn politiku fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali. Il-Kumitat jiġbed l-attenzjoni għal-lakuni enfasizzati fid-dokumenti ta' analiżi tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili dwar l-istrateġija qafas u l-programmi strateġiċi nazzjonali. Huwa essenzjali li, abbażi tal-indikazzjonijiet provduti mill-partijiet interessati, dawn jittieħdu bis-serjetà u jiġu indirizzati billi jitfasslu u jiġu implimentati fi żmien qasir it-tweġibiet effikaċi u fil-livell tal-politika pubblika. Il-KESE jqis li l-parti tal-Proposta dwar il-miżuri ta' politika orizzontali mhijiex miktuba sew u jistieden lill-Kunsill jiżviluppaha iktar, billi jiddefinixxi l-erba' oqsma msemmija b'mod iktar konkret, filwaqt li jappoġġja l-implimentazzjoni tagħhom bi preżentazzjoni tal-aħjar prattiki. Il-KESE jirrakkomanda, b'mod partikolari f'sitwazzjonijiet ta' ħajja estremament żvantaġġati, li jiġu definiti oqfsa ċari ta' applikazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem u l-ħolqien fit-tul tal-indiċi ta' referenza u indikaturi li jippermettu l-valutazzjoni ta' din ix-xorta ta' sitwazzjoni. Il-Kumitat jirrakkomanda li gruppi ta' riċerkaturi indipendenti, li jkollhom il-mezzi legali u l-garanziji neċessarji fir-rigward tal-etika tar-riċerka, jipproċedu għall-valutazzjoni tal-implimentazzjoni tal-istrateġiji u li l-finanzjament u t-trasparenza tal-użu tal-fondi jkunu żgurati. Għandu jiġi żgurat it-tisħiħ, permezz ta' garanziji legali u oħrajn li huma neċessarji, it-tħaddim tal-awtoritajiet responsabbli għall-ugwaljanza tat-trattament, atturi ewlenin tal-politika tal-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni, tal-punti ta' kuntatt nazzjonali li jaqdu rwol essenzjali fl-implimentazzjoni tal-istrateġiji, u l-kooperazzjoni ta' dawn id-diversi atturi mal-gruppi tal-popolazzjoni konċernati. Sabiex tiżdied l-effikaċja tal-implimentazzjoni tal-istrateġiji u tiġi indirizzata l-fiduċja osservata fi ħdan l-ambjenti konċernati, huwa fundamentali li jiġu żgurati l-involviment u l-mobilizzazzjoni effettivi tar-Rom fl-oqsma kollha ta' intervent. Il-Kumitat jissuġġerixxi u jistenna t-twessigħ tal-qafas kunċettwali tal-kooperazzjoni, kultura ta' kunsens li tmur lil hinn minn sempliċi konsultazzjoni, u jifformula proposti f'dan is-sens. Il-KESE jinsisti fuq il-bżonn li l-persuni li jieħdu d-deċiżjonijiet jitbiegħdu b'mod ċar mill-istqarrijiet preokkupanti fir-rigward tar-Rom, imniġġsa mir-razziżmu, il-vjolenza u li huma serjament diskriminatorji, u jisħaq fuq l-importanza li jiġu denunzjati u monitorjati bil-miftuħ u b'koerenza l-fenomeni ta' vjolenza razzista u d-diskors ta' mibegħda u li jħejju strumenti legali, amministrattivi, regolamentari u pubbliċitarji li jippermettu ġlieda effikaċi kontra dawn il-fenomeni. Minn dawn l-analiżi kollha ħarġu fid-dieher lakuni importanti fl-istrateġiji tal-Istati Membri. Skont l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, il-kontenut orizzontali u n-nuqqasijiet tiegħu joħolqu problema kbira. Fost dawn il-lakuni nsibu pereżempu: l-insuffiċjenza ta' miżuri għall-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni; in-nuqqas ta' miżuri għall-promozzjoni tal-"aċċess sħiħ"; in-nuqqas ta' miżuri intiżi għar-rikonoxximent u t-tisħiħ tad-dinjità umana tar-Rom u tal-komunità tagħhom; in-nuqqas ta' miżuri intiżi biex inaqqsu d-disparitajiet u l-iżvantaġġi partikolarment serji fi ħdan is-soċjetà tar-Rom (pereżempju n-nuqqas ta' miżuri intiżi biex inaqqsu d-diffikultajiet partikolari li jolqtu lin-nisa u t-tfal Rom); in-nuqqas ta' miżuri ta' mobilizzazzjoni u inċentivi għar-Rom, il-komunitajiet tagħhom u l-organizzazzjonijiet tagħhom tas-soċjetà ċivili fid-dawl tal-implimentazzjoni tal-istrateġiji tagħhom. Id-dokumenti ta' analiżi kwotati mill-Kummissjoni Ewropea ma jagħmlux referenza għal-lakuni fundamentali notati fl-istrateġiji tal-Istati Membri. M'hemm kważi l-ebda kundanna, l-ebda appell biex jitnaqqsu jew biex jintemmu l-ħafna demostrazzjonijiet li huma fost l-ikbar żvantaġġi soċjali u soċjetali li kultant ma jirrispettawx id-drittijiet tal-bniedem. Pereżempju, m'hemmx insistenza biżżejjed fir-rigward tal-ksur tad-drittijiet tal-bniedem: it-trattament illegali ta' bnedmin li jirriżulta mill-tal-prostituzzjoni u l-problema tal-impjieg ta' persuni bħala "skjavi"; id-dritt fundamentali tan-nisa Rom dwar l-użu ta' ġisimhom u li jkollhom aċċess liberu għall-ippjanar tat-tfal, kif ukoll l-isterilizzazzjoni forzata, li ssir mingħajr il-kunsens tal-persuna; il-forom estremi ta' miżerja u faqar li ma jirrispettawx id-drittijiet tal-bniedem, in-nuqqas ta' indirizzar tal-bżonnijiet vitali (pereżempju n-nuqqas ta' aċċess għal ilma tajjeb għax-xorb, jew l-aċċess għall-infrastrutturi tal-iġjene jew l-aċċess għall-kura tas-saħħa għal dawk li jgħixu fiż-żoni periurbani jew fil-kampijiet, eċċ.); fl-aħħar mill-aħħar, l-għanijiet u l-miżuri tal-ġlieda kontra r-razziżmu, intiżi biex jiżguraw is-sigurtà tal-ħajja u tal-beni tar-Rom u l-komunitajiet tagħhom, kif ukoll drittijiethom, u biex tissaħħaħ il-protezzjoni kontra l-aggressjoni razzista, mhumiex suffiċjenti. Il-Kumitat jirrikonoxxi, filwaqt li jiddeplora, il-bżonn tar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar is-sitwazzjoni tar-Rom, dwar l-impatt tal-kriżi u l-impenji varjati ħafna tal-Istati Membri, u japprova l-għanijiet tagħha; barra minn hekk, huwa jqis li l-miżuri li tinkludi jistgħu jitqiesu bħala tip ta' programm minimu ta' implimentazzjoni, u f'ċerti każijiet magħmulin ħażin wisq u li ftit li xejn jistgħu jitħaddmu biex ikunu jistgħu jinkisbu l-għanijiet previsti mid-dokument. Skont ir-raġunijiet mogħtija fil-Proposta tal-Kummissjoni, l-għan tagħha huwa li "tħaffef il-progress billi tiffoka l-attenzjoni tal-Istati Membri dwar għadd ta' miżuri konkreti li huma kruċjali għall-implimentazzjoni tal-istrateġiji tagħhom b'mod aktar effettiv". Il-Kumitat jiddeplora wkoll li dan ir-riżultat jagħti x'jifhem fl-istess ħin li fit-twettiq tal-għanijiet tal-istrateġija qafas fil-livell Ewropew qed jiġu ffaċċjati kontinwament diffikultajiet serji fl-implimentazzjoni u l-impenn politiku fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali. Il-Kumitat jirrimarka li jekk ma rridux nerġgħu nitilfu ċ-ċans għal politika favorevoli għall-integrazzjoni tar-Rom - riskju gravi kemm għall-għanijiet tal-Unjoni kif ukoll għall-iżvilupp tal-kundizzjonijiet tal-ħajja tal-persuni konċernati - għandha tiġi adottata, bil-parteċipazzjoni tal-organizzazzjonijiet tar-Rom u s-soċjetà ċivili konċernata u rilevanti, u fil-qafas ta' konsultazzjoni mifruxa, lista ta' rakkomandazzjonijiet appoġġjati minn sistema ta' analiżi ta' fatti, ambizzjuża b'mod raġonevoli u li tista' tiġi verifikata ġenwinament, li tkun magħmula minn elementi konkreti biżżejjed u operattivi u li tkun tista' tiġi evalwata. Il-Kumitat iqis li r-rakkomandazzjonijiet ta' politika inklużi fil-Proposta huma utli u għandhom ikunu appoġġjati b'mod ġenerali bħala lista ta' intervent ristrett u li għandhom jiġu implimentati mingħajr kundizzjonijiet. Barra minn hekk, huwa jinnota li dawn ir-rakkomandazzjonijiet jiddefinixxu qafas ta' azzjoni ristrett wisq u mhumiex dejjem ambizzjużi biżżejjed; għalhekk, huwa jipproponi li minnufih tiġi żviluppata l-lista ta' rakkomandazzjonijiet u li din tiġi komplementata minn strumenti ta' monitoraġġ u segwitu. Il-Kumitat iqis li l-parti tal-Proposta dwar il-miżuri ta' politika orizzontali hija magħmula ħażin u jistieden lill-Kunsill jiżviluppa iktar l-erba' oqsma msemmija (il-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni, il-protezzjoni tan-nisa u t-tfal Rom, it-tnaqqis tal-faqar u l-inklużjoni soċjali u l-awtonomizzazzjoni tar-Rom) u tiddefinixxi ħtiġiet ħafna iktar konkreti, filwaqt li f'dan il-kuntest jipprovdi indikazzjonijiet dwar l-aħjar prattiki mistennija. Il-Kumitat iqis li mhumiex sodisfaċenti l-argumenti mressqa fid-dokument, li skonthom "l-għażla ta' strument li ma jorbotx għandha l-għan li tipprovdi linji gwida prattiċi lill-Istati Membri fir-rigward tal-problema dwar l-inklużjoni soċjali tar-Rom, iżda mingħajr ma tistabbilixxi regoli vinkolanti stretti" peress li "skont is-sejbiet tal-Kummissjoni, għad m'hemmx miżuri b'saħħithom u proporzjonati fis-seħħ biex jiġu trattati l-problemi soċjali u ekonomiċi tal-parti l-kbira tal-popolazzjoni tar-Rom fl-UE". F'dan il-perjodu ta' kriżi, jekk din is-sitwazzjoni ma tiġix ġestita b'mod adatt u mmirat, il-gruppi tar-Rom li jintlaqtu b'mod partikolari mis-segregazzjoni, id-diskriminazzjoni u l-faqar estrem ser ibatu b'mod sproporzjonat mill-impatt tal-kriżi li diġà tirrappreżenta piż insupportabbli u intollerabbli; il-KESE jqis li din is-sitwazzjoni titlob li minn issa l-persuni li jieħdu d-deċiżjonijiet isibu soluzzjonijiet u interventi effikaċi, anke mil-lat li jiġu opposti l-liġijiet. Il-Kumitat jissuġġerixxi lis-servizzi kompetenti tal-Unjoni Ewropea li jevalwaw mill-ġdid il-missjonijiet tagħhom relatati direttament mal-applikazzjoni tad-drittijiet fundamentali tar-Rom u d-drittijiet tal-minoritajiet, u dan apparti mill-metodu miftuħ ta' koordinazzjoni, b'mod partikolari fir-rigward tal-kwistjonijiet imsemmija hawn fuq. F'dan ir-rigward, il-Kumitat iqis li hemm bżonn li: l-Unjoni tiddefinixxi bi preċiżjoni, fil-qafas tal-attributi tagħha, liema huma l-kriterji li abbażi tagħhom tista' tiddetermina ksur tad-drittijiet tal-bniedem tat-tieni u t-tielet ġenerazzjoni definiti min-NU, u tiċċara bl-istess mod, f'liema każ, meta jkun hemm suspett ta' ksur tad-drittijiet, hi beħsiebha tieħu azzjoni legali fil-qasam tal-kompetenzi proprji tagħha; tinterpreta u tadatta dawn id-drittijiet fundamentali u tal-minoritajiet skont is-sitwazzjoni u l-iżvantaġġi soċjali fejn hemm ir-riskju li r-Rom jintlaqtu iktar mil-medja; bil-parteċipazzjoni tal-Eurostat u bis-saħħa tal-interpretazzjoni tal-istatistika tal-UE dwar id-dħul u l-kundizzjonijiet tal-ħajja (qafas UE-SILC), tiddeffinixxi indikaturi ta' dħul u deprivazzjoni li ma jurux biss il-limiti tal-faqar estrem u l-miżerja imma anke l-eżistenza ta' kundizzjonijiet li jolqtu d-drittijiet tal-bniedem u d-dinjità umana; il-Kumitat iqis li hemm bżonn li jintużaw tekniki li s'issa ġew applikati biss b'eċċezzjoni f'dan il-qasam, pereżempju, minbarra l-analiżi tas-sitwazzjoni tal-popolazzjoni "fqira" bi dħul inqas minn bejn 50 u 60 % tad-dħul medju, issir analiżi wkoll tal-popolazzjoni bi dħul ta' 30 % (25 %), jew aħjar li jintużaw indiċi ta' diskriminazzjoni "aggregati" applikati attwalment, il-miżuri tad-diskriminazzjoni marġinali", li juru esklużjoni partikolarment serja fil-forma ta' deprivazzjoni bis-saħħa ta' indikaturi sensittivi ħafna (bħall-kumdità jew għadd eċċessiv ta' persuni f'dar waħda). Il-Kumitat jipproponi li wara li l-istrateġiji jiġu analizzati mill-ġdid, tingħata prijorità lill-preservazzjoni tat-tradizzjonijiet lingwistiċi u kulturali li jikkostitwixxu l-pedamenti tal-identità tar-Rom, kif ukoll l-appoġġ soċjali u baġitarju tagħhom. Fil-fehma tal-Kumitat, sabiex jitwettqu l-istrateġiji nazzjonali tal-integrazzjoni tar-Rom, huwa kruċjali li l-Istati Membri jagħtu attenzjoni b'mod partikolari lill-iskrutinju leġislattiv u legali tal-politiki marbuta mal-korrezzjonijiet li għandhom isiru fir-rigward tal-impatti li jistgħu jkunu antidiskriminatorji, u dan billi joħolqu mekkaniżmi effikaċi għal dan l-iskop. Sabiex tiġi promossa l-integrazzjoni tar-Rom u l-indipendenza materjali tagħhom, il-KESE jistenna b'mod partikolari li l-Istati Membri jsibu soluzzjoni għall-ħtiġiet u joħolqu programmi li jippromovu l-impjieg, l-intraprenditorija u l-programmi ta' taħriġ professjonali. Huwa jistedinhom isaħħu l-mezzi legali li jistgħu jservu ta' inċentiv effikaċi biex l-intrapriżi jimpjegaw lir-Rom. Għall-komunitajiet ta' Rom segregati, li ilhom b'rata ta' impjieg baxxa sew u jbatu minn diskriminazzjoni mifruxa ħafna fis-suq tax-xogħol, jeħtieġ li titfassal politika innovattiva tal-impjieg, pereżempju għadd suffiċjenti ta' impjiegi temporanji adatti finanzjati mill-fondi pubbliċi. Lil hinn mill-finanzjament programmabbli, trasparenti u adatt tal-awtoritajiet għall-ugwaljanza tat-trattament, is-sitwazzjoni ġuridika ta' dawn l-istituzzjonijiet għandha tiġi msaħħa b'tali mod li l-awtoritajiet politiċi jkunu jistgħu jinfluwenzaw it-tħaddim tagħhom mill-inqas imma fl-istess ħin jiżguraw il-kundizzjonijiet. L-awtoritajiet għall-ugwaljanza tat-trattament għandhom jistabbilixxu wkoll rabtiet permanenti u mill-qrib mal-assoċjazzjonijiet pertinenti li jirrappreżentaw lir-Rom, apparti mill-punti ta' kuntatt għar-Rom. Il-punti ta' kuntatt nazzjonali għar-Rom għandhom jaqdu l-missjonijiet tagħhom bi trasparenza sħiħa, kemm fit-teorija u kemm fil-prattika. L-attività tagħhom hija kruċjali biex titwettaq l-istrateġija qafas. Id-drittijiet tal-punti ta' kuntatt għandhom jiġu garantiti legalment bħal dawk tal-korpi governattivi inkarigati mill-programmazzjoni u l-implimentazzjoni tal-politiki soċjali li jikkonċernaw ir-Rom sabiex ikunu jistgħu jservu bħala tip ta' "wens", jagħtu l-fehma tagħhom dwar il-proċeduri leġislattivi relatati mal-politiki governattivi li jolqtu lir-Rom, u jinfluwenzawhom, sabiex l-impatti tagħhom ma jdgħajfuhomx b'mod reċiproku. Il-punti ta' kuntatt tar-Rom għandhom obbligu li jinformaw lill-assoċjazzjonijiet li jirrappreżentaw is-soċjetà ċivili tar-Rom, ħaġa li tista' ssir pereżempju bil-pubblikazzjoni ta' rapporti annwali ta' stimaturi indipendenti, li l-kontenut tagħhom ma jkun soġġett għall-ebda influwenza politika, jew billi jiġu organizzati konferenzi speċjalizzati. Il-Kumitat iqis li ser ikun diffiċli li jitwettaq l-għan stabbilit fil-punt 5.1 tal-proposta għal rakkomandazzjoni, jiġifieri li "l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw l-applikazzjoni ta' din ir-Rakkomandazzjoni sa mhux aktar tard minn 24 xahar mid-data tal-pubblikazzjoni u għandhom jinnotifikaw lill-Kummissjoni bi kwalunkwe miżura li tittieħed skont din ir-Rakkomandazzjoni sa dik id-data"; għalhekk għandu jiġi evitat li l-Istati Membri jiġu eżentati mill-obbligu li jimplimentaw l-istrateġija qafas tal-UE u l-impenji proprji. Il-proposta attwali, fir-rigward tal-kontent, tirrappreżenta biss parti minn sistema ta' rekwiżiti iktar estiża definita mill-istrateġija qafas f'kuntest vast u li l-Kummissjoni hija mitluba tevalwa kull sena. Fil-fehma tal-Kumitat, it-tneħħija tal-impatti negattivi reċiproċi mill-mekkaniżmi għandha tkun l-għan prinċipali tal-politika kollha ta' inklużjoni. F'dan ir-rigward, l-istrumenti ewlenin huma prinċipalment l-integrazzjoni tar-Rom u t-tħeġġiġ tal-parteċipazzjoni tagħhom, kif ukoll l-awtonomizzazzjoni tal-organizzazzjonijiet tar-Rom u l-iżvilupp tal-kapaċitajiet tagħhom. Dan mhuwiex possibbli ħlief fil-qafas ta' kultura miftuħa ta' aċċettazzjoni, fejn il-politika dwar ir-Rom tkun ibbażata b'mod effettiv fuq l-oqsma li huma fil-fatt konċernati, fejn ir-Rom mhumiex biss ikkunsidrati bħala benefiċjarji, imma bħala atturi tal-istess valur u li l-parteċipazzjoni tagħhom hija kruċjali. Jeħtieġ li jinbidel l-approċċ paternalista, fejn il-proċessi jkunu definiti mill-persuni li jfasslu l-opinjoni u l-persuni importanti li jieħdu deċiżjonijiet fis-soċjetà, u li r-Rom jiġu rikonoxxuti u aċċettati bħala membri tas-soċjetà responsabbli, kapaċi jinfluwenzaw id-destin tagħhom u lesti li jagħmluh. Fir-rigward tat-tibdil fl-approċċ soċjali u tat-teħid tad-deċiżjonijiet, il-Kumitat jenfasizza li dan il-proċess ma kienx ikun previst mingħajr il-parteċipazzjoni tar-Rom u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili li ħadmu magħhom fil-fażi tat-tfassil, fl-implimentazzjoni u fil-valutazzjoni tal-politiki fil-livelli kollha. Il-Kumitat iqis li hemm bżonn li jiġu definiti indikaturi li jippermettu li jitkejjel b'mod adegwat il-livell ta' integrazzjoni u parteċipazzjoni tar-Rom (pereżempju l-amministrazzjoni lokali jew ċentrali, informazzjoni dwar l-edukazzjoni, ir-rati ta' parteċipazzjoni fl-implimentazzjoni tal-programmi, eċċ.). Il-Kumitat jissuġġerixxi u jistenna t-tkabbir tal-qafas kunċettwali tal-kooperazzjoni, kultura ta' kunsens li tmur lil hinn minn sempliċi konsultazzjoni, l-ikkummissjonar tal-pjattaformi ta' djalogu permanenti (fil-livell lokali wkoll), il-ħolqien ta' mekkaniżmi organizattivi adegwati għall-parteċipazzjoni, trasparenza ikbar fid-deċiżjonijiet tal-awtoritajiet pubbliċi (fil-livell lokali), u l-ġustifikazzjoni tad-deċiżjonijiet (li jagħmlu parti wkoll mid-diverġenzi fl-opinjonijiet u r-riżultati tal-votazzjoni). Il-Kumitat jipproponi li jiġi garantit, kif diġà indikat, fond ta' għajnuna (pereżempju bħala parti mill-programm "L-Ewropa għaċ-ċittadini") favur l-integrazzjoni u l-awtonomizzazzjoni tar-Rom u l-iżvilupp tal-kapaċitajiet tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà tagħhom. Il-programm operattiv tal-FSE, jew aħjar il-garanzija tal-programmi ta' appoġġ li jipprevedu assistenza teknika daqstant importanti għall-iżvilupp tal-kapaċitajiet istituzzjonali tal-organizzazzjonijiet tar-Rom. Il-persuni li jieħdu d-deċiżjonijiet għandhom ibiegħdu lilhom infushom b'mod ċar mill-istqarrijiet inkwetanti dwar ir-Rom li jkunu mniġġsa mir-razziżmu, il-vjolenza u diskriminattivi b'mod gravi, il-fenomeni tal-vjolenza razzista u d-diskors ħażin għandhom jiġu denunzjati u monitorjati b'mod miftuħ, u għandhom jitħejjew strumenti ġuridiċi, amministrattivi, regolamentari u pubbliċitarji li jippermettu li dawn il-fenomeni jiġu miġġielda b'mod effikaċi. F'dan ir-rigward, il-persuni li jinfluwenzaw l-opinjoni, b'mod partikolari l-ogħla livelli tal-politika u l-midja, għandhom responsabbiltà partikolari. Il-Kumitat jipproponi li jsiru riċerki sistematiċi dwar il-preġudizzji fil-qafas ta' metodoloġija uniformi u li jinħolqu strumenti adatti; fil-każ li r-riżultati juru tendenza negattiva, għandhom jitħeġġu politiki pubbliċi fir-rigward tal-implimentazzjoni tagħhom, jew it-tisħiħ tal-isforzi. Il-Kumitat jiġbed bil-qawwa l-attenzjoni tal-Istati Membri għall-fatt li biex tiġi indirizzata segregazzjoni u diskriminazzjoni antika ta' bosta ġenerazzjonijiet u li huma ta' piż għal kull dimensjoni tal-ħajja tal-persuni interessati, mhuwiex biżżejjed li jiġu implimentati programmi fil-forma ta' proġetti li jiffokaw fuq qasam problematiku partikolari. Illum il-ġurnata huwa indispensabbli li nagħżlu approċċ sistemiku biex jinkisbu l-għanijiet tal-istrateġija. Brussell, 17 ta' Ottubru 2013. Nhar l-1 ta' Lulju u nhar it-8 ta' Lulju 2013, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill rispettivament iddeċidew, b'konformità mal-Artikoli 149 u 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-Sezzjoni Speċjalizzata għax-Xogħol, l-Affarijiet Soċjali u ċ-Ċittadinanza, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar it-3 ta' Ottubru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-17 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'174 vot favur, vot wieħed (1) kontra u astensjoni waħda (1). Il-KESE japprova l-proposta tal-Kummissjoni li jitwaqqaf Netwerk Ewropew tas-Servizzi Pubbliċi tal-Impjiegi (PES) sabiex iservi bħala punt tat-tluq biex tiġi kkumparata l-prestazzjoni tagħhom fil-livell Ewropew, jiġu identifikati l-prattiki tajba u jiġu promossi l-proċessi ta' skambju tal-għarfien bil-għan li tissaħħaħ il-kapaċità tagħhom li jipprovdu servizzi kif ukoll l-effiċjenza tagħhom. Dan in-netwerk għandu jaqdi qabel kollox rwol konsultattivi u ta' koordinazzjoni. Il-Kumitat jirrikonoxxi li fil-livell reġjonali diġà jeżistu strutturi li jaħdmu tajjeb, inklużi n-netwerks tal-osservatorji tas-suq tax-xogħol, u li jikkontribwixxu b'mod effettiv għall-ksib tal-għanijiet komuni tal-UE dwar l-impjiegi stabbiliti mill-Istrateġija Ewropa 2020. Huwa jirrakkomanda li l-Kummissjoni u l-Istati Membri jistabbilixxu relazzjoni aktar koerenti mal-PES u l-osservatorji reġjonali filwaqt li jirrispettaw kif dovut is-sussidjarjetà u d-diversità madwar l-UE. B'konformità mal-Aġenda għall-ħiliet il-ġodda u l-impjiegi, il-KESE jagħraf ir-rwol importanti li għandhom il-PES fl-implimentazzjoni tal-prijoritajiet maħsuba għat-tisħiħ ta' kull wieħed mill-erba' aspetti tal-flessigurtà. Il-KESE jirrakkomanda lill-Kummissjoni sabiex fid-dokument tagħha tispeċifika b'mod ċar ir-rabtiet bejn in-netwerk Ewropew tal-PES li għadu kif twaqqaf u l-Kumitat tal-Impjieg (EMCO), u sabiex tiddeskrivi b'ċarezza n-natura u l-għan tal-kunċetti ta' modernizzazzjoni mħejjija mill-PES, li m'għandhomx ikunu obbligatorji. Il-KESE jqis li l-valutazzjoni komparattiva tas-servizzi pubbliċi tal-impjiegi, li tibbaża fuq indikaturi kwantitattivi u kwalitattivi maħsuba biex jivvalutaw il-prestazzjoni tal-PES, hija forma utli ta' kooperazzjoni. Il-KESE japprova, qabel kollox, li jintużaw indikaturi statistiċi tal-prestazzjoni u l-effiċjenza tas-servizzi tal-impjiegi u l-politiki attivi tal-impjiegi. Il-KESE madankollu jenfasizza li dan jista' jtejjeb l-adattabbiltà u r-reattività tal-ħaddiema bil-għan li jerġgħu jidħlu fis-suq tax-xogħol b'mod dejjiemi u jkun hemm trasferiment armonjuż fi ħdan dan is-suq. Fir-rigward tal-adozzjoni tal-qafas ġenerali u tal-atti delegati, il-KESE jirrakkomanda sabiex il-Kummissjoni tiddefinixxi b'mod ċar it-termini futuri ta' dawn l-atti fid-dokument tagħha. Il-KESE jissuġġerixxi li jiġi speċifikat b'mod aktar konkret il-kontenut tal-proposta sabiex jiġu elenkati l-indikaturi bażiċi tal-qafas ġenerali. L-atti delegati għandhom jikkompletaw l-anqas aspetti importanti ta' dawn l-indikaturi bażiċi, b'konformità mal-Artikolu 290 tat-TFUE. Il-KESE jitlob lill-Kummissjoni biex tiddefinixxi b'mod ċar ir-rwol li għandu kull wieħed mill-imsieħba fil-kuntest tal-Artikolu 4 dwar il-kooperazzjoni. Il-proposta l-ġdida inkwistjoni m'għandhiex tnaqqas ir-rwol tal-imsieħba soċjali għal dak ta' "imsieħba assoċjati", anzi għandha ssaħħaħ l-influwenza tagħhom fil-kuntest tal-modernizzazzjoni tal-PES. Din il-proposta għandha tindirizza wkoll ir-rwol tas-soċjetà ċivili fuq il-bażi tal-prinċipju tas-sħubija. Fl-istess waqt, il-KESE jirrakkomanda li l-atturi kollha kkonċernati jikkontribwixxu għall-konklużjonijiet u għar-rakkomandazzjonijiet tan-netwerk Ewropew tal-PES. Il-KESE jirrakkomanda li l-Kummissjoni tistieden lill-Istati Membri – dejjem jekk dawn beħsiebhom jadattaw b'suċċess il-mudelli organizzattivi, l-objettivi strateġiċi u l-proċeduri tal-PES għal ambjent li jiżviluppa malajr – sabiex jistabbilixxu l-qafas tekniku, uman u finanzjarju. Dan għandu l-għan li jżid il-kapaċitajiet tagħhom u jippermetti li jwettqu r-rwol multifunzjonali ġdid tagħhom. Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon il-konklużjonijiet u l-impenji tal-partijiet kollha li pparteċipaw fil-konferenza dwar l-impjieg taż-żgħażagħ fit-3 ta' Lulju 2013 f'Berlin. Dan in-netwerk għandu jopera bejn l-2014 u l-2020, b'konformità mal-Istrateġija Ewropa 2020. Il-funzjonament ta' dan in-netwerk għandu jiġi valutat u eżaminat mill-ġdid wara erba' snin. Il-finanzjament tan-netwerk għandu jiġi assigurat mill-krediti tal-Programm għall-impjiegi u l-innovazzjoni soċjali (EaSI) u l-Kummissjoni Ewropea għandha tipprovdi s-segretarjat tiegħu bir-riżorsi umani attwali tagħha. L-azzjonijiet ta' inkoraġġiment imwettqa permezz tan-netwerk għandhom jikkontribwixxu: għall-implimentazzjoni tal-Istrateġija Ewropa 2020 u l-objettivi prinċipali tagħha fir-rigward tal-impjieg; għal funzjonament aħjar tas-swieq tax-xogħol fl-UE; għat-titjib tal-integrazzjoni tas-swieq tax-xogħol; għaż-żieda fil-mobbiltà ġeografika u professjonali; għall-ġlieda kontra l-esklużjoni soċjali u l-integrazzjoni tal-persuni li huma esklużi mis-suq tax-xogħol. Tul l-ewwel diskussjonijiet tal-Kunsill f'Lulju 2013, il-maġġoranza tal-Istati Membri laqgħet il-proposta tal-Kummissjoni u ħadet approċċ pożittiv għall-għanijiet stabbiliti. Ġew espressi dubji l-ewwel nett dwar ir-rabtit reċiproċi mal-ħidmiet tal-Kumitat tal-Impjiegi (EMCO) u d-duplikazzjoni possibbli, l-għadd wisq kbir ta' kompetenzi tal-Kummissjoni Ewropea, il-kontenut tal-atti delegati u l-impreċiżjonijiet fil-finanzjament. B'mod ġenerali l-KESE jilqa' b'sodisfazzjon l-inizjattivi kollha li ħadet il-Kummissjoni Ewropea sabiex tikseb l-għanijiet tal-Istrateġija Ewropa 2020 fil-qasam tal-impjiegi u s-suq tax-xogħol, issaħħaħ mill-ġdid il-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri, jiġu żviluppati l-kompetenzi u biex dawn jiġu adattati għall-ħtiġijiet tal-intrapriżi u tal-ħaddiema u biex tappoġġja l-mobbiltà ġeografika u professjonali. Fid-dawl tal-urġenza tas-sitwazzjoni, b'mod partikolari f'ċerti Stati Membri, taż-żieda fil-qgħad, speċjalment il-qgħad fit-tul fost iż-żgħażagħ, il-KESE japprova l-proposta tal-Kummissjoni li jitwaqqaf Netwerk Ewropew tas-Servizzi Pubbliċi tal-Impjiegi sabiex iservi bħala punt tat-tluq biex tiġi kkumparata l-prestazzjoni tagħhom fil-livell Ewropew, jiġu identifikati l-prattiki tajba u jiġu promossi l-proċessi ta' skambju ta' għarfien bil-għan li tissaħħaħ il-kapaċità tagħhom li jipprovdu servizzi kif ukoll l-effiċjenza tagħhom. Għadd ta' Stati Membri, li jinsabu taħt pressjoni minħabba l-isfidi fuq medda twila ta' żmien marbuta mal-bidliet dinjija u teknoloġiċi, u ma' forza tax-xogħol li qed tixjieħ, iżda wkoll minħabba l-miżuri ta' urġenza fuq medda qasira ta' żmien sabiex jirrimedjaw għall-konsegwenzi tat-tnaqqis fir-ritmu tal-ekonomija, diġà qegħdin fil-proċess li jimmodernizzaw il-PES tagħhom (bi gradi differenti ta' suċċess), jirristrutturawhom billi jiċċentralizzawhom, jew bil-kontra jiddeċentraliżżawhom, iwessgħu l-kamp ta' azzjoni tagħhom u jippruvaw jisfruttaw bis-sħiħ il-potenzjal tagħhom. Il-KESE jqis li l-PES għandhom jadattaw assolutament għall-eżiġenzi l-ġodda tal-forza tax-xogħol, l-espansjoni tal-ekonomija tal-anzjani u tal-ekonomija ekoloġika, il-kompetenzi l-ġodda u l-eżiġenzi l-ġodda tal-ġenerazzjoni żgħażugħa, l-iżvilupp tal-ICT u tal-innovazzjonijiet teknoloġiċi jew saħansitra ż-żieda fin-nuqqas ta' tqabbil bejn l-offerta u d-domanda tal-kompetenzi. Fl-istess ħin, il-PES iridu jaffrontaw sfidi fuq medda qasira u twila ta' żmien. Iridu jirreaġixxu b'mod immedjat, flessibbli u kreattiv, għal evoluzzjoni tal-ambjent ġenerali tagħhom, u jikkombinaw interventi fuq medda qasira ta' żmien ma' soluzzjonijiet sostenibbli kif ukoll jantiċipaw ir-riskji soċjali. Il-KESE huwa konvint li l-kompetenzi l-ġodda tal-PES, b'mod speċjali fil-kuntest tal-politiki attivi dwar l-impjiegi, għandhom jiġu riflessi f'kapaċitajiet u appoġġ finanzjarju adegwati. F'ħafna Stati Membri, is-sitwazzjoni ma tidhirx li sejra f'din id-direzzjoni, speċjalment f'perjodu ta' tnaqqis baġitarju u miżuri ekonomiċi. Għall-kuntrarju, bħalissa r-riżorsi previsti għall-funzjonament tal-PES għandhom jiżdiedu speċjalment fir-rigward tal-persunal sabiex tiġi żgurata l-istess kwalità li tiftaħ il-bieb għal opportunitajiet ta' impjieg. Il-PES li jistgħu jiftaħru li qed jaħdmu tajjeb fil-ġejjieni jistgħu jiġu trasformati f'ċentri ta' kompetenzi. In-netwerk il-ġdid ser jiffoka b'mod partikolari fuq l-inizjattivi li ġejjin: it-tħejjija u l-implimentazzjoni, fil-livell Ewropew, tas-sistemi ta' valutazzjoni komparattiva tas-servizzi pubbliċi tal-impjiegi, l-organizzazzjoni ta' assistenza reċiproka, l-adozzjoni u l-applikazzjoni ta' mudell ta' modernizzazzjoni u t-tisħiħ tal-PES fl-oqsma ewlenin u t-tħejjija ta' rapporti dwar il-qasam tal-impjiegi. Il-proposta tal-Kummissjoni hija segwitu ta' attivitajiet preċedenti u studji dwar il-mudell ekonomiku tal-PES, is-sistemi ta' kejl tal-prestazzjoni tal-PES u r-rwol tal-PES fil-qasam tal-flessigurtà, l-antiċipar tal-kwalifiki u l-kapaċità li ċ-ċittadini jadattaw ruħhom għal professjonijiet ġodda. Il-KESE huwa tal-fehma li l-PES għandhom ikunu aktar orjentati lejn il-provvista tax-xogħol, madankollu mingħajr ma jixħtu dubju fuq ir-rwol tagħhom fir-rigward tal-ħlas tal-allokazzjonijiet, peress li min iħaddem qed ikollu aktar diffikultà jirrekluta l-ħaddiema li jeħtieġ. L-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju, b'mod partikolari, sikwit ikollhom bżonn ta' appoġġ akbar mill-PES u għal din ir-raġuni jeħtieġ li tissaħħaħ il-kooperazzjoni bejn dawn il-PES u l-intrapriżi. Il-KESE jqis li l-PES għandhom jagħtu prijorità lill-persuni jew lill-kategoriji tal-ħaddiema li għalihom huwa l-aktar diffiċli li jsibu xogħol u li għandhom bżonnijiet speċifiċi. Dawn huma dawk il-persuni li ilhom qiegħda għal żmien twil, il-ħaddiema avvanzati fl-età, in-nisa, iż-żgħażagħ, il-persuni b'diżabbiltà u l-migranti. F'dan ir-rigward, jeħtieġ li jiġu applikati bis-sħiħ id-dispożizzjonijiet għall-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni, u li jiġi żgurat is-segwitu tagħha. Skont din il-proposta għal deċiżjoni, in-netwerk Ewropew għas-servizzi pubbliċi tal-impjiegi għandu jikkooperaw mill-qrib mal-Kumitat tal-Impjiegi (EMCO) u jikkontribwixxi għal ħidmietu billi jressaqlu informazzjoni u rapport dwar l-implimentazzjoni tal-politiki tal-impjiegi. Il-KESE huwa tal-fehma li d-deċiżjoni għandha tidentifika l-kompiti konsultattivi tan-netwerk u r-relazzjonijiet tiegħu mal-Kumitat tal-Impjiegi. In-netwerk għandu jkollu rwol konsultattiv u ta' koordinazzjoni u t-twaqqif tiegħu m'għandux jitqies bħala xi tip ta' miżura sabiex jiġu armonizzati l-istrutturi tal-PES jew is-sistemi soċjali. Il-KESE ma jistax jinjora l-fatt li fil-livell reġjonali diġa jeżistu strutturi li jaħdmu tajjeb, inklużi n-netwerks tal-osservatorji tas-suq tax-xogħol reġjonali, u li jikkontribwixxu b'mod effettiv għall-ksib tal-għanijiet komuni tal-UE dwar l-impjieg stabbiliti mill-Istrateġija Ewropa 2020. Sabiex tiġi żgurata relazzjoni aktar koerenti bejn il-PES u l-osservatorji, il-KESE jiġbed l-attenzjoni għall-bżonn li jkun hemm: arranġamenti b'tali mod li l-osservatorji tax-xogħol fis-settur pubbliku fil-livell reġjonali li jitħaddmu direttament mir-reġjuni jkunu jistgħu jipparteċipaw fin-netwerk Ewropew; rabta aħjar bejn in-netwerk Ewropew tal-osservatorji reġjonali tal-impjieg u n-netwerk Ewropew tal-PES; arranġamenti dwar is-sħubija u l-aċċess għan-netwerk Ewropew tal-osservatorji tal-impjieg fis-settur privat fil-livell reġjonali u l-osservatorji tal-impjieg fis-settur pubbliku fil-livell reġjonali li mhumiex ġestiti mir-reġjuni iżda joperaw taħt l-istruzzjonijiet tagħhom u jaħdmu favur l-għanijiet tagħhom; kwalunkwe azzjoni oħra biex jittejbu l-funzjonament u l-konnessjoni bejn l-istrutturi eżistenti kollha, bil-għan li jintużaw l-istrumenti disponibbli kollha sabiex jiġu involuti l-livelli kollha ta' governanza u tittieħed azzjoni fil-livelli kollha – nazzjonali, reġjonali u lokali. Il-finanzjament allokat għat-tkabbir tal-kooperazzjoni bejn il-PES għandu jittieħed mill-fergħa PROGRESS tal-Programm tal-Unjoni Ewropea għall-Impjiegi u l-Innovazzjoni Soċjali (EaSI) bejn l-2014 u l-2020. Il-proposta leġislattiva inkwistjoni hija newtrali mill-perspettiva baġitarja u ma teħtieġx riżorsi umani supplementari. Fir-rigward tal-proġetti żviluppati min-netwerk jew maħsuba għall-attivitajiet ta' skambju ta' għarfien, imbagħad attwalizzati fi ħdan il-PES differenti, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw minn finanzjament tal-Fond Soċjali Ewropew (FSE), il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR), u l-programm qafas Orizzont 2020. Għall-KESE, l-aktar ħaġa importanti hija li jinżammu r-riżorsi allokati fi ħdan il-fondi strutturali u li l-finanzjament ikun sostenibbli. Il-kompetenzi l-ġodda tal-PES, b'mod speċjali fil-kuntest tal-politiki attivi dwarl-impjiegi, għandhom jiġu riflessi f'kapaċitajiet u appoġġ finanzjarju adegwati. L-Artikolu 3(1)(a) jipprevedi li dan in-netwerk ser jiżviluppa u jimplimenta sistemi ta' valutazzjoni komparattivi bbażati fuq l-evidenza mal-Ewropa kollha fost is-servizzi pubbliċi tal-impjiegi abbażi tal-użu tal-indikaturi kwantitattivi u kwalitattivi biex jivvalutaw il-prestazzjonijiet tas-Servizzi Pubbliċi tal-Impjiegi u biex jiġbru evidenza bil-għan li jistabbilixxu mutur adegwat għat-tagħlim reċiproku. Il-KESE japprova l-prinċipju ta' din il-formulazzjoni. Huwa jqis li l-valutazzjoni komparattiva tas-servizzi pubbliċi tal-impjiegi, li tibbaża fuq indikaturi kwantitattivi u kwalitattivi maħsuba biex jivvalutaw il-prestazzjoni tal-PES, hija forma utli ta' kooperazzjoni. Il-KESE japprova, qabel kollox, li jintużaw indikaturi statistiċi tal-prestazzjoni u l-effiċjenza tas-servizzi tal-impjiegi u politiki attivi dwar l-impjiegi. Jeħtieġ li l-indikaturi ta' input (bħal pereżempju l-baġit) jintużaw aktar bħala indikaturi ta' kuntest. Fost l-indikaturi l-oħra li l-KESE jqis bħala utli hemm pereżempju n-numru ta' persuni reġistrati (għal kull Stat Membru), l-għadd totali tal-intermedjarji u l-għadd tagħhom għal kull kandidat, ir-rata ta' ritorn, u ta' ritorn sostenibbli, għax-xogħol wara tliet jew sitt xhur, il-medda medja ta' żmien ta' qgħad, kemm tkun adegwata l-provvista meta mqabbel mad-domanda tal-impjiegi, it-tul ta' żmien li wieħed iqatta' f'impjieg u t-tip ta' xogħol li jinkiseb wara li jitlesta programm ta' politika attiva favur l-impjieg, il-persentaġġ ta' ħaddiema li jipparteċipaw f'azzjonijiet ta' taħriġ, l-ispejjeż li jiġġarrbu u saħansitra l-għadd ta' ħaddiema fl-UE u fil-pajjiżi terzi. Għandha tingħata prijorità lil dawk li huma l-aktar imbiegħda mis-suq tax-xogħol, u għandhom jiġu analiżżati u mqabbla r-riżultati miksuba mis-servizzi ta' impjieg ta' reġjuni b'kuntesti simili mil-lat tar-rata tal-qgħad u d-dinamika tal-ekonomija. L-Artikolu 3(1)(c) jipprevedi li n-netwerk jadotta u jimplimenta mudell ta' modernizzar u t-tisħiħ tas-Servizzi Pubbliċi tal-Impjiegi f'oqsma ewlenin. Il-KESE jirrakkomanda li din il-formulazzjoni ssir aktar preċiża sabiex ikun ċar li n-netwerk tal-PES għandu funzjoni konsultattiva biss. Il-KESE jqis li jeħtieġ li jiġi ppreċiżat f'din id-dispożizzjoni x'għandu jkun il-karattru u l-għan tal-mudell ta' mmodernizzar tal-PES. Skont il-KESE, dawn m'għandhom taħt l-ebda kundizzjoni jkunu obbligatorji. F'għadd ta' opinjonijiet tiegħu, il-KESE approva t-talba li għamlet il-Kummissjoni għal sħubijiet bejn il-partijiet interessati kollha sabiex jappoġġjaw il-ħolqien tal-impjieg, jiżdied ix-xogħol, jiġu żviluppati l-kompetenzi u bħala ġlieda kontra l-esklużjoni soċjali. B'mod partikolari fir-rigward tal-ġlieda kontra l-qgħad li qed jiżdied fost iż-żgħażagħ fl-Ewropa, il-KESE enfasizza r-rwol tal-istituzzjonijiet tat-tagħlim, l-aġenziji ta' konsulenza, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili (organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ, movimenti tan-nisa, organizzazzjonijiet ta' appoġġ għal persuni b'diżabbiltà, eċċ.), tal-familji u tal-individwi, peress li dan huwa l-uniku mod kif tiġi indirizzata, b'mod konġunt u bis-sħiħ, is-sitwazzjoni fis-swieq tax-xogħol Ewropej. Brussell, 17 ta' Ottubru 2013. Minħabba l-urġenza tal-ħidma, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu tas-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-17 ta' Ottubru) li jaħtar lis-Sur Dassis bħala relatur ġenerali, u adotta din l-Opinjoni b'157 vot favur, 3 voti kontra u 19-il astensjoni. Il-kriżi ekonomika u finanzjarja, li hija waħda mingħajr preċedent u li laqtet lill-Istati Membri taż-żona tal-euro b'mod partikolarment kiefer, esponiet ukoll dgħufijiet strutturali fl-Ewropa b'mod ġenerali. Hija ħarġet fid-dieher rabta ċara bejn rati għolja ta' qgħad, pressjoni fuq il-baġits nazzjonali, deterjorament soċjali u taqlib soċjali. Filwaqt li naċċettaw li l-baġits nazzjonali jridu jiġu bbilanċati, it-tnaqqis kellu impatt negattiv fuq l-edukazzjoni, il-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u l-benefiċċji soċjali. Iż-żieda fil-qgħad u l-faqar qed ikollhom impatt negattiv fuq il-ħiliet u l-impjegabbiltà tal-forza tax-xogħol. Dan qed jaffettwa wkoll il-ħila tal-kumpaniji li jikbru u li joħolqu l-impjiegi, ħaġa li qed tfixkel l-irkupru. L-Unjoni qed tara b'għajnejha l-provi f'uħud mill-pajjiżi li ntlaqtu l-iktar, fejn il-kriżi ekonomika u soċjali saret ukoll kriżi politika, u fejn il-movimenti estremisti u mhux demokratiċi qed jiżdiedu. Il-bżonn li tiġi kontrobilanċjata din it-tendenza hija tal-ikbar urġenza, permezz ta' azzjonijiet konkreti fil-livell Ewropew, nazzjonali u lokali. Is-suq intern għandu jkun proġett ekonomiku u soċjali. Huwa kkontribwixxa biex jiżdiedu l-impjieg u l-prosperità fl-Istati Membri kollha tal-UE. L-ikkompletar tas-suq intern u t-titjib tal-effiċjenza u l-koeżjoni soċjali fil-kuntest tal-Istrateġija Ewropa 2020 huma kruċjali biex l-Ewropa tkun tista' toħroġ mill-kriżi iktar malajr. Huwa f'dan il-kuntest li l-Kumitat eżamina b'interess konsiderevoli l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni bħala l-ewwel kontribut għad-diskjussjonijiet li ġejjin fil-Kunsill Ewropew u d-deċiżjonijiet li ser jittieħdu dwar it-tisħiħ tad-dimensjoni soċjali tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja Ewropea. Huwa jappella lill-Kummissjoni biex taġġorna u ssaħħaħ il-politika tagħha fid-dawl ta' dawn id-diskussjonijiet sabiex tagħmel iktar progress, l-iktar fl-użu proattiv tal-indikaturi tal-impjieg u l-inklużjoni soċjali. Il-Kumitat, b'mod konsistenti, appoġġja l-miżuri għat-titjib tal-investiment soċjali, immirar aħjar tal-fondi Ewropej lejn politiki sodi għall-impjieg u dawk soċjali, inizjattiva dedikata għall-qgħad fost iż-żgħażagħ u l-garanzija għaż-żgħażagħ, u mobbiltà transkonfinali aħjar. Għalhekk jilqa' ż-żieda fl-attenzjoni lil dawn l-oqsma ta' politika. Huwa jilqa' wkoll id-djalogu soċjali msaħħaħ previst bħala parti mill-proċess tas-Semestru Ewropew. Il-Kumitat jaqbel mal-fehma tal-Kummissjoni li jekk tissaħħaħ id-dimensjoni soċjali dan jgħin lill-Istati Membri jiksbu l-potenzjal tagħhom f'termini ta' żieda fl-impjieg, titjib fil-koeżjoni soċjali u prevenzjoni ta' disparitajiet ikbar. Huwa jappoġġja b'mod partikolari l-idea li jissaħħaħ il-monitoraġġ mill-qrib tal-impjieg u l-iżbilanċi soċjali fl-UEM permezz ta' monitoraġġ sistematiku tar-rati tal-qgħad fost iż-żgħażagħ barra mill-edukazzjoni, l-impjieg jew it-taħriġ, tad-dħul tal-familji, tal-faqar u tal-inugwaljanza. Fil-Komunikazzjoni tagħha, il-Kummissjoni Ewropea tipproponi għadd ta' inizjattivi biex tissaħħaħ id-dimensjoni soċjali tal-UEM b'enfasi partikolari fuq tliet punti: monitoraġġ imsaħħaħ tal-isfidi soċjali u dawk tal-impjieg u l-koordinazzjoni tal-politika titjib fis-solidarjetà u l-azzjoni fir-rigward tal-impjieg u l-mobbiltà tax-xogħol djalogu soċjali msaħħaħ. Il-Kumitat jaqbel li hemm bżonn li tissaħħaħ id-dimensjoni soċjali tal-UEM u jixtieq jenfasizza dawn il-punti: Il-konsolidazzjoni fiskali u l-governanza ekonomika tal-UE ma tistax tiġi sostnuta mingħajr forom ekwivalenti ta' konsolidazzjoni soċjali u governanza soċjali. Il-marġnijiet ('spreads') attwali fid-diverġenzi soċjali Ewropej qed ixekklu l-irkupru, it-tkabbir u l-koeżjoni. Il-KESE jressaq l-argument li s-Semestru Ewropew irid jinkludi punti ta' riferiment għall-impjieg u l-inklużjoni soċjali fi ħdan l-istess qafas ta' monitoraġġ bħal dak għall-koordinazzjoni ekonomika u r-riformi strutturali. L-impjieg kwantifikabbli u l-miri soċjali għandhom jitqabblu mal-miri għad-dejn u d-defiċits, b'mekkaniżmi simili għall-aġġustament u s-solidarjetà biex jiġu indirizzati l-iżbilanċi soċjali u jiġi promoss l-investiment soċjali. Il-KESE jagħraf li t-tiġdid ekonomiku u l-investiment soċjali mill-UE u l-Istati Membri jeħtieġu iktar minn strutturi ta' governanza formali u mekkaniżmi statutorji. Għal din ir-raġuni, is-soċjetà ċivili organizzata u ċ-ċittadini Ewropej individwali għandhom interess u rwol x'jaqdu minn jeddhom. Ir-responsabbiltà parteċipattiva tal-proġett Ewropew hija tal-ikbar importanza. Madankollu, il-Kumitat jenfasizza wkoll li t-titjib soċjali sostenibbli jeħtieġ li l-problemi strutturali fl-Istati Membri jiġu indirizzati fis-sors. Il-kompetittività globali, it-tkabbir ekonomiku u dimensjoni soċjali b'saħħitha huma elementi ewlenin biex l-Ewropa toħroġ mill-kriżi. L-indikaturi li ġew proposti dan l-aħħar għall-politika soċjali għandhom jintużaw biex jissaħħu r-riformi fil-perjodu l-qasir u fit-tul. Kif targumenta l-Kummissjoni fil-Komunikazzjoni tagħha, il-mobbiltà transkonfinali tax-xogħol hija element importanti biex jiġu preservati l-impjieg u l-kompetittività u biex jinħolqu impjiegi ġodda biex jissostitwixxu dawk li ntilfu minħabba r-ristrutturar ekonomiku. Sabiex ikomplu jitnaqqsu l-ostakli attwali għall-mobbiltà tax-xogħol għandhom jiġu adottati miżuri addizzjonali bil-għan li jkun hemm informazzjoni dwar il-liġi tax-xogħol u d-drittijiet soċjali li tkun tinftiehem faċilment u li tkun disponibbli għall-ħaddiema mobbli fil-lingwi nazzjonali rispettivi tagħhom. Il-ħaddiema għandhom ukoll dritt speċifiku għall-konsulenza. L-istrutturi ta' konsulenza rilevanti għandhom jikkollaboraw mill-qrib mal-imsieħba soċjali u l-EURES, b'tali mod li l-ħaddiema mobbli jkunu informati f'pajjiżhom dwar il-kundizzjonijiet soċjali u legali tal-pajjiż ospitanti qabel ma jitilqu mill-pajjiż ta' oriġini tagħhom. L-investiment soċjali jgħin liċ-ċittadini. Dan isaħħaħ il-ħiliet u l-kwalifiki tagħhom u jgħinhom jieħdu sehem fis-soċjetà u fis-suq tax-xogħol li, min-naħa tiegħu, iwassal għal benessri akbar, iħeġġeġ l-ekonomija u jgħin lill-UE toħroġ mill-kriżi aktar b'saħħitha, aktar magħquda u aktar kompetittiva. L-investiment soċjali mmirat mhux biss iwassal għall-progress soċjali iżda fl-istess ħin iwassal ukoll għal żieda fil-kompetittività. Speċjalment fi żminijiet ta' qgħad drammatiku u mingħajr preċedent u faqar li kulma jmur jiżdied, l-investiment fil-welfare state jaqdi rwol ċentrali wkoll fit-tisħiħ tal-koeżjoni u l-integrazzjoni soċjali kif ukoll fl-indirizzar tal-esklużjoni soċjali u l-faqar. Infiq f'investiment ta' dan it-tip irid jiggarantixxi l-effiċjenza. Il-KESE jenfasizza b'mod ċar li d-dimensjoni soċjali tal-UEM teħtieġ strumenti, indikaturi u għanijiet kwalitattivi u kwantitattivi ċari li huma effettivi daqs l-obbligi ekonomiċi u finanzjarji tal-UEM. Huwa jagħti parir ukoll lill-Kunsill Ewropew li jekk ma jkunx hemm kunsens jew rieda politika suffiċjenti għal dimensjoni soċjali tal-UE b'nifs ġdid, il-KESE jipproponi l-għażla tal-kooperazzjoni msaħħa fl-UEM, b'riżorsi finanzjarji proprji, Fond Soċjali addizzjonali, Patt għall-Progress Soċjali u standards soċjali, għanijiet u mekkaniżmi ta' stabbiltà li jistgħu jitqabblu mal-mekkaniżmi ta' stabbiltà fiskali, baġitarja u monetarja. Il-Kumitat għandu fehma pożittiva fir-rigward tal-proposti mill-Kummissjoni biex jittejjeb l-involviment tal-imsieħba soċjali fil-koordinazzjoni tal-politiki ekonomiċi u dawk tal-impjieg fil-livell Ewropew. Id-djalogu soċjali jaqdi rwol importanti fil-livelli kollha. Dan jikkontribwixxi għal soluzzjonijiet li jirriflettu l-fehmiet kemm ta' min iħaddiem kif ukoll tal-ħaddiema u jibni wkoll fehim u fiduċja li huma kruċjali għar-riforma tas-swieq tax-xogħol Ewropej u t-tisħiħ tan-nisġa soċjali. Il-Kumitat jinnota wkoll li l-ġejjieni tad-djalogu soċjali, inkluża l-kwistjoni tad-djalogu tripartitiku, diġà qed jiġi diskuss mill-imsieħba soċjali Ewropej. Brussell, 17 ta' Ottubru 2013. Nhar it-3 ta' Lulju 2013, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b'konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-Kummissjoni Konsultattiva dwar il-Bidliet Industrijali, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar is-26 ta' Settembru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-17 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'172 vot favur, 23 vot kontra u 24 astensjoni. Billi ħarsu lil hinn mit-tabujiet tradizzjonali, il-Komunikazzjoni u l-fehma (provviżorja) tar-Rappreżentant Għoli kkunsidraw il-qagħda attwali u l-azzjonijiet li jeħtieġ li jittieħdu mill-perspettiva ġusta. Ir-rapport tar-Rappreżentant Għoli, b'mod partikolari, jargumenta b'mod konvinċenti li hija indispensabbli strateġija globali fil-qasam tal-politika ta' sigurtà u ta' difiża komuni (PSDK) biex jiġu ssodisfati r-rekwiżiti Ewropej ta' difiża u sigurtà. Il-KESE jaqbel li l-PSDK ser tipprovdi l-iżjed qafas adatt għal kooperazzjoni effettiva fil-qasam tal-kapaċità militari iżda, barra minn hekk, jenfasizza li din il-kooperazzjoni ser tkun ukoll prerekwiżit għal PSDK kredibbli. Sabiex din l-inizjattiva tirnexxi, jeħtieġ li jiġu stabbiliti kundizzjonijiet politiċi favorevoli. Peress li t-triq lejn tibdil sostanzjali fl-istrutturi tad-difiża (industrijali) Ewropea ser tkun twila u iebsa, u tinvolvi politiki relatati ma' xulxin, il-KESE huwa tal-fehma li l-iżjed kundizzjoni importanti biex ikun hemm il-progress tant meħtieġ huwa impenn konsistenti min-naħa tal-mexxejja tal-gvernijiet tal-UE. Il-KESE jħeġġeġ lill-Kunsill jadotta numru ta' azzjonijiet u miżuri konkreti biex isaħħu l-kompetittività u l-kooperazzjoni fis-settur tad-difiża Ewropea, li jkunu sinjal ċar għall-futur. Il-fażi l-ġdida tat-tranżizzjoni qed ikollha impatt ukoll fuq id-difiża u s-sigurtà fl-Ewropa. Fi żmien ta' staġnar gravi tal-ekonomija u qgħad li jippersisti fi nħawi kbar tal-Ewropa, qed nesperjenzaw tibdil ġeopolitiku. B'mod parallel, qed jixirfu atturi ġodda fix-xena dinjija. L-iżviluppi fil-livell dinji qed isiru b'ritmu iżjed mgħaġġel mill-iżviluppi fl-Ewropew. Id-distakk qed jikber. L-Ewropa trid tadatta ruħha iżjed malajr biex tkun ras imb'ras pajjiżi oħra. Barra minn hekk, il-bżonn ta' industrija kompetittiva kif ukoll it-tnaqqis fir-riżorsi finanzjarji jitolbu l-kosteffettività. L-approċċi Ewropej, li jfittxu li jissostwixxu l-irduppjar kontroproduttiv, il-politiki mhux koordinati u d-disparitajiet, iridu jħeġġu l-aħjar valur għall-flus li jintefqu, sabiex b'hekk ikun hemm inqas ħela ta' flejjes u prestazzjoni ikbar għall-benefiċċju tal-kontribwent. L-Ewropa teħtieġ sew "lingwa komuni fil-qasam tad-difiża". Dan jitlob tranżizzjoni minn riflessjoni fil-livell nazzjonali għal riflessjoni komuni Ewropea dwar il-bżonnijiet strateġiċi, liema ħaġa tippromovi l-idea li l-interessi nazzjonali jiġu ssodisfati permezz tat-tilħiq tal-għanijiet strateġiċi tal-UE. L-ikbar għadd possibbli ta' Stati Membri għandhom jimpenjaw ruħhom biex jintlaħaq dan l-għan ta' importanza kbira. Jekk mhux l-Istati Membri kollha juru r-rieda li jieħdu sehem, il-proċess għandu jitnieda għal dawk li huma lesti jagħmlu dan. Il-KESE jenfasizza r-rwol tal-Kummissjoni u tal-EDA, li huma mistennijin jaħdmu flimkien mill-qrib fl-implimentazzjoni tal-Komunikazzjoni. Huwa jappoġġja b'mod wiesa' l-azzjonijiet rakkomandati mill-Kummissjoni. Fil-Kapitolu 6 ta' din l-Opinjoni, huwa jagħmel kummenti u rakkomandazzjonijiet addizzjonali għall-proposti. Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni ma tiddiskutix politika industrijali proattiva. Għall-kuntrarju, il-KESE jiġbed l-attenzjoni għall-pożizzjoni eċċezzjonali tas-settur tad-difiża f'100 % tas-swieq istituzzjonali fid-dinja. Politika industrijali proattiva f'oqsma magħżula, li tiġi implimentata mill-Istati Membri u/jew mill-Kummissjoni, hija indispensabbli biex ikun hemm produzzjonijiet moderni u kosteffettività. Il-kompetenzi kondiviżi fil-livell tal-UE u dak nazzjonali kif ukoll l-interazzjoni u s-sinerġiji effettivi bejn il-proġetti u t-teknoloġija ċivili u militari ser iwasslu għal benefiċċji u kosteffiċjenza kbar. Għandhom jiġu identifikati proġetti ġodda fi ħdan qafas Ewropew multilaterali mill-fażi kunċettwali 'l quddiem, filwaqt li jittieħed vantaġġ mill-EDA. Jistgħu jgħaddu deċennji qabel ma proġetti bħal dawn jibdew jaħdmu bis-sħiħ. Iżjed ma jibdew malajr iżjed aħjar. L-ikbar responsabbiltà hija tal-pajjiżi li l-iżjed jipproduċu, fil-kwalità tagħhom ta' xpruni tal-proċess. Għandha tiġi żgurata relazzjoni armonjuża bejn dawn il-pajjiżi u l-Istati Membri l-oħra. L-SMEs u l-faċilitajiet ta' riċerka fil-pajjiżi kollha għandhom ikunu konnessi ma' xulxin b'mod wiesa' sabiex ikun hemm l-akbar għadd ta' Stati Membri possibbli involuti favur strateġija Ewropea. Fid-dawl tal-ansjetà fost dawk li jaħdmu fis-settur, minħabba riorganizzazzjonijiet mhux strutturati, hemm iżjed u iżjed bżonn ta' politiki predevibbli. Tinħtieġ ukoll koordinazzjoni fl-antiċapazzjoni tal-bidla sabiex jiġu żgurati kuntratti u prospetti ta' xogħol deċenti. Irid jinħoloq djalogu soċjali. Din l-Opinjoni tiffoka l-iżjed fuq il-prinċipji ta' politika, u tirrakkomanda żvilupp urġenti f'qasam strateġiku li ma jistax jistenna. L-ewwel passi f'Diċembru għandhom iwittu t-triq għal segwitu b'suċċess. Il-Kunsill Ewropew, il-gvernijiet, il-Kummissjoni, l-EDA, il-parlamenti u l-industrija (inklużi r-rappreżentanti tal-impjegati) għandhom jiġu involuti lkoll fit-tfassil ta' orjentazzjonijiet strateġiċi u proġetti konkreti. Il-Kummissjoni tgħid sewwa li: "Il-bilanċ tal-poter tad-dinja qed jiċċaqlaq hekk kif qegħdin jitfaċċaw ċentri ġodda ta' gravità u l-Istati Uniti qiegħda tibbilanċja mill-ġdid l-attenzjoni strateġika tagħha lejn l-Asja". L-hekk imsejħa BRICS (grupp ta' nazzjonijiet emerġenti magħmul mill-Brażil, ir-Russja, l-Indja, iċ-Ċina u l-Afrika t'Isfel) qed jintensifikaw l-infiq militari tagħhom. Iċ-Ċina u r-Russja, b'mod partikolari, qed iżidu l-baġits tagħhom b'mod konsiderevoli sal-2015. Il-pressjoni tal-Istati Uniti fuq l-Ewropa biex tagħti sehem sħiħ fl-infiq militari globali tad-dinja tal-Punent qed tiżdied bla waqfien. Minħabba restrizzjonijiet baġitarji, l-Istati Uniti qed tirrazzjonalizza d-difiża tagħha, u dan qed jaffettwa wkoll il-ftehimiet mal-Ewropej. Sadattant, huma bosta t-theddidiet. It-tensjonijiet politiċi u militari mhux qed jonqsu, u qed ifeġġu tensjonijiet ġodda – xi wħud minnhom qrib ħafna tal-Ewropa. Sabiex atturi dinjin ġodda ambizzjużi jilħqu l-istess livell tas-setgħat tradizzjonali, għandhom jiżguraw li d-difiża nazzjonali tagħhom tirrifletti l-interessi ekonomiċi tagħhom u interessi oħra. L-Ewropej qed jiffaċċjaw żewġ kategoriji ta' problemi li huma marbutin mill-qrib ma' xulxin: tnaqqis sostanzjali fl-infiq marbut mad-difiża, li joħloq disparitajiet u ħsara lill-kapaċitajiet u l-effettività nazzjonali ta' difiża, speċjalment minħabba t-tnaqqis kontinwu fl-infiq marbut mar-R&Z; tibdil ġeopolitiku, li għandu jwassal għal kooperazzjoni Ewropea ħafna iżjed mill-qrib u livell ogħla ta' indipendenza fid-difiża u s-sigurtà. Madankollu, l-istat tad-dibattitu Ewropew fuq dawn iż-żewġ oqsma konnessi ma' xulxin għadu fil-bidu nett tiegħu. Sittin sena ta' integrazzjoni Ewropea u s-suq uniku wasslu għal strutturi ekonomiċi u korporattivi reżistenti li jiġġeneraw mudell b'saħħtu fil-livell tal-post ta' attivitajiet ekonomiċi. Madankollu, rigward viżjoni militari u tad-difiża, biex ma nsemmux l-organizzazzjoni, l-Ewropa għadha fil-bidu. Id-difiża bħala funzjoni tal-politika estera, li għadha l-aqwa espressjoni tas-sovranità nazzjonali, titfassal, tiġi żviluppata u implimentata skont linji nazzjonali. Kwalunkwe kooperazzjoni multinazzjonali, kemm ma' msieħba Ewropej kif ukoll lil hinn mill-Ewropa, titqies minn dak l-angolu. L-inizjattivi li ttieħdu biex jingħelbu l-ostakli inerenti sa issa fallew bil-kbir. Il-patt jew ftehim militari Anglo-Franċiż ta' St. Malo dwar il-kooperazzjoni fid-difiża fl-1998 kien mistenni jwassal għal passi sinifikanti fil-kooperazzjoni militari. Wara ħmistax-il sena, u minkejja negozjati oħra, ftit li xejn kien hemm riżultati. Inizjattiva li ttieħdet minn sitt nazzjonijiet fl-1998 wasslet għal ittra ta' intenzjoni min-naħa tas-sitta l-iżjed pajjiżi tal-produzzjoni importanti – Franza, il-Ġermanja, ir-Renju Unit, l-Italja, Spanja u l-Isvezja – l-hekk imsejħa pajjiżi LoI – ipproduċiet Trattat dwar ir-ristrutturar u l-operazzjoni tal-industrija tad-difiża. Għal perjodu twil ta' żmien, dan it-Trattat dwar l-ippjanar u l-kooperazzjoni mal-industrija kif ukoll dwar il-kapaċitajiet u r-riċerka ma pproduċiex riżultati tanġibbli. Jeżistu wkoll forom oħra ta' kooperazzjoni bejn l-Istati Membri, pereżempju bejn il-Flotot Olandiżi u Belġjani, il-Kooperazzjoni Nordika tad-Difiża (id-Danimarka, il-Finlandja, l-Islanda, in-Norveġja u l-Isvezja) u l-forzi tal-art Ġermaniżi u Olandiżi. Madankollu, dawn ma għandhomx jiġu konfużi mal-kooperazzjoni industrijali, li għadha lura bil-bosta. L-Aġenzija Ewropea tad-Difiża twaqqfet fl-2005, bil-ħsieb li jkun hemm kooperazzjoni strutturali b'rabta mad-difiża, idea appoġġjata wkoll mill-inizjattivi tal-Kummissjoni. Minkejja ċertu progress, sa issa ma tnediet l-ebda kooperazzjoni strutturali minħabba nuqqas ta' impenn mill-Istati Membri. Biex jikkonkludi, il-KESE josserva li minkejja li hemm iżjed għarfien dwar il-bżonn ta' kooperazzjoni iżjed mill-qrib u viżjoni Ewropea dwar id-difiża, in-nuqqas ta' rieda politika, fehmiet tradizzjonali u interessi qawwija xekklu kwalunkwe progress. Ir-reazzjoni tal-industrija Ewropea tad-difiża għall-iżviluppi internazzjonali kienet pjuttost differenti: Hija topera f'kuntest dinji. Hija neċessarjament marbuta mal-gvernijiet nazzjonali, iżda hija attiva ferm fis-swieq internazzjonali, li qed isiru dejjem iżjed bażi għal riżultati pożittivi. Barra minn hekk, l-industriji ewlenin qed jaħdmu kemm fis-settur militari kif ukoll f'dak ċivili. Il-parti ċivili, li hija iżjed dinamika qed tiżdied minħabba t-tnaqqis fil-bejgħ u d-dħul militari, b'mod speċjali fl-Ewropa. L-industrija ilha mħassba żmien twil dwar il-pożizzjoni kompetittiva tagħha. Il-pożizzjoni istituzzjonali tal-industrija tvarja ħafna minn pajjiż għal ieħor: minn kumpanija li huma kompletament tal-istat sa intrapriżi privati u kull tip ta' varjetà oħra. Il-fattur komuni huwa li kullimkien ir-rwol tal-gvernijiet huwa dominanti. Minkejja l-privatizzazzjoni (parzjali) r-rabta bejn l-industrija u l-gvernijiet għadha qawwija ħafna għaliex tiddependi mid-domanda u r-regolazzjoni (monopolistiċi) tal-gvernijiet, u mil-liċenzji għall-esportazzjoni. Il-preferenza tal-industrija tkun konsolidazzjoni f'livell Ewropew, iżda s-suq huwa limitat wisq. BAE-Systems, Finmeccanica u, pjuttost b'mod inqas qawwi, Thales u EADS huma attivi ħafna fl-Istati Uniti. Madankollu, ma jistgħux joperaw b'mod ħieles fl-Ewropa minħabba li, fid-dawl ta' relazzjonijiet speċjali, il-gvernijiet nazzjonali għad għandhom ir-riedni ta' kwalunkwe deċiżjoni fl-industrija f'idejhom. Id-dinamika tas-swieq issaħħaħ il-kompetizzjoni fid-dinja kollha. L-industrija Amerikana qed tkattar l-isforzi tagħha fl-esportazzjoni sabiex tikkumpensa għat-tnaqqis ta' ċerti swieq domestiċi. Atturi dinjin ġodda ser jissodisfaw il-bżonnijiet tagħhom dejjem iżjed. Ser jimmiraw ukoll lejn l-esportazzjoni u b'hekk jikkompetu mal-industrija Ewropea fis-swieq tal-pajjiżi terzi. Fl-aħħar nett, l-industrija tieħu l-pożizzjoni li l-KESE enfasizza bil-qawwa s-sena li għaddiet, jiġifieri li industrija matura tad-difiża qatt ma jista' jkollha pożizzjoni internazzjonali kredibbli mingħajr bażi lokali soda. Fid-dawl tal-aspett teknoloġiku għoli tat-tagħmir militari, l-ebda suq nazzjonali jew baġit għad-difiża fil-livell nazzjonali ma għadu ta' volum biżżejjed. Is-sitwazzjoni ilha hekk għal għoxrin sena, u l-konsegwenzi ta' dan qed isiru iżjed u iżjed serji. Fit-triq lejn difiża Ewropea indipendenti, il-KESE jenfasizza l-prijorità għolja tal-kapaċitajiet sovrani u l-investimenti b'valur miżjud għoli, li huma kruċjali għall-Ewropa biex taqdi rwol distintiv fid-dinja u ser jikkontribwixxu wkoll għal mod ta' ħsieb ġdid fost l-Ewropej. Dan l-aħħar, l-industrija tenniet l-argumenti kollha tas-soltu favur teknoloġija stabbli u prevedibbli għat-tul xprunata mill-Ewropa, u skemi ta' produzzjoni fi kwalunkwe qasam importanti. L-industrija qed tagħti l-allarm. L-alternattiva biex tibqa' ħajja u żżomm il-kapaċità ta' gwadann u l-impjieg tagħha hija li żżid il-produzzjoni ċivili. Madankollu, f'dak il-każ, l-Ewropa tkun nieqsa, b'mod ferm iżjed wiesa', minn industrija tad-difiża domestika, liema ħaġa taffettwa wkoll il-politika estera tagħha. Il-KESE jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-impjegati qed ipattu bil-qares għall-falliment tal-gvernijiet li jirristrutturaw l-organizzazzjonijiet tad-difiża tagħhom. Billi jipposponu r-razzjonalizzazzjoni tal-bażi militari, il-gvernijiet qed jitilfu l-opportunità li jinvestu b'mod effettiv fit-tiġdid tal-kapaċitajiet, li għandu impatt negattiv fuq il-manodopera. Is-sitwazzjoni attwali ser tqanqal iżjed reżistenza, sakemm jibqgħu għaddejjin riorganizzazzjonijiet li la huma ppjanati u lanqas strutturati. Bit-tnedija ta' tibdiliet proattivi tal-politika, ser tkun meħtieġa l-parteċipazzjoni tar-rappreżentanti tal-manodopera fil-livell korporattiv u territorjali sabiex jiġu evitati aġġustamenti għal għarrieda. L-impjieg, forsi fuq skala iżgħar, ser jitlob ferm iżjed koordinazzjoni Ewropea fit-teknoloġija u l-produzzjoni. F'dan il-proċess, irid jiġi evitat l-impjieg prekarju permezz ta' ħiliet u kompetenzi ġodda sabiex jiġu żgurati bl-aħjar mod possibbli kuntratti u prospetti ta' xogħol deċenti. Jeħtieġ li jitnedew djalogi soċjali effettivi f'livelli diversi. Gradwalment, il-prospetti tal-industrija Ewropea tad-difiża tant ser isiru inċerti li jkun hemm bżonn ta' dibattitu fundamentali fost l-Ewropej – u jekk mhux fost kulħadd, tal-inqas fost dawk li juru li għandhom ir-rieda. Hemm bżonn ta' mentalità ġdida u tal-iżvilupp ta' "lingwa komuni" bejn l-Istati Membri u fi ħdan l-UE, li jkollhom bħala punt ta' tluq tliet suppożizzjonijiet bażiċi: ekonomija Ewropea integrata titlob approċċ komuni għad-difiża u s-sigurtà biex tħares u tipproteġi l-interessi tagħha, iċ-ċittadini tagħha u l-fehmiet tagħha fid-dinja; hemm bżonn ta' analiżi komuni tal-iżviluppi dinjin attwali u mistennija (għat-tul) bħala punt ta' tluq biex jiġu żviluppati ideat u approċċi konkreti biex isostnu l-pożizzjoni globali tal-Ewropa fid-dinja; jeħtieġ li ssir ir-rabta bejn il-politika estera, it-theddid, id-difiża u s-sigurtà, il-prospetti għat-tul u industrija sostenibbli tad-difiża, inkluż l-impjieg. Il-KESE huwa konxju bis-sħiħ tal-impatt qawwi ta' dawn is-suppożizzjonijiet interkonnessi li għad mhux qed jiġu diskussi biżżejjed. Il-bosta inizjattivi li tnedew f'dawn l-aħħar ħmistax-il sena bir-rieda t-tajba fallew minħabba li qatt ma nxteħet dubju fuq is-sovranità nazzjonali, jiġifieri l-perċezzjonijiet nazzjonali tat-theddid u l-pożizzjonijiet, espressi mill-politika estera nazzjonali. Għaldaqstant, bħalissa l-Ewropa qed tgħix b'firxa wiesgħa ta' pożizzjonijiet li, sa ċertu punt, mhumiex kompatibbli. Il-KESE huwa tal-fehma li hija illużjoni li ser ikun hemm progress serju sakemm ma tiġix aċċettata s-sovranità kondiviża fil-qafas tal-UE. Id-dibattitu jrid jibda mill-ġdid għal proċessi ġodda u iżjed promettenti. Fid-dawl tal-firxa wiesgħa ta' oqsma ta' politika involuti, il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon kbir il-Kunsill Ewropew dwar id-Difiża ta' Diċembru li ġej. Sa issa, ir-responsabbiltà għad-difiża u s-sigurtà kienet l-iżjed f'idejn il-Ministri tad-Difiża, ġeneralment b'konformità mal-linji gwida ġenerali tal-Ministri tal-Affarijiet Barranin, u taħt is-sorveljanza stretta tal-Ministri tal-Finanzi. Sadattant, il-kuntest qed jinbidel kompletament, minħabba restrizzjonijiet baġitarji drastiċi u l-bżonn tar-razzjonalizzazzjoni flimkien ma' paradigmi ġodda u, għaldaqstant, theddid ġdid. Fid-dawl, fost affarijiet oħra, tar-relazzjoni bejn it-teknoloġija u l-innovazzjoni ċivili u militari, u r-rabta bejn id-difiża u s-sigurtà pubblika, huma involuti wkoll partijiet oħra tal-politika governattiva. Dawn il-fatturi kollha jitolbu approċċ olistiku u globali. Ħafna nies, b'mod partikolari l-industrijalisti u l-impjegati, qed jiddependu minn mentalità u azzjoni strutturali minn Diċembru 'l quddiem. Jekk l-UE titlef din l-opportunità, hemm mnejn jgħaddu snin qabel ma jirnexxielha twitti t-triq għal proċess pożittiv. Il-Kunsill Ewropew ta' Diċembru ser ikun l-ewwel Kunsill tal-UE li jindirizza l-kwistjoni tad-difiża minn perspettiva globali. Fid-dawl tal-kumplikazzjonijiet kbar involuti biex insalpaw lejn direzzjonijiet ġodda, il-KESE huwa tal-fehma li l-Kunsilli Ewropej sussegwenti ser ikunu indispensabbli biex jipprovdu direzzjoni viżibbli, kredibbiltà u prevedibbiltà. Id-difiża hija settur predominanti u eċċezzjonali. Hija topera, min-natura tagħha, fi swieq dinjin li huma istituzzjonali mija fil-mija. Kemm is-settur kif ukoll il-faċilitajiet ta' riċerka jitwaqqfu u jiġu organizzati abbażi ta' kriterji nazzjonali. Il-pajjiżi ż-żgħar, li ma għandhomx il-produzzjoni industrijali proprja tagħhom, jixtru prodotti disponibbli fis-suq ("off the shelf", li, meta niġu għall-fatti, ifisser li jixtru mill-Istati Uniti. Permezz tal-konsolidazzjoni fl-industrija – fużjonijiet u take-overs transkonfinali – u l-internalizzazzjoni, b'mod partikolari man-nisġa industrijali tal-Istati Uniti, il-kumpaniji l-kbar u l-SMEs madwar il-kontinent huma interkonnessi. L-esportazzjonijiet għadhom qed joperaw b'mod pożittiv. L-ikbar ostaklu huwa r-relazzjoni kkumplikata mal-gvernijiet Ewropej minħabba n-nuqqas ta' viżjoni komuni. Madankollu, bħala kritika, il-KESE jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-Kummissjoni ma tenfasizzax biżżejjed il-pożizzjoni eċċezzjonali tas-settur tad-difiża kif ukoll il-bżonn ta' politika industrijali proattiva. Dan ma jinvolvix biss il-ftuħ tas-swieq, għax dan irid jiġi definit b'mod adatt, minħabba l-karatteristiċi speċifiċi tas-settur tad-difiża, inkluż l-Artikolu 346 tat-TFUE. Jinvolvi wkoll il-ħolqien ta' bażi politika fl-Ewropa bil-għan li l-gvernijiet jaħdmu flimkien fuq id-destin komuni tagħhom fuq perjodu twil ta' żmien. B'hekk biss jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet biex jitnedew programmi komuni serji mill-fażi kunċettwali sal-punt ta' riċerka ffukata, innovazzjoni u produzzjoni fis-suq domestiku Ewropew fuq medda twila ta' żmien. Għal tletin sena, il-falliment tal-kooperazzjoni kien ir-regola iżjed milli l-eċċezzjoni. Ċerti proġetti nbdew, bħall-NH-90 u l-A400M, iżda l-eżempji juru wkoll li r-rekwiżiti tas-sistema kienu ta' sikwit sempliċement is-somma tar-rekwiżiti nazzjonali, li l-fażijiet tal-iżvilupp kienu twal wisq, u li l-proġetti finali kienu għaljin iżżejjed. Minbarra xi suċċessi relattivi, inizjattivi oħra fil-qasam tal-kooperazzjoni, bħall-NF-90, fallew u, b'mod parallel, ġiet implimentata firxa ta' programmi relatati mal-inġenji tal-ajru tal-ġlied (fighter aircraft) – Typhoon, Rafale, Grippen – filwaqt li bosta pajjiżi ssieħbu fil-programm US F-35 kif ukoll f'firxa wiesgħa ta' programmi tal-missili. Bħalissa mhux qed jiġu implimentati programmi fuq skala wiesgħa u importanti, filwaqt li s-sistemi eżistenti qed jixjieħu u għadda żmienhom. Bħala eżempju, il-KESE jiġbed l-attenzjoni għall-vetturi korazzati, is-sottomarini, il-ħelikopters tat-trasport u s-sistemi portabbli tad-difiża tal-ajru. F'każi bħal dawn, jidher li s-sistemi l-ġodda li jaħdmu b'mod awtomatiku joffru opportunità ideali biex jittieħdu inizjattivi komuni, iżda fil-prattika, għadu ma ħareġ l-ebda għan ta' dan it-tip. Possibbiltà oħra hija kooperazzjoni inqas ambizzjuża, bħall-istandardizzazzjoni tal-kapaċitajiet tar-riforniment ta' karburant fl-ajru (air-to-air refuelling). Il-KESE jitlob li jitnedew programmi Ewropew, b'mod partikolari dwar il-ġenerazzjoni li jmiss tar-RPAS (remotely piloted aircraft systems), li jibnu fuq is-sinerġiji mal-Kummissjoni, u dwar komunikazzjonijiet siguri bis-satellita. Nistgħu neżaminaw ukoll l-oqsma għall-kooperazzjoni (mal-Amerikani), bħall-kapaċitajiet ta' rifiorniment ta' karburant fl-ajru, li huma qasam b'nuqqasijiet kbar u fejn l-EDA qed tanalizza l-possibbiltà ta' soluzzjonijiet Ewropej. Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropa ssemmi opportunitajiet li jitolbu appoġġ politiku sħiħ. F'dan ir-rigward, jidher li t-tnedija ta' kapaċità ta' sorveljanza mill-ispazju ta' riżoluzzjoni għolja f'livell Ewropew, li tipprovdi sistemi aġġornati vis-à-vis Helios, RadarSat, eċċ., tkun inizjattiva kruċjali. Kwistjoni prinċipali f'dan il-kuntest hija t-tlaqqigħ flimkien tal-għarfien espert tal-Istati Membri, l-Aġenzija Spazjali Ewropea u ċ-Ċentri tar-Riċerka Konġunta. L-ebda pajjiż Ewropew ma jista' jagħmel dan waħdu. Jeħtieġ li, fejn hemm bżonn, il-proġetti tad-difiża jkunu marbutin mal-programmi tal-UE fil-qasam tar-R&Z. L-FP7 diġà huwa involut fi proġetti b'użu doppju. Il-fatt li jiifavorixxi l-proġetti transkonfinali joħloq valur miżjud. Il-KESE jitlob li t-teknoloġiji b'użu doppju jiġu kkunsidrati b'mod iżjed sistematiku fil-qafas tal-Orizzont 2020. Huwa kruċjali li l-politika industrijali fid-difiża tindirizza wkoll id-disparitajiet bejn il-pajjiżi li jipproduċu l-iżjed u pajjiżi oħra. Għandha tiġi promossa b'mod attiv il-parteċipazzjoni tal-industriji mill-pajjiżi kollha sabiex l-ikbar għadd possibbli ta' pajjiżu jimpenjaw ruħhom politikament u jkunu involuti ekonomikament. B'hekk, tintemm bil-mod il-mod il-kwistjoni tal-off-sets, li s-soltu tqanqal tant dibattitu u kritika. Dawn l-elementi għandhom isiru parti integrali ta' strateġija Ewropea globali fil-qasam tad-difiża. Il-KESE jiġbed l-attenzjoni għall-kwistjoni taħraq tax-xiri ta' prodotti disponibbli fis-suq barra mill-UE. Politiki bħal dawn għandhom jiġu kkunsidrati mill-ġdid fil-qafas ta' strateġija Ewropea tad-difiża. Din il-kwistjoni essenzjali u kkumplikati ħafna trid tiġi indirizzata fl-ogħla livell. Settur Ewropew tad-difiża ġestit kif imiss joffri opportunitajiet ferm aħjar għal kooperazzjoni internazzjonali bbilanċjata, partikolarment mal-Istati Uniti. Meta nqisu li l-Amerika tipproteġi l-interessi strateġiċi tagħha, il-KESE jitlob li s-settur tad-difiża jiġi kkunsidrat bir-reqqa bħala settur eċċezzjonali fuq iż-żewġ naħat tal-Atlantiku waqt in-negozjati dwar il-ftehim ta' kummerċ ħieles li jmiss. F'dan il-qafas ukoll, jeħtieġ li tiġi żgurata l-kontinwità tal-provvista ta' parts kritiċi u sensittivi ta' oriġini Amerikana fil-katina ta' valur Ewropea. Pożizzjoni komuni Ewropea ser tiffaċilita wkoll in-negozjati mal-pajjiżi terzi dwar il-provvista ta' materja prima kritika. Bl-istess mod, għandhom jiġu żgurati d-drittijiet Ewropej tal-proprjetà intellettwali meta jsiru esportazzjonijiet lejn pajjiżi terzi. B'mod ġenerali, il-KESE jaqbel mal-azzjonijiet proposti mill-Kummissjoni. Huwa jqishom bħala pass sostanzjali 'l quddiem. Iżda, dwar ċerti kwistjonijiet, huwa jixtieq jagħmel l-osservazzjonijiet li ġejjin: Il-kooperazzjoni mal-EDA hija kruċjali. Il-KESE huwa tal-fehma li l-koordinazzjoni u l-kombinazzjoni tal-ħidma tal-Kummissjoni ma' dik tal-EDA, kif propost fl-azzjonijiet differenti rakkomandati fil-Komunikazzjoni, huma kundizzjoni indispensabbli għall-progress u s-suċċess. Il-KESE jiġbed l-attenzjoni wkoll għall-promozzjoni tal-kapaċitajiet ta' użu doppju, bħall-kapaċitajiet tat-trasport bl-ajru. Il-KESE jenfasizza li, sabiex tisfrutta l-potenzjal sħiħ tagħha, l-EDA teħtieġ bażi finanzjarja iżjed b'saħħitha u impenn sħiħ min-naħa tal-Istati Membri. Għandha tingħata rwol iżjed prominenti fl-ippjanar tad-difiża bil-għan li jiġu appoġġjati l-Istati Membri. Il-KESE japprova bil-qawwa l-proposti tal-Kummissjoni dwar l-istandards u ċ-ċertifikazzjoni li ser jikkontribwixxu għall-kooperazzjoni transkonfinali fl-industrija kif ukoll l-ispeċjalizzazzjoni reġjonali u n-netwerks tal-eċċellenza. Huwa jħeġġeġ is-sinerġiji bejn l-EDA u l-Aġenzija Ewropea tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni (EASA), l-iżjed fil-qasam taċ-ċertifikazzjoni. L-SMEs, li huma interkonnessi wkoll mal-kumpaniji l-kbar, huma importanti ħafna għall-innovazzjoni u l-produzzjoni tad-difiża Ewropea. Il-KESE jenfasizza l-bżonn ta' netwerks miftuħa bil-għan li jiġu appoġġjati l-azzjonijiet proposti. Għadd iżgħar ta' proġetti (Ewropej) iżda iżjed iffukati jista' jwassal għal opportunitajiet ġodda. Is-sehem ta' firxa wiesgħa ta' SMEs mill-Ewropea ser jgħin ukoll biex jiġi involut l-ikbar għadd ta' pajjiżi possibbli. Is-sehem tagħhom jista' wkoll iservi ta' opportunità biex il-pajjiżi jiġu kkumpensati meta jagħmlu l-bidla mix-xiri ta' prodotti disponibbli fis-suq għal dawk Ewropej. Il-KESE jappoġġja bil-qawwa l-azzjonijiet rakkomandati mill-Kummissjoni dwar il-ħiliet, li huma kruċjali. Huwa jilqa' b'sodisfazzjon kbir il-kontribut pożittiv tal-Fond Soċjali Ewropew u l-Fondi Strutturali, u jilqa' b'sodisfazzjon il-ħidma tal-EDA biex tissensibilizza lill-Istati Membri, biex tappoġġja l-iżvilupp ta' proġetti konkreti f'dawn l-oqsma. Il-KESE jtenni l-appoġġ sod tiegħu għall-azzjoni tal-Kummissjoni li tikkonċerna l-isfruttament attiv tat-teknoloġiji b'użu doppju. Il-KESE jappoġġja l-azzjonijiet proposti fil-qasam tal-enerġija. Dawn ser jinvolvu wkoll għadd ta' SMEs. Id-dimensjoni internazzjonali hija ta' importanza fundamentali, kif inhija wkoll il-Komunikazzjoni ppjanata dwar viżjoni għat-tul għall-kontrolli strateġiċi tal-UE fil-qasam tal-esportazzjonijiet. Il-KESE jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li r-relazzjonijiet industrijali esterni jirnexxu biss jekk ikun hemm suq intern ġenwin. Fl-aħħar nett, il-KESE japprova bis-sħiħ il-kunsiderazzjonijiet strateġiċi kollha msemmijin fil-Kapitolu 9.2 tal-Komunikazzjoni. Brussell, 17 ta' Ottubru 2013 Nhar it-2 ta' Mejju 2013, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b'konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-Sezzjoni Speċjalizzata għat-Trasport, l-Enerġija, l-Infrastruttura u s-Soċjetà tal-Informazzjoni, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar it-30 ta' Settembru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'117-il vot favur, vot wieħed (1) kontra u 4 astensjonijiet. Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) jappoġġja l-miżuri proposti mill-Kummissjoni. Il-KESE jtenni l-impenn tiegħu favur Komunità Ewropea tal-Enerġija u favur djalogu dwar l-enerġija fil-livell Ewropew. Il-Kumitat jappoġġja l-għan ta' azzjoni konġunta, ikkoordinata, koerenti u kooperattiva mill-atturi involuti fil-politika dwar l-enerġija. Meta jkunu qed jiġu implimentati l-miżuri, il-KESE jirrakkomanda li jiġu evitati b'mod assolut l-inflessibbiltà burokratika, l-averżjoni għar-riskju u d-distorsjoni tas-suq, jiġifieri kwalunkwe ostaklu li jxekkel l-innovazzjoni. Għandhom jitħeġġu l-ixpruni ta' ideat u kunċetti ġodda. L-aktar kompitu importanti huwa l-iżvilupp tekniku u xjentifiku ta' teknoloġiji u innovazzjonijiet fil-qasam tal-enerġija. Dan jikkonċerna b'mod partikolari t-tkomplija u l-iżvilupp tal-Pjan tat-Teknoloġija Enerġetika Strateġika (Pjan SET) matul il-perjodu ta' finanzjament 2014-2020. Għandhom jintużaw strumenti adatti biex jiġi żgurat il-bilanċ bejn, minn naħa, l-iżvilupp ta' proġetti ppjanati tajjeb u, min-naħa l-oħra, l-possibbiltà li jiġu adottati diversi approċċi ġodda u kompetittivi. Huwa biss permezz tal-esperjenza u firxa wiesgħa ta' għażliet u kunċetti b'taħlita tal-enerġija ugwalment wiesgħa li jista' jiġi żgurat is-suċċess fit-tul tal-kompitu enormi li għandna quddiemna. Fid-dawl tan-nuqqas ta' finanzjament mistenni fil-qafas tal-baġits tal-Kummissjoni għar-riċerka u l-iżvilupp fi ħdan l-Orizzont 2020 kif ukoll fil-baġits għar-riċerka u l-iżvilupp tal-Istati Membri, huwa aktar u aktar importanti li jintużaw il-Fondi Strutturali tal-UE, il-Fond Ewropew tal-Investiment kif ukoll id-dħul mill-iskema tal-UE għan-negozjar ta' emissjonijiet, u b'mod partikolari li l-potenzjal ta' investiment tal-ekonomija jiġi orjentat lejn l-indirizzar ta' din l-isfida enormi. Il-fondi pubbliċi għar-riċerka u l-iżvilupp għandhom jintużaw fejn l-għanijiet ta' riċerka jirrikjedu dan iżda l-industrija, b'mod raġonevoli, ma tkunx mistennija tagħmel l-investimenti rilevanti (ara punt 3.20). Fid-dawl tal-isfidi sal-2020 u lil hinn, il-Kummissjoni, bħala parti integrali mill-politika tagħha dwar l-enerġija, tippreżenta l-istrateġija tagħha li għandha toħloq teknoloġiji u innovazzjonijiet ġodda. Għaldaqstant, il-Kummissjoni ser: tistabbilixxi pjan direzzjonali integrat fil-qafas tal-Pjan SET sa tmiem l-2013; tfassal pjan ta' azzjoni għall-investiment flimkien mal-Istati Membri; issaħħaħ is-sistema ta' rapportar flimkien mal-Istati Membri; tistieden lill-Pjattaformi Teknoloġiċi Ewropej biex jaġġustaw il-mandat, l-istruttura u l-kompożizzjoni tagħhom skont il-pjan direzzjonali integrat; tistabbilixxi struttura ta' koordinazzjoni fi ħdan il-Grupp ta' Tmexxija tal-Pjan SET. Barra minn dan, il-Kummissjoni tistieden lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill: isaħħu l-appoġġ tagħhom għall-Pjan SET; japprovaw il-prinċipji u l-iżviluppi proposti; jappoġġjaw il-fatt li r-riżorsi tal-UE kif ukoll dawk nazzjonali, reġjonali u privati jintużaw b'mod adatt. Il-Kummissjoni tistieden ukoll lill-Istati Membri u lir-reġjuni: jikkoordinaw aktar mill-qrib il-programm ta' riċerka u innovazzjoni tagħhom fil-qasam tal-enerġija; jużaw ir-riżorsi tal-Fondi Strutturali tal-UE, tal-Fond Ewropew tal-Investiment u d-dħul mill-iskema tal-UE għan-negozjar ta' emissjonijiet għal dan il-għan u jqarrbu l-programmi nazzjonali u reġjonali individwali lejn l-Alleanza Ewropea għar-Riċerka dwar l-Enerġija; isaħħu l-ħidma fil-qafas ta' miżuri u clusters konġunti; jappoġġjaw introduzzjoni aktar rapida fis-suq tat-teknoloġiji tal-enerġija sostenibbli. Fid-dawl tal-bżonnijiet dejjem akbar fir-rigward tal-enerġija madwar id-dinja, is-sitwazzjoni kritika tar-riżorsi u l-problema klimatika, il-Kumitat f'diversi opinjonijiet ġibed l-attenzjoni għall-kompitu enormi li tiġi żgurata provvista tal-enerġija sostenibbli, sigura, li tirrispetta l-ambjent u li tkun ekonomikament vijabbli għall-Ewropa. Il-Kumitat iqis li din il-Komunikazzjoni hija pass importanti ieħor fit-triq twila biex jinkiseb dan il-għan. B'hekk jappoġġja bis-sħiħ il-miżuri proposti mill-Kummissjoni. Huwa biss permezz ta' approċċ komuni, ikkoordinat u kooperattiv mill-atturi involuti kollha, b'mod partikolari: il-Kunsill Ewropew; il-Parlament Ewropew; il-Kummissjoni Ewropea u d-diversi oqsma ta' politika tagħha; l-Istati Membri u l-korpi tagħhom; l-awtoritajiet lokali u reġjonali; l-industrija, inklużi l-intrapriżi ż-żgħar u ta' daqs medju (SMEs); l-organizzazzjonijiet ta' riċerka u l-universitajiet; il-partiti politiċi, ir-rappreżentanti tas-soċjetà ċivili, l-imsieħba soċjali u ċ-ċittadini li dan l-għan jista' jinkiseb b'mod sħiħ u bi spiża aċċettabbli. Fil-fehma tal-Kumitat, il-miżuri mħabbra mill-Kummissjoni jmorru f'din id-direzzjoni u għaldaqstant huma appoġġjati bis-sħiħ. Fl-istess ħin, il-Kumitat jirrakkomanda wkoll li dejjem tiġi kkunsidrata s-sitwazzjoni internazzjonali u li tittieħed azzjoni f'kooperazzjoni mal-programmi rilevanti ta' pajjiżi barra mill-UE. Għalkemm il-miżuri u l-kundizzjonijiet proposti mill-Kummissjoni u appoġġjati mill-Kumitat huma meħtieġa wkoll, huma jinkludu għadd ta' aspetti li meta jiġu implimentati jistgħu jkunu problematiċi jew iqajmu kunflitti u dan għandu assolutament jiġi evitat. Fost affarijiet oħra, dan jinvolvi t-tendenza ta' proċeduri wisq ċentralizzati, kumplessi u ekonomikament ippjanati, li jkunu kkaratterizzati minn regolamentazzjoni u burokrazija formali eċċessivi. Madankollu tista' titfaċċa karatteristika mhux mixtieqa oħra peress li min-naħa tal-istituzzjonijiet li jipprovdu u jirċievu l-appoġġ u l-atturi fi ħdanhom hemm it-tendenza li jevitaw ir-riskji. Dan jista' jwassal biex tingħata preferenza lill-promozzjoni ta' teknoloġiji diġà magħrufa. Dan hu dovut ukoll għall-fatt li sikwit ikun hemm nuqqas ta' esperti rikonoxxuti u bl-esperjenza fl-oqsma rilevanti fil-korpi tat-teħid tad-deċiżjonijiet. Madankollu, proċess ippjanat minn qabel ikun l-aktar adatt jekk tkun teżisti diġà bażi teknoloġika u ta' għarfien adegwata sabiex il-miżuri ġodda jkunu jistgħu jiġu definiti b'mod ċar u t-triq 'il quddiem tkun ċara għalkollox, b'tali mod li ma jkunux meħtieġa u saħansitra mhux mixtieqa bidliet jew innovazzjonijiet addizzjonali. Dan jirrikjedi l-implimentazzjoni madwar l-UE tal-politiki u l-approċċi kooperattivi msemmija fil-punt 3.3. sabiex jiġu liberati u kkonsolidati l-forzi komuni. Iżda fl-istess ħin tinħtieġ pluralità kbira ta' approċċi u kunċetti ta' sistemi, kif ukoll flessibbiltà kbira fir-rigward tal-kunċetti innovattivi u l-karatteristiċi reġjonali, fi kliem ieħor għandhom jiġu stimolati l-ideat permezz tal-metodu "trial and error" kif ukoll li tkun possibbli u titħeġġeġ il-kompetizzjoni. Dan il-bżonn għalhekk għandu jikkumplementa l-miżuri ta' koordinazzjoni u konsultazzjoni. F'dan ir-rigward, permezz ta' strumenti adatti għandu jiġi żgurat il-bilanċ bejn, minn naħa, l-iżvilupp ta' proġetti ppjanati tajjeb u, min-naħa l-oħra, l-possibbiltà li jiġu adottati għadd ta' approċċi ġodda. Il-Kumitat għaldaqstant jaqbel mal-Kummissjoni dwar il-fatt li jeħtieġ li jinħolqu l-kundizzjonijiet qafas adatti għal dan il-għan, li jiggarantixxu l-flessibbiltà, l-innovazzjoni, it-teħid tar-riskji kif ukoll temi ġodda ta' riċerka. Għal dan il-għan jinħtieġu strumenti u strutturi governattivi speċifiċi. Dan huwa l-każ b'mod partikolari tal-promozzjoni tal-proġetti orjentati lejn l-innovazzjoni fis-settur industrijali. Fil-fatt, hemm bosta eżempji li juru li l-aktar innovazzjonijiet importanti ma joħorġux mis-suq tal-aktar industriji dominanti iżda minn "barra", pereżempju mill-qasam tal-SMEs. Politika nazzjonali dwar l-innovazzjoni li tiffoka l-ewwel u qabel kollox fuq "is-suċċessi nazzjonali" tista' tkun fil-periklu li tivvaluta ħażin l-iżviluppi tekniċi u tissottovaluta l-importanza tagħhom. L-ajruplan ma ġiex ivvintat mill-industrija ferrovjarja jew dik tal-vapuri. Kif diġà ġie ddikjarat minn awturi oħra: l-elettriku ma żviluppax għax kompliet tiġi żviluppata x-xemgħa". Għalhekk mhijiex l-industrija tax-xemgħat li għandha tiġi privileġġjata, iżda għandna nżommu għajnejna miftuħin għal xpruni ta' ideat u kunċetti fundamentalment ġodda sabiex nippromovuhom b'mod speċjali. Madankollu, il-proposti tal-Kummissjoni jistgħu joħolqu kunflitt ieħor - dak bejn l-innovazzjoni u t-tqegħid fis-suq. Minn naħa, l-innovazzjoni tirnexxi biss jekk tistabbilixxi ruħha fis-suq u tegħleb il-problemi frekwenti u tipiċi tal-bidu. Minkejja li l-għajnuna għat-tqegħid fis-suq (ara wkoll punt 3.26) jew saħansitra t-tariffi imposti (pereżempju liġijiet dwar il-feed-in tal-elettriku) jistgħu jkunu effikaċi ħafna f'dan il-każ, huma jistgħu jikkawżaw ukoll distorsjonijiet fis-suq fil-perjodu fit-tul għad-detriment tal-aktar soluzzjonijiet adatti. L-esperjenza fir-rigward tal-liġijiet dwar il-feed-in turi kemm huwa diffiċli li jiġu kkoreġuti fil-ħin l-iżbalji ladardba jkunu saru. Dan ifixkel l-adozzjoni ta' soluzzjonijiet aħjar jew ta' miżuri aktar importanti. Għaldaqstant, fil-prinċipju l-għajnuna għat-tqegħid fis-suq ta' teknoloġiji ġodda għandha tingħata l-aktar l-aktar sakemm dawn jiksbu sehem raġonevoli fis-suq. Il-Kumitat għaldaqstant jirrakkomanda li din il-kwistjoni tiġi analizzata fil-fond. L-istrumenti ta' għajnuna possibbli għat-tqegħid fis-suq għandhom assolutament jipprovdu qafas prevedibbli u stabbli għall-investiment, iżda hawn għandu jiġi żgurat li jiġu evitati l-iżvantaġġi għad-detriment tas-suq u ostili għall-innovazzjoni (ara wkoll il-punti 3.25 u 3.26), pereżempju billi jiġi inkluż tnaqqis gradwali suffiċjenti tal-għajnuna sa mill-bidu nett. Madankollu, fil-fehma tal-Kummissjoni u l-Kumitat l-aktar kompitu importanti fil-qasam tal-enerġija huwa l-iżvilupp tekniku u xjentifiku tat-teknoloġiji u l-innovazzjonijiet. Dan jinvolvi l-interazzjoni u l-punti ta' tensjoni bejn ir-riċerka fundamentali, l-iżvilupp, id-demostrazzjoni u l-innovazzjoni, għall-kummerċjalizzazzjoni ta' suċċess tat-tekniki, il-proċeduri u l-modi ta' organizzazzjoni kollha meħtieġa għall-konverżjoni tal-provvista attwali tal-enerġija tagħna kif stabbilit fil-Pjan Direzzjonali għall-Enerġija 2050 u lil hinn, iżda li fil-biċċa l-kbira tagħhom għadhom mhux prevedibbli. Fir-rigward tal-użu tal-fondi pubbliċi, jiġifieri r-riżorsi finanzjarji li ġejjin mit-taxxi (jew il-kontribuzzjonijiet obbligatorji) taċ-ċittadini jew tal-ekonomija, għandha ssir il-mistoqsija fundamentali: għal liema għanijiet ta' finanzjament għandhom jintużaw jew jiġu permessi u x'riżorsi ser jiġu provduti mis-settur privat? Il-Kumitat mhux beħsiebu jidħol fl-aspett legali ta' din il-kwistjoni iżda hawnhekk ser jiddiskuti l-aspetti tal-kontenut u dawk tematiċi. Huwa jqis li kwalunkwe appoġġ provdut mill-Kummissjoni (u b'hekk li ġej minn fondi pubbliċi) għandu jiffoka fuq il-missjonijiet li l-anqas li jibbenefikaw minn finanzjament privat. Dan jista' jkun minħabba r-raġunijiet tipiċi li ġejjin: hemm riskju kbir b'rabta mal-iżvilupp tagħhom, b'kuntrast mal-benefiċċji potenzjali konsiderevoli f'każ li l-inizjattiva tirnexxi; l-ispejjeż li jiġġarrbu huma għoljin ħafna u jistgħu biss jiġġarrbu b'mod konġunt minn diversi sorsi pubbliċi ta' finanzjament; il-limitu ta' żmien sabiex jinkiseb vantaġġ siewi huwa twil wisq; it-teknoloġiji kkonċernati jkunu teknoloġiji trasversali jew ewlenin (pereżempju materjali ġodda); ir-riżultat ma jistax jitqiegħed fis-suq mill-ewwel iżda huwa bżonn soċjali jew ambjentali ġenerali. Il-Kumitat jemmen li l-iżvilupp adatt tal-EERA hu mod ta' organizzazzjoni importanti biex jinkisbu, fl-oqsma kollha relatati mal-enerġija, il-viżjoni komuni u l-effikaċja fil-livell Ewropew li sal-lum il-ġurnata wasslu pereżempju biex ir-riċerka Ewropea dwar il-fużjoni fil-qafas tal-programmi preċedenti EURATOM tirnexxi. Għaldaqstant jeħtieġ li l-EERA tingħata struttura governattiva adatta għar-riċerka u l-iżvilupp li tippermetti approċċ globali fir-rigward tas-suġġetti relatati mar-riċerka u l-iżvilupp u raggruppament tal-kompetenzi Ewropej. Għal dan il-għan, il-Kumitat itenni t-talba tiegħu li jiġi previst l-involviment kwalifikat, kompetenti u sinifikanti tal-Kummissjoni fit-teħid tad-deċiżjonijiet u t-tqassim tar-riżorsi finanzjarji rispettivi. Fir-rigward tal-ispejjeż reali u l-baġit disponibbli għal dan il-għan fil-livell tal-Kummissjoni, il-Kumitat itenni d-dispjaċir tiegħu, kif diġà għamel diversi drabi, li l-pakkett previst għall-programm Orizzont 2020 fil-qafas finanzjarju 2014-2020 mhuwiex suffiċjenti meta jitqies id-daqs tal-kompitu u l-importanza tal-problema. Minn naħa, huwa ħafna aktar importanti li jsir l-aħjar użu possibbli mill-fondi limitati għar-riċerka u l-iżvilupp tal-Orizzont 2020 (kriterji għad-distribuzzjoni ta' fondi), li dawn jaġixxu bħala lievi u inċentivi biex iħeġġu lill-Istati Membri u lis-settur privat biex jinvestu aktar fir-riċerka u l-iżvilupp. Min-naħa l-oħra, jeħtieġ ukoll li, kif tipproponi l-Kummissjoni, jinstabu sorsi oħra ta' finanzjament, jiġifieri jintużaw il-Fondi Strutturali tal-UE, il-Fond Ewropew tal-Investiment kif ukoll id-dħul (li issa huwa baxx ħafna) mill-iskema tal-UE għan-negozjar ta' emissjonijiet iżda b'mod partikolari li jiġi liberat il-potenzjal tal-investiment tal-ekonomija tas-suq u tal-industriji u li jiġi dirett lejn din l-isfida konsiderevoli. Eżempju partikolarment estrem ta' regoli li qed ifixklu l-innovazzjoni jikkonċerna għal darb'oħra l-effetti tar-regoli dwar il-feed-in li jeżistu f'xi Stati Membri u li jinvolvu sussidjar eċċessiv tas-sorsi tal-enerġija intermittenti. Għalkemm fil-bidu dan kien strument estremament effettiv biex jiġu appoġġjati n-negozji li jkunu għadhom kemm fetħu (start-ups) u t-tqegħid fis-suq, wara s-suċċess inizjali tiegħu dan l-istrument wassal għal sussidjar eċċessiv sproporzjonat li kultant jirriżulta fi tnaqqis tant qawwi fil-prezzijiet fis-suq tal-elettriku li l-kumpaniji ma jkunx jaqblilhom jipprovdu l-kapaċitajiet ta' riżerva u jkomplu jiżviluppaw it-teknoloġiji, u wisq anqas li jiżviluppaw it-teknoloġiji tant meħtieġa tal-ħżin u jinvestu fihom. Barra minn hekk dan iwassal għas-sitwazzjoni paradossali u grotteska fejn il-konsumatur aħħari tal-enerġija elettrika jkollu jħallas għad-differenza konsiderevoli fil-prezz li hija r-riżultat tad-differenza bejn l-iktar prezzijiet baxxi (jekk mhux negattivi) fis-suq u u t-tariffa tal-feed-in li tosboq sew il-medja tal-livell tas-suq. Il-prezzijiet eċċessivi li jħallsu l-konsumaturi għall-enerġija mhumiex biss problema ġenerali għall-ekonomija Ewropea iżda huma wkoll waħda mill-kawżi tal-faqar enerġetiku li ġew trattati mill-Kumitat f'Opinjoni (TEN/516) dwar dan. Dan l-eżempju huwa intiż biex għal darb'oħra juri l-interazzjoni kumplessa li teżisti bejn l-innovazzjonijiet u l-kundizzjonijiet tas-suq. Għaldaqstant, il-Kumitat jerġa' jirrakkomanda li tinsab soluzzjoni mill-aktar fis għal din is-sitwazzjoni bil-għan li s-settur privat jingħata biżżejjed inċentivi biex jinvesti fl-iżvilupp tat-teknoloġiji u l-proċeduri innovattivi li tant huma meħtieġa u jkollu l-opportunità li jirnexxi f'termini ekonomiċi. Inkella, jekk dan ma jseħħx, anke l-aktar kumpaniji innovattivi jispiċċaw jagħmlu telf, inevitabbilment ifallu u jgħibu mis-suq minħabba l-kompetizzjoni fil-forma ta' teknoloġiji privileġġjati mill-Istat u ssussidjati ħafna. Fid-dawl tal-kummenti ta' hawn fuq, il-Kumitat jappoġġja l-prinċipji fundamentali mħabbra mill-Kummissjoni, b'mod partikolari: il-ħolqien ta' valur miżjud fil-livell tal-UE; il-kunsiderazzjoni tas-sistema kollha tal-enerġija (il-produzzjoni, l-infrastruttura, is-servizzi, eċċ.) meta jiġu stabbiliti l-prijoritajiet; ir-raggruppament tar-riżorsi u l-użu ta' firxa ta' strumenti finanzjarji; l-idea li l-possibbiltajiet jibqgħu miftuħin filwaqt li ssir enfasi fuq l-aktar teknoloġiji promettenti lil hinn mill-2020. Fil-fatt, huwa biss permezz tal-esperjenza u firxa wiesgħa ta' għażliet u kunċetti b'taħlita tal-enerġija ugwalment wiesgħa li jista' jiġi żgurat is-suċċess fit-tul tal-kompitu enormi li għandna quddiemna. Għal dan il-għan jinħtieġu prammatiżmu, realiżmu u paċenzja. Fid-dawl tal-kummenti ta' hawn fuq, il-Kumitat jappoġġja wkoll l-għanijiet stabbiliti fil-Komunikazzjoni dwar l-iżvilupp: il-ksib tal-potenzjal kollu tal-effikaċja enerġetika; il-provvista ta' soluzzjonijiet kompetittivi; it-trawwim tal-innovazzjoni f'kundizzjonijiet reali u bbażati fuq is-suq. Barra minn hekk, il-Kumitat jappoġġja bis-sħiħ il-ħidma ta' riċerka u ta' żvilupp fil-qasam tal-użu tal-fissjoni nukleari, suġġett li mhux ser jindirizza aktar f'din l-Opinjoni peress li diġà pparteċipa b'mod attiv f'konferenza dwar is-suġġett (Simpożju: Benefits and limitations of nuclear fission for a low-carbon economy [Il-benefiċċji u l-limitazzjonijiet tal-fissjoni nukleari għall-ekonomija b'livell baxx ta' karbonju], Brussell, Frar 2013). Barra minn hekk, fir-rigward tal-iżvilupp tal-enerġiji rinnovabbli intermittenti, il-Kumitat itenni r-rakkomandazzjoni tiegħu li tingħata prijorità u jiġu enfasizzati aktar l-iżviluppi ffokati fuq l-elementi tas-sistema kollha li għadhom neqsin u li jippermettu li jkun hemm provvista tal-enerġija adatta u ffokata aktar fuq il-klijent. Dan jikkonċerna l-ewwel u qabel kollox l-iżvilupp ta' sistemi ta' ħżin tal-enerġija b'kapaċità suffiċjenti li jkunu kemm jista' jkun effikaċi u bi prezz raġonevoli. Il-Kumitat jara li hemm bżonn partikolari li nirkupraw fil-qasam tal-iżvilupp u l-applikazzjoni adatti fuq skala kbira tal-elettrokimika u t-teknika tal-elettroliżi u l-materjali korrispondenti. Barra minn hekk, dan jippermetti wkoll li tiġi stabbilita rabta sistemika bejn l-enerġiji rinnovabbli intermittenti u s-settur tal-mobbiltà (kombustibbli jew ċelloli tal-fjuwil) fossili (gass jew likwidi), kif diġà huwa l-każ tal-vetturi elettriċi li jaħdmu bil-batteriji. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013. Nhar l-10 ta' Ġunju 2013 u nhar l-14 ta' Ġunju 2013, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill Ewropew rispettivament iddeċidew, b'konformità mal-Artikoli 172 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-Sezzjoni Speċjalizzata għat-Trasport, l-Enerġija, l-Infrastruttura u s-Soċjetà tal-Informazzjoni, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar it-30 ta' Settembru. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'121 vot favur, l-ebda (0) vot kontra u 2 astensjonijiet. Kif tenna f'diversi opinjonijiet, il-KESE huwa konvint li l-aċċess għall-broadband għal kulħadd huwa fattur importanti għall-iżvilupp tal-ekonomija Ewropea u li issa huwa element essenzjali għall-ħolqien ta' impjiegi ġodda. Barra minn hekk, fil-fehma tal-KESE, il-bini tas-suq uniku diġitali, li huwa wieħed mill-għanijiet prijoritarji tal-UE, jeħtieġ l-interkonnessjoni u l-interoperabbiltà tan-networks nazzjonali. Huwa wkoll element essenzjali għall-aċċessibbiltà ta' ħafna territorji li huma ekonomikament u kulturalment żvantaġġati. Madankollu, fit-8 ta' Frar 2013, permezz tal-qafas finanzjarju pluriennali l-ġdid. il-Kunsill naqqas il-baġit għas-CEF diġitali għal EUR 1 biljun. Il-proposta emendata tieħu inkunsiderazzjoni l-pożizzjonijiet l-aktar reċenti meħuda mill-Kunsill u mill-Kumitat kompetenti tal-Parlament Ewropew. Għaldaqstant, il-KESE jinnota b'dispjaċir li l-proposta riveduta tal-Kummissjoni tipprevedi li l-baġit li inizjalment ġie previst (EUR 9,2 biljun) tnaqqas sew għal EUR 1 biljun u jinnota b'dispjaċir li l-Kummissjoni jkollha tagħmel emendi sostanzjali għall-proġetti ta' interess komuni għall-iżvilupp tan-netwerks tal-broadband u l-infrastrutturi tas-servizzi diġitali. Skont il-KESE, l-iffriżar inevitabbli ta' għadd ta' proġetti kkawżat minn din id-deċiżjoni jpoġġi fir-riskju l-avanz teknoloġiku li l-UE kienet kisbet f'ħafna setturi strateġiċi. Il-KESE jenfasizza d-diffikultà enormi biex il-Kummissjoni talloka b'mod effettiv u ekwu l-fondi previsti mir-Regolament, minħabba t-tnaqqis drastiku tal-allokazzjoni oriġinali. Madankollu, il-KESE jilqa' l-fatt li l-prinċipju tan-newtralità teknoloġika, li huwa fundamentali għall-internet verament miftuħ, huwa affermat mill-ġdid. Il-KESE jfakkar li r-riżorsi jridu jintużaw għal soluzzjonijiet ta' netwerks miftuħa u aċċessibbli fuq bażi mhux diskriminatorja bi spiża aċċessibbli għaċ-ċittadini u n-negozji. Il-KESE jtenni t-talba tiegħu għall-iżvilupp ta' mapep Ewropej, nazzjonali u reġjonali li jidentifikaw iż-żoni b'nuqqas ta' kopertura u jiffaċilitaw l-iżvilupp ta' inizjattivi ġodda, pubbliċi jew privati. Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li l-ebda Stat Membru jew investitur mhu lest li jiffinanzja servizzi transkonfinali. Barra minn hekk, il-ftuħ għall-kooperazzjoni ma' pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali huwa importanti biex tittejjeb l-interoperabbiltà bejn in-netwerks rispettivi tat-telekomunikazzjonijiet. Fil-fehma tal-KESE, il-multiplikazzjoni ta' operaturi alternattivi, għalkemm inkoraġġixxet l-innovazzjoni u prezzijiet aktar baxxi għall-konsumaturi, naqqset sew il-marġnijiet tal-operaturi pubbliċi u privati diġà stabbiliti u għalhekk illimitat jew saħansitra ġabet fix-xejn il-kapaċità ta' xi wħud minnom għall-investiment. Il-KESE jemmen li hija meħtieġa politika Ewropea ġdida fir-rigward tar-regolamentazzjoni tan-netwerks — msaħħa mill-kompetizzjoni virtuża — u li din għandha twassal għal involviment qawwi u komuni min-naħa tal-operaturi Ewropej ewlenin sabiex, mal-ħruġ mill-kriżi, ilaħħqu mad-dewmien tal-iżvilupp tal-broadband ta' veloċità għolja u veloċità għolja ħafna, u jwaqqfu n-nixfa diġitali. Il-KESE jinnota b'dispjaċir li fuq suġġett daqshekk importanti, il-Kunsill, il-Parlament u l-Kummissjoni m'għandhomx pożizzjoni unanima. Minħabba l-iskala tal-finanzjament il-ġdid, il-KESE jemmen li l-aċċess għall-internet għaċ-ċittadini kollha u l-iżvilupp tal-broadband u ta' pjattaformi ta' servizzi pan-Ewropej għadhom prijoritarji. Il-Kumitat huwa mħassab li l-Kummissjoni, fuq talba tal-Kunsill skont rappreżentant tal-Kummissjoni, fit-test rivedut – l-Artikolu 8 – ħassar ir-referenza għall-Kumitat Ekonomiku u SoċjaliEwropew u għall- Kumitat tar-Reġjuni Il-Kumitat jixtieq li huwa jirċievi dan ir-rapport. Fl-aħħar nett, il-Kumitat itenni li minn issa 'l quddiem huwa assolutament essenzjali li l-konnessjoni mal-internet issir parti mis-servizz universali. L-Aġenda Diġitali tal-UE għandha l-għan li timplimenta servizzi pubbliċi onlajn transkonfinali sabiex tiffaċilita l-mobbiltà tan-negozji u taċ-ċittadini. Għalhekk il-bini tas-suq uniku jirrikjedi l-interoperabbiltà ta' dawn is-servizzi diġitali emerġenti. L-UE stabbilixxiet miri ambizzjużi għat-tnedija u l-użu tal-broadband sal-2020. Fid-29 ta' Ġunju 2011, il-Komunikazzjoni "Baġit għall-Ewropa 2020" marbuta mal-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP) li jmiss (2014-2020), ipproponiet, b'mod partikolari, il-ħolqien tal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (CEF) u li EUR 9,2 biljun jkunu ddedikati għan-netwerks u s-servizzi diġitali. Iżda fit-8 ta' Frar 2013, permezz tal-qafas finanzjarju pluriennali l-ġdid, il-Kunsill naqqas il-baġit għas-CEF diġitali għal EUR 1 biljun. Fuq din il-bażi l-ġdida, il-proposta emendata tqis, sa fejn ikun possibbli, l-iktar pożizzjonijiet reċenti addottati mill-Kunsill u mill-Kumitat kompetenti tal-Parlament Ewropew. Il-Proposta għandha l-għan li terġa' tiffoka l-intervent tas-CEF fuq għadd iżgħar ta' infrastrutturi tas-servizz diġitali, fuq il-bażi ta' sett ristrett ta' kriterji għall-prijoritizzazzjoni, u l-kontribuzzjoni limitata għall-broadband permezz ta' strumenti finanzjarji, sabiex timmobilizza l-investiment privat u l-investimenti minn sorsi pubbliċi oħra għajr is-CEF. Minkejja l-kontribuzzjoni finanzjarja limitata prevista għall-broadband, il-Proposta tistabbilixxi qafas li jippermetti li n-negozji u l-atturi istituzzjonali, bħalma huma l-Bank Ewropew tal-Investiment, jipprovdu kontribuzzjonijiet ogħla. L-għan ewlieni tar-Regolament huwa li t-trażmissjonijiet diġitali jsiru b'mod iżjed fluwidu u li jintemmu l-konġestjonijiet. Il-linji gwida huma akkumpanjati minn lista ta' proġetti ta' interess komuni għall-użu tal-infrastrutturi tas-servizzi diġitali u n-netwerks tal-broadband. Dawn il-proġetti ser jikkontribwixxu għat-titjib tal-kompetittività tal-ekonomija Ewropea, b'mod partikolari tal-intrapriżi ż-żgħar u ta' daqs medju (SMEs), għall-promozzjoni tal-interkonnessjoni u l-interoperabbiltà ta' netwerks nazzjonali, reġjonali u lokali kif ukoll l-aċċess għal dawn in-netwerks u ser jgħinu wkoll biex jappoġġjaw l-iżvilupp ta' suq uniku diġitali. F'sitwazzjoni tas-suq diffiċli, l-interess ekonomiku li jsiru invesitmenti fin-netwerks tal-broadband, u li jiġu forniti servizzi essenzjali ta' interess ġenerali jidher li huwa limitat anke jekk is-suq uniku diġitali għandu potenzjal konsiderevoli għat-tkabbir. Huma ppjanati sussidji diretti għall-infrastrutturi tas-servizz diġitali biex jindirizzaw il-konġestjonijiet marbuta mal-użu tas-servizzi fi ħdan l-oqfsa interoperabbli. Fil-biċċa l-kbira tal-każijiet, dawn il-pjattaformi huma totalment iffinanzjati mill-UE, billi ma hemmx sidien fiżiċi ta' infrastruttura Ewropea tas-servizz interoperabbli. Issa huwa ċar li l-ebda Stat Membru jew investitur ma huwa lest li jiffinanzja servizzi transkonfinali. Għaldaqstant, il-valur miżjud tal-UE huwa għoli. Kull sena, skont il-fondi disponibbli u l-prijoritajiet definiti, madankollu ser jibqgħu jintużaw l-infrastrutturi tas-servizz diġitali. Fid-dawl tal-kuntest baġitarju Ewropew, l-għajnuna pubblika ser tiġi minn sorsi oħra minbarra s-CEF, b'mod partikolari sorsi nazzjonali u l-Fondi Ewropej Strutturali u tal-Investiment (ESIF). Is-CEF tista' tiffinanzja biss numru limitat ta' proġetti tal-broadband, iżda ser tiffaċilita l-allokazzjoni effiċjenti tar-riżorsi tal-ESIF, b'mod partikolari billi tuża fondi dedikati għall-programmi operattivi. Madankollu, dawn il-kontribuzzjonijiet jistgħu jintużaw biss fl-Istat Membru kkonċernat. Fil-qasam tal-broadband, din il-proposta hi limitata li tipprovdi għal mekkaniżmi biex jiġu allokati, b'mod partikolari, ir-riżorsi tal-Fondi Strutturali. B'hekk inżamm il-prinċipju tan-newtralità teknoloġika. Il-proġetti "Konnessjonijiet bażi trans-Ewropej ta' veloċità għolja għall-amministrazzjonijiet pubbliċi" u "Soluzzjonijiet tat-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni għal netwerks tal-enerġija intelliġenti u għall-forniment ta' Servizzi tal-Enerġija Intelliġenti" tħassru. L-iżvilupp ta' infrastrutturi ġodda ta' servizzi diġitali li jiffaċilitaw il-moviment minn pajjiż għall-ieħor, il-"Pjattaforma Ewropea għall-interkonnessjoni tas-servizzi tal-impjiegi u tas-sigurtà soċjali", u "Pjattaformi ta' kooperazzjoni amministrattiva onlajn" ġew abbandunati. Il-Kumitat għall-Industrija, ir-Riċerka u l-Enerġija tal-Parlament Ewropew żied infrastrutturi addizzjonali ta' servizzi diġitali dwar "L-użu ta' infrastrutturi fit-trasport pubbliku li jippermettu l-użu ta' servizzi ta' prossimità sikuri u interoperabbli", "Pjattaforma ta' Soluzzjoni Onlajn għat-Tilwim", "Pjattaforma Ewropea ta' Aċċess għar-Riżorsi Edukattivi", u "Servizzi ta' fatturar elettroniċi transkonfinali interoperabbli". Madankollu, il-PE daħħal miri ta' veloċitajiet ta' trażmissjoni ambizzjużi ħafna ("1Gbps fejn possibbli u aktar"). L-għan tal-Aġenda Diġitali għall-Ewropa li timplimenta għal kulħadd infrastruttura diġitali tal-broadband b'veloċità għolja, permezz ta' teknoloġiji fissi u teknoloġiji mingħajr fili, jitlob għal miżuri biex jiġu eliminati l-"konġestjonijiet diġitali". Minħabba li l-baġit li inizjalment ġie previst (EUR 9,2 biljun) tnaqqas sew għal EUR 1 biljun, il-Kummissjoni kellha tagħmel emendi sostanzjali għall-proġetti ta' interess komuni għall-iżvilupp tan-netwerks tal-broadband u l-infrastrutturi tas-servizzi diġitali. Kif il-KESE tenna f'diversi opinjonijiet, huwa konvint li aċċess għall-broadband għal kulħadd huwa fattur ewlieni għall-iżvilupp tal-ekonomiji moderni, iżda wkoll dan sar element essenzjali għall-ħolqien ta' impjiegi ġodda, għal koeżjoni aħjar, għall-benesseri u għall-inklużjoni diġitali ta' individwi u territorji sħaħ li huma ekonomikament u kulturalment żvantaġġati. L-iffissar tal-għanijiet u l-prijoritajiet tal-proġetti ta' interess komuni żviluppati biex dan jitlaħaq jissodisfa rekwiżit essenzjali: l-użu tar-riżorsi finanzjarji bl-aħjar mod possibbli u t-tilħiq ta' għanijiet speċifiċi, filwaqt li jiġi evitat li l-finanzjament jixxerred wisq/ikun wisq frammentat. Il-KESE jilqa' l-fatt li l-prinċipju tan-newtralità teknoloġika, li huwa fundamentali għal internet verament miftuħ, huwa affermat mill-ġdid. Il-KESE jfakkar li r-riżorsi jridu jintużaw għal soluzzjonijiet ta' netwerks miftuħa u aċċessibbli fuq bażi mhux diskriminatorja bi spiża aċċessibbli għaċ-ċittadini u n-negozji. Madanakollu, il-KESE jenfasizza d-diffikultà enormi biex il-Kummissjoni talloka b'mod ekwu l-fondi previsti mir-Regolament, minħabba l-kollass tal-baġit. Issa huwa ċar li l-ebda Stat Membru jew investitur ma huwa lest li jiffinanzja s-servizzi transkonfinali. Għaldaqstant, il-valur miżjud tal-UE huwa għoli. Il-KESE jtenni t-talba tiegħu għall-iżvilupp ta' mapep Ewropej, nazzjonali u reġjonali li jidentifikaw iż-żoni b'nuqqas ta' kopertura u jiffaċilitaw l-iżvilupp ta' inizjattivi ġodda, pubbliċi jew privati. Barra minn hekk, il-ftuħ għal kooperazzjoni ma' pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali huwa importanti biex tittejjeb l-interoperabbiltà bejn in-netwerks rispettivi tat-telekomunikazzjonijiet. Fil-fehma tal-KESE, il-multiplikazzjoni ta' operaturi alternattivi, għalkemm tat spinta lill-kompetizzjoni u naqqset il-prezzijiet għall-konsumaturi, naqqset sew il-marġnijiet tal-operaturi diġà stabbiliti u għalhekk illimitat il-kapaċità tagħhom għall-investiment. Għalhekk huwa importanti li jkun hemm riflessjoni dwar politika Ewropea ġdida għar-regolazzjoni tan-netwerk, li tippermetti l-involviment qawwi u komuni tal-atturi kollha Ewropej fis-settur, sabiex, mal-ħruġ mill-kriżi, ilaħħqu mad-dewmien tal-iżvilupp tal-broadband ta' veloċità għolja u veloċità għolja ħafna. Il-KESE jinnota b'dispjaċir li, fuq suġġett daqshekk importanti, hemm oppożizzjoni bħal din bejn il-Kunsill, il-PE u l-Kummissjoni. Il-kwistjoni kienet sinifikanti meta l-pakkett tat-telekomunikazzjonijet kien għadu ta' EUR 9 biljun għall-broadband u l-pjattaformi ta' servizzi. Minħabba l-iskala ta' dan il-finanzjament il-ġdid, jidher ġustifikat li jiġu ddedikati fondi għal proġetti li jikkostitwixxu l-bażi għal proġetti futuri li llum ġew posposti għal raġunijiet baġitarji. Il-bini tas-suq uniku diġitali jeħtieġ l-interkonnessjoni u l-interoperabbiltà tan-networks nazzjonali. F'dan il-kuntest ġdid ta' baġit li qiegħed kulma jmur jonqos, il-Kummissjoni trid turi rigorożità mill-akbar dwar il-kriterji tal-għażla tal-proġetti li ser ikunu ffinanzjati billi tissorveljhom u tevalwhom bir-reqqa. Il-KESE jfakkar li dawn il-proġetti jistgħu jgħinu lill-SMEs biex jaċċessaw l-ekonomija diġitali u biż-żmien joħolqu impjiegi sikuri. Il-Kumitat jitlob li jkun ippubblikat rapport perjodiku dwar l-użu ta' dawn il-fondi. Fl-aħħar nett, il-Kumitat itenni li minn issa 'l quddiem huwa assolutament essenzjali li l-konnessjoni mal-internet issir parti mis-servizz universali. Minħabba r-relazzjonijiet interistituzzjonali, huwa ta' sorpriża li saret tħassib, li l-KESE sab li l-Kummissjoni ħassret l-Artikolu 8 fit-test rivedut – ir-referenza għall-KESE u l-KtR. Waqt id-deliberazzjonijiet u fil-Kumitat, ir-rappreżentant tal-Kummissjoni spjega dan bħala talba mill-Kunsill. Jista' jkun li lużu tal-kelma "mibgħuta" kien problematiku. Jibqa' l-fatt li l-Kumitat jinsisti li jixtieq jirċievu r-rapport. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013 Nhar it-8 ta' Lulju 2013, il-Kummissjoni ddeċidiet, b'konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-Sezzjoni Speċjalizzata għat-Trasport, l-Enerġija, l-Infrastruttura u s-Soċjetà tal-Informazzjoni, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar it-30 ta' Settembru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'124 vot favur, vot wieħed (1) kontra u 4 astensjonijiet. Il-Kumitat jilqa' l-proposti tal-Kummissjoni li saru fil-Komunikazzjoni li l-għan tagħhom hu li joħolqu suq tat-trasport marittimu li jiffunzjona aħjar u jnaqqsu l-piż amministrattiv għas-settur marittimu biex b'hekk il-pożizzjoni kompetittiva tittejjeb. Fil-fatt huwa kien ittama li dawn il-proposti jinħarġu qabel. Fil-fehma tal-Kumitat il-fattibbiltà tal-proposti tal-Kummissjoni tiddependi ħafna mill-viżjoni tal-awtoritajiet doganali, waħda mill-iktar atturi importanti f'dan il-kuntest. Huwa jħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tiddiskuti l-proposti mal-kumitat doganali mill-iktar fis possibbli. Waħda mill-kundizzjonijiet biex jirnexxu l-proposti tal-Kummissjoni, kemm il-proposti dwar is-servizz regolari tat-trasport marittimu kif ukoll il-proposti li jaffettwaw l-eManifest, hi li s-sistemi tal-IT tal-Istati Membri għandhom ikunu kompletament interoperabbli għall-eManifest. Il-Kumitat jenfasizza li mill-esperjenza din mhix ħaġa faċli, anki jekk tibni fuq sistemi eżistenti. Fl-eManifest għandu jidher b'mod ċar li dan għandu jintuża espressament għas-servizzi marittimi kollha. Id-data li l-Kummissjoni għażlet għad-dħul fis-seħħ tal-eManifest, jiġifieri Ġunju 2015, għad li hija ottimista, hija adatta. Hekk jew b'hekk huma l-istess xahar u sena li fihom l-Istati Membri, huma obbligati jistabbilixxu l-punti uniċi ta' servizz, liema dati ġew stabbiliti minnhom stess. Servizz bħal dan huwa indispensabbli biex l-eManifest jiffunzjona sew, li inċidentalment it-tħejjijiet tekniċi għalih ma setgħux jibqgħu jistennew sena oħra. Il-Kumitat jindika wkoll il-bżonn li tiġi provduta informazzjoni korretta lill-atturi kollha, imma b'mod partikolari lill-awtoritajiet doganali. Fil-prattika jidher li l-awtoritajiet doganali ma kinux konxji tal-fatt li l-intraprendituri jużaw manifest fuq il-karta, li huwa permess mil-liġi, imma li minkejja dan ma kinux qed jiġu validati jew aċċettati minn dawn l-awtoritajiet doganali. Apparti l-attenzjoni lill-IT "konkreta" ("hard"), il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jagħtu attenzjoni lill-element inqas evidenti ("soft"), bħat-taħriġ u t-taħriġ mill-ġdid tal-persunal tad-dwana. B'xorti ħażina dan l-element ma jidhirx fil-proposti tal-Kummissjoni. Iżda b'xorti tajba l-Kummissjoni tagħraf l-importanza ta' sistemi tajba ta' informazzjoni u monitoraġġ, li naturalment huma indispensabbli għal proċess tajjeb ta' teħid tad-deċiżjonijiet. Il-Kumitat jixtieq jenfasizza li l-EMSA tista' tkompli taqdi rwol importanti f'dan il-kuntest. Il-Kumitat jista' jaqbel mal-fehma tal-Kumissjoni li matul ir-reviżjoni tad-Direttiva dwar is-sistema ta' monitoraġġ tat-trasport marittimu għandhom jitqiesu r-rekwiżiti tal-eManifest. Bħala konklużjoni, il-Kumitat iqis li huwa ferm importanti li wara l-adozzjoni tad-deċiżjonijiet dwar il-proposti tal-Kummissjoni jkun hemm djalogu regolari mal-awtoritajiet doganali, ir-rappreżentanti tas-settur tat-trasport marittimu, l-ispedituri u l-impjegati biex jiġu kkonsultati u infurmati dwar l-ostakli assoċjati mal-implimentazzjoni tal-proposti. Fit-trasport marittimu għad m'hemmx suq intern għalkemm l-Artikolu 28 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) jirreferi b'mod ċar dwar moviment ħieles tal-prodotti tal-UE fi ħdan l-UE. Dan huwa iktar u iktar il-każ peress li l-UE hija dipendenti mhux ftit fuq it-trasport marittimu għall-kummerċ mal-bqija tad-dinja u fis-suq tal-UE: 74 % tal-prodotti li jiġu importati jew esportati mill-UE u 37 % tal-iskambju tal-prodotti fl-Unjoni jgħaddu mill-portijiet. It-trasport marittimu, u tabilħaqq anke t-trasport bil-passaġġi interni tal-ilma, meta mqabbel ma' modi oħra tat-trasport għandu spejjeż iktar baxxi għal kull unità ta' xogħol u għal kull unità trasportata għandu inqas konsegwenzi negattivi fuq l-ambjent. Dan il-mod tat-trasport għadu qed jitgħabba b'piż amministrattiv mhux meħtieġ, li minħabba fih ma jistax jiffunzjona sew. Bħala eżempju nistgħu nieħdu s-sitwazzjoni frekwenti ħafna fejn il-bastimenti li jivvjaġġaw minn port fi Stat Membri tal-UE għal port fi Stat Membru ieħor, minħabba li joħorgu mit-12-il mil ta' ilma territorjali, ikollhom jimlew id-dokumenti uffiċjali doganali darbtejn, sakemm il-bastiment ma jaqax taħt ir-regoli għas-servizzi regolari tat-trasport marittimu. Il-prodotti abbord jitqiesu bħala prodotti minn barra l-Unjoni u huma soġġetti għal kontrolli doganali. Għad li dawn il-proċeduri jiġu applikati minħabba kunsiderazzjonijiet ta' sigurtà, sikurezza u finanzi, għandu jitqies li jġibu magħhom spejjeż addizzjonali u jwasslu għal dewmien fit-twassil tal-prodotti. Jekk fuq il-bastiment issir differenza bejn il-prodotti tal-Unjoni, li jistgħu jitqiegħdu fis-suq intern mingħajr formalitajiet addizzjonali, u l-prodotti minn barra l-Unjoni, li għandhom ikunu soġġetti għall-formalitajiet doganali tas-soltu, dan jista' jkun il-bidu ta' soluzzjoni. Għalhekk, fl-2010, il-Kummissjoni, appoġġjata mill-Kunsill, ħarġet bl-idea li jinħoloq Ċintorin Blu, li bl-Olandiż jintuża wkoll it-terminu Ingliż "Blue Belt", sabiex tissaħħaħ il-kompetittività tas-settur tat-trasport marittimu billi l-bastimenti jitħallew joperaw mingħajr xkiel fis-suq intern tal-UE, b'piżijiet amministrattivi mill-inqas, li jinkludu s-semplifikazzjoni u l-armonizzazzjoni tar-regoli għat-trasport marittimu minn portijiet ta' pajjiżi terzi. Il-kunċett ta' Ċintorin Blu huwa bbażat fuq il-proġett pilota li tnieda mill-Kummissjoni fl-2011f'kooperazzjoni mill-qrib mal-Aġenzija Ewropea għas-Sigurtà Marittima (EMSA) fejn intużat is-SafeSeaNet, is-sistema ta' monitoraġġ u informazzjoni tal-EMSA. Għad li mill-proġett pilota ħarġet ħafna informazzjoni utli, l-awtoritajiet doganali ammettew li din l-informazzjoni kellha tiġi komplementata b'informazzjoni dwar il-prodotti trasportati, b'mod partikolari b'referenza għall-istatus tal-prodotti: oriġini mill-UE jew oriġini minn pajjiżi terzi. Il-proċeduri għall-prodotti tal-UE jistgħu jsiru iktar flessibbli preċiżament abbażi ta' din l-aħħar differenza. Nhar it-8 ta' Lulju 2013, il-Kummissjoni ppubblikat il-Komunikazzjoni dwar "Ċintorin Blu, Żona Unika tat-Trasport għat-trasport marittimu". li tittejjeb il-kompetittività tat-trasport marittimu permezz tat-tnaqqis tal-piż amministrattiv; li jiġi stimulat il-ħolqien tal-impjiegi fit-trasport marittimu; li jitnaqqas l-impatt fuq l-ambjent mit-trasport marittimu. B'din il-Komunikazzjoni l-Kummissjoni qed timmira li toħloq qafas ta' politika bl-għan li jinkisbu l-għanijiet imsemmija hawn fuq billi tipproponi żewġ miżuri legali neċessarji li jemendaw id-Dispożizzjonijiet ta' Implimentazzjoni tal-Kodiċi Doganali (CCIP). Waħda minnhom diġà tressqet quddiem il-Kumitat kompetenti f'Ġunju 2013, it-tieni waħda ser tiġi proposta mill-Kummissjoni sal-aħħar tal-2013. L-ewwel miżura tinvolvi s-semplifikazzjoni addizzjonali tal-proċedura għat-tħaddim tas-servizzi regolari tat-trasport marittimu fl-UE. Din tinkludi regoli doganali għall-bastimenti li b'mod regolari jużaw l-istess portijiet tal-UE u jittrasportaw prinċipalment prodotti tal-Unjoni. Is-semplifikazzjoni tinkludi t-tnaqqis tal-perjodu ta' konsultazzjoni għall-Istati Membri minn 45 ġurnata għal 15-il ġurnata. Fl-istess ħin l-intrapriżi jistgħu jipproċedu biex jitolbu awtorizzazzjoni minn qabel għall-Istati Membri fejn ikollhom ħafna kummerċ, sabiex jiġi ffrankat il-ħin jekk titfaċċa l-possibbiltà ta' trasport lejn dan l-Istat Membru. It-tieni miżura għandha impatt ħafna ikbar peress li tagħmel ħafna iktar flessibbli l-formalitajiet doganali għall-bastimenti li jidħlu f'portijiet ta' pajjiżi terzi. Il-Kummissjoni tixtieq tintroduċi sistema li ttejjeb b'mod konsiderevoli l-proċeduri doganali billi tagħmel differenza bejn il-prodotti abbord bastiment li huma tal-Unjoni u dawk li mhumiex tal-Unjoni, li jridu jsegwu l-proċeduri doganali normali. Il-Kummissjoni tipproponi li tinħoloq dikjarazzjoni elettronika armonizzata għall-prodotti, l-eManifest, li permezz tagħha l-kumpaniji tat-trasport marittimu jkunu jistgħu jippreżentaw l-informazzjoni kollha dwar l-istatus tal-prodotti, minn ġewwa u barra l-UE, lill-awtoritajiet doganali. Il-Kummissjoni tistenna li l-eManifest ser ikun qed jopera b'mod sħiħ minn Ġunju 2015 'l hemm. Il-proposti tal-Kummissjoni, kif saru fil-Komunikazzjoni, huma marbuta direttament mar-Reviżjoni tal-Politika dwar il-Portijiet li ppubblikat fit-23 ta' Mejju 2013, li dwarha l-Kumitat ħareġ Opinjoni pożittiva fil-11 ta' Lulju 2013. Fl-entużjażmu tagħha biex is-suq intern għat-trasport marittimu jsir realtà kemm jista' jkun malajr, il-Kummissjoni tiddikjara li għas-setturi l-oħra tat-trasport diġà hemm suq intern. Sfortunatament, il-Kumitat jinnota li l-Kummissjoni hija wisq ottimista hawnhekk. La fit-trasport tal-prodotti bit-triq (restrizzjonijiet tal-kabotaġġ) u lanqas bil-ferrovija (trasport nazzjonali tal-passiġġieri) għad m'hemm suq intern li twettaq kompletament. Huwa ċar għall-Kumitat li sabiex it-trasport marittimu, b'mod partikolari tat-tip fuq distanzi qosra, isir alternattiva attraenti għandu jsir sforz biex jitnaqqsu l-formalitajiet doganali u jitnaqqas il-piż amministrattiv, u dan mingħajr ma jkun askapitu tas-sigurtà u s-sikurezza. Il-Kumitat iqis għan importanti li t-trasport marittimu fuq distanzi qosra jsir iktar effiċjenti u irħas u jappoġġja l-proposti tal-Kummissjoni biex jitnaqqsu l-formalitajiet doganali u jitnaqqas il-piż amministrattiv. Huwa jenfasizza li huwa ferm importanti li l-awtoritajiet doganali tal-Istati Membri, li huma l-iktar atturi importanti f'dan il-kuntest, jaqblu wkoll. Bħala prova, waħda mill-kategoriji tat-trasport, jiġifieri l-intraprendituri li għandhom status ta' operaturi ekonomiċi awtorizzati, jistgħu jaqdu r-rwol ta' pijunieri meta dan jiddaħħal. Il-Kumitat bi pjaċir jinnota li l-proċedura għas-servizzi regolari tat-trasport martitimu fl-UE tnaqqset minn 45 ġurnata għal 15-il ġurnata u li ddaħħlet il-possibbiltà biex l-awtorizzazzjonijiet jintalbu minn qabel. Peress li l-Kummissjoni Ewropea ma tixtieqx tiddiskrimina bejn it-trasport li jsir purament fl-UE u t-trasport li jsir lejn pajjiżi terzi, l-eManifest huwa applikabbli għat-trasport marittimu kollu. Fil-fatt, l-istess bħat-trasport bejn il-portijiet tal-UE u l-portijiet ta' pajjiżi terzi, apparti r-regoli applikabbli eżistenti, il-possibbiltà li jintuża l-eManifest trid tinkludi wkoll s-servizzi regolari u dawk mhux regolari li joperaw esklużivament bejn il-portijiet tal-UE, jekk jixtiequ jagħmlu dan. Madankollu, fil-fehma tal-Kumitat huwa raġonevoli li l-applikazzjoni tal-eManifest tiġi spjegata b'mod ċar fil-proposti relatati tal-futur. Huwa u jħares lejn l-impatt tal-proposti tal-Kummissjoni, il-Kumitat huwa tal-fehma li l-eManifest, id-dikjarazzjoni elettronika tal-prodotti armonizzata, li jipprovdi informazzjoni dwar l-istatus tal-prodotti abbord, għandu jiġi implimentat mill-iktar fis, wara konsultazzjoni mal-kumitat doganali kompetenti. Għalhekk jenfasizza wkoll li wara tittieħed id-deċiżjoni dwar l-introduzzjoni tal-miżuri proposti, il-Kummissjoni għandha tagħti prijorità lill-armonizzazzjoni fl-UE: is-sistemi tal-IT tal-Istati Membri għandhom isiru kompletament interoperabbli biex jaħdmu bl-eManifest. F'dan il-kuntest, il-Kumitat huwa tal-fehma li d-data li l-Kummissjoni għażlet għall-eManifest, Ġunju 2015, għad li żgur hija ottimista, għandha tinżamm. Naturalment, l-Istati Membri, minħabba d-Direttiva 2010/65/KE, diġà huma marbuta bid-data ta' Ġunju 2015 biex joħolqu l-punti ta' servizz uniku, pass importanti fit-triq lejn l-eManifest. Il-Kumitat għalhekk jenfasizza wkoll li l-Istati Membri kollha, għallinqas dawk li għandhom portijiet, għandhom iżommu mad-data li għażlu huma stess, inkella s-sistema tfalli qabel ma tibda. Barra minn hekk, it-tħejjija teknika għall-ħolqien tal-eManifest m'għandhiex tinbeda iktar tard minn sitt xhur oħra. Il-Kumitat jixtieq jenfasizza li l-informazzjoni li tiddaħħal fl-eManifest għandha tkun aċċessibbli għall-partijiet interessati kollha, jiġifieri l-gvernijiet, is-sidien tal-bastimenti u l-ispedituri. Il-Kumitat jixtieq jindika li għalkemm mhuwiex armonizzat u ma jeżistix fl-Istati Membri kollha, bħalissa diġà hemm manifest fuq il-karta, ibbażat fuq rakkomandazzjoni mill-IMO, imma fil-prattika għadd ta' awtoritajiet doganali ma jafux b'dan il-manifest u/jew ma jridux jikkooperaw biex jivvalidaw jew jaċċettaw dan il-manifest. Għalhekk il-Kumitat jisħaq fuq il-bżonn li tingħata informazzjoni b'mod adatt lill-awtoritajiet doganali. Il-Kumitat jixtieq jissottolinja li bl-espansjoni tas-semplifikazzjoni tal-proċedurji għat-trasport lejn portijiet ta' pajjiżi terzi jeħtieġ li jitħejjew sistemi ta' monitoraġġ u rappurtar rapidi u affidabbli. B'rabta ma' dan, is-settur tat-trasport marittimu jista' jqis lilu nnifsu b'xortih li għandu l-EMSA, l-aġenzija li wriet il-valur miżjud tagħha għall-parti tal-eManifest b'rabta mat-trasport marittimu; issa huwa f'idejn l-awtoritajiet doganali Ewropej u dawk nazzjonali biex jimplimentaw l-element tal-"istatus tal-prodotti" fil-ħin. Skont informazzjoni mill-Assoċjazzjoni Ewropea tat-Trasport Marittimu (ECSA), is-semplifikazzjoni tal-proċeduri amministrattivi ser iġġib magħha ffrankar ta' EUR 25 għal kull container, apparti l-iffrankar tal-ħin assoċjat, li ser ikollu impatt ferm ikbar. Madankollu, il-Kumitat jenfasizza li fil-fehma tiegħu xorta hemm bżonn urġenti ta' proposti bilanċjati, sabiex anke l-iktar atturi importanti, jiġifieri l-awtoritajiet doganali Ewropej u nazzjonali, is-sidien tal-bastimenti u l-ispedituri, ikunu jistgħu jaqblu mal-proposti. Punt wieħed li jixtieq iressaq il-Kumitat huwa li, fi kwalunkwe każ, is-sitwazzjoni m'għandhiex titħalla tiddeterjora. Dan jista' jkun il-każ jekk pereżempju r-rimborż tal-VAT fuq l-esportazzjoni jkun jiddependi fuq konferma li l-prodotti telqu miż-żona tal-Unjoni. Peress li bħalissa t-tariffa tal-VAT hija 0 %, jista' jkun li l-introduzzjoni tal-kundizzjoni ta' rata ta' VAT ogħla twassal biex din tiġi rkuprata bi spejjeż ogħla u ħela ta' ħin. B'xorti tajba, il-Kummissjoni, min-naħa tagħha, tagħti x'tifhem li f'tali sitwazzjoni r-rata tal-VAT se tibqa' kif inhi, jiġifieri 0 %. Il-Kummissjoni tgħid li mhuwiex il-ħsieb tagħha li tiżviluppa sistema kompletament ġdida tal-IT, li naturalment iġġib magħha spejjeż għoljin, imma li tibni fuq is-sistemi eżistenti jew fuq sistemi li qed jiġu żviluppati bħalissa, bħas-sistemi nazzjonali ta' punt uniku ta' servizz. Il-Kumitat jista' japprova l-approċċ tal-Kummissjoni. Il-Kumitat jaqbel mal-fehma tal-Kummissjoni li fir-reviżjoni tad-Direttiva dwar is-sistema ta' monitoraġġ tat-trasport marittimu għandhom jitqiesu r-rekwiżiti tal-eManifest. Jekk id-deċiżjoni dwar il-proposti tal-Kummissjoni, kif inhi fil-Komunikazzjoni, tkun pożittiva, il-Kumitat jixtieq jissottolinja li huwa ferm importanti li l-iktar atturi importanti, bħall-awtoritajiet doganali, is-settur tat-trasport marittimu, l-ispedituri u l-ħaddiema jiġu kkonsultati b'mod regolari u jiġu informati dwar il-progress u l-ostakli li se jiltaqgħu magħhom fl-implimentazzjoni. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013. Nhar it-8 ta' Mejju 2013, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b'konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar l-1 ta' Ottubru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta ta2-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'120 vot favur, 3 voti kontra u 9 astensjonijiet. Id-dokument tal-Kummissjoni jipprovdi bażi komprensiva għad-diskussjoni dwar u l-preparazzjonijiet għan-negozjati li jmiss dwar it-tibdil fil-klima, bil-ħsieb li jinkiseb Ftehim globali plawżibbli fl-2015. Il-Kumitat japprezza l-inizjattiva biex jiġu indirizzati l-prinċipji importanti tal-ftehim globali mistenni, jiġifieri li jkun universali, ambizzjuż, effikaċi, ġust u bilanċjat, trasparenti u legalment vinkolanti, u jappoġġja lill-Kummissjoni hi u twettaq aktar ħidma preparatorja meħtieġa biex jiġi stabbilit qafas għal dan il-Ftehim. In-negozjati internazzjonali dwar it-tibdil fil-klima għandhom ikunu forum fejn il-pajjiżi jħeġġu lil xulxin biex jimxu 'l quddiem, u ma jżommux lil xulxin lura. Is-sitwazzjoni ekonomika internazzjonali u proċess ta' governanza aċċettat b'mod ġenerali fl-aħħar mill-aħħar se jiffurmaw id-diskussjoni dwar trattat globali futur dwar il-klima. Il-proċess ħa jitmexxa mis-setgħat ekonomiċi ewlenin. L-UE għandha tkun imħejjija sew għar-rwol globali tagħha ta' "mexxejja eżemplari". L-UE però trid toqgħod attenta wkoll li ma titlifx ir-rwol mexxej inkontestabbli tagħha fir-rigward tat-tibdil fil-klima u l-iżvilupp teknoloġiku. Hija meħtieġa aktar analiżi (imparzjali) għall-valutazzjoni globali tal-Protokoll ta' Kjoto, inklużi l-vantaġġi u l-iżvantaġġi kollha tiegħu, u l-esperjenza għandha tintuża għat-tfassil tal-Ftehim tal-2015. Ir-rapport ta' valutazzjoni tal-Bord ta' Esperti Intergovernattiv dwar it-Tibdil fil-Klima (l-IPCC) li ġej ukoll se jkun ta' preparazzjoni għall-Ftehim. Il-kunsens xjentifiku ġenerali bħalissa jibqa' li jkun totalment insostenibbli jekk it-temperaturi globali jitħallew jogħlew b'iktar minn 2 gradi fuq il-livelli tal-1990, u li l-livelli tal-gassijiet b'effett ta' serra fl-atmosfera se jkollhom jiġu stabbilizzati fil-livelli attwali. Sabiex jinkiseb dan hemm bżonn li jonqsu bil-kbir l-emissjonijiet tal-gassijiet b'effett ta' serra. Madankollu, bħalissa il-livelli tal-gassijiet b'effett ta' serra qed ikomplu jogħlew sena wara l-oħra, u minkejja li b'xorti tajba l-isforzi biex jiġu limitati l-emissjonijiet qed jiżdiedu xorta waħda mhux qed jaslu li jilħqu l-istabbiltà meħtieġa. L-għan ġenerali tas-sensiela ta' negozjati ġodda għalhekk għandu jkun li tiddaħħal l-urġenza fil-proċess u li jiġu żgurati impenji ħafna iktar ambizzjużi u azzjoni mill-pajjiżi kollha u minn kull parti tas-soċjetà. L-interessi tan-negozjaturi għandhom ikunu analizzati sew u jiġu identifikati sinerġiji fl-istadju preparatorju biex jiġu evitati kunflitti ta' interess potenzjali u biex ikomplu jibnu fuq is-sinerġiji. Miżuri u miri ambizzjużi u realistiċi għandhom jinbnew b'kunsens u permezz tal-interazzjoni ma' dawk li se jimplimentaw l-azzjonijiet. Waqt li jiġu rakkomandati miżuri u miri, l-inċentivi pożittivi jistgħu jwasslu għal aċċettazzjoni ġenerali u jiżguraw implimentazzjoni tajba. Dan jista' biss jinkiseb permezz ta' valutazzjoni trasparenti u eżawrijenti tal-effikaċja, l-ispejjeż u l-impatt pożittiv tal-politiki dwar il-klima għall-ekonomija u s-soċjetà inġenerali. Il-Kumitat jaqbel mal-Kummissjoni fid-dikjarazzjoni tagħha li l-Ftehim tal-2015, jeħtieġ li jkun inklużiv, billi jiżgura l-impenji li huma "applikabbli għall-pajjiżi kollha", kemm dawk żviluppati kif ukoll dawk li qed jiżviluppaw. Attivitajiet u azzjonijiet meħuda fil-livell lokali (fil-komunitajiet, is-setturi) mingħajr il-ftehim ġdid globali dwar il-klima huma eżempju perfett ta' approċċ proattiv tas-soċjetà ċivili inġenerali. Fil-fatt, is-soċjetà ċivili m'għandhiex tkun l-esponent ewlieni biss fit-twettiq tal-politiki u l-miri tal-Ftehim tal-2015. Hi għandha wkoll titlob impenn akbar fil-livell politiku u tara li jinżammu l-wegħdiet politiċi li tittieħed azzjoni aktar qawwija għall-ħarsien tal-klima (bħall-impenn li jitwaqqfu s-sussidji għas-sorsi tal-enerġija fossili). Din hija r-raġuni għala l-politiki adottati għandhom jissodisfaw it-talbiet ta' trasparenza u responsabbilizzazzjoni mistennija mis-soċjetà ċivili u jevitaw l-inġustizzji soċjali u ekonomiċi. Il-Ftehim tal-2015 jikkostitwixxi l-ewwel pass fil-mogħdija tat-tranżizzjoni tal-enerġija globali. Biex tieħu r-rwol ta' mexxej u jkollha influwenza akbar fin-negozjati internazzjonali, l-UE trid tieħu impenn sod għal miri aktar ambizzjużi għall-2020 u l-2030 u turi kif l-implimentazzjoni ta' dawn il-miri hija parti integrali mill-pjani tagħha għall-irkupru tal-ekonomija u t-tranżizzjoni għal futur aktar sostenibbli. Għalhekk, il-Kumitat iżomm il-pożizzjoni tiegħu li jħeġġeġ l-implimentazzjoni sħiħa tal-miri kollha attwali marbutin mal-karbonju għall-2020 u li jerġa' jiġi kkunsidrat li tiżdied il-mira għall-gassijiet b'effett ta' serra għall-2020 għal tnaqqis ta' 25 % fit-triq lejn it-tnaqqis miftiehem ta' 80-95 % sal-2050. Il-Kumitat ikompli jħeġġeġ lill-UE sabiex tadotta miri indikattivi għal tnaqqis ta' 40 % tal-gassijiet b'effett ta' serra sal-2030 u 60 % sal-2040 u sabiex issegwi dan il-pass b'politiki legalment vinkolanti li jwasslu sabiex jinkiseb dan it-tnaqqis. Hemm bżonn ta' miri indikattivi fuq perjodu twil bħala benchmarks li jagħtu sens ta' previdibbiltà u stabbiltà lill-investituri u lil dawk li huma responsabbli mit-teħid tad-deċiżjonijiet fl-Ewropa. Huma jkunu jipprovdu wkoll benchmarks b'saħħithom tal-livell ta' ambizzjoni fin-negozjati internazzjonali. Huwa diffiċli li wieħed jimmaġina kif l-interessi differenti tal-atturi ewlenin biss jistgħu jiġu rikonċiljati man-negozjati eżistenti bis-sistema "cap and trade". Ħafna partijiet interessati qed jesprimu riżervi u jissuġġerixxi alternattivi ta' kif isiru n-negozjati fil-futur. Għandhom jiġu investigati għażliet oħra possibbli għal kunċett ġdid għal ftehim, ibbażati fuq proġetti bħall-"ibbaġitjar tal-karbonju" jew "imposta globali fuq il-karbonju" jew il-proposta mressqa mill-Indja li jkun hemm dritt tal-emissjoni għal kull bniedem fid-dinja, jew taħlita ta' dawn l-approċċi. Fl-2011 il-komunità internazzjonali nediet negozjati dwar ftehim internazzjonali ġdid biex taġixxi b'mod kollettiv għall-ħarsien tas-sistema tal-klima dinjija. Dan il-ftehim, li għandu jitlesta sal-aħħar tal-2015 u jibda japplika mill-2020 'il quddiem, bħalissa qed jiġi nnegozjat permezz ta' proċess magħruf bħala l-"Pjattaforma ta' Durban għall-Azzjoni Mtejba" (ADP). Il-Ftehim tal-2015, sal-2020 se jkollu jlaqqa' flimkien it-taħlita attwali ta' ftehimiet vinkolanti u mhux vinkolanti skont il-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima (il-Konvenzjoni), f'reġim komprensiv uniku. In-natura unilaterali jew "minn isfel għal fuq" tal-proċess tal-wegħdiet ta' Kopenħagen-Cancun ippermettiet approċċ internazzjonali aktar inklużiv. Fit-tfassil tal-Ftehim tal-2015 se jkollna nitgħallmu mis-suċċessi u n-nuqqasijiet tal-Konvenzjoni, il-Protokoll ta' Kjoto, u l-proċess Kopenħagen-Cancun. Se jkollna nimxu lil hinn mill-paradimma tat-Tramuntana-Nofsinhar li kienet tikkaratterizza d-dinja fis-snin disgħin lejn waħda bbażata fuq interdipendenza reċiproka u responsabbiltà kondiviża. Seħħew bidliet ġeopolitiċi importanti u jeħtieġ li jiġu kkunsidrati bi preparazzjoni għall-istrateġija tan-negozjati. F'perjodu ta' żmien qasir, il-mappa ġeopolitika u ekonomika globali għaddiet minn bidliet ewlenin. Dawn il-bidliet profondi rriżultaw parzjalment mill-kriżi finanzjarja, li hija marbuta ma' kriżi ekonomika fl-UE fejn ir-Rata ta' Investiment fin-Negozju naqset minn 23 punt (2008) għal 18,3 punti (2013, l-ewwel nofs) (Eurostat). Ir-rwol tal-politika dwar il-klima u l-enerġija tal-UE matul it-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku għandu jkun eżaminat bir-reqqa meta jitfasslu n-negozjati li jmiss. Dawn l-isforzi għadhom mhumiex biżżejjed. Ix-xenarju ekonomiku internazzjonali fl-aħħar mill-aħħar se jsawwar aktar diskussjoni dwar trattat globali għall-ġejjieni dwar il-klima, u l-proċess se jkun xprunat mill-potenzi ekonomiċi ewlenin: iċ-Ċina u l-Istati Uniti, imbagħad l-Indja u l-pajjiżi BRICS l-oħra (li flimkien huma responsabbli għal 61,8 % tal-emissjonijiet globali fl-2012). Fil-fatt, sal-2020 se jibnew l-ekwivalenti ta' 400-600 GWs f'impjanti ġodda ta' ġenerazzjoni tal-enerġija li jitħaddmu bil-faħam. L-UE tinsab f'nofs reċessjoni ekonomika li swiet 3,8 miljun impjieg u naqqset il-produzzjoni industrijali b'madwar 20 %, filwaqt li żdied l-għadd ta' impjegati fis-settur tal-enerġiji rinnovabbli u fil-miżuri tal-iffrankar tal-enerġija. Madankollu, hemm sinjali pożittivi fil-qasam tal-ħarsien tal-klima: Fl-UE l-installazzjonijiet tal-enerġija rinnovabbli rrappreżentaw 71,3 % tal-installazzjonijiet il-ġodda fl-2011 (total ta' 32.0 GW ta' kapaċità ta' enerġija ġdida minn 44.9 GW); u fl-2012, l-installazzjonijiet tal-enerġija rinnovabbli kienu jirrappreżentaw 69 % tal-installazzjonijiet il-ġodda (31 GW minn total ta' 44.6 GW tal-kapaċità tal-enerġija l-ġdida). Fl-2011 bdew jintużaw impjanti ġodda li jaħdmu bil-faħam b'kapaċità ta' 2.1 GW, iżda ġew dekommissjonati impjanti tal-enerġija li jaħdmu bil-faħam ta' 840 MW. Fl-2012, il-kapaċità ta' impjanti tal-faħam li ġew dekommissjonati (5.4 GW) saħansitra qabżet il-kapaċità tal-impjanti l-ġodda li jaħdmu bil-faħam (3.0 GW) kważi bid-doppju. Il-livelli għoljin ta' emissjonijiet totali miċ-Ċina (26,7 % tal-emissjonijiet globali) iridu jitqiesu f'rabta mal-proporzjon tal-popolazzjoni dinjija (19 %). Meta mqabbla mal-UE (7 % tal-popolazzjoni, 11,5 % tal-emissjonijiet ta' gassijiet b'effett ta' serra) jew l-Istati Uniti (4,4 % tal-popolazzjoni u 16,8 % tal-gassijiet b'effett ta' serra), l-emissjonijiet taċ-Ċina għal kull ras għadhom relattivament baxxi. Irid jiġi rikonoxxut li ċ-Ċina wiegħdet li ssaħħaħ l-użu tal-enerġija mir-riħ u sorsi oħra rinnovabbli, billi żżid il-proporzjon ta' karburanti mhux fossili fit-taħlita enerġetika globali tagħha, peress li għandha l-ħsieb li tnaqqas l-intensità tal-emissjonijiet tal-karbonju għal kull unità tal-PDG b'40 % sa 50 % sal-2020. Fl-Istati Uniti, l-enerġiji rinnovabbli qed jiżviluppaw b'rata mgħaġġla; fl-2012, għall-ewwel darba, l-enerġija mir-riħ saret l-ewwel sors tal-kapaċità l-ġdida tal-ġenerazzjoni tal-elettriku fl-Istati Uniti, u tirrappreżenta madwar 43 % tal-addizzjonijiet elettriċi l-ġodda b'aktar minn 13 GW miżjuda mal-grid. Il-politiki li diġà ġew implimentati, jew qed jiġu implimentati bħalissa, x'aktarx li jwasslu għal żieda fit-temperatura medja fit-tul ta' bejn 3,6 °C u 5,3 °C (meta mqabbla mal-livelli preindustrijali), b'ħafna miż-żieda isseħħ f'dan is-seklu (ibbażat fuq l-immudellar tal-klima). Biex ikun possibbli li tintlaħaq il-mira ta' 2 °C, hija meħtieġa azzjoni reali qabel l-2020, meta ftehim internazzjonali ġdid dwar il-klima mistenni jidħol fis-seħħ. L-enerġija hija fil-qalba ta' din l-isfida: is-settur tal-enerġija jipproduċi madwar żewġ terzi tal-emissjonijiet tal-gassijiet b'effett ta' serra, peress li aktar minn 80 % tal-konsum globali tal-enerġija huwa bbażat fuq il-fjuwils fossili. Id-dinamika tal-prezzijiet bejn il-gass u l-faħam qed tappoġġa t-tnaqqis fl-emissjonijiet f'xi reġjuni iżda qed iddewimhom f'oħrajn, filwaqt li l-enerġija nukleari qed tiffaċċja diffikultajiet u l-ġbir u l-ħżin tal-karbonju fuq firxa wiesgħa jibqgħu wisq 'il bogħod. Minkejja l-momentum dejjem jikber biex titjieb l-effiċjenza tal-enerġija, għad hemm potenzjal ekonomiku kbir li għadu ma ġiex sfruttat. Sorsi rinnovabbli mhux mill-ilma, appoġġjati minn miri ta' politika tal-gvern, qed igawdu minn tkabbir b'żewġ ċifri tal-kapaċitajiet installati. L-investiment fis-sorsi rinnovabbli jeħtieġ ambjent ekonomiku stabbli kemm għall-prezzijiet tal-karbonju u, eventwalment, fit-tassazzjoni f'pajjiżi fejn tintuża t-taxxa fuq il-karbonju. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013 Nhar id-29 ta' April 2013, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b'konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar l-1 ta' Ottubru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'122 vot favur, 3 voti kontra u 6 astensjonijiet. Il-KESE jemmen li l-akkwakultura tal-UE tista' u għandha tikkontribwixxi b'mod effettiv biex tnaqqas id-dipendenza Ewropea, li qiegħda dejjem tiżdied, mill-importazzjoni tal-prodotti akkwatiċi. Il-KESE jirrakkomanda lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Istati Membri biex jippromovu miżuri ambizzjużi għall-irkupru tal-kompetittività tal-intrapriżi Ewropej tal-akkwakultura. Il-KESE jemmen li t-tul ta' żmien meħtieġ attwalment sabiex l-intrapriżi tal-akkwakultura jingħataw l-awtorizzazzjonijiet amministrattivi, li f'ħafna Stati Membri hu aktar minn sentejn jew tliet snin, mhuwiex aċċettabbli. Sabiex tiġi żgurata s-sostenibbiltà tal-akkwakultura Ewropea, il-KESE jemmen li hu essenzjali li l-proċeduri amministrattivi jkunu aktar rapidi u b'inqas spejjeż. Huwa stmat li kull żieda ta' punt perċentwali fil-konsum tal-prodotti akkwatiċi magħmulin internament mis-settur tal-akkwakultura fl-UE tista' toħloq bejn 3000 u 4000 impjieg full-time, u dan huwa partikolarment apprezzat mill-Kumitat, aktar u aktar jekk l-impjiegi jkunu kwalifikati u offruti f'postijiet fejn l-alternattivi f'dak li hu xogħol huma skarsi ħafna. L-implimentazzjoni inadegwata tar-regoli tat-tikkettar tal-prodotti akkwatiċi, speċjalment dawk mhux f'pakkett, bl-informazzjoni għall-konsumaturi fil-post fejn jinbiegħu, tinkwieta lill-KESE mhux biss għax hi prattika qarrieqa iżda wkoll għax toħloq kompetizzjoni inġusta fir-rigward tal-prodotturi Ewropej. Għalhekk iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex fil-pjani strateġiċi jinkludu miżuri effettivi li jirrimedjaw dan in-nuqqas persistenti. Il-KESE jilqa' l-organizzazzjoni ta' kampanji ta' komunikazzjoni sabiex il-konsumaturi Ewropej ikunu konxji tal-istandards għoljin tal-produzzjoni u l-kwalità tal-akkwakultura tal-UE. Dawn il-kampanji għandhom ikunu jistgħu jiġu ffinanzjati mill-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd (FEMS) futur. Il-KESE jerġa' jħeġġeġ bil-qawwi li jissaħħu l-kontrolli tal-prodotti akkwatiċi li jiġu importati fl-Unjoni Ewropea sabiex jiġi żgurat li dawn huma traċċabbli b'mod sħiħ u jirrispettaw l-istandards. Il-KESE jqis li għandu jiżdied, bi prijorità, il-finanzjament għall-proġetti ta' riċerka, żvilupp u innovazzjoni fl-akkwakultura, u li kemm l-Istati Membri kif ukoll il-Kummissjoni għandhom jiffokaw il-programmi u l-pjani ta' investiment fir-riċerka u l-innovazzjoni fl-akkwakultura fuq il-ksib tal-għanijiet stabbiliti fid-dokument ta' viżjoni tal-Pjattaforma tat-Teknoloġija u l-Innovazzjoni fl-Akkwakultura Ewropea (EATIP), ippubblikat fl-2012. Id-diversifikazzjoni ekonomika tal-akkwakultura (pereżempju billi jiġu offruti servizzi għat-turiżmu) għandha tiġi promossa u faċilitata bħala opportunità għall-produtturi tal-akkwakultura, sew kontinentali u sew marittimi, u b'mod partikolari għall-SMEs. Il-KESE jisħaq fuq kemm hu importanti li jiġi rikonoxxut li l-Kunsill Konsultattiv tal-Akkwakultura (KKA) huwa wieħed Ewropew, għall-kuntrarju tal-kunsilli konsultattivi l-oħra li għandhom dimensjoni reġjonali. F'dan ir-rigward, hu jemmen li l-entitajiet li jipparteċipaw fih (b'rabta diretta mal-akkwakultura) għandu jkollhom dimensjoni Ewropea jew għall-inqas sopranazzjonali. Dan għandu jkun rifless fl-istruttura u l-finanzjament tagħhom. Il-Kumitat jinnota li, minħabba n-natura multidixxiplinari tal-akkwakultura, il-Kummissjoni Ewropea għandha tiggarantixxi li l-KKA jkollu relazzjoni diretta u prijoritarja mad-diversi direttorati ġenerali tagħha. Peress li l-KKA għandu jwettaq l-ewwel kompiti mogħtija lilu fil-linji gwida strateġiċi tal-Kummissjoni Ewropea fl-ewwel xhur tal-2014, il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex jevitaw kull dewmien fit-twaqqif u l-operat tiegħu. Ir-riforma li qed issir bħalissa tal-Politika Komuni tas-Sajd tagħti rwol speċjali lill-akkwakultura u tagħti prijorità lill-promozzjoni ta' din l-attività. Fil-Proposta tagħha dwar il-Politika Komuni tas-Sajd, il-Kummissjoni Ewropea tipproponi li fil-qasam tal-akkwakultura jiġi stabbilit metodu miftuħ ta' koordinazzjoni mal-Istati Membri. Din is-sistema għandha tikkonsisti fi proċess volontarju ta' kooperazzjoni abbażi ta' linji gwida strateġiċi u pjani strateġiċi nazzjonali multiannwali li jirrispettaw il-prinċipju tas-sussidjarjetà. Il-Kummissjoni Ewropea ppubblikat il-linji gwida strateġiċi għall-iżvilupp sostenibbli tal-akkwakultura fl-UE fid-29 ta' April 2013 (COM(2013) 229 final). Dawn il-linji gwida mhumiex vinkolanti, iżda ser isawru l-bażi tal-pjani strateġiċi nazzjonali multiannwali. L-għan tagħhom hu li jgħinu lill-Istati Membri jiddefinixxu l-miri nazzjonali tagħhom filwaqt li jqisu l-pożizzjoni inizjali ta' kull wieħed minnhom, iċ-ċirkostanzi nazzjonali u l-arranġamenti istituzzjonali. Dawn il-linji gwida strateġiċi jindirizzaw erba' oqsma ta' prijorità: il-proċeduri amministrattivi, l-ippjanar spazjali kkoordinat, il-kompetittività, u l-kundizzjonijiet ekwi ta' kompetizzjoni. Il-pjani strateġiċi nazzjonali multiannwali, li jrid ifassal kull Stat Membru kkonċernat mill-akkwakultura, għandhom jistabbilixxu għanijiet komuni u indikaturi biex jitkejjel il-progress li jsir. L-Istati Membri jridu jressqu dawn il-pjani strateġiċi quddiem il-Kummissjoni qabel tintemm l-2013. Dawn il-pjani strateġiċi nazzjonali multiannwali għandhom iservu biex jippromovu l-kompetittività tas-settur tal-akkwakultura, jappoġġjaw l-iżvilupp u l-innovazzjoni tiegħu, jinkoraġġixxu l-attività ekonomika, jippromovu d-diversifikazzjoni, itejbu l-kwalità tal-ħajja fiż-żoni kostali u rurali, u jiggarantixxu kundizzjonijiet ekwi għall-operaturi tal-akkwakultura fir-rigward tal-aċċess għall-ilmijiet u l-ispazju. Ir-riforma proposta tal-Politika Komuni tas-Sajd tinkludi l-ħolqien ta' Kunsill Konsultattiv tal-Akkwakultura li l-missjoni tiegħu ser tkun li jippreżenta rakkomandazzjonijiet u suġġerimenti lill-istituzzjonijiet Ewropej dwar kwistjonijiet relatati mal-ġestjoni tal-akkwakultura, kif ukoll li jinformahom dwar il-problemi tas-settur. Is-suq tal-UE jikkonsma mat-13,2 miljun tunnellata prodotti akkwatiċi fis-sena, li 65 % minnhom jiġu importati, 25 % jiġu mill-attivitajiet tas-sajd tal-UE, u 10 % biss jiġu mill-akkwakultura Ewropea. Il-Kumitat jaqbel mal-fehma li dan l-iżbilanċ mhux sostenibbli, la mil-lat ekonomiku minħabba d-defiċit kummerċjali li jimplika, u lanqas mil-lat soċjali minħabba li qed jintilfu l-opportunitajiet ta' xogħol. Il-KESE jilqa' l-fehma tal-Kummissjoni li kull żieda ta' punt perċentwali fil-konsum tal-prodotti akkwatiċi magħmulin internament mis-settur tal-akkwakultura fl-UE tista' toħloq bejn 3000 u 4000 impjieg full-time. Għalhekk, il-KESE jaqbel mal-Kunsill, il-Parlament u l-Kummissjoni Ewropea li l-akkwakultura għandha tkun wieħed mill-pilastri tal-istrateġija tat-tkabbir blu tal-Unjoni Ewropea u li l-iżvilupp tagħha jista' jikkontribwixxi għall-Istrateġija Ewropa 2020. L-akkwakultura tista' twassal għall-iżvilupp u l-ħolqien tal-impjiegi fiż-żoni kostali u tax-xmajjar tal-Unjoni Ewropea fejn ftit jeżistu alternattivi ekonomiċi. Il-konsumatur Ewropew qed jitlob dejjem aktar prodotti akkwatiċi. L-akkwakultura Ewropea toffrihom bi kwalità tajba, minbarra li tirrispetta l-aktar standards stretti tas-sostenibbiltà ambjentali, is-saħħa tal-annimali u l-protezzjoni ta' saħħet il-konsumatur. Il-KESE jemmen li l-provvista ta' prodotti tal-ikel siguri, sani u sostenibbli fl-Unjoni Ewropea għandha titqies bħala waħda mill-isfidi prinċipali tal-għexieren ta' snin li ġejjin. Minkejja dawn il-vantaġġi evidenti, il-produzzjoni tal-akkwakultura tal-Unjoni Ewropea ilha staġnata mis-sena 2000. Fl-istess ħin, din l-istess attività qed tirreġistra tkabbir konsiderevoli f'reġjuni oħra tad-dinja li jesportaw parti mill-produzzjoni tagħhom lejn l-Unjoni. Il-KESE jirrikonoxxi li l-leġislazzjoni Ewropea dwar is-saħħa pubblika, il-ħarsien tal-konsumatur u l-ambjent tagħmel parti mill-valuri fundamentali tal-Unjoni Ewropea. Madankollu, din il-leġislazzjoni għandha riperkussjonijiet konsiderevoli fuq l-ispejjeż tal-produzzjoni tal-akkwakultura Ewropea, u huwa rari li dawn l-ispejjeż żejda jkunu jistgħu jiġu riflessi fil-prezzijiet tal-prodotti li fis-suq iridu jikkompetu ma' importazzjonijiet li huma eżentati minn dan it-tip ta' rekwiżiti. Il-KESE ma jemminx li l-proposta tal-Kummissjoni Ewropea hi biżżejjed sabiex jerġgħu jinħolqu l-kundizzjonijiet ta' kompetizzjoni ekwa bejn l-atturi ekonomiċi tal-UE u dawk ta' pajjiżi terzi. Jidher ċar li dan il-bilanċ mhux ser jerġa' jinkiseb sempliċement permezz ta' azzjonijiet li jiċċertifikaw il-livell ta' sigurtà u sostenibbiltà tal-prodotti tal-akkwakultura tal-UE u jikkomunikaw dan lill-pubbliku inġenerali, u dan ma jeħlisx lill-awtoritajiet pubbliċi milli jitolbu li l-prodotti importati jkollhom l-istess livell ta' sigurtà tas-saħħa bħalma hu mitlub mill-produzzjoni Ewropea, bi traċċabbiltà sħiħa "mill-farm sal-furketta". Fil-fehma tal-KESE, l-iżbilanċ fis-suq tal-Unjoni Ewropea bejn il-kundizzjonijiet tal-produzzjoni tal-prodotti tal-akkwakultura Ewropea u dawk prodotti f'pajjiżi terzi u mbagħad esportati lejn l-Unjoni Ewropea hu ħafna aktar kumpless minn sempliċi kwistjoni ta' informazzjoni u deċiżjoni tal-konsumaturi. Għandhom jitqiesu kwistjonijiet oħra bħat-tnaqqis fl-ispejjeż amministrattivi żejda, l-aċċess għall-ispazju jew in-nuqqasijiet fis-sistemi tat-traċċabbiltà. Fil-prattika, l-informazzjoni obbligatorja li l-konsumatur għandu dejjem ikollu fil-post tal-bejgħ finali sikwit ma tkunx sħiħa u tkun ambigwa. Dan pereżempju jwassal biex minflok prodotti friski Ewropej jinbiegħu prodotti tal-friża importati mingħajr ma x-xerrejja jkunu konxji ta' dan. Din is-sitwazzjoni tillimita l-kapaċità tal-konsumaturi li jixtru b'mod responsabbli, filwaqt li tirrappreżenta kompetizzjoni inġusta fir-rigward tal-produtturi tal-UE. Il-KESE jaqbel mal-Kummissjoni li l-kollaborazzjoni mill-qrib bejn l-akkwakultura u l-industrija tal-ipproċessar tal-prodotti akkwatiċi tista' żżid il-ħolqien tal-impjiegi u ttejjeb il-kompetittività taż-żewġ setturi ekonomiċi. Il-KESE jaqbel mal-Kummissjoni li hemm bżonn tittejjeb l-informazzjoni disponibbli dwar il-proċeduri amministrattivi fir-rigward tat-tul ta' żmien u l-ispejjeż marbutin mal-awtorizzazzjoni ta' farms tal-ħut ġodda fl-Istati Membri. Il-KESE jaqbel mal-Kummissjoni Ewropea li l-implimentazzjoni ta' pjani tal-ippjanar spazjali tista' tikkontribwixxi biex tnaqqas l-inċertezza, tiffaċilita l-investimenti, taċċellera l-iżvilupp intraprenditorjali u tippromovi l-ħolqien tal-impjiegi fil-qasam tal-akkwakultura. Fil-fehma tal-KESE, l-akkwakultura kontinentali ma tirċevix biżżejjed attenzjoni fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea, speċjalment b'rabta mal-ippjanar spazjali. Il-KESE jissuġġerixxi lill-Kummissjoni Ewropea biex testendi t-tema tas-seminar dwar l-aħjar prattiki li ser isir fis-sajf tal-2014 b'mod li jinkludi l-koordinazzjoni tal-ippjanar taż-żoni tax-xmajjar (flimkien ma' dik marittima), bil-għan li l-Istati Membri jiġu megħjuna fl-ippjanar tagħhom. Il-KESE jirrikonoxxi l-importanza li l-attività produttiva tal-akkwakultura tiġi mfassla u kkontrollata b'mod adegwat sabiex jiġu evitati r-riperkussjonijiet ħżiena fuq l-ambjent. Fl-istess ħin, jifhem li l-ġestjoni settorjali tal-akkwakultura għandha ssegwi approċċ ekosistemiku. Il-KESE jirrikonoxxi kemm hu importanti li l-iżvilupp tal-akkwakultura jkun imsejjes bis-sħiħ fuq ir-riċerka u x-xjenza. Il-KESE jaqbel mal-Kummissjoni dwar ir-rikonoxximent tas-servizzi ambjentali li tipprovdi l-akkwakultura estensiva bbażata fl-għadajjar, u dan hu eżempju ta' attività ekonomika li tista' tmur id f'id mal-ħtieġa li jiġu kkonservati l-ħabitats u l-ispeċijiet. Il-KESE jqis li l-inizjattiva tal-Kummissjoni li toffri linji gwida biex tgħin lill-awtoritajiet nazzjonali u reġjonali jimplimentaw aħjar u b'mod uniformi l-leġislazzjoni Ewropea (pereżempju dwar l-ambjent) hija waħda adegwata. Il-KESE japprova r-rwol tal-Kunsill Konsultattiv tal-Akkwakultura u jemmen li dan jista' jgħin sabiex jintlaħqu l-miri tal-pjani strateġiċi nazzjonali u jiggarantixxi l-implimentazzjoni adegwata tagħhom. Madankollu, il-KESE jixtieq jagħmel enfasi fuq il-karatteristiki li jiddistingwuh mill-kunsilli konsultattivi l-oħra: l-ewwel nett, l-azzjoni tiegħu tikkonċerna riżorsa privata li hi tal-intrapriżi tal-akkwakultura, għall-kuntrarju tas-sajd fejn l-istokkijiet huma riżorsi naturali pubbliċi; it-tieni nett, l-azzjoni tiegħu ma tiffokax fuq il-livell reġjonali iżda fuq il-livell tal-Unjoni Ewropea. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013 Nhar it-3 ta' Lulju 2013, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b'konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar l-1 ta' Ottubru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'134 vot favur, u 4 astensjonijiet. Il-KESE jilqa' l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-infrastruttura ekoloġika (IE) u l-għan tagħha li tippromovi l-proġetti tal-IE permezz ta' għadd ta' miżuri. Il-Kumitat jirrakkomanda li l-esperjenzi bl-implimentazzjoni ta' dan il-pakkett ta' miżuri jintużaw biex tiġi żviluppata l-istrateġija għall-IE mħabbra fl-Istrateġija għall-Bijodiversità sal-2020. Il-KESE jappoġġja l-għan li fil-proġetti tal-IE l-benefiċċju ekoloġiku jintrabat ma' dak ekonomiku u soċjali. L-għan hu li tinħoloq infrastruttura bi strutturi tal-pajsaġġ naturali, seminaturali, użati jew urbani li tikkontribwixxi għall-konservazzjoni tal-bijodiversità u fatturi ambjentali oħra u fl-istess ħin tipprovdi servizzi rħas u sostenibbli għas-soċjetà. B'kuntrast man-netwerk Natura 2000, il-promozzjoni tal-IE ma timplikax strument legali; l-għan tal-inizjattiva tal-IE mhux li toħloq netwerk ieħor ta' protezzjoni tan-natura lil hinn min-netwerk Natura 2000. Il-KESE jinnota li r-responsabbiltà ewlenija għall-proġetti tal-IE hi f'idejn l-Istati Membri, l-aktar l-awtoritajiet tal-ippjanar reġjonali u lokali. Ir-rwol tal-UE hu l-ewwel u qabel kollox li tappoġġja l-promozzjoni tal-IE. Il-kunċett tal-IE għandu jiġi integrat minnufih u b'mod effettiv partikolarment f'oqsma ta' politika bħall-agrikoltura u l-forestrija, il-ħarsien tan-natura, il-politika tal-ilma, marittima, tas-sajd, reġjonali u ta' koeżjoni, l-ippjanar urban, il-politika dwar it-tibdil fil-klima, il-politika tat-trasport u tal-enerġija, il-protezzjoni ċivili u l-użu tal-art kif ukoll fl-istrumenti finanzjarji korrispondenti tal-UE. L-UE għandha terfa' r-responsabbiltà diretta għall-proġetti tal-IE ta' importanza Ewropea. Il-KESE jappoġġja l-proposta li, bl-istess mod bħan-netwerks trans-Ewropej tat-trasport, tal-enerġija u tat-telekomunikazzjoni, jiġi introdott TEN-G għall-finanzjament tal-infrastruttura ekoloġika, b'lista kartografika tal-proġetti tal-IE ta' importanza Ewropea. Fil-proġetti tal-IE fil-livell reġjonali u lokali, l-atturi ewlenin huma dawk responsabbli għall-ippjanar reġjonali u lokali, il-bliet u l-muniċipalitajiet, dawk responsabbli għall-proġetti infrastrutturali f'oqsma bħall-bini tat-toroq, tal-ferroviji, tal-istrutturi idrawliċi u tal-protezzjoni mill-għargħar, il-bdiewa u l-forestiera, l-intrapriżi u l-bennejja, l-organizzazzjonijiet ambjentali tas-soċjetà ċivili u t-trejdjunjins. Dawn l-atturi għandhom jiġu msaħħa, għaliex is-suċċess tal-proġetti tal-IE jiddependi b'mod kruċjali minn jekk huma jkunux mibdija, aċċettati u appoġġjati minn dawn l-atturi. Il-KESE jemmen li hu indispensabbli li tingħata ferm aktar attenzjoni lill-parteċipazzjoni bikrija tas-soċjetà ċivili fil-proġetti tal-IE minn kif inhu l-każ fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni. Il-proċessi parteċipattivi tal-ippjanar bil-parteċipazzjoni bikrija taċ-ċittadini u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili huma importanti immens. Hawnhekk wieħed irid jikkunsidra li l-proġetti tal-IE jistgħu joħolqu wkoll kunflitti bejn l-interessi leġittimi tad-diversi parteċipanti, u għalhekk iridu jiġu previsti mekkaniżmi adatti għas-soluzzjoni tal-kunflitti, għall-ibbilanċjar tal-interessi u għat-titjib tal-proġetti. Jekk tiġi mmaniġġjata b'mod tajjeb, l-IE tista' tgħin biex tnaqqas jew tegħleb il-kunflitti tradizzjonali bejn il-ħarsien u l-użu tan-natura. Il-KESE jenfasizza li għandhom jinħolqu biżżejjed inċentivi sabiex jinkoraġġixxu l-investiment privat meħtieġ. Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-6 ta' Mejju 2013 "L-Infrastruttura Ekoloġika (IE) – Insaħħu l-Kapital Naturali tal-Ewropa" tinkludi l-punti ewlenin li ġejjin: il-promozzjoni tal-IE fl-oqsma ta' politika ewlenin bħall-agrikoltura u l-forestrija, il-ħarsien tan-natura, il-politika tal-ilma, marittima, tas-sajd, reġjonali u ta' koeżjoni, il-politika dwar it-tibdil fil-klima u l-adattament għat-tibdil fil-klima, il-politika tat-trasport u tal-enerġija, il-protezzjoni ċivili u l-użu tal-art permezz tal-pubblikazzjoni ta' gwida dwar l-integrazzjoni tal-kunċett tal-IE fl-implimentazzjoni ta' dawn il-politiki mill-2014 sal-2020; it-titjib tar-riċerka dwar l-IE, tal-bażijiet tad-data u tal-għarfien, u l-promozzjoni ta' teknoloġiji innovattivi; it-titjib tal-aċċess għar-riżorsi finanzjarji għall-proġetti infrastrutturali ekoloġiċi, u t-twaqqif sal-2014 ta' mekkaniżmu tal-UE speċifikament għall-appoġġ tal-proġetti infrastrutturali ekoloġiċi flimkien mal-Bank Ewropew tal-Investiment; il-promozzjoni tal-proġetti infrastrutturali ekoloġiċi fil-livell tal-UE, u r-reviżjoni li l-Kummissjoni għandha tagħmel sa tmiem l-2015 tal-iżvilupp ta' netwerk tal-proġetti tal-infrastruttura ekoloġika b'importanza Ewropea fil-qafas tal-inizjattiva TEN-G. Xi eżempji ta' IE huma: il-foresti b'varjetà, maturità u struttura mżewqin tajjeb jassorbu ammonti kbar ta' ilma u jipproteġu l-art, jevitaw l-għargħar u l-kollassi tal-ħamrija u jnaqqsu l-konsegwenzi tagħhom; l-IE bħala komponent integrali tal-iżvilupp ta' żoni fejn jgħixu n-nies: il-bini adegwat ta' parks, sqaqien, mogħdijiet, soqfa u ħitan ekoloġiċi jtejbu b'mod kosteffiċjenti l-klima tal-bliet u jżidu b'mod ġenerali l-kwalità tal-ħajja fil-bliet. Barra minn hekk, dawn jikkontribwixxu għad-diversità bijoloġika u l-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima. 82 % tal-art fl-UE tinsab barra min-netwerk Natura 2000. Għalhekk, huwa ċar li l-preservazzjoni u l-irkupru tad-diversità bijoloġika permezz tal-promozzjoni tal-infrastruttura ekoloġika anke lil hinn min-netwerk Natura 2000 huma b'mod ġenerali indispensabbli sew għall-effiċjenza tan-netwerk ta' żoni protetti u sew għall-provvista ta' servizzi tal-ekosistemi. B'kuntrast man-netwerk Natura 2000, il-promozzjoni tal-IE ma timplikax strument legali. Għalhekk hi ma tistax tieħu post l-implimentazzjoni tan-netwerk Natura 2000, iżda tikkomplementaha permezz ta' komponenti addizzjonali. Mill-banda l-oħra, l-għan tal-inizjattiva tal-IE mhux li toħloq netwerk ieħor ta' protezzjoni tan-natura lil hinn min-netwerk Natura 2000. Il-KESE jisħaq li l-inizjattiva tal-IE għandha sservi wkoll biex tinkoraġġixxi l-protezzjoni kooperattiva tan-natura u l-ambjent u tippromoviha fl-Istati Membri kollha. Il-KESE jenfasizza l-bżonn urġenti li s-soċjetà ċivili tipparteċipa minn kmieni u b'mod attiv fil-proġetti tal-IE, kif inhuwa previst ukoll fil-Konvenzjoni ta' Aarhus dwar il-parteċipazzjoni tal-pubbliku fl-affarijiet ambjentali. Bosta eżempji juru kif is-suċċess tal-proġetti jiddependi ħafna minn jekk is-soċjetà ċivili tapprovahomx jew le. Għalhekk, l-approċċ minn isfel għal fuq (bottom up) u l-iżvilupp ta' sħubijiet mal-partijiet ikkonċernati fil-muniċipalitajiet, dawk responsabbli għall-proġetti infrastrutturali, l-ekonomija u t-trejdjunjins, l-agrikoltura u l-forestrija, il-politika tal-ilma u l-protezzjoni tal-kosti kif ukoll l-NGOs ambjentali għandhom ikunu ħafna aktar ċari fl-istrateġija tal-Kummissjoni Ewropea. Il-KESE b'dispjaċir jinnota li l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-IE mhijiex l-istrateġija Ewropea għall-IE mħabbra fl-Istrateġija għall-Bijodiversità sal-2020. Il-KESE jilqa' madankollu l-azzjonijiet imħabbra fil-Komunikazzjoni u jqishom bħala passi fid-direzzjoni t-tajba. L-esperjenzi bl-implimentazzjoni ta' dawn il-miżuri għandhom jintużaw biex tkompli tiġi żviluppata strateġija għall-IE. Il-KESE jemmen li hemm bżonn li jiġu stabbiliti l-prijoritajiet tal-implimentazzjoni tal-IE aktar milli jsir fil-Komunikazzjoni. Bħal fil-każ tal-Istrateġija għall-Bijodiversità, il-Komunikazzjoni ma tippreżentax analiżi ċara ta' għaliex l-infrastruttura ekoloġika ma tintużax biżżejjed. Il-gwida teknika prevista u t-titjib tal-bażi tal-informazzjoni u l-għarfien waħedhom mhux ser jeliminaw in-nuqqas ta' rieda politika f'ċerti Stati Membri rigward l-użu ta' dawn il-kunċetti. Fil-fehma tal-KESE, strateġija effikaċi tal-IE tirrikjedi monitoraġġ strett, analiżi kritika tal-miżuri fl-Istati Membri kif ukoll, jekk ikun hemm bżonn, miżuri ta' segwitu li jappoġġjaw lill-Istati Membri jew ir-reġjuni b'nuqqasijiet ċari. Ir-responsabbiltà ewlenija għall-proġetti tal-IE hi f'idejn l-Istati Membri, l-aktar l-awtoritajiet tal-ippjanar reġjonali u lokali. Ir-rwol tal-UE hawnhekk hu l-ewwel u qabel kollox wieħed ta' appoġġ billi xxandar b'mod pubbliku l-kunċett tal-IE u, kif previst fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni, billi tipprovdi bażijiet adatti u aċċessibbli tal-informazzjoni u l-għarfien. Barra minn dan, l-istrumenti ta' finanzjament tal-UE għandhom influwenza qawwija fuq l-ippjanar reġjonali u lokali, u għalhekk l-integrazzjoni tal-kunċett tal-IE f'dawn l-istrumenti ta' finanzjament għandha tingħata prijorità għolja. L-UE għandha terfa' r-responsabbiltà diretta għal ċerti proġetti tal-IE ta' importanza Ewropea. Il-proġetti ta' dan it-tip normalment ikunu jikkonċernaw żoni transkonfinali bħall-ktajjen ta' muntanji, ix-xmajjar jew il-foresti. Il-Komunikazzjoni ssemmi l-inizjattiva Ewropea "Green Belt" bħala eżempju li rnexxa. Il-widien tax-xmajjar transkonfinali wkoll għandhom jingħataw attenzjoni speċjali bħala bażi għal IE Ewropea. Fil-każ ta' xmajjar bħad-Danubju jew l-Elbe, b'mod partikolari, li din is-sena reġgħu ġarrbu ħsarat serji minħabba l-għargħar, it-titjib tal-protezzjoni mill-għargħar permezz tal-kunċetti tal-IE jista' jwassal għall-konservazzjoni ta' żoni tal-ilma sensittivi u importanti għall-bijodiversità Ewropea kif ukoll għall-iżvilupp ekonomiku u turistiku. Il-KESE jappoġġja l-promozzjoni ta' netwerk Ewropew ta' proġetti tal-IE b'importanza Ewropea li jkun ippjanat b'mod strateġiku permezz ta' lista kartografika tal-proġetti inklużi. Fil-qafas tal-inizjattiva TEN-G, dan għandu jingħata l-istess importanza bħalma jingħataw l-inizjattivi infrastrutturali Ewropej fl-oqsma tat-trasport, l-enerġija u t-telekomunikazzjoni. Id-disponibbiltà ta' żoni seminaturali jew urbani fi stat naturali tvarja ħafna bejn l-Istati Membri u r-reġjuni individwali. Filwaqt li f'xi reġjuni u bliet b'densità għolja ħafna mill-art hi okkupata minn "infrastruttura griża", reġjuni oħrajn għandhom żoni kbar fi stat naturali. Fil-miżuri Ewropej għall-promozzjoni tal-IE għandha ssir distinzjoni bejn ir-reġjuni fejn trid tinħoloq IE ġdida u żoni oħra fejn l-importanti hu pjuttost li jżommu u jieħdu ħsieb tal-pajsaġġi. Il-Komunikazzjoni ġustament tagħti l-akbar prijorità lill-integrazzjoni effettiva tal-aspetti tal-IE f'firxa wiesgħa ta' oqsma ta' politika. Il-KESE jilqa' t-tħejjija ta' gwida teknika bi prinċipji u kundizzjonijiet qafas għall-inklużjoni tal-aspetti tal-IE fil-politika reġjonali u ta' koeżjoni, il-politika dwar it-tibdil fil-klima u ambjentali, il-politika tas-saħħa u tal-konsumatur kif ukoll il-Politika Agrikola Komuni, inklużi l-mekkaniżmi ta' finanzjament tagħhom. Din il-gwida għandha titlesta malajr sabiex l-Istati Membri li diġà qed jaħdmu fuq il-pjani operattivi jkunu jistgħu jużawha għall-perjodu ta' programmazzjoni 2014-2020. L-IE ma tiddependix biss mill-investimenti pubbliċi, iżda wkoll minn dawk privati. Il-KESE jenfasizza li hemm bżonn ta' inċentivi suffiċjenti għall-investimenti privati fl-IE. Il-KESE jilqa' l-proposta li tiġi stabbilita faċilità speċifika ta' finanzjament mill-UE flimkien mal-BEI. Minkejja li l-Komunikazzjoni tirrikonoxxi l-ħtieġa li l-IE tiġi integrata fil-ġestjoni tat-territorju reġjonali u l-ippjanar lokali, il-KESE jinnota n-nuqqas ta' miżuri konkreti fil-pjan ta' azzjoni f'dan ir-rigward. Il-ġestjoni tat-territorju, tal-pajsaġġi u tal-bini fil-livell lokali għandha impatt konsiderevoli fuq l-implimentazzjoni tal-IE, iżda minħabba l-prinċipju tas-sussidjarjetà hemm limitu fuq kemm tista' tiġi influwenzata mil-livell Ewropew. Il-KESE jitlob li tiġi garantita b'mod partikolari l-parteċipazzjoni bikrija tal-atturi reġjonali u lokali tas-soċjetà ċivili, li mingħajrhom il-proġetti tal-IE ma jkunux jistgħu jitwettqu jew inkella ma jirnexxux jekk ma jiġux aċċettati minnhom. Jinħtieġu proċessi tal-ippjanar parteċipattivi li jagħtu lil dawn l-atturi rwol attiv fit-tfassil. Ta' min jinnota li fil-qasam tal-IE mhux dejjem jittieħdu deċiżjonijiet li minnhom jirbaħ kulħadd, iżda kultant ċerti partijiet interessati jkollhom ibatu wkoll xi żvantaġġi (pereżempju meta l-preservazzjoni tal-IE fix-xtut tax-xmajjar jew tal-ibħra twassal għall-projbizzjoni tal-bini). L-għanijiet konfliġġenti li jirriżultaw mill-kompetizzjoni bejn it-talbiet differenti għall-użu tal-art (eż. produzzjoni tal-ikel, żoni residenzjali u infrastruttura, konnettività tal-bijotopi, bijodiversità) għandhom jiġu indirizzati b'mod ċar u jinsabu soluzzjonijiet għalihom. Il-KESE jara potenzjal enormi għall-miżuri tal-IE fiż-żoni urbani. Hawnhekk dawn il-miżuri joħolqu vantaġġi relatati mas-saħħa, itejbu l-klima tal-bliet, joħolqu l-impjiegi u jżidu l-attraenza tal-bliet. Fil-bliet, b'mod partikolari, għandu jittejjeb l-għarfien – sa mill-iskejjel – dwar is-soluzzjonijiet tal-IE, u għandha tissaħħaħ il-parteċipazzjoni attiva tas-soċjetà ċivili. Il-KESE jemmen li l-interess kbir attwali fl-ortikoltura u l-agrikoltura urbani huwa sinjal ċar li ħafna ċittadini huma lesti jikkontribwixxu għal ekosistemi intatti u jipprovaw forom ġodda ta' komunitajiet u spirtu ta' komunità. Hawnhekk it-tip u l-firxa tal-integrazzjoni tal-IE jiddependu ħafna mir-riżultati tal-Politika Agrikola Komuni (PAK) u tal-qafas finanzjarju pluriennali (QFP) tal-UE għall-2014-2020. Fiż-żewġ oqsma ntlaħqu ftehimiet politiċi. Il-KESE kemm-il darba tkellem favur agrikoltura multifunzjonali u pagamenti diretti funzjonali. Sabiex l-agrikoltura Ewropea ssir aktar ekoloġika, fir-riforma agrikola li qed issir bħalissa l-pagamenti diretti ġew pereżempju marbuta ma' standards ambjentali ogħla u l-esklużjoni ta' żoni bi prijorità ekoloġika. Il-KESE ser jeżamina fil-fond id-deċiżjonijiet dwar ir-riforma tal-PAK u jikkomparahom mal-pożizzjonijiet tiegħu. Il-KESE jistenna li jkun hemm aktar servizzi għall-konnettività ekoloġika fil-qafas tal-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u b'mod partikolari fil-qafas tal-miżuri ambjentali agrikoli. Il-KESE kemm-il darba ġibed l-attenzjoni għall-fatt li ħafna mill-bdiewa u l-forestiera għandhom livell għoli u pożittiv ta' affinità fejn jidħol il-ħarsien tan-natura u l-bijotopi. Ħafna proġetti pilota juru b'mod impressjonanti li bil-ħidma fi sħubija jistgħu jinkisbu riżultati pożittivi. Il-KESE jħeġġeġ li l-proġetti tal-IE jinkludu kemm iż-żoni agrikoli użati b'mod estensiv kif ukoll dawk użati b'mod intensiv li jiġu ġestiti b'użu effiċjenti tar-riżorsi. Hawnhekk għandha tingħata preferenza lill-miżuri volontarji u integrati fil-produzzjoni. Għandu jiġi sfruttat ukoll il-potenzjal tal-IE għall-iżvilupp rurali f'perspettiva soċjali u demografika. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013 Nhar it-12 ta' Mejju 2013 u nhar it-28 ta' Mejju 2013, il-Parlament Ewropew u l-Kummissjoni Ewropea rispettivament iddeċidew, b'konformità mal-Artikoli 43(2) u 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar l-1 ta' Ottubru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'137 vot favur, 2 voti kontra u 4 astensjonijiet. Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon din l-emenda tar-Regolament (KE) 02/2009 peress li turi li qegħdin jinkisbu riżultati effettivi fl-irkupru tat-tonn fil-Lvant tal-Atlantiku u fil-Mediterran. Il-Kumitat jerġa' jħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tapplika dan ir-Regolament b'mod strett kemm jista' jkun fl-Istati Membri u għall-partijiet kontraenti tal-ICCAT kollha. Il-KESE jtenni r-rikonoxximent tiegħu tal-isforz li qed jagħmlu dawn l-aħħar snin il-Kummissjoni Ewropea, l-Istati Membri u s-sajjieda sabiex jikkonformaw mal-pjan multiannwali eżiġenti għall-irkupru, waqt li għandhom jitqiesu l-konsegwenzi soċjali u ekonomiċi riżultat ta' dan. Il-KESE jappella lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri sabiex iżidu l-attivitajiet tagħhom ta' informazzjoni, bil-għan li jissensibilizzaw lill-pubbliku dwar ir-realtà tas-sitwazzjoni tat-tonn u dwar ir-riżultati li tħalli l-applikazzjoni tal-pjan għall-rkupru. Il-KESE jqis neċessarju ħafna li, biex jiġi salvagwardjat l-irkupru tat-tonn, wara l-Artikolu 7(6) għandhom jiġu speċifikati b'mod ċar liema huma għall-Unjoni Ewropea l-bastimenti awtorizzati jistadu s-sena kollha. Din l-Opinjoni hi riżultat tal-Proposta COM(2013) 250 li terġa' temenda r-Regolament (KE) 02/2009 li jistabbilixxi pjan multiannwali għall-irkupru tat-tonn fil-Lvant tal-Atlantiku u fil-Mediterran. It-tonn huwa wieħed mill-ispeċijiet l-aktar importanti rregolati mill-Kummissjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tat-Tonn tal-Atlantiku (ICCAT). L-Unjoni hija parti kontraenti tal-Konvenzjoni tal-ICCAT. Fl-2006, l-ICCAT nediet pjan għall-irkupru tat-tonn, li wassal għar-Regolament (KE) 559/2007, li inizjalment stabbilixxa pjan multiannwali għall-irkupru tat-tonn fil-Lvant tal-Atlantiku u fil-Mediterran. Dan ir-Regolament (KE) 559/2007 tħassar bir-Regolament (KE) 02/2009 b'risposta għar-Rakkomandazzjoni tal-ICCAT 08-05 adottata matul is-16-il laqgħa speċjali tagħha fl-2008, fejn ġie stabbilit pjan ġdid għall-irkupru tat-tonn. Matul is-17-il laqgħa speċjali tagħha tal-2010, l-ICCAT adottat ir-Rakkomandazzjoni 10-04 li emendat il-pjan preċedenti għall-irkupru billi ġie stabbilit tnaqqis ġdid tal-qabdiet totali permissibbli u ssaħħew il-miżuri li għandhom l-għan li jnaqqsu l-kapaċità tas-sajd u jżidu l-kontroll tas-sajd. B'riżultat ta' dan, ir-Regolament (KE) 02/2009 ġie emendat bir-Regolament (UE) 00/2012 bil-għan li dawn il-miżuri internazzjonali ta' konservazzjoni jiġu applikati fil-livell tal-Unjoni. Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew fassal opinjonijiet li jappoġġjaw il-proposti tal-Kummissjoni għaż-żewġ Regolamenti kif ukoll għal din l-aħħar emenda, fejn jirrikonoxxi l-isforz li qegħdin jagħmlu l-Istati Membri u s-sajjieda sabiex jikkonformaw mal-pjan eżiġenti tal-ICCAT għall-irkupru tat-tonn u jappella sabiex titkompla r-riċerka xjentifika. Mis-16-il laqgħa speċjali tal-2008 tal-ICCAT, ġie osservat irkupru fil-bijomassa tat-tonn tal-Lvant tal-Atlantiku u tal-Mediterran. Il-limiti ta' qbid għall-unità ta' ġestjoni tal-Lvant tal-Atlantiku u tal-Mediterran ilhom fis-seħħ sa mill-1998. Fl-2002, il-Kummissjoni stabbilixxiet il-qabdiet totali permissibbli għat-tonn tal-Lvant tal-Atlantiku u tal-Mediterran bħala 32 000 tunnellata għall-2003-2006, u 295 000 tunnellata u 28 500 tunnellata għall-2007 u l-2008 rispettivament. Sussegwentement stabbilixxiet il-qabdiet totali permissibbli għall-2009, l-2010 u l-2011 bħala 22 000 tunnellata, 19 950 tunnellata u 18 500 tunnellata rispettivament. Madankollu, il-qabdiet totali permissibbli għall-2010 ġew riveduti għal 13 500 tunnellata u ġie stabbilit qafas għall-qabdiet totali permissibbli tal-futur (mill-2011 'il quddiem) f'livelli li jkunu suffiċjenti sabiex jippermettu l-irkupru tal-istokk sal-bijomassa tar-rendiment massimu sostenibbli (RMS) bejn l-2010 u l-2022, bi probabbiltà ta' mill-inqas 60 %. Il-qabdiet totali permissibbli tal-2011 u l-2012 kienu stabbiliti għal 12 900 tunnellata. Bażikament, ir-Rakkomandazzjoni 10-04 tal-ICCAT tal-2010 xprunat l-irkupru tat-tonn peress li, meta ġie stabbilit tnaqqis ġdid tal-qabdiet totali permissibbli għal 12 900 tunnellata għall-2011 u l-2012, din kellha impatt deċiżiv fuq it-tnaqqis tal-kapaċità tas-sajd u fuq il-miżuri ta' kontroll, li wasslu għal tnaqqis sinifikanti fin-numru ta' bastimenti u għal kontroll effettiv tal-qabdiet tagħhom. Minkejja li l-istimi ta' qabdiet bl-użu ta' miżuri ta' kapaċità jridu jitqiesu b'mod prudenti, l-interpretazzjoni tal-SCRS hija li kien hemm tnaqqis sostanzjali fil-qabdiet fil-Lvant tal-Atlantiku u fil-Mediterran minħabba l-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u permezz tal-monitoraġġ u tal-kontrolli tal-applikazzjoni. Barra minn hekk, l-abbundanza jew il-konċentrazzjonijiet ikbar tat-tonn żgħir fil-Majjistral tal-Mediterran identifikati permezz tal-osservazzjonijiet mill-ajru jistgħu jirriflettu wkoll riżultati pożittivi tar-Regolament dwar iż-żieda tad-daqs minimu. Ir-Rakkomandazzjoni 06-05 rriżultat f'livelli ogħla ta' rendiment għal kull ħuta ġdida meta mqabbla mal-bidu tal-2000, kif ukoll aktar ħut ġdid għall-bijomassa ta' stokk riproduttiv minħabbba li żdiedet is-sopravivenza tal-ħut żgħir. L-implimentazzjoni tar-regolamenti reċenti u tar-rakkomandazzjonijiet preċedenti wasslet b'mod ċar għal tnaqqis fir-rati tal-qabdiet u tal-mortalità mis-sajd. L-indiċi kollha tal-qabdiet għal kull unità ta' sforz (CPUE) urew tendenzi dejjem jikbru fl-aktar snin reċenti. Il-Kumitat jindika li ż-żamma tal-qabdiet fil-livell attwali tal-qabdiet totali permissibbli (12 900 tunnellati) jew f'dak tal-2010 (13 500 tunnellata) b'konformità mal-programm ta' ġestjoni attwali probabbilment ser tippermetti li l-istokk jiżdied matul dan il-perjodu u hija konsistenti mal-għan li jinkiseb ir-rendiment massimu sostenibbli kemm għall-mortalità tas-sajd kif ukoll għall-bijomassa bi probabbiltà ta' mill-inqas 60 % sal-2022. Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon ir-rapport tal-kumitat xjentifiku konsultattiv tal-ICCAT li juri t-tendenza ċara tal-irkupru tat-tonn, għaliex dan appoġġja bis-sħiħ il-proposti leġislattivi kollha mressqa mill-Kummissjoni Ewropea dwar il-pjan multiannwali għall-irkupru tat-tonn fil-Lvant tal-Atlantiku u fil-Mediterran. Fl-2012, il-Kummissjoni tal-ICCAT adottat Rakkomandazzjoni ġdida 12-03 li temenda l-pjan multiannwali għall-irkupru ta' 15-il sena (2007-2022). Din ir-rakkomandazzjoni tistabbilixxi l-qabdiet totali annwali għal 13 500 tunnellata annwali mill-2013 'il quddiem sakemm jinbidlu l-qabdiet totali annwali fuq parir tal-SCRS. Minn dawn it-13 500 tunnellata, 7 548,06 tunnellata jiġu allokati lill-Unjoni Ewropea. Dan ifisser li wara numru ta' snin bi tnaqqis fil-qabdiet totali permissibbli u diversi sforzi sabiex jiġi rkuprat it-tonn, it-tendenza nqalbet din is-sena u l-qabdiet totali permissibbli żdiedu b'600 tunnellata, b'konformità mar-rakkomandazzjonijiet xjentifiċi. Barra minn hekk, bil-għan li l-istaġuni tas-sajd jiġu adattati aħjar għall-attivitajiet tal-flotta, ir-Rakkomandazzjoni timmodifika l-istaġuni tas-sajd, li għandhom jitqiesu bħala staġuni miftuħa b'kuntrast mal-istaġuni magħluqa indikati fir-rakkomandazzjonijiet preċedenti tal-ICCAT. Barra minn hekk ġew modifikati wkoll id-dati attwali meta jkun jista' jsir is-sajd b'bastimenti tas-sajd bil-purse seine, b'bastimenti tal-lixka u b'bastimenti tas-sajd bir-rixa. Fl-aħħar nett, biex tiġi evitata kwalunkwe inċertezza rigward it-tagħmir li mhux soġġett għal kwalunkwe regola speċifika dwar l-istaġun tas-sajd, qed tiġi introdotta dispożizzjoni li tagħti lill-bastimenti l-oħra kollha l-possibbiltà li jistadu s-sena kollha Il-KESE jqis li l-emendi stabbiliti fir-Rakkomandazzjoni tal-ICCAT 12-03 huma loġiċi. Huwa jifraħ lill-Kummissjoni Ewropea, lill-Istati Membri u lis-sajjieda għall-impenn tagħhom sabiex jinkiseb dan il-pjan multiannwali għall-irkupru tat-tonn u jħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tkompli bl-isforzi li qiegħda tagħmel. 5.1 Fid-dawl ta' dak kollu li ntqal qabel, il-Proposta għal Regolament temenda l-Artikolu 7 tar-Regolament (KE) 02/2009 billi tistabbilixxi l-perjodi tas-sajd ta' kull tip ta' bastimenti tas-sajd li jistgħu jistadu għat-tonn. 5.2 L-Artikolu 7 huwa emendat kif ġej: Is-sajd għat-tonnu minn bastimenti pelaġiċi akbar minn erbgħa u għoxrin (24) metru għall-qbid bil-konz fuq skala kbira, għandu jkun permess fil-Lvant tal-Atlantiku u fil-Mediterran matul il-perjodu mill-1 ta' Jannar sal-31 ta' Mejju bl-eċċezzjoni taż-żona delimitata mill-Punent ta' 10°W u mit-Tramuntana ta' 42°N, fejn dan it-tip ta' sajd għandu jkun ipprojbit mill-1 ta' Awwissu sal-31 ta' Jannar. Is-sajd bil-purse seine għat-tonnu għandu jkun permess fl-Atlantiku tal-Lvant u fil-Mediterran matul il-perjodu mis-26 ta' Mejju sal-24 ta' Ġunju. Is-sajd għat-tonnu bil-bastimenti tal-lixka u l-bastimenti tas-sajd bir-rixa għandu jkun permess fl-Atlantiku tal-Lvant u fil-Mediterran matul il-perjodu mill-1 ta' Lulju sal-31 ta' Ottubru. Is-sajd tat-tonnu b'bastimenti tas-sajd pelaġiku għandu jkun permess fl-Atlantiku tal-Lvant matul il-perjodu mis-16 ta' Ġunju sal-14 ta' Ottubru. Is-sajd rikreazzjonali u sportiv għat-tonnu għandu jkun permess fl-Atlantiku tal-Lvant u fil-Mediterran mis-16 ta' Ġunju sal-14 ta' Ottubru. 5.3 Il-KESE jqis din l-emenda tar-Regolament (KE) 02/2009 bħala loġika u għalhekk jaqbel magħha peress li l-Artikolu 7 emendat jindika b'mod aktar ċar l-"istaġuni miftuħa tas-sajd" b'kuntrast għall-kunċett tal-Artikolu 7 preċedenti li jiddiskrivihom bħala "staġuni magħluqa". Fl-istess ħin jemenda d-dati attwali meta s-sajd huwa permess bil-purse seine, mill-bastimenti tas-sajd bil-lixka u bir-rixa u jistipula li t-tagħmir li mhux soġġett għal kwalunkwe regoli speċifiċi b'rabta mal-istaġuni tas-sajd jista' jintuża s-sena kollha. F'dan il-kuntest, il-Kumitat iqis li għandu jiżdied dan li ġej mal-Artikolu 7(6): "b'konformità mal-miżuri ta' konservazzjoni u ġestjoni inklużi fir-Rakkomandazzjoni 12-03". 5.4 B'rabta ma' din l-aħħar awtorizzazzjoni, il-KESE jqis neċessarju ħafna li, biex jiġi salvagwardjat l-irkupru tat-tonn, wara l-Artikolu 7(6) għandhom jiġu speċifikati b'mod ċar liema huma għall-Unjoni Ewropea l-bastimenti awtorizzati jistadu s-sena kollha. Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon din l-emenda tar-Regolament (KE) 02/2009 peress li turi li l-applikazzjonijiet u l-emendi li qegħdin jiġu introdotti kull sena jindikaw li matul dawn l-ewwel sitt snin tal-pjan multiannwali previst għal 15-il sena qiegħed ikun hemm riżultati effettivi fl-irkupru tat-tonn tal-Lvant tal-Atlantiku u tal-Mediterran. Il-Kumitat jerġa' jħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tapplika dan ir-Regolament b'mod strett kemm jista' jkun fl-Istati Membri u għall-partijiet kontraenti tal-ICCAT kollha. Il-KESE jtenni r-rikonoxximent tiegħu tal-isforz li qed jagħmlu dawn l-aħħar snin il-Kummissjoni Ewropea, l-Istati Membri u s-sajjieda sabiex jikkonformaw mal-pjan multiannwali eżiġenti għall-irkupru, waqt li għandhom jitqiesu l-konsegwenzi soċjali u ekonomiċi riżultat ta' dan. Il-Kumitat jixtieq b'mod partikolari jirrikonoxxi l-ħidma li qegħdin iwettqu l-istituzzjonijiet xjentifiċi kollha, kemm tal-Istati Membri kif ukoll tal-partijiet kontraenti, tal-Kummissjoni Ewropea u tal-ICCAT, sabiex imexxu 'l quddiem b'mod determinat dan il-pjan multiannwali għall-irkupru tat-tonn. Il-Kumitat jixtieq jestendi dan ir-rikonoxximent għall-Aġenzija Ewropea għall-Kontroll tas-Sajd. Fl-aħħar nett, il-KESE jappella lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri sabiex iżidu l-attivitajiet tagħhom ta' informazzjoni, bil-għan li jissensibilizzaw lill-pubbliku dwar ir-realtà tas-sitwazzjoni tat-tonn u dwar ir-riżultati li tħalli l-applikazzjoni tal-pjan għall-rkupru. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013. Nhar is-16 ta' April 2013, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b'konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar l-1 ta' Ottubru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'134 vot favur, vot wieħed (1) kontra u 8 astensjonijiet. Il-KESE jappoġġja l-istrateġija dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima proposta mill-Kummissjoni, u fl-istess ħin jisħaq fuq in-natura prijoritarja u fundamentali tal-politiki ta' mitigazzjoni qabel ma jiġu indirizzati l-effetti negattivi li seħħew diġà fl-Ewropa. Fl-implimentazzjoni tal-pjan il-ġdid ta' adattament, irid jitqies il-fatt li minħabba ż-żieda fit-temperatura fl-Ewropa u l-possibbiltà tal-aċċellerazzjoni tal-fenomeni estremi, il-ħsarat għan-nies, għall-ekonomija u għall-ambjent jistgħu jkunu ikbar milli kien previst fil-bidu. L-istrateġija ta' adattament għandu jkollha miżuri speċifiċi għaż-żoni urbani – fejn jgħixu tliet kwarti tal-popolazzjoni Ewropea – u għaż-żoni rurali li huma partikolarment sensibbli għall-varjazzjonijiet fil-klima. Peress li l-azzjoni mill-Istati Membri hija kruċjali, irid jiġi nnutat li mill-pubblikazzjoni tal-White Paper fl-2009, f'ċerti oqsma ma sarx biżżejjed progress. Għaldaqstant, il-Kummissjoni għandha tqis il-ħtieġa li tassumi rwol aktar attiv, billi tapplika l-kompetenzi li jingħatawlha mit-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE). Il-KESE jqis li hu importanti ħafna li fil-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP) li jmiss, 20 % tat-total tal-baġit jiġi allokat għal miżuri marbutin mal-klima. Is-somma ta' EUR 192 biljun għal dan il-għan tirrappreżenta żieda kbira. Kemm l-istrateġija ġdida għall-adattament, kif ukoll il-QFP jirrappreżentaw progress sinifikanti fl-integrazzjoni tal-politiki differenti u l-istrumenti finanzjarji tal-Unjoni. Il-proposta tal-Kummissjoni għandha tippreżenta perspettiva finanzjarja aktar miftuħa, li tinkludi wkoll il-kontributi essenzjali li jridu jagħmlu l-Istati Membri, is-settur kummerċjali u l-familji. Il-Kumitat jappella lill-Istati Membri biex, jekk għadhom m'għamlux dan, jaġixxu fis biex ifasslu u jwettqu bir-reqqa l-istrateġiji nazzjonali ta' adattament. Permezz tal-osservazzjonijiet li jippreżenta f'din l-Opinjoni, b'mod ġenerali l-KESE jgħid li jaqbel mal-miżuri proposti mill-Kummissjoni. Il-KESE jissuġġerixxi li jiġu studjati speċifikament il-bidliet strutturali li ser teħtieġ l-istrateġija għall-adattament f'ċerti politiki u fil-produzzjoni ta' prodotti u servizzi, billi jitqiesu, fost affarijiet oħrajn, l-impatt fuq l-impjieg, l-industrija, il-qasam tal-bini u r-Riċerka, l-Iżvilupp u l-Innovazzjoni (RŻI). Il-Komunikazzjoni li qed tiġi analizzata tirreferi għat-tieni fażi, iffukata fuq tliet għanijiet: il-promozzjoni tal-azzjoni min-naħa tal-Istati Membri it-teħid ta' deċiżjonijiet abbażi ta' iktar informazzjoni, u l-implimentazzjoni ta' azzjonijiet tal-UE sabiex jitnaqqas l-impatt tat-tibdil fil-klima billi nippromovu l-adattament f'setturi ewlenin vulnerabbli. Fid-dawl ta' dawn l-għanijiet, qed jiġu proposti tmien linji ta' azzjoni. Il-miżuri għall-adattament iridu jittieħdu kemm fil-livelli lokali u reġjonali, kif ukoll f'dak nazzjonali. Il-KESE jappoġġja l-istrateġija għall-adattament għat-tibdil fil-klima proposta mill-Kummissjoni u jaqbel mal-istqarrija tagħha li l-inċertezza ma tistax tkun l-iskuża biex ma tittiħidx azzjoni. Fl-istess ħin, jisħaq fuq in-natura prijoritarja u fundamentali tal-politiki ta' mitigazzjoni, peress li d-data disponibbli hija biżżejjed biex turi l-effetti negattivi li seħħew diġà fl-Ewropa u huwa mbassar li dan ser jiggrava fil-futur. Lejn nofs is-snin 90, l-UE bdiet kampanja biex tillimita t-tisħin globali għal 2 °C 'il fuq mil-livell ta' qabel l-era industrijali, limitu li finalment kien ġie stabbilit fil-Konferenza ta' Cancún (2010). Biex jintlaħaq dan il-livell irid ikun hemm tnaqqis sostanzjali tal-emissjonijiet ta' gassijiet b'effett ta' serra, iżda x-xejra f'dan il-qasam sejra fid-direzzjoni opposta. Fl-implimentazzjoni tal-pjan il-ġdid ta' adattament, għandu jitqies li ż-żieda fit-temperatura fl-Ewropa qed isseħħ aktar malajr mill-medja tal-bqija tad-dinja, li jfisser li hemm ċans li jiżdied il-pass tal-fenomeni estremi, bi ħsarat għall-persuni, l-ekonomija u l-ambjent li jkunu ogħla minn dawk imbassra fil-bidu. Fattur importanti fl-adattament għat-tibdil fil-klima huwa li l-varjabbiltà tal-indikaturi klimatiċi tinbidel kemm biż-żmien kif ukoll skont il-mikroreġjuni. Din hija kwistjoni marbuta b'mod speċjali mat-temperaturi, is-silġ u x-xita, ir-riħ u l-umdità. L-istandards tal-ippjanar urban u tal-bini jridu jadattaw għaċ-ċifri massimi u minimi futuri. Il-foresti, pereżempju, ser ikollhom ikunu reżistenti biżżejjed biex jiffaċċjaw l-aktar uragan qawwi taċ-ċiklu ta' ħajjithom, li normalment ikun ta' mitt sena. Ovvjament, l-adattament għat-tibdil fil-klima jimplika l-ispejjeż, u dawn ser jieħdu s-sura ta' dejn impliċitu skont id-definizzjoni tal-prinċipji bażiċi li fuqhom huwa bbażat il-metodu tal-kalkolu tad-dejn pubbliku. F'każ li jseħħ defiċit addizzjonali ta' dan it-tip fil-finanzi pubbliċi, id-dejn impliċitu jsir espliċitu. Madankollu, jistgħu jiġu evitati ħsarat sostanzjali, pereżempju billi jittieħdu miżuri għall-ħarsien mill-għargħar. Ir-riżultati tal-investimenti fl-adattament ser ikunu differenti ħafna skont is-sors ta' finanzjament: jekk huwiex mill-UE, nazzjonali, kummerċjali jew familjari. Il-proposta tal-Kummissjoni tagħti dettalji limitati dwar is-sorsi tal-Unjoni. Madankollu ser ikun hemm bżonn ta' dawn is-sorsi kollha u li jsir użu minnhom bi strutturi u f'volumi li jkunu effikaċi. Fl-istrateġija għall-adattament tal-UE, il-Kummissjoni s'issa kellha rwol essenzjali ta' appoġġ, promozzjoni u koordinazzjoni tad-deċiżjonijiet tal-Istati Membri, li fuqhom taqa' r-responsabbiltà ewlenija fl-adozzjoni ta' miżuri effikaċi u kkoordinati għall-prevenzjoni tar-riskji marbutin mat-tibdil fil-klima. L-azzjoni tal-Istati Membri hija kruċjali, iżda f'dan il-kuntest irid jiġi nnutat in-nuqqas ta' progress fl-adattament irreġistrat f'ċerti oqsma minn mindu ġiet ippubblikata l-White Paper. Għaldaqstant, il-Kummissjoni għandha tqis il-ħtieġa li tassumi rwol aktar attiv fil-qasam tat-tibdil fil-klima, billi tapplika l-kompetenzi li jingħatawlha mit-TFUE. Il-KESE jqis fundamentali li l-azzjonijiet dwar il-klima jiġu integrati b'mod orizzontali fid-diversi politiki u strumenti finanzjarji tal-Unjoni (Fond ta' Koeżjoni, Fondi Strutturali, Riċerka&Żvilupp, il-PAK, in-netwerks trans-Ewropej, eċċ.). Kemm l-istrateġija l-ġdida kif ukoll il-QFP 2014-2020 jimplikaw progress f'din id-direzzjoni. Minħabba li l-effetti tat-tibdil fil-klima li qed jiggravaw u l-politiki tal-UE dwar il-mitigazzjoni u l-adattament ser iżidu x-xogħol għall-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent (EEA), il-KESE jissuġġerixxi li tiġi kkunsidrata żieda fir-riżorsi umani u finanzjarji. Il-Kummissjoni tagħmel referenza għall-ħolqien fl-2014 ta' tabella ta' valutazzjoni dwar it-tħejjija tal-adattament. Fl-2017, abbażi tar-rapporti li tirċievi dwar ir-Regolament dwar il-Mekkaniżmu għall-Monitoraġġ (li qed jiġi negozjat bħalissa) u tat-tabella msemmija, il-Kummissjoni ser tevalwa jekk il-miżuri humiex biżżejjed, u jekk ikun hemm bżonn, tipproponi strument legalment vinkolanti. Il-KESE jappoġġja l-possibbiltà li jiġi applikat l-Artikolu 192 tat-TFUE dwar il-proċedura leġislattiva fil-qasam tal-ambjent. Leġislazzjoni Ewropea eventwali għandha tipprevedi miżuri speċifiċi, skadenzi għall-applikazzjoni, mekkaniżmi ta' kontroll u sanzjonijiet eventwali għan-nonkonformità. Minħabba l-urġenza tal-kwistjoni, il-KESE jissuġġerixxi li jerġgħu jiġu kkunsidrati l-iskadenzi għal din id-deċiżjoni. Il-Kummissjoni diġà identifikat ħames oqsma vulnerabbli li bejniethom ser ikollhom jinqasmu l-fondi b'mod ugwali: il-ġestjoni transkonfinali tal-għargħar il-ġestjoni tax-xtut transkonfinali l-integrazzjoni tal-adattament fl-ippjanar urban iż-żoni muntanjużi u l-gżejjer il-ġestjoni sostenibbli tal-ilma (id-deżertifikazzjoni u n-nirien fil-foresti f'żoni fejn hemm tendenza ta' nixfa). Il-Patt tas-Sindki – stabbilit fuq inizjattiva tal-Kummissjoni – qed jipproponi li jnaqqas l-emissjonijiet b'aktar mill-20 % stabbiliti mill-UE għall-2020, ħaġa li bla dubju jistħoqqilha appoġġ sħiħ. Il-Kummissjoni qalet biss li ser 'tappoġġja' l-adattament fil-bliet, iżda ma tatx aktar dettalji. Minħabba n-natura volontarja tal-Patt, jista' jkun utli li l-firmatarji, bl-għajnuna tal-Kummissjoni, jistabbilixxu miri kwantifikabbli u mekkaniżmi ta' segwitu tal-miżuri li jiġu implimentati fil-qasam tal-adattament. Fil-fehma tal-KESE, il-Kummissjoni għandha tikkonkretizza dawn l-aspetti biex ikun hemm politika ġenwina tal-UE dwar l-adattament fiż-żoni urbani li dwarhom diġà għandhom l-esperjenza ċerti Stati Membri (pereżempju, il-Performance Indicator for Climate Change Adaptation - NI188 - fir-Renju Unit). Il-Kummissjoni ssemmi erba' lakuni ewlenin u tgħid li ser 'tkompli taħdem' mal-Istati Membri u l-partijiet interessati biex tindirizzahom: informazzjoni dwar id-danni u dwar l-ispejjeż u l-benefiċċji tal-adattament; analiżi u valutazzjonijet tar-riskji f'livelli reġjonali u lokali; oqfsa, mudelli u għodod li jappoġġjaw it-teħid tad-deċiżjonijiet u li jivvalutaw l-effikaċja tad-diversi miżuri ta' adattament; il-mezzi għall-monitoraġġ u l-valutazzjoni tal-isforzi lejn l-adattament fl-imgħoddi. Fl-Orizzont 2020 (perjodu 2014-2020) ġew allokati EUR 1 962 miljun liċ-Ċentru Konġunt għar-Riċerka, li magħhom ser jiżdiedu EUR 656 miljun li ġejjin mill-Euratom. Din hija żieda konsiderevoli (madwar EUR 17 000 miljun) meta mqabbla mas-Seba' Programm Qafas. Il-KESE jixtieq jenfasizza li n-nuqqas ta' data speċifika dwar xi aspetti ma tistax isservi ta' skuża biex jiġu posposti d-deċiżjonijiet, peress li diġà jeżistu diversi provi tal-effetti negattivi tat-tibdil fil-klima. Il-Kumitat jappoġġja d-deċiżjoni li l-ġbir u t-tixrid tal-informazzjoni dwar it-tibdil fil-klima jiġi kkonċentrat fil-Climate-Adapt. L-interazzjoni tal-Climate-Adapt mal-pjattaformi nazzjonali ser teħtieġ sforz addizzjonali mill-Istati Membri jekk jitqies li bħalissa huma biss sitta fosthom li għandhom portali komprensivi dwar is-suġġett. L-informazzjoni pprovduta mill-awtoritajiet reġjonali u mis-settur privat bħalissa mhijiex biżżejjed. Il-KESE jemmen li s-servizzi dwar il-klima tal-Copernicus (ġbir tal-informazzjoni permezz tan-netwerk Ewropew tas-satelliti u tas-sistemi installati fuq l-art) huma ta' importanza vitali għall-adozzjoni tal-miżuri. Flimkien mal-osservazzjonijiet ta' servizzi oħra – partikolarment tan-NASA – l-Ewropa tikkontribwixxi għall-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima. Il-KESE jinnota li fil-ftehim politiku dwar il-PAK tas-26 ta' Ġunju 2013, bejn l-2014 u l-2020 ser jiġu investiti aktar minn EUR 100 biljun biex tingħata għajnuna lill-biedja biex jiġu indirizzati l-isfidi tal-kwalità tal-ħamrija, l-ilma, il-bijodiversità u t-tibdil fil-klima. Għal dan il-għan, 30 % tal-pagamenti diretti ser jingħataw għat-twettiq ta' prattiki agrikoli li huma ta' benefiċċju għall-ambjent u mill-inqas 30 % tal-baġit tal-programmi ta' żvilupp rurali ser jiġi ddedikat għall-agrikoltura ekoloġika. Għall-perjodu ta' programmazzjoni 2014-2020, il-Kummissjoni trid tibgħat messaġġ qawwi dwar il-fatt li l-politiki Ewropej kollha għandhom ikunu marbutin mal-mitigazzjoni u l-adattament għat-tibdil fil-klima. L-adattament irid jiġi inkluż b'mod espliċitu f'kull Qafas Nazzjonali ta' Referenza Strateġika u fil-Programmi Operattivi. Fid-dawl ta' dan, il-KESE jissuġġerixxi li l-approvazzjoni tal-proġetti tkun soġġetta għall-ilħiq tal-għanijiet ambjentali. Il-proġetti li jkollhom effett negattiv fuq it-tibdil fil-klima għandhom jitnaqqsu kemm jista' jkun jew jiġu esklużi totalment. Il-proposti leġislattivi tal-Kummissjoni dwar il-politika ta' koeżjoni, li ser jidħlu fis-seħħ fl-2014, isemmu l-adattament għat-tibdil fil-klima iżda, fil-fehma tal-KESE, hemm bżonn jiżdied il-livell ta' eżiġenza. X'aktarx din hija l-ikbar sfida li jridu jaffrontaw il-mexxejja pubbliċi fi strateġija ta' adattament għat-tibdil fil-klima. It-theddidiet ewlenin għall-infrastrutturi jinkludu l-ħsarat u t-tkissir ikkawżati mill-fenomeni meteoroloġiċi estremi, li t-tibdil fil-klima jista' jiggrava; għargħar kostali max-xtut tax-xmajjar u għargħar minħabba ż-żieda fil-livell tal-baħar; diffikultajiet fil-provvista tal-elettriku, tal-ilma tajjeb għax-xorb u l-effetti taż-żieda fit-temperatura fuq l-ispejjeż operattivi tal-intrapriżi. Xi infrastrutturi jistgħu ma jintlaqtux direttament, iżda ma joperawx jekk ma jkunx hemm aċċess fiżiku għas-servizzi (pereżempju l-ICTs). L-investimenti pubbliċi u privati għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni l-effetti li jistgħu jiġu previsti tat-tisħin globali fil-pjani finanzjarji tal-proġetti ta' infrastruttura. Ċerti xogħlijiet ser jeħtieġu investiment mill-Istati Membri, f'ħafna każijiet soġġetti għal restrizzjonijiet baġitarji minħabba l-kriżi ekonomika. Billi nibnu fuq il-mandat għall-valutazzjoni tar-riperkussjonijiet tat-tibdil fil-klima fl-Eurokodiċijiet, il-Kummissjoni tipproponi li taħdem mal-istituzzjonijiet Ewropej ta' standardizzazzjoni (CEN, CENELEC u ETSI), istituzzjonijiet finanzjarji u organizzazzjonijiet xjentifiċi biex jiġu stabbiliti t-tibdiliet neċessarji fil-programmi ta' standardizzazzjoni ta' binjiet u xogħlijiet pubbliċi. F'dan il-kuntest, il-KESE jemmen li fil-mudelli ta' standardizzazzjoni għandhom jingħataw prijorità r-robustezza u l-affidabbiltà tal-infrastrutturi aktar mill-kriterji purament ekonomiċi ta' profitabbiltà għall-investituri. Fid-dawl tal-fatt li fl-Ewropa hawn eżempji ta' tidjiq tax-xmajjar u tneħħija ta' pjanuri tat-tajn li ggravaw l-effett tal-għargħar, għandhom jiġu stabbiliti mudelli ta' ppjanar urban. Dwar dan jistgħu jiġu ssuġġeriti, pereżempju, miżuri bħal koperturi jew faċċati bil-ħdura fil-bini li jippermetti dan. L-istrateġija dwar l-adattament għandha tqis it-tixjiħ tal-popolazzjoni, peress li l-anzjani, u speċjalment l-ixjeħ fosthom, huma vulnerabbli ħafna f'jiem ta' temperaturi u umdità estremi. Pereżempju, għandu jiġi kkunsidrat it-twaħħil ta' tagħmir ta' arja kkundizzjonata li jkun qawwi biżżejjed, b'emissjonijiet baxxi u affidabbli fiċ-ċentri għall-kura tas-saħħa u fid-djar tax-xjuħ. F'Opinjonijiet preċedenti (CES1607-2011 u CES492-2012), il-KESE appoġġja l-introduzzjoni ta' approċċ maqsum f'żewġ livelli għan-Netwerks Trans-Ewropej tat-Transport (TEN-T) u l-ħolqien ta' kurituri apposta għat-trasport Ewropew, imqanqal mix-xewqa li jinħoloq netwerk tat-trasport koerenti għall-aktar flussi importanti tat-trasport tal-oġġetti u l-passiġġieri. Il-KESE jemmen li dan huwa għan utli u huwa bbażat ukoll fuq il-ħtieġa li jiġu stabbiliti prijoritajiet għall-użu ta' riżorsi finanzjarji skarsi. Madankollu, il-konċentrazzjoni tal-investimenti fl-infrastrutturi fuq dawn il-kurituri żżid ukoll id-dgħufija tas-sistema tat-trasport tal-UE jekk iseħħu xi interruzzjonijiet. Il-KESE jisħaq fuq il-ħtieġa li dan jitqies meta jkunu qed jiġu ppjanati u ffinanzjati dawn l-investimenti għall-kurituri. Apparti minn reżistenza tajba meta jkunu qed jinbnew l-istrutturi, dan għandu jfisser ukoll diverżjonijiet jew dawriet ippjanati minn qabel bħala parti minn dawn il-kurituri tat-trasport Ewropew. l-adozzjoni ta' miżuri ta' adattament adegwati twassal għat-tnaqqis tal-ispejjeż tal-assigurazzjonijiet, politika ta' assigurazzjoni adegwata li tqis is-sitwazzjoni tal-produtturi hija ta' importanza speċjali għas-settur agrikolu, quddiem il-kobor tar-riskji, l-Istat dejjem ser ikollu jipprovdi assigurazzjoni tal-aħħar istanza, u hemm bżonn ta' politiki soċjali li jkopru lill-persuni l-aktar vulnerabbli u li m'għandhomx riżorsi biżżejjed biex ikollhom assigurazzjoni. Il-KESE jissuġġerixxi li jiġu studjati b'mod speċifiku l-bidliet strutturali li ser jeħtieġ l-adattament f'politiki partikolari u fil-produzzjoni ta' oġġetti u servizzi. Minkejja li l-effetti tat-tibdil fil-klima ser jaffettwaw l-aktar il-biedja, il-forestrija, il-kostruzzjoni ta' binjiet u l-infrastrutturi, ħafna setturi oħra tal-ekonomija jistgħu jeħtieġu miżuri ta' adattament. Xi aspetti li jistgħu jitqiesu huma: L-impjieg. S'issa għad m'hemmx studji analitiċi dettaljati dwar l-impatt li għandhom il-miżuri ta' adattament fuq it-taħriġ professjonali tal-ħaddiema u l-effett fuq l-impjieg. L-industrija. Minħabba d-diversità kbira tas-setturi industrijali, l-impatt tat-tibdil fil-klima mhuwiex kullimkien l-istess. Jekk ikun hemm bżonnu, l-adattament ser jeħtieġ l-investimenti. F'ċerti industriji speċifiċi, bħall-industrija tal-azzar, it-tnaqqis tal-emissjonijiet diġà qed jiġi allokat riżorsi kbar fl-oqsma tat-teknoloġija u l-finanzi. L-investimenti neċessarji jridu jiġu kkunsidrati fil-previżjonijiet finanzjarji u jiġu inklużi b'mod adegwat fl-informazzjoni li tingħata lill-investituri. Riċerka, żvilupp u investiment. F'dawn l-aħħar għexieren ta' snin it-tibdil fil-klima diġà affettwa l-użu tar-riżorsi (il-pjan finanzjarju l-ġdid tal-Unjoni huwa prova ta' dan) u fil-programmi ta' riċerka tal-universitajiet u taċ-ċentri speċjalizzati. Inħolqu karrieri u profili professjonali ġodda. Din hija xejra li x'aktarx ser tkompli tikber fil-ġejjieni. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013. Nhar it-23 ta' Mejju 2013 u nhar it-13 ta' Ġunju 2013, il-Parlament, u nhar is-7 u nhar il-21 ta' Ġunju 2013, il-Kunsill iddeċidew, b'konformità mal-Artikoli 43(2), 114, 168(4)(b) u 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar: l-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet għall-ġestjoni tal-infiq relatat mal-katina alimentari, is-saħħa tal-annimali u l-benessri tal-annimali, u marbuta mas-saħħa tal-pjanti u mal-materjal riproduttiv tal-pjanti, li jemenda d-Direttivi tal-Kunsill 98/56/KE, 2000/26/KE u 2008/90/KE, ir-Regolamenti (KE) Nru 178/2002, (KE) Nru 882/2004 u (KE) Nru 396/2005, id-Direttiva 2009/128/KE u r-Regolament (KE) Nru 1107/2009 u li jħassar id-Deċiżjonijiet tal-Kunsill 66/399/KE, 76/894/KEE u 2009/470/KE Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar l-1 ta' Ottubru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret 16 u 17 ta' Ottubru 2013 (seduta ta' 16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'133 voti favur, 2 voti kontra u 4 astensjonijiet. B'mod ġenerali, il-KESE jappoġġja l-proposta mressqa dwar il-kontrolli uffiċjali bil-għan li jiġi garantit livell għoli ta' saħħa tal-bnedmin, tal-annimali u tal-pjanti u jiġi garantit li s-suq intern tal-UE jaħdem bla xkiel. Il-KESE jqis pożittiv kemm l-istabbiliment ta' sistema komuni ta' analiżi kif ukoll l-eżistenza ta' laboratorji ta' referenza f'kull Stat Membru. Il-KESE jqis problematika li jiġu imposti b'mod diskrezzjonali tariffi tal-kontroll minn kull Stat Membru, peress li dawn jistgħu jiġu implimentati b'mod differenti. Għalhekk huwa jappoġġja li dawn jiġu armonizzati fir-rigward tal-kriterji u l-metodoloġija tal-ġestjoni, iżda mhux fir-rigward tal-ammont tagħhom li għandu jkun ibbażat fuq iċ-ċirkostanzi ta' kull pajjiż. Il-KESE ma jaqbilx li l-kontrolli uffiċjali f'kull Stat Membru jiġu ffinanzjati 100 % minn dawn ir-rati biss, peress li hemm ir-riskju li l-awtoritajiet kompetenti ma jagħtux prijorità sabiex il-kontrolli tagħhom isiru aktar effiċjenti. Fir-rigward tal-eżenzjonijiet mill-ħlas tat-tariffi għall-mikrointrapriżi, il-KESE iwissi dwar ir-riskju li jkun hemm distorsjoni tas-suq minħabba d-differenzi possibbli fil-mod li bih dawn ir-rati jiġu applikati fl-Istati Membri. Dan ir-riskju ta' distorsjoni jitnaqqas jekk il-proposta leġislattiva, jew il-verżjonijiet sussegwenti tagħha, ikunu jinkludu kriterji li jirrikonoxxu eżenzjonijiet mill-ħlas li jkunu uniformi fl-UE kollha u li jkunu aktar preċiżi u wiesa' biżżejjed sabiex jirriflettu r-realtà diversa tas-settur u titqies is-sensittività speċjali tal-SMEs u l-mikrointrapriżi. Min-naħa l-oħra jeħtieġ li jiġi rikonoxxut, b'mod li jikkomplementa dan t'hawn fuq, li xi negozji għandhom awtokontrolli effettivi li jitwettqu mill-persunal kwalifikat tagħhom. Dan jista' jwassal għal roħs fit-"tariffi pubbliċi ta' kontroll" f'dawn l-intrapriżi, peress li titnaqqas b'mod sostanzjali l-ħidma tal-uffiċjali pubbliċi fihom. Għalhekk dawn ikunu jisgħu jwettqu l-kompiti ta' kontroll tagħhom f'dawk l-intrapriżi li m'għandhomx biżżejjed riżorsi umani sabiex iwettqu din il-ħidma ta' awtokontroll. Il-KESE jqis importanti li, għall-iżvilupp futur tal-applikazzjoni tal-leġislazzjoni, jeħtieġ li jitqies in-nuqqas ta' uniformità fl-applikazzjoni tal-kontroll fid-diversi Stati Membri, speċjalment minħabba li d-differenzi fir-riżorsi umani u finanzjarji fil-ħidma ta' spezzjoni f'kull pajjiż tista' twassal għal disparitajiet fil-kontrolli tas-swieq tal-agrikoltura u tal-tat-trobbija tal-annimali rispettivi, b'konsegwenzi negattivi għal kulħadd. B'mod ġenerali l-KESE jappoġġja l-abbozz propost dwar il-ġestjoni tal-infiq bil-għan li jiġi garantit livell għoli ta' sigurtà tal-ikel u tas-sistemi tal-produzzjoni tal-ikel, jitjiebu s-saħħa u l-benessri tal-annimali, jiġu skoperti u jitneħħew il-pesti tal-pjanti u jiġi żgurat li l-kontrolli uffiċjali qegħdin jitwettqu b'mod effettiv. Il-KESE huwa favur li d-dispożizzjonijiet finanzjarji attwali f'diversi bażijiet legali jiġu sostitwiti minn qafas finanzjarju uniku, ċar u modern li jottimizza l-implimentazzjoni u l-funzjonament tal-ġestjoni finanzjarja tan-nefqa fil-qasam tal-ikel u l-għalf. Il-KESE jilqa' l-fatt li l-proposta tippromovi "Taħriġ Imtejjeb għal Iżjed Sikurezza fl-Ikel" abbażi ta' approċċ armonizzat għall-funzjonament aħjar tas-sistemi ta' kontroll nazzjonali u tal-Unjoni Ewropea. Fir-rigward tal-istabbiliment ta' ammont massimu speċifiku u minħabba li dan l-ammont ma jippermettix li jiġi miżjud peress li huwa inkluż fi pjan multiannwali determinat minn qabel, il-KESE jqis li l-proposta għal Regolament mhix ċara dwar ħafna aspetti relatati mal-ġestjoni tan-nefqa. Għalhekk il-KESE ma jistax jgħid jekk dan l-ammont huwiex biżżejjed jew le. Fir-rigward tar-riżerva għall-kriżijiet fis-settur agrikolu f'ċerti ċirkostanzi, il-KESE jemmen li hemm bżonn ta' kjarifika dwar kif l-Istati Membri ser ikunu jistgħu jagħmlu użu minnha f'każ ta' emerġenza. Barra minn hekk, minħabba li din ir-riżerva tingħata f'sitwazzjonijiet ta' emerġenza relatati mas-saħħa tal-annimali u l-pjanti, il-KESE jemmen li t-terminu "kriżijiet fis-settur agrikolu" għandu jinbidel għal "kriżijiet fis-settur agroindustrijali". Fl-aħħar, fir-rigward tal-programmi ta' stħarriġ għall-preżenza ta' pesti u miżuri ta' appoġġ fitosanitarji għat-territorji ultraperiferiċi tal-Istati Membri, il-KESE jappella lill-Kummissjoni sabiex bl-istess mod tikkunsidra l-pesti li jistgħu jiġu minn pajjiżi terzi li għall-UE jirrappreżentaw proporzjon sostanzjali tal-provvista tal-materja prima u prodotti proċessati użati mis-setturi tal-katina alimentari, waqt li jiġu inklużi l-partiti ta' nfiq għall-armonizzazzjoni tal-istandards tas-saħħa tal-pjanti jew tal-produzzjoni ma' dawn il-pajjiżi. Id-dokument jinkludi tliet reviżjonijiet importanti għall-modernizzar tal-acquis dwar is-saħħa tal-annimali, is-saħħa tal-pjanti u l-materjal riproduttiv tal-pjanti bil-għan li timmodernizza u tintegra s-sistema ta' kontrolli uffiċjali b'mod li takkumpanja b'konsistenza t-titjib tal-politiki tal-UE f'dawn is-setturi. F'dak li jirrigwarda l-kontrolli uffiċjali mwettqa fuq il-prodotti li jaslu minn pajjiżi terzi, id-dispożizzjonijiet regolatorji bħalissa japplikaw flimkien ma' dispożizzjonijiet settorjali li jiggvernaw l-importazzjonijiet tal-annimali u tal-prodotti li joriġinaw mill-annimali, l-importazzjonijiet tal-pjanti u tal-prodotti tal-pjanti u l-kontrolli tal-ikel u tal-għalf. Il-Kummissjoni tiddikjara li l-korp komprensiv tal-leġislazzjoni attwalment fis-seħħ jippermetti lill-UE tindirizza riskji emerġenti jew sitwazzjonijiet ta' emerġenza mingħajr ma jinħolqu distorsjonijiet fil-kummerċ, iżda tindika li din is-sistema tal-kontroll tal-importazzjonijiet fl-Unjoni tista' ssir iktar konsistenti billi jiġu riveduti u kkonsolidati l-atti settorjali eżistenti. Fir-rigward tal-iffinanzjar tal-kontrolli uffiċjali, ir-Regolament jikkonferma l-prinċipju ġenerali li kull Stat Membru ser ikollu jalloka riżorsi finanzjarji adegwati minn tiegħu għall-kontrolli uffiċjali, kif ukoll l-obbligu li f'ċerti oqsma jiġu ċċarġjati l-hekk imsejħa "tariffi tal-kontroll". Il-proposta żżomm l-obbligu tal-Istati Membri li jaħtru laboratorji ta' referenza nazzjonali għal kull laboratorju ta' referenza tal-UE maħtur mill-Kummissjoni. Fl-aħħar, ser tiġi inkluża dispożizzjoni ġdida relatata mas-sanzjonijiet għan-nonkonformità li tesiġi li l-Istati Membri jiżguraw li l-penali finanzjarji applikabbli għall-ksur intenzjonali jkunu akbar mill-benefiċċji ekonomiku mfittex minn min iwettaq il-ksur. Il-proposta għal Regolament tal-Kummissjoni għandha l-għan li tikkontribwixxi għal livell ogħla ta' saħħa għall-bnedmin, l-annimali u l-pjanti tul il-katina alimentari, livell ogħla ta' protezzjoni u informazzjoni għall-konsumaturi u livell għoli ta' protezzjoni ambjentali filwaqt li tiffavorixxi l-kompetittività u l-ħolqien tal-impjiegi. Sabiex jintlaħqu dawn l-għanijiet hemm bżonn ta' riżorsi finanzjarji adegwati. Sabiex l-infiq imur b'mod effettiv lejn l-għanijiet ġusti, għandhom jiġu stabbiliti objettivi speċifiċi u indikaturi sabiex tiġi vvalutata l-kisba ta' dawk l-objettivi. Dan il-finanzjament tal-Unjoni Ewropea ser jitwettaq permezz ta' għotjiet finanzjarji, akkwisti pubbliċi u pagamenti lill-organizzazzjonijiet internazzjonali li jaħdmu f'dawn is-setturi. Dan ir-Regolament jistabbilixxi l-lista ta' miżuri eliġibbli li jistgħu jibbenefikaw minn dawn il-fondi tal-UE kif ukoll l-ispejjeż eliġibbli u r-rati applikabbli. Kif stabbilit fil-proposta għal Qafas Finanzjarju Pluriennali għall-2014-2020, il-Kummissjoni tipproponi ammont massimu ta' EUR 1 891 936 000 għall-infiq relatat mal-ikel u l-għalf. Barra minn hekk, il-proposta tissuġġerixxi wkoll li jinħoloq mekkaniżmu ta' emerġenza sabiex jiġu indirizzati s-sitwazzjonijiet ta' kriżi. Fir-rigward tal-perċentwali finali li għandu jiġi stabbilit għar-rimborż tal-ispejjeż eliġibbli u minħabba l-importanza tal-għanijiet stabbiliti f'dan ir-Regolament, il-proposta għal Regolament tistipula li għandhom jiġu ffinanzjati 100 % tal-ispejjeż eliġibbli, dejjem jekk l-implimentazzjoni ta' dawn l-azzjonijiet timplika wkoll spejjeż li mhumiex eliġibbli. Fir-rigward tal-programmi nazzjonali għall-qerda, il-kontroll u l-monitoraġġ tal-mard tal-annimali u ż-żoonożi, bil-għan li jitnaqqas in-numru ta' każijiet fejn tfaqqa' marda tal-annimali u ż-żoonożi li huma ta' riskju għas-saħħa tal-bniedem u tal-annimali, il-proposta għal Regolament tistipula li l-programmi nazzjonali għandhom jibbenefikaw mill-fondi tal-UE. Fir-rigward tal-miżuri ta' emerġenza għall-qerda ta' organiżmi ta' ħsara għall-pjanti jew għall-prodotti tal-pjanti ("il-pesti"), il-proposta għal Regolament tistipula li l-UE għandha tikkontribwixxi finanzjarjament għall-qerda ta' dawn il-pesti u għandha toffri kontribuzzjoni finanzjarja għall-miżuri ta' emerġenza mmirati biex jevitaw it-tixrid potenzjali tal-pesti. Barra minn hekk, sabiex tiġi individwata f'waqtha l-preżenza ta' ċerti pesti, huwa stipulat li l-UE għandha tiffinanzja stħarriġ adegwat. Fir-rigward tal-finanzjament tal-kontrolli uffiċjali, ir-Regolament jikkonferma l-appoġġ finanzjarju tagħhom min-naħa tal-UE. B'mod partikolari, ser jiġu ffinanzjati l-laboratorji ta' referenza tal-UE, bil-għan li jiġu megħjuna jsostnu l-ispejjeż li jinqalgħu minħabba l-implimentazzjoni tal-programmi ta' ħidma tal-Kummissjoni. Ser tingħata wkoll kontribuzzjoni finanzjarja għall-ħolqien u t-tħaddim ta' bażijiet tad-data u tas-sistemi kompjuterizzati għall-ġestjoni tal-informazzjoni. Fl-aħħar, sabiex jiġi żgurat użu responsabbli u effettiv tar-riżorsi finanzjarji tal-UE, ir-Regolament jawtorizza lill-Kummissjoni tiċċekkja li dan il-finanzjament qiegħed jintuża b'mod effettiv sabiex jiġu implimentati l-miżuri eliġibbli. Il-Kumitat jilqa' l-proposta ppreżentata u l-intenzjoni tal-Kummissjoni li tipproteġi s-suq uniku u tiggarantixxi livell għoli u uniformi ta' protezzjoni tas-saħħa fl-UE kollha, waqt li tikkontribwixxi sabiex jiġu evitati l-lakuni legali. Il-KESE jappoġġja l-għan li l-għodod ta' kontroll u l-kontrolli uffiċjali jiġu modernizzati u msaħħa, b'tali mod li jiżdiedu l-użu u l-effiċjenza tagħhom. Il-KESE jinsab imħasseb bil-fatt li kull Stat Membru jimponi tariffi ta' kontroll mingħajr ma jiġi stabbilit ammont predeterminat. Dan jista' jwassal għal differenzi bejn il-pajjiżi u xi operaturi jkunu inqas kompetittivi minn oħrajn. Jintlaqgħu b'mod favorevoli d-dispożizzjonijiet dwar il-kampjuni u l-analiżi li jistipulaw li l-analiżi għandha titwettaq f'laboratorji uffiċjali, waqt li tinħoloq sistema komuni għat-twettiq ta' analiżi kontradittorja. Il-KESE jilqa' b'mod pożittiv ħafna l-koordinazzjoni bejn il-pajjiżi kif ukoll bejn il-laboratorji, u għalhekk jappoġġja l-eżistenza ta' laboratorju ta' referenza f'kull Stat Membru. B'mod ġenerali l-KESE jappoġġja l-proposta għal Regolament u l-intenzjoni tal-Kummissjoni li jiġi garantit livell għoli ta' sigurtà tal-ikel u tas-sistemi tal-produzzjoni tal-ikel, jitjiebu s-saħħa u l-benessri tal-annimali, jiġu skoperti u jitneħħew il-pesti tal-pjanti u jiġi żgurat li l-kontrolli uffiċjali qegħdin jitwettqu b'mod effettiv. Il-KESE jappoġġja l-għan li jiġu stabbiliti l-miżuri u l-ispejjeż eliġibbli. Il-Kumitat jilqa' d-dispożizzjonijiet tar-Regomanet dwar ir-razzjonalizzazzjoni tal-perċentwali ta' finanzjament billi jiġi stabbilit finanzjament standard ta' 50 % tal-ispejjeż eliġibbli, perċentwali li f'ċerti kundizzjonijiet jista' jitla' għal 75 jew 100 %. Il-KESE jilqa' l-fatt li r-Regolament jistabbilixxi ammont minimu ta' għoti għal EUR 50 000 bil-għan li jiġi evitat il-piż amministrattiv. Il-KESE jilqa' l-aċċess għal riżerva ta' finanzjament f'każ ta' kriżi fis-settur agroindustrijali kif ukoll l-appoġġ finanzjarju għar-riċerka u d-detezzjoni tal-pesti. Fl-aħħar, b'rabta mal-kontrolli uffiċjali, il-KESE jilqa' l-possibbiltà stabbilita fir-Regolament ta' appoġġ finanzjarju għal-laboratorji ta' referenza tal-UE u l-proġetti li għandhom l-għan li jtejbuhom. Il-proposta tal-Kummissjoni hija eċċessivament miftuħa fir-rigward li jiġi determinat l-ammont tat-tariffi jew l-għażla ta' mudell b'ammont varjabbli jew ibbażat fuq moduli (abbażi tal-kriterji nazzjonali jew Ewropej) jew anke b'rata fissa. Fil-livell operattiv, in-nuqqas ta' kultura amministrattiva uniformi fir-rigward tal-istabbiliment ta' tariffi għas-servizzi pprovduti fid-diversi Stati Membri tal-UE tista' tfisser li fil-prattika ma jkunx hemm l-istess sitwazzjonijiet fost l-Istati Membri skont jekk jimplimentawx it-tariffi jew le u jekk jagħmlux dan skont kalendarju differenti. Il-proposta tal-Kummissjoni fir-rigward tar-raġunijiet ta' eżenzjoni mit-tariffi tista' ma tikkorrespondix għar-realtà diversa tal-operaturi tal-industrija fl-UE. Għandu jkun hemm aktar preċiżjoni jew saħansitra jiġu stabbiliti kategoriji distinti tat-tnaqqis sabiex jiġu evitati l-iżvantaġġi paragunabbli mhux ġustifikati bejn l-intrapriżi abbażi tad-daqs, li jfixklu s-suq uniku. Jeħtieġ li l-proposta tispjega u tfisser f'aktar dettall il-kompiti li għandhom jitwettqu mill-veterinarji u mill-presunal tal-kontroll fl-irziezet. Il-proposta tar-Regolament li tnaqqas in-numru ta' deċiżjonijiet tal-Kummissjoni, bħal fil-każ tar-rimborż tal-finanzjament, ma titqiesx li hija ċara biżżejjed, peress li d-dokument ma jsemmix liema ser ikun il-korp li ser iwettaq din l-azzjoni. Il-proposta tal-Kummissjoni tistipula li l-Unjoni Ewropea għandha tagħti kontribuzzjoni finanzjarja għall-miżuri ta' emerġenza li ġejjin mill-apparenza u l-iżvilupp ta' mard partikolari tal-annimali jew iż-żoonożi, però din il-proposta ma tispeċifikax liema ser ikunu l-miżuri finanzjarji partikolari. Fir-rigward tal-miżuri ta' emerġenza għas-saħħa tal-pjanti, huwa importanti li l-proposta tal-Kummissjoni tikkunsidra l-possibbiltà li jkun hemm kontribuzzjoni finanzjarja tal-UE għall-ħolqien u l-ġestjoni tal-programmi ta' sondaġġ sabiex tiġi identifikata l-preżenża ta' pesti u l-miżuri ta' appoġġ għas-saħħa tal-pjanti fil-pajjiżi terzi, li jkunu disponibbli fl-UE kollha għall-utenti interessati kollha. Fir-rigward tat-titjib tat-taħriġ tal-uffiċjali pubbliċi tal-Istati Membri, il-KESE jilqa' din l-intenzjoni tal-Kummissjoni, iżda jemmen li huwa essenzjali li jiġu armonizzati minn qabel ir-regoli relatati mal-kamp ta' applikazzjoni ta' dan ir-Regolament, sabiex is-sistemi ta' kontroll jiffunzjonaw b'mod aktar effettiv fil-prattika. Fl-aħħar, fir-rigward tal-pajjiżi terzi li għall-Unjoni Ewropea jirrappreżentaw proporzjon sostanzjali tal-provvista tal-materja prima u l-prodotti proċessati użati mis-settur tal-katina alimentari, il-KESE jemmen li l-proposta għandha tqis il-possibbiltà li jiġu armonizzati r-regolamenti dwar is-saħħa tal-pjanti u s-saħħa tal-annimali ma' dawn il-pajjiżi. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013 Nhar is-16 ta' Lulju 2013 u nhar l-4 ta' Lulju 2013, il-Kunsill u l-Parlament Ewropew rispettivament iddeċidew, b'konformità mal-Artikoli 192(1) u 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar is-1 ta' Ottubru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'134 vot favur, vot 1 kontra u 9 astensjonijiet. Il-KESE japprezza li filwaqt li l-Proposta kif inhi mhix biżżejjed biex timplimenta dawn l-għanijiet, hija tasal sa fejn huwa raġonevoli fir-rigward tal-miżuri li jistgħu jittieħdu fil-livell nazzjonali jew reġjonali fejn jidħlu pajjiżi terzi. Il-KESE jikkunsidra li l-Proposta laħqet il-bilanċ it-tajjeb dwar f'dan ir-rigward. Il-KESE jilqa' l-fatt li l-proporzjon tal-ispejjeż u l-benefiċċji tal-Proposta huwa favorevoli għall-operaturi tal-bastimenti involuti. Il-KESE jistenna li l-Kummissjoni timmonitorja r-riżultat tal-implimentazzjoni tal-Proposta dwar dan il-punt u li tieħu l-inizjattivi adegwati jekk pereżempju l-ispejjeż u l-benefiċċji mbassra jkollhom effetti negattivi fuq il-kompetittività. Il-KESE huwa kritiku fir-rigward tal-bżonn u l-valur miżjud tal-informazzjoni operazzjonali apparti l-konsum tal-karburant u l-emissjonijiet li għandhom jiġu monitorjati u rapurtati taħt il-Proposta hekk kif stabbilit fl-Artikolu 9(d) - (g), 10 (g) - (j) u Anness II, b'mod partikolari billi tal-anqas parti minn din l-informazzjoni hija meqjusa mill-industrija tal-basitmenti bħala kummerċjalment sensittiva u jeżistu fehmiet diverġenti fir-rigward tal-valur tad-disponibbiltà tagħha f'forma aggregata. Il-KESE jinnota li hemm bżonn iktar miżuri sabiex ikunu jistgħu jintlaħqu l-għanijiet stabbiliti fil-White Paper u jqis li huwa importanti ħafna li dawn il-miżuri jittieħdu fl-IMO sabiex jiġu evitati riskji ta' kunflitt ma' pajjiżi li mhumiex membri tal-UE u effetti negattivi fuq il-kompetittività tat-trasport marittimu tal-UE. Madanakollu ma hemm l-ebda obbligu lokali fuq it-trasport marittimu li jnaqqas l-emissjonijiet tal-gassijiet b'effett ta' serra bl-eċċezzjoni tar-regolamentazzjoni tal-IMO dwar il-kubrit, preżenti fil-liġi tal-UE permezz tad-Direttiva 2012 /33/UE. It-trasport marittimu internazzjonali huwa l-uniku settur tat-trasport li mhux inkluż fl-impenn tat-tnaqqis tal-emissijiet tal-gassijiet b'effett ta' serra tal-UE. Madanakollu l-Kunsill Ewropew u l-Parlament Ewropew it-tnejn stqarrew li s-setturi kollha għandhom jikkontribwixxu fit-tnaqqis tal-emissjonijiet. Fir-rigward tat-trasport marittimu, għadhom ma ġewx stabbiliti miri vinkolenti billi ġie kkunsidrat li aħjar l-ewwel joħorġu l-miżuri koordinati globalment fl-IMO. Filwaqt li l-IMP għadha ma waslitx għal ftehim internazzjonali li jwieġeb għall-istqarrija li saret fl-2009, ittieħdu deċiżjonijiet għat-titjib tal-effiċjenza fil-qasam tal-enerġija tal-bastimenti l-ġodda u tressqu iktar proposti għat-titjib tal-effiċjenza fil-qasam tal-enerġija fejn is-sistema ta' MRV tal-emissjonijiet tista' tkun l-ewwel pass. Abbażi ta' dan, il-Kummissjoni tqis li l-ħidma attwali fl-IMO tista' twassal għal deċiżjonijiet dwar miżuri bbażati fuq is-suq għat-tnaqqis tal-emissjonijiet. L-impenn li tittieħed azzjoni fil-livell reġjonali tal-UE għandu għalhekk jiġi implimentat b'mod li jappoġġja l-ħidma li għadha għaddejja fl-IMO. Il-Kummissjoni esprimiet preferenza b'saħħitha għall-approċċ globali mmexxi mill-IMO u ser tkompli taġixxi b'konformità ma' dan minkejja l-progress xejn rapidu tal-attivitajiet tal-IMO fil-qasam. Il-Kummissjoni ser timmonitorja l-progress kontinwament u tqis azzjoni futura fil-kuntest tal-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima u l-IMO. L-introduzzjoni ta' sistema ta' MRV tal-emissjonijiet għandha tirrappreżenta l-ewwel pass f'din id-direzzjoni. Dan jagħmel possibbli l-monitoraġġ tal-iżviluppi u l-promozzjoni ta' titjib fl-effiċjenza enerġetika fil-livell tal-kumpaniji li jista' jnaqqas għalhekk l-ispejjeż ġenerali li jmorru lil hinn mill-ispejjeż tat-tħaddim tas-sistema tal-MRV. Tista' tinsilet esperjenza mis-sistemi li jeżistu fil-livell tal-kumpaniji. Għandha tiġi implimentata sistema reġjonali ta' MRV tal-UE f'kooperazzjoni mal-IMO u tiġi adattata għal miżuri possibbli futuri tal-IMO. Dan jista' jkun ukoll l-ewwel pass f'approċċ gradwali li jiġu inklużi l-emissjonijiet tal-gassijiet b'effett ta' serra tat-trasport marittimu fl-impenji tat-tnaqqis tal-emissjonijiet fil-livell tal-UE jew internazzjonali permezz ta' rekwiżiti tal-effiċjenza tal-enerġija u/jew miżuri bbażati fuq is-suq. Għar-raġunijiet indikati fit-tieni parti hawn fuq, is-sistema għandha tiġi implimentata f'kooperazzjoni mill-qrib mal-IMO u organizzazzjonijiet internazzjonali oħra u ser ikun possibbli li tiġi adattata għal kunċetti futuri possibbli oħra tal-IMO. Is-sistema ta' MRV proposta mill-Kummissjoni tipprovdi qafas li jiżgura l-ġbir tad-data mis-sidien/operaturi dwar kull bastiment u kull vjaġġ li jaqa' taħt ir-Regolament inkluż moviment fil-portijiet. Ir-rappurtar ser jiġi approvat minn esperti akkreditati u r-rapporti annwali approvati ser jitressqu quddiem il-Kummissjoni u l-Istat tal-bandiera. Ir-rappurtar annwali ser jiġi ppubblikat u d-dokumenti ta' konformità li joħorġu l-esperti akkreditati għandhom jinżammu fuq il-bastimenti koperti mis-sistema. Il-konformità tiġi verifikata mill-Istat tal-bandiera u permezz tas-sistema ta' kontroll fil-portijiet. In-nuqqas ta' konformità jiġi penalizzat f'ċerti każijiet bl-espulsjoni tal-bastiment jiġifieri il-projbizzjoni tal-bastiment mill-portijiet tal-UE sakemm ma tiġi solvuta l-problema tal-konformità. Il-KESE jieħu nota favorevoli wkoll tal-approċċ li huwa parzjalment minn isfel għall-fuq tal-Proposta fejn l-informazzjoni ser tinġabar fil-livell tal-kumpaniji u mistennija tħeġġeġ miżuri għat-titjib tal-effiċjenza enerġetika fil-livell tal-kumpaniji li jista' jwassal għal konsum inqas tal-karburanti u inqas emissjonijiet għal kull unità trasportata b'rata ta' 2 % fis-sena. Hija mistennija tnaqqas ukoll l-ispejjeż netti b' EUR 1.2 biljun fis-sena lejn l-2030 skont il-valutazzjoni tal-impatt li takkumpanja l-proposta li tqis l-ispejjeż ta' implimentazzjoni tas-sistema ta' MRV li ser jinġarru l-iktar mill-industrija tal-bastimenti. Il-KESE jenfasizza madanakollu l-importanza ta' monitoraġġ kontinwu tal-preċiżjoni tal-valutazzjoni tal-proporzjon tal-ispejjeż u l-benefiċċji għall-industrija tal-bastimenti u s-soċjetà. Huwa jħeġġeġ lill-Kummissjoni wkoll sabiex tipproponi immedjatament miżuri korrettivi jekk jirriżulta li r-rekwiżiti imposti fuq l-industrija tal-bastimenti permezz tas-sistema futura tal-MRV jirrappreżentaw piż fuq l-industrija tal-bastimenti li jkollu impatt negattiv fuq il-kompetittività. Il-KESE jaqbel ukoll mal-valutazzjoni li l-livell ta' tnaqqis tal-emissjonijiet li l-Proposta mistennija tipprovdi xorta waħda mhux ser ikun inqas mil-livell ta' tnaqqis li hemm bżonn biex jinkisbu l-għanijiet stabbiliti fis-settur marittimu fil-White Paper tal-2011 dwar il-politika tat-trasport. Hemm bżonn urġenti ta' iktar miżuri u miżuri effiċjenti fil-qasam. F'dan il-kuntest il-KESE jfakkar li l-proposta ser tapplika wkoll għal bastimenti bil-bandiera ta' pajjiżi li mhumiex fl-UE. Filwaqt li dan ma joħloqx problemi għall-vjaġġi fl-UE jistgħu jinqalgħu probemi fil-każ ta' trasport bejn il-portijiet tal-UE u dawk li mhumiex fl-UE. Il-KESE jqis li l-problema tista' tkun waħda prattika u politika iktar milli legali, fid-dawl tar-riskju potenzali ta' ritaljazzjoni jew komplikazzjonijiet li jistgħu jinqalgħu mill-fatt li jeżistu diversi sistemi paralleli ta' dan it-tip. Il-KESE jispera li s-sistema pjanata ser tatratta biżżejjed lil dawk li jaqgħu taħt l-ambitu tagħha u li għall-kuntrarju tas-sistema tal-iskambju tal-kwoti ta' emissjonijiet fl-avjazzjoni ċivili ma jinqalgħux diffikultajiet fejn jidħlu operaturi ta' pajjiżi terzi. Il-KESE jiġbed l-attenzjoni wkoll lejn ir-riskju li l-miżuri obbligatorji reġjonali għat-tnaqqis tal-emissjonijiet, b'mod partikolari l-miżuri bbażati fuq is-suq, jista' jkollhom impatt negattiv fuq il-kompetittività tat-trasport marittimu Ewropew. Il-KESE jinnota li filwaqt li l-Kummissjoni tagħti importanza kbira lil soluzzjoni li tkun tinvolvi l-IMO, hija ma teskludix miżuri reġjonali fil-livell tal-UE, jekk l-iżviluppi attwali fl-IMO ma jwasslu għall-ebda riżultati. Il-KESE jilqa' l-fatt li ma jidher li ġie stabbilit l-ebda limitu taż-żmien għal miżuri reġjonali bħal dawn u jwissi kontra li jittieħdu miżuri li jista' ma jkollhom kważi l-ebda effett f'termini ta' tnaqqis tal-emissjonijiet iżda li jistgħu jkunu spiża ikbar f'termini ta' inqas kompetittività jew li jistgħu joħolqu problemi fil-pajjiżi terzi b'mod li jolqtu l-bastimenti bil-bandieri tal-pajjiżi terzi tal-inqas fl-ilmijiet li mhumiex tal-UE. Il-KESE jinnota li l-kunċett magħżul għas-sistema tal-MRV ipoġġi l-biċċa l-kbira tal-piż tal-implimentazzjoni tas-sistema fuq is-sidien jew l-operaturi tal-bastimenti u l-esperti akkreditati filwaqt li l-Istati Membri, il-Kummissjoni u l-EMSA ser iwettqu l-iktar karigi ta' superviżjoni u jirċievu r-rapporti. Dan jippermetti l-isfruttar tal-esperjenza li teżisti fil-livell tal-kumpaniji u jnaqqas il-piż amministrattiv fuq l-istituzzjonijiet tal-UE. Il-KESE jqis li sabiex titjieb il-kwalità tar-rappurtar tal-emissjonijiet jeħtieġ li fir-rappurtar tiġi rikonoxxuta informazzjoni speċifika bħall-kategoriji tas-silġ ta' bastiment jew il-preżenza ta' kundizzjonijiet pertinenti ta' navigazzjoni bħan-navigazzjoni fix-xitwa. Il-KESE huwa tal-fehma li xi aspetti tas-sistema proposta ta' MRV huma kumplessi għalxejn u jridu ħafna riżorsi. Diffiċli li wieħed jifhem għalfejn jeħtieġ isir rapport formali ta' verifika għar-rapporti annwali meta ser jinħareġ ċertifikat tal-konformità għar-rapporti annwali approvati u li l-elementi prinċipali taċ-ċertifikat ser jiġu ppubblikati wkoll. Il-KESE huwa tal-fehma li ċertifikat tal-konformità għandu jkun biżżejjed possibbilment flimkien ma' rapport ta' verifika bil-motivazzjoni fil-każijiet fejn ġie rifjutat iċ-ċertifikat tal-konformità. Filwaqt li huwa utli li jiġi komunikat ukoll ir-rappurtar taħt il-Proposta lill-korpi tal-Kummissjoni li huma responsabbli għall-implimentazzjoni tar-Regolament 525/2013 dwar il-monitoraġġ u r-rappurtar tal-emissjonijiet tal-gassijiet b'effett ta' serra, diffiċli li wieħed jifhem għalfejn l-istati Membri għandhom ikunu obbligati jibagħtu rapport separat lill-Kummissjoni adattat għall-għanijiet ta' dan ir-Regolament meta l-informazzjoni rilevanti tista' sempliċiment titpoġġa f'rapport wieħed li mbagħad jiġi komunikat lil dawk kollha kkonċernati. Il-KESE jistaqsi wkoll dwar kemm l-ambitu tas-sanzjoni ta' espulsjoni stipulata f'Artikolu 20(3) tal-Proposta hija raġonevoli billi jidher li żżomm lura bastiment milli jidħol fi kwalunkwe port tal-UE inkluż dak tal-istat tal-bandiera tiegħu. Jista' jagħmel sens li jiġi provdut xi tip ta' port ta' rifuġju li jkunn opportunità tajba sabiex tinstab soluzzjoni għall-problemi ta' konformità. Il-KESE jistaqsi jekk il-limiti ta' żmien provduti għall-implimentazzjoni humiex twal mingħajr bżonn u jekk ikunx fil-fatt possibbli li jonqsu b'sena. Pereżempju, filwaqt li huwa mbassar li l-Proposta tidħol fis-seħħ fl-1 ta' Lulju 2015, il-pjani ta' monitoraġġ m'għandhomx għalfejn jitressqu quddiem il-Kummissjoni qabel it-30 ta' Awwissu 2017 filwaqt li l-proċess ta' monitoraġġ inniffsu mhux ser jibda qabel l-1 ta' Jannar 2018. Dan ifisser perjodu ta' tranżizzjoni ta' madwar 2.5 sena li l-KESE jqis li huwa twil wisq fid-dawl tal-fatt li numru ta' atti delegati u ta' implimentazzjoni ukoll ser ikollhom bżonn jiġu adottati Il-KESE jqis ukoll li l-Forum Ewropew pjanat dwar trasport marittimu sostenibbli jista' jkun lok tajjeb fejn jitressqu numru ta' mistoqsijiet dwar kwistjonijiet ta' implimentazzjoni. Il-KESE nnota wkoll numru ta' dettalji tekniċi fir-rigward tal-Proposta. F'Artikolu 14(1) issemmew kemm "kumpanija" kif ukoll "operatur tal-bastiment" filwaqt li skont id-definizzjonijiet ta' Artikolu 3 il-kelma "kumpanija" tkopri kemm is-sid kif ukoll dawk responsabbli mill-operazzjonijiet tal-bastiment. Kemm Artikolu 15(5) kif ukoll Artikolu 16(3) jiddelegaw poteri lill-Kummissjoni li toħroġ atti delegati fir-rigward fost elementi oħra "metodi ta' akkreditazzjoni tal-verifikaturi". Il-KESE jissuġġerixxi li titneħħa r-referenza għal "metodi ta' akkreditazzjoni tal-verifikaturi" minn Artikolu 15(5) li tindirizza proċeduri ta' verifika u li tinżamm f'Artikolu 16 dwar l-akkreditazzjoni tal-verifikaturi. Artikolu 26 jipprovdi delega wiesgħa ħafna li tieħu post u temenda d-dispożizzjonijiet tal-Annessi I u II permezz ta' atti delegati sabiex jitqiesu numru ta' elementi inkluż evidenza xjentifika, data rilevanti disponibbli fuq il-bastimenti, regoli internazzjonali u standards aċċettati fuq livell internazzjonali "għall-identifikzzjoni tal-aktar metodi preċiżi u effiċjenti għall-monitoraġġ tal-emissjonijiet, u biex tittejjeb l-eżattezza tal-informazzjoni mitluba". Il-KESE huwa tal-fehma li din id-delega tmur lil hinn mill-adattamenti għall-iżviluppi tekniċi u tidher li tawtorizza bidliet bħall-identifikazzjoni tal-metodi ta' monitoraġġ li huma essenzjali għall-proposta. Il-KESE għalhekk huwa tal-fehma li delega b'dan l-ambitu tista' tmur kontra Artikolu 290 tat-TFUE. Tqum ukoll mistoqsija oħra fir-rigward tad-delega ta' Artikolu 15(3) dwar il-proċeduri ta' verifika. Brussels, 16 ta' Ottubru 2013 Nhar it-3 ta' Lulju 2013, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b'konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-Sezzjoni Speċjalizzata għat-Trasport, l-Enerġija, l-Infrastruttura u s-Soċjetà tal-Informazzjoni, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar il-30 ta' Settembru 2013. Matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'112-il vot favur, 1 vot kontra u astensjoni waħda. Il-KESE jappoġġja r-rieda tal-Kummissjoni li tibni tmexxija Ewropea fil-qasam tal-komponenti u s-sistemi mikro u nanoelettroniċi, u permezz ta' dan il-proġett transkonfinali tgħaqqad b'urġenza lill-Istati Membri, ir-riċerka, l-investimenti, u l-enerġiji, sabiex l-eċċellenza tiġi trasformata fi produzzjoni u impjiegi. Il-KESE huwa tal-fehma li l-komponenti u s-sistemi mikro u nanoelettroniċi jistgħu jkunu l-bażi ta' rivoluzzjoni industrijali ġdida u li għal dan il-għan is-settur jeħtieġ mhux biss "strateġija" industrijali Ewropea, iżda "politika industrijali komuni" ġenwina ta' interess pubbliku, ikkoordinata mill-Kummissjoni biex l-intrapriżi Ewropej ikunu kapaċi jkunu fuq quddiem tal-produzzjoni u s-swieq. Dan l-element huwa nieqes fil-proposta tal-Kummissjoni. Il-KESE huwa tal-fehma li l-ftit ċentri ta' eċċellenza li jeżistu, li huma indispensabbli biex jistimolaw l-isforzi Ewropej, għandhom jitkabbru u jiġu żviluppati aktar. L-għoti tal-opportunità lill-entitajiet inqas avvanzati madwar l-UE li jibbenefikaw mill-programm vast ta' fondi pubbliċi u privati propost f'din il-Komunikazzjoni jsaħħaħ il-potenzjal. F'dan il-kuntest, l-iskema tal-għajnuna mill-Istat u s-sussidji trid tiġi modifikata peress li l-problema li għandhom quddiemhom l-industriji Ewropej tat-teknoloġija avvanzata mhijiex ta' kompetizzjoni bejn intrapriżi Ewropej, iżda pjuttost l-assenza, f'diversi setturi ta' teknoloġija avvanzata, ta' intrapriżi li huma kompetittivi u mexxejja fil-livell dinji. Din il-politika trid issir aktar flessibbli fir-rigward ta' dan is-settur avvanzat, mhux biss għall-Inizjattiva Teknoloġika Konġunta proposta, iżda wkoll sabiex l-intrapriżi jiġu megħjuna jilħqu statura dinjija kif inhu l-każ fl-Asja u l-Istati Uniti. Il-KESE jemmen li l-istrateġija, kif preżentata fil-Komunikazzjoni, għandu jkollha l-għan li tirkupra mill-fatt li l-Ewropa baqgħet lura u li tistabbilixxi kompetenzi Ewropej li jiġu skopruti mill-ġdid tul il-katina tal-valur kollha (dawk li jmexxu l-prodotti u s-swieq, sottokuntratturi, pjattaformi, produtturi ta' teknoloġiji bażiċi u kumpaniji tad-disinn) u li l-Unjoni għandha tipproteġi l-interessi tal-kumpaniji tagħha f'kull ftehim ta' kummerċ ħieles li attwalment qed jiġi negozjat (il-Ġappun, l-Istati Uniti). Il-Kumitat jappoġġja l-approċċ Ewroċentriku tal-Kummissjoni Ewropea u huwa mħasseb dwar l-implimentazzjoni tiegħu fil-qafas tal-katina ta' valur globali. Filfatt id-dgħufijiet reali tal-Ewropa huma n-nuqqas ta' preżenza fil-prodotti u fis-swieq u n-nuqqas ta' kumpaniji mexxejja tal-prodotti. Madankollu, il-KESE jirrakkomanda lill-Kummissjoni li ma tinjorax l-iżvilupp ta' Stati Membri b'saħħithom bħala l-elementi bażiċi tas-sinerġiji transkonfinali. Il-Kumitat jilqa' b'sodisfazzjon l-istrateġija l-ġdida dwar il-komponenti u s-sistemi tal-mikro u n-nanoelettronika, iżda din trid tikkonforma mal-Artikoli 3(3) tat-TUE u l-Artikoli 9 u 11 tat-TFUE. Peress li l-pjan direzzjonali għadu ma ġiex stabbilit (għall-aħħar tal-2013), il-KESE jirrakkomanda li jitqiesu l-konsegwenzi soċjoekonomiċi fuq l-esseri ħajjin, b'mod partikolari fuq l-iżvilupp sostenibbli minħabba ż-żieda preżenza fil-ħajja ta' kuljum tal-komponenti mikro u nanoelettroniċi, u l-materjali ntużati fihom, fuq ir-riċerka, l-impjieg, it-taħriġ, l-iżvilupp essenzjali tal-kwalifiki u l-kompetenzi, fuq is-saħħa taċ-ċittadini u dik tal-ħaddiema fis-settur. Huwa jirrakkomanda li jiġu stabbiliti, flimkien mal-Grupp tal-Mexxejja fl-Elettronika, forom ġodda ta' governanza taċ-ċittadini, minħabba fl-ammont tal-investimenti pubbliċi mfittxija - li jlaħħqu EUR 5 biljun fuq 7 snin - u l-importanza strateġika tas-settur. Il-KESE jirrakkomanda li titwettaq valutazzjoni tal-istrateġija f'nofs it-term. Fil-kuntest tal-politika tagħha dwar l-istimolazzjoni tal-investiment sabiex tinħoloq industrija Ewropea aktar b'saħħitha għat-tkabbir u l-irkupru ekonomiku (COM(2012) 582 final), il-Kummissjoni Ewropea ppubblikat Komunikazzjoni dwar il-komponenti u s-sistemi tal-mikro u n-nanoteknoloġiji, li kienet diġà iddefiniet bħala "teknoloġiji abilitanti essenzjali" f'Komunikazzjoni preċedenti (COM(2012) 341 final) u li jikkorrispondu mal-inizjattiva ewlenija nru 6 tal-Istrateġija Ewropa 2020, magħrufa bħala "Orizzont 2020". Il-komponenti u s-sistemi micro u nanoelettroniċi bħala teknoloġiji abilitanti huma l-bażi ta' firxa ta' kategoriji ta' prodotti li issa huma indispensabbli għall-attivitajiet kollha u jikkontribwixxu għall-innovazzjoni u l-kompetittività. Id-disa' kategoriji ta' prodotti prinċipali huma (1) il-kompjuters, (2) l-apparat periferali tal-kompjuter u t-tagħmir tal-uffiċċju, (3) l-apparati elettroniċi użati mill-konsumaturi, (4) is-servers u l-apparat għall-ħżin, (5) it-tagħmir għan-netwerking, (6) l-apparati elettroniċi għall-vetturi, (7) l-apparati elettroniċi mediċi, (8) l-apparati elettroniċi industrijali u (9) l-apparati elettroniċi għall-militari u l-avjazzjoni. Skont il-Kummissjoni stess, fil-livell dinji l-valur tal-bejgħ ta' dan is-settur waħdu kien ta' madwar EUR 230 biljun fl-2012 u l-valur tal-prodotti li jinkludu komponenti u sistemi mikro u nanoelettroniċi huwa ta' madwar EUR 1 600 biljun. Meta wieħed iqis li minn naħa, l-Unjoni ilha 10 snin tbati minn staġnar fl-appoġġ tagħha għar-riċerka, l-iżvilupp u l-investiment (R&D&I) (Komunikazzjoni punt 5.2) u li min-naħa l-oħra, fl-aħħar 15-il sena l-produzzjoni mxiet b'mod sinifikanti lejn l-Asja li għandha brevetti u ħaddiema kwalifikati (Komunikazzjoni, punt 3.3), il-Kummissjoni tipproponi li tiġi żviluppata strateġija industrijali Ewropea ġdida għall-elettronika u tirrakkomanda investimenti pubbliċi koordinati u sħubijiet pubbliċi-privati sabiex jiġu mobilizzati EUR 10 biljun f'investimenti pubbliċi u privati ġodda fit-"teknoloġiji avvanzati". Sabiex l-Ewropa tirkupra dan id-dewmien u żżomm il-pass mal-Istati Uniti u l-Asja f'termini ta' produzzjoni ta' komponenti u sistemi mikro u nanoelettroniċi, il-Kummissjoni tipproponi li: jiżdied u jiġi koordinat l-investiment fir-riċerka u l-iżvilupp u l-innovazzjoni (R&D&I), u li l-isforzi tal-Istati Membri u tal-UE jingħaqdu f'kooperazzjoni transkonfinali; jissaħħu ċ-ċentri ta' eċċellenza Ewropej eżistenti biex iżommu l-pożizzjoni ta' tmexxija tagħhom; issir ħidma sabiex it-tagħmir diġitali Ewropew (biċ-ċipep tas-siliċju) isir aktar effettiv u inqas kostuż (nersqu lejn il-wejfers ta' 450 mm - "More Moore"), u aktar intelliġenti ("More than Moore"); Għaldaqstant, l-ambizzjonijiet tal-Kummissjoni huma li: l-industriji ewlenin tal-Ewropa jiġu fornuti b'aktar komponenti u sistemi mikro u nanoelettroniċi Ewropej; jissaħħu l-katina tal-provvista u l-ekosistemi għal dawn it-teknoloġiji billi jiġu offruti aktar opportunitajiet għall-SMEs; jiżdied l-investiment fit-tekniki ta' manifattura avvanzata; tiġi stimolata l-innovazzjoni fl-oqsma kollha, inkluż il-livell tad-disinn sabiex tingħata spinta 'l quddiem lill-kompetittività industrijali Ewropea. Kif ġie indikat f'punt 2.2, l-oqsma fejn jintużaw il-komponenti u s-sistemi elettroniċi huma varjati ħafna, u jolqtu kważi kull dimensjoni tal-attivitajiet industrijali u kummerċjali kif ukoll kważi kull aspett tal-ħajja personali tagħna. Din il-lista m'għadhiex tista' tkun eżawrijenti. Il-Kumitat jilqa' l-enfasi li tqiegħdet fuq strateġija industrijali ġenwina fil-qasam elettroniku li taffettwa l-kapaċità ta' innovazzjoni tas-setturi kollha ta' attività, il-kompetizzjoni, u l-futur tal-kontinent, u li l-Kummissjoni għandha r-rieda li lil din l-istrateġija tagħmilha forza mexxejja komuni għall-Istati Membri kollha sabiex tinbena tmexxija Ewropea f'dan il-qasam. Fis-suq dinji tat-teknoloġiji abilitanti essenzjali, il-kompetizzjoni hija ħarxa, u l-kapital qed jitlaq lejn żoni barra mill-Ewropa. Biex terġa' tistabbilixxi l-pożizzjoni tagħha fid-dinja, l-UE trid toffri lill-Istati Membri kundizzjonijiet adatti għall-industriji kkonċernati. Il-Komunikazzjoni tipproponi strateġija estremament Ewroċentrika msejsa fuq it-tneħħija tal-lakuni fil-katina ta' valur tal-industrija tal-elettronika Ewropea. Madankollu, il-ktajjen ta' valur fl-industrija tal-elettroniku huma globali mhux reġjonali. It-tliet atturi prinċipali huma: il-kumpaniji ewlenin, il-manifatturi b'kuntratt, u l-mexxejja tal-pjattaformi. Barra minn hekk, ħafna entitajiet oħra jaqdu rwoli importanti fl-industrija usa', inklużi l-bejjiegħa tas-softwer, il-manifatturi tat-tagħmir ta' produzzjoni, id-distributuri, u l-produtturi ta' komponenti u sottosistemi iktar ġeneriċi. Il-valur miksub mill-kumpaniji l-iżjed b'saħħithom fil-ktajjen ta' valur globali — kumpaniji ewlenin b'marki globali u fornituri ta' komponenti b'pożizzjonijiet qawwija ta' "mexxejja tal-pjattaforma" — jista' jkun għoli ħafna. Il-Komunikazzjoni mhijiex preċiża dwar fejn fil-katina ta' valur globali l-Kummissjoni qed tippjana li timmira l-isforzi tagħha u jekk l-ambizzjonijiet tagħha jestendux lil hinn minn komponenti ġeneriċi u sottosistemi. Sabiex jiġi attratt l-investiment sinifikanti meħtieġ lejn dan is-settur, il-Kummissjoni tixtieq tippromovi l-kooperazzjoni u l-influwenza reċiproka, u tistenna li riċerkaturi u mexxejja mill-industrija elettronika (Membri tal-bordijiet AENEAS & CATRENE, "Nanoelectronics beyond 2020") jgħinuha tfassal, sal-aħħar tal-2013, il-pjan direzzjonali li ser jiggwida din l-istrateġija. Il-KESE jilqa' din ir-rieda qawwija biex nimxu 'l quddiem, huwa tal-fehma li l-istrateġija trid tiġi approvata b'mod wiesa'. Dan il-qasam ikun jistħoqqlu, iktar minn strateġija industrijali Ewropea, politika industrijali komuni ġenwina, li toffri lir-riċerkaturi viżjoni politika globali fuq medda qasira u twila taż-żmien. Dan huwa qasam vitali għas-sopravivenza tal-Ewropa. L-għan huwa li jittieħed benefiċċju minn effett ta' massa sabiex ir-riċerka tiġi trasformata fi prodotti li mbagħad jistgħu jiġu kummerċjalizzati. Għaldaqstant huwa indispensabbli li jiġu stabbiliti fuq naħa tbassir industrijali ta' mill-inqas ħames snin, kif jagħmlu kumpaniji li qed nikkompetu magħhom minn pajjiżi terzi, u min-naħa l-oħra rabtiet mas-soċjetà ċivili. L-eċċellenzi jeżistu biss f'ċerti oqsma speċifiċi u, bejn il-kunċett inizjali u l-bejgħ tal-prodott finali, l-SMEs speċjalizzati għandhom nuqqas ta' mezzi, kompetenzi u viżibbiltà. L-UE għandha bżonn strateġiji, prodotti u mexxejja. Dan l-element ma jiġix ikkunsidrat biżżejjed fil-Komunikazzjoni. Fl-ewwel erba' kategoriji ta' prodotti msemmijin fil-punt 2.2, hemm biss mexxej dinji wieħed mill-Ewropa. Hemm preżenza Ewropea aktar qawwija fis-setturi l-oħra, iżda l-Ewropa m'għandha l-pożizzjoni dominanti fl-ebda settur. Il-KESE jiddispjaċih li l-istrateġija tal-Kummissjoni mhijiex aktar espliċita rigward dawn l-ostakli għad-dħul fil-katina ta' valur globali. L-ewwel pass essenzjali jkun li nerġgħu nġibu lura l-produzzjoni kkuntrattata. Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon li l-Kummissjoni tqis bħala urġenti li jiġu intensifikati u fuq kollox ikkoordinati l-isforzi kollha li jsiru f'dan il-qasam mis-setgħat pubbliċi sabiex dawn it-teknoloġiji jibqgħu proprjetà tal-UE anki meta dawn jinbiegħu fil-bqija ta-dinja. Il-KESE jqis li huwa fundamentali li jiġu promossi s-sinerġiji fil-livell transkonfinali u daqstant importanti li jiġu stimulati l-enerġiji tal-Istati Membri bħala bażi għal din l-interazzjoni sinerġetika. L-Ewropa tista' tkun aktar mis-somma tal-partijiet tagħha. L-Istati Membri stess għandhom l-assi intellettwali biex jagħmlu impatt globali. Il-kwistjoni hija waħda ta' viżjoni, enerġija u ambizzjoni fil-konfini daqs kemm hija waħda ta' sinerġija transkonfinali. Il-koordinazzjoni għandha tkun strutturata ħafna sabiex il-frammentazzjoni li diġà teżisti bejn l-Istati Membri ma tiżdiedx mil-livell reġjonali jew dak universitarju (clusters ta' intelliġenza). Jeħtieġ li jiġi żgurat li l-istrateġija tkun adatta għall-karatteristiċi intrinsiċi għas-settur tal-mikro u n-nanoteknoloġiji. Il-KESE jemmen li hemm bżonn ta' bilanċ bejn l-strateġija bbażata fuq id-domanda tas-suq u politika industrijali komuni. Is-suq ma jistax ikun l-unika referenza (Komunikazzjoni punt 5.3(2), Anness, punt 4). Madankollu, l-UE m'għandhiex tinsa l-iskoperta ibbażata fuq is-suq. Il-Kumitat huwa tal-fehma li għandha tiġi analizzata u kwantifikata d-data relatata mal-għadd ta' impjiegi fis-settur, it-taħriġ, il-kwalifiki u l-kompetenzi mitluba. Attwalment, l-impjiegi qed jinħolqu, iżda hemm nuqqas ta' kompetenzi. Dan in-nuqqas ta' qbil għandu jiġi indirizzat. Jinħtieġu investimenti fit-tul li jistgħu jiġu kalkolati. L-għan aħħari hu li kulħadd jikkontribwixxi sabiex tissaħħaħ il-pożizzjoni tal-UE fid-dinja tal-komponenti u s-sistemi elettroniċi. Il-KESE jiddeplora l-fatt li l-Kummissjoni ħalliet barra dawn l-aspetti mill-Komunikazzjoni tagħha, meta tqis li dawn kienu ġew meqjusa sew fit-test preċedenti tagħha tal-2012 (COM(2012) 582 final) u li ma semmietx l-ammonti involuti. L-apparat elettroniku jinsab fost il-prodotti li fihom nanopartiċelli li ser jitpoġġew għad-dispożizzjoni tal-konsumaturi. Fil-fatt, dawn jinsabu fil-komponenti molekolari tal-elettronika ibbrida, is-semikondutturi, in-nanotubi, in-nanofili kif ukoll l-elettronika molekolari avvanzata. In-nanoelettronika b'vultaġġ baxxa u b'vultaġġ estremament baxx huma oqsma importanti ta' riċerka u żvilupp b'tendenza li jiżviluppaw ċirkwiti ġodda li jaħdmu viċin il-limitu teoriku ta' konsum enerġetiku kull bit. L-impatt tal-użu, tad-degradazzjoni fi tmiem il-ħajja tan-nanomaterjali li jinsabu fl-apparati elettroniċi attwali, li qed jiġu maħluqa jew dawk futuri, irid jitqies mill-UE fil-kuntest tal-iżvilupp sostenibbli, għall-preżervazzjoni tal-ambjent u tal-esseri ħajjin, anke jekk id-definizzjoni tan-nanomaterjali stabbilita mill-Kummissjoni Ewropea ma twassalx biex is-saħħa ssir sfida fir-rigward tal-mikro u n-nanoelettronika. Irid japplika l-prinċipju tal-prekawzjoni. Il-KESE huwa tal-fehma li l-istrateġija tal-Kummissjoni hija adegwata sabiex jitnaqqsu d-differenzi tal-katina ta' valur fil-produzzjoni u biex it-tendenza tinbidel u jerġgħu jinġabu lura fl-Ewropa l-partijiet neqsin fil-katina ta' valur tat-teknoloġiji mikro u tan-nanoelettronika. Għaldaqstant huwa jistaqsi dwar ir-raġunijiet wara l-10 snin ta' staġnar (rikonoxxuti espliċitament fil-punt 5.2 tal-Komunikazzjoni) fil-baġits tal-R&D&I Ewropej minkejja li huma meqjusa ta' klassi dinjija, li xekklu lill-Unjoni milli tokkupa l-post tagħha fis-swieq dinjija fil-mument kruċjali meta bdiet tqum iċ-Ċina. L-analiżi ta' dawn ir-raġunijiet, kif ukoll id-dinamiċi tal-katina ta' valuri globali diskussa fis-sezzjoni 4 ta' din l-opinjoni, tippermetti li ma jitwettqux żbalji fil-futur u jista' jagħti l-każ li għal dan wieħed jista' jispira ruħu mill-istrateġiji tar-reġjuni l-oħra tad-dinja, sabiex jinstabu l-mezzi utli għar-ritorn ta' ċerti produzzjonijiet lejn l-Ewropa. Il-KESE jemmen li l-kompetittività bbażata fuq it-tnaqqis tal-ispejjeż tax-xogħol farrket setturi sħaħ (tessuti, żraben, tajers, metallurġija, eċċ.). Il-manifattura b'kuntratti kellha effett ekwivalenti fl-elettronika. L-istrateġija elettronika għandha tqis dan u tippermetti li jiġu definiti forom ġodda ta' kompetittività, fuq il-bażi ta' kompetenzi, eċċellenza u l-ħolqien ta' aktar raggruppamenti, it-tixrid tal-għarfien lejn aktar kumpaniji, flessibbiltà interna, eċċ. Il-Kumitat jemmen li, lil hinn mill-appoġġ finanzjarju, protezzjoni koordinata tal-UE tista' tappoġġja lill-SMEs u lill-marki li jipproduċu. Il-ħruġ ta' brevetti, il-protezzjoni tas-sigriet kummerċjali, il-ġlieda kontra l-kriminalità tal-informatika u s-serq ta' brevetti għandhom jidħlu fl-istrateġiji inkwistjoni. Il-kummerċ ħieles multilaterali jiftaħ il-fruntieri kollha, barra mir-regolazzjoni kkoordinata li tista' tipprovdi d-WTO. Il-KESE huwa tal-fehma li l-istrateġija ppreżentata fil-Komunikazzjoni inkwistjoni għandha titqies f'kull ftehim ta' kummerċ ħieles li qed jiġi negozjat attwalment (il-Ġappun, l-Istati Uniti). Il-ftehimiet ta' kummerċ ħieles, bil-kontra tax-xewqat tal-missirijiet fundaturi tal-Unjoni Ewropea, jiftħu s-swieq għal imsieħba li mhux neċessarjament għandhom l-istess regoli. Il-preżenza fit-tellieqa għas-swieq teħtieġ investimenti li l-Istati Membri, maqbudin fil-kriżi u t-tnaqqis baġitarju mitlub mill-UE, ma jistgħux jipprovdu. Il-Kummissjoni tħeġġeġ lis-settur privat jimpenja ruħu. Iżda l-kriżi żiedet id-diffikultà tal-aċċess għall-kreditu għall-SMEs, b'mod partikolari l-SMEs innovattivi, tant li qed jiġu maħnuqa mill-banek tagħhom. Il-Kumitat jilqa' b'sodisfazzjon li l-Kummissjoni tenfasizza wkoll il-finanzjament tagħhom sabiex il-qagħda tagħhom ma tibqax daqshekk gravi. Il-kapaċità tal-kontributuri pubbliċi li jieħdu azzjoni hija limitata, minħabba d-defiċit u d-dejn pubbliku tagħhom, inklużi s-sistemi soċjali. Il-mezzi ta' kontroll li ser ikunu disponibbli għalihom sabiex jiġi verifikat l-impenn tal-impriżi biex iżommu u jwessgħu l-attivitajiet tagħhom tad-disinn u l-manifattura fl-Ewropa (punt 7.1 tal-Komunikazzjoni, l-aħħar paragrafu) ma jidhrux żviluppati biżżejjed. Il-KESE jqis li s-sistema tal-għajnuna mill-Istat u s-sussidji tista' ssir aktar flessibbli sabiex: jiġi żgurat li l-kumpaniji tas-settur ikollhom kapaċità akbar biex jirreaġixxu fuq dan is-suq dinji tal-futur, l-iskambju ta' prattiki tajbin iseħħ bejn ir-riċerkaturi kollha, ikunu jistgħu jiżviluppaw ċentri ġodda ta' eċċellenza fil-bliet li huma lesti li jilqgħuhom, ir-regoli ta' solidarjetà għandhom jevitaw id-dumping intra-Ewropew, il-proċeduri u l-kriterji ta' aċċess għall-fondi għandhom jiġu semplifikati u l-banek għandhom jiġu infurmati. Il-KESE jitlob li tiġi ċċarata r-relazzjoni mal-Fondi Strutturali u l-BEI, b'mod partikolari għall-pajjiżi tal-UE li qegħdin ħażin, minħabba fil-kriżi finanzjarja severa, fejn il-kontrazzjoni massiva fl-infiq pubbliku, flimkien mal-iffriżar tal-investiment privat, wasslu biex kwalunkwe għajnuna tkun illużorja, u fejn il-Fondi Strutturali diġà waqfu milli jkunu r-rimedju mirakoluż. Il-KESE jissuġġerixxi li l-UE torganizza għar-riċerkaturi kkonċernati f'dawn il-pajjiżi l-possibbiltà li jiġu assoċjati mal-aqwa ċentri Ewropej tar-riċerka. Fir-rigward tal-fondi privati, il-KESE huwa tal-fehma li dawn jistgħu jikkontribwixxu iżda huwa riskjuż li wieħed jibbaża strateġiji fit-tul fuq din l-ipoteżi. Il-KESE japprova r-rwol li beħsiebu jkollha l-UE bħala koordinatur tal-forzi varji, u jappoġġja d-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tuża l-Artikolu 187 tat-Trattat u twaqqaf impriża konġunta (l-Inizjattiva Teknoloġika Konġunta l-ġdida). Fil-fatt, is-suq waħdu m'għandu l-ebda "rwol", peress li m'għandu l-ebda rieda politika biex jagħti spinta 'l quddiem lil-linji gwida. Il-livell tal-UE huwa l-livell adegwat għall-organizzazzjoni ta' approċċ trasversali, fejn tiġi evitata d-duplikazzjoni fir-riċerka, jiġu mobilizzati l-ktajjeb ta' valur u jiġu kummerċjalizzati r-riżultati ta' dawn fl-aqwa kundizzjonijiet. Il-KESE jfakkar li jeħtieġ li jitqiesu l-livelli ta' żvilupp tar-riċerka li huma differenti fl-Istati Membri, sabiex mhux biss jiġu valorizzati r-raggruppamenti ta' eċċellenza iżda biex il-fondi l-ġodda jsiru aċċessibbli għal kulħadd. Meta l-istess mudell ta' negozju ma jkunx jista' jiġi applikat kullimkien, l-istart-ups iż-żgħar għandhom jiġu mgħejuna wkoll. Irid jitqies il-fatt li l-għan li tiġi żgurata integrazzjoni vertikali tas-sistemi tat-informatika (il-programm l-antik ARTEMIS) u n-nanoelettronika (dak li qabel kien ENIAC JTI) permezz tat-twaqqif ta' kooperazzjoni transnazzjonali orizzontali bejn l-impriżi u l-universitajiet, hu ambizzjuż. Il-KESE jilqa' kjarifika dwar l-ispeċifiċitajiet tar-reġjuni u r-raggruppamenti ta' eċċellenza peress li l-griġjol ta' skoperti ġodda jirrikjedi approċċ aktar u aktar multidixxiplinarju għall-fehim tan-nanoproprjetajiet, kif ukoll kjarifika dwar il-protezzjoni tal-informazzjoni li għandha tixxandar u dik tal-brevetti mibgħuta. 5.4.1 Dawn huma neqsin fil-Komunikazzjoni. Il-Komunikazzjoni għandha l-għan li żżid l-effiċjenza, iżda xejn ma jista' jinkiseb, speċjalment f'dan il-qasam, jekk m'aħniex ser inqisu l-kapital uman (Artikoli 3(3) TUE, Artikoli 9 u 11 TFUE). Skont il-Kummissjoni, 200 000 persuna huma impjegati direttament mill-impriżi tal-mikro u tan-nanoelettronika, u miljun oħra indirettament. Id-domanda għall-kompetenzi dejjem qed tiżdied. Fl-aħħar tal-katina ta' valur, l-impriżi jridu jaslu li jittrasformaw l-investimenti tagħhom fi prestazzjoni (f'termini ta' kwalità, finanzi, kummerċ). L-UE qiegħda fuq quddiem fir-riċerka dinjija, u jeħtieġ li jirnexxilha tikkonverti dan f'impjiegi. Wasal iż-żmien li l-UE testendi l-livelli għoljin ta' għarfien espert miksub f'oqsma speċifiċi, billi tiżviluppa l-informazzjoni, it-taħriġ, il-kwalifiki, eċċ. Il-Kumitat jixtieq li l-finanzjament tal-proġetti ma jkunx ta' detriment għall-promozzjoni tal-inklużjoni soċjali u l-ġlieda kontra l-faqar, u jfakkar li forza tax-xogħol imħarrġa sew, kwalifikata u mħallsa kif xieraq hija kejl ta' kwalità tal-prodott aħħari. Il-KESE jitlob lill-Kummissjoni biex tfakkar il-messaġġ tal-Komunikazzjoni tagħha COM(2012) 582 final (kapitolu III-D). Il-kapital uman u l-kompetenzi, kif ukoll l-antiċipazzjoni tal-ħtiġijiet huma iktar minn qatt qabel indispensabbli għas-suċċess ta' kwalunkwe azzjoni meħuda fil-qasam tal-komponenti tal-mikro u nanoelettronika, li min-natura tagħhom jevolvu kontinwament. Il-Kummissjoni diġà introduċiet klassifikazzjoni għall-ipparagunar tal-ħiliet li għandha tibbenefika lill-mobbiltà intra-Ewropea. Il-qagħda tal-Istati Membri fir-rigward tat-taxxi, l-edukazzjoni, l-aċċess għall-kapital, u l-ispiża tax-xogħol hija differenti għal kull wieħed minnhom minħabba li m'hemmx armonizzazzjoni. Il-KESE jappoġġja lill-Kummissjoni meta din tagħmel enfasi fuq il-kompetenzi. Huwa jitlob li tiġi implimentata kwalunkwe miżura sabiex fl-Unjoni tiġi faċilitata l-konverġenza tat-taħriġ, il-kwalifiki, il-kapaċitajiet, id-diplomi, li huma meħtieġa biex ikopru l-katina ta' valur tal-industrija Ewropea tal-mikro u nanoteknoloġiji. L-OECD tiddefinixxi n-nanoteknoloġiji bħala t-teknoloġiji li jawtorizzaw il-manipulazzjoni, l-istudju jew l-isfruttar ta' strutturi u sistemi żgħar ħafna (2009). Dawn il-materjali, naturali jew manifatturati, huma indispensabbli għan-nanoteknoloġiji u huma manipulati u użati mill-bnedmin, kemm bħala ċittadini kif ukoll bħala ħaddiema. Il-KESE huwa tal-fehma li f'Komunikazzjoni maħsuba sabiex tqiegħed lill-UE fil-livell dinji f'dan il-qasam, għandha tiġi inkluża kawtela fejn hu xieraq li jissemmew ir-riskji għas-saħħa tal-bniedem, jitfakkar il-prinċipju tal-prekawzjoni, sabiex ikun żgurat li kulħadd igawdi mill-benefiċċji u li r-riskji jkunu l-inqas possibbli sabiex ma nerġgħux nirriproduċu l-mudell tal-asbestos. Xi komponenti attwali u futuri tas-sistemi nanoelettroniċi ma jiqfux mal-barrieri tal-pulmun, id-demm tal-moħħ u l-plaċenta. Għandhom firxa ta' interazzjoni konsiderevoli. Min-naħa l-oħra, is-settur tas-saħħa juża sistemi nanoelettroniċi u jikkontribwixxi b'hekk għall-iżvilupp tar-riċerka: tajjeb li niftakru li attwalment dan is-settur jista' jagħmel dan bis-saħħa tas-sistemi soċjali li jirrappreżentaw suq għar-riċerka, sakemm il-kriżi, il-qgħad u d-defiċits jippermettu li jsir dan. Il-KESE huwa tal-fehma li l-istrateġija industrijali proposta tista' tiġi kategorizzata bħala politika tax-xogħlijiet pubbliċi, u li għandha tikkonforma mar-rekwiżiti tal-iżvilupp sostenibbli. Għadd ta' Stati Membri kienu organizzaw dibattiti pubbliċi dwar din ir-rivoluzzjoni industrijali. Fl-aħħar tal-katina ta' valur, l-isfida hi li tinkiseb il-fiduċja taċ-ċittadini-konsumaturi sabiex dawn jixtru prodotti Ewropej. Għaldaqstant, il-KESE jitlob biex il-partijiet interessati jkunu involuti u biex jiġu diskussi l-kwistjonijiet tal-ġestjoni tar-riskju u d-definizzjoni tal-innovazzjoni responsabbli. Li jitqiesu l-interess kollettiv u r-responsabbiltajiet tal-atturi, kif ukoll li jiġu identifikati l-kwistjonijiet u l-kunflitti ta' interess, għandu jgħin sabiex jinstabu soluzzjonijiet li huma soċjalment aċċettabbli għaċ-ċittadini li huma konxji mill-investimenti li qed jitfittxu u l-importanza strateġika tas-settur. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013 Fit-12 ta' Settembru, il-Kunsill iddeċieda, b'konformità mal-Artikolu 113 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Billi l-Kumitat jikkunsidra li l-kontenut tal-proposta huwa sodisfaċenti u li m'hemm bżonn tal-ebda kumment min-naħa tiegħu, iddeċieda, matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu tas-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), b'149 vot favur, 3 voti kontra u 6 astensjonijiet, li jagħti opinjoni favorevoli għat-test propost. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013. Nhar l-10 ta' Settembru 2013 u nhar is-6 ta' Settembru 2013, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill rispettivament iddeċidew, b'konformità mal-Artikoli 177 u 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-Kumitat iddeċieda, matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu tas-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru), b' 149 vot favur, 3 voti kontra u 6 astensjonijiet, li jagħti opinjoni favorevoli għat-test propost. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013. Nhar is-6 ta' Awwissu 2013, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b'konformità mal-Artikolu 31 tat-Trattat Euratom, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Billi l-Kumitat jikkunsidra li l-kontenut tal-proposta huwa kompletament sodisfaċenti u m'hemm bżonn tal-ebda kumment min-naħa tiegħu, iddeċieda, matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu tas-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru 2013), b'149 vot favur, 3 voti kontra u 6 astensjonijiet, li jagħti opinjoni favorevoli għat-test propost. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013. Nhar is-16 ta' Settembru 2013, il-Kunsill iddeċieda, b'konformità mal-Artikolu 349 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Billi l-Kumitat jikkunsidra li l-kontenut tal-proposta huwa kompletament sodisfaċenti u m'hemm bżonn tal-ebda kumment min-naħa tiegħu, iddeċieda, matul l-493 sessjoni plenarja tiegħu tas-16 u s-17 ta' Ottubru 2013 (seduta tas-16 ta' Ottubru 2013), b'149 vot favur, 3 voti kontra u 6 astensjonijiet, li jagħti opinjoni favorevoli għat-test propost. Brussell, 16 ta' Ottubru 2013.